Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1204/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50-51, art. 71a
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 853/12 w sprawie ze skargi D. W. i M. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] solidarnie na rzecz D. W. i M. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 853/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uwzględniając skargę D. W. i M. B., uchylił zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", w K., na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego z garażem na budynek jednorodzinny z warsztatem mechaniki pojazdowej, z jednym stanowiskiem pracy, na nieruchomości przy ul. [...] w K..

W uzasadnieniu podał, że pismem z dnia 14 marca 2012 r. D. W., M. B., W. B. i S. B. wystąpili do PINB o wszczęcie postępowania w przedmiocie nielegalnego użytkowania przez R. L. budynku położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w K.. PINB w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalił, że Wydział Budownictwa Urzędu Miasta w K. pismem z dnia 19 sierpnia 2011 r., nr B.III.7354.861.2011.ES, zawiadomił, że nie wnosi sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania części parteru budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w K. na stację autodiagnostyki komputerowej oraz podwozi. W związku z tym organ uznał, że nie można zgodzić się z zarzutami skarżących, że zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku nastąpiła samorzutnie i bezprawnie. Dodał ponadto, że nieruchomość skarżących nie sąsiaduje z nieruchomością R. L., bowiem oddziela je od siebie ul. [...]. W związku z tym brak jest po stronie wnioskodawców interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Sprawy sygnalizowane w piśmie z dnia 14 marca 2012 r. dotyczące parkowania licznych pojazdów w obrębie przedmiotowej działki oraz sąsiadującej z nią drogi osiedlowej nie należą z kolei do właściwości organu nadzoru budowlanego.

Zażalenie na to postanowienie wnieśli D. W., M. B., W. B. i S. B., właściciele dwóch budynków przy ul. [...].

Zaskarżonym postanowieniem [...] WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji podczas oględzin ustalił, że na parterze przedmiotowego budynku jest prowadzony warsztat samochodowy. W trakcie tych oględzin właściciel warsztatu przedłożył przyjęte bez sprzeciwu zgłoszenie robót budowlanych polegających na montażu podnośnika dwukolumnowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego z funkcji garażowej na stację autodiagnostyki komputerowej i podwozi. W tej sytuacji organ w oparciu o art. 61a K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu.

W ocenie organu II instancji, PINB prawidłowo uznał, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania, gdyż budynek przy ul. [...] nie graniczy z działką skarżących, bowiem rozdziela je ulica [...]. Sposób użytkowania przedmiotowego budynku nie wpływa więc w żaden sposób na interes prawny skarżących, gdyż nie oddziałuje on na ich działkę "i tym samym nie powoduje u nich powstania żadnych praw czy też obowiązków". Zdaniem WINB wnoszący zażalenie mają tylko interes faktyczny, który nie tworzy legitymacji procesowej, bowiem są oni zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy, ale nie mogą go oprzeć na przepisach prawa.

Po analizie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta K. Nr XXXVI/7378/05 z dnia 31 stycznia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2005 r. Nr 33, poz. 904) WINB powziął jednakowoż wątpliwość co do zgodności prowadzenia przez R. L. stacji autodiagnostyki pojazdowej z przepisami planu miejscowego, który zakazuje na przedmiotowym terenie lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu obowiązujących przepisów szczególnych. Zgodnie zaś z § 3 pkt 76 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się stacje obsługi lub remontowe sprzętu budowlanego, rolniczego lub środków transportu, inne niż wymienione w pkt 17-19 i 46, z wyłączeniem myjni i stacji kontroli pojazdów. Mając na uwadze te ustalenia organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania polegająca na zrealizowaniu spornej stacji autodiagnostyki komputerowej i podwozi, która nie jest stacją kontroli pojazdów, jest niezgodna z planem miejscowym. Organ wskazał ponadto, że prowadzenie robót w oparciu o zgłoszenie, wobec którego nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, nie uwalnia inwestora od zarzutu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje bowiem ingerencję organów nadzoru budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 tej ustawy, które dotyczą prowadzonych robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Nie budzi przy tym wątpliwości, że do takich przepisów należy zaliczyć także przepisy prawa miejscowego zawarte m.in. w planach miejscowych. W tym stanie rzeczy WINB nakazał organowi I instancji rozważenie wszczęcia z urzędu postępowania w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego w sprawie przedmiotowej stacji autodiagnostyki komputerowej i podwozi.

Powyższe postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. W. i M. B., domagając się jego uchylenia łącznie z poprzedzającym je postanowieniem PINB.

W skardze zarzucono naruszenie art. 28 K.p.a., ponieważ skarżący mają interes wynikający z art. 140 i art. 144 K.c., w sytuacji gdy w ramach prowadzonej przez R. L. działalności gospodarczej wykonuje on konserwację i naprawy pojazdów samochodowych. Działalność ta oddziałuje na ich nieruchomość chociażby przez emisję zanieczyszczeń i hałasu. Obszar ul. [...] i ul. [...] zgodnie z planem miejscowym przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniową, z zakazem lokowania na tym terenie przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko, a prowadzenie warsztatu samochodowego jest takim przedsięwzięciem. W ocenie skarżących o przymiocie strony w postępowaniu w sprawie bezprawnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przesądza nie to, że określona osoba jest właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością, na której doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku, ale to, że osoba ta jest właścicielem terenu, na który oddziałuje dokonana zmiana użytkowania budynku.

Dodatkowo skarżący podnieśli także zarzut braku odniesienia się przez WINB do podniesionego przez nich w zażaleniu zarzutu naruszenia przez PINB przepisu art. 66 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wskazując, że sporny garaż w żaden sposób nie oddziałuje na działkę skarżących.

Uczestnicy postępowania W. B. i S. B. w piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2012 r. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podzielając w całości argumenty zawarte w skardze.

W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2013 r. sporządzonym przez pełnomocnika skarżących oraz uczestników postępowania, podtrzymane zostały dotychczasowe twierdzenia i wnioski skarżących i uczestników postępowania. W ocenie pełnomocnika orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji naruszyły przepisy art. 6, art. 8, art. 11, art. 28 i art. 61a K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 853/12, uwzględniając skargę wskazał na konieczny zakres postępowania wynikający z art. 61a § 1 K.p.a. Z tego względu Sąd zauważył, że powinno zostać rozważone, czy w sprawie nie zaistniała inna przesłanka uzasadniająca wszczęcie postępowania przewidziana w art. 71a Prawa budowlanego. W sprawie mogło bowiem dojść do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w stosunku do dokonanego zgłoszenia.

W ocenie Sądu, brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w oparciu o przesłankę wystąpienia "innych przyczyn", co częściowo dostrzegł organ II instancji. W szczególności przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego nie mogło stanowić przyjęcie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia dokonanego przez inwestora. Zgłoszenie to mogło być bowiem nieskuteczne, a ponadto mogło też dojść do zmiany sposobu użytkowania obiektu w stosunku do dokonanego zgaszenia Organy nadzoru budowlanego winny w takich przypadkach w zależności od poczynionych ustaleń faktycznych podjąć działania określone bądź to w art. 71a Prawa budowlanego bądź też w art. 49b lub, jak wskazał [...] WINB, w art. 50 i art. 51 tej ustawy (por. wyroki NSA: z dnia 5 sierpnia 2010 r., II OSK 1294/09; z dnia 28 stycznia 2011 r., II OSK 178/10).

Sąd nie podzielił również poglądu organów obu instancji, że skarżący wnioskujący o wszczęcie postępowania w kontrolowanej sprawie nie posiadali przymiotu strony tego postępowania. Przepis art. 61a K.p.a. ma bowiem z założenia służyć wyraźniejszemu niż dotychczas, rozróżnieniu wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu, zasadnie podnosi pełnomocnik skarżących i uczestników, że na wstępnym etapie postępowania brak było podstaw do przyjęcia, że położenie nieruchomości skarżących naprzeciwko "stacji autodiagnostyki komputerowej i podwozi", lecz po przeciwnej stronie ul. [...], pociągało za sobą brak po ich interesu prawnego w domaganiu się wszczęcia na ich wniosek postępowania w przedmiotowej sprawie. Organy błędnie bowiem przyjęły, że stroną postępowania w sprawie samowolnej, czy jak to określili skarżący "bezprawnej" zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest jedynie inwestor oraz bezpośredni sąsiedzi. Powszechnie w orzecznictwie ukształtowanym na tle art. 144 K.c., a w ślad za nim także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sąsiednia nieruchomość to nie tylko nieruchomość granicząca fizycznie z nieruchomością, na której znajduje się źródło zakłóceń, ale każda nieruchomość narażona na szkodliwe wpływy (por. E. Skowrońska-Bocian, art. 144 K.c. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz por red. K. Pietrzykowski, Warszawa 1999, s. 378). Zgodzić się należy także ze stanowiskiem skarżących, że pozbawienie ich przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym sposobu użytkowania nieruchomości przy ul. Orlików 2 mogło mieć miejsce dopiero po wykluczeniu, w wyniku poczynionych ustaleń faktycznych, wykraczającego poza dopuszczalne przepisami normy oddziaływania prowadzonej na tej nieruchomości działalności na sposób korzystania z przysługującego im prawa podmiotowego.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem WINB, że interes prawny o jakim jest mowa w art. 28 K.p.a. może być jedynie oparty o normy wynikające z prawa materialnego administracyjnego. W ślad za uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., II OPS 1/11 (publ. ONSAiWSA 2012/2/17), rozważając kwestię interesu prawnego zwrócić należy w pierwszym rzędzie uwagę na przepisy Konstytucji RP, a w szczególności na art. 21 i art. 64. Z ochrony prawa własności należy wyprowadzić prawo właściciela domagania się przeciwdziałania naruszaniu jego własności. W ślad za tą uchwałą Sąd wskazał, że z kolei z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego dla wykładni przepisów prawa dających umocowanie dla rozważenia kwestii interesu prawnego podstawowe znaczenie ma również prawo do procesu. "Kwestia bycia stroną postępowania administracyjnego bowiem wiąże się z prawem do udziału w procesie przez przedstawianie i obronę swoich racji. W demokratycznym państwie prawnym jednostka wnosząca o udzielenie ochrony prawnej nie może zostać pozbawiona prawa do procesu, a zatem do rozpoznania i rozstrzygnięcia żądania udzielenia jej ochrony prawnej w drodze postępowania organów państwa regulowanego przepisami powszechnie obowiązującymi".

Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie organu II instancji, jak i poprzedzające go postanowienie PINB zapadły z obrazą przepisu art. 61a § 1 w zw. z art. 28 K.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 71 i art. 71a Prawa budowlanego. W świetle przedstawionych rozważań brak było bowiem podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z powołaniem się na brak interesu prawnego skarżących czy też jak to miało miejsce w przypadku postanowienia organu I instancji także z uwagi na brak materialnoprawnych podstaw do rozpatrzenia zgłoszonego przez nich żądania.

W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien wszcząć postępowanie w przedmiotowej sprawie i dokonać pełnych ustaleń faktycznych dotyczących zgodności sposobu użytkowania obiektu budowlanego posadowionego na działce nr [...] z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego oraz zgodności aktualnego sposobu użytkowania obiektu z dokonanym przez właściciela tej działki zgłoszeniem zmiany jego sposobu użytkowania. W oparciu o ustalenia dotyczące oddziaływania prowadzonej na przedmiotowej działce działalności organ ten rozważy także posiadanie przez skarżących interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył [...] WINB, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 i art. 61a K.p.a. przy zastosowaniu art. 140 i art. 144 K.c., przez uznanie, że w przedmiotowej sprawie M. B. i D. W. posiadają status strony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 i art. 71a Prawa budowlanego przez ich niewłaściwe zastosowanie, opierające się na przyjęciu poglądu, że w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość rozpoznania sprawy jako typowej samowoli budowlanej w zakresie zmiany sposobu użytkowania, gdy prawidłowy może być jedynie tryb naprawczy na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że przyczyny w oparciu, o które organy nadzoru budowlanego obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego z garażem na budynek jednorodzinny z warsztatem mechaniki pojazdowej, z jednym stanowiskiem pracy, na nieruchomości przy ul. [...] w K., były niewystarczające do prawidłowego zastosowania art. 61a § 1 K.p.a. Zasadnie bowiem wywodzi Sąd, że zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. w sytuacji gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji prawidłowo argumentuje, że ani wzajemne usytuowanie działek, ani fakt dokonania przez inwestora zgłoszenia w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania na zakład autodiagnostyki (auto stacja diagnostyki komputerowej oraz podwozi) nie były wystarczającymi powodami do zastosowania ww. przepisu.

Jeżeli chodzi o ustalenie istnienia interesu prawnego wnioskodawców, to przy uwzględnieniu przedmiotu postępowania, tj. zmiany sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego z garażem na budynek jednorodzinny z warsztatem mechaniki pojazdowej, brak bezpośredniego sąsiedztwa działek inwestora i wnioskodawców z automatu nie powoduje, że w niniejszej sprawie nie może być naruszony interes prawy wnioskodawców. Jak wynika z wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczy on warsztatu mechaniki pojazdowej, tj. działalności, którą na terenie działki inwestora wykluczają postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto z reguły tego typu działalność powoduje immisje, których nie ogranicza brak bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości, jak w niniejszej sprawie przedzielonych ul. [...].

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w kontekście ustalania kręgu stron postępowania administracyjnego, a tym samym ich interesu prawnego, w zakresie realizowanych inwestycji należy uwzględnić nie tylko sposób zagospodarowania wywołany planowaną inwestycją, ale też charakter takiej inwestycji. W zależności od rodzaju inwestycji, wykonywana tam działalność będzie mogła powodować bowiem oddziaływanie nie tylko na nieruchomości sąsiednie, lecz również na nieruchomości położone dalej, niegraniczące z terenem inwestycji. Pojęcie "działki sąsiedniej" przy rozważaniu kwestii oddziaływania na tle przepisów Prawa budowlanego jest pojęciem szerszym, ponieważ nie ogranicza się li tylko do uznania za taką wyłącznie działki bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji, lecz także może dotyczyć innych działek znajdujących się w sąsiedztwie nawet w znacznej odległości od terenu inwestycji. To wszystko zależy od immisji jakie będzie lub już powoduje konkretne zainwestowanie na działce inwestora. Nie można zaaprobować tym samym poglądu skargi kasacyjnej, że brak interesu prawnego wnioskodawców w niniejszej sprawie uzasadnia brak bezpośredniego sąsiedztwa działek inwestora i wnioskodawców. Zatem stanowisko w tym zakresie organów nadzoru budowlanego obu instancji było błędne, co też zasadnie wytknął Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok.

W omawianym zakresie stanowisko Sądu I instancji nie opierało się zatem na argumentacji w zakresie tego czy wykonywana działalność na działce inwestora powoduje zwiększony ruch pojazdów w sąsiedztwie, lecz na zwalczeniu nieuprawnionego poglądu organów administracyjnych opartego na braku bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości. Ponadto podnoszona w skardze kasacyjnej argumentacja w tym kontekście nie ma większego znaczenia dla wyniku postępowania, ponieważ ustalenie istnienia po stronie wnioskodawców przymiotu strony wywodzone z art. 28 K.p.a. w związku z art. 140 i art. 144 K.c. opiera się na argumentacji, zgodnie z którą immisje jakie dotyczą ich nieruchomości związane są z wykonywaniem na działce inwestora warsztatu mechaniki pojazdowej, tj. działalności inwestycyjnej, która z założenia może powodować znaczące oddziaływanie na środowisko, a taka działalności zgodnie z postanowieniami miejscowego planu nie może być w ogóle wykonywana na działce inwestora. W tym zakresie ustalenia organu I instancji dokonane podczas oględzin działki inwestora nie są wyraźnie kwestionowane w skardze kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie wskazuje jedynie, że działalność polegająca na prowadzeniu stacji autodiagnostyki pojazdów nie powoduje ekstraordynaryjnych immisji. Ponadto w skardze kasacyjnej wskazuje się, że organ ustalił rzeczywisty charakter wykonywanej na działce inwestora działalności, przy czym jednocześnie nie wskazuje się jaka to miałaby być działalność ustalona przez organ. Ponadto wskazuje się, że ustalenia Sądu w tym zakresie były dowolne, również nie wyjaśniając podstawy takiego twierdzenia. Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzegła bowiem, że organy obu instancji przemilczały podstawową kwestię, która ma istotny wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie, a mianowicie to, że podczas oględzin budynku przy ul. Orlików 2 w Katowicach organ I instancji ustalił, że na parterze tego budynku funkcjonuje warsztat – a więc nie stacja autodiagnostyki. Zgodnie zaś z dokonanym zgłoszeniem i postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestor mógł tam wykonywać działalność tylko polegającą na prowadzeniu stacji autodiagnostyki komputerowej i podwozi. To prowadzi do uzasadnionych wątpliwości, czy w przedmiotowej sprawie inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia, ewentualnie czy prowadzi na działce działalność, która odpowiada dokonanemu zgłoszeniu, co z kolei uzasadnia stanowisko Sądu I instancji, że w zależności od ustaleń stanu faktycznego organy powinny podjąć działania określone bądź to w art. 71a bądź też w art. 49b lub w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie, w szczególności w zakresie ewentualnego zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 71a Prawa budowlanego nie można uznać aby wykonywanie działalności polegającej na prowadzeniu warsztatu nie prowadziło do istotnego odstąpienia od dokonanego zgłoszenia, które dotyczyło innej działalności, tj. stacji autodiagnostyki. Ponadto Sąd I instancji nie wykluczył możliwości zastosowania trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego, ponieważ w kontekście postanowień miejscowego planu nie można wykluczać, że wykonywana na działce inwestora działalność w sposób istoty odbiega od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Takie stanowisko wynika bowiem z konieczności dokładnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy administracyjne, na co też wskazał Sąd I instancji w wytycznych, podnosząc, że "w ramach tego postępowania organ I instancji dokona pełnych ustaleń faktycznych dotyczących zgodności sposobu użytkowania obiektu budowlanego posadowionego na działce nr [...] z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego oraz zgodności aktualnego sposobu użytkowania obiektu z dokonanym przez właściciela tej działki zgłoszeniem zmiany jego sposobu użytkowania. W oparciu o ustalenia dotyczące oddziaływania prowadzonej na przedmiotowej działce działalności organ ten rozważy także posiadanie przez skarżących interesu prawnego w przedmiotowej sprawie". W tym zakresie istotne jest bowiem to jaka jest faktycznie wykonywana działalność na działce inwestora, a nie rodzaj działalności gospodarczej zgłoszonej do odpowiedniej ewidencji, czy też wynikającej ze stosownego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Teza ta będzie zasadna dopóki dopóty nie zostanie w sprawie wykazane, że użytkowanie przedmiotowego budynku jest zgodne z prawem i nie powoduje immisji na działkę wnioskodawców.

W tych warunkach, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie przesądził o istnieniu interesu prawnego wnioskodawców, jak i nie przesądził jaki powinien mieć zastosowanie tryb postępowania. Strona skarżąca kasacyjnie powinna mieć na względzie, że determinowany przez normy prawa materialnego konieczny zakres postępowania wyjaśniającego może prowadzić ostatecznie do dokonania prawidłowej subsumcji, tj. podstawienia normy prawa materialnego (np. art. 28 K.p.a., art. 71a bądź art. 50-51 Prawa budowlanego) pod ustalony stan faktyczny sprawy. To zaś oznacza, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ znaczny zakres przedmiotowej sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co jest możliwe dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego.

Dlatego zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z art. 28 i art. 61a K.p.a. oraz art. 140 i art. 144 K.c., a także art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 i art. 71a Prawa budowlanego należało uznać jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.