Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 432/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 §1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5 pkt. 2) art. 25 pkt. 1) art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1376
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
article: art. 57 §1 i §7
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6,  art. 203
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 60
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko- Jabłońska Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 760/16 w sprawie ze skargi Gminy Chorzów na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 21 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. zasądza od Gminy Chorzów na rzecz Zarządu Województwa Śląskiego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 760/16 po rozpoznaniu skargi Gminy [...] uchylił decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania projektu współfinansowanego ze środków objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...].

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Zarząd Województwa Śląskiego (dalej także "organ), decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 23), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 486), art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 383), art. 57 § 1, art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 z późn. zm. –dalej "O.p."), w związku. z art. 55, art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 4, art. 64 ust. 1, art. 67 i art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 oraz ust. 12a pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 885 z późn. zm. –dalej "uofp") po rozpatrzeniu wniosku Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. dotyczącego ponownego rozpatrzenia sprawy rozstrzygniętej decyzją Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w sprawie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, wykorzystanego z naruszeniem procedur przez Miasto [...] - Beneficjenta realizującego projekt pn. Adaptacja pomieszczeń piwnicznych [...] w [...] przy ul. [...] na funkcję gastronomiczną" w oparciu o umowę z dnia [...] lipca 2011 r. o nr [...] wraz z aneksami współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie:

1. udzielonej Beneficjentowi, Miastu [...], ulgi w postaci rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu całości dofinansowania w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł, naliczonymi do dnia złożenia wniosku o udzielenie ulgi, tj. do dnia [...] stycznia 2016 r., wynikającej z decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] września 2015 r. nr [...], w sprawie zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, nieprawidłowo wykorzystanych przez Beneficjenta, Miasto [...], wypłaconych w związku z realizacją projektu pn. Adaptacja pomieszczeń piwnicznych [...] w [...] przy ul. [...] na funkcję gastronomiczną" na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia [...] lipca 2011 r. o nr [...] wraz z aneksami, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013;

2. ustalonych w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. terminów płatności oraz wysokości poszczególnych rat i wysokości opłaty prolongacyjnej dla każdej z rat.

W uzasadnieniu wskazał, że art. 64 ust. 1 uofp stanowi, że właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. W art. 55 uofp ustawodawca wskazał, że należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Zarząd Województwa Śląskiego, może, na wniosek, wydawać decyzje w przedmiocie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich wraz z należnymi odsetkami, w postaci umorzenia należności w całości lub w części; odroczenia terminu spłaty należności; rozłożenia należności na raty. Dalej organ wyjaśnił, że orzekając w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania z tytułu zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich wraz z należnymi odsetkami ma obowiązek stosować, w zakresie nieuregulowanym przepisami uofp., odpowiednio przepisy działu III O.p. Podkreślił, że stosując odpowiednio przepis art. 67a § 1 O.p., należności z tytułu zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, określone decyzją wydaną w trybie art. 207 ust. 9 u.f.p. i niezapłacone w terminie wskazanym w tej decyzji należy traktować na równi z zaległością podatkową,

natomiast odsetki od tych środków, naliczone zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., na równi

z odsetkami od zaległości podatkowych.

Odnosząc się do zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postulatów organ stwierdził, że stosując odpowiednio przepis art. 67a § 1 O.p., należności z tytułu zwrotu środków finansowych z płatności ze środków europejskich, określone decyzją wydaną w trybie art. 207 ust. 9 u.f.p. i niezapłacone w terminie wskazanym w tej decyzji należy traktować na równi z zaległością podatkową, natomiast odsetki od tych

środków, naliczone zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., na równi z odsetkami od zaległości podatkowych. Podstawą ustalenia opłaty prolongacyjnej w niniejszej sprawie jest zaległość podatkowa bez odsetek. W związku z powyższym, organ naliczył odsetki od należności głównych z tytułu zwrotu środków od dnia ich wypłaty do dnia [...] stycznia 2016 r. (dzień wpływu wniosku o udzielenie ulgi), natomiast od dnia [...] stycznia 2016

r. do dnia upływu terminu zapłaty każdej z rat, nadto ustalił odrębnie dla każdej z nich, opłatę prolongacyjną.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie braku możliwości naliczenia opłaty

prolongacyjnej organ nie uznał wskazanej przez stronę interpretacji przepisów O.p i zauważył, że w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano art. 57 § 1, art. 67a § 1 pkt 2 O.p. Strona w wniosku natomiast powołuje się na art. 57 § 7 O.p. Organ wskazał na różnicę pomiędzy przywołanym we wniosku art. 57 § 7 O.p., a art.

57 § 1 O.p wskazanym jako podstawa prawna Decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. Art. 57 § 7 O.p. reguluje ustalenie opłaty prolongacyjnej od kwoty podatków

oraz zaległości podatkowych stanowiących dochód gminy, powiatu województw, natomiast art. 57 § 1 O.p. opłaty prolongacyjnej od kwoty podatków oraz zaległości podatkowych stanowiących dochód budżetu państwa - z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zdaniem organu przychylenie się do stanowiska Miasta [...] byłoby działaniem naruszającym przepisy Op i K.p.a. Naliczenie opłaty prolongacyjnej na podstawie art. 57 § 1 O.p. w związku z art. 67 a § 1 pkt 2 następuje z mocy prawa,

a wyjątkiem od tej zasady jest art. 57 § 5 O.p., który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dalej organ podkreślił, że wydając decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ I instancji dokonał analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy ze szczególnym uwzględnieniem jego możliwości płatniczych i to na podstawie wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Uznał, że w danej sprawie spełnione są przesłanki z art. 67a § 1 O.p., a tym samym zasadne jest udzielenie wnioskowanej ulgi w postaci rozłożenia należności z tytułu zwrotu środków

finansowych wraz z odsetkami na raty oraz przychyliła się do wniosku Strony, w zakresie dotyczącym liczby rat oraz terminów ich płatności, tj. rozłożenie spłaty zobowiązania na 24 raty płatne miesięcznie z dołu.

W wyniku rozpoznania skargi Gminy [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 760/16 uchylił decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r.

nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że został on nakreślony przy omawianiu stanowiska organu jak i strony skarżącej. Zatem w ocenie Sądu nie zachodzi konieczność jego powielania Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Kwestią sporną jest zasadność naliczenia

opłaty prolongacyjnej oraz sposób naliczania i terminy poszczególnych rat.

Wskazał, że kwestię ulg w spłacie zobowiązań z tytułu zwrotu płatności dokonanych

w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich reguluje

ustawa z dnia z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz.

1870 ze zm. - dalej "uofp") Z art. 64 ust. 1 uofp wynika, że właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Art. 55 uofp stanowi, że należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana

na raty. Jednocześnie, z uwagi na to, że przepisy ustawy o finansach publicznych nie wskazują przesłanek udzielania ulg w spłacie należności stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, na podstawie odesłania zawartego w art. 67 uofp, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja

podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.). W dziale III Ordynacji podatkowej kwestia ulg w spłacie zobowiązań uregulowana została w rozdziale 7a - Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Zatem, stosując odpowiednio przepisy Ordynacji

podatkowej (art. 67a § 1 O.p),właściwy organ może udzielić zobowiązanemu ulgi w spłacie zobowiązań stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Art. 57. § O.p. stanowi, że w decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej.

Sąd stwierdził, że skarżacy podnosił, że skoro środki, których dotyczy zaskarżona decyzja, przekazane zostały Miastu [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na rata 2008-2013, które to z kolei pozyskało

je z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego to są one inne środki

pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, o których stanowi art. 5 ust. 3 pkt 6 uofp stąd też stanowią dochód Województwa Śląskiego, a nie budżetu państwa. Natomiast zgodnie zaś z art. 203 uofp środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 uofp , stanowią dochody jednostek samorządu terytorialnego i zgodnie z art. 204 tej ustawy są przeznaczone wyłącznie na cele określone w umowie międzynarodowej, przepisach odrębnych lub deklaracji dawcy. Zdaniem organu, środki na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego nie należą do środków własnych

Województwa Śląskiego, nie są ujęte w budżecie województwa, są to środki pochodzące z funduszy europejskich - środki unijne. Zarząd Województwa Śląskiego - na podstawie wskazanych przepisów u.z.p.p.r., rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz uofp - jedynie zarządza tymi środkami. Dysponentem tej części

budżetu państwa jest Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, zaś Zarząd Województwa pełni wyłącznie funkcję płatniczą i nie jest i nigdy nie był właścicielem przekazywanych beneficjentom środków.

Sąd wskazał, z art. 5. ust. 1 uofp wynika, że środkami publicznymi są:1) dochody publiczne; 2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA); 3) środki pochodzące ze źródeł

zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2; 4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych

jednostek sektora finansów publicznych pochodzące: a) ze sprzedaży papierów wartościowych, b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego, c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych, d) z otrzymanych pożyczek i kredytów, e) z innych operacji finansowych;

5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej

przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł. Ustawodawca wskazał środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 uofp, tzn. środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej prze państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) w ust. 3 art. 5 uofp. Ustawodawca wymieniając najważniejsze fundusze unijne oraz programy i mechanizmy pomocowe umiejscowił je w katalogu środków publicznych., Katalog środków publicznych ma charakter otwarty. Pozytywna definicja środków europejskich została uzupełniona przez definicję negatywną, zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 5 ust. 4 uofp – Rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 23 grudnia 2016 r. w sprawie wykazu Środków publicznych niezaliczanych do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5c i 6 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 17)

Jednocześnie Sad zauważył nadto, że Polska, jak każdy kraj UE korzysta ze wsparcia pochodzącego z funduszy strukturalnych (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego - EFRR, Europejski Fundusz Społeczny - EFS, Sekcja Orientacji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - Sekcja Orientacji EFOiGR, Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa - FIWR) może korzystać od chwili przystąpienia

do Unii Europejskiej. Wsparcie z funduszy strukturalnych dla Polski jest realizowane poprzez 6 sektorowych programów operacyjnych (SPO) i jeden Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego (ZPORR). W każdym z nich, zgodnie z zasadą współfinansowania, część przekazywanego na dany projekt dofinansowania ma pochodzić ze środków unijnych, a pozostała część ze środków krajowych z budżetu państwa. Praktycznym przejawem zasady współfinansowania jest formuła, jakiej w ramach promocji realizowanych przez siebie projektów muszą używać projektodawcy.

I tak w Wytycznych dotyczących promocji projektów w ramach ZPORR1,

opracowanych na podstawie Rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1159/2000

z 30 maja 2000 r. w sprawie środków informacyjnych i promocyjnych stosowanych przez państwa członkowskie odnośnie do pomocy z funduszy strukturalnych,

wskazane jest, iż "wszystkie materiały informacyjne i promocyjne, a także dokumenty stosowane podczas realizacji projektu powinny koniecznie zawierać (...) co najmniej nazwę Unia Europejska, a tam gdzie to możliwe, opis w postaci". Środki te przekazane podmiotom, w tym jst, mogą być zatem przekazane w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską oraz budżet państwa w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego", "Projekt współfinansowany przez Unię Europejską oraz budżet państwa", "Szkolenie zorganizowane zostało ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz budżetu państwa w ramach Zintegrowanego Programu

Operacyjnego Rozwoju Regionalnego". Zatem skoro opłata prolongacyjna - zgodnie z art. 57 O.p. - naliczana jest od dochodów budżetu państwa to organ winien wskazać

w jej wyliczeniu, co przyjął do podstawy jej naliczenia. Czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił. Z uzasadnienia decyzji, ale i z akt sprawy nie wynika, jaka część pomocy pochodziła ze środków UE a jaka z budżetu państwa, a tym samym od której części została naliczana opłata objęta skargą. Tymczasem źródło pochodzenia środków na realizację programów objętych Regionalnym Programem Operacyjnym jest kluczowe dla prawidłowego skontrolowania decyzji ustalającej opłatę prolongacyjną, którą

neguje co do zasadności jej wyliczenia strona. Brak dokumentów i wywodów organu

w tym zakresie uniemożliwia sądową kontrolę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji we wskazanym wyżej zakresie i w świetle powołanych przepisów, Sąd uznał, że organy, przedwcześnie uznały, że opłata prolongacyjna winna być naliczana od całości dochodów.

Sąd I instancji stwierdził, że kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim

zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.

Wskazał jednocześnie, że w rozpoznawanej sprawie, organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy. Stwierdzone wyżej uchybienia w zakresie ustaleń faktycznych, uniemożliwiają dokonanie oceny zasadności i sposobu

naliczenia opłaty prolongacyjnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania i ocenę Sądu, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania. W świetle powyższego, wobec naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a orzekł, jak w sentencji.

Skarga kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Województwa Śląskiego i zaskarżając go wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi skarżącego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt. 2) p.p.s.a. i w jego granicach, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,

tj.:

1) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego

wyroku przejawiającą się w stwierdzeniu, iż organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy (str. 17 uzasadnienia); podczas gdy jednocześnie sąd

I instancji stwierdza, iż stan faktyczny sprawy nie jest sporny (str. 11-12 uzasadnienia), co ma istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwia bowiem kontrolę instancyjną

wyroku lub jego wykonanie;

2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego

wyroku przejawiającą się w stwierdzeniu, iż organ nie wskazał jaka część pomocy pochodziła ze środków EU, a jaka z budżetu państwa, co uznał za wadę decyzji uzasadniająca jej uchylenie (str. 16); podczas gdy w ślad za twierdzeniami skarżącego sąd I instancji sam wskazuje na 5% jako wartość pomocy pochodzącej z budżetu państwa (str. 11); co miało istotny wpływ na wynik sprawy, uznane bowiem zostało za podstawę uzasadniającą uchylenie decyzji;

3) naruszenie art. 141 §4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu faktycznego

sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym przejawiającym się na przyjęciu, iż Beneficjent otrzymał pomoc publiczną zarówno ze środków europejskich jak i z

budżetu państwa; podczas gdy zarówno z umowy o dofinasowanie projektu jak i ostatecznej i prawomocnej decyzji nr [...] zobowiązującej do zwrotu dofinasowania wprost wynika, iż Beneficjent otrzymał dofinasowanie wyłącznie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, bez udziału środków z budżetu państwa; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, uznane bowiem zostało za podstawę uzasadniającą uchylenie decyzji;

4) naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. poprzez uznanie, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącymi mieć

istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakiegokolwiek przepisu postępowania, który został przez organ naruszony; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zostało uznane za podstawę uzasadniającą uchylenie decyzji, a także uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku lub jego wykonanie.

Na podstawie art. 174 pkt. 1) p.p.s.a. i w jego granicach, zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) naruszenie art. 25 pkt. 1) ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.2017.1376 j.t. z późn. zm.) dalej "z.p.p.r." w zw. z art. 5 pkt. 2) z.p.p.r, poprzez błędną wykładnię, polegającą na utożsamianiu przez sąd

I instancji pojęcia Instytucji Zarządzającej danym programem operacyjnym z Województwem Śląskim, podczas gdy wprost z treści art. 25 z.p.p.r. wynika, iż Instytucją Zarządzająca dla regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, a nie województwo;

2) naruszenie art. 26 ust. 1 z.p.p.r. w zw. z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr

1260/1999 Dz.U.UE.L.2006.210.25 z późn. zm.) dalej "rozporządzenie ogólne" lub "rozporządzenie 1083/2006", poprzez błędna wykładnię, polegającą na przypisaniu Województwu Śląskiemu roli "właściciela środków" w ramach regionalnego programu operacyjnego, podczas gdy Zarząd Województwa Śląskiego pełni wyłącznie rolę Instytucji Zarządzającej, zarządzając środkami z budżetu UE;

a w konsekwencji nierozpoznana sprawy co do jej istoty;

3) naruszenie art. 203 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2016.1870 j.t. z późn. zm.), dalej "u.f.p." w zw. z art. art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6 u.f.p. poprzez błędną wykładnie, polegającą na przyjęciu, iż w świetle tych przepisów, środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: "EFRR")

wydatkowane w ramach realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego

Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (dalej: "RPO WSL 2007-2013"), stanowią dochód własny Województwa Śląskiego, podczas gdy przepis ten wprost stanowi, że środki te są dochodem tylko dla tej jednostki, która je finalnie otrzymała; tak więc stanowią dochód własny Beneficjenta, a nie Województwa Śląskiego, czy Instytucji Zarządzającej;

a w konsekwencji nieprawidłowego uznania za dochód własny Województwa

Śląskiego środków europejskich z EFRR;

4) naruszenie art. 57 §7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 j.t. z późn. zm.) dalej: "o.p." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

tj. zastosowanie ww. przepisu w stosunku do środków które nie stanowią dochodu własnego województwa śląskiego;

5) naruszenie art. 57 §1 o.p. poprzez bezpodstawną odmowę jego zastosowania, podczas gdy, środki z tytułu zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinasowania stanowią niepodatkowe należności budżetowe w rozumieniu u.f.p. dla których znajdują odpowiednio zastosowanie przepisy o opłacie prolongacyjnej jak dla zaległości podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna

wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego które mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a.

W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenia prawa procesowego, a dopiero w dalszej zarzuty odnoszące

się do prawa materialnego, zważywszy że zarzuty materialne, co do zasady, mogą być rozpoznane dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest

między stronami niesporny albo że nie został on skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia przepisów postępowania są zasadne.

Skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie art.141§ 4 p.p.s.a. przejawiające się, w opisanych w pkt. 1-4 petitum skargi kasacyjnej, stwierdzeniach Sądu i dokonanej przez niego ocenie.

Podkreślić należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy

uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym

przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.

W rozstrzyganej sprawie, zważywszy na sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest możliwości dokonania kontroli instancyjnej w zakresie stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zasadnie

podnosi bowiem skarżący kasacyjnie, że uzasadnienie wyroku zawiera wewnętrzne sprzeczności jak i nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy. Trafnie wskazano, że Sąd popada w wewnętrzną sprzeczność raz stwierdzając, że stan faktyczny sprawy

nie jest sporny, a z drugiej strony, że organ nie ocenił wnikliwie i rzetelnie okoliczności sprawy. Jednocześnie Sąd nie dokonuje kontroli zaskarżonego aktu w oparciu okoliczności sprawy. Zasadnie wskazuje skarżący kasacyjnie, że zgodnie z umową o dofinansowanie z dnia [...] lipca 2011 r. Beneficjent otrzymał dofinansowanie projektu

pn. Adaptacja pomieszczeń piwnicznych [...] w

[...] przy ul. [...] na funkcję gastronomiczną. Zgodnie z powyższą umową (§ 2 ust.3) projekt miał zostać sfinansowany w zakresie wydatków kwalifikowanych w 85% ze środków funduszu ( Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) oraz 15% ze środków własnych. Tym samym nie przewidziano udziału finansowego w projekcie środków pochodzących z budżetu państwa w ramach dotacji celowej. Jednocześnie organ konsekwentnie wskazywał, że środki na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego nie należą do środków własnych

Województwa Śląskiego, nie są ujęte w budżecie województwa, są to środki pochodzące z funduszy europejskich - środki unijne. Zarząd Województwa Śląskiego - na podstawie wskazanych przepisów u.z.p.p.r., rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz uofp - jedynie zarządza tymi środkami. Dysponentem tej części

budżetu państwa jest Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, zaś Zarząd Województwa pełni wyłącznie funkcję płatniczą i nie jest i nigdy nie był właścicielem przekazywanych beneficjentom środków. Powyższe okoliczności, kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, jak wynika z uzasadnienia wyroku nie zostały dostrzeżone prze Sąd i nie poddane ocenie. Sąd ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że zatem skoro opłata prolongacyjna - zgodnie z art. 57 O.p. - naliczana jest od dochodów budżetu państwa

to organ winien wskazać w jej wyliczeniu, co przyjął do podstawy jej naliczenia. Czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił. Z uzasadnienia decyzji, ale i z akt sprawy nie wynika, jaka część pomocy pochodziła ze środków UE a jaka z budżetu państwa, a

tym samym od której części została naliczana opłata objęta skargą. Tymczasem źródło pochodzenia środków na realizację programów objętych Regionalnym Programem Operacyjnym jest kluczowe dla prawidłowego skontrolowania decyzji ustalającej

opłatę prolongacyjną, którą neguje co do zasadności jej wyliczenia strona. Brak dokumentów i wywodów organu w tym zakresie uniemożliwia sądową kontrolę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Brak jest tym samym jakiejkolwiek argumentacji Sądu I instancji, że wbrew twierdzeniom organu jakakolwiek cześć dotacji w niniejszej sprawie pochodziła z budżetu państwa.

Zasadny jest ponadto zarzut wskazany w pkt. 4 - zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Faktycznie Sąd I instancji nie wskazał jakim przepisom postepowania (jak również i prawa materialnego) uchybił organ i co stanowiło podstawę uchylenia decyzji. Powyższe, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy jak i wcześniej wskazane nieprawidłowości uzasadnienia upoważnia do oceny, że jest to okoliczność mająca istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Zasadności zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej w zakresie przepisów postepowania powoduje, że ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania jest przedwczesna. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien dokonać oceny stanowiska stron w oparciu o stan faktyczny sprawy, a w przypadku

sporządzania pisemnego uzasadnienia wyroku uczynić to zgodnie z wymogami określonymi w art. 141§4 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. skargę kasacyjną uchylił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt.2 p.p.s.a.