Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1262/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: NSA Janusz Nowacki, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 roku przy udziale ---- sprawy ze skargi K.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 marca 2002 roku K.M. opisując swoją bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. W powyższym wniosku wskazała jednocześnie, że jest w wieku 52 lat i że uwzględniając lata pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów udokumentowane zeznaniami świadków przepracował łącznie 31 lat.

Decyzją z dnia [...] wydaną m.in. na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 z późń. zm.) oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku o zmianie ustawy... o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001r. Nr 154 poz. 1793) organ I instancji odmówił K.M. przyznania świadczenia przedemerytalnego.

W uzasadnieniu wykazano, że w świetle przepisów prawa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania żądnego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.M. kwestionuje zasadność podjętego rozstrzygnięcia i wnosi o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podnosi, że w świetle przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 roku spełniała warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W jej ocenie odmowa uzyskania żądanego świadczenia jest wynikiem działania organów administracji, które nie przyjęły jej dokumentów w 2001 roku.

Prosi o naprawienie szkody jaką wyrządził jej urząd i uwzględnienie jej dokumentów, które złożyła w sądzie w związku z toczącą się tam sprawą o przyznanie renty.

W odpowiedzi na złożone odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o przepisy m.in. art. 37k i 37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 z póżń.zm.) oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. zmieniającej ustawę o ... zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 154 poz. 1793) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Na mocy decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy Ł. Nr. [...] z dnia [...] K.M. otrzymała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji tj. od dnia 12 lutego 1999 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 20 lutego1999 r.

W dniu [...] Prezydent Miasta Ł. decyzją nr [...] orzekł o utracie przez K.M. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu pobierania zasiłku.

K.M. pozostawała w ewidencji bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł. do dnia 20 marca 2000 r., w którym decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] utraciła status osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w PUP w wyznaczonym terminie.

W dniu [...] Prezydent Miasta Ł. decyzją nr [...] przyznał K.M. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji tj. od dnia 04 grudnia 2000 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta Ł. podniósł iż ww. nie spełnia żadnego z warunków określonych w art. 23 oraz w art. 25 ust. 11 i 12 cyt. ustawy, wobec czego brak jest podstaw do przyznani prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W dniu 25 marca 2002 roku K.M. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr [...] w Ł. wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Wnioskodawczyni wskazała na swój wiek - 52 lata , 31 letni staż pracy uwzględniający fakt wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym .

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania K.M. prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Zdaniem organu I instancji Pani K.M. nie spełniła wszystkich warunków określonych w art. 37 k ust. 1 i art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu .

Rozważając przedmiotową sprawę organ odwoławczy ustalił, że podstawą prawa materialnego dla oceny uprawnień K.M. do świadczenia przedemerytalnego , w związku z art. 11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. zmieniającej ... ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jest przepis art. 37k i 37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia do 31 grudnia.2001 r.

Zgodnie z art. 37 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t. j. Dz.U. z 2001 , nr 56 , poz.56 z późn.zm. ) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby.

Świadczenie przedemerytalne przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych dla ustalenia uprawnień.

Wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego zostały określone w art.37 k ust.1 ustawy. Przepis ten( w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. )wyraźnie określa, że świadczenia przedemerytalne przysługuje osobie, która :

1. spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, określone w art.2 ust. 1 pkt.2 ustawy i

2. spełniła warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, określone w art.23 ustawy, t. j. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji posiada co najmniej 365 dni okresów zatrudnienia

3. spełniła dodatkowo, jeden z następujących warunków :

- osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

- w roku kalendarzowym w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

- do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet, lub

- do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29.12.1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

Cytowane przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że świadczenia z Funduszu Pracy mogą być przyznane wyłącznie osobom, które spełnią wszystkie warunki wymienione w tych przepisach.

Akta przedmiotowej sprawy wskazują, iż K.M. otrzymała status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla osób bezrobotnych tylko w dniu [...] i pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie: 20.02.1999 r. - 19.02.2000r. zatem aby otrzymać świadczenia przedemerytalne musiała spełnić (obok wypełnionego warunku posiadania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych ) jeden z następujących warunków.

1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury -warunek nie spełniony w części dotyczącej wieku z uwagi na datę urodzenia skarżącej [...];

2. w roku kalendarzowym w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury - warunek nie spełniony gdyż nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie nastąpiło po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy lecz po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej; skarżąca nie spełnia tego warunku także w części dotyczącej wieku;

3. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury co najmniej 35 lat dla kobiet - warunek nie spełniony - z powodów tożsamych jak w punkcie 2

4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29.12.1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy - warunek nie spełniony zarówno w części dotyczącej zasad rozwiązania stosunku pracy jak i nabycia uprawnień do emerytury.

Organ odwoławczy podkreślił, że analiza sytuacji K.M. została przeprowadzona w odniesieniu do rejestracji z 12.02.1999 r. przy uwzględnieniu przepisu art. 37 k w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r.

Zawarte w odwołaniu informacje dotyczące sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącej nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, zważając na bezwzględny charakter obowiązywania przepisów prawa materialnego z zakresu przyznawania świadczeń z Funduszu Pracy.

W związku z powyższym organ odwoławczy nie znalazł podstaw, by uchylić zaskarżoną decyzję.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.M. powtórzyła dotychczasowe zarzuty i podniosła, że powinna zostać skierowana na zasiłek przedemerytalny już 19 lutego 1999 roku i że do dnia 31 grudnia 2001roku spełniała wymagane warunki.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 roku skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, ani w dniu 12 lutego 1999r. (pierwsza rejestracja) ani w dniu 4 grudnia 2000r. (druga rejestracja) Jednocześnie wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skargi skarżąca w dacie rejestracji tj. 12 lutego 1999r. nie spełniała warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego, bowiem legitymowała się okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym 18 lat 9 miesięcy i 25 dni.

Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 roku skarżąca oświadczyła, że dokumenty dotyczące jej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów składała w marcu 2001roku i w jej ocenie wówczas należało jej się świadczenie przedemerytalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając na uwadze tak określoną kognicję i przyczyny będące podstawą uchylenia decyzji, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Sąd podziela stanowisko zajęte w treści zaskarżonej decyzji, że K.M. nie spełniła ustawowych przesłanek do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego o co wnosiła we wniosku z dnia 25 marca 2002 roku.

Organ w sposób bardzo szczegółowy uzasadnił swoją decyzję, a Sąd wskazaną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia argumentację w pełni podziela.

Wbrew zarzutom skarżącej przyczyną odmowy przyznania jej świadczenie przedemerytalnego nie było nieuwzględnienie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 roku. Z zaskarżonej decyzji bezspornie wynika, że sytuacja skarżącej była analizowana na tle regulacji prawnych obowiązujących właśnie do dnia 31 grudnia 2001 roku.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut skarżącej, że przyczyną odmowy przyznania jej żądanego świadczenia było nieuwzględnienie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów.

Należy również podzielić stanowisko organu odwoławczego, że nawet zrozumienie bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej, nie może jednak prowadzić do wydania przez niego decyzji, której treść jest ściśle związana wyraźnie sformułowanymi przepisami prawa, determinującymi w określonym stanie faktycznym treść rozstrzygnięcia, wyłączającymi uznanie administracyjne. W tej sytuacji wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 37k i 37l cytowanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu brak jest podstaw prawnych do innego rozstrzygnięcia aniżeli wynikającego z zaskarżonej decyzji.

Regulacja zawarta w art. 37k ustawy z dnia 14 czerwca 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 roku, określała ustawowe przesłanki niezbędne do uzyskania uprawnienia do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z jego treścią świadczenie to przysługiwało osobie, która spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli dodatkowo:

-osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

-w roku kalendarzowym w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 łat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

-do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury co najmniej 35 łat dla kobiet, lub

-do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29.12.1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca nie spełniła powyższych przesłanek (organ odwoławczy bardzo szczegółowo i czytelnie wyjaśnił to w uzasadnieniu swojej decyzji na stronie 3), mimo, iż organy administracji zastosowały wyjątkowo korzystną dla strony interpretację i przeanalizowały jej sytuację zarówno uwzględniając datę rejestracji z dnia 12 lutego 1999 roku jak i z dnia 4 grudnia 2000 roku.

Zarówno wiek skarżącej urodzonej [...], staż pracy jak i sposób rozwiązania ostatniego stosunku pracy tj. zakończenie własnej działalności gospodarczej (nawet przy korzystnym dla skarżącej przyjęciu daty rejestracji z dnia 12 lutego 1999roku, bowiem wtedy skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku) jednoznacznie eliminował możliwość przyznania skarżącej żądanego świadczenia. Nawet zaliczenia skarżącej jej pracy w gospodarstwie rodziców i teściów nie zmieniłoby tej sytuacji.

Godzi się również podnieść, że w świetle art. 37 l ustawy z dnia 14 grudnia 1994r, o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 roku prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia;...Oznacza to, że organy administracji nie miały podstaw prawnych, jak tego chce skarżąca "skierować ją na zasiłek przedemerytalny". Uprawnienia te przysługiwały bowiem na wyraźny wniosek składany przez uprawnionego i uzależnione były od spełnienia wymaganych przepisami prawa przesłanek. Taki wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego skarżąca złożyła dopiero w dniu 25 marca 2002 roku i został on rozpatrzony przez organy administracji. Fakt, iż zaskarżona decyzja nie spełnia żądań skarżącej nie oznacza, że nie odpowiada prawu.

Zasadne jest także stanowisko organu odwoławczego, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie dają możliwości odstąpienia od zasad w nich określonych.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 1998 roku II S.A. 1327/98 (nie publikowany) ustawa z 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje jakichkolwiek możliwości odstępstwa od przewidzianych w niej zasad.

W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.