Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1066/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska (spr.) NSA Maria Myślińska Protokolant Marta Ludwików po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 744/06 w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 744/06 oddalił skargę T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu Sąd podał między innymi, że T. T. w dniu [...] stycznia 2002 r. zgłosił w Oddziale Celnym w K. do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym dwa używane samochody osobowe: marki Opel Astra o nr nadwozia [...] oraz marki Citroen AX o nr nadwozia [...].

Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem obniżonej stawki celnej, obejmując jednocześnie zgłoszony towar wnioskowaną przez stronę procedurą dopuszczenia do obrotu.

Organ przeprowadzając kontrolę postimportową, na podstawie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.), zwrócił się do niemieckich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji dowodu pochodzenia towaru w postaci faktur z zamieszczonymi deklaracjami o pochodzeniu towaru, na podstawie których importer wnioskował o uzyskanie preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej. Weryfikacja wykazała, iż będący przedmiotem importu samochód Citroen AX nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Układu Europejskiego, co jest równoznaczne z brakiem preferencyjnego, unijnego pochodzenia, uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki celnej właściwej dla towarów o prawidłowo udokumentowanym pochodzeniu z krajów Unii Europejskiej. Taki wynik weryfikacji stanowił dla Naczelnika Urzędu Celnego w K. podstawę do wznowienia postępowania. W toku prowadzonego postępowania przez organ I instancji strona nadesłała nowy dowód pochodzenia towaru w postaci świadectwa przewozowego EUR 1 nr [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w K. zwrócił się do niemieckich władz celnych o weryfikację złożonego świadectwa. W wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, władze celne kraju eksportu stwierdziły, że świadectwo przewozowe nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. zostało niewłaściwie wystawione, ponieważ podpisany w polu 12 T. T. działał w imieniu eksportera bez stosownego upoważnienia.

Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r. w części dotyczącej preferencji oraz zastosowanej stawki celnej i uznał zgłoszenie celne w części dotyczącej samochodu marki Citroen AX za nieprawidłowe, określił też kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej stosowanej dla tego typu towarów, dla których możliwe jest określenie kraju pochodzenia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. T.

W toku postępowania odwoławczego strona złożyła kolejne dowody pochodzenia w postaci świadectw przewozowych EUR 1 nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. wystawionych przez niemieckie władze celne retrospektywnie. Dyrektor Izby Celnej w S. zwrócił się do władz celnych kraju eksportu o weryfikację wszystkich świadectw przewozowych EUR 1. złożonych przez T. T. Z odpowiedzi niemieckich władz celnych wynikało, że świadectwa przewozowe EUR 1 nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. zostały wystawione niesłusznie wobec wygaśnięcia z dniem 1 maja 2004 r. postanowień Protokołu 4 do Układu Europejskiego w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Z tego powodu wymienione świadectwa przewozowe zostały przez niemieckie władze celne anulowane. Natomiast ponowna weryfikacja świadectwa przewozowego EUR 1. nr [...] wykazała, że upoważnienie do występowania z wnioskiem o wydanie tego świadectwa zostało wystawione przez eksportera pod koniec czerwca 2005 r., a więc po wystawieniu weryfikowanego świadectwa.

Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko niemieckich władz celnych stanowi dla polskich organów celnych jednoznaczny i niepodważalny dowód, że towar pochodzący z obszaru Unii Europejskiej, przy jednoczesnym braku spełnienia warunku udokumentowania pochodzenia towarów prawidłowo sporządzonym dowodem pochodzenia, nie może korzystać z preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej.

Skargę na powyższą decyzję wniósł T. T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę uznając, że nie ma podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.

Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, a ponadto został przez organy celne należycie rozważony. Przed wydaniem decyzji organy celne obu instancji podjęły wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, właściwie go oceniły, nie przekraczając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów.

Zdaniem WSA, ocena podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia w jego wyniku ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2002 r. w części dotyczącej preferencji oraz zastosowanej stawki celnej, w której to decyzji organ uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem obniżonej stawki celnej i jednocześnie objął zgłoszony towar wnioskowaną przez stronę procedurą dopuszczenia do obrotu, obligowała go do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, albowiem pojawiły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał, a dotyczące preferencji celnych.

W ocenie Sądu I instancji, decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2005 r. została wydana przed upływem terminu przedawnienia. Wznowienie postępowania w sprawie nie nastąpiło z naruszeniem art. 2652 Kodeksu celnego, ponieważ miało miejsce w dniu 9 grudnia 2003 r., tj. przed upływem 3-letniego terminu, liczonego od dnia powstania długu celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy celne wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły prawa materialnego. W ocenie Sądu, organy słusznie odmówiły skarżącemu zastosowania wobec sprowadzonego pojazdu preferencyjnej stawki celnej.

Sąd I instancji podniósł, że niemieckie organy celne negatywnie zweryfikowały deklarację eksportera na fakturze oraz złożone przez skarżącego świadectwa przewozowe EUR 1. Zdaniem Sądu, taki wynik weryfikacji stanowi dla polskich organów celnych jednoznaczny i niepodważalny dowód, że towar pochodzący z obszaru Unii Europejskiej, przy jednoczesnym braku spełnienia warunku udokumentowania pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym dowodem pochodzenia, nie może korzystać z preferencji celnych w postaci stawki celnej obniżonej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że sprowadzenie przez skarżącego do Polski pojazdu wyprodukowanego we Francji jest, jak to prawidłowo przyjęły organy celne, niewystarczające dla uznania jego preferencyjnego pochodzenia. Dodatkowo dla uzyskania preferencji w stosunku do konkretnego towaru w związku z jego pochodzeniem z Unii Europejskiej, konieczne jest przedstawienie przez importera dowodu pochodzenia towaru, który musi spełniać wymagania szczegółowo określone w przepisach art. 16-29 Protokołu 4. Przedstawione przez skarżącego dowody, zarówno w postaci deklaracji eksportera na fakturze jak i świadectw EUR 1, nie uzyskały pozywanej weryfikacji władz państwa eksportu, nie mogły więc stanowić dowodu preferencyjnego pochodzenia pojazdu z Unii Europejskiej.

T. T. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. – zarzucił naruszenie:

- art. 22 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 60 § 1 , art. 64, art. 65, art. 70, art. 143 § 1 pkt 2, art. 15 § 1 pkt 1, art. 85 § 1 oraz art. 262 Kodeksu celnego, art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego zmienionego porozumieniem między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r., § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r., w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne – "...wynikające z błędnego uznania, iż przy weryfikacji zgłoszenia celnego organy celne obu instancji mimo wielokrotnego stosowania się do ich żądań w zakresie dokumentacji związanej ze zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. samochodu marki Citroen AX i posiadania dokumentów w postaci umowy sprzedaży samochodu Citroen AX z 14 stycznia 2002 r. w salonie samochodowym w [...] sporządzonej na druku tej firmy oraz faktury dotyczącej samochodu Opel zgłoszonego łącznie od odprawy celnej, a nabytego w tym samym salonie w dniu 31 grudnia 2001 r., gdzie w tych dokumentach podpis w miejscu sprzedawcy pochodzi od tej samej osoby, a na pewno nie od T. T. pojazd Citroen AX nie został uznany za produkt pochodzący ze Wspólnoty Europejskiej a w ślad za tym odmówiono korzystania w imporcie do Polski z preferencji celnych wynikających z postanowień Protokołu 4 do Układu Europejskiego, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny wbrew tym dokumentom w uzasadnieniu wyroku przyjmuje, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w zaskarżonym brzmieniu, a organy celne obu instancji podjęły wszelkie kroki zmierzające do zebrania kompletnego i niebudzącego wątpliwości materiału dowodowego celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, właściwie go oceniły nie przekraczając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów...";

- art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP przez nie traktowanie w ten sam sposób wszystkich podatników prowadzących działalność gospodarczą w zakresie eksportu i importu używanych aut;

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 107 kpa przez wydanie decyzji wbrew obowiązkowi udzielania obywatelowi należytych i wyczerpujących wyjaśnień oraz przez pominięcie, iż okoliczności powszechnie znane oraz okoliczności znane organom celnym z urzędu nie wymagają dowodu wobec oczywistości, iż samochód Citroen został wyprodukowany we Francji a importowany z Niemiec, a także przez takie uzasadnienie tak faktyczne, jak i prawne, iż szary obywatel ma kłopoty ze zrozumieniem stanowiska organu celnego II instancji.

W uzasadnieniu skarżący podał, że podlegający odprawie samochód Citroen został wyprodukowany we Francji, a importowany z Niemiec. Zdaniem skarżącego, sprawa dotyczy więc importu towaru pochodzącego ze Wspólnoty Europejskiej. W opinii skarżącego okoliczności powszechnie znane niezależnie od wytworzonej formalnie procedury celnej nie wymagają szczególnego dowodu, a Państwo nie może w sposób sprzeczny z prawem "poprzez pokrętną interpretację przepisów bogacić się kosztem podatnika i przedsiębiorcy". W podobnych przypadkach wobec innych osób organ celny stosował interpretację przepisów na korzyść obywatela.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, stosownie do art. 176 p.p.s.a., musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przy czym oba te elementy muszą ze sobą ściśle korespondować. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w wypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu wypada zauważyć, że jednym ze szczególnych wymagań jakie ustawodawca stawia skardze kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na jednoznacznym wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, z jednoczesnym oznaczeniem formy tego naruszenia. Konieczne jest więc podanie przepisu z dokładnym oznaczeniem jednostki redakcyjnej tekstu aktu normatywnego. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238593; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga kasacyjna w ogóle nie zawiera uzasadnienia sformułowanych w niej zarzutów. Poza wyrażeniem ogólnego niezadowolenia z rozstrzygnięcia Sądu, autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie nawiązał do przedstawionych zarzutów. Dodać także należy, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., postawione zostały zarzuty dotyczące zarówno przepisów prawa materialnego jak i postępowania. Przy czym nie wskazano postaci naruszenia tych przepisów, a w wypadku przepisów procesowych istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy. Takie sformułowanie skargi kasacyjnej powoduje, że zawarte w niej zarzuty usuwają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.