Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1338/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 8, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant: referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi F. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. I. Uchyla zaskarżone postanowienie, II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz F. S.A. w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułów wykonwaczych nr od [...] do [...], od [...] do [...] od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] wszczął wobec [...] S.A. (obecnie [...].S.A.) postępowanie egzekucyjne w administracji. W wyniku czynności podjętych w trakcie postępowania powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...] zł.

Dnia [...] grudnia 2004 r. Dyrektor ZUS [...] Oddział w W. wydał promesę nr [...], w której wskazał, iż jako organ egzekucyjny umorzy [...] S.A. należne koszty egzekucyjne, pod warunkiem, że inwestor strategiczny będzie warunkował wejście do Spółki od umorzenia tych należności.

Następnie dnia [...] grudnia 2006 r. Komisja Wspólnot Europejskich decyzją nr [...] w sprawie pomocy państwa nr [...], którą Polska zamierza wdrożyć na rzecz [...] S.A. wyraziła zgodę na pomoc publiczną zaproponowaną przez państwo Polskie na rzecz [...] S.A. Pomoc ta miała m.in. polegać na umorzeniu należności publicznoprawnych, w tym także od ZUS na łączną kwotę [...] zł., co stanowi równowartość należnych kosztów egzekucyjnych. Wartość ta została ujęta w tabeli nr 4 stanowiącej integralną część ww. decyzji Komisji.

Pismem z dnia 25 sierpnia 2008 r. [...] S.A., wniosła do Dyrektora [...] Oddziału ZUS w W. wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie o umorzenie kosztów egzekucyjnych pozostaje w związku z planem restrukturyzacyjnym Spółki pozytywnie zaopiniowanym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w którym przewidziane zostało umorzenie kosztów egzekucyjnych. W dalszej części wskazano, iż wydanie decyzji o umorzeniu kosztów egzekucyjnych jest uwarunkowane od pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej, która została wydana [...] grudnia 2006 r. W oparciu o powyższą decyzję oraz art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską wskazano, iż ww. decyzja wiąże w całości strony do których jest kierowana. Stąd wnoszący uznał, iż żądanie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest zasadne.

Po rozpoznaniu wniosku strony Dyrektor [...] Oddziału ZUS w W. postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. odmówił umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych. Uzasadniając rozstrzygnięcie tej treści organ egzekucyjny wskazał, iż koszty egzekucyjne mogą zostać umorzone w oparciu o zasady określone w art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor [...] Oddziału ZUS nie podzielił przy tym argumentacji strony, iż umorzenie przedmiotowych kosztów winno nastąpić wyłącznie w oparciu o udzieloną promesę z 2004 r. oraz decyzję Komisji Europejskiej. W ocenie organu przedmiotem decyzji Komisji była wyłącznie ocena udzielonej lub planowanej pomocy, przeprowadzona na zasadach art. 88 TWE, czyli mająca na celu ustalenie zgodności pomocy że wspólnym rynkiem.

Dnia 3 listopada 2008 r. [...] S.A. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 64e §2 pkt 1 i 2 u.p.e.a., art. 7, 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a także art. 1 i art. 2 ust. 1 Decyzji Komisji z dnia [...] grudnia 2006 r. w sprawie pomocy państwa C [...]. Dodatkowo Skarżący powołał się na naruszenie art. 2 Konstytucji RP z którego wynika zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału ZUS w W. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego oraz nie zgromadził materiału dowodowego, do stwierdzenia, iż nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy podkreślił nie rozważono korelacji istniejącej pomiędzy planem restrukturyzacji [...] S.A. i decyzją Komisji Europejskiej dopuszczającej udzielenie pomocy publicznej zgodnie z przedstawionym planem restrukturyzacji, a przesłankami umorzenia kosztów egzekucyjnych ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki wskazanej w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. (tj. jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny).

Dyrektor [...] Oddziału ZUS w W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. odmówił [...] S.A, umorzenia powstałych kosztów egzekucyjnych nie znajdując przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a., stanowiących podstawę do uwzględnienia wniesionego wniosku. W uzasadnieniu wskazał, iż w świetle dokonanej analizy akt sprawy i po ocenie sytuacji finansowej Spółki ustalono, iż obecnie znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej jest jednak w posiadaniu majątku którego wartość znacznie przekracza kwotę należnych zobowiązań. Ponadto nie można uznać, iż za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny który winien być oceniany z uwzględnieniem zasadności obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Odnosząc się do kolejnej przesłanki stanowiącej, iż ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne organ egzekucyjny wskazał iż wobec Spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne które uległo zawieszeniu tym samym nie ma konieczności ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nastąpić może jedynie jego kontynuacja która nie generuje kolejnych kosztów egzekucyjnych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie i umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości. W uzasadnieniu ponowiono wcześniej powołane argumenty podnosząc naruszenie art. 64e § 2 pkt 1, 2 i 3 u.p.e.a. art. 6, 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., a także art. 1 i art. 2 ust. 1 Decyzji Komisji z dnia [...].12.2006 r. w sprawie pomocy państwa [...], którą Polska zamierza wdrożyć na rzecz [...] S.A.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał ww. postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek z art. 64e §1 i §2 u.p.e.a. nie obliguje organu egzekucyjnego do umorzenia kosztów egzekucyjnych z urzędu a jedynie daje mu uprawnienia do odstąpienia od ich dochodzenia od zobowiązanego w części lub w całości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ stwierdził w pierwszej kolejności, że decyzja Komisji Europejskiej z dnia [...] grudnia 2006 r. uznaje jedynie, iż zgłoszona planowana pomoc jest zgodna ze wspólnym rynkiem. Z treści decyzji nie wynika natomiast, by Komisja Europejska zajmowała się oceną dopuszczalności zastosowania poszczególnych środków pomocy, w świetle przepisów ustawodawstwa krajowego RP.

Fakt wydania przez Komisję pozytywnej decyzji nie stanowi przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Decyzja ta daje jedynie możliwość zastosowania pomocy wobec [...] S.A., jednak organ egzekucyjny nie jest tą decyzją w żadnym zakresie zobowiązany do udzielenia niniejszej pomocy w formie umorzenia należnych kosztów egzekucyjnych. Podobnie wydana promesa stanowi jedynie wskazanie możliwości umorzenia wskazanych należności w warunkach zaistnienia określonej sytuacji. Nie stanowi ona jednak gwarancji zastosowania instytucji umorzenia powstałych kosztów egzekucyjnych. Tym bardziej, iż nie można rozpatrywać kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych w oderwaniu od przesłanek wskazanych w art. 64e § 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny nie dopatrzył się jednak przesłanek wymienionych w tym przepisie.

Powołując się na dokumentację nadesłaną przez spółkę na wezwanie organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że analiza danych Spółki za ostatni rok wykazała, iż wskaźnik rentowności majątku (ROA) nie jest dodatni. Aktywa przedsiębiorstwa generują stratę. Podobnie wskaźnik rentowności kapitału (ROE) jest ujemny i wynosi - 19,36 %, W związku z tym zaangażowany kapitał własny drastycznie stracił na wartości i przedsiębiorstwo jest nierentowne. Pomimo tego płatnik na koniec 2008 r. charakteryzował się optymalną płynnością finansową i powinien terminowo regulować swoje bieżące zobowiązania. Z przedstawionego rachunku zysków i strat za okres 01/2009 - 06/2009 wynika, iż przychody ze sprzedaży drastycznie spadły w porównaniu do poprzednich lat, a strata netto wynosi [...] zł.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej powyższe porównania oraz porównanie kwoty kosztów egzekucyjnych, tj. [...] zł z kwotą straty za rok 2009 tj. [...] zł, dawało podstawy do uznania, że umorzenie kosztów egzekucyjnych nie zapewni znacznej poprawy sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki.

Następnie organ zaznaczył, że obecnie strona istotnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, posiada jednak znaczny majątek w postaci ruchomości jak również dysponuje 14 nieruchomościami położonymi na terenie W. oraz kolejnymi na terenie E., O., M. i N. B.. Jak wynika z bilansu za rok 2008, rzeczowe aktywa trwałe wynoszą [...] tys. zł., a zatem wartość posiadanego majątek wielokrotnie przekracza kwotę należnych kosztów egzekucyjnych.

Organ odwoławczy stwierdził też, że za nadrzędną przesłankę dla interesu publicznego należy uznać konieczność przymusowego ściągnięcia zaległości składkowych. Ponadto uznał, iż w interesie publicznym jest, aby koszty egzekucyjne powstałe na skutek braku płatności należnych zobowiązań, zostały poniesione przez dłużnika, a nie przez społeczeństwo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F[...] S.A. w W. wniosła o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora [...] Oddziału ZUS. Skarżąca wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 9 oraz 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez błędne zastosowanie,

- naruszenie art. 1 i 2 ust. 1 Decyzji Komisji Wspólnot Europejskich nr K (2006) 6628 z dnia [....] grudnia 2006 r. w sprawie pomocy państwa C [...], która Polska zamierza wdrożyć na rzecz [...] S.A. (była [...] S.A.) oraz art. 2 Konstytucji RP przez niezastosowanie wynikającej z tego przepisu Konstytucji zasady pogłębiania zaufania do organów państwa,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 64e § 2 pkt 1, 2 i 3 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niezastosowanie wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła w pierwszej kolejności, że Dyrektor Izby Skarbowej w swoim poprzednim postanowieniu z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził, iż “rozpatrzenie kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych wynikających zarówno z udzielonej uprzednio przez Dyrektora ZUS promesy, jak i decyzji Komisji Europejskiej winno odbyć się w kontekście przesłanek zawartych w ustawie egzekucyjnej", oraz że "za całkowicie poprawne należy uznać rozpatrzenie kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych w oparciu o przesłanki zawarte w art. 64 e § 2 ustawy egzekucyjnej z tym, że należało również rozpatrzyć je w kontekście decyzji Komisji Europejskiej oraz udzielonej uprzednio promesy". W ocenie skarżącej takie stanowisko organu pozwalało przypuszczać, że Dyrektor Izby Skarbowej przyjmuje, iż do standardów demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) należy przstrzeganie wcześniejszych przyrzeczeń (promesa Dyrektora ZUS) oraz respektowanie zobowiązań Rządu RP (decyzja Komisji UE). Skarżąca podkreśliła, że zaskarżone postanowienie nie tylko przeczy takiem przypuszczeniu, lecz stanowi o całkowitym odejściu od własnych zaleceń skierowanych do organu I instancji i całkowitą zmianę wyrażonych w uzasadnieniu wcześniejszego postanowienia poglądów. Naruszenie przez organ własnych postanowień jest natomiast sprzeczne z ogólną zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Poza tym brak konsekwencji w działaniach organów administracji publicznej godzi w zasadę demokratycznego państwa prawnego, która ma swoje źródło w art. 2 Konstytucji RP.

Skarżąca podniosła następnie, że Dyrektor Urzędu Skarbowego wydając zaskarżone postanowienie miał świadomość, że z art. 1 decyzji Komisji Europejskiej z dnia [...] grudnia 2006 r. wynika, iż "środki pomocy na rzecz F.[...] ujęte w tabeli 4, których część została już częściowo lub w całości wdrożona, są zgodne ze wspólnym rynkiem, z zastrzeżeniem obowiązków i warunków określonych w art. 2". Art. 2 ust. 1 tej decyzji wskazuje natomiast, iż konieczne jest pełne wdrożenie planu restrukturyzacji.

Następnie skarżąca zakwestionowała stanowisko organu dotyczące znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy decyzji Komisji UE i promesy Dyrektora [...] Oddziału ZUS. Skarżąca nie zgodziła się w szczególności z argumentacją organu jakoby z ww. decyzji "nie wynikało, by Komisja Europejska zajmowała się oceną dopuszczalności zastosowania poszczególnych środków pomocy, w świetle przepisów ustawodawstwa krajowego RP", oraz że "fakt wydania przez Komisję pozytywnej decyzji nie stanowi przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych". Skarżąca nie zgodziła się też ze stanowiskiem organu, iż "wydana promesa stanowi jedynie wskazanie możliwości umorzenia wskazanych należności w warunkach zaistnienia określonej sytuacji. Nie stanowi ona jednak gwarancji zastosowania instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych".

W odniesieniu do wymienionej w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. przesłanki interesu publicznego skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie przesłanka ta wystąpiła, ponieważ z ważnym interesem publicznym mamy zawsze do czynienia wtedy, gdy w chodzi o realizację wcześniej zaciągniętych zobowiązań przez władze publiczne. Skarżąca podkreśliła, że to Polska jako Państwo Członkowskie zgłaszając Komisji UE plan restrukturyzacji [...] zobowiązała się do jego realizacji, natomiast Dyrektor ZUS [...] Oddział w W. wydając 10 grudnia 2004 r. promesę zobowiązał się do umorzenia kosztów egzekucyjnych F[...] S.A.

Skarżąca podniosła ponadto, że organ dokonał niedopuszczalnej rozszerzającej wykładni art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że "umorzenie kosztów egzekucyjnych nie zapewni znacznej poprawy sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki:, "należy dążyć do takiego rozstrzygnięcia, by jego skutkiem nie było obciążanie Skarbu Państwa kosztem pomocy" oraz, że "za nadrzędną przesłankę dla interesu publicznego uznać należy konieczność przymusowego ściągnięcia zaległości składkowych".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i winno zostać uchylone.

Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie art. 64 e Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954).

Zgodnie z art. 64e § 2 u.p.e.a. stanowi, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych w oparciu o wymienione wyżej przesłanki nie budzi wątpliwości. W świetle zaś ukształtowanej w doktrynie i orzecznictwie koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Chociaż więc organ ma w takiej sytuacji prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, to jednak wybór ten nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2.02.1996 r., sygn. akt II SA 2875/95).

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie stanowią inaczej.

Przechodząc do rozważenia zasadności zarzutów podniesionych w skardze zauważyć trzeba, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 maja 2009 r. o uchyleniu postanowienia organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ ten nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego oraz nie zgromadził materiału dowodowego, do stwierdzenia, iż nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Dodał, że w przedmiotowej sprawie należało rozważyć w szczególności czy za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia interes publiczny, tj. przesłanka z art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Przy rozważeniu istnienia tej przesłanki organ odwoławczy nakazał uwzględnić fakt wydania na rzecz strony promesy z dnia 10 grudnia 2008 r. oraz pozytywnej decyzji Komisji WE.

Dyrektor [...] Oddziału ZUS w W. ponownie rozpoznając sprawę nie uwzględnił powyższych wytycznych. Dokonując ponownej oceny skupił się bowiem na rozważaniach dotyczących spełnienia przesłanki określinej w art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. Oceniając natomiast wystąpienie przesłanki interesu publicznego organiczył się do zbadania sytuacji finansowej strony i stwierdzenia, że ewentualne umorzenie kosztów egzekucyjnych jedynie w nieznacznym stopniu polepszy tą sytuację. Pomimo tego organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wbrew swoim wcześniejszym zaleceniom organ odwoławczy sam również nie rozważył istnienia w przedmiotowej sprawie przesłanki interesu publicznego w kontekście promesy i decyzji Komisji WE. Odchodząc od własnych zaleceń – na co słusznie zwraca uwagę skarżąca – zupełnie zmienił wcześniej wyrażone stanowisko i uznał, że należy dążyć do takiego rozstrzygnięcia, które skutkiem nie będzie obciążanie Skarbu Państwa kosztem pomocy oraz, że nadrzędną przesłanką interesu publicznego jest konieczność przymusowego ściągnięcia zaległości składkowych.

Tym samym organ II instancji przekroczył ramy uznania administracyjnego i naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zupełna zmiana stanowiska w zakresie oceny istnienia w sprawie przesłanki interesu publicznego narusza też zasadę demokratycznego państwa prawnego mającą swe źródło w art. 2 Konstytucji.

Należy podkreślić, że Sąd nie stwierdza, iż za umorzeniem kosztów egzekucyjnych w tej konkretnej sprawie przemawia interes publiczny, a wskazuje jedynie, że przesłanka ta musi być rozważona z odniesieniem się do okoliczności, które strona wskazuje jako uzasadniające wystąpienie tego interesu. Rozważenia tych okoliczności nie może zastąpić zawarte w uzasadnieniu postanowienia stwierdzenie, że nadrzędną przesłanką interesu publicznego jest konieczności przymusowego ściągnięcia zaległości składkowych, które w znaczny sposób zasilają fundusze Dyrektora Oddziału ZUS.

Organ odwoławczy wskazał, iż "pojęcie interesu publicznego określone w art. 64e §2 pkt 2 u.p.e.a. winno być oceniane pod kątem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa". Podzielając w pełni zacytowany pogląd Dyrektora Izby Skarbowej Sąd wskazuje jednak, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych między innymi właśnie jeżeli za ich umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, organ orzekający ma więc obowiązek rozważenia tej przesłanki indywidualnie w każdej sprawie dotyczącej umorzenia kosztów egzekucyjnych. Brak rozważenia przesłanki ważnego interesu publicznego w tej sprawie stanowi o tym, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. oraz z naruszeniem przepisów art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Szczególną uwagę zwraca naruszenie art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy wbrew temu co wcześniej nakazał Dyrektorowi (...) Oddziału ZUS skupił się na przesłance określonej w pkt 1 tego artykułu pomijając ustalenie czy za wydaniem pozytywnej dla strony decyzji przemawia ważny interes publiczny oceniany w kontekście zobowiązań wynikających z udzielonej wcześniej promesy oraz z decyzji Komisji WE uznającej tą pomoc za zgodną z przepisami wspólnego rynku. Organ nie wziął też pod uwagę, że zgodnie z wytycznymi wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 01.10.2004 r.) Państwo członkowskie zgłaszając Komisji plan restrukturyzacji, zobowiązuje się do jego realizacji. Ponadto Państwo Członkowskie musi przedstawiać Komisji sprawozdania, iż plan restrukturyzacji jest właściwie wdrażany. W przypadku pomocy udzielanej większym przedsiębiorstwom pierwsze takie sprawozdanie musi być zwykle przedłożone Komisji nie później niż w sześć miesięcy po zatwierdzeniu pomocy. Kolejne sprawozdania muszą być wysyłane Komisji co najmniej raz w roku, aż do momentu, kiedy cele planu restrukturyzacji będą mogły być uznane za osiągnięte.

Dyrektor Izby Skarbowej nie zwrócił uwagi na to, czy w niniejszej sprawie pomoc publiczna w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych miałaby służyć celom określonym w planie restrukturyzacyjnym pozytywnie zaopiniowanym przez Prezesa UOKiK, czyli m.in. utrzymaniu zatrudnienia w sytuacji zagrożenia bytu przedsiębiorstwa. Organ powinien rozważyć, czy realizacja celów restrukturyzacji jest zgodna z interesem publicznym. Należy mieć bowiem na uwadze, że ocena możliwości realizacji celów pomocy publicznej nie pozostaje w żadnej kolizji z art. 64 §2 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt FSK 817/08, LEX 513112).

W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji zaniechał dokonania powyższej oceny wskazując, że umorzeniu kosztów egzekucyjnych sprzeciwia się interes społeczny reprezentowany przez ZUS. Zaniechanie organu odwoławczego w tym zakresie świadczy o naruszeniu ww. przepisu. u.p.e.a.

Za niezasadne należało natomiast uznać zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ egzekucyjny art. 1 i 2 decyzji Komisji WE nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Decyzja ta jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu potwierdza, że pomoc jest zgodna ze wspólnym rynkiem, lecz nie może stanowić samoistnej podstawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jak wskazano powyżej decyzja Komisji WE powinna być jednak rozważona w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkując wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 cyt. ustawy.