Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1835/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A i K K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2003 oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G z dnia [...] marca 2003r. o nr [....], ustalającą K i A K (dalej Skarżącym) łączne zobowiązanie pieniężne na 2003r. w kwocie 427,70 zł., a w tym: podatek rolny - 47,90 zł., podatek leśny - 31,00 zł. i podatek od nieruchomości - 348,80 zł. Podatkiem od nieruchomości objęto powierzchnię mieszkalną wielkości 62,5m2 wg stawki 0,45zł./m2 i budynki letniskowe o powierzchni 58,3m2 wg stawki 5,50 zł./m2.

Od powyższej decyzji Skarżący złożyli w dniu 8 kwietnia 2003r. odwołanie (uzupełnione pismem z dnia 10 kwietnia 2003r.), wnosząc o ponowne rozstrzygnięcie opodatkowania domku letniskowego. W uzasadnieniu w sposób bardzo drobiazgowy przedstawili sprawę opodatkowania budynku, kwestionując przede wszystkim prawidłowość naliczania w stosunku do nich podatku od nieruchomości. Zdaniem Skarżących, organ podatkowy I instancji w swojej decyzji opiera się na wykazach nieruchomości sprzed 1997r., które złożyli oni w wyniku wprowadzenia w błąd przy zawieraniu umowy dobrowolnego ubezpieczenia tegoż budynku w 1980r. Tym samym od lat ten budynek jest opodatkowywany jako użytkowany domek letniskowy. Skarżący podnieśli, że w 1997r. budynek ten opodatkowany nie był, gdyż uwzględniono ich oświadczenie o jego nieużytkowaniu. Obecnie też nie można go użytkować ze względu na stan techniczny (stan surowy, niewykończony), ale "Urząd" nie zwraca uwagi na składane oświadczenia i nie uwzględnia próśb o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego na tą okoliczność. Nie bierze też pod uwagę zaświadczeń o nie korzystaniu z wodociągu oraz z energii elektrycznej, które wystawiły właściwe instytucje. Ponadto Skarżący podnieśli, że z przeprowadzonej w dniu 19 lipca 2003r. kontroli z udziałem inspektora nadzoru budowlanego nie sporządzono od razu protokołu, lecz wręczono go jednemu z podatników dopiero w piątym dniu po kontroli. Dokument ten zawiera ustalenia niezgodne z prawdą.

Taka sytuacja oraz wydawanie decyzji o opodatkowaniu, nie mających pokrycia w rzeczywistości jest - w opinii Skarżących - nie do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w podstawie prawnej podając m.in. art. 13 § 1 pkt 3, art. 207 § 1, art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową. W uzasadnieniu podkreślono, że Wójt Gminy G prawidłowo zastosował stawkę podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych. Zgodnie z załączonymi do akt sprawy dowodami na działce leśnej, położonej w miejscowości W (Nr 381/1) posadowiony jest budynek letniskowy. Ta dokumentacja świadczy o charakterze budynku, który po raz pierwszy został zgłoszony do opodatkowania w 1981r. (karta nieruchomości Nr 23-252-K1) i był opodatkowany na podstawie składanych wykazów w latach 1989–1991.

Kolegium odnosząc się do zarzutów strony stwierdziło, że protokół z przeprowadzonej kontroli, w którym zamieszczono zapis, że budynek letniskowy nie jest "w stanie surowym", "jest wykończony i użytkowany od kilku lub kilkunastu lat", został podpisany przez podatnika, któremu umożliwiono wniesienie uwag. Uznało również, że pismo z Zakładu Budowy i Eksploatacji Urządzeń Wodociągowo – Kanalizacyjnych, potwierdzające iż Skarżący nie korzystają z wody z wodociągu w miejscowości W nie jest dowodem, na podstawie którego można by stwierdzić, iż znajdujący się na działce podatników domek letniskowy nie powinien podlegać opodatkowaniu według stawek ustalonych dla tego rodzaju budynków. Na zakończenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że Skarżący, nie kwestionując istnienia budynku letniskowego, nie przedstawili jakichkolwiek dowodów na to, że podlega on opodatkowaniu według innych stawek. Natomiast ciężar wykazania okoliczności pozwalających na zastosowanie korzystniejszej stawki podatkowej spoczywa na podatniku.

W skardze skierowanej w dniu 14 lipca 2003r. na powyższą decyzję podatnicy A i K K zwrócili się do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie "o rozstrzygnięcie opodatkowania budynku letniskowego". W uzasadnieniu oprócz dotychczasowej argumentacji podnieśli, że uznanie za zakończenie budowy: postawienia ścian, położenia sufitów i podłóg, jest sprzeczne z art. 54, art. 55 Prawa budowlanego, który mówi, że obiekt powinien być w takim stanie, aby mógł być przeprowadzony jego odbiór i aby można było go przekazać do normalnej eksploatacji i użytkowania. Opodatkowany budynek tych warunków nie spełniał i nie spełnia. Natomiast Urząd Gminy w G wydaje tylko "swoje opinie", nie chcąc korzystać z opinii inspektora nadzoru budowlanego, sołtysa, sąsiadów, elektrowni czy też firmy nadzorującej wodociągi. Nie działa zatem w celu rzetelnego i uczciwego wyjaśnienia sprawy, lecz utrudnia życie podatnikom.

Dodatkowo Skarżący podnieśli, że przed wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S zostali pozbawieni możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy oraz wniesienia do niego ewentualnych uwag. Do pisma skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 7 października 2003r. Skarżący dołączyli, oświadczenia sołtysa, sąsiadów, inspektora nadzoru budowlanego, Zakładu Energetycznego w G na okoliczność nie użytkowania przez nich przedmiotowego domku letniskowego.

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję SKO w Warszawie z uwagi na naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej w toku postępowania przed organem II instancji. Sąd uznał, że Kolegium, rozpatrując sprawę ponownie, będzie zobligowane zapewnić Skarżącym czynny udział w postępowaniu administracyjnym poprzez umożliwienie przejrzenia akt sprawy. Kolegium winno też ustosunkować się do złożonych w postępowaniu sądowym przez Skarżących dowodów w postaci oświadczeń: sołtysa, sąsiadów, inspektora nadzoru budowlanego, Zakładu Energetycznego w G na okoliczność nie użytkowania przedmiotowego domku letniskowego. Sąd zalecił również wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin przewidziany w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w celu zapoznania się z ostatecznymi wynikami postępowania wyjaśniającego. Wypełnienie powyższych dyspozycji pozwoli stronie wziąć czynny udział w postępowaniu i zrealizować zasadę tzw. "ostatniego słowa strony" (art. 123 w związku z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz stwierdzić, że okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu dowodowym – stosownie do treści art. 192 Ordynacji podatkowej - mogą być uznane za udowodnione, gdyż podatnik mógł wypowiedzieć się co do przeprowadzonych dowodów. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że podnoszone przez Skarżących argumenty o naruszeniu przez organ podatkowy art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie zasługują na uwzględnienie. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest związany z rozpoczęciem faktycznego użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. W takim przypadku obowiązek ten powstanie bez względu na to czy zostaną spełnione przesłanki przewidziane w przepisach Prawa budowlanego (art. 54, art. 55, art. 57) czy też nie. Nadmienić przy tym należy - podtrzymując stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2003r., sygn. akt III SA 3130/02, że okoliczności np. braku szyb w drzwiach wewnętrznych, braku zamków przy oknach, braku instalacji wodnokanalizacyjnej, nie wykluczają możliwości uznania budynku letniskowego za użytkowany, gdyż ze swej istoty jest on przeznaczony do okresowego, letniskowego wypoczynku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W po uzupełnieniu materiału dowodowego wyznaczyło Skarżącym – zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej - termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Kolegium przeprowadzone dowody nie mogły zmienić oceny sprawy zawartej w uzasadnieniu poprzedniej decyzji i decyzją nr [....] z dnia [...] lipca 2004 roku ponownie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G z dnia [...] marca 2003r.

Decyzję tą ponownie zaskarżyli podatnicy A i K K, wnosząc o jej uchylenie oraz podnosząc argumenty, przemawiające ich zdaniem przeciwko możliwości uznania budynku letniskowego za użytkowany. Podobnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W wnosząc o oddalenie skargi powtórzyło argumentację zawartą w tak poprzedniej, jak i obecnie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone. Oznacza to, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, LexisNexis , W-wa 2004r.; str.221).

Należy podkreślić, że zgodnie z zaleceniem Sądu organ podatkowy II instancji nie tylko uzupełnił postępowanie dowodowe, lecz także zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej wyznaczył Skarżącym termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Skarżący skorzystali z przysługującego im prawa i w piśmie z dnia 6 lipca 2004 roku wyrazili swoją ocenę zebranych w sprawie dowodów. W ocenie Sądu spełnione zostały tym razem wymagania postawione przez ustawodawcę przed prowadzącym postępowanie organem podatkowym, zgodnie bowiem z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a organ podatkowy II instancji zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Należy podkreślić, że dowody, o które materiał zebrany w sprawie został uzupełniony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W oceniło w sposób właściwy i zgodny z wyrażoną w art.191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów. Ani bowiem oświadczenie Pana K S, potwierdzające że w budynku letniskowym Skarżących brak jest instalacji elektrycznej wewnętrznej, instalacji wodnej i kanalizacyjnej, że brak jest zamków w oknach, ściany i podłogi są w stanie surowym, czy też poświadczenie Zakładu Budowy i Eksploatacji Urządzeń Wodociągowo – Kanalizacyjnych, że Skarżący nie korzystają z wody, jak również poświadczenie zakładu energetycznego, oświadczenia J i J G oraz sołtysa W, nie wnoszą do sprawy żadnych nowych elementów. Stan techniczny budynku nie był sporny pomiędzy stronami, bezsporne było też – wynikało to bowiem z załączonych do akt sprawy dokumentów, tj wniosku o wydanie pozwolenia na budowę budynku letniskowego z dnia 27 sierpnia 1979r., decyzji Naczelnika Gminy G z dnia [...] sierpnia 1979r., oświadczenia wykonawcy z dnia 27 sierpnia 1978r. o przejęciu obowiązków kierownika budowy, że na działce leśnej położonej w miejscowości W posadowiony jest budynek letniskowy. Budynek, ten po raz pierwszy został zgłoszony do opodatkowania w 1981r. (karta nieruchomości Nr 23-252-K1) i był opodatkowany na podstawie składanych przez Skarżących wykazów w latach 1989–1991.

Sporna w sprawie była natomiast ocena tak ustalonego stanu faktycznego, a mianowicie czy można niewykończony domek letniskowy, bez instalacji elektrycznej wodnej i kanalizacyjnej, bez zamków w oknach, w którym ściany i podłogi są w stanie surowym, uznać za domek letniskowy faktycznie użytkowany przed jego ostatecznym wykończeniem, co skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.

W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że ocena prawna zawarta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2004 roku o sygn. III SA 1843/03, że podnoszone przez Skarżących w skardze zarzuty naruszenia w decyzji art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie zasługują na uwzględnienie, pozostaje aktualna. Jak podkreślił Sąd obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest związany z rozpoczęciem faktycznego użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. W takim przypadku obowiązek ten powstanie bez względu na to czy zostaną spełnione przesłanki przewidziane w przepisach Prawa budowlanego (art. 54, art. 55, art. 57) czy też nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, formułując ten pogląd, odwołał się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartego w wyroku z dnia 15 października 2003r., sygn. akt III SA 3130/02, że okoliczności np. braku szyb w drzwiach wewnętrznych, braku zamków przy oknach, braku instalacji wodnokanalizacyjnej, nie wykluczają możliwości uznania budynku letniskowego za użytkowany, gdyż ze swej istoty jest on przeznaczony do okresowego, letniskowego wypoczynku. Warto przypomnieć, iż stanowisko takie zajął NSA w wyroku z dnia 15 października 2003 roku w/s III SA 671/03.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W toku badanego przez Sąd postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120-124 Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Nie znalazł też uzasadnienia zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Sąd nie znalazł też innych przesłanek, które nakazywałyby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało skargę jako niezasadną oddalić.