Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 494/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 80 poz 526
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jednolity
article: art. 15 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 596
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi Województwa .... na decyzję Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Województwo Mazowieckie (dalej: Województwo) jest decyzja Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2013 r. nr ST4/4834/1042/MKN/13/RWPD-133438/RD – 132335 utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 12 listopada 2013 r. nr ST4/4834/859a/JRR/l3/107402/RD-117737 o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 4 października 2013 r. Województwo Mazowieckie złożyło do Ministra Finansów wniosek: o umorzenie odsetek od zaległych wpłat do budżetu państwa przeznaczonych na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc wrzesień 2013r., o nienaliczanie dalszych odsetek i o zawieszenie poboru kolejnych rat z ww. tytułu.

W dniu 12 listopada 2013 r. Minister Finansów wydał decyzję umarzającą w całości, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek, wszczęte na wniosek Województwa Mazowieckiego, wskazując jako podstawę prawną art.105§1 k.p.a.

Województwo Mazowieckie, pismem z dnia 2 grudnia 2013 r., wystąpiło o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia odsetek od zaległych wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, zarzucając iż decyzja została wydana :

z naruszeniem art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 35 ust.4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez uznanie, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wniosek o umorzenie nie dotyczył wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw, tylko odsetek od zaległości z tego tytułu,

z naruszeniem art. 7, 77 i 80 w związku z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i ograniczenie się w rozstrzygnięciu wyłącznie do kwestii umorzenia odsetek od zaległości z tytułu wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc wrzesień 2013 r. z pominięciem części wniosku strony dotyczącej nienaliczania odsetek od niezrealizowanych wpłat do budżetu państwa w 2013 r. (na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia) oraz wniosku o zaniechanie poboru od Województwa Mazowieckiego 3 kolejnych rat tych wpłat.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Finansów, wymienioną na wstępie decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 12 listopada 2013 r. stwierdzając, że postępowanie wszczęte na wniosek Województwa Mazowieckiego o umorzenie odsetek za zwłokę należy uznać za bezprzedmiotowe, bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują stosowania ulgi w spłacie zobowiązań, polegającej na umorzeniu odsetek od nieterminowych wpłat województw z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej. Organ wyjaśnił, że Województwo Mazowieckie spełnia dyspozycję art. 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, ze zm.), w związku z czym, jest zobowiązane do dokonania wpłat do budżetu państwa przeznaczonych na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na rok 2013. Organ orzekający przywołał treść art.35 ust.4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z którym do wpłat określonych w art. 29-31 nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących odraczania terminu płatności podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, rozkładania na raty podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, a także umarzania zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę.

Wyłączenie stosowania wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej oznacza, że nie ma przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Województwa Mazowieckiego, co oznacza, że brakuje podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co z kolei uzasadnia jej umorzenie w całości. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Minister wyjaśnił również, że na zawarte w piśmie strony z dnia 4 października 2013 r. wnioski o nienaliczanie odsetek od niezrealizowanych wpłat do budżetu państwa w 2013 r. i o zaniechanie poboru 3 kolejnych rat wpłat do budżetu państwa, wnioskodawcy została udzielona pisemna odpowiedź, natomiast decyzja dotyczyła sprawy umorzenia odsetek od zaległej kwoty wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw w 2013 r. Dlatego za nieuzasadnione organ uznał zarzuty nieodniesienia się w decyzji do wniosków o zaniechanie poboru rat i nienaliczanie odsetek.

Na ww. decyzję Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2013 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ naruszenie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, z późn. zm.) poprzez uznanie, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wniosek o umorzenie nie dotyczył wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw tylko odsetek od zaległości z tego tytułu,

2/ art. 28 i 29 k.p.a. w związku z art. 31 ust. 1 i art. 35 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz w związku z art. 107 k.p.a., poprzez skierowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia do podmiotu niebędącego stroną w sprawie,

3/ art. 40 § 1 w związku z art. 45 k.p.a. oraz w związku z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 596, z późn. zm.), poprzez doręczanie wszelkiej korespondencji w toku prowadzonego postępowania podmiotom niebędącym stroną w sprawie,

4/ naruszenie art. 7, 77 i 80 w związku z art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i ograniczenie się w swoim rozstrzygnięciu wyłącznie do kwestii umorzenia odsetek od zaległości z tytułu wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc wrzesień 2013 r. z pominięciem części wniosku strony dotyczącej nienaliczania odsetek od niezrealizowanych wpłat do budżetu państwa w 2013 r. (na dzień wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia) oraz wniosku o zaniechanie poboru od Województwa Mazowieckiego 3 kolejnych rat tych wpłat.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła między innymi, że zarówno decyzja z dnia 12 listopada 2013 r. jak i decyzja z dnia 18 grudnia 2013 r. zostały skierowane i doręczone do strony oznaczonej jako "Zarząd Województwa Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego". Zarówno Zarząd Województwa, jak i Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego nie są i nie mogą być stroną postępowania w sprawie zaliczenia wpłaty, o której mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Obowiązek wpłaty dotyczy bowiem osoby prawnej, jaką w myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 596 i 645) jest Województwo Mazowieckie. Organem wykonawczym Województwa Mazowieckiego jest, zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 1 pkt 8 Statutu Województwa Mazowieckiego, Zarząd Województwa Mazowieckiego, a nie Zarząd Województwa. Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie jest natomiast wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Osobą uprawnioną do reprezentowania na zewnątrz Województwa Mazowieckiego jako osoby prawnej, zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa jest marszałek województwa. Kierowanie zatem wszelkiej korespondencji w przedmiotowej sprawie do wskazanych organów/jednostek, z pominięciem Marszałka Województwa Mazowieckiego zostało dokonane również z naruszeniem przepisów o doręczaniu (przynajmniej do momentu ustanowienia pełnomocnika w tej sprawie).

Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie jest przesłanką uzasadniającą stwierdzenie nieważności tego rozstrzygnięcia w wyroku przez sąd administracyjny (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i art. 126 k.p.a.).

Strona podniosła ponadto, że z art. 35 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, wynika jedynie brak zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umarzania zaległości podatkowej do wpłat określonych w art. 29 - 31 ustawy, nie ma w nim natomiast mowy, że nie stosuje się przepisów Ordynacji również do umarzania odsetek.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v:art.145§1 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu, a skarga jest nieuzasadniona.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu najdalej idącego, to jest zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji poprzez skierowanie jej do strony oznaczonej jako "Zarząd Województwa Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego" to jest podmiotu niebędącego stroną postępowania, Sąd stwierdza, że jest to zarzut nieuprawniony. Z treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że decyzja została skierowana do Województwa Mazowieckiego, a więc strona postępowania została w decyzjach określona prawidłowo.

Prawidłowo Minister Finansów uznał, że postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek od wpłaty Województwa Mazowieckiego do budżetu państwa z przeznaczeniem na regionalną część subwencji ogólnej dla województw za 2013 r. jest bezprzedmiotowe. Przepis art.35 ust.4 ustawy stanowi, że do wpłat określonych w art. 29-31, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących odraczania terminu płatności podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, rozkładania na raty podatku lub zapłaty zaległości podatkowej, a także umarzania zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. Przepis ten więc, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, wprost wyklucza możliwość umorzenia odsetek od niezapłaconej w terminie raty regionalnej części subwencji ogólnej dla województw. Brak podstawy materialnoprawnej do orzeczenia w przedmiocie umorzenia odsetek powoduje bezprzedmiotowość postępowania z wniosku o ich umorzenie, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art.105§1 k.p.a.

Nieuzasadniony jest również zarzut ograniczenia w decyzji rozstrzygnięcia wyłącznie do kwestii odsetek z pominięciem części wniosku dotyczącej nienaliczania odsetek od niezrealizowanych wpłat na datę rozstrzygnięcia oraz wniosku o zaniechanie poboru 3 kolejnych rat tych wpłat.

Jak wyjaśniono na wstępie pismo strony z dnia 4 października zawierało 3 wnioski: wniosek o umorzenie odsetek od zaległych wpłat do budżetu państwa przeznaczonych na część regionalną subwencji ogólnej dla województw za miesiąc wrzesień 2013r., wniosek o nienaliczanie dalszych odsetek i wniosek o zawieszenie poboru kolejnych rat z ww. tytułu. Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem sprawy jednego z nich, to jest wniosku o umorzenie odsetek, co wbrew zarzutom skargi, nie jest niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy i nie stanowi naruszenia przepisów art.7,77 80 k.p.a. Okoliczności rozpoznanej sprawy, to jest sprawy z wniosku o umorzenie odsetek zostały prawidłowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że organ naruszył art.107 k.p.a.

Należy wyjaśnić, że pomimo sformułowania 3 wniosków w jednym piśmie, każdy z wniosków może być rozpoznany w odrębnym postępowaniu. Brak rozpoznania pozostałych wniosków strona może kwestionować skargą na bezczynność, co jednak nie podlega ocenie w tym postępowaniu.

Nieuzasadniony jest również zarzut nieprawidłowego doręczenia obu decyzji podmiotowi określonemu jako "Zarząd Województwa Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego". W decyzji z dnia 12 listopada 2013r. jako podmiot, któremu należy doręczyć decyzję wskazany został "Zarząd Województwa Mazowieckiego". Zarząd województwa jest organem samorządu województwa stosownie do art.15 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz.1590 ze zm.). W myśl art.31 ust.1 tej ustawy jest organem wykonawczym województwa, a na podstawie art.41 ust.1 wykonuje zadania należące do samorządu województwa, niezastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. W ocenie Sądu wskazanie Zarządu Województwa Mazowieckiego jako organu, któremu należy doręczyć decyzję skierowaną do Województwa Mazowieckiego było prawidłowe.

Natomiast druga z decyzji została doręczona, również prawidłowo, ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony radcy prawnemu Sylwestrowi Majewskiemu.

Z wyżej przedstawionych przyczyn, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.