Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 578/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.3 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – na rzecz adwokat B. P-M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.


UZASADNIENIE

Prezes Sądu Rejonowego decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] – działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 3 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; dalej jako u.d.i.p.) – odmówił D.C. udostępnienia informacji publicznej, przez przesłanie zanonimizowanych orzeczeń wraz z uzasadnieniem, na skutek wniosków złożonych pismami z:

- [...] grudnia 2020 r. o doręczenie odpisu orzeczeń wraz z uzasadnieniami po anonimizacji wydanych w sprawach [...],

- [...] grudnia 2020 r. o doręczenie odpisu orzeczeń wraz z uzasadnieniami po anonimizacji wydanych w sprawach [...],

- [...] grudnia 2020 r. o doręczenie odpisu orzeczeń wraz z uzasadnieniami po anonimizacji wydanych w sprawach [...],

- [...] grudnia 2020 r. o doręczenie odpisu orzeczeń wraz z uzasadnieniami po anonimizacji wydanych w sprawach [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wezwał stronę do wykazania, że uzyskanie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy udostępnienia żądanych informacji. W odpowiedzi pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. D.C. poinformował, że żądana informacja jest informacją prostą. Ani osoba wnioskodawcy, ani zbliżony czasookres nie zezwala na łączne rozpoznanie wniosków, ponieważ każdy z nich jest podstawą do osobnego postępowania w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast wnioskodawca nie uczynił zadość powyższemu wezwaniu.

Organ wyjaśnił, iż rozpoznał łącznie wszystkie wnioski, gdyż dotyczą one tej samej osoby, zostały wniesione na tej samej podstawie prawnej, w przeciągu bardzo krótkiego okresu czasu, a uprawnionym do rozpoznania wniosków jest ten sam organ.

Następnie organ powołał treść art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i podał, że wnioskodawca nie wskazał w jakim zakresie uzyskanie przez niego żądanej informacji miałoby być szczególnie istotne dla interesu publicznego. W związku z tym nie jest on uprawniony do uzyskania informacji przetworzonej, co uzasadnia odmowę udzielenia żądanej informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ podkreślił, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja publiczna przetworzona to także taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu na treść żądania, udostępnienie konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Zabiegi te czynią takie informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. Za informację przetworzoną uznaje się nawet sporządzenie wielu kserokopii dokumentów wymagających podjęcia działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków i osób. Informacją przetworzoną jest także taka informacja, której konieczna modyfikacja wymagałaby istotnego wkładu nie tylko intelektualnego, lecz również technicznego. Także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Organ wyjaśnił, że aktualnie nie posiada żądanej przez wnioskodawcę informacji w kształcie przez niego żądanym. W systemie informatycznym, jakim dysponuje sąd, nie zostały stworzone dokumenty w postaci zanonimizowanych orzeczeń wraz

z uzasadnieniami. W systemie tym, o ile obejmuje on żądane dane, możliwe jest odtworzenie treści oryginalnych dokumentów, które wymagają przeprowadzenia dodatkowych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych. Podobnie jak w przypadku dokumentów, które nie zostały "wprowadzone" do systemu, konieczne jest wyszukanie odpowiednich akt spraw w archiwum sądowym, praca z dokumentami znajdującymi się w systemie, przeprowadzenie czynności analitycznych, co związane jest z istotnym wkładem intelektualnym oraz czasowym. Dodatkowo udzielenie żądanej informacji wymaga odpowiedniego jej przygotowania, w tym anonimizacji, co powoduje konieczność zaangażowania znacznych sił i środków technicznych, z uwagi na przekształcenie wielu stron dokumentów. Taki nakład środków i zaangażowania pracowników, negatywnie wpłynąłby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na sąd. Udostępnienie informacji (przetworzonej) w postaci oczekiwanej przez wnioskodawcę musi być poprzedzone procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku - w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca, co w konsekwencji odrywa podmiot zobowiązany do jej udzielenia od przypisanych mu kompetencji i zadań.

Organ podkreślił, że przedmiotowe wnioski nie są jedynymi wnioskami złożonymi przez wnioskodawcę. Proces taki trwa od lat. W stanie faktycznym sprawy, w okresie od 3 do 14 grudnia 2020 r., a więc przez okres 11 dni, wnioskodawca sporządził i przesłał do organu cztery wnioski o udostępnienie informacji publicznej, w których łącznie zażądał przekazania mu 13 zanonimizowanych orzeczeń wraz z uzasadnieniem, które zostały wydane przez Sąd Rejonowy Wydział Cywilny. Jednocześnie organowi z urzędu jest wiadome, że w kolejnym okresie pięciu dni (od 17 do 21 grudnia 2020 r.) wnioskodawca złożył następne trzy wnioski o przekazanie mu 9 zanonimizowanych orzeczeń wraz z uzasadnieniem. W ocenie organu, działanie wnioskodawcy może być oceniane przynajmniej jako nadużycie prawa do informacji publicznej, w szczególności w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wskazuje szczególnego interesu publicznego. Takie działanie wnioskodawcy organ ocenia jako próbę zakłócenia pracy sądu.

Organ wskazał, że na dzień wpłynięcia wniosków, nie istniały i nie istnieją dokumenty w formie, której mogą być udostępnione wnioskodawcy. Dokumenty te muszą zostać specjalnie przygotowane. W aktualnej sytuacji kadrowej organu, wobec działania przy ograniczonej liczbie urzędników i powszechnie znanych problemach

z zapewnieniem bieżącego funkcjonowania jednostki, nie jest możliwe oddelegowanie pracownika w celu przygotowania dokumentów żądanych przez wnioskodawcę, bowiem miałoby to wpływ na zakres realizowanych zadań przez sąd.

Ponadto organ zauważył, iż pomimo wezwania, wnioskodawca nie wykazał, dlaczego uzyskanie danej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca winien wykazać swoje realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Jednocześnie informacja publiczna powinna stwarzać realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. D.C. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, jako niezgodnej z prawem, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w którym zażądał jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Prezes Sądu Okręgowego decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] – działając na podstawie art. 4 ust. 3 i art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 105 § 1, art. 107 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że za informację przetworzoną uznaje się wyodrębnienie (wyselekcjonowanie po analizie posiadanych zbiorów) informacji prostych ze zbiorów informacji znajdujących się w posiadaniu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia, jeżeli wymagają podjęcia działań twórczych i analitycznych, opracowania zestawień, list lub wykazów czy odpowiedniego zredagowania, których efektem końcowym jest jakościowo nowa informacja (dotychczas samoistnie nieistniejąca), a nawet sporządzenie wielu kserokopii dokumentów wymagających podjęcia działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków i osób. Uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków zwłaszcza finansowych i organizacyjnych często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa. W związku z tym udzielanie informacji publicznej przetworzonej podmiotom, które nie zapewniają, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania organów państwa, przemawia za przyjęciem, iż po stronie nie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie im żądanej informacji.

Organ II instancji wyjaśnił, że w okresie od 3 grudnia 2020 r. do 14 grudnia 2020 r. odwołujący przesłał do Sądu Rejonowego cztery wnioski o udostępnienie informacji publicznej, w których łącznie zażądał 13 zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniem. Według organu składanie kolejnych wniosków w krótkim odstępie czasu, z jednej strony może wskazywać na sztuczne ich dzielenie przez odwołującego się w celu uniknięcia ich kwalifikacji jako żądania udostępnienia informacji przetworzonej, z drugiej zaś strony może być postrzegane jako nadużycie prawa do informacji publicznej, zwłaszcza w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest

w stanie wykazać szczególnego interesu publicznego. Przy czym na dzień wpłynięcia przedmiotowych wniosków, nie istniały i nie istnieją dokumenty w formie, której mogłyby zostać udostępnione wnioskodawcy. Dokumenty te muszą zostać specjalnie przygotowane. Na podstawie posiadanego doświadczenia organ wskazał, że dla przygotowania żądanych dokumentów, organ I instancji musiałby oddelegować jednego pracownika, który będzie musiał: 1) przygotować 13 wniosków o wydanie z archiwum teczek 13 spraw, 2) pobrać akta 13 spraw z archiwum, 3) odszukać w aktach każdej sprawy - jej wyrok wraz z uzasadnieniem, 4) skserować każdy z 13 wyroków wraz

z jego uzasadnieniem, w celu dokonania czynności opisanych w punkcie 5 i 6, 5) szczegółowo przeanalizować treść każdego wyroku i każdego uzasadnienia, w celu ustalenia tych ich fragmentów, które zawierają dane osobowe, w tym również dane szczególnie wrażliwe, informacje umożliwiające ustalenie takich danych osobowych, informacje o życiu prywatnym osób fizycznych, informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, informacje niejawne oraz inne tajemnice prawnie chronione,

6) zanonimizować na skserowanej treści każdego z 13 wyroków wraz z uzasadnieniem, te ich fragmenty, o których mowa w punkcie 5, 7) po zakończeniu procesu anonimizacji, ponownie skserować każdy z 13 zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniem

(w celu ich wysłania wnioskodawcy; jeden egzemplarz każdego z 13 przygotowanych dokumentów, musi być pozostawiony w aktach sprawy), 8) przygotować pismo przewodnie i przygotować jego wysyłkę wraz ze zanonimizowanymi wyrokami i ich uzasadnieniami. Przy czym każdy z żądanych wyroków wraz z uzasadnieniem, posiada szacowaną objętość około kilkudziesięciu stron (średnio ok. 25 stron), w którym każda linijka tekstu musi być szczegółowo przeanalizowana, w zakresie dokonania czynności opisanych w punkcie 5 i 6. Szacowany czas wykonania tych czynności to ok. 2 dni robocze.

Wobec powyższego organ II instancji podzielił stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego, że wyodrębnienie wnioskowanych informacji i ich przekazanie zgodnie ze wskazanymi kryteriami i w możliwej formie, będzie procesem bardzo pracochłonnym, zarówno w płaszczyźnie organizacyjnej, jak i intelektualnej. Konieczność zaangażowania sił i środków w celu przygotowania żądanej informacji przetworzonej, niewątpliwie wpłynie i czasowo ograniczy zakres realizowanych zadań przez sąd, tj. np. na obsługę wyznaczonych rozpraw, proces stwierdzania prawomocności orzeczeń, kierowanie korespondencji do stron postępowań sądowych, itd. Zatem, przedmiot żądanych informacji, zarówno rozpatrywany łącznie, jak i indywidualnie, wskazuje, że dotyczy on informacji przetworzonej.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w przypadku stwierdzenia, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, adresat powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania, dlaczego uzyskanie danej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Taką przesłankę można uznać za spełnioną, gdy wnioskodawca jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku, swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Informacja publiczna powinna bowiem stwarzać realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Jeśli wnioskodawca nie wykaże, że uzyskanie danej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podmiot zobowiązany powinien wydać decyzję o odmowie udzielenia tej informacji (art. 16 ust 1 u.d.i.p.). Tymczasem z akt sprawy wynika, że pomimo skierowanego do odwołującego wezwania o wskazanie istnienia szczególnego interesu publicznego, nie wykazał on swoich indywidualnych, realnych

i konkretnych możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. W konsekwencji nie wykazał on, że po uzyskaniu żądanych informacji, wykorzysta je dla dobra publicznego.

Organ zauważył przy tym, że podmiot podejmujący prawnie dozwolone działania dla osiągnięcia celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę - nadużywa swych praw. Nadużycie prawa to sytuacja, w której podmiot czyni użytek ze swego prawa niezgodnie z zakładanymi w danym systemie ocenami czy normami uzasadnionymi aksjologicznie. Z uwagi na konstrukcję prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego, w praktyce już samo stwierdzenie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, implikuje obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Prowadzi to do częstego nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani

z u.d.i.p., oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. Zdaniem organu w niniejszej sprawie, dokonując sztucznego podziału wniosków, w celu uniknięcia ich kwalifikacji jako żądania informacji przetworzonej, odwołujący próbuje wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność organów administracji. Sztucznie podzielone wnioski mają na celu wywołanie dolegliwości u adresata, w postaci utrudnienia w funkcjonowaniu sądu. Zarówno częstotliwość i zakres składanych wniosków, jak i de facto odmowa przedstawienia istnienia szczególnego interesu publicznego, wyraźnie wskazują, że wnioski nie służą jakiemukolwiek dobru powszechnemu. Nie tylko nie prowadzą one do poprawy funkcjonowania sądu, lecz wręcz przeciwnie, mają stanowić dla niego dokuczliwość,

w postaci wywołania utrudnień w funkcjonowaniu. Opisane nadużycie absorbuje organ I instancji, jego siły i środki, co może opóźniać realizację wniosków niestanowiących nadużycia prawa.

Na marginesie, organ II instancji wskazał, że z przekazanych przez organ I instancji spraw wynika, że oprócz czterech wniosków rozpatrywanych w niniejszej sprawie (tj. wnioski z dnia [...] grudnia 2020 r.), w okresie od połowy października 2020 r. do połowy stycznia 2021 r. D.C. złożył także kolejne wnioski w dniach: [...] października 2020 r., [...] listopada 2020 r., [...] grudnia 2020 r. oraz [...] stycznia 2021 r.

Organ odwoławczy uznał, że w sprawie prawidłowo rozpoznano wspólnie wnioski odwołującego, bowiem dotyczą one tego samego podmiotu, zostały złożone na tej samej podstawie prawnej, w bardzo krótkich odstępach czasu (w zasadzie dzień po dniu), a ich adresatem uprawnionym do rozpoznania - jest ten sam organ. W ocenie organu sztuczne dzielenie wniosków należało zakwalifikować jako próbę obejścia przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ponadto ma ono na celu wywołanie dolegliwości

u adresata, w postaci utrudnienia w funkcjonowaniu sądu. Organ odwoławczy nie ustalił też, aby w sprawie wystąpiły takie przesłanki szczególnego znaczenia dla interesu publicznego, które stanowiłyby podstawę do przekazania wnioskowanych informacji publicznych. Złożone wnioski stanowią wyraz nadużycia prawa do informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. D.C. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, jako niezgodną z prawem oraz wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego, rzetelnego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie mu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w żadnej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności, przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) była decyzja Prezesa Sądu Okręgowego z [...] maja 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2021 r. odmawiającą skarżącemu udzielenia informacji publicznej przez przesłanie zanonimizowanych orzeczeń wraz z uzasadnieniem, na skutek wniosków złożonych pismami z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r. i [...] grudnia 2020 r.

Niewątpliwie Prezes Sądu Rejonowego, do którego zostały skierowane wnioski skarżącego - jako organ sądu (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo ustroju sądów powszechnych; tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2072 ze zm.) - jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W niniejszej sprawie bezsporny pozostaje także publiczny charakter informacji objętych wnioskami skarżącego, w których domagał się od Prezesa Sądu Rejonowego udostępnienia kopii poszczególnych wyroków wraz z uzasadnieniami. W orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną ich częścią) stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu stanowi przy tym nie tylko informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ale stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. jest także rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentu urzędowego (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., I OSK 1106/16; z 16 stycznia 2018 r., I OSK 784/16).

W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Organy obu instancji powołując się na powyższy przepis uznały, iż informacja publiczna, której skarżący domagał się we wnioskach z dnia [...] grudnia 2020 r. jest informacją przetworzoną. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby jej uzyskanie było szczególnie istotne dla interesu publicznego, a organy nie ustaliły wystąpienia takiej przesłanki.

W pierwszej kolejności należało ocenić w przedmiotowej sprawie, na co zwrócił uwagę skarżący w odwołaniu, czy organy były uprawnione do połączenia kilku jego wniosków (łącznie 4), które wpłynęły na przestrzeni określonego okresu czasu (od 9 grudnia 2020 do 18 grudnia 2020 r.), z których każdy zawierał żądanie udostępnienia 3-4 wyroków. Zauważyć należy, iż przepisy u.d.i.p. nie przewidują wprost takiego rozwiązania, ale w praktyce jest ono stosowane (por. wyrok WSA w Krakowie

z 4 sierpnia 2020 r., II SA/Kr 426/20, wyrok WSA w Gorzowie z 23 września 2021 r.,

II SA/Go 226/21), w szczególności jeżeli, jak w przedmiotowej sprawie, mamy do czynienia z tożsamością wnioskodawcy i organu oraz rodzajowo podobną treścią wniosków, a wnioski złożone zostały na przestrzeni krótkiego okresu czasu. Co prawda- zdaniem Sądu - generalnie, mając na względzie art. 13 u.d.i.p. zobowiązujący organ w ciągu 14 dni do podjęcia określonych czynności związanych ze złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. w szczególności udostępnienia informacji lub poinformowania o przeszkodach i przedłużeniu terminu załatwienia wniosku bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, łączenie wniosków nie powinno przekraczać wskazanego okresu czasu.

W tych okolicznościach Sąd uznał za dopuszczalne w istocie potraktowanie wniosków skarżącego jako jednego żądania skierowanego do Prezesa Sądu Rejonowego, tyle że niejako ,,rozdrobnionego" na mniejsze elementy. Takie działania skarżącego - w ocenie Sądu - mają na celu obchodzenie przepisów u.d.i.p. odnoszących się właśnie do wymogów dotyczących informacji przetworzone, co jest zresztą stałą praktyką skarżącego. Z akt spraw o sygn. II SA/Go 226/21,II SA/Go 546/21, II SA/Go 577/21, II SA/Go 578/21, II SA/Go 579/21 wynika, iż od 18 września 2020 r. do 12 stycznia 2021 r. skarżący złożył blisko trzydzieści wniosków o doręczenie kopi wyroków wraz z uzasadnieniami w około stu sprawach, a lektura uzasadnienia decyzji organów obu instancji wskazuje, iż nie są to wszystkie przypadki. Stąd też mając na względzie ekonomikę postępowania, a także konieczność ukazania szerszego kontekstu podejmowanych przez skarżącego działań, należało uznać, iż organy

w sposób prawidłowy i uzasadniony rozpoznały łącznie złożone przez skarżącego wnioski.

W dalszej kolejności należało ocenić czy organy właściwie zakwalifikowały informację objętą wnioskami skarżącego jako informację przetworzoną.

Pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane w u.d.i.p. Stąd też należy się odwołać do rozumienia tego pojęcia wypracowanego w orzecznictwie.

W uzasadnieniu wyroku NSA z 21 października 2016 r., I OSK 446/15, sumującego poglądy orzecznicze w tym zakresie, wskazano, iż informacja przetworzona to taka informacja, która(ej):

1. w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste;

2. jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego

w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów;

3. jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się

w ramach podstawowych kompetencji organu;

4. może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się

w posiadaniu podmiotu zobowiązanego;

5. nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych

z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona;

6. przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż zasadnie organy obu instancji uznały, że żądane przez skarżącego informacje miały charakter informacji przetworzonej, mając na uwadze powyżej przedstawione rozumienie tego pojęcia.

Skarżący domagał się udostępnienia wyroków wraz z ich uzasadnieniami, wymieniając kolejno ich sygnatury (łącznie 13 spraw). Prawdą jest, że samo udostępnienie odpisu wyroku wraz uzasadnieniem, nawet jeśli miałoby się wiązać

z dokonaniem jego anonimizacji, stanowi zasadniczo udostępnienie informacji prostej, bowiem nie polega na wytworzeniu nowej jakościowo informacji, a jedynie udostępnieniu informacji już istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Jednakże sytuacja ta ulega zmianie w chwili, gdy wniosek dotyczy pewnego zbioru informacji prostych, który to zbiór należy utworzyć wedle kryteriów wskazanych we wniosku. Takie działanie wymaga już pewnego wysiłku ze strony organu udostępniającego informację, w celu ich wyszukania, zebrania i opracowania. Jak wskazano powyżej, dokonanie takiej analizy i podjęcie szeregu czynności w celu wykonania wniosku o udostępnienie szeregu informacji prostych stanowi już patrząc całościowo – udostępnienie informacji przetworzonej (por. wyrok WSA z 13 października 2020 r., IV SA/Po 462/20). Ponadto jak wskazały organy w celu realizacji żądania wnioskodawcy potrzebne jest wyszukanie, pobranie z archiwum i przygotowanie orzeczeń w łącznie 13 sprawach, których sama anonimizacja zajęłaby 2 dni robocze jednego pracownika. Mając na uwadze, iż wyroki dotyczyły spraw cywilnych, anonimizacja musiałaby skutkować modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym, a taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu integralności, kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów uzasadnienia, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. W konsekwencji udostępnienie wyroków i uzasadnień w tego typu sprawach wymaga bardziej niż zwykle zaawansowanego procesu anonimizacji, zmierzającego do pozbawienia uzasadnień orzeczeń treści odnoszących się do wskazanych wyżej danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych. Wiąże się to z wnikliwą, szczegółową analizą treści tych orzeczeń, co nie tylko stanowi o znaczącym nakładzie pracy, ale i prowadzi do powstania nowej pod względem jakości informacji (por. wyrok WSA w Łodzi

z 6 października 2020 r., II SA/Łd 425/20, wyrok WSA w Kielcach z 17 grudnia 2020 r., II SA/Ke 911/20). Oznacza to, iż udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji wiązałoby się ze znacznym zaangażowaniem osobowym i dużą czasochłonnością, co odbyłoby się kosztem realizacji zasadniczego celu do jakiego został powołany Sąd Rejonowy, a mianowicie sprawowanie wymiaru sprawiedliwości.

W świetle powyższych okoliczności - zdaniem Sądu - zasadne było wezwanie skarżącego przez organ I instancji pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. do wskazania powodów, dla których udzielenie mu informacji przetworzonej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 7 dni - pod rygorem odmowy udostępniania informacji publicznej. Norma zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma na celu przeciwdziałanie lawinie wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wyjaśnić, w jaki sposób zamierza ją wykorzystać dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego (por. wyroki NSA: z 9 grudnia 2010 r., I OSK 1768/10, z 7 grudnia 2010 r.,

I OSK 1737/10).

Za okoliczność szczególnie istotną dla interesu publicznego należy uznać taką, która - ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób okoliczności rozstrzygania

i późniejszej realizacji - w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień i obowiązków. Istotne jest bowiem to, czy udostępniana określona informacja jest przetworzona, ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców oraz czy jej udostępnienie może mieć realne znaczenie dla poprawy funkcjonowania określonych struktur publicznych w określonej dziedzinie życia społecznego, może wpływać na jego poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., I OSK 1870/10). Ponadto badając istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego, uwzględnić należy intencje wnioskodawcy i wskazany przez niego cel oraz istotę i charakter żądanej informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2010 r., II SA/Wa 927/10).

W rozpatrywanej sprawie skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r., odpowiedział wprawdzie na powyższe wezwanie organu I instancji jednakże ograniczyło się ono do wskazania, iż żądana w każdym z wniosków informacja jest informacją prostą oraz że niedopuszczalne jest ich łączenie. Nie wyjaśnił jednak ani w tym piśmie, ani w odwołaniu, ani też w skardze czemu miałyby służyć żądane informacje. Również mając na względzie przesłanki natury obiektywnej oraz charakter żądanej informacji publicznej nie sposób uznać, aby jej uzyskanie przez skarżącego, a następnie wykorzystanie mogło wpłynąć na poprawę i usprawnienie działania wymiaru sprawiedliwości. Wręcz przeciwnie można uznać, iż odbyłoby się to kosztem realizacji zasadniczego celu, do którego powołany jest Sąd Rejonowy.

Wobec powyższego organy słusznie uznały, iż skarżący nie spełnił wymogu udostępnienia informacji przetworzonej określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.,

a w konsekwencji zasadnie odmówiły mu udostępnienia żądanej informacji.

Błędnie natomiast Prezes Sądu Okręgowego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 k.p.a., zamiast prawidłowego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, albowiem z sentencji i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bezsprzecznie, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest decyzją utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Przytoczenie powyższych przepisów w sposób oczywiście błędny w podstawie prawnej decyzji, należy zatem w tym kontekście potraktować jako omyłkę, którą można usunąć w drodze sprostowania decyzji.

Końcowo podnieść należy, iż głównym celem u.d.i.p. jest niewątpliwie społeczna kontrola władzy publicznej. Jeśli natomiast rzeczywistą intencją wystąpienia

z wnioskiem o informację publiczną są inne względy, to nie zasługują one na aprobatę albowiem w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym kontekście pogląd NSA wyrażony w wyrokach z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12 oraz 7 października 2021 r., III OSK 3900/21, zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę miedzy korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu (por. A. Piskorz – Ryń, Nadużywane prawa do informacji publicznej – Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, Kontrola Państwowa nr 6/2008). Sądowi z urzędu znana jest aktywność skarżącego

w korzystaniu z prawa do informacji publicznej, nie tylko ta wyżej już wskazana, której adresatem jest Prezes Sądu Rejonowego. Skarżący od wielu lat składa bowiem liczne wnioski o udostępnienie informacji, skierowane do sądów powszechnych, nie tylko w województwie (co ustalono na podstawie danych znajdujących się w Centralnej Bazie Sądów Administracyjnych), których intencji nie sposób łączyć z powyższymi celami u.d.i.p., ani też nie sposób doszukać się w nich dbałości o interes publiczny. Mają one na celu wywołanie utrudnień w działalności organu, co stanowi przejaw nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej, na co zwracano już w przeszłości skarżącemu uwagę (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 14 sierpnia 2019 r., II SA/Go 819/18).

Mając na uwadze powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę (pkt I). Rozstrzygnięcie o przyznanym pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzeniu w wysokości 240 zł (pkt II wyroku), znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 i 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 19).

-----------------------

#

2