Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 1905/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 895/14 w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia 21 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za marzec 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

II FZ 1905/14

UZASDNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 895/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi P. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia 21 marca 2014 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za marzec 2012 r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w związku z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca podała, że prowadzi głównie działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi, jej kapitał zakładowy wynosi 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych mieści się w kwocie 300.155,92 zł, w ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła zysk w wysokości 713.731,90 zł, na rachunku bankowym posiada zaś środki pieniężne w wysokości 180.334,29 zł. Spółka podniosła, że obecnie prowadzi wiele analogicznych postępowań., co wiąże się z koniecznością uiszczenia wpisów od skargi, niejednokrotnie o znacznej wartości.

Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącej spółki o zwolnienie od kosztów sądowych.

W sprzeciwie od tego postanowienia strona skarżąca wskazała, że zasoby finansowe spółki tylko pozornie wydają się znaczne, albowiem bieżące koszty prowadzenia działalności są bardzo wysokie, a spółka musi mieć środki na ich pokrycie. Podniesiono też, że wartość samych automatów jest minimalna, a zbycie ich oznaczałoby brak możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd podniósł, że skarżąca jako spółka powinna w procedurze planowania uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych związanych z prowadzoną działalnością i poczynić konieczne oszczędności na ten cel. Sąd uznał, że z dołączonego do akt sprawy wniosku oraz dokumentów wynika, iż strona – pomimo niezbyt korzystnej obecnie koniunktury dla branży hazardowej - cały czas prowadzi działalność gospodarczą generującą spore zyski, za ostatni rok bilansowy wykazano bowiem zysk w kwocie 713.731,90 zł, spółka na bieżąco reguluje wszelkie zobowiązania, a to świadczy o tym, że nie utraciła płynności finansowej. Ponadto, z analizy dostępnych danych wynika, że skarżąca dysponuje środkami trwałymi wycenianymi na sumę 300.155,92 zł, zaś nawet jeżeliby przyjąć, że – jak twierdzi – automaty do gier stanowiące jej majątek nie mogą zostać spieniężone, to nie można tracić z pola widzenia, że strona skarżąca musi w swojej działalności posiadać i inne składniki majątku. Z przedstawionych danych nie wynika, aby środki te nie mogły być w części spieniężone lub nie mogły stanowić zabezpieczenia pod udzielone kredyty. Sąd wskazał również, że na rachunku skarżącej znajduje się znaczna kwota środków pieniężnych. Sąd zaznaczył również, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków, czego w niniejszej sprawie zabrakło.

Na ww. postanowienie spółka wniosła zażalenie, w którym zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przy ocenie sytuacji majątkowej spółki takich okoliczności jak: wielość prowadzonych w całym kraju postępowań, brak możliwości zbycia aktywów spółki, czy konieczność zachowania środków na realizację bieżących zobowiązań, co skutkowało bezpodstawną odmową przyznania spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazując na powyższe naruszenie, spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadniając swoje zażalenie spółka podniosła m.in, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, że działalność spółki ze swej istoty wymaga posiadania - tylko z pozoru znacznych - zasobów obrotowych. W praktyce bowiem spółka musi mieć możliwość regulowania na bieżąco i bez opóźnień zobowiązań względem wynajmujących lokale, wypłacania wygranych, opłacania serwisu i obsługi urządzeń. Spółka musi również na bieżąco uiszczać zryczałtowany podatek od gier niezależnie od tego, czy działalność przynosi pozytywny wynik finansowy. Z tego też względu stan rachunku bankowego spółki, przy uwzględnieniu specyfiki prowadzonej działalności i jej rozmiarów, nie jest wcale wysoki. Błędem jest wywodzenie wniosków o korzystnej sytuacji spółki z rozmiarów prowadzonej działalności. O sytuacji majątkowej spółki nie świadczy również wartość bilansowa aktywów takich, jak środki trwałe czy inwestycje. Wartość bilansowa nie odzwierciedla bowiem ich wartości rzeczywistej, a jedynie wartość księgową, która znacząco odbiega od wartości rzeczywistej.

Z uwagi na obecną sytuację prawną automaty o niskich wygranych mają realnie wartość rynkową taką, jak materiały wtórne, które można z nich uzyskać po demontażu, albowiem na rynku brak potencjalnych nabywców tych urządzeń w celu ich dalszej eksploatacji zgodnej z przeznaczeniem. Wykorzystanie tych automatów jako automatów o niskich wygranych, zgodnie z ich konstrukcją i specyfiką, nie będzie możliwe najpóźniej z końcem 2015 r. w związku z wygaśnięciem posiadanych zezwoleń. W ocenie spółki, Sąd pierwszej instancji powinien także mieć na względzie fakt, że przedmiotowe postępowanie nie stanowi typowego elementu działalności spółki i innych spółek działających na rynku automatów o niskich wygranych, a jedynie próbę ochrony przed niedającą się przewidzieć agresywną polityką państwa względem przedsiębiorców branży hazardowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie spółki nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dna 25 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1178/14 - dotyczące tożsamej sprawy spółki; z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1102/13, z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10; z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 156/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo w rozpoznawanej sprawie zbadał zasadność przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, analizując sytuację majątkową spółki, zobrazowaną jej oświadczeniami oraz przedłożonymi do akt sprawy dokumentami źródłowymi.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji i nawiązując do niej podnosi, że w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności - przedłożone oświadczenie świadczy bowiem o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Wszystkie podane wartości wielokrotnie przewyższają wartość wpisu.

Bezzasadny jest podnoszony w zażaleniu przez spółkę argument o niemożności spieniężenia automatów do gry, bowiem nie stanowią one jedynego majątku spółki. Spółka może dysponować środkami zebranymi na rachunku bankowym. Nie przedstawiła bowiem dokumentów, które wskazywałyby na ewentualne zajęcie prowadzonego rachunku bankowego, uniemożliwiające swobodne korzystanie ze środków na nim zgromadzonych. Na możliwość poniesienia kosztów postępowań sądowych wskazuje ponadto stan rachunku bankowego spółki wynoszący 180.334,29 zł.

W rozpoznawanej sprawie trudno przyjąć, uwzględniwszy zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że spółka, która dysponuje środkami trwałymi o tak wysokiej wartości, a ponadto dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi na rachunku bieżącym, nie jest w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego przez siebie postępowania.

Podkreślenia wymaga, że z zażalenia nie wynikają żadne konkretne informacje o aktualnej sytuacji finansowej, a ponadto w zasadzie nie nawiązano w nim do argumentacji Sądu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu Odwoławczego, spółka nie wykazała, iż wydanie wskazanej kwoty wpisu sądowego jest w stanie w jakikolwiek sposób zakłócić bieżącą działalność spółki, stąd też prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, iż spółka nie spełnia ustawowych przesłanek dla przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.