Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 620/97
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1998-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Celne prawo
Powołane przepisy: article: art. 118a ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Przepis art. 118a ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. -  Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ nie stanowi podstawy do wystawienia przez organ celny tytułu wykonawczego adresowanego do Agencji Celnej, bowiem obowiązek uiszczenia przez Agencję należności celnych wynika w takim wypadku z udzielonego upoważnienia, a nie przepisu ustawy.

TEZY

Przepis art. 118a ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. -  Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ nie stanowi podstawy do wystawienia przez organ celny tytułu wykonawczego adresowanego do Agencji Celnej, bowiem obowiązek uiszczenia przez Agencję należności celnych wynika w takim wypadku z udzielonego upoważnienia, a nie przepisu ustawy.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania organu I instancji.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Zarzut skarżącego co do naruszenia art. 28 Kpa przez odmowę uznania Agencji Celnej za zobowiązanego, mającego w myśl art. 32 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 38 poz. 161 ze zm./ prawo do zgłaszania zarzutów w tym postępowaniu, nie jest trafny.

Na wstępie należy więc przypomnieć, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 2 par. 2 powoływanej wcześniej ustawy, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1985 roku w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1986 nr 1 poz. 4/ poddano egzekucji administracyjnej szereg należności nieadministracyjnych w tym w par. 8 ust. 3 powierzono urzędom celnym egzekwowanie należności celnych wraz z odsetkami oraz należności z tytułu grzywien, kar pieniężnych, kosztów postępowania i innych należności pieniężnych, orzeczonych w postępowaniu karnym skarbowym w zakresie należących do właściwości organów celnych.

Podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest w tych wypadkach wniosek wierzyciela oraz wystawiony przez niego tytuł wykonawczy. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym postępowanie egzekucyjne wszczyna się z urzędu /art. 26 par. 1 i 2 tej ustawy/.

W rozpatrywanej sprawie ocena legalności podjętych rozstrzygnięć sprowadzała się do ustalenia, jaki jest charakter odpowiedzialności agencji celnych wobec organów celnych /art. 118a ust. 2 Prawa celnego/ i w konsekwencji ustalenie czy agencja celna jest podmiotem "zobowiązanym" w rozumieniu art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z jednolitym w tej kwestii orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, agencja celna nie jest stroną w postępowaniu celnym i wobec tego nie może być adresatem podjętych w tym postępowaniu decyzji.

Z akt sprawy wynika, że adresatem decyzji o wymierzeniu opłaty manipulacyjnej nie była Agencja Celna, ale Igor S., który upoważnił Agencję Celną m.in. do składania zabezpieczenia majątkowego. Z brzmienia art. 118a ust. 2 Prawa celnego, według którego agencja celna ponosi odpowiedzialność za czynności wymienione w art. 116 Prawa celnego, dokonane na zlecenie i w granicach upoważnienia wynika, że agencja ponosi odpowiedzialność wobec urzędu celnego tylko złożonym zabezpieczeniem, a naruszenie warunków, o których mowa w tym przepisie, może powodować cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności /art. 118d pkt 2 Prawa celnego/.

Agencja nie jest zatem "z mocy prawa" /art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ obowiązana do uiszczenia należności w imieniu podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą.

Z tych tez względów tytuł wykonawczy wystawiony na podmiot dokonujący obrotu gospodarczego z zagranicą zawierający wskazanie, iż gwarantem jest agencja celna i że ze złożonego przez nią zabezpieczenia następuje zaspokojenie roszczeń, stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji.

Treść przepisów regulujących status prawny agencji celnych wskazuje zatem na to, że nie są one podmiotem zobowiązania celnego a w konsekwencji nie są stroną w postępowaniu. Tym samym agencja celna nie jest także "zobowiązanym" w rozumieniu art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie przysługuje jej prawo wniesienia w trybie art. 33 zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji.