Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 981/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy BIOtronic nr R-151275 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego S. H. kwotę 1.617,- zł (tysiąc sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], Urząd Patentowy RP – działając na podstawie przepisów art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej także p.w.p.), a także art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 ze zm. – dalej także u.z.t.) w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2006 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy BIOtronic nr R-151275, udzielonego na rzecz S. H. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. (dalej także: skarżący lub uprawniony z rejestracji), na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez F. z siedzibą w A. w H. (dalej także: uczestnik postępowania) - unieważnił prawo ochronne na znak towarowy BIOtronic nr R-151275 w części dotyczącej następujących towarów i usług: aparaty i urządzenia do kosmetycznej pielęgnacji urody, aparaty i urządzenia do masażu ciała i masażu kosmetycznego, usługi kosmetyczne, usługi masażu, usługi fizykoterapeutyczne, usługi medyczne (pkt 1 decyzji), - w pozostałym zakresie sprzeciw oddalił (pkt 2 decyzji), oraz przyznał uczestnikowi postępowania od uprawnionego z rejestracji kwotę 2000,- złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie (punkt 3 decyzji).

Z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 10 kwietnia 1997 r. zgłosił do ochrony w Urzędzie Patentowym RP znak towarowy słowny BIOtronic dla towarów i usług w klasie 8, 9, 10, 42 i 43, przeznaczonego do oznaczania następujących towarów i usług: aparaty do epilacji i depilacji; aparaty i urządzenia do kosmetycznej pielęgnacji urody, urządzenia do kosmetycznej galwanizacji, jonoforezy i elektrostymulacji, aparaty do makijażu i demakijażu, aparaty do elektrostymulacji, lasery nie do celów medycznych, urządzenia alarmowe, alarmy antywłamaniowe, alarmy dźwiękowe i alarmy pożarowe, sygnalizatory elektryczne, detektory, wykrywacze dymu, wykrywacze przedmiotów metalowych, wskaźniki elektryczne, wskaźniki strat elektrycznych, wskaźniki temperatury, wskaźniki ilości, wskaźniki ciśnienia, wskaźniki pochylenia, wskaźniki poziomu wody, peryferyjne urządzenia komputerowe, interfejsy, modemy, software, programy komputerowe systemu operacyjnego, audiowizualne urządzenia do nauki; aparaty i urządzenia do masażu ciała i masażu kosmetycznego, walizeczki na instrumenty medyczne; usługi programowania komputerowego, doradztwo zawodowe nie dotyczące działalności gospodarczej, usługi wyposażania w sprzęt salonów piękności; usługi kosmetyczne, usługi fryzjerskie, usługi masażu, usługi fizykoterapeutyczne, usługi medyczne.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Urząd Patentowy RP udzielił prawa ochronnego na ten znak towarowy, wpisując go do rejestru pod numerem R-151275.

W dniu 30 marca 2005 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw spółki F. z siedzibą w A. w H. wobec w/w decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego na słowny znak towarowy BIOtronic R-151275 udzielonego na rzecz skarżącego. Jako materialnoprawną podstawę swojego wniosku, wnioskodawca wskazał przepisy art. 6 ust. 2 i 3, art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy o znakach towarowych w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. W uzasadnieniu swojego sprzeciwu wnioskodawca podniósł, iż jest uprawnionym z tytułu prawa ochronnego o numerze R-86969 na znak towarowy Bioptron, udzielonego z pierwszeństwem od dnia 29 grudnia 1992 r. Wnioskodawca wskazał, iż jego wcześniejszy znak towarowy przeznaczony jest do oznaczania szeregu towarów i usług, "mających bezpośredni związek z technologią leczenia światłem". Wnioskodawca wskazał, iż jego towary oznaczane znakiem Bioptron stosowane są jako urządzenia do terapii światłem, to znaczy nowej formy leczenia profilaktycznego, terapii i rehabilitacji. Wnioskodawca wskazał, iż jego towary oznaczane znakiem towarowym Bioptron stosowane są zarówno w celach medycznych, przy leczeniu różnego rodzaju ran, oparzeń, w celu łagodzenia bólu i obrzęków w reumatologii, fizjoterapii i medycynie sportowej, leczeniu stłuczeń, skręceń, zwichnięć i skaleczeń, oraz w kosmetyce - zarówno w domu w codziennej pielęgnacji skóry jak i w profesjonalnych zakładach kosmetycznych w celu poprawy kondycji skóry dotkniętej procesami starzenia i działaniami stresu. Wnioskodawca ponadto wskazał, iż od lat 90-tych dystrybutorem na rynku polskim jego towarów oznaczanych znakiem towarowym Bioptron jest spółka Z. Wnioskodawca podniósł, iż towary oznaczane jego znakiem towarowym były na przestrzeni lat przedmiotem intensywnej promocji, charakteryzują się wysokim poziomem jakości i unikalnymi standardami wykonania i są cenione przez użytkowników zarówno profesjonalnych jak i nieprofesjonalnych. Wskazując zasadność podniesienia jako podstawy prawnej art. 8 pkt 1 u.z.t. wnioskodawca stwierdził, iż w jego ocenie, jego wcześniejszy znak towarowy Bioptron posiada wysoką siłę oddziaływania wynikającą z renomy, zaś uprawniony ubiegając się o uzyskanie spornego prawa ochronnego zgłosił sporny znak towarowy "w celu pasożytniczego czerpania korzyści z siły atrakcyjnej znaku towarowego Biotron" oraz z renomy tego znaku i przez to, działanie uprawnionego zdaniem wnioskodawcy narusza zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 8 pkt 1 u.z.t. Zarzucając naruszenie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. wnioskodawca stwierdził, iż sporny znak towarowy jest podobny do wcześniejszego znaku towarowego wnioskodawcy. Wnioskodawca podniósł, iż towary i usługi objęte spornym prawem ochronnym są w jego ocenie w części identyczne, zaś w części podobne do towarów objętych prawem ochronnym na znak wnioskodawcy. W ocenie wnioskodawcy towary te służą do tych samych celów i znajdują zastosowanie w identycznych dziedzinach życia (pielęgnacji zdrowia i urody, działalności gospodarczej prowadzenia salonów piękności, gabinetów lekarskich i kosmetycznych). W ocenie wnioskodawcy towary i usługi te przeznaczone są dla tego samego kręgu odbiorców, obejmującego zarówno odbiorców profesjonalnych jak i przeciętnych konsumentów. Argumentując za istnieniem podobieństwa pomiędzy spornym znakiem towarowym a swoim wcześniejszym znakiem towarowym, wnioskodawca wskazał na to, iż w jego ocenie oba oznaczenia zbliżone są do siebie pod względem, w szczególności, fonetycznym i wizualnym oraz wskazał, iż różnice pomiędzy tymi znaczeniami mają charakter jedynie "drobnych odchyleń". Powołał się także na przykłady z literatury i orzecznictwa stwierdzając, iż sporny znak towarowy może wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów i usług w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Ponadto, wnioskodawca stwierdził, iż jego zdaniem znak towarowy Bioptron ma charakter znaku powszechnie znanego i stwierdził, że z uwagi na podobieństwo spornego znaku towarowego do znaku Bioptron, oraz podobieństwo towarów i usług tymi znakami oznaczanych, oraz ze względu na renomę i powszechną znajomość znaku Bioptron, udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiło z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Wnioskodawca powołał się także na przepis art. 6 ust. 2 i 3 u.z.t. wskazując, iż jego zdaniem, w świetle powyższego przepisu, udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy wprowadza niebezpieczeństwo pozbawienia wnioskodawcy możliwości posługiwania się znakiem Bioptron do oznaczania towarów i usług mających funkcjonalny związek z zakresem rejestracji, jak i do tworzenia odmian tego znaku.

Następnie przy piśmie z dnia 22 czerwca 2005 r., wnioskodawca złożył do akt sprawy dodatkowe materiały mające stanowić dowód na okoliczność zasadności twierdzeń wskazanych w sprzeciwie.

W złożonej w dniu 11 sierpnia 2005 r. odpowiedzi na sprzeciw, uprawniony z rejestracji spornego prawa ochronnego podniósł zarzut bezzasadności przedmiotowego sprzeciwu i wniósł o jego oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. uprawniony stwierdził, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie została spełniona żadna z przesłanek o których przepis ten stanowi. Uprawniony stwierdził, iż nie zachodzi jednorodzajowość towarów i usług oznaczanych spornym znakiem towarowym i wcześniejszym znakiem wnioskodawcy, bowiem w jego ocenie towary i usługi te należą do grup różniących się funkcjonalnie oraz pod względem przeznaczenia. Ponadto, uprawniony z tytułu spornego prawa wskazał, iż w jego ocenie nie zachodzi podobieństwo pomiędzy spornym znakiem towarowym a znakiem wnioskodawcy, argumentując, iż w jego ocenie nie ma podobieństwa na płaszczyźnie wizualnej ani znaczeniowej, zaś podobieństwo fonetyczne pomiędzy tymi znakami jest znikome. Uprawniony stwierdził, iż nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych tymi znakami, bowiem w jego ocenie towary oznaczane wcześniejszym znakiem towarowym wnioskodawcy przeznaczone są do celów leczniczo-terapeutycznych, zaś ich odbiorcami są specjalistyczne zakłady opieki zdrowotnej oraz ewentualnie osoby nabywające te towary do użytku domowego, zaś przy dokonywaniu wyboru tych towarów odbiorcy ci cechują się wysokim stopniem uwagi. Uprawniony podkreślił, iż w jego ocenie kręgi docelowych odbiorców towarów oznaczanych tymi znakami są odmienne a odbiorcy ci mają dobre rozeznanie na rynku. Ponadto, uprawniony zarzucił, iż jego zdaniem wcześniejszy znak towarowy wnioskodawcy - Bioptron - nie jest kojarzony z przedsiębiorcą od którego pochodzą i stał się "rodzajowym określeniem ogólnoinformacyjnym używanym jako nazwa określonego rodzaju lampy do leczenia światłem". Zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 2 uprawniony z tytułu spornego prawa ochronnego uznał za niezasadny i stwierdził, że materiał dowodowy złożony na tę okoliczność przez wnioskodawcę jest niewystarczający i dotyczy okresu po dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego. Uprawniony podniósł, iż bezzasadny i nieudowodniony jest zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. Uprawniony wskazał, iż złożone materiały dowodowe nie są wystarczające dla uznania znaku Bioptron za znak renomowany w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego i ponownie podkreślił, iż w jego ocenie wyrażenie lampa bioptronowa stanowi nazwę rodzajową lampy do leczenia światłem. Uprawniony podkreślił, iż sporny znak towarowy różni się od znaku wnioskodawcy i nie ma podstaw by uznać, iż jego zgłoszenie nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego.

Na rozprawie przed Urzędem Patentowym RP, która odbyła się w dniu [...] listopada 2006 r., pełnomocnicy obu stron podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska wyrażone w toku postępowania spornego.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], działając na podstawie przepisów art. 246 i art. 247 ust. 2 p.w.p. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. - unieważnił prawo ochronne na znak towarowy BIOtronic nr R-151275 w części dotyczącej następujących towarów i usług: aparaty i urządzenia do kosmetycznej pielęgnacji urody, aparaty i urządzenia do masażu ciała i masażu kosmetycznego, usługi kosmetyczne, usługi masażu, usługi fizykoterapeutyczne, usługi medyczne (pkt 1 decyzji), - w pozostałym zakresie sprzeciw oddalił (pkt 2 decyzji), oraz przyznał uczestnikowi postępowania od uprawnionego z rejestracji kwotę 2.000,- złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie (punkt 3 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP – powołując się na przepis art. 315 ust. 3 p.w.p. stwierdził, że skoro w przedmiotowej sprawie, sporny znak towarowy BIOtronic zgłoszony został do ochrony dnia 10 kwietnia 1997 r., to ocena, czy zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do udzielenia prawa ochronnego na ten znak, winna być dokonana w oparciu o obowiązujące w tej dacie przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Ponadto organ wskazał, iż wykładnia przepisów ustawy o znakach towarowych obowiązujących w dacie zgłoszenia przedmiotowego oznaczenia winna być dokonywana z uwzględnieniem przepisów Pierwszej Dyrektywy Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych oraz orzecznictwa organów Wspólnot Europejskich, a w szczególności Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS).

Wskazując na kryteria oceny podobieństwa znaków towarowych Urząd wskazał, iż zgodnie z poglądami prezentowanymi zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie podczas dokonywania oceny podobieństwa oznaczeń w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. należy uwzględniać ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę, dla którego decydujące znaczenie mają zbieżne elementy porównywanych znaków (organ wskazał na wyrok NSA z dnia 21 października 2002 r., sygn. akt II SA 82/2002). Zdaniem organu przyjmuje się, iż odbiorca dokonując wyboru towaru oznaczanego znakiem towarowym kieruje się utrwalonym w pamięci ogólnym wrażeniem wywołanym przez wcześniej znany znak towarowy i przy podejmowaniu decyzji o nabyciu towaru kieruje się pewnymi przewodnimi elementami znanych oznaczeń, z pominięciem drobnych rozbieżności. Zdaniem organu dla nabywcy, a to z jego punktu widzenia dokonywana jest ocena podobieństwa, decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Organ jednocześnie podkreślił, iż ocena podobieństwa znaków towarowych, winna być dokonywana w sposób syntetyczny, nie zaś analityczny. Ponadto Urząd Patentowy RP, powołując się na literaturę i orzecznictwo organów wspólnotowych - wskazał, iż całościowa ocena podobieństwa znaków towarowych winna być dokonywana z uwzględnieniem między innymi dominujących oraz dystynktywnych elementów porównywanych oznaczeń (organ powołał się na wyrok Sądu Pierwszej Instancji w sprawie Philips-Van Heusen Corp. przeciwko OHIM z dnia 14 października 2003 r., sygn. T-292/01, a także wyrok Europejskiego Trybunał Sprawiedliwości z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie SABEL BV v. Puma AG, C-251/95). Organ wskazał, iż z orzeczeń wspólnotowych wynika, że całościowa ocena wizualnego, brzmieniowego lub konceptualnego podobieństwa pomiędzy oznaczeniami musi być oparta na całościowym wrażeniu wywoływanym przez te znaki, z uwzględnieniem w szczególności ich dystynktywnych oraz dominujących elementów. W konsekwencji Urząd Patentowy RP podzielił stanowisko wnioskodawcy i stwierdził, iż istnieje podobieństwo pomiędzy spornym znakiem towarowym BIOtronic a wcześniejszym znakiem towarowym wnioskodawcy - Bioptron. Organ dokonał oceny znaków na płaszczyźnie fonetycznej i stwierdził, iż powyższe znaki są do siebie podobne. Zdaniem Urzędu oba te znaki rozpoczynają się sylabą BIO-, po której występuje człon -TRON-. Różnica pomiędzy spornym znakiem towarowym a wcześniejszym znakiem towarowym, w warstwie fonetycznej sprowadza się do braku litery -P- pomiędzy członami BIO- i -TRON- oraz istnieniu końcówki -ic, która może być odczytywana jako [-ik]. W ocenie organu różnice te są drobne i ich obecność nie neutralizuje wysokiego stopnia podobieństwa pomiędzy tymi oznaczeniami. Elementy BIO- oraz -TRON- mają bowiem w ocenie organu niewątpliwie dominujący charakter w przypadku obu oznaczeń, brzmienie BIOP-TRON- oraz BIO-TRON- jest bardzo wysokim stopniu podobne, zaś końcówka -IC, brzmiąca [-ik] obecna w spornym znaku towarowym nie posiada ani charakteru w żadnym stopniu dominującego ani nie jest dostatecznie charakterystyczna, by zniwelować podobieństwo wynikające z brzmienia całości obu oznaczeń. Urząd Patentowy RP wskazał, iż w świetle poglądów zawartych w literaturze drobne odchylenia między znakami nie powinny prowadzić do wniosku o braku podobieństwa oznaczeń. Chodzi o brak lub dodanie przedrostka lub przyrostka, jak również zmianę litery lub liter czy też dokonanie błędów w pisowni słowa (organ powołał się na komentarz prof. R. Skubisza do ustawy o znakach towarowych). Urząd uznał, iż w analogiczny sposób należy ocenić podobieństwo pomiędzy tymi znakami na płaszczyźnie wizualnej. Zdaniem organu podobieństwa tego nie eliminuje fakt, iż wcześniejszy znak towarowy wnioskodawcy jest znakiem słowno-graficznym, albowiem szata graficzna tego znaku sprowadza się wyłącznie do kroju pisma, jakim zapisane zostało słowo Bioptron, a znak ten nie posiada żadnych innych elementów obrazowych, które mogłyby być postrzegane jako charakterystyczne czy też dominujące. Ponadto organ stwierdził, iż pomiędzy znakami BIOtronic oraz Bioptron istnieje podobieństwo na płaszczyźnie znaczeniowej. Organ wskazał, iż oba znaki rozpoczynają się sylabą BIO, która konsumentom może kojarzyć się przedrostkiem wywodzącym się z greckiego ßioς oznaczającego życie, oraz zawierają charakterystyczny element -TRON- mogący kojarzyć się z elektroniką, urządzeniami lub aparatami elektronicznymi. Oba te znaki mogą zatem budzić zbliżone skojarzenia według identycznego schematu - "życie – elektronika". Urząd Patentowy RP stwierdzić w konsekwencji, iż istotne i charakterystyczne elementy charakterystyczne obu oznaczeń (BIO- oraz -TRON-), będących przedmiotem oceny, są do siebie bardzo zbliżone. Jako że elementy te w obu przypadkach maja zasadnicze i podstawowe znaczenie dla konstrukcji każdego ze znaków, jako całości, a ich zestawienie ma istotny wpływ na dystynktywny charakter obu znaków towarowych, organ stwierdził, iż przesądzają one o ocenianym całościowo podobieństwie spornego znaku towarowego do wcześniejszego znaku wnioskodawcy. Zdaniem Urzędu sporny znak towarowy, postrzegany jako całość nie ma zaś żadnych takich cech, które nadawałyby temu znakowi charakter odmienny od wcześniejszego znaku towarowego wnioskodawcy. Organ powołał się dodatkowo na orzeczenie Izby Odwoławczej Urzędu do Spraw Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) z dnia 29 sierpnia 2002 w sprawie Schleicher & Schuell GmbH przeciwko Medtronic Inc., nr R 85/2001-4, w której OHIM stwierdził istnienie podobieństwa pomiędzy znakami MEDTRON oraz MEDITRONIC. Dokonując oceny pozostałych przesłanek zastosowania przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., Urząd dokonał szczegółowej analizy kwestii jednorodzajowości towarów objętych prawem ochronnym na sporny znak towarowy oraz prawem ochronnym na wcześniejszy znak towarowy. Urząd Patentowy RP powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (wyrok ETS z dnia 29 września 1998 r., w sprawie Canon Kabushiki Kaisha v. Metro-Goldwyn-Mayer Inc, sygn. C-39/97) – stwierdził, iż dokonując oceny podobieństwa towarów lub usług należy brać pod uwagę wszystkie istotne czynniki odnoszące się do tych towarów lub usług. Wśród tych czynników należy uwzględnić między innymi naturę towarów lub usług, ich końcowych odbiorców, sposób ich użycia oraz ocenić, czy są one względem siebie komplementarne oraz to, czy podmioty je wytwarzające konkurują ze sobą. Dokonując analizy towarów objętych prawem ochronnym R-86969 na przeciwstawiony, wcześniejszy znak towarowy wnioskodawcy - Bioptron – organ stwierdził, iż niezasadne jest twierdzenie skarżącego, iż prawo ochronne na sporny znak towarowy obejmuje swym zakresem wyłącznie sprzęt do użytku medycznego. Urząd Patentowy RP dokonał szczegółowej oceny jednorodzajowości towarów i usług objętych spornym znakiem towarowym BIOtronic dzieląc towary objęte spornym prawem ochronnym na 3 kategorie: towary niejednorodzajowe w stosunku do objętych wcześniejszym prawem na znak towarowy wnioskodawcy, towary jednorodzajowe i jednocześnie przeznaczone dla wyspecjalizowanego odbiorcy, oraz po trzecie - towary jednorodzajowe i dostępne także dla przeciętnego konsumenta. Organ wskazał na towary i usługi objęte spornym prawem ochronnym, które nie są jednorodzajowe w stosunku do tych objętych prawem na wcześniejszy znak wnioskodawcy, a także te towary, które wprawdzie są - w ocenie organu - jednorodzajowe w stosunku to objętych prawem ochronnym na wcześniejszy znak towarowy, lecz jednocześnie są przeznaczone wyłącznie dla profesjonalnych odbiorców. Ostatecznie Urząd Patentowy RP – dokonując szczegółowej analizy - stwierdził, iż towarami, które są jednorodzajowe oraz mogą być przeznaczone dla przeciętnych konsumentów nabywających je na potrzeby domowe są: aparaty i urządzenia do kosmetycznej pielęgnacji urody, aparaty i urządzenia do masażu ciała i masażu kosmetycznego, a także usługi kosmetyczne, usługi masażu, usługi fizykoterapeutyczne, usługi medyczne. Przechodząc do oceny istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług, Urząd Patentowy RP powołał się na poglądy zawarte w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (por. wyrok ETS z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie SABEL BV v. Puma AG, C-251/95), stwierdzając, iż ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd winno być oceniane całościowo, z uwzględnieniem wszystkich czynników istotnych w danej sprawie. Organ wskazał, iż wśród tych czynników należy wymienić w szczególności: stopień rozpoznawalności wcześniejszego znaku na rynku, skojarzenie jakie może wystąpić pomiędzy tym znakiem a przeciwstawionym mu znakiem towarowym należącym do innego podmiotu, stopień podobieństwa pomiędzy tymi znakami oraz towarami i usługami. Urząd podniósł, iż ocena ta winna być dokonywana z punktu widzenia przeciętnego konsumenta lub odbiorcy usług, który jest, właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny. W konsekwencji dokonując oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w niniejszej sprawie organ osobno rozważył kwestię odbiorców profesjonalnych, wysoko wyspecjalizowanych, nabywających wyposażenie do gabinetów kosmetycznych, a osobno - przeciętnych konsumentów. Urząd uznał, iż teza o istniejącej w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego wysokiej rozpoznawalności na rynku znaku Bioptron nie znajduje swojego uzasadnienia w przedstawionym przez wnioskodawcę materiale dowodowym. Ponadto organ stwierdził, iż złożone przez wnioskodawcę materiały nie odnoszą się w ogóle do okresu wcześniejszego niż rok 1998 i nie jest możliwe w oparciu o te materiały ustalenie, czy wcześniejszy znak wnioskodawcy w dacie spornego znaku towarowego cieszył się wysokim stopniem rozpoznawalności wśród odbiorców. Wobec tego organ uznał, iż odbiorcy profesjonalni, wnikliwie analizujący oferty różnych producentów sprzętu i aparatury używanej jako profesjonalne wyposażenie gabinetów kosmetycznych oraz urządzeń do wytwarzania promieniowania laserowego, widząc sporny znak BlOtronic będą posiadali dostateczną wiedzę o sytuacji panującej na rynku by mieć świadomość, że producent towarów oznaczanych tym znakiem jest podmiotem odmiennym niż uprawniony do znaku Bioptron i z tym podmiotem niepowiązany. Natomiast – zdaniem organu - z odmienną niż powyższa sytuacją mamy do czynienia w przypadku towarów i usług, które mogą być przeznaczone także dla odbiorców nieprofesjonalnych, takich jak: aparaty i urządzenia do kosmetycznej pielęgnacji urody, aparaty i urządzenia do masażu ciała i masażu kosmetycznego, usługi kosmetyczne, usługi masażu, usługi fizykoterapeutyczne, usługi medyczne. Organ uznał, iż przeciętny konsument, nabywający aparaty lub urządzenia służące do pielęgnacji zdrowia lub urody, w tym urządzenia do masażu lub korzystający ze wskazanych wyżej usług, zazwyczaj nie posiada pogłębionej wiedzy na temat sytuacji na rynku tych produktów. Decydując się na nabycie takiego towaru lub skorzystanie z usługi, opiera się on na utrwalonej w pamięci znajomości wcześniejszych znaków towarowych, którymi oznaczane są w obrocie towary lub usługi danego rodzaju. Konsument ten, znający towar oznaczany znakiem Bioptron, napotykając w obrocie oznaczenie BIOtronic służące do oznaczania usług lub umieszczonego na towarach tego samego rodzaju, może, zdaniem organu bądź to nie dostrzec różnicy - opierając się na zapamiętanym charakterystycznym zestawieniu sylab BIO- i -TRON- i nie zauważyć różnic pomiędzy tymi znakami, bądź też może stwierdzić, iż znak BIOtronic jest jedną z odmian znaku Bioptron, którego ten sam uprawniony lub podmiot z tym uprawnionym powiązany używa do oznaczania zbliżonych, jednorodzajowych towarów. Z punktu widzenia percepcji takiego konsumenta, sporny znak towarowy nie jest w dostatecznym stopniu charakterystyczny, by konsument ten mógł mieć pewność, iż oznaczane tym znakiem towary pochodzą od podmiotu całkowicie niezależnego od uprawnionego do znaku towarowego Bioptron. Organ powołując się na orzeczenie ETS z dnia 29 września 1998 r. w sprawie Canon Kabushiki Kaisha przeciwko Metro Goldwyn-Mayer Inc., C-39/97, p. 28 – stwierdził, iż konieczną funkcją znaku towarowego jest gwarantowanie tożsamości pochodzenia oznaczanych tym znakiem towarów lub usług, w taki sposób by przeciętny konsument lub finalny odbiorca tych towarów mógł je bez ryzyka wprowadzenia w błąd odróżniać od innych towarów i usług, pochodzących od odrębnych podmiotów. Zdaniem organu żeby znak towarowy mógł spełniać swoją istotną rolę w systemie niezaburzonej konkurencji, musi dawać gwarancję, że wszystkie towary lub usługi nim oznaczane zostały wprowadzone do obrotu pod kontrolą jednego, konkretnego podmiotu, który jest odpowiedzialny za ich jakość. Jak zaś wykazano powyżej, sporny znak towarowy, w odniesieniu do grupy konsumentów nieprofesjonalnych, tej funkcji spełniać nie może. W konsekwencji Urząd Patentowy RP uznał, iż przedmiotowy sprzeciw jest zasadny w części opartej na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., w odniesieniu do wskazanych w sentencji towarów i usług, które mogą być przeznaczone dla zwykłych, nieprofesjonalnych konsumentów. W pozostałym zakresie organ nie uznał zarzutów podmiotu zgłaszającego sprzeciw. Organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t, tj. zarzut sprzeczności spornego znaku towarowego z zasadami współżycia społecznego. Urząd stwierdził bowiem, iż z materiałów przedłożonych przez uprawnionego wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą posługując się jako firmą słowem BIOTRONIK już od końca lat osiemdziesiątych. Słowo to zaś jest wysoce zbliżone do spornego znaku towarowego i zbieżne z nim w warstwie fonetycznej. Nie ma zatem uzasadnionych podstaw by twierdzić, iż uprawniony ubiegając się o udzielenie spornego prawa ochronnego działał z zamiarem posłużenia się cudzym znakiem towarowym i wykorzystania jego renomy. Ponadto organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie udowodnił, że jego wcześniejszy znak towarowy cieszył się renomą w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie, wnioskodawca nie udowodnił, iż przeciwstawiony spornemu znakowi towarowemu znak Bioptron cieszył się renomą w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego. Ponadto organ stwierdził, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i wobec braku możliwości przeprowadzenia innych dowodów w szczególności na okoliczność stopnia znajomości znaku Bioptron w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego, należało uznać, iż udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nie nastąpiło z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.t. Urząd Patentowy uznał także, iż wskazane jako podstawa wniosku art. 6 ust. 2 i 3 u.z.t. w przedmiotowej sprawie w ogóle nie mogły mieć zastosowania.

W dniu 10 maja 2007 r. skarżący przedsiębiorca S. H., reprezentowany przez rzecznika patentowego - działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2006 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części unieważniającej prawo ochronne na znak towarowy BIOtronic nr R-151275, a także o przeprowadzenie dowodu z uzupełniających dokumentów - skarżący zarzucił organowi naruszenie:

1) przepisów: prawa materialnego, tj.:

- art. art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. – poprzez jego błędne zastosowanie, a także

2) przepisów postępowania, w tym:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niedokonanie w konsekwencji całościowej oceny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 80 k.p.a. – poprzez dowolną interpretację materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktycznych przyczyn, z powodu których organ odmówił mocy dowodowej istotnym w sprawie okolicznościom i dowodom zawartym w aktach sprawy, w szczególności dotyczących używania w obrocie nieprzerwanie od 1989 r. (a więc przed 29 grudnia 1992 r., tj. datą zgłoszenia do ochrony przeciwstawionego znaku Bioptron oraz przed datą wprowadzenia na rynek polski lampy bioptronowej w 1995 r.) znaku Biotronik dla opatrywania nim aparatury elektronicznej do stosowania w kosmetyce, a ponadto poprzez nieuwzględnienie faktu długotrwałego (do 2005 r. – data sprzeciwu) równoległego bezkolizyjnego funkcjonowania w obrocie znaków BIOtronic i Bioptron.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że Urząd Patentowy RP przede wszystkim w sposób nieścisły ustaliło jednorodzajowość porównywanych towarów i usług, co wywarło istotny wpływ na dokonaną wadliwie ocenę podobieństwa porównywanych znaków. Skarżący przedsiębiorca, dokonując szczegółowej analizy stopnia podobieństwa towarów i usług – stwierdził, iż urządzenia i aparaty zawarte w klasie 09 i 10 oraz usługi zawarte w klasie 42 i 44 przeznaczone dla oznaczania porównywanymi znakami towarowymi nie mogą zostać uznane za podobne, albowiem: - stopień wiedzy i uwagi relewantnych kręgów nabywców każdej z kategorii porównywanych towarów i usług jest szczególnie wysoki; - są to nabywcy o znacznym poziomie zaangażowania i stopniu uwagi przy dokonywaniu zakupów, tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż są to drogie i rzadkie zakupy i specjalistyczne usługi; - nabywcy lamp bioptronowych nie zaliczają się do kręgu nabywców sprzętu do celów kosmetycznej pielęgnacji urody, albowiem tak drogie aparaty są przez nich nabywane w celach terapeutyczno-leczniczych, a zatem stopień ich uwagi przy zakupie takich lamp jest nie mniejszy, niż ostrożnych i rozważnych nabywców biznesowych. Ponadto skarżący, dokonując szczegółowej analizy stopnia podobieństwa porównywanych oznaczeń w płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej oraz znaczeniowej – stwierdził w konsekwencji, iż analiza ta – wbrew twierdzeniom organu – dowodzi, że postaci obydwu znaków są odmienne. Według skarżącego dokonana ocena wagi różnic brzmieniowych i wizualnych, jakie istnieją miedzy znakami znajduje również potwierdzenie w stanowisku doktryny. Konkludując strona skarżąca uznała, iż z dokonanej oceny podobieństwa towarów i usług, postaci samych oznaczeń, opartej o ocenę ogólnego, całościowego wrażenia wywoływanego przez te znaki – wynika, że Urząd Patentowy RP, błędnie eksponując podobieństwo znaków i jednorodzajowość towarów i usług, niewłaściwie zastosował przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Uzasadniając z kolei zarzuty proceduralne skarżący stwierdził, iż organ przede wszystkim nie uwzględnił tych dowodów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: dowodów dotyczących używania przez skarżącego oznaczenia Biotronik w obrocie jako znaku towarowego identycznego z nazwą przedsiębiorcy, przed datą zgłoszenia przez uczestnika jego znaku towarowego Bioptron, a także dowodów świadczących o długotrwałym i bezkolizyjnym funkcjonowaniu w obrocie serii znaków BIOtronic i BIOtronik, zarejestrowanych przez skarżącą i chronionych jako znaki towarowe od 20 maja 1996 r. Skarżący stwierdził, że jakkolwiek Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na w/w materiał dowodowy, to jednak organ do takich dowodów potwierdzających brak podobieństwa między znakami (brak kolizji) nie ustosunkował się w uzasadnieniu podjętej decyzji, do czego był zobowiązany, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie w dniu 23 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko – wniósł o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP w zaskarżonej części.

Obecny na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi. Ponadto złożył do akt sprawy pisemne wystąpienie w formie załącznika do protokołu z rozprawy, w uzasadnieniu którego poparł argumentację Urzędu Patentowego RP przedstawioną w odpowiedzi na skargę.

Po zamknięciu rozprawy pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 30 listopada 2007 r. do akt sądowych dodatkowe pismo procesowe nazwane załącznikiem do protokołu z rozprawy, w którym przedstawił skrótowe omówienie przytoczonych w trakcie rozprawy wyjaśnień i argumentów strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zaznaczyć należy przy tym, iż dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd zobowiązany był wziąć pod uwagę fakt, iż od daty uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r., na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe. W konsekwencji oznacza to przede wszystkim, iż przepisy chroniące własność przemysłową powinny być stosowane przez organy administracji publicznej i sądy krajowe w taki sposób, by ich interpretacja odpowiadała celom i treści Pierwszej Dyrektywy Rady EWG nr 89/104 z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżanie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. WE z 1989 r. Nr L 40, s. 1, oraz Dz. Urz. UE – wyd. specjalne, rozdz. 17, t. 1, s. 146 ze zm.) oraz orzecznictwu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W ocenie Sądu analizując pod tym kątem skargę S. H. należy przyjąć, iż zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy BIOtronic nr R-151275 narusza prawo w zaskarżonej przez stronę części.

Zdaniem Sądu unieważniając w części prawo ochronne na znak towarowy BIOtronic nr R-151275, udzielone na rzecz skarżącego przedsiębiorcy, Urząd Patentowy RP dopuścił się w tym zakresie (w tej części) naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i niedokonanie w konsekwencji całościowej oceny tych elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które mogły mieć znaczenie dla końcowej oceny legalności zastosowania przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć – w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej w części decyzji Urzędu Patentowego RP.

Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia w części spornego prawa ochronnego na znak towarowy BIOtronic był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji podnieść należy na wstępie, iż ustawa – Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. W związku z tym należało uznać, iż przepisami, stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego nr R-151275, będącego przedmiotem niniejszego postępowania są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

W świetle omawianego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak (tak również: R. Skubisz /w:/ Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997 r., s. 83).

Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny przyjmuje się, iż oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń dokonuje się przy uwzględnieniu ogólnego wrażenia, jakie wywierają one na odbiorcy. Konfrontowane znaki porównuje się przy tym w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Niemniej dokonując powyższych ustaleń organ nie może nie wziąć pod uwagę - przy ocenie obydwu oznaczeń - siły oddziaływania znaku towarowego na przeciętnego odbiorcę, mając na uwadze to, że im większa zdolność odróżniania (pierwotna lub wtórna), im bardziej znany znak towarowy, tym większy zakres ochrony i tym łatwiej przyjąć, że zachodzi podobieństwo obydwu znaków towarowych. Niewątpliwie przyjąć należy, iż przy porównywaniu przeciwstawionych znaków należy brać pod uwagę ich ogólne podobieństwo, niż przywiązywać wagę do ich drobnych, nieistotnych różnic (vide: Joanna Piotrowska, Renomowane znaki towarowe i ich ochrona, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 128 i cyt. tam literatura).

W ocenie Sądu warto także zauważyć, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie wskazywał w swym orzecznictwie, iż niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd jest tym większe, im większą zdolność odróżniającą posiada znak z wcześniejszym pierwszeństwem oraz bardziej podobne są towary lub usługi opatrzone porównywanymi znakami. Zdaniem ETS ustalając zdolność odróżniającą znaku i oceniając tym samym, czy ma on szczególną zdolność odróżniającą, należy przeprowadzić całościową ocenę jego mniejszej lub większej zdolności do identyfikowania towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany. Dokonując tej oceny należy – zdaniem ETS – wziąć pod uwagę wszelkie istotne warunki, a w szczególności cechy samego znaku towarowego, włączając w to fakt posiadania lub nie elementu opisowego towarów lub usług przez znak (tak m.in. /w:/ wyrok ETS z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH v. Klijsen Handel BV (ECR 1999 I-3819). Należy również wziąć pod uwagę, iż znaki, które mają silną zdolność odróżniającą, w szczególności z powodu ich renomy, korzystają z szerszego zakresu ochrony, niż znaki o słabszej zdolności odróżniającej (vide: wyrok ETS z dnia 22 czerwca 2000 r. w sprawie C-425/98 Marca Mode CV v. Adidas AG and Adidas Benelux BV, ECR 2000 I-4861, a także w/w wyrok w sprawie C-39/97 Canon).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pamiętać należy także, iż w świetle orzecznictwa wspólnotowego całościowa ocena podobieństwa znaków na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej musi być oparta na całościowym oddziaływaniu tych znaków, przy uwzględnieniu, w szczególności, ich odróżniających i dominujących elementów (vide: wyrok ETS z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95, SABEL BV v. Puma AG, Rudolf Dassler Sport).

Tak więc dokonując oceny ryzyka wprowadzania w błąd po stronie opinii publicznej, zawsze musi być ono oceniane całościowo, biorąc pod uwagę wszelkie właściwe dla danej sprawy okoliczności. Ogólna i całościowa analiza ryzyka wprowadzenia w błąd uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy wziąć pod uwagę w danej sprawie.

Niewątpliwie przyjąć należy, iż kwestią wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń winna stanowić ocena jednorodzajowości (podobieństwa) towarów (podobnie: R. Skubisz /w:/ Prawo znaków towarowych. Komentarz, s. 84).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T-388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II4301, pkt 51)

W niniejsze sprawie należy zauważyć, iż – wbrew zarzutom skargi – Urząd Patentowy RP dokonał prawidłowej i bardzo wszechstronnej oceny podobieństwa towarów. Przeprowadzone w toku postępowania porównanie wykazów towarów i usług do oznaczania których przeznaczone są znaki towarowe wg R-151275 i R-86969 wskazuje, iż rozpatrywana rejestracja znaku BIOtronic obejmuje towary i usługi identyczne, jak i komplementarne oraz konkurencyjne w stosunku do towarów i usług objętych rejestracją uczestnika postępowania. Postrzegane są one przez przeciętnego odbiorcę w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego jako tożsame bądź pozostające ze sobą w ścisłym związku, a zatem w świetle art. 9 ust 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych jako jednorodzajowe.

Należy uznać, iż w świetle materiałów dowodowych przedłożonych w niniejszej sprawie przez uczestnika postępowania, uznać należy, iż objęte prawem ochronnym na wcześniejszy znak uczestnika aparaty do wytwarzania światła spolaryzowanego i/lub promieniowania laserowego, lampy do otrzymywania światła spolaryzowanego oraz części do wymienionych aparatów i przyrządów takie jak filtry, soczewki do światła spolaryzowanego są urządzeniami o różnorodnym zastosowaniu, zarówno w celach leczniczych jak i kosmetycznych, a więc niemającymi charakteru sprzętu szpitalnego przeznaczonego do używania wyłącznie przez lekarzy. Również kategoria towarów objętych spornym prawem ochronnym, określona jako "aparaty i urządzenia do kosmetycznej pielęgnacji urody" jest bardzo szeroka. Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, iż lampy do naświetlania światłem spolaryzowanym, do oznaczania których służy wcześniejszy znak towarowy Bioptron – znajdują zastosowanie także w kosmetyce i w celach związanych z pielęgnacją urody, zarówno w profesjonalnych zakładach kosmetycznych, jak i w warunkach domowych. Są to zatem towary jednorodzajowe w stosunku do towarów objętych spornym prawem ochronnym. Podobnie w odniesieniu do pozostałych towarów objętych spornym prawem, tj. aparatów i urządzeń do masażu ciała i masażu kosmetycznego, organ prawidłowo przyjął, iż ze względu na przeznaczenie, działanie i sposób korzystania z tych urządzeń oraz ze względu na fakt, iż urządzenia te przeznaczone są dla zbliżonej grupy odbiorów – są one jednorodzajowe. Z kolei jeśli chodzi o porównywane usługi, to i w tym przypadku uznać należy, że organ prawidłowo dokonał oceny ich jednorodzajowości (podobieństwa). Jak wykazano w toku postępowania urządzenia i aparaty objęte rejestracją uczestnika wykorzystywane są do celów: kosmetycznych, a przy ich wykorzystaniu świadczone są usługi kosmetyczne; leczniczo-terapeutycznych, a przy ich wykorzystaniu wykonywane są usługi fizykoterapeutyczne i medyczne; profilaktyce, terapii i rehabilitacji, a przy ich wykorzystaniu wykonywane są w tych samych jednostkach kosmetycznych lub leczniczych usługi podobne, komplementarne, konkurencyjne do usług masażu zarówno leczniczego jak i kosmetycznego. Należy zauważyć, iż w doktrynie uznaje się wystąpienie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów i usług. Przemawia za tym przede wszystkim fakt, że jedno i to samo przedsiębiorstwo może produkować określony towar i świadczyć związane z tym usługi.

W konsekwencji należy uznać, iż porównywane towary i usługi służą zaspokajaniu tych samych potrzeb i pozostają w ścisłych związkach funkcjonalnych, należy je zatem uznać za podobne. Niewątpliwie postrzegane są one przez przeciętnego odbiorcę w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego jako tożsame bądź pozostające z sobą w ścisłym związku, a zatem w świetle art. 9 ust 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych jako jednorodzajowe.

Ponadto Sąd stwierdził, iż – wbrew zarzutom strony skarżącej – Urząd Patentowy RP dokonał prawidłowej oceny podobieństwa porównywanych znaków towarowych, oceniając je zarówno w sferze wizualnej, fonetycznej, jak i znaczeniowej. Z analizy tej wynika, iż porównywane oznaczenia podobne są pod względem wizualnym, albowiem oba wyrazy są podobnej długości, a przeciętny odbiorca nie jest w stanie, przy normalnym natężeniu uwagi stwierdzić, w którym z nich występuje większa liczba liter. W znaku towarowym wg R-151271 wykorzystano aż siedem spośród ośmiu liter występujących w znaku Bioptron, zachowując ich kolejność, przez co przeciętny konsument może łatwo pomylić porównywane oznaczenia. Tak drobna różnica jak wskazana powyżej nie decyduje o braku podobieństwa między porównywanymi znakami, bowiem drobne odchylenia pomiędzy znakami nie powinny prowadzić do wniosku o braku podobieństwa oznaczeń. Ponadto porównywane oznaczenia podobne są również w aspekcie fonetycznym, albowiem zawierają: identyczny przedrostek BIO-; identyczny środkowy element słowny -TRON. Występująca dodatkowo w znaku uczestnika głoska "-P-" (BIOPTRON) jest bezdźwięczna, można więc uznać że jej istnienie pozostaje bez wpływu na zróżnicowanie oznaczeń w odbiorze słuchowym. Jednocześnie porównywane znaki towarowe są oznaczeniami podobnymi znaczeniowo, ponieważ: w obu oznaczeniach wykorzystano identyczny przedrostek BIO-, który zgodnie z definicją zamieszczoną w słowniku wyrazów obcych w złożeniach wskazuje życie, żywy organizm, procesy życiowe; identyczny element słowny -TRON, który zgodnie z definicją zamieszczoną w słowniku wyrazów obcych w złożeniach wskazuje na lampę elektronową (próżniową); akcelerator jonów, elektronów, itp., a ponadto nawet elementy -TRON i -TRONIC są kojarzone podobnie z aparatami, urządzeniami lub elektroniką. Zdaniem Sądu nie można uznać za przypadek użycia w dwóch różnych oznaczeniach, dwóch identycznych elementów słownych niosących za sobą ten sam przekaz treściowy. W tej sytuacji przyjąć trzeba, iż Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał podobieństwo pomiędzy spornymi znakami towarowymi we wszystkich trzech rozpatrywanych płaszczyznach - wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Zdaniem Sądu argumentacja strony skarżącej dotycząca kwestii podobieństwa porównywanych znaków, przedstawiona w skardze - jest niezasadna, albowiem strona koncentruje się wyłącznie na wykazywaniu różnic pomiędzy oznaczeniami, pomijając istniejące niewątpliwie podobieństwa.

Przechodząc do oceny ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów należy wyraźnie stwierdzić, iż – jak zasadnie wskazał Urząd Patentowy RP - podstawową funkcją znaku towarowego jest jego funkcja odróżniająca. Gwarantuje ona konsumentowi będącemu końcowym odbiorcą, możliwość określenia pochodzenia towarów lub usług oznaczonych znakiem towarowym i pozwala mu na odróżnienie, bez niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, tych towarów i usług od towarów i usług mających inne pochodzenie. Niewątpliwie całościowa ocena ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy wziąć pod uwagę w danej sprawie. W doktrynie uznaje się, iż niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd polega na możliwości błędnego, nieodpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak. Niebezpieczeństwo jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń (tak m.in. I. Wiszniewska, Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej, PPH 12/2001, s. 12). Niewątpliwie uznać należy także, iż przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy mieć na uwadze nie tylko możliwość uznania znaków za identyczne lub ich rozróżnienia, ale również uznania, że informują o związkach łączących odrębne przedsiębiorstwa. Ponadto warto zaznaczyć, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem europejskim przyjmuje się, że prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, jeżeli odbiorcy mogli uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo (vide: m.in. wyrok ETS z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH v. Klijsen Handel BV (ECR 1999 1-3819, par. 18).

W ocenie Sądu organ, odnosząc się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do w/w przesłanki – co do zasady prawidłowo wskazał, iż ryzyko wprowadzania odbiorców w błąd będzie występowało jedynie w odniesieniu do tych towarów i usług, które mogą być przeznaczone dla przeciętnych konsumentów – osób fizycznych, niebędących profesjonalistami. Ponadto Urząd Patentowy RP prawidłowo dokonał oceny ryzyka wprowadzania w błąd co do pochodzenia towarów poprzez pryzmat tzw. relewantnego odbiorcy, dokonując przy tym bardzo solidnej identyfikacji takich odbiorców w realiach konkretnego rynku usług i towarów objętych sporną rejestracją i rejestracją przeciwstawioną.

Niemniej – zdaniem Sądu – organ orzekający w niniejszej sprawie poza podobieństwem oznaczeń oraz towarów i usług, a także niezależnie od oceny realiów konkretnego rynku i analizy cech występujących na nim odbiorców danych towarów i usług, powinien w ramach zgromadzonego materiału dowodowego wziąć pod uwagę również inne okoliczności wpływające na zmniejszenie, bądź też zwiększenie ryzyka konfuzji.

W doktrynie przyjmuje się zgodnie, że wśród okoliczności wpływających na zmniejszenie ryzyka konfuzji należy wskazać m.in. na fakt długotrwałego używania w obrocie znaku późniejszego oraz to, że było ono tolerowane przez właściciela znaku wcześniejszego (vide: Joanna Piotrowska, Renomowane znaki towarowe i ich ochrona, s. 145 i cyt. tam decyzje Komisji Odwoławczej Urzędu Patentowego RP). Ponadto podkreśla się, że w ramach tej oceny należy uwzględnić fakt używania podobnych oznaczeń przez inne osoby, albowiem używanie takiego samego lub podobnego znaku przez osoby trzecie prowadzi z reguły do osłabienia siły oddziaływania znaku, a co za tym idzie – do zmniejszenia ryzyka konfuzji (tak m.in. R. Skubisz /w:/ Prawo znaków towarowych. Komentarz, s. 97).

Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej powoływał się w toku postępowania spornego na dowody dotyczące używania przez skarżącego oznaczenia "Biotronik" w obrocie jako znaku towarowego identycznego z nazwą przedsiębiorcy, przed datą zgłoszenia przez uczestnika jego znaku towarowego Bioptron, a także dowodów świadczących o długotrwałym i bezkolizyjnym funkcjonowaniu w obrocie serii znaków BIOtronic i BIOtronik, zarejestrowanych przez skarżącą i chronionych jako znaki towarowe od dnia 20 maja 1996 r.

Należy – zdaniem Sądu - stwierdzić, że jakkolwiek Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na w/w materiał dowodowy, to jednak ograniczył się do ich oceny jedynie w kontekście zarzutów dotyczących złej wiary w rozumieniu art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Niewątpliwie organ nie dokonał oceny w/w okoliczności w kontekście przesłanek związanych z ryzykiem konfuzji w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie można było również pominąć tego, iż przy określaniu istnienia niebezpieczeństwa wprowadzania odbiorców w błąd należy wziąć pod uwagę, czy są używane podobne znaki towarowe przez inne podmioty, niż uprawniony do przeciwstawionego znaku towarowego. Siła oddziaływania znaku i tym samym zakres jego oddziaływania (zakres ochrony) jest zredukowany przez używanie takiego samego lub podobnego znaku towarowego przez osoby trzecie. Im więcej podobnych znaków towarowych jest używanych, tym mniejsza siła oddziaływania znaku i tym mniejszy jego zakres ochrony. W ocenie Sądu używanie podobnych znaków towarowych prowadzi do zawężenia zakresu ochrony przeciwstawianego znaku towarowego.

W tym kontekście należy zauważyć, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, że niezależnie od strony skarżącej oraz uczestnika postępowania, również osoba trzecia – niemiecka firma B. z siedzibą w B. zarejestrowany miała z pierwszeństwem od 1992 r. (czyli znacznie wcześniej niż obie w/w strony postępowania spornego) słowny znak towarowy Biotronik dla towarów w klasie 10 (nr ochrony: R- 83237).

W tej sytuacji, nie przesądzając w żaden sposób na tym etapie postępowania znaczenia tego faktu, należałoby dokonać analizy tej okoliczności celem ustalenia, czy wielość podobnych oznaczeń zawierających sporny element "biotronic" (lub "biotronik") nie osłabia w praktyce ochrony przeciwstawionego znaku towarowego Bioptron.

W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez Urząd Patentowy RP do zgromadzonego w toku postępowania spornego materiału dowodowego, istotnego dla oceny zdolności rejestrowej spornego znaku towarowego w aspekcie oceny ryzyka ewentualnej konfuzji, nie dało stronie skarżącej możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez Urząd Patentowy RP, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących kwestii ryzyka konfuzji. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w tym zakresie wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności, które winny być wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy BIOtronic R-151275.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP winien dokonać wszechstronnej oceny przedstawionego materiału dowodowego, oraz ustosunkować się szczegółowo – w kontekście ryzyka konfuzji - do zarzutów skarżącego przedsiębiorcy w zakresie kwestii dotyczących używania przez skarżącego oznaczenia "Biotronik" w obrocie jako znaku towarowego identycznego z nazwą przedsiębiorcy, przed datą zgłoszenia przez uczestnika jego znaku towarowego Bioptron, a także dowodów świadczących o długotrwałym i bezkolizyjnym funkcjonowaniu w obrocie tych oznaczeń.

Dokonując szczegółowej analizy przedłożonych przez skarżącego materiałów organ winien ponadto rozważyć w toku ponownego postępowania m.in., czy siła oddziaływania przeciwstawionego znaku i tym samym zakres jego ochrony jest zredukowany przez używanie podobnego znaku towarowego przez wspomnianą firmę niemiecką uprawnioną do słownego znaku towarowego Biotronik nr R – 83237.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu w zaskarżonej części do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 1.000,- złotych, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 600,- złotych, na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).