Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1360/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru

Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7

lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), po

rozpatrzeniu wniosku M. S. wniósł sprzeciw wobec zamiaru

przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

wybudowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w

miejscowości [...], gmina [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że inwestor prowadził roboty

budowlane na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa

działającego z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r., nr

[...], która zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę

m.in. jednorodzinnego budynku mieszkalnego parterowego z garażem, poddaszem

użytkowym-mieszkalnym i dachem wielospadowym oraz zbiornika bezodpływowego

na nieczystości płynne. Powyższa decyzja uprawniała inwestora do budowy budynku

mieszkalnego jednorodzinnego, parterowego, niepodpiwniczonego z poddaszem

użytkowym i garażem w bryle budynku, o nieregularnym kształcie dającym się

wpisać w prostokąt o wymiarach rzutu 12,33 m. x 15,16 m., usytuowanego na działce

jak wyżej i zlokalizowanego w odległościach 3,50 m. od wschodniej i 4,00 m. od

zachodniej strony granicy działki. Ponadto z projektu zagospodarowania działki

wynikało, że zbiornik na nieczystości płynne winien być zlokalizowany w odległości

11,00 m. od północno - wschodniej strony budynku mieszkalnego.

Jednakże inwestor roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego

jednorodzinnego wykonał z odstępstwami od warunków określonych w ww. decyzji z

dnia [...] października 2006 r. polegającymi na zmianie: wysokości budynku, lokalizacji

zbiornika na nieczystości płynne. Powyższe odstępstwa powodują zmiany w

projekcie zagospodarowania działki i w charakterystycznych parametrach obiektu

budowlanego t.j: kubaturze i wysokości budynku.

Dokonane przez inwestora odstępstwa mają charakter odstępstw istotnych, o

których mowa w art 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor

Nadzoru Budowlanego w [...] podkreślił, że istotne odstąpienie od

zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę jest

dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Inwestor nie przedłożył takiej decyzji, dlatego też niemożliwe było skuteczne oddanie

budynku do użytkowania.

Od powyższej decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego

Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M. Si.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na

podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...]

utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 54 Prawa

budowlanego, do użytkowania obiektu budowlanego na którego wzniesienie jest

wymagane pozwolenie na budowę można przystąpić po zawiadomieniu właściwego

organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia

zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Należy zauważyć, że

zawiadomienie o zakończeniu budowy uruchamia postępowanie administracyjne w

sprawie przystąpienia do użytkowania. Podstawą wszczęcia tego postępowania jest

fakt zakończenia budowy, natomiast datą jego wszczęcia jest doręczenie

kompletnego zawiadomienia właściwemu organowi. Postępowanie zainicjowane

zawiadomieniem o zakończeniu budowy może zakończyć się jedynie sprzeciwem lub

milczeniem organu.

W opinii organu odwoławczego ustalenia dokonane przez organ I instancji są

prawidłowe i brak było podstaw do przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy,

gdyż inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że stan

zagospodarowania spornej działki wynikający z dokumentacji powykonawczej nie

odpowiada zapisom projektu zagospodarowania działki o nr ewid. [...], stanowiącego

integralną część zatwierdzonego projektu budowlanego (inwestor dokonał zmiany

usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe, przesuwając go o około 2,00 m).

Powyższe potwierdza również kierownik budowy w oświadczeniu z dnia 15 stycznia

2012 r. Ponadto analiza zapisów pierwotnej dokumentacji projektowej z ustaleniami

dokonanymi przez organ powiatowy podczas czynności kontrolnych

przeprowadzonych w dniu 23 lutego 2012 r. wykazała, że podczas realizacji prac

zmianie uległa wysokość obiektu (elewacja północna - frontowa oraz elewacja

południowa - tylna). Powyższe odstąpienia - obejmujące zmianę zagospodarowania

działki oraz zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego

kwalifikują się do odstępstw istotnych w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa

budowlanego (zgodnie z brzmieniem w/w przepisu, istotnym odstąpieniem od

zatwierdzonej dokumentacji projektowej jest odpowiednio zmiana dotycząca zakresu

zagospodarowania działki lub terenu oraz zmiana dotycząca charakterystycznych

parametrów obiektu budowlanego, m.in. wysokości i kubatury).

Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku w toku realizacji

prac inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania decyzji o zmianie decyzji o

pozwoleniu na budowę dlatego też zgłoszenie sprzeciwu przez powiatowy organ

nadzoru budowlanego należy uznać za zasadne.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu Wojewódzki

Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że odstępstwo w postaci zmiany

usytuowania zbiornika na nieczystości ciekłe zostało zakwalifikowane przez

projektanta jako nieistotne w myśl art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego. Jednakże, takie

działanie w w/w zakresie nie może zostać uznane za skuteczne. Instytucja

przewidziana w w/w przepisie umożliwia wprawdzie nanoszenie na dokumentację

projektową dokonywanych zmian, ale dotyczyć to może wyłącznie odstępstw o

charakterze nieistotnym (takim było wyłącznie zmniejszenie okapów budynku).

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego wniósł M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w

całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że w trakcie

realizacji inwestycji nie jest możliwe jej wykonanie co do 1 cm zgodnie z

zatwierdzonym projektem budowlanym.

Zdaniem skarżącego minimalne zmiany pozostają bez wpływu na

charakterystyczne parametry budynku.

Podczas kontroli stwierdzono właśnie takie minimalne zmiany dotyczące

wysokości pomieszczeń w poziomie parteru i piętra.

Projektowana wysokość w poziomie parteru wynosiła 2,90 m, a wykonana

wynosi 2,91 m.

Projektowana wysokość w poziomie piętra wynosiła 2,40 m, a wykonana

wynosi 2,51 m.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy wadliwie podzielił stanowisko

organu I instancji, iż poprzez zmianę wysokości pomieszczeń w poziomie parteru i

piętra inwestor dokonał zmiany charakterystycznych parametrów obiektu.

budowlanego, które kwalifikują się do odstępstw istotnych zgodnie z art. 36 a ust. 5

pkt 2 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego niezasadnie podzielił także

stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do zmiany w zakresie

zagospodarowania działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości

[...], w taki sposób, że inwestor dokonał zmiany usytuowania zbiornika na

nieczystości ciekłe, przesuwając go o około 2,00 m, co zostało zakwalifikowane

przez projektanta jako odstępstwo nieistotne w myśl art. 36 a ust. 6 Prawa

budowlanego i potwierdzone przez kierownika budowy. Projektant uznał, że

proponowane zmiany nie odstępują w sposób istotny od zatwierdzonego projektu i

warunków pozwolenia na budowę, która zdaniem inwestora była kontynuowana

legalnie. W trakcie realizacji inwestycji ze względów technicznych stało się

niemożliwe wykonanie zbiornika zgodnie z projektem budowlanym. Okazało się

bowiem, iż w miejscu planowanego szamba znajduje się zbiornik po lasowanym

wapnie zasypany betonowym gruzem i kamieniami, co spowodowało konieczność

przesunięcia zbiornika. Skarżący podkreślił, że zostało złożone oświadczenie

kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem

budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami oraz informacja o

wprowadzonych za zgodą projektanta nieistotnych zmianach. Skarżący podkeślił

także, że inwestor zachował przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości

urządzenia budowlanego (szamba) od granic budynku mieszkalnego i działek

sąsiednich (tj. od budynku odległość wynosi 13 m, od działki sąsiedniej 2 m, a od

ciągu pieszo jezdnego ok. 18 m), czym nie naruszył przepisów Rozporządzenia

Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych,

jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i umiejscowił zbiornik na

nieczystości ciekłe zgodnie z § 36 powyższego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru

Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie organy wyraziły sprzeciw wobec przystąpienia do

użytkowania jednorodzinnego domu mieszkalnego twierdząc, że inwestor odstąpił w

sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę w zakresie zmiany wysokości

obiektu i zmiany sposobu zagospodarowania działki.

Zarzucając inwestorowi zmianę wysokości obiektu organ nie określił dokładnie

o ile wysokość obiektu się zmieniła w stosunku do wysokości wynikającej z

zatwierdzonego projektu budowlanego.

Zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżący podnosił, że wysokość

budynku nie uległa zmianie, a minimalne różnice wysokości pomieszczeń parteru i

piętra są dopuszczalne podczas budowy.

Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącego i nie

przeanalizował protokołu kontroli budynku w którym wskazano minimalne różnice

wysokości budynku rzędu 0,01 m i 0,11m w stosunku do zaprojektowanego.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem skarżącego, że w trakcie realizacji inwestycji

może dojść do minimalnej zmiany jej wykonania bowiem nie jest możliwe

wybudowanie budynku co do 1 cm zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Wystarczy użycie materiałów budowlanych o innych wymiarach aby doszło do różnic

rzędu kilku centymetrów w porównaniu z wymiarami podanymi w projekcie.

W ocenie sądu, przekroczenie wymiarów wysokości o 0,01 m i 0,11m można

uznać za odstępstwo nieistotne.

Przyjmując, że odstępstwo w postaci zmiany usytuowania zbiornika na

nieczystości ciekłe stanowi istotne odstępstwo gdyż powoduje zmianę w zakresie

zagospodarowania działki organ odwoławczy nie rozważał i już szerzej nie

uzasadniał istotnego charakteru tej zmiany.

Skarżący już w odwołaniu podnosił, że zakres objęty projektem

zagospodarowania działki nie uległ zmianie bowiem nie powstały nowe obiekty ani

też nie zrezygnowano z budowy obiektów objętych pozwoleniem na budowę.

Również w tej kwestii organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów

skarżącego.

Orzekając w przedmiocie istnienia istotnych odstępstw organ powinien

przeprowadzić dodatkowe rozważania celem ustalenia, czy stwierdzone

odstępstwo ma w realiach rozpoznawanej sprawy charakter istotny.

W literaturze i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że to, czy w danym

przypadku odstąpienie od projektu zostanie uznane za "istotne odstąpienie", zależy

od okoliczności sprawy (Komentarz do art. 36a ustawy Prawo budowlane, red. Z

Niewiadomski, Wyd. C. H. Beck, Wydanie 3, Warszawa 2009 r., System Informacji

Prawnej Legalis oraz powołany tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca

2004 r. sygn. akt: IV SA 3274/02).

W skardze skarżący wyjaśnił iż ze względów technicznych stało się

niemożliwe wykonanie zbiornika zgodnie z projektem budowlanym.

Przesunięcie zbiornika (szamba) o 2 metry nie naruszyło przepisów

techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granic budynku mieszkalnego i

działek sąsiednich.

Oceniając charakter powyższego odstępstwa konieczne jest ustalenie czy

przesunięcie zbiornika o 2 metry nie narusza przepisów Rozporządzenia Ministra

Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim

powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr

75, poz. 690 ze zm).

Organ odwoławczy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśnił

wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nie odniósł się do zarzutów

skarżącego dlatego sąd uchylił zaskarżoną decyzję działając na podstawie art. 145

§ 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm).

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się

wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy,