Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1049/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 11 kwietnia 2003 r. A.W. wystąpiła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) z pismem, w którym wniosła o rozpatrzenie, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. (ZUS) dopuścił się naruszenia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.). Następnie skarżąca wystąpiła do GIODO z kolejnym pismem z dnia 25 maja 2005 r., a po wezwaniu do sprecyzowania tego pisma wniosła o nakazanie usunięcia z akt zgromadzonych przez ZUS dotyczącej ją opinii lekarskiej z [...] i orzeczenia lekarza orzecznika z [...]. sporządzonych przez orzecznika ZUS, a także o nakazanie usunięcia z tych akt opinii specjalistycznej lekarza konsultanta z [...]

Pismem z dnia 19 sierpnia 2005 r. skarżąca wystąpiła o zawieszenie tego postępowania, a pismem z dnia 28 września 2005 r. wycofała swój wniosek inicjujący postępowanie w sprawie. Kolejnym pismem z dnia 14 grudnia 2005 r. skarżąca wystąpiła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie, czy przeprowadzenia badań medycznych nauczyciela przez lekarza orzecznika ZUS na wniosek pracodawcy jest zgodne z art. 78 Konstytucji, jeśli od wydanego orzeczenia lekarskiego nauczyciel nie ma możliwości odwołania, a także o rozstrzygnięcie, czy przekazanie wydanego orzeczenia lekarskiego ZUS do pracodawcy narusza art. 51 Konstytucji oraz art. 40 ustawy o zawodzie lekarza.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. wydanym na podstawie art. 123 i a contrario 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), a także art. 1 i 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) organ odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej zawartego w piśmie z dnia 14 grudnia 2005 r. Uznając, że rozpatrzenie sprawy zainicjowanej żądaniem skarżącej nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ ani sąd, a także uznając, że Trybunał Konstytucyjny sprawuje co prawda wymiar sprawiedliwości (art. 10 § 2 Konstytucji), ale nie jest sądem, organ ocenił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa byłoby niezasadne. Odnośnie natomiast żądania wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego organ uznał, że w myśl przyznanych mu ustawowo kompetencji nie jest uprawniony do takiego wystąpienia (art. 191 Konstytucji). Skarżąca może natomiast wystąpić sama ze skargą konstytucyjną, jeśli uważa, że kwestionowane przez nią działania lub przepisy naruszyły Konstytucję (art. 79 ust. 1 Konstytucji).

W zażaleniu na to postanowienie skarżąca ponownie wniosła o zawieszenie postępowania, a także o dopuszczenie dowodu ze stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w jej sprawie w zakresie wyznaczonym pismem z dnia 14 grudnia 2005 r. Jako uzasadnienie wskazała, że oczekuje na interwencję w jej sprawie Ministra Sprawiedliwości i Rzecznika Praw Obywatelskich oraz wskazała na swoje żądanie wystąpienia w jej imieniu przez organ do Trybunału Konstytucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. organ utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie i powtórzył zaprezentowane stanowisko.

Postanowienie z dnia [...] marca 2006 r. skarżąca otrzymała w dniu 10 kwietnia 2006 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. GIODO odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej o nakazanie usunięcia z akt ZUS ww. opinii.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] marca 2006 r. skarżąca podkreśliła, że o interwencję w swojej sprawie wystąpiła do Ministra Sprawiedliwości, uznała, że decyzja nie powinna być wydana przed rozstrzygnięciem, czy zgromadzone przez organ dowody są autentyczne. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz ponownie oceniła, że postępowanie administracyjne powinno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o je uchylenie i powtórzył swoje stanowisko.

W piśmie z dnia 19 lipca 2006 r. skarżąca wskazała, że jej zażalenie na postanowienie z [...] stycznia 2006 r. dotyczyło tylko odmowy zawieszenia postępowania, a nie odmowy wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego. Wskazała też, że wydana w sprawie decyzja jest przedwczesna.

W piśmie z dnia [...] września 2006 r. organ uznał, że żądanie skarżącej z dnia 14 grudnia 2005 r. i jej zażalenie na postanowienie z [...] stycznia 2006 r. dotyczyło obydwu kwestii – zawieszenia oraz wystąpienia do Trybunału.

W piśmie z dnia 9 października 2006 r. skarżąca ponowiła stanowisko, że jej zamiarem było zakwestionowanie wyłącznie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, a o wątpliwościach dotyczących zgodności przepisów z Konstytucją wspomniała tylko dlatego, aby uzasadnić przed GIODO swoją prośbę skierowaną do Rzecznika Praw Obywatelskich o wystąpienie do Trybunału ze stosownym wnioskiem.

W piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. organ ponowił ocenę, że przedmiotem swoich postanowień zasadnie uczynił obydwie kwestie: zawieszenie postępowania oraz wystąpienie do Trybunału.

Pismem z dnia 29 listopada 2006 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków: Ministra Sprawiedliwości, Rzecznika Praw Obywatelskich, Prokuratora Krajowego – na okoliczność potrzeby zawieszenia postępowania.

Swoje stanowisko, iż zakwestionowała jedynie odmowę zawieszenia postępowania, skarżąca powtórzyła w piśmie z dnia 14 grudnia 2006 r., w którym wniosła dodatkowo o uchylenie postanowienia z [...] stycznia 2006 r. Z kolei organ powtórzył swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r., gdzie dodatkowo ocenił, że brak jest związku między ewentualnie uzyskanymi dowodami z zeznań ww. świadków, a niniejszą sprawą.

Po raz kolejny skarżąca powtórzyła swoje stanowisko w piśmie z dnia 12 lutego 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia.

Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że – jak wynika z wielokrotnie prezentowanego przez skarżącą stanowiska – zaskarżyła ona do Sądu postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...]marca 2006 r. tylko w tym zakresie, w jakim dotyczy ono odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Okoliczność ta jest w ocenie Sądu bezsporna i oczywista. Skoro tak, to prowadzony przez strony spór co do treści żądania skarżącej wyrażonego w piśmie z dnia 14 grudnia 2005 r. ocenić należy jako bezprzedmiotowy w niniejszym postępowaniu sądowym. Sąd, mając na uwadze zasadę skargowości obowiązującą w postępowaniu sądowo – administracyjnym, przedmiotem swojej oceny uczynił zaskarżone postanowienie tylko w tym zakresie. Ocenie Sądu nie podlegała więc kwestia legalności, a zwłaszcza podstaw prawnych przedmiotowego postanowienia w części, w jakiej utrzymuje ono w mocy punkt 2 poprzedzającego postanowienia z dnia [...] stycznia 2006 r. Ewentualna skarga w tym zakresie byłaby zresztą niedopuszczalna. Ponadto przedmiotem oceny Sądu nie była kwestia legalności wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] maja 2006 r. oraz podniesiony przez skarżącą zarzut jej przedwczesności. Kwestia ta może być przedmiotem analizy Sądu po ewentualnym wniesieniu skargi na ostateczną decyzję wydaną w sprawie. Należy raz jeszcze wyraźnie podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego była jedynie kwestia odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego.

Skarżąca, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, uzasadniła swoje żądanie zawieszenia postępowania dwoma okolicznościami: rozstrzygnięciem w postępowaniu karnym, czy zgromadzone w aktach ZUS dokumenty dotyczące stanu jej zdrowia zostały sfałszowane, a nadto ewentualną oceną przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą decyzji GIODO.

W ocenie Sądu żadna z tych okoliczności nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu powyższego przepisu procedury administracyjnej. Przepis ten zobowiązuje organ administracji do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (komentarz do art. 97 Kpa w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. VIII, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, str. 447 – 448), przy czym związek taki powinien być bezpośredni. Dodatkowo zagadnienie wstępne powinno dotyczyć kwestii prawnych. W niniejszej sprawie nie można uznać, że pomiędzy ewentualnym stwierdzeniem sfałszowania bądź autentyczności dokumentacji dotyczącej skarżącej, a rozstrzygnięciem jej sprawy, zachodzi taki związek – jest on jedynie pośredni, a ponadto autentyczność bądź fałszywość tej dokumentacji jest zagadnieniem o charakterze faktycznym. Ustalenie, czy dokumentacja ta jest autentyczna, leży w kompetencji i procesowych możliwościach organu, który dysponuje do tego celu wszelkimi środkami dowodowymi. Kwestia ta jest elementem ustalenia stanu faktycznego, jego dokładnego wyjaśnienia tak, jak w każdym postępowaniu administracyjnym. Takie postępowanie wyjaśniające nie może być jednak powodem zawieszenia postępowania administracyjnego (vide wyrok NSA z 11 stycznia 1996 r., sygn. SA/Wr 2022/95, LEX Nr 61804), organ nie może też obciążać takim postępowaniem innego organu albo sądu i uchylać się od własnej oceny podnoszonej przez stronę kwestii faktycznej. Gdyby przyjąć argumentację skarżącej, iż zakwestionowanie autentyczności dowodów stanowi podstawę zawieszenia postępowania, i to zawieszenia obligatoryjnego, to zawieszenie takie stać by się mogło regułą, co mogłoby skutecznie, niecelowo ale trwale wstrzymywać bieg postępowania.

Powyższe nie oznacza oczywiście, że ewentualne stwierdzenie w procesie karnym faktu sfałszowania przedmiotowej dokumentacji pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Art. 145 § 1 pkt 1 lub 5 Kpa przewiduje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w takim przypadku.

Nie uzasadnia wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania także zakwestionowanie przez nią konstytucyjności przepisów mających zastosowanie w sprawie, ani oczekiwanie na ewentualne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w tej materii. Związek pomiędzy takim orzeczeniem, a rozstrzygnięciem sprawy jest jedynie pośredni, potencjalny, a przepisy te korzystają z domniemania zgodności z Konstytucją. Organ zasadnie wskazał, że Trybunał nie jest organem administracji ani sądem, o którym mowa w art. 97 ust. 1 pkt 4 Kpa. Ponownie ocenić należy, że argumentacja skarżącej prowadzi w konsekwencji do wniosku o konieczności zawieszenia każdego postępowania administracyjnego, chyba że Trybunał Konstytucyjny orzekł już o legalności przepisów, na podstawie których organ ma wydać decyzję w sprawie. Ponownie też wskazać należy na możliwość wznowienia postępowania w sytuacji, gdyby zapadło jednak orzeczenie Trybunału kwestionujące legalność przepisów zastosowanych w sprawie skarżącej (art. 145a Kpa).

Wyjaśnić należy, że wskazanie przez skarżącą (pismo z 29 listopada 2006 r.) świadków mających potwierdzić potrzebę zawieszenia postępowania, np. Ministra Sprawiedliwości, nie mogło przynieść oczekiwanego skutku. Po pierwsze bowiem kwestia ta należy do oceny organu, a po drugie, stosownie do art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd mógł tytułem wyjątku uzupełnić postępowanie dowodowe jedynie poprzez dowody z dokumentów. Sąd administracyjny nie może przesłuchiwać świadków.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie w zakresie dotyczącym odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego wydane zostało zgodnie z prawem obowiązującym w chwili jego wydania i na podstawie stanu faktycznego istniejącego w tej dacie.