Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1051/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 2, art. 58 ust. 3, art. 61 ust. 1, ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 roku sprawy ze skargi F. O. I. na uchwałę Stowarzyszenia Lokalnej Grupy Działania "A" z siedzibą w A. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oceny i wyboru operacji w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność oddala skargę.


UZASADNIENIE

W ramach naboru 1/2017 ogłoszonego przez Stowarzyszenie Ax, wnioskodawca – F. I. złożył wniosek nr: (...), pt.: "Kancelaria online - innowacyjne rozwiązanie prawne i komunikacyjne" w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w zakresie: podejmowanie działalności gospodarczej.

Zgodnie z uchwałą Rady Stowarzyszenia Ax nr (...) z dnia (...), operacja o nr (...) została uznana za zgodną z Lokalną Strategią Rozwoju Stowarzyszenia. W wyniku oceny operacji według lokalnych kryteriów wyboru, operacja otrzymała 42 punkty według dominanty z Karty Ostatecznej i zajęła 17 miejsce na liście operacji wybranych do dofinansowania, co spowodowało, że operacja nie zmieściła się w limicie środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze.

W proteście złożonym w dniu 10 lipca 2017r. wnioskodawca wskazał, że przyjęte przez organ kryteria wyboru operacji w ramach Wdrażania Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR) Stowarzyszenia Ax, a w szczególności zastosowane kryterium wyboru operacji w postaci integracji operacji w zakresie podmiotów, zasobów i/lub celów (tj. kryterium nr 8) nie jest przejrzyste. Użyte przez organ sformułowania nie są jednoznaczne, precyzyjne i budzą wątpliwości interpretacyjne. W ocenie wnioskodawcy powyższe okoliczności mogą skutkować naruszeniem zasady unikania rozbieżnych ocen w ramach kryterium, w tym dyskryminację części uczestników naboru. Wskazał, że w trakcie konstruowania kryteriów pominięta została zasada zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich wyrażona w § 3 Statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którą Ax ma na celu działanie na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a w szczególności: opracowanie i realizację lokalnej strategii rozwoju, promocję obszarów wiejskich położonych w gminach, o których mowa w § 2 ust. 1, mobilizowanie ludności do wzięcia udziału w procesie zrównoważonego rozwoju obszarów. Konsekwencją naruszenia powyższej zasady będzie wystąpienie zjawiska nierównomiernej dystrybucji środków dotacyjnych pomiędzy zrzeszonymi gminami, co skutkować może m.in. pogłębianiem się różnic rozwojowych.

Ponadto wnioskodawca wskazał na naruszenie zasady kształtowania procedur wyboru operacji, która powinna zapewniać stosowanie tych samych kryteriów w całym procesie wyboru w ramach danego naboru oraz uniknięcie rozbieżnych ocen w ramach kryteriów. Zdaniem wnioskodawcy weryfikacja spełnienia przedmiotowych kryteriów powinna być dokonywana w odniesieniu do każdego z wnioskodawców uczestniczących w naborze w oparciu o zaprezentowany przez uczestników naboru stan faktyczny, jak również wiadomości powszechnie dostępne. Tymczasem ocena organu w ramach w naboru 1/2017 została przeprowadzona powierzchownie, w sposób dowolny i z naruszeniem zasad staranności. Jako przykład wnioskodawca wskazał przykłady ocen operacji złożonych przez innych wnioskodawców biorących udział w konkursie, tj. M. P., D. R., M. A..

Wskazał, że weryfikacja przeprowadzona przez Radę Decyzyjną w zakresie rentowności przedsięwzięcia dokonywana była w sposób niewłaściwy, gdyż na podstawie powszechnie dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej danych zakwalifikowane do dofinansowania zostały projekty, które okazywały się w niedalekiej przeszłości nierentowne, o czym świadczyło zaprzestanie prowadzenia działalności tożsamej zakresowo przez ww. osoby oraz wykreślenie wpisu z CEIDG. Uzasadnienie oceny organu sprzeczne są z ustalonymi w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Ax sposobami wyboru i oceny operacji oraz ustanawiania kryteriów wyboru. Procedury winny zostać określone w sposób niedyskryminujący, przejrzysty, zapewniający tryb odwołania się wnioskodawców od rozstrzygnięć Rady w sposób umożliwiający skuteczne złożenia odwołania. Postulat ten, w opinii wnioskodawcy nie został zrealizowany w odniesieniu do uzasadnienia zaskarżonej uchwały, gdyż pominął część twierdzeń wnioskodawcy oraz dokumentów stanowiących załączniki do wniosku o dotację, w sposób wybiórczy ustalając stan faktyczny w sprawie, co skutkowało wysunięciem błędnych wniosków oraz dyskwalifikacją wnioskodawcy. Podkreślił, że swobodna ocena musi być dokonana zgodnie z zachowaniem szczególnych reguł tej oceny. Tymczasem uzasadnienie uchwały w zakresie spełnienia bądź niespełnienia przez wnioskodawcę poszczególnych kryteriów jest skąpe i nie odzwierciedla procesu decyzyjnego organu przy wydawaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia. Nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, co skutkuje wadliwością uchwały i nie pozwala na ocenę jej legalności. Przedstawione we wniosku aplikacyjnym dokumenty i twierdzenia w zakresie spełnienia przesłanki innowacyjności projektu w odniesieniu do osoby wnioskodawcy zostały ocenione w sposób wadliwy, co spowodowało odmowę przyznania punktacji w ww. zakresie. Rada Stowarzyszenia oceniając projekt w zakresie spełnienia wszystkich przesłanek określonych w kryterium nr 3 - Innowacyjność projektu dopuściła się błędu logicznego. Zgodnie z Kryteriami wyboru operacji w ramach Wdrażania Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR) Stowarzyszenia - Ax innowacyjność przedsięwzięcia oceniana jest na poziomie: obszaru (3 pkt), gminy rozumianej jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy (2 pkt) oraz wnioskodawcy (1 pkt). Maksymalna ilość punktów w ramach kryterium wynosi 6 pkt. W ocenie wnioskodawcy zakres pojęciowy innowacyjności projektu na poziomie wnioskodawcy zawiera węższy zakres desygnatów, aniżeli pojęcie innowacyjności, czy to na poziomie gminy czy też obszaru Ax rozumianego jako pewna całość. Aby wnioskowana operacja została zakwalifikowana jako innowacyjna na poziomie obszaru Ax niezbędne jest stwierdzenie, iż jest ona innowacyjna na poziomie tak wnioskodawcy, jak i gminy jego miejsca zamieszkania. Wnioskodawca wyjaśnił, że w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o dotację nie prowadził, jak i nie prowadzi działalności gospodarczej. Doświadczenie zawodowe, na którego posiadanie wskazał wnioskodawca w ramach wniosku o dotację oraz biznesplanu dotyczy obszaru praktyki prawniczej wykonywanej w ramach tradycyjnie pojmowanych kancelarii adwokackich i radcowskich. Prowadzenie działalności gospodarczej w zarysowanym we wniosku o dotację kształcie i formie, z wykorzystaniem innowacyjnego systemu porozumiewania się na odległość stanowi dla wnioskodawcy novum i w sposób niebudzący wątpliwości powinno zostać zakwalifikowane jako innowacja w odniesieniu do jego osoby. W ocenie wnioskodawcy wniosek o przyznanie pomocy nie zawiera twierdzeń poświadczających zdobyte uprzednio doświadczenie w zakresie planowanego przedsięwzięcia.

Wskazał również, że przedstawione we wniosku aplikacyjnym dokumenty i twierdzenia w zakresie spełnienia przesłanek kryterium nr 8 - Operacja zakłada zintegrowanie podmiotów, zasobów i/lub celów zostały ocenione w sposób wadliwy, co spowodowało odmowę przyznania punktacji w zakresie spełnienia kryterium integracji celów. Zgodnie z kryterium wyboru nr 8, "operacja winna zapewniać zintegrowanie (...) celów operacji z jednym z celów przekrojowych programu w zakresie innowacyjności, środowiska lub łagodzenia zmian klimatu, poprzez zastosowanie w projekcie odnawialnych źródeł energii lub wykorzystywanie surowców wtórnych. Spełnienie przedmiotowego kryterium skutkować może przyznaniem wnioskodawcy maksymalnej ilości 4 pkt. W ramach procesu weryfikacji spełnienia wskazanego kryterium przyjęto, że wnioskodawca nie zamieścił w opisie operacji uzasadnienia do spełnienia kryterium w przedmiotowej kategorii, jak również nie załączył do wniosku dokumentów wskazujących na zastosowanie w trakcie realizacji operacji odnawialnych źródeł energii lub surowców wtórnych. W ocenie wnioskodawcy jest to sprzeczne z przyjętymi w ramach Kryteriów wyboru operacji sposobami weryfikacji kryterium 8 w zakresie integracji celów. Spełnianie przedmiotowego kryterium weryfikowane jest w oparciu o treść wniosku o dofinansowanie projektu oraz uzasadnienie wnioskodawcy. Oznacza to, iż gdyby wnioskodawca zawarł uzasadnienie spełnienia przesłanki integracji celów w innym dokumencie, niż wniosek o przyznanie pomocy lub biznesplan, pozostałoby to bez wpływu na ocenę spełnienia kryterium i jako niedopuszczalne - pominięte przy ocenie organu.

Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że we wniosku o dotację zawarł uzasadnienie spełnienia kryterium w zakresie integracji celów. Jak bowiem wskazano w sekcji III, pkt 1.4 wniosku o przyznanie pomocy (uzasadnienie zgodności z celami LSR i kryteriami wyboru operacji), założeniem operacji jest efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów, minimalizacja ilości odpadów, wtórne wykorzystanie materiału, o ile to możliwe, a także recykling, gdy ponowne wykorzystanie nie jest możliwe, realizowane m.in. poprzez wykorzystanie wysoko wydajnego papieru zawierającego makulaturę bądź certyfikat gospodarki leśnej, poddawanie zużytego papieru recyklingowi oraz stworzenie w biurze pojemnika na papier do recyklingu lub ponownego użycia. Analiza redakcji przedmiotowego kryterium nakazuje wnioskować, iż dla spełnienia realizacji kryterium, a - co za tym idzie - przyznania maksymalnej ilości punktacji w zakresie kryterium 8 integracja celów, wymagane jest wykazanie, iż cele operacji są spójne z celem przekrojowym programu w zakresie:

- innowacyjności lub;

- środowiska lub;

-łagodzenia zmian klimatu, poprzez zastosowanie w projekcie odnawialnych źródeł energii lub wykorzystywanie surowców wtórnych (brak koniunkcji).

Niezasadne zatem jest odwoływanie się (i utożsamianie powyższego z możliwością przyznania punktacji) do wymogu każdorazowego wykazania zastosowania w projekcie odnawialnych źródeł energii lub surowców wtórnych, które winno być analizowane jedynie w odniesieniu do spójności w zakresie łagodzenia zmian klimatu. Spójność operacji i programu (wobec braku wyraźnego odwołania się do źródłowej regulacji - rozumianego tak jako Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020, jak i Lokalna Strategia Rozwoju Ax) w zakresie innowacji realizowana może być bowiem w różnorakich aspektach, nie zaś wyłącznie - innowacyjności ekologicznej. Powyższą interpretację wspiera redakcja celów przekrojowych prezentowana na gruncie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020, gdzie rozłącznie wyróżnione zostały: środowisko, innowacje, łagodzenie zmian klimatu, jak również regulacja Lokalnej Strategii Rozwoju Ax w zakresie innowacji. Wnioskodawca podkreślił, iż w treści wniosku o dotację zawarto uzasadnienie, iż cel projektowanej operacji jest spójny z celem przekrojowym programu w zakresie innowacyjności i wynika ze zidentyfikowanych potrzeb oraz szans rozwoju obszaru Ax. W ramach realizacji operacji wnioskodawca planuje bowiem wykorzystanie niepraktykowanych dotąd lokalnie rozważań technologicznych. Innowacyjność operacji ma również wymiar ekologiczny, gdyż zmierza do widocznego i znacznego postępu w postaci ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko oraz zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych.

Podsumowując wnioskodawca wniósł o rewizję oceny organu z dnia (...) i przyznanie punktacji w łącznej liczbie 47 pkt (tj. dodatkowe 5 pkt).

Rada Stowarzyszenia Ax na posiedzeniu w dniu (...), uchwałą nr (...), podtrzymała dokonaną ocenę w zakresie przyznanych punktów w ramach oceny spełnienia lokalnych kryteriów zgodnie z uchwałą nr (...) z dnia (...) uznając protest za niezasadny.

W ocenie Rady Stowarzyszenia Ax zarzut pominięcia w kryteriach wyboru problematyki zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich jest niezasadny, ponieważ Rada Decyzyjna nie jest organem odpowiedzialnym za sformułowanie i brzmienie kryteriów wyboru operacji. Rada Decyzyjna dokonała oceny uwzględniając obowiązujące kryteria wyboru w sposób rzetelny, wnikliwy, przejrzysty i jednoznaczny. Wnioskodawca przystępując do konkursu i biorąc udział zarówno w szkoleniach przeprowadzanych przez biuro Stowarzyszenia Ax, jak i w konsultacjach wniosku i biznesplanu podczas indywidualnego doradztwa w biurze Ax, nie zgłaszał problemów spowodowanych niezrozumieniem kryteriów wyboru operacji lub prośby o dodanie kryterium, które mogłoby znacząco wpłynąć na indywidualne odczucia wnioskodawców zamieszkujących różne gminy partnerskie Ax.

Odnosząc się do naruszenia zasady kształtowania procedur wyboru operacji w sposób zapewniający stosowanie tych samych kryteriów w całym procesie wyboru w ramach danego naboru oraz uniknięcie rozbieżnych ocen w ramach kryteriów, członkowie Rady uznali, że podczas obrad organu decyzyjnego w dniu 13 czerwca 2017r. oraz (...) obecny był radca prawny zatrudniony przez Stowarzyszenie - Ax – D. I., który czuwał nad prawidłowością przeprowadzenia posiedzenia. Odnosząc się do zarzutów kierowanych pod adresem innych uczestników konkursu i ewentualnego powierzchownego i niestarannego sprawdzenia przeszłości biznesowej wnioskodawców, członkowie Rady stwierdzili, że są bezpodstawne. Wszyscy wnioskodawcy pomyślnie przeszli weryfikację wstępną zgodności z LSR, a ocena innowacyjności innych wnioskodawców również była dokonywana w oparciu o wpisy do CEIDG.

W zakresie sprzeczności uzasadnienia oceny organu decyzyjnego z ustalonymi w ramach Ax sposobami wyboru i oceny operacji oraz ustanawiania kryteriów wyboru członkowie Rady uznali, że uzasadnienie nieprzyznania punktacji w kryterium numer 3 "Innowacyjność projektu na poziomie obszaru Ax, gminy, wnioskodawcy" zostało sformułowane w sposób prawidłowy i zgodny z opisem sytuacji wnioskodawcy w złożonej dokumentacji. Rada Decyzyjna przyznała natomiast, że uzasadnienie dotyczące nieprzyznania punktacji w ramach kryterium nr 8 "Operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów, zasobów i/lub celów", pomimo że jest zgodne z decyzją Rady jest zwięzłe i niewystarczająco odnosi się do argumentacji wnioskodawcy. Mogło to skutkować utrudnieniem zapoznania się wnioskodawcy z motywami odrzucenia zawartej argumentacji i nieprzyznaniem 4 pkt w kategorii "Zintegrowanie celów" w kryterium nr 8.

W zakresie wadliwej oceny przedstawionych dokumentów i twierdzeń w zakresie spełnienia przesłanki innowacyjności projektu w odniesieniu do osoby wnioskodawcy skutkującej odmową przyznania punktacji w tym zakresie w ramach kryterium nr 3, członkowie Rady dokonali wnikliwej analizy dokumentów złożonych w ramach konkursu. Za innowacyjne uznawane były profile działalności zgodne z wykształceniem lub zainteresowaniami wnioskodawców. Wynikało to ze sposobu opisu odniesienia się do kryteriów wyboru operacji "Podejmowanie działalności gospodarczej" we wniosku i biznesplanie, nie budzącym wątpliwości, że wnioskodawca dzięki dotacji podejmie działania, które będą dla niego nowe na poziomie na jakim do tej pory nie zdobywał doświadczenia, do których musi przygotować się poszerzając swoją wiedzę i warsztat, również poprzez odbycie szkoleń.

Odnosząc się do spełnienia kryterium nr 3 "Innowacyjność projektu - na poziomie wnioskodawcy" członkowie Rady uznali, że byliby skłonni przychylić się do przyznania 1 pkt, jednakże argumentacji tej nie znaleziono na etapie oceny wniosku i załączonej dokumentacji. Ponadto, z przedstawionych uzasadnień wysnuto wniosek, że o ile wytworzenie generatora i/lub przygotowania dokumentów do generatora byłoby dla wnioskodawcy innowacyjne, gdyby posiadał niezbędną do tego wiedzę, o tyle obsługiwanie gotowego już generatora, czy obsługa klientów zgodnie z doświadczeniem zdobytym w ramach praktyk prawniczych w kancelariach adwokackich i radcowskich zostały uznane za niewystarczające dla przyznania punktu.

W zakresie wadliwości oceny przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów i twierdzeń w ramach kryterium nr 8 Rada Decyzyjna wyjaśniła, że na podstawie debaty prowadzonej podczas oceny wniosków w dniu 13 czerwca 2017 r. doceniono argumentację wnioskodawcy dotyczącą zaangażowania w ograniczenie wpływu degradacyjnego na środowisko, jak i łagodzenia zmian klimatu za pomocą używania energooszczędnych żarówek oraz poddawanie papieru recyklingowi lub jego ponowne użycie, a także korzystanie z transportu kolejowego zamiast lotniczego. Jednakże członkowie Rady uznali, że proponowane rozwiązania dotyczące wykorzystania surowców wtórnych nie są rozwiązaniami trwałymi, które na stałe wpisują się w stan realizacji operacji, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania punktów w tym zakresie. Tym samym, pomimo że uzasadnienie zawarte w uchwale nr (...) z dnia (...) dotyczące nieprzyznania punktacji w ramach kryterium nr 8 zostało sformułowane zbyt zwięźle i niewystarczająco, jest zgodne z decyzją Rady.

Zarząd Województwa Łódzkiego w piśmie z dnia 14 września 2017r. działając w oparciu o treść art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowej w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 217 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 2015r., poz. 378 ze zm.) stwierdził, że część zarzutów zawartych w proteście jest zasadna i uwzględnił protest kierując projekt do Rady Stowarzyszenia Ax w celu przeprowadzenia ponownej oceny wniosku.

Zarząd Województwa Łódzkiego wyjaśnił, że organem odpowiedzialnym za brzmienie kryteriów wyboru operacji jest Zarząd Stowarzyszenia Ax. Obowiązkiem Rady Decyzyjnej w toku oceny projektów jest stosowanie kryteriów wyboru uchwalonych przez Zarząd Stowarzyszenia Ax w sposób rzetelny, wnikliwy, przejrzysty i jednoznaczny. Obowiązkiem Zarządu Stowarzyszenia jest takie monitorowanie kryteriów wyboru operacji, by w sytuacji zdiagnozowania wątpliwości interpretacyjnych lub innych problemów związanych z realizacją LSR dokonywać niezbędnych modyfikacji. Zgodnie z zapisami LSR, rozdział 6.4, "Kryteria (...) będą ewoluowały w czasie, co będzie mogło powodować potrzebę ich zmiany lub pewnej modyfikacji do zmieniających się uwarunkowań i potrzeb." Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca niezadowolony z rozstrzygnięcia Rady Decyzyjnej, może w toku procedury odwoławczej wykazać wszelkie wątpliwości interpretacyjne kryteriów uprawdopodabniając błędną decyzję Rady oraz uzasadniając spełnianie przesłanek danego kryterium, co Wnioskodawca uczynił w toku odwołania się od oceny kryterium nr 3 i nr 8. Samo stwierdzenie wątpliwości interpretacyjnych nie może stanowić podstawy do złożenia protestu w zakresie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, gdyż nie odnosi się do niezastosowania lub błędnego zastosowania obowiązującej w Ax "Procedury wyboru i oceny operacji w ramach LSR".

Postępowanie o udzielnie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" ma charakter konkursowy, a wyboru operacji dokonuje się z zastosowaniem kryteriów wyboru. Jednym z podstawowych obowiązków Ax jest opracowanie niedyskryminujących kryteriów wyboru. Zarząd Stowarzyszenia - Ax odpowiedzialny za brzmienie kryteriów wyboru, opracował je w oparciu o przeprowadzoną diagnozę obszaru objętego LSR. Z pewnością, gdyby na skutek dokonanej analizy obszaru LSR, w tym uwarunkowań gospodarczych, czy charakterystyki rynku pracy potwierdzona zostałaby potrzeba szczególnego wsparcia pewnych obszarów/określonego terytorium, Zarząd Ax mógłby zastosować takie kryterium operacji, które premiowałoby wsparcie inicjatyw gospodarczych realizowanych na danym obszarze. Przykładem takiego kryterium mogłoby być wsparcie inicjatyw gospodarczych realizowanych na obszarze miejscowości do 5000 mieszkańców. Na skutek postawionej diagnozy obszaru, Zarząd Ax nie podjął decyzji o zastosowaniu kryterium premiującego określony obszar objęty LSR. Zarzut wnioskodawcy dotyczący niezastosowania w procesie tworzenia kryteriów wyboru operacji zasady zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich nie może stanowić podstawy do złożenia protestu w zakresie zarzutów o charakterze proceduralnym wobec przeprowadzonej oceny, gdyż nie odnosi się do niezastosowania lub błędnego zastosowania obowiązującej w Ax "Procedury wyboru i oceny operacji w ramach LSR". Nie można też uznać zarzutu odnoszącego do kryteriów wyboru, gdyż nie zawiera wskazania kryterium, z oceną którego wnioskodawca się nie zgadza.

Odnosząc się zarzutu nr 3, Zarząd Województwa Łódzkiego wyjaśnił, że Rada Decyzyjna Stowarzyszenia - Ax stosowała te same kryteria w całym procesie wyboru w ramach danego naboru. Rada Decyzyjna dokonuje oceny wniosku o przyznanie pomocy w oparciu o kryteria wyboru operacji, które zawierają wskazanie przesłanek ich spełniania. Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, wnioskodawcy przysługuje protest od:

1) negatywnej oceny zgodności operacji z LSR albo

2) nieuzyskania przez operację minimalnej liczby punktów,

3) wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, albo

4) ustalenia przez Ax kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana

Złożony protest nie może dotyczyć innych wnioskodawców w ramach naboru.

Rada Decyzyjna Ax dokonuje oceny rentowności przedsięwzięcia w oparciu treść biznesplanu załączonego do wniosku o przyznanie pomocy. Uzasadnienie ekonomiczne operacji opiera się na wskaźnikach. Operacja jest uzasadniona ekonomicznie, jeżeli wskaźniki rentowności oraz NPV mają wartość dodatnią. Dodatnia wartość wskaźnika rentowności warunkująca uzasadnienie ekonomiczne operacji, jest wymagana od roku następującego po roku dokonania przez ARiMR płatności końcowej w ramach operacji, a więc dla lat: (n+1), (n+2), (n+3). Sam fakt zaprzestania prowadzenia działalności tożsamej zakresowo przez wnioskodawcę oraz fakt wykreślenia wpisu z CEIDG (zaprzestanie prowadzenia działalności) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że operacja nie jest rentowna. Decyzja o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej wynikać może z innych przesłanek, niż nierentowność przedsiębiorstwa.

Zarząd Województwa Łódzkiego podzielił stanowisko wnioskodawcy oraz stanowisko Rady Stowarzyszenia Ax zawarte w uchwale nr (...) z dnia (...) r. o zasadności protestu. Zarząd Województwa potwierdza, że obowiązkiem Ax jest takie sformułowanie uzasadnień oceny spełniania poszczególnych kryteriów wyboru, by możliwe było skuteczne złożenie odwołania. Potwierdza również, że obowiązek ten nie został zrealizowany w odniesieniu do uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Uzasadnienie oceny organu decyzyjnego nie jest przejrzyste oraz nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy.

Zarząd Województwa Łódzkiego podzielił również stanowisko wnioskodawcy w zakresie wadliwości oceny spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki innowacyjności dokonanej przez Radę Decyzyjną. Rada Decyzyjna oceniając projekt w zakresie spełniania wszystkich przesłanek określonych w kryterium 3. "Innowacyjność projektu - uzasadnienie wnioskodawcy" mogła się dopuścić błędu logicznego. Zgodnie bowiem z Kryteriami wyboru operacji w zakresie: podejmowanie działalności gospodarczej, innowacyjność przedsięwzięcie oceniana jest na poziomie: obszaru Ax- 3 punkty, gminy- 2 punkty oraz wnioskodawcy-1 punkt. Maksymalna ilość punktów w ramach kryterium wynosi 6 pkt. Wnioskodawca wykazał i uzasadnił, że zakres pojęciowy innowacyjności projektu na poziomie wnioskodawcy zawiera węższy zakres desygnatów, aniżeli pojęcie innowacyjności, czy to na poziomie gminy, czy też obszaru Ax rozumianego jako pewna całość. Kryteria wyboru operacji nie zawierają informacji, w jaki sposób Rada Decyzyjna Ax definiuje pojęcie innowacyjności na poziomie wnioskodawcy. Nie zostały określone w sposób dostatecznie precyzyjny zasady przyznawania punktów w ramach przedmiotowego kryterium, w związku z czym interpretację kryterium dokonaną przez wnioskodawcę, uznaje się za logiczną i spójną. Prawidłowe jest twierdzenie wnioskodawcy, że uznanie innowacyjności operacji na poziomie Ax potwierdza również innowacyjność operacji na poziomie gminy, w której dane przedsięwzięcie będzie realizowane. W przypadku operacji polegających na podejmowaniu działalności gospodarczej bliższa uznania za racjonalną jest interpretacja kryterium dokonana przez wnioskodawcę, niż interpretacja Rady Stowarzyszenia – Ax, zgodnie z którą wnioskodawca, który wykaże zdobyte wykształcenie i doświadczenie w temacie planowanego przedsięwzięcia gospodarczego jest niejako "pozbawiony" 1 punktu, a wnioskodawca, który wykaże, brak przygotowania merytorycznego do prowadzenia działalności gospodarczej w określonym zakresie (np. poprzez zdobyte doświadczenie) jest w tym kryterium premiowany 1 punktem.

Zarząd Województwa Łódzkiego zaakceptował także stanowisko wnioskodawcy w zakresie wadliwości oceny spełnienia przesłanek kryterium nr 8. Wnioskodawca zawarł we wniosku o przyznanie pomocy w sekcji III, pkt 1.4 wniosku o przyznanie pomocy, uzasadnienie spełnienia kryterium w zakresie integracji celów przekrojowych programu. Wskazał również na zastosowanie w przedsięwzięciu elementów związanych z wykorzystaniem surowców wtórnych. Za taki bowiem uznać można wykorzystanie w projekcie wysokowydajnego papieru zawierającego makulaturę. Dla spełnienia realizacji ww. kryterium, wymagane jest wykazanie, iż cele operacji są spójne z celem przekrojowym programu w zakresie:

-innowacyjności lub;

- środowiska lub;

- łagodzenia zmian klimatu, poprzez zastosowanie w projekcie odnawialnych źródeł energii lub wykorzystywanie surowców wtórnych (brak koniunkcji).

Logiczne i racjonalne jest zatem stanowisko wnioskodawcy, że nie jest wymagane każdorazowe wykazanie zastosowania w projekcie odnawialnych źródeł energii lub surowców wtórnych. Zastosowanie w projekcie odnawialnych źródeł energii lub wykorzystywanie surowców wtórnych powinno być analizowane jedynie w odniesieniu do spójności w zakresie łagodzenia zmian klimatu. Spójność operacji i celów przekrojowych w zakresie innowacji realizowana może być w innych aspektach, nie zaś wyłącznie innowacyjności ekologicznej. W treści wniosku o dofinansowanie wnioskodawca zawarł uzasadnienie zgodności z celem przekrojowym w zakresie innowacyjności. Zgodnie z uchwałą nr (...) Rady Decyzyjnej Stowarzyszenia - Ax z dnia (...) operacja w kryterium nr 3 i kryterium nr 4 została uznana za innowacyjną. Dodatkowo, Stowarzyszenie - Ax, wypełniając sekcję "A. Informacje dotyczące wyboru operacji do finansowania" wniosku o przyznanie pomocy, znak (...), zawarła informację o zgodności operacji z celami przekrojowymi Programu w zakresie innowacyjności.

Reasumując Zarząd Województwa Łódzkiego po przeprowadzonej analizie dokumentacji złożonej w ramach protestu oraz zapoznaniu się ze stanowiskiem Rady Decyzyjnej Stowarzyszenia - Ax stwierdził, że zarzuty nr 1, 2, 3 oraz 4 zawarte w proteście są niezasadne. Zarząd Województwa Łódzkiego potwierdził natomiast, że zarzuty nr 5, 6 oraz 7 są zasadne, stwierdził, że Rada Decyzyjna nie dokonała prawidłowej oceny kryterium nr 3 "Innowacyjność projektu- uzasadnienie wnioskodawcy" oraz kryterium nr 8 "Operacja zapewnia zintegrowanie zasobów, celów i/lub podmiotów". W związku z powyższym przekazał wniosek celem ponownej oceny.

Uchwałą z dnia 10 października 2017r., nr 3 Rada Stowarzyszenia - Ax na podstawie art. 56 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 i § 21 ust. 8 Statutu Stowarzyszenia Ax przychyliła się do stanowiska Zarządu Województwa Łódzkiego w zakresie nieuwzględnienia zarzutu nr 1, 2, 3 oraz 4. Nie przychyliła się natomiast do stanowiska Zarządu Województwa Łódzkiego, który uznał za zasadny zarzut wskazujący, że uzasadnienie Rady Decyzyjnej Ax w zakresie spełnienia, bądź niespełnienia kryteriów wyboru operacji jest skąpe i nie odzwierciedla procesu decyzyjnego organu przy wydawaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia, podtrzymując tym samym dotychczasowe stanowisko wskazując, że zwięzłe uzasadnienie odzwierciedla jednoznaczną, niebudzącą wątpliwości Rady ocenę w zakresie "innowacyjności" oraz niebudzącą wątpliwości ocenę w odniesieniu do kryterium nr 8. Ponadto proces decyzyjny Rady polega na głosowaniu, które przy ocenie wniosku było jednomyślne - stwierdzające spełnienie danego kryterium, bądź niespełnienie danego kryterium.

Rada Stowarzyszenia Ax nie przychyliła się również do stanowiska Zarządu Województwa Łódzkiego w zakresie oceny kryterium nr 3 wskazując, że "Innowacyjność projektu" rozpatrywanego w kategoriach "Innowacyjność projektu na poziomie obszaru Ax, gminy, wnioskodawcy" podczas oceny pozostałych wnioskodawców, przyporządkowuje punktację w sposób zero-jedynkowy. W związku z powyższym, Rada decyzyjna podtrzymuje uzasadnienie przedstawione w uchwale nr (...) z dnia (...) Rada decyzyjna nie określa "zakresu desygnatów" w zakresie innowacyjności danego projektu w odniesieniu do wnioskodawcy, gminy, w której zamieszkuje, czy całego obszaru Ax. To wnioskodawca występując o środki dotacyjne winien dołożyć wszelkiej staranności, aby stosownie wskazać (opisać) innowacyjność swojego projektu w odniesieniu do własnej osoby.

Rada Stowarzyszenia Ax nie przychyliła się do stanowiska Zarządu Województwa Łódzkiego, który uznał za zasadny zarzut dotyczący spełnienia kryterium nr 8. Podtrzymując stanowisko wyrażone w uchwale wskazała, że proponowane przez wnioskodawcę rozwiązania dotyczące wykorzystania surowców wtórnych - wykorzystanie do druku wysokowydajnego papieru zawierającego makulaturę, poddawanie wykorzystanego papieru recyklingowi, recykling i ponowne użycie pustych wkładów do tonerów i odnawialnych źródeł energii - stosowanie energooszczędnych świetlówek, nie są rozwiązaniami trwałymi, które na stałe wpisują się w stan realizacji operacji, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania punktów w tym zakresie. Rada decyzyjna w sposób obiektywny ocenia wnioski z realną ceną opisów wnioskodawców w zakresie propozycji spełnienia przez nich danego kryterium. Przedstawione przez wnioskodawcę propozycje (środki), za pomocą których ma zostać spełnione kryterium nr 8, są nietrwałe, niedające się zweryfikować podczas realizacji projektu. Opis kryterium dotyczący kategorii "zintegrowanie celów" w sposób jednoznaczny wskazuje, że za spełnienie przedmiotowego kryterium uznać należy zastosowanie w projekcie odnawialnych źródeł energii lub wykorzystanie surowców wtórnych w sposób umożliwiający udokumentowanie tego faktu, co było wyznacznikiem przyznania punktów operacjom, które ten warunek spełniały. Rada decyzyjna nie znalazła podstaw do spełnienia przez wnioskodawcę powyższego kryterium, ponieważ nie wskazał rozwiązań trwałych, dających się zweryfikować na etapie realizacji projektu, dających pełną jasność i przejrzystość spełnienia kryterium. Wnioskodawca występując o środki dotacyjne winien dołożyć wszelkiej staranności, aby we wniosku zawrzeć zapisy spełniające dane kryterium, zaproponować takie rozwiązania, aby wskazywały jednoznaczne spełnienie danego kryterium.

W związku z rozpatrzeniem zarzutów względem oceny operacji według lokalnych kryteriów wyboru, operacja objęta protestem otrzymała: 42 pkt według dominanty z Karty Ostatecznej i zajęła 17 miejsce na liście operacji wybranych do dofinansowania i tym samym nie mieści się w limicie środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w latach 2014-2020 poprzez naruszenie zasady przejrzystości, rzetelności, a zatem zasady równego prawa do pomocy przez:

- ustalenie nieprecyzyjnych i niejednoznacznych kryteriów wyboru, które nie wyłączają dowolności organu przy dokonywaniu oceny wniosku w kontekście spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów do przyznania pomocy, jak również innych okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę,

-zaniechanie wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów,

- zaniechania dokonania oceny wyboru projektu przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji.

W oparciu o postawione zarzuty wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Radzie Stowarzyszenia – Ax.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, że niezasadne jest odwoływanie się (i utożsamianie powyższego z możliwością przyznania punktacji) do wymogu każdorazowego wykazania zastosowania w projekcie odnawialnych źródeł energii lub surowców wtórnych, które winno być analizowane jedynie w odniesieniu do spójności w zakresie łagodzenia zmian klimatu. Spójność operacji i programu (wobec braku wyraźnego odwołania się do źródłowej regulacji - rozumianego tak jako Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020, jak i Lokalna Strategia Rozwoju Ax) w zakresie innowacji realizowana może być bowiem w różnorakich aspektach, nie zaś wyłącznie - innowacyjności ekologicznej. Powyższą interpretację wspiera redakcja celów przekrojowych prezentowana na gruncie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020, gdzie rozłącznie wyróżnione zostały: środowisko, innowacje, łagodzenie zmian klimatu, jak również regulacja Lokalnej Strategii Rozwoju Ax w zakresie innowacji (LSR wskazuje innowacyjność ekologiczną jako jeden z aspektów innowacyjności sensu largo, wśród których wymieniane są innowacje projektowe, procesowe, marketingowe). Skarżący w treści wniosku o dotację zawarł uzasadnienie, iż cel projektowanej operacji jest spójny z celem przekrojowym programu w zakresie innowacyjności i wynika z bezpośrednio zidentyfikowanych potrzeb oraz szans rozwoju obszaru Ax. W ramach realizacji operacji wnioskodawca planuje bowiem wykorzystanie niepraktykowanych dotąd lokalnie rozwiązań technologicznych (wprowadzenie na rynek usług nowatorskiego systemu - generatora dokumentów). Innowacyjność operacji ma również wymiar ekologiczny, gdyż zmierza do widocznego i znacznego postępu w postaci ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko oraz zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych. Organ decyzyjny zupełnie natomiast pomija problematykę wtórnego wykorzystywania zasobów w postaci interaktywnych szablonów (rozumianych jako surowiec, substrat wtórny, możliwy do wielokrotnego wykorzystania i powielania), pozyskanych w ramach dotacji do zaspakajania potrzeb lokalnej ludności. Istotne jest, iż w treści kryterium nr 8 wyboru operacji organ decyzyjny nie wskazał na istnienie jakiegokolwiek wyłączenia przedmiotowego w zakresie stosowania rozwiązań (kwalifikowalność wyłącznie w odniesieniu do rozwiązań trwałych). Błędna jest argumentacja organu decyzyjnego w zakresie, w jakim wskazuje, iż przyjęte przez skarżącego rozwiązania nie są weryfikowalne na etapie realizacji projektu. Zużywalność produktów zakłada ich zastępowanie produktami nowymi, zatem zużycie, przykładowo - wysokowydajnego papieru zawierającego makulaturę zakłada zakup produktu nowego, posiadającego tożsame parametry i właściwości. W świetle powyższego, zdaniem skarżącego argumentacja zaprezentowana przez Radę Stowarzyszenia zarówno w uzasadnieniu uchwały nr (...) z dnia (...) jak również uchwały z dnia 10 października 2017r. jest wadliwa.

W odpowiedzi na skargę Rada Stowarzyszenia Ax wniosła o jej oddalenie w całości.

Na rozprawie w dniu 5 stycznia 2018r. skarżący popierał wniesioną skargę. Wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Pełnomocnik organu administracji wnosi o oddalenie skargi. Zgłosił zastrzeżenia, co do przejrzystości działania skarżącego Wskazał, że ojciec skarżącego prowadził obsługę prawną Ax i zobowiązał się do przedstawienia w terminie 7 dni pełnej dokumentacji konkursowej oraz pisma procesowego.

W dniu 15 stycznia 2018r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika organu administracji z dnia 12 stycznia 2018r. wraz z załącznikami, w którym podtrzymał zastrzeżenia dotyczące nieprzejrzystości działań skarżącego. Podał, że D. I. – ojciec skarżącego, do którego kompetencji należało opiniowanie projektów uchwał pod względem formalnym, uczestniczył również w posiedzeniach Rady Decyzyjnej, która oceniała (punktowała) wniosek jego syna. Wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2018r. pełnomocnik skarżącego ustosunkowując się do zgłoszonych zastrzeżeń potwierdził, że ojciec skarżącego - radca prawny D. I., w ramach prowadzonej praktyki zawodowej, świadczył usługi prawne na rzecz Stowarzyszenia - Ax z siedzibą w A.. Powyższa okoliczność nie implikowała jednakże niemożliwości wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach naborów organizowanych przez organ. D. I. nie brał udziału w głosowaniu w ramach oceny projektu, nie przyznawał punktacji w ramach poszczególnych kryteriów, nie zabierał głosu w trakcie dyskusji nad wnioskiem skarżącego, a co za tym idzie – nie posiadał jakiegokolwiek wpływu na okoliczność wyboru projektu skarżącego do dofinansowania. Bezpodstawne i nieznajdujące potwierdzenia w treści protokołów posiedzeń z dnia (...) oraz (...) są twierdzenia pełnomocnika organu, jakoby "obecność ojca, przy ocenie przez Radę wniosku syna nie była komfortowa dla członków Rady" oraz że "radca prawny D. I. nalegał, aby uczestniczyć w posiedzeniach". Jeżeli powyższa okoliczność rzeczywiście miała miejsce, to należałoby oczekiwać, iż członkowie Rady Stowarzyszenia poproszą r.pr. D. I. o opuszczenie miejsca obrad na czas merytorycznej dyskusji nad wnioskiem o przyznanie pomocy złożonym przez skarżącego bądź w ogóle nie zaproszą go na posiedzenia. Tego rodzaju zdarzenie nie zaistniało. W posiedzeniach organu w dniach 4 i 10 października 2017r. D. I. nie uczestniczył, został zastąpiony przez występującego w niniejszym postępowaniu w charakterze pełnomocnika organu - radcę prawnego R. K..

Ponadto pełnomocnik skarżącego podkreślił, że to na organie spoczywa obowiązek zapewnienia poprawności procedur oceny wniosków o przyznanie pomocy, w tym weryfikacji poprawności składu osobowego organu pod kątem zaistnienia przesłanek wyłączenia. Nie można czynić zarzutu skarżącemu -jak zdaje się to sugerować pełnomocnik organu - że w obradach Rady Stowarzyszenia uczestniczyła osoba, która ze względu na koligacje rodzinne mogła posiadać interes w uzyskaniu wobec członka rodziny pozytywnego rozstrzygnięcia Rady. Skarżący w ramach wniesionego środka zaskarżenia nie podnosił zarzutów dotyczących nieprzejrzystości działania organu. Twierdzenie pełnomocnika organu, jakoby tego rodzaju zarzut był konstruowany wynika prawdopodobnie z niezrozumienia istoty przedstawionych przez skarżącego zarzutów. Skarżący zarzucał bowiem organowi naruszenie zasady przejrzystości, która przejawiała się ustaleniem nieprecyzyjnych i niejednoznacznych kryteriów wyboru, zaniechaniem wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów i dokonaniu oceny wyboru projektu przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Skarżący nie zarzucał organowi, iż w jego obradach uczestniczyła osoba, która winna podlegać wyłączeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sądy administracyjne orzekają przy tym w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Do ustaw szczególnych zaliczyć należy ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460, dalej: ustawa wdrożeniowa lub u.z.r.p.) oraz ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2015 r., poz. 378 ze zm., zwanej dalej ustawą o rozwoju lokalnym).

Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym od:

1) negatywnej oceny zgodności operacji z LSR albo

2) nieuzyskania przez operację minimalnej liczby punktów, o której mowa w art. 19 ust. 4 pkt 2 lit. b, albo

3) wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, albo

4) ustalenia przez Ax kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana

- przysługuje podmiotowi ubiegającemu się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, prawo wniesienia protestu.

Protest wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 21 ust. 5 pkt 1 (art. 22 ust. 2 ustawy o rozwoju lokalnym).

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o rozwoju lokalnym do protestu stosuje się odpowiednio przepisy art. 54 ust. 2-6 ustawy w zakresie polityki spójności.

Oprócz elementów określonych w art. 54 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności, protest od:

1) negatywnej oceny zgodności operacji z LSR zawiera wskazanie, w jakim zakresie podmiot ubiegający się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie zgadza się z tą oceną, oraz uzasadnienie stanowiska tego podmiotu;

2) ustalenia przez Ax kwoty wsparcia niższej niż wnioskowana zawiera wskazanie, w jakim zakresie podmiot ubiegający się o wsparcie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, nie zgadza się z tym ustaleniem oraz uzasadnienie stanowiska tego podmiotu (art. 22 ust. 4 ustawy o rozwoju lokalnym).

Protest jest wnoszony za pośrednictwem Ax i rozpatrywany przez zarząd województwa. O wniesionym proteście Ax informuje niezwłocznie zarząd województwa. Wniesienie protestu nie wstrzymuje przekazywania do zarządu województwa wniosków o udzielenie wsparcia dotyczących wybranych operacji (art. 22 ust. 5 - 7 ustawy o rozwoju lokalnym).

Do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy w zakresie polityki spójności stosuje się odpowiednio (...) - 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym.

Stosownie do treści art. 58 ust. 3 ustawy w zakresie polityki spójności ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, czyli wskazania kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem oraz wskazania zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem.

W myśl art. 61 ust. 1 ustawy w zakresie polityki spójności w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie strona wnosząc skargę do Sądu zachowała wszystkie wymogi formalne i wyczerpała tryb zaskarżenia określony w ustawie z dnia 20 lipca 2015 roku o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, zarówno odnośnie wniesienia protestu jak i skargi, umożliwiając Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego aktu.

Z punktu widzenia przepisów unijnych Sąd dokonując kontroli oceny operacji zgłoszonej przez skarżącego wydanej w trybie ustawy z dnia 20 lipca 2015 roku o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności bada również czy wybór projektu został przeprowadzony zgodnie z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U.UE L. 2013.347.320 z dnia 20 grudnia 2013 r.), zgodnie z którym procedury wyboru i kryteria powinny zapewniać, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów, są niedyskryminacyjne i przejrzyste oraz są zgodne z zasadą równości płci i niedyskryminacji oraz zasadą zrównoważonego rozwoju.

Dodać należy, że rozpatrując skargę wniesioną na ocenę projektu, sąd administracyjny powinien badać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie której projekt został oceniony. Należy przy tym zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzana w tym zakresie, powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z Regulaminu. Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż sądowa kontrola legalności działań organu w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez oceniających, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów określających zasady przyznawania określonego rodzaju pomocy.

Sąd administracyjny nie został wyposażony w kompetencje, aby ocenić i podważyć wiedzę podmiotów dokonujących merytorycznej oceny projektu. Tym samym sąd administracyjny nie ma kompetencji ani też odpowiednich narzędzi procesowych, aby dokonać merytorycznej oceny projektu, co byłoby równoznaczne z niedozwolonym na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z nielicznymi wyjątkami), zastępowaniem organu w orzekaniu.

Kognicja sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów ze środków unijnych winna ograniczać się do zbadania zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu. Zatem skoro w skardze strona skarżąca prowadzi wyłącznie polemikę z oceną operacji z kryteriami, to w ocenie Sądu powyższego nie można rozpatrywać w kontekście naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny, a o którym mowa w art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej. Oczywiście powyższe nie oznacza, że Sąd nie dokonuje oceny wniosku. Dokonuje ją, ale tylko w kontekście np. pominięcia w ocenie określonych treści, czy też dokonywania oceny w oparciu o elementy, które nie stanowią przedmiotu oceny w danym kryterium. Merytoryczna weryfikacja wniosku odbywa się według kryteriów wartościujących i ma ona charakter swobodnej oceny, ale nie może przybierać oceny dowolnej, gdyż kryteria oceny zostały wskazane w dokumentacji konkursowej.

Podkreślenia wymaga, że to podmiot ubiegający się o wsparcie sporządza wniosek o przyznanie pomocy i to on zawiera w nim określone treści i skoro określony wniosek tych treści nie zawiera, to zawsze będzie miało to wpływ na wynik oceny złożonego przez niego wniosku. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o udzielenie wsparcia w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają podmiot ubiegający się o wsparcie. To wnioskodawca musi zadbać o to, aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc publiczną, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania. Nie ma podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających i pośredniczących, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy.

W rozpoznawanej sprawie operacja: Kancelaria online - innowacyjne rozwiązania prawne i komunikacyjne w wyniku oceny według lokalnych kryteriów wyboru otrzymała 42 punkty. Według dominanty z Karty Ostatecznej zajęła 17 miejsce na liście operacji wybranych do dofinansowania i nie mieściła się w limicie środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze.

Argumentacja zawarta w proteście, która została powtórzona w skardze do Sądu dotyczy tego, iż w zakresie kryteriów nr 3 "Innowacyjność projektu na poziomie obszaru Ax, gminy i wnioskodawcy" oraz kryterium nr 8 " Operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów, zasobów i/lub celów" skarżący otrzymał zbyt mało punktów. Skarżący wprost podnosi zarzut nieprzyznania jego wnioskowi punktacji w łącznej liczbie 47 punktów, tj. dodatkowo 5 punktów.

W ocenie Sądu, strona skarżąca nie podniosła takich okoliczności, które wskazywałyby na naruszenie formalnych kryteriów oceny projektu. Wbrew twierdzeniom skarżącego uzasadnienie stanowiska Ax zawarte w uchwale Rady Ax nr (...) z dnia (...), w informacji z dnia 27 czerwca 2017 r. oraz w uchwale Rady Ax nr (...) z dnia 10 października 2017 r. jest przejrzyste. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia w poszczególnych punktach Ax wskazuje przyczyny przyznania określonej liczby punktów. Zaskarżona zaś uchwała zawiera odniesienie się do zarzutów wskazanych w proteście odnośnie wyżej wymienionych kryteriów.

Wskazać w tym miejscu należy, że informacja o ocenie projektu nie jest decyzją administracyjną i nieuprawniony byłby wniosek, iż uzasadnienie takiej informacji powinno odpowiadać wymogom przewidzianym dla decyzji administracyjnej w Kodeksie postępowania administracyjnego. W judykaturze przyjmuje się, że uzasadnienie kontrolowanej przez sąd administracyjny informacji winno zawierać taką treść, która pozwoli jej spełnić ustawową rolę tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny, która jej nie satysfakcjonuje (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1051/13).

W ocenie Sądu, zarówno w treści uchwały Rady Ax nr (...) z dnia (...) oraz w zaskarżonej uchwale nr (...) z dnia 10 października 2017 r. zawarte zostały motywy, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia oraz zostały zwięźle i przejrzyście wyartykułowane.

W świetle powyższego w ocenie Sądu zarzut naruszenia prawa polegający na nieprzyznaniu przez Ax maksymalnej ilości punktów w ramach kryteriów nr 3 "Innowacyjność projektu na poziomie obszaru Ax, gminy i wnioskodawcy" oraz w ramach kryterium nr 8 " Operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów, zasobów i/lub celów" - nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu podkreślić należy, że przy głosowaniu w sprawie uznania operacji skarżącego za zgodną z lokalnymi kryteriami uchwała została podjęta przy obecności 12 członków Rady, przy wykluczeniu z głosowania 1 członka, za uchwałą głosowało 11 osób, przeciw był 0 osób, wstrzymała się 1 osoba.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 36 i 37 oraz art. 38, art. 39 i art. 40 "Procedury wyboru i oceny operacji w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju - Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 Stowarzyszenia Ax - dla operacji, które przeszły pozytywnie ocenę wstępną i znajdują się na liście operacji zgodnych z LSR, zatwierdzonej uchwałą rady, kolejnym etapem wyboru jest ocena zgodności operacji z lokalnymi kryteriami Ax. Oceny zgodności dokonuje się na "Kartach oceny zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru operacji". Oddanie głosu w sprawie oceny operacji według lokalnych kryteriów polega na wypełnieniu tabeli zawartej na odpowiedniej karcie w systemie on-line. Wszystkie rubryki zawarte w tabeli muszą być wypełnione, w przeciwnym razie głos jest nieważny. Członkowie Rady w czasie oceny on-line nie widzą statusu wniosku i ocen innych członków rady. Następnie generowany jest z sytemu oceny on-line raport zawierający zestawienie projektów wraz z otrzymaną punktacją za wyznaczone kryteria. Komisja skrutacyjna sprawdza poprawność głosowania przez radnych. Punktacja przyporządkowana przez radnych jest przenoszona na ostateczną "Kartę oceny zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru operacji", w ten sposób, że do danego kryterium przyporządkowana jest punktacja, jaką wniosek otrzymał od większości oceniających radnych. Kolejność operacji na liście wybranych wynika z liczby uzyskanych punktów.

To, że skarżący otrzymał 42 punkty i jego wniosek zajął 17 miejsce na liście operacji, co spowodowało, iż nie mieścił się w limicie środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze, nie oznacza, że ocena operacji została przeprowadzona powierzchownie, w sposób dowolny, czy z naruszeniem staranności. Nie doszło też do dyskwalifikacji osoby wnioskodawcy. Kryteria wyboru operacji były jednakowe dla wszystkich podmiotów występujących o wsparcie, a z akt sprawy nie wynika, że radni dokonując oceny wniosków w oparciu o ustalone kryteria mieli problemy z oceną poszczególnych operacji, w tym z oceną kryteriów zakwestionowanych przez skarżącego.

W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut dotyczący ustalenia nieprecyzyjnych i niejednoznacznych kryteriów wyboru, które pozwalają na dowolność przy dokonywaniu oceny operacji. Skoro kryteria wyboru operacji znane były wnioskodawcom, to skarżący miał wiedzę, że Rada Stowarzyszenia Ax będzie oceniała spełnienie kryterium nr 3 w zakresie tego, czy przedsięwzięcie jest innowacyjne na poziomie wnioskodawcy. Rada decyzyjna nie uznała zarzutu protestu dotyczącego nieprzyznania przez Ax maksymalnej ilości punktów w ramach kryteriów nr 3 "Innowacyjność projektu na poziomie obszaru Ax, gminy i wnioskodawcy", tj. nieprzyznania 1 punktu w zakresie innowacyjności na poziomie wnioskodawcy. Skarżący w ramach powyższego kryterium otrzymał bowiem 5 pkt, przy maksymalnej ilości 6 punktów.

Podkreślić należy, że w Kryteriach wyboru operacji w ramach Wdrożenia Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR) Stowarzyszenia – Ax określony został sposób weryfikacji każdego kryterium. Kryterium nr 3 weryfikowane jest w oparciu o treść wniosku o dofinansowanie projektu oraz uzasadnienie wnioskodawcy. Rada w uchwale z dnia (...) wyjaśniła, że w opisie projektu nie znaleziono uzasadnienia dla spełnienia kryterium "innowacyjność na poziomie wnioskodawcy", a dodatkowo wnioskodawca powołuje się na zdobyte wykształcenie i doświadczenie w temacie planowanego do realizacji przedsięwzięcia.

Zauważyć należy, że kryteria wyraźnie rozróżniają innowacyjność na trzech poziomach, na co wskazuje Rada w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Projekt może być innowacyjny na obszarze Ax oraz na obszarze gminy, ale nie musi być innowacyjny na poziomie wnioskodawcy. I tak uznała Rada w rozpoznawanej sprawie, że dla skarżącego, który jest adwokatem, posiada doświadczenie w zakresie sporządzania pism procesowych i dokumentów dla klientów w sposób tradycyjny, świadczenie tożsamych usług na odległość, za pomocą nowoczesnego urządzenia (generatora dokumentów), nie jest innowacyjne w odniesieniu do niego samego. Wytwarzanie zindywidualizowanego dokumentu nie jest innowacyjne dla wnioskodawcy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazuje na innowacyjność na obszarze Ax oraz na obszarze gminy, natomiast w żaden sposób nie uzasadnia innowacyjności na poziomie wnioskodawcy.

Rada Stowarzyszenia Ax uznała także za niezasadny zarzut dotyczący spełnienia kryterium nr 8. Zgodnie z tym kryterium operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów (operacja zakłada współpracę z innymi podmiotami działającymi na obszarze Ax, dzięki którym projekt będzie realizował główne założenia strategii); zasobów (operacja zakłada wykorzystanie zasobów lokalnych; miejsc, obiektów przy jednoczesnej dbałości o zasoby przyrodnicze jakimi są środowisko naturalne, woda, klimat - zwiększenie atrakcyjności obszaru LSR bez degradacyjnego oddziaływania na środowisko naturalne); celów (cele operacji są spójne z jednym z celów przekrojowych programów w zakresie innowacyjności, środowiska lub łagodzenia zmian klimatu poprzez zastosowanie w projekcie odnawialnych źródeł energii lub wykorzystanie surowców wtórnych).

Rada uznała, że operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów i zasobów. Natomiast nie uznała spełnienia kryterium nr 8 w zakresie zintegrowania celów. Minimalizacja ilości odpadów, wtórne wykorzystanie materiału, o ile to możliwe, a także recykling, gdy ponowne wykorzystanie nie jest możliwe, ergonomiczne korzystanie z papieru poprzez wykorzystanie narzędzia dupleks, zastosowanie funkcji skanowania do poczty e-mail zamiast faksowania, wykorzystanie wysokowydajnego papieru zawierającego makulaturę, bądź certyfikat gospodarki leśnej, zastosowanie programu "drukowanie na żądanie", poddawanie wykorzystanego papieru recyklingowi, ponowne użycie pustych wkładów do tonerów, zdaniem Rady nie są rozwiązaniami trwałymi, które na stałe wpisują się w stan realizacji operacji, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania punktów w tym zakresie.

Rada decyzyjna stwierdziła, że przedstawione przez wnioskodawcę propozycje (środki), za pomocą których ma zostać spełnione kryterium nr 8 w zakresie zintegrowania celów, są nietrwałe, niedające się zweryfikować podczas realizacji projektu. Opis kryterium dotyczący kategorii "zintegrowanie celów" w sposób jednoznaczny wskazuje, że za spełnienie przedmiotowego kryterium uznać należy zastosowanie w projekcie odnawialnych źródeł energii lub wykorzystanie surowców wtórnych w sposób umożliwiający udokumentowanie tego faktu, co było wyznacznikiem przyznania punktów operacjom, które ten warunek spełniały. Rada decyzyjna nie znalazła podstaw do spełnienia przez wnioskodawcę powyższego kryterium, ponieważ nie wskazał rozwiązań trwałych, dających się zweryfikować na etapie realizacji projektu, dających pełną jasność i przejrzystość spełnienia kryterium.

Skarżący zawarł wprawdzie uzasadnienie spełnienia integracji celów, ale organ uznał, że jest to niewystarczające, niepozwalające na sprawdzenie wskazywanych we wniosku rozwiązań i dlatego za kryterium nr 8 przyznał 5 pkt, a nie 9.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko Rady, w połączeniu z analizą wniosku skarżącego, nie daje podstaw do uznania, że stanowisko to nie zostało uzasadnione w sposób przejrzysty, bezstronny i rzetelny.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji.

B.K.