Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1588/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. B. J.(zwana dalej "Skarżącą") złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej "Prezesem UODO") [...] grudnia 2020r. skargę na odmowę wydania dokumentów urzędowych (orzeczeń i pism), sporządzonych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "GINB"), zawierających Jej dane osobowe, przetwarzane od 2006r., w związku ze skargami Skarżącej na decyzje podległych GINB organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w woj. [...].

Skarżąca wskazała, że po kilku latach próśb o wydanie kserokopii, bądź skanów dokumentów, zawierających Jej dane osobowe, otrzymała od Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Nadzoru Budowlanego GINB pismo z [...] grudnia 2020r. wyjaśniające, że wnioskowane pisma zawierają dane osobowe i na podstawie art. 15 ust 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz.UE L Nr 119, s. 1, zwane dalej "RODO"), a Skarżącej przysługuje uprawnienie do otrzymania kopii danych osobowych.

Skarżąca nie zaakceptowała odmowy wydania przez GINB żądanych dokumentów i odwołując się do Państwa prawa wskazała, że decyzje stanowią informację publiczną, odnoszą się do zabytku – dobra publicznego, który stanowi własność Skarżącej. Skarżąca załączyła do wniosku pismo GINB z [...] grudnia 2020r. i podniosła, że domagała się wydania kserokopii (skanów) kompletnych dokumentów GINB (decyzji, postanowień), w których przetwarzano dane osobowe Skarżącej w konkretnym celu, na Jej szkodę, dla nieuprawnionych korzyści osób trzecich.

W związku z tym Skarżąca wniosła do Prezesa UODO o interwencję i o nakazanie wydania Jej wszystkich dokumentów, decyzji, postanowień i pism z danymi osobowymi Skarżącej, miejscem zamieszkania i przedmiotem postępowania – własności Skarżącej. Wszystkie dokumenty dotyczą stanowiska i decyzji GINB sporządzonych w związku z zaskarżeniami przez Skarżącą decyzji budowlanych Wojewody [...] (zwany dalej "Wojewodą") i [...] nadzoru budowlanego.

2. Prezes UODO postanowieniem z [...] lutego 2021r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi Skarżącej na odmowę wydania przez GINB dokumentów urzędowych - orzeczeń i pism.

W podstawie prawnej powołano art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z 10 maja 2018r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019r., poz. 1781, zwana dalej "u.o.d.o.").

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z obowiązującymi od 25 maja 2018r. w polskim porządku prawnym przepisami RODO (art. 99) i u.o.d.o. (art. 1 ust. 1), Prezes UODO nie posiada uprawnień do wydawania nakazów udostępnienia dokumentów czy kopii dokumentów. Ww. akty normatywne nie zawierają też przepisów mogących stanowić podstawę do żądania przez osobę, której dane dotyczą, wydania dokumentów zawierających jej dane osobowe, bądź kopii tych dokumentów od administratora danych lub podmiotu przetwarzającego dane. Do przysługujących Prezesowi UODO uprawnień naprawczych należy m.in. nakazanie administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy art. 58 ust. 2 pkt. c) RODO. Prawa osoby, której dane dotyczą określono przede wszystkim w Rozdziale III RODO. Wśród nich są m.in. prawo do przejrzystej komunikacji z administratorem danych (art. 12 RODO), prawo do informacji o których mowa w art. 13 i 14 RODO, prawo dostępu do danych (art. 15 RODO), do ich sprostowania (art. 16 RODO), usunięcia (w tym "prawo do bycia zapominanym) (art. 17 RODO), do ograniczenia ich przetwarzania (art. 18 RODO), do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania (art. 21 RODO), prawo przeniesienia danych (art. 20 RODO).

Zgodnie z art. 15 ust. 3 RODO "administrator dostarcza osobie, której dane dotyczą, kopię danych osobowych podlegających przetwarzaniu", a nie "kopię dokumentów zawierających dane osobowe". Wykonanie obowiązku określonego w art. 15 ust. 3 RODO może być realizowane zarówno przez sporządzenie kopii lub odpisu dokumentu (nośnika) zawierającego dane osobowe oraz inne dane, jak i przez podanie uprawnionemu treści jego danych osobowych, z pominięciem informacji znajdujących się w nośniku, które nie są danymi osobowymi w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO. Prezes UODO jest więc upoważniony do wydania decyzji administracyjnej, nakazującej m.in. spełnienie żądania osoby, której dane osobowe dotyczą, w zakresie dostarczenia jej kopii tych danych przetwarzanych przez danego administratora - nie zaś kopii dokumentów, w tym orzeczeń i pism organów administracji publicznej - i to wyłącznie w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów RODO.

Skoro z treści skargi wynika jednoznacznie, że żądanie Skarżącej dotyczy udostępnienia określonych dokumentów (orzeczeń i pism sporządzonych przez GINB), tym samym skarga nie zawiera żądania mieszczącego się w zakresie kompetencji przyznanych Prezesowi UODO, m.in. uzyskania dostępu do danych na podstawie art. 15 RODO. Prezes UODO, jest organem właściwym do kontroli zgodności przetwarzania danych osobowych z przepisami RODO, więc nie jest uprawniony do wydania nakazu wydania dokumentów, zawierających m.in. dane osobowe, ani też kopii tych dokumentów.

2. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] marca 2021r. wniosła o uchylenie ww. postanowienia, zobowiązanie Prezesa UODO do wszczęcia postępowania w sprawie i obciążenia organu kosztami postępowania. Zdaniem Skarżącej postanowienie to narusza art. 6, art. 7, art. 77 k.p.a., konstytucyjne gwarancje praworządności oraz RODO, gdyż wystąpiła do właściwego organu, który powinien chronić prawa Skarżącej przed przetwarzaniem jej danych osobowych przez Wojewodę i GINB.

Skarżąca wskazała, że Wojewoda ukrywa testament ze [...], wykazujący prawa do nieruchomości w [...], a ponadto fabrykuje i powiela do postępowania GINB fałszywe dane na temat ww. nieruchomości Skarżącej i jej właścicieli. Sprawa dotyczy postępowania Wojewody w sprawie nielegalnego pozwolenia budowlanego Prezydenta Miasta [...] na budowę w drodze pożarowej do domu Skarżącej, zagrażającej jej własności i spadkobierców ze [...] oraz bezpieczeństwu mieszkańców. Postępowanie trwa od 19 lat i tyle czasu Skarżąca bezskutecznie domaga się sprostowania danych i wydania przez Wojewodę dokumentów z Jej danymi osobowymi (pism Wojewody i aktów notarialnych Skarżącej). Skarżąca przypadkiem uzyskała informację, że Wojewoda w 2015r prowadził w imieniu Skarżącej (bez powiadomienia i bez jej zgody) korespondencje z Ambasadą [...] w [...], w celu zdobycia testamentu zmarłego w [...] w 2004r. – P.G. , współwłaściciela ze Skarżącą lokalu nr [...] na ww. nieruchomości. Zdobyty drogą podstępu - testament - obligował Wojewodę do orzeczenia nieważności decyzji Wojewody z [...] marca 2007r. o odmowie orzeczenia nieważności decyzji budowlanej Prezydenta [...] z [...] lipca 2002r., bo Wojewoda uznał decyzję za skutecznie doręczoną zmarłemu. Od daty "zdobycia" testamentu ze [...] i jego ukrycia Wojewoda stale, do dziś fałszuje stan prawny własności Skarżącej i decyzji budowlanych Prezydenta [...] we wszystkich pismach, decyzjach i postanowieniach kierowanych do GINB - do wszystkich zaskarżanych przez Skarżącą decyzji budowlanych Prezydenta [...] i Wojewody.

Skarżąca wskazała, że właśnie w takim stanie sprawy wniosła skargę do Prezesa UODO - organu właściwego do ochrony Jej praw przed przetwarzaniem danych osobowych przez Wojewodę i GINB w sposób sprzeczny z prawem i testamentem ze [...] ukrywanym przez Wojewodę, który powinien stać na straży praworządności i ochrony danych osobowych. Postanowienie dowodzi, że Prezes UODO uchyla się od tego obowiązku. Skarżąca wskazała też, że przedmiot postępowania i podstawa prawna są tożsame z przedmiotem sprawy zakończonej wyrokiem NSA o sygn. akt I OSK 135/16.

3. Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Prezes UODO powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Wa 2093/13, w którym stwierdzono, że zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego, wszczynanego na wniosek, zakreśla wnioskodawca. Jest on swoistym gospodarzem postępowania wnioskowego. Od jego woli uzależnione jest bowiem to, czym ma zająć się organ administracji. Zakres przedmiotowy postępowania toczącego się przed Prezesem UODO, zakreśla więc żądanie skierowane do administratora danych osobowych, a nie sama skarga do organu. Organ może prowadzić postępowanie administracyjne jedynie w zakresie, jaki określono w żądaniu kierowanym do administratora danych osobowych.

Skarżąca zwracając się do Prezesa UODO o nakazanie GINB wydania Skarżącej dokumentów zawierających jej dane osobowe ("orzeczeń i pism"), mylnie utożsamiła to żądanie z uprawnieniem osoby, której dane dotyczą do otrzymania kopii jej danych osobowych przetwarzanych przez administratora (art. 15 ust. 3 RODO). Z treści ww. pisma wynika, że Skarżąca wnioskowała do Prezesa UODO o podjęcie działań, które nie mieszczą się w zakresie jego kompetencji.

4. Skarżąca w piśmie z [...] czerwca 2021r. ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując skargę w całości.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga jest bezzasadna.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329, zwana dalej "P.p.s.a."), gdyż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które mieści się w treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Sąd wskazuje ponadto, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle ww. przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd rozstrzyga ponadto w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

3. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie naruszało obowiązujących przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Zdaniem Sądu Prezes UODO związany był pierwotną skargą złożoną przez Skarżącą [...] grudnia 2020r., która nie budziła żadnych wątpliwości w zakresie formułowanych przez Skarżącą żądań. Skarżąca w piśmie tym wskazała, że wnosi, na podstawie art. 77 ust. 1 RODO, skargę na odmowę wydania przez GINB dokumentów urzędowych – orzeczeń i pism, zawierających dane osobowe Skarżącej przetwarzane od 2006r., w związku z skargami na podległe GINB organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w woj. [...].

Skarżąca prosiła też Prezesa UODO o interwencję i o nakazanie wydania Jej wszystkich dokumentów, decyzji, postanowień i pism z danymi osobowymi Skarżącej, miejscem zamieszkania i przedmiotem postępowania – własności Skarżącej. Wszystkie dokumenty dotyczą stanowiska i decyzji GINB sporządzonych w związku z zaskarżeniami przez Skarżącą decyzji budowlanych Wojewody [...] (zwany dalej "Wojewodą") i [...] nadzoru budowlanego.

Skarżąca załączyła do ww. skargi skierowaną przez GINB do Skarżącej odpowiedź z [...] grudnia 2020r., z której wynika m.in., że organ podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z [...] listopada 2020r., a jednocześnie wyjaśnia, że skuteczny wniosek o wydanie kopii lub skanów dokumentów z akt sprawy administracyjnej, powinien spełniać wymagania przewidziane w k.p.a., w szczególności zawierać podpis własnoręczny lub elektroniczny. Wiadomość przesłana za pośrednictwem poczty elektronicznej tych wymagań nie spełnia. GINB wskazał ponadto, że w wystąpieniu z [...] listopada 2020r. wskazał, że pisma, których przesłania domaga się Skarżąca zawierają dane osobowe, więc uprawnienie do otrzymania kopii danych osobowych przewiduje art. 15 ust. 3 RODO, jednakże przepis ten nie uprawnia do żądania od administratora kopii dokumentów zawierających dane osobowe, a jedynie kopii samych danych.

Skoro zatem zarówno z treści ww. skargi Skarżącej z [...] grudnia 2020r., jak również z załączonego do niej pisma GINB z [...] grudnia 2020r., wynikało jednoznacznie, że żądanie Skarżącej skierowane do Prezesa UODO dotyczyło interwencji tegoż organu i nakazania wydania Skarżącej określonych dokumentów (orzeczeń: decyzji i postanowień; pism sporządzonych przez GINB), tym samym prawidłowe było przyjęcie przez Prezesa UODO, że skarga nie zawierała żądania mieszczącego się w zakresie kompetencji przyznanych Prezesowi UODO, m.in. uzyskania dostępu do danych na podstawie art. 15 RODO.

Prezes UODO w zaskarżonym postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania prawidłowo wyjaśnił Skarżącej, że w związku ze zmianami w polskim porządku prawnym, wiążącymi się z wprowadzeniem od 25 maja 2018r. przepisów RODO i od 10 maja 2018r. przepisów u.o.d.o., doszło do zmian w kompetencjach i zadaniach Prezesa UODO, które uniemożliwiały załatwienie ww. skargi, stosownie do żądań w niej zawartych.

Prezes UODO trafnie wyjaśnił Skarżącej, że do przysługujących Prezesowi UODO uprawnień naprawczych należy m.in. nakazanie administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy art. 58 ust. 2 pkt. c) RODO. Prawa osoby, której dane dotyczą określono przede wszystkim w Rozdziale III RODO. Wśród nich są m.in. prawo do przejrzystej komunikacji z administratorem danych (art. 12 RODO), prawo do informacji o których mowa w art. 13 i 14 RODO, prawo dostępu do danych (art. 15 RODO), do ich sprostowania (art. 16 RODO), usunięcia (w tym "prawo do bycia zapominanym) (art. 17 RODO), do ograniczenia ich przetwarzania (art. 18 RODO), do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania (art. 21 RODO), prawo przeniesienia danych (art. 20 RODO).

Prezes UODO był więc jedynie upoważniony, na mocy art. 15 RODO, do wydania decyzji administracyjnej, nakazującej m.in. spełnienie żądania osoby, której dane osobowe dotyczą, w zakresie dostarczenia kopii tych danych, przetwarzanych przez danego administratora i to wyłącznie w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów RODO - nie zaś wydawania nakazów do udostępnienia dokumentów, czy kopii dokumentów zawierających dane osobowe Skarżącej, w tym orzeczeń i pism organów administracji publicznej, których żądała Skarżąca.

Skoro żądanie Skarżącej zawarte w ww. skardze, nie mieściło się w kompetencjach Prezesa UODO, wynikających z ww. przepisów RODO i przepisów u.o.d.o., zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na mocy art. 61a § 1 k.p.a.

Sąd nie podziela zatem zarzutów skargi o naruszeniu przez Prezesa UODO przepisów art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a., jak również konstytucyjnych gwarancji praworządności i RODO. Sąd wyjaśnia ponadto, że przytoczenie w skardze skierowanej do Sądu argumentacji, której Skarżąca nie przedłożyła Prezesowi UODO w skardze z [...] grudnia 2020r., nie mogło wywołać oczekiwanego przez Skarżącą skutku. Skoro bowiem intencją strony, przedstawioną w pierwotnym wniosku z [...] grudnia 2020r., skierowanym do Prezesa UODO, było podjęcie przez ten organ interwencji i nakazanie GINB wydania Skarżącej wszystkich dokumentów, decyzji, postanowień i pism z danymi osobowymi Skarżącej, miejscem zamieszkania i przedmiotem postępowania – własności Skarżącej, sporządzonych w związku z zaskarżeniami przez Skarżącą decyzji budowlanych Wojewody i [...] nadzoru budowlanego, nie można uznać, że wzięcie pod rozwagę konkretnych żądań sformułowanych w sposób jasny przez Skarżącą było wadliwością, wskazującą na nieprawidłowość zaskarżonego postanowienia. Postanowienie to wydano w konkretnych okolicznościach faktycznych, które przestawiła Skarżąca, załączając przy tym do skargi [...] grudnia 2020r. pismo GINB z [...] grudnia 2020r., które potwierdzało także, zdaniem Skarżącej, potrzebę podjęcia działań interwencyjnych przez Prezesa UODO. Zakres przedmiotowy postępowania toczącego się przed Prezesem UODO, zakreślały więc oba ww. dokumenty, a nie okoliczności, które Skarżąca przedłożyła dopiero w skardze do Sądu, modyfikując swoje pierwotne żądanie. Wbrew ponadto stanowisku prezentowanemu w skardze wyrok NSA z 23 listopada 2017r. sygn. akt I OSK 135/16 zapadł w odmiennym stanie faktycznym i prawnym i nie mógł być wykorzystany w rozpoznawanej sprawie.

Sąd wskazuje, że skoro zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego, wszczynanego na wniosek, zakreśliła Skarżąca w sposób wyraźny w ww. skardze z [...] grudnia 2020r. i załączonym do niej piśmie GINB, Prezes UODO, uprawniony był do wydania zaskarżonego postanowienia, na mocy art. 61a § 1 k.p.a.

4. Sąd, mając powyższe na względzie, oddalił skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a.