Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1164/81
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1982-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Podatki inne
Opłata skarbowa
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: par. 1 ust. 1 i 3, par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1978 nr 11 poz. 47
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 1978 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej.
article: par. 1 ust. 3
journal: Dz.U. 1981 nr 26 poz. 138
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej.
Teza: 1. Dla zakwalifikowania działalności gastronomicznej jako nowo uruchomionej w rozumieniu par. 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 1978 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 11 poz. 47 ze zm./ nie ma znaczenia zmiana osoby prowadzącej zakład /właściciela/ w danym punkcie /lokalu/ w okresie ostatnich pięciu lat, choćby nawet spełnione były warunki określone w par. 2 ust. 1 tego rozporządzenia. W celu bowiem uzyskania zwolnienia od podatków, o jakich mowa w par. 1 ust. 1, muszą być spełnione łącznie dwa warunki: podmiotowy i przedmiotowy.

2. Intencją cytowanego rozporządzenia było, aby sieć zakładów rzemieślniczych, gastronomicznych i innych usługowych ulegała rozszerzeniu, dzięki stworzeniu preferencji dla zwiększenia ich ilości. Potwierdza to par. 1 ust. 3 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w tej samej sprawie /Dz.U. nr 26 poz. 138/.

TEZY

1. Dla zakwalifikowania działalności gastronomicznej jako nowo uruchomionej w rozumieniu par. 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 1978 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 11 poz. 47 ze zm./ nie ma znaczenia zmiana osoby prowadzącej zakład /właściciela/ w danym punkcie /lokalu/ w okresie ostatnich pięciu lat, choćby nawet spełnione były warunki określone w par. 2 ust. 1 tego rozporządzenia. W celu bowiem uzyskania zwolnienia od podatków, o jakich mowa w par. 1 ust. 1, muszą być spełnione łącznie dwa warunki: podmiotowy i przedmiotowy.

2. Intencją cytowanego rozporządzenia było, aby sieć zakładów rzemieślniczych, gastronomicznych i innych usługowych ulegała rozszerzeniu, dzięki stworzeniu preferencji dla zwiększenia ich ilości. Potwierdza to par. 1 ust. 3 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w tej samej sprawie /Dz.U. nr 26 poz. 138/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa, skargę Krystyny Sz. na decyzję Wojewody Skierniewickiego z dnia 5 października 1981 r. nr Fn. IV-3252/65/81 w przedmiocie odmowy zwolnienia od podatku.


UZASADNIENIE

Krystyna Sz. uzyskała w dniu 14 lipca 1981 r. zezwolenie Naczelnika Miasta S. na prowadzenie działalności gastronomicznej w formie smażalni V kategorii w S. W dniu 15 lipca tegoż roku złożyła deklarację w sprawie zgłoszenia obowiązku podatkowego w podatku obrotowym i dochodowym oraz podanie o zwolnienie od tych podatków na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 1978 r. w sprawie zwolnienia od podatków i opłaty skarbowej podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności zarobkowej /Dz.U. nr 11 poz. 47 ze zm./ na tej zasadzie, że jest to zakład nowo uruchomiony, a w okresie ostatnich 5 lat nie prowadziła żadnej działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem obrotowym i dochodowym. Wyjaśniła również, że w okresie od 23 sierpnia 1977 r. do 30 kwietnia 1981 r., jako pracownik spółdzielni "Społem", prowadziła punkt gastronomiczny tego samego rodzaju na podstawie umowy.

Decyzją z dnia 14 sierpnia 1981 r. nr Fn.III./877/Rp-20/81 Naczelnik Miasta S. odmówił skarżącej zwolnienia od podatków na tej zasadzie, że prowadzony przez nią zakład nie jest zakładem nowo uruchomionym w rozumieniu cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów, gdyż w tym samym lokalu prowadziła ona uprzednio smażalnię na podstawie umowy agencyjnej zawartej ze spółdzielnią "Społem". Decyzję tę Krystyna Sz. zaskarżyła do Wojewody Skierniewickiego, zarzucając m.in., że organ pierwszej instancji nie uwzględnił, że smażalnię prowadziła uprzednio na zlecenie Spółdzielni, a teraz występuje we własnym imieniu i dokonuje nakładów w związku z uruchomieniem zakładu gastronomicznego.

Decyzją z dnia 5 października 1981 r. nr Fn.IV-3252/65/81 Wojewoda Skierniewicki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszej instancji, wyrażając pogląd, że przewidziane w rozporządzeniu zwolnienie od podatku ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, to znaczy stosuje się je tylko wówczas, gdy nie tylko podatnik nie prowadził w okresie ostatnich 5 lat działalności w zakresie rzemiosła, gastronomii, pensjonatu lub transportu taksówką osobową, ale równocześnie tego rodzaju działalność nie była prowadzona w tym samym lokalu.

Decyzję Wojewody Krystyna Sz. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego powtarzając argument, że prowadzony przez nią zakład jest nowo założony w rozumieniu par. 1 ust. 1 pkt 4 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów, gdyż jest prowadzony przez nią we własnym imieniu i na własne ryzyko, przy użyciu własnych urządzeń, podczas gdy uprzednio był to zakład spółdzielczy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Skierniewicki podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Strona skarżąca nie kwestionuje, że w lokalu, w którym prowadzi działalność gastronomiczną podlegającą opodatkowaniu, prowadzony był uprzednio przez Spółdzielnię "Społem" zakład tego samego rodzaju. Podnosi natomiast, że w zakładzie tym zatrudniona była wyłącznie na podstawie umowy agencyjnej, podczas gdy obecnie prowadzi zakład we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność, w związku z czym zakład należy traktować jako nowo uruchomiony. Rozbieżności pomiędzy skarżącą a organami administracji państwowej sprowadzają się zatem do sporu prawnego o pojęcie zakładu nowo uruchomionego w rozumieniu omawianego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 1978 r., obowiązującego w okresie orzekania przez organy administracji.

Dla uzyskania zwolnienia od podatków, o którym mowa w par. 1 ust. 1 tego rozporządzenia, muszą być spełnione łącznie dwa warunki: podmiotowy i przedmiotowy. Warunek podmiotowy, tj. związany z osobą skarżącej, został przez nią spełniony, gdyż w okresie ostatnich pięciu lat nie prowadziła działalności zarobkowej w zakresie wymienionym w tym przepisie /par. 2 ust. 1/. Organy administracji nie traktują też działalności skarżącej w charakterze agenta w Spółdzielni "Społem" jako prowadzenia własnego zakładu. W sprawie nie występuje natomiast drugi warunek - przedmiotowy z par. 1 ust. 3 rozporządzenia, a mianowicie zakład nie jest nowo uruchomiony, gdyż w okresie ostatnich pięciu lat w punkcie tym prowadzona była tego samego rodzaju, działalność gastronomiczna - smażalnia.

Dla zakwalifikowania działalności gastronomicznej jako nowo uruchomionej w rozumieniu par. 1 ust. 3 rozporządzenia, a tym samym spełniającego jeden z warunków dla uzyskania zwolnienia podatkowego, nie miała znaczenia zmiana osoby prowadzącej zakład /właściciela/ w danym punkcie /lokalu/ w okresie ostatnich pięciu lat. Intencją rozporządzenia jest to, aby w danym punkcie powstał zakład, którego w tym miejscu nie było co najmniej w okresie ostatnich pięciu lat, co podyktowane zostało interesem konsumenta, aby sieć zakładów rzemieślniczych, gastronomicznych i innych usługowych uległa rozszerzeniu dzięki stworzeniu preferencji dla zwiększenia liczby zakładów. Zmiana tylko właściciela zakładu nie prowadzi natomiast do zwiększenia liczby zakładów.

Jeszcze dobitniej kwestię tę wyjaśnia, nie pozostawiając wątpliwości, par. 1 ust. 3 aktualnie obowiązującego w tej sprawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. /Dz.U. nr 26 poz. 138/, stanowiący, że nie uważa się za uruchomienie nowej działalności, jeżeli w lokalu /budynku/ w okresie ostatnich pięciu lat była prowadzona działalność wchodząca do zakresu przedmiotowego rzemiosła lub działalność w zakresie przemysłu gastronomicznego, Albo mieścił się pensjonat. Przewidujące liberalizację tego ograniczenia postanowienia par. 1 ust. 4 i 5 nawet obecnie nie obejmują sytuacji, gdy w zakładzie prowadzonym uprzednio przez jednostkę gospodarki uspołecznionej działalność tę realizowała na podstawie umowy zlecenia albo umowy agencyjnej osoba prowadząca w tym miejscu obecnie zakład.

Skoro w sprawie brak było spełnienia drugiego warunku, a mianowicie uznania zakładu za nowo uruchomiony, zaskarżone decyzje organów administracji należy uznać za prawnie uzasadnione. Organy administracji trafnie wyjaśniły też w piśmie procesowym, że z tytułu nakładów poniesionych w związku z urządzeniem zakładu skarżąca może ubiegać się o udzielenie ulg w odrębnym postępowaniu na podstawie rozporządzenia z dnia 29 grudnia 1975 r. w sprawie ulg podatkowych z tytułu inwestycji /Dz.U. nr 46 poz. 244 ze zm./.

W tej sytuacji - na podstawie art. 207 par. 5 Kpa - skargę należało oddalić.