Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 835/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 2, art. 15, art. 7, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1,2  art. 61 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. G., uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

Decyzją z dnia 18.09.2013r. organ I instancji skierował L. G. do Domu Pomocy Społecznej w [...] – na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r., poz. 163 ze zm.), zwanej dalej u.p.s.

Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] decyzją z dnia 1.10.2013 orzekł o umieszczeniu L. G. w Domu Pomocy Społecznej w [...].

Decyzją z dnia 11.10.2013r., organ I instancji, działając na podstawie art. 61 u.p.s., ustalił L. G. opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] , w wysokości 1.120,31 zł miesięcznie, to jest w wysokości stanowiącej 70 % posiadanego dochodu.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji:

1. ustalił opłatę za pobyt L. G., przebywającej w Domu Pomocy Społecznej w [...] przy , od X/2013r. do II/2014 w wysokości 2.600 zł miesięcznie, od III/2014 w wysokości 2.686,00 zł miesięcznie;

2. wskazał, że do wnoszenia opłaty za pobyt ww. osoby w domu pomocy społecznej (zwanym dalej d.p.s.) zgodnie z art. 61 pkt 1 u.p.s., zobowiązani są:

1. mieszkanka d.p.s. – L. G. – w wysokości 70 % swojego świadczenia, to jest 1.120,31 zł miesięcznie,

2. zstępny – syn R. G. – w wysokości 500 zł miesięcznie od 22.10.2013r. do 31.05.2014r. ze wskazaniem dokonania wpłaty do dnia 30.05.2015r na podany rachunek bankowy,

3. zwolnił od ponoszenia opłaty za pobyt matki L. G. w domu pomocy społecznej:

- syna – T. G.,

- córkę – J. B.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z zarządzeniem Starosty nr 18/2014 z dnia 12.02.2014r. od 1.03.2014r. miesięczny koszt pobytu w Domu Pomocy Społecznej [...] wynosi 2.686 zł. Z tytułu pobytu w tej placówce L. G., zgodnie z decyzją z dnia 11.10.2013r. ponosi opłatę stanowiącą 70 % posiadanych świadczeń, czyli 1.120,31 zł. Pozostałą kwotę do lutego 2014r. wnosiła zastępczo za osoby wymienione w art. 61 ust. 1 u.p.s. Gmina w wysokości 1.479,69 zł. Powołując się na ustalenia z przeprowadzonego w kwietniu 2014r. wywiadu środowiskowego organ I instancji stwierdził, że miesięczne dochody czteroosobowej rodziny syna L. G. – R. G. wynosiły 6.264,56 zł, przekraczając o 792,56 zł 300 % kryterium dochodowego, wynoszącego dla tej rodziny – stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.s. 5.472 zł. W rezultacie, mając na uwadze treść art. 61 ust. 2 u.p.s., organ uznał, że z posiadanego dochodu R. G. winien ponosić miesięczną opłatę w wysokości 500 zł miesięcznie przez okres od daty umieszczenia L. G. w d.p.s. do dnia 31.05.2014r. Organ wskazał, że rodzeństwo R. G. jest zwolnione z partycypowania w kosztach dopłaty do pobytu matki w d.p.s. – z uwagi na ustalenia z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego.

W odwołaniu od ww. decyzji R. G. zakwestionował nałożenie na niego obowiązku opłaty za pobyt matki w d.p.s. za okres wsteczny od dnia 22.10.2013r. do dnia 31.05.2014r. Jak wynika bowiem z orzecznictwa sądów administracyjnych decyzja w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w d.p.s. należy do decyzji konstytutywnych – co oznacza, że może wywoływać skutki jedynie na przyszłość. Ponadto, zdaniem strony, organ I instancji podjął zaskarżoną decyzję nie wykonując zaleceń Kolegium Odwoławczego, które w oparciu o wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdziło, że organ I instancji miał obowiązek w pierwszej kolejności podjąć w trybie art. 59 u.p.s. decyzję, ustalającą miesięczną opłatę, jaką winien ponosić R. G., a dopiero następnie odrębną decyzją orzec o zobowiązaniu do zwrotu poniesionych opłat. Mając na względzie powyższe R. G. wniósł o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.

Kolegium, wydając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. opisane na wstępie rozstrzygnięcie, wskazało na przedwczesne oraz podjęte bez wymaganego prawem uzasadnienia rozstrzygnięcie określone pkt 3 zakwestionowanej decyzji, w którym organ I instancji orzekł o zwolnieniu T. G. i J. B. z wnoszenia opłaty za pobyt L. G. w d.p.s., przy czym nie określił tej opłaty jak też, czy zwolnienie odnosi się do pełnego okresu pobytu matki w d.p.s., poczynając od dnia 22.10.2013r. czy tylko okresu do 31.05.2014r. Ponadto informacje dotyczące osób, które obok odwołującego się są potencjalnie zobowiązane do ponoszenia opłat za pobyt L. G. w d.p.s., winny znajdować się w aktach sprawy oraz w uzasadnieniu decyzji – jako element ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Powołując się na art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s., Kolegium podkreśliło, że w § 3 zarządzenia nr 11/2013 z dnia 1.02.2013r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domach pomocy społecznej na terenie powiatu Starosta określił średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w [...] w roku kalendarzowym 2013r. na 2.600 zł. W konsekwencji, zdaniem organu, brak jest uzasadnienia prawnego pkt 1 zakwestionowanej decyzji, ustalającej opłatę w wysokości określonej zarządzeniem starosty. Kolegium zauważyło, że od października 2013r. toczy się postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji w sprawie ustalenia R. G.owi spornej opłaty, co spowodowało w obecnej chwili wydanie orzeczenia o ustaleniu przedmiotowej opłaty wstecz. Tymczasem w orzecznictwie podnosi się, że niedopuszczalna jest formuła, aby gmina ponosiła koszty pobytu osoby w d.p.s., a dopiero później, w odrębnej decyzji ustalała obowiązek ponoszenia opłaty przez osobę, za którą opłaty uiszczono. Aby mówić o opłacie zastępczej musi być uprzednio ustalona opłata podstawowa ( por. NSA w wyroku sygn. akt I OSK 653/12 z dnia 30.10.2012r.). Kolegium podkreśliło jednocześnie, że R. G., jak dowodzą akta, miał świadomość obowiązku partycypowania w kosztach pobytu matki od dnia 22.10.2013r. do 31.05.2014r. w d.p.s., z tym że opłatę tę zastępczo wniosła Gmina.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Kolegium z dnia [...] R. G. wskazał na przewlekłość postępowania poprzez wskazanie organowi I instancji konieczności procedowania sprawy, pozostającego bez znaczenia dla końcowego jej rozstrzygnięcia – co pozostaje w ścisłym związku z nieusprawiedliwionym co do długości, okresem załatwiania sprawy liczonym od daty wszczęcia postępowania. Zdaniem strony zakwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest bez podstawy prawnej. Powodem uchylenia w trybie art. 138 § 2 K.p.a. decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia było przedwczesne oraz podjęte bez wymaganego prawem uzasadnienia rozstrzygnięcie w jej pkt 3. Tymczasem, zdaniem skarżącego, okoliczności te nie mają żadnego znaczenia wobec zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego kwestii niezgodności z prawem ustalenia opłaty za pobyt matki w d.p.s. w [...] za okres poprzedzający wydanie kwestionowanej decyzji t.j. za okres od 22.10.2013r. do 31.05.2014r. Ponadto decyzja ustalająca opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej stanowi decyzję konstytutywną, wywołującą skutek jedynie na przyszłość – co uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie, a czego organ nie uczynił. Zdaniem strony zaskarżona decyzja nie rozstrzyga najistotniejszego problemu, jakim jest niezgodność ustalenia opłaty za okres poprzedzający wydanie decyzji, skupiając się na problemach wtórnych – co ma świadczyć o unikaniu podjęcia decyzji rozstrzygającej i prowadzenia działań przedłużających postępowanie, przy naruszeniu art. 7 i 12 K.p.a. Końcowo strona skarżąca wskazała, że pomimo ustalenia przez Kolegium, że Gmina nie ma prawa żądać zwrotu zastępczo wniesionej opłaty, to w zaskarżonej decyzji nadal akceptowane są przedstawiane w tej kwestii żądania organu I instancji, który jedynie zmienił podstawę prawną decyzji, w rzeczywistości nadal domagając się w sposób nieuprawniony zwrotu zastępczo wniesionej opłaty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (K-247), uchylająca opisaną powyżej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt L. G. w d.p.s. (pkt 1) oraz wskazania zobowiązanych do wnoszenia opłaty tj. L. G. (pkt 2.1), jej syna R. G. (pkt 2.2), przy jednoczesnym zwolnieniu z wnoszenia tej opłaty pozostałych dzieci L. G. – T. G. oraz J. B. (pkt 3).

Podstawą materialnoprawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia organu I instancji były przepisy ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r., poz. 163 ze zm.), zwanej dalej u.p.s. Z zawartej w tej ustawie regulacji dotyczącej umieszczania osób w domach pomocy społecznej i odpłatności za ich pobyt wynika, że organ gminy właściwej dla osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, wydaje decyzję o skierowaniu do odpowiedniego domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Następnie organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej wydaje decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 2 u.p.s.). Kolejną decyzją związaną z pobytem w domu pomocy społecznej jest decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt, którą wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Jak wynika bowiem z przepisu art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca (ust. 1), z tym że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (ust. 2 pkt 2).

Z kolei stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Przepis ten określa więc enumeratywnie krąg podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w określonej w nim kolejności.

W myśl ust. 2 tego przepisu opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103

ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej –

w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Kierując się treścią powyższych przepisów wskazać należy, że wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zostało poprzedzone wydaniem:

- decyzji Prezydenta Miasta z dnia 18.09.2013r. o skierowaniu L. G. do Domu Pomocy Społecznej w [...] – podjętej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. (K-54),

- decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] z dnia 1.10.2013r. o umieszczeniu L. G. w ww. d.p.s. – podjętej na podstawie art. 59 ust. 2 u.p.s. (K-65).

Ponadto, organ I instancji, mając na uwadze treść art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s. ustalił, że Starosta w § 3 zarządzenia nr 11/2013 z dnia 1.02.2013r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domach pomocy społecznej na terenie powiatu, określił średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w [...] w roku kalendarzowym 2013r. w wysokości 2.600 zł (K-3).

Istota problemu prawnego jaki zarysował się w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., zasadnie wydało zaskarżoną decyzję kasacyjną. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (zdanie drugie cyt. przepisu).

Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który – z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.) – uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Wyjaśnić przy tym trzeba, że organ odwoławczy co do zasady (a wynika to z art. 138 § 1 K.p.a.), jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 K.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie:

- wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksowych lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,

- uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W konsekwencji samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. W tym przypadku chodzi o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a., gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. To zaś oznaczałoby, że sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału zupełnie inne wnioski niż organ I instancji, w takiej sytuacji zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego

(W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011r. (Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 4 (37)/2011, s. 19).

Odnotować należy, że w uzasadnieniu projektu nowelizacji przepisu art. 138 § 2 K.p.a. wskazano m. in. że zmierza ona do większego skrępowania organu odwoławczego w podejmowaniu decyzji kasacyjnej, zawężając możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym. Ogranicza ją bowiem do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nowelizacja ta oparta zatem została na kryterium nienaruszalności zasady dwuinstancyjności. Tym samym przepis art. 138 § 2 K.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Wpływ na podjęcie decyzji kasacyjnej ma treść art. 136 K.p.a. określającego uprawnienia organu odwoławczego do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (bądź zlecenia tego organowi, który wydał decyzję).

Uwzględniając poczynione wyżej rozważania stwierdzić trzeba, że przedstawione w zaskarżonej decyzji motywy podjętego rozstrzygnięcia uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. Zakwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia [...] zostało bowiem wydane z naruszeniem przepisów postępowania, przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na pkt 3 decyzji z dnia [...], w którym organ I instancji orzekł o zwolnieniu T. G. i J. B. z wnoszenia opłaty za pobyt L. G. w d.p.s. Jedynym uzasadnieniem tak podjętego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, cyt.: "Pana rodzeństwo jest zwolnione z partycypowania w kosztach dopłaty do pobytu w domu pomocy społecznej matki – Pani L. G. na podstawie przeprowadzonych z nimi wywiadów środowiskowych". Tymczasem sytuacje, kiedy zstępni wnoszą opłatę za pobyt w d.p.s. zostały ściśle uregulowane w art. 61 ust. 2 u.p.s.:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300%

kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

- z zastrzeżeniem, że małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.s.).

Pomimo jednoznacznej treści cyt. przepisu art. 61 ust. 2 u.p.s. Prezydent Miasta w żaden sposób nie odniósł się do braku spełnienia przez T. G. i J. B. kryteriów dochodowych określonych w tej regulacji, co czyni rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 decyzji z dnia [...] przedwczesnym. Zauważyć trzeba, że powyższe okoliczności zostały zbadane – ze szczegółowym powołaniem się na wyniki przeprowadzonego wywiadu środowiskowego – jedynie w odniesieniu do R. G., którego zobowiązano do wnoszenia opłaty za jej pobyt w d.p.s. Nieprawidłowości w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu nie mogło sanować – poprzez zastosowanie trybu z art. 136 K.p.a. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Dokonana wówczas po raz pierwszy w prowadzonym postępowaniu ocena – przez pryzmat art. 61 ust. 2 u.p.s. – sytuacji dochodowej T. G. i J. B. stałaby bowiem w sprzeczności z wyrażoną w art. 16 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności, polegającą na zapewnieniu stronie prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Dodatkowo podkreślić trzeba, że Prezydent Miasta nie określił ani wysokości przedmiotowej opłaty, ani okresu, do jakiego odnosi się to zwolnienie. Tym samym brak również informacji, czy T. G. i J. B. korzystają ze zwolnienia od ponoszenia przedmiotowej opłaty za cały okres od umieszczenia ich matki w d.p.s. Kolegium zwróciło ponadto uwagę, że w pkt 1 decyzji organu I instancji ustalono opłatę za pobyt L. G. w d.p.s. od października 2013r. do lutego 2014r. w wysokości 2.600 zł miesięcznie, od marca 2014r. w wysokości 2.686,00 zł miesięcznie – w sytuacji, gdy stanowi o tym, stosownie do art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s., odpowiednie zarządzenie Starosty. W zaskarżonej decyzji prawidłowo również zauważono, że organ I instancji w rozstrzygnięciu zawartym w pkt 2.1 zobowiązał do wnoszenia opłaty za pobyt w d.p.s. L. G. – w wysokości 70 % jej świadczenia, to jest 1.120,31 zł miesięcznie. Tymczasem w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (k. 78) znajduje się decyzja z dnia 11.10.2013r., którą Prezydent Miasta , działając na podstawie art. 61 u.p.s., ustalił L. G. opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] przy , w wysokości 1.120,31 zł miesięcznie – to jest w wysokości stanowiącej 70 % posiadanego dochodu (pkt 1), wskazując że opłata za miesiąc, w którym strona została umieszczona w d.p.s. ustala się proporcjonalnie od dnia umieszczenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że Kolegium prawidłowo powołano się na wyniki przeprowadzonego w kwietniu 2014r. wywiadu środowiskowego, z którego wynika że miesięczne dochody czteroosobowej rodziny R. G. wynosiły 6.264,56 zł, przekraczając o 792,56 zł 300 % kryterium dochodowego wynoszącego dla tej rodziny, stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.s. (5.472 zł). W konsekwencji słusznie Kolegium wskazało, że skoro koszt pobytu w d.p.s., zgodnie z Zarządzeniem Starosty w 2013r. wynosi 2600 zł, to po pomniejszeniu o opłatę wnoszoną przez L. G. w wysokości 1120,31 zł różnica w wysokości 1479,69 zł stanowi opłatę, jaką winny solidarnie ponieść dzieci mieszkańca domu, a poniosła ją Gmina, z zastrzeżeniem, że dotyczy to okresu do marca 2014r.

Co się zaś tyczy składanych przez R. G. wniosków o umorzenie postępowania administracyjnego, to należy wyjaśnić że w rozpoznawanej sprawie od października 2013r. (kiedy to matkę skarżącego umieszczono w d.p.s.) toczy się postępowanie administracyjne w sprawie opłaty za pobyt L. G. w d.p.s. W jego trakcie kilkukrotnie wydawano decyzje administracyjne, a R. G. korzystał z przysługujących mu środków odwoławczych, jak również wnosił skargę do tut. Sądu (sprawy o sygn. akt II SA/Ke 867/14 oraz II SA/Ke 1048/15). Tym samym obecnie zadaniem organów było wydanie rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia wysokości przedmiotowej opłaty, uiszczanej dotychczas zastępczo przez Gminę. W konsekwencji brak było podstaw do umorzenia prowadzonego w tym zakresie postępowania, zwłaszcza w sytuacji gdy – jak tu już wyżej wykazano – z uwagi na rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 decyzji organu I instancji należy przeprowadzić ponowne postępowanie w tym zakresie. Ponadto przepis art. 138 K.p.a. nie przewiduje możliwości częściowego umorzenia postępowania organu I instancji, a w pozostałej części – przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niezależnie od powyższego należy podzielić ustalenia Kolegium – dokonane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego – o tym, że R. G. miał świadomość obowiązku partycypowania w kosztach pobytu matki od dnia 22.10.2013r do 31.05.2014r w d.p.s. Jeśli chodzi zaś o zarzuty wysuwane przez skarżącego odnośnie przewlekłości prowadzonego postępowania, to Sąd uznał, że jest to część argumentacji kwestionującej prawidłowość prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania – która nie zasługuje na uwzględnienie. Podobnie należy ocenić zarzut skarżącego co do wydania przez Kolegium decyzji bez podstawy prawnej.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.