Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2405/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Katarzyna Latkowska-Kłoczko, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 950/13 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 950/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 czerwca 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 kwietnia 2013 r., odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 19 października 2012 r. Organ nie stwierdził wystąpienia nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby dokonanie tej czynności.

Organ podkreślił, że przesłanki, na które wskazuje skarżąca, tj. w miarę dokładne ustalenie położenia działek nr 138/1 i 138/2 i ich granic, dokonanie pomiarów pasa drogi publicznej ogólnodostępnej, przebiegającej przez działkę nr 138/1 równolegle po południowej stronie ogrodzonej betonowym murem B. [...] importowanej z Ukrainy o pow. co najmniej 2 500 m2 oraz ustalenie, że na pozostałej części północnej działki działa B. [...] S.A. Oddział w D., zajmująca powierzchnię prawie 15 000 m2 nie są dowodami albo okolicznościami, lecz czynnościami procesowymi, które mają na celu kontynuację postępowania dowodowego, które zakończone jednak zostało zaskarżoną decyzją. Z kolei mapka geodezyjna (zdjęcie lotnicze), na którą powoływała się skarżąca nie może mieć charakteru nowego dowodu w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, albowiem znajdowała się w aktach sprawy, zanim przedstawiła ją skarżąca. Również okoliczność, że działka o nr 138/1 pozostawała w faktycznym użytkowaniu A. S.A. znana była organowi odwoławczemu. Na fakt ten strona wskazywała już w trakcie postępowania toczącego się w trybie zwyczajnym. W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta S. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości podnosiła, że faktycznie nie włada nieruchomością, gdyż nie ma do niej dostępu, wnioskując jednocześnie o naliczanie podatku od momentu zmiany w ewidencji gruntów. Podobnie, M. M. w piśmie z dnia 11 czerwca 2012 r. skierowanym do Burmistrza Miasta S. wyjaśniła, że działka o nr 138/1 jest zajęta pod tory B. [...] i od roku 1976 r. pozostaje w faktycznym użytkowaniu A. S.A. Jednocześnie strona wskazała, że podatek od nieruchomości winien być naliczany od roku 2012, tj. od daty wprowadzenia zmian w rejestrach ewidencji gruntów. Do wniosków tych przychyliło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Reasumując organ wskazał, że nie można wznowić postępowania, gdy okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej.

2. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, z ostrożności procesowej uchylenie decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2012 r. oraz o zawieszenie postępowania podatkowego do działki 138/1 za rok 2012 i lata następne do czasu wydania przez Starostę B. decyzji administracyjnej aktualizującej dotychczasową klasyfikację podatkową działki 138/1 Ba.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ podniósł, że wskazane w skardze argumenty nie wnoszą do sprawy jakichkolwiek nowych elementów, tym samym nie prowadzą do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Stanowią one powtórzenie argumentów wcześniej powoływanych, które były już przedmiotem rozpoznania przez organ podatkowy.

3. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło stronie skarżącej uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 19 października 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. Następnie Sąd odniósł się do wadliwości zastosowania w sprawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa") poprzez nieuwzględnienia odwołania i nieuchyleniu decyzji wymiarowej, pomimo błędnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia, że nie wyszły na jaw nowe okoliczności i nowe dowody. Zauważył, że wskazane zarzuty ogniskują się wokół działki nr 138/1. Strona skarżąca podnosiła przy tym, że organ powinien uznać za nowe okoliczności faktyczne jej użytkowanie przez A. S.A. oraz zajęcie pod ul. S.. Z poglądem tym Sąd pierwszej instancji nie zgodził się.

Rację przyznał Sąd pierwszej instancji organom, że strona skarżąca domagając się w miarę "dokładnego ustalenia położenia działek nr 138/1 i 138/2 i ich granic oraz pomiaru pasa drogi publicznej przebiegającej przez działkę 138/1" de facto domagała się czynności procesowych, a więc prowadzenia postępowania dowodowego i pozyskania nowych dowodów, co jest domeną zwykłego postępowania podatkowego, a nie postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym. Zasadnie także, w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że mapa lotnicza nie była nowym dowodem. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że stanowiła ona dowód w postępowaniu zwykłym. Sąd przypomniał, że postępowanie wznowieniowe nie może być poświęcone powtórnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, ponieważ temu celowi służy postępowanie zwykłe. Reasumując Sąd uznał, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi określone w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wyklucza zarzucenie organowi dowolności w zakresie ustaleń faktycznych, a także konsekwencji stwierdzonych faktów.

4. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), autor skargi kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej "u.p.o.l.") poprzez przyjęcie, że powierzchnia nieruchomości wskazana w ewidencji gruntów stanowi podstawę do naliczenia podatku od nieruchomości, podczas, gdy skarżąca nie jest posiadaczem samoistnym całej nieruchomości, której część zajęta jest: pod drogę publiczną tj. ul. S., zaś na części znajduje się wyodrębniona murem betonowym B. [...] A. S.A. Oddział w D., co zostało w toku postępowania wykazane,

- art. 7d ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 193 poz. 1287 ze zm., dalej "u.p.g.k.") poprzez przyjęcie, że dane zawarte w rejestrze odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu na nieruchomości (w szczególności klasyfikacji gruntu), podczas, gdy w toku postępowania skarżąca wykazała, iż stanowi nieużytek, a nie grunt przemysłowy, z którym działka graniczy,

- art. 21 ust. 1 u.p.g.k. poprzez przyjęcie, iż dane z ewidencji gruntów działki nr 138/1 stanowią podstawę, do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, podczas, gdy dane te nie odpowiadają stanowi faktycznemu istniejącemu w rzeczywistości na gruncie.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącej podniósł ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewykonanie obowiązku kontroli prawidłowej wykładni prawa, który to obowiązek jest nałożony m. in. w art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., a przede wszystkim w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez przyjęcie błędnej wykładni przepisów w postaci:

a) art. 121 § 1 i 2, art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych, oraz uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak doręczenia materiałów procesowych wniesionych do organu podatkowego przez współwładającą działką 138/1 M. M.,

b) art. 128 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą wyjątkowe przesłanki pozwalające na uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej w drodze wznowienia postępowania,

c) art. 194 ust. 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż w sprawie brak jest możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko dokumentom urzędowym sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, podczas, gdy w sprawie zachodziły przesłanki do uznania, iż dokumenty te nie zawierają ustaleń zgodnych ze stanem faktycznym istniejącym w rzeczywistości na gruncie,

d) art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu zakończenia postępowania sądowego o uwłaszczenie,

e) art. 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji, w szczególności brak odniesienia się przez organ podatkowy do informacji uzyskanej w dniu 20 czerwca 2012 r., dotyczącej funkcjonowania na terenie działki B. A. [...] S.A. Oddział w D., o której informację organ podatkowy miał już od dnia 18 maja 2012 r. z internetowego wydruku zdjęcia lotniczego działki - materiału informacyjnego, a nie dowodowego, co wynika z notatki zamieszczonym na przedmiotowym zdjęciu,

f) art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne oraz dowody istniejące w chwili wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję, polegające na przyjęciu, iż: zdjęcie lotnicze znajdowało się w aktach sprawy zanim przedstawiła ją skarżąca, podczas gdy, zdjęcie to zostało dołączone do akt sprawy już po wydaniu decyzji, cały teren jest we władaniu strony, podczas, gdy przez część działki przebiega ul. S., a na jej północnym odcinku działa B. [...] A. S.A. Oddział w D., która to część jest faktycznie wyodrębniona na gruncie,

g) art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż w sprawie brak jest przesłanek pozwalających na wznowienie postępowania.

- art. 106 § 2, 3, 5 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z odwołania skarżącej z dnia 30 sierpnia 2012 r. od sześciu decyzji podatkowych dotyczących okresu 2007- 2012, mimo, iż pozostają one w związku z przedmiotem postępowania oraz poczynienie przez Sąd pierwszej instancji ustaleń sprzecznych z materiałem zgromadzonym w sprawie

- art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a) – c) p.p.s.a., poprzez brak dokładnego wskazania podstawy prawnej nie uwzględnienia skargi oraz błędną ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ podatkowy, a także poczynienia przez Sąd ustaleń pozostających w sprzeczności ze stanem faktycznym istniejącym w rzeczywistości na gruncie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Zdaniem organu skarga kasacyjna nie zawiera jednego z istotnych elementów, jakim jest wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku.

5. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu. Istota sporu zarysowanego w skardze kasacyjnej sprowadza się do oceny czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zasadnie odmówiło skarżącej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 19 października 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r.

Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odstępstwem od zasady trwałości tj. jednej z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego. Wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie nie tylko dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, ale i dla całego istniejącego porządku prawnego. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości (legalności). Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane w określonych trybach nadzwyczajnych.

Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowych było dotknięte choć jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji. Inna jest bowiem waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w postępowaniu wznowieniowym.

W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną wniosku o wznowienie stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona tylko wtedy, gdy są one istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie.

Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że przesłanki, na które wskazuje skarżąca, tj. w miarę dokładne ustalenie położenia działek nr 138/1 i 138/2 i ich granic, dokonanie pomiarów pasa drogi publicznej ogólnodostępnej, przebiegającej przez działkę nr 138/1 równolegle po południowej stronie ogrodzonej betonowym murem B. [...]. S.A. odział w D., zajmująca powierzchnię prawie 15 000 m2 nie są dowodami albo okolicznościami, lecz czynnościami procesowymi, które mają na celu kontynuację postępowania dowodowego, które zakończone zostało zaskarżoną decyzją. Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji wskazał, że mapa lotnicza, na którą powołuje się strona skarżąca nie może mieć charakteru nowego dowodu w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Znajdowała się ona bowiem w aktach sprawy zanim przedstawiła ją skarżącą. Ponadto trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że okoliczność, iż działka o nr 138/1 pozostawała w faktycznym użytkowaniu A. S.A. znana była organowi odwoławczemu. Na fakt ten skarżąca wskazywała już w trakcie postępowania toczącego się w trybie zwyczajnym. W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta S. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości skarżąca podnosiła, że faktycznie nie włada nieruchomością, gdyż nie ma do niej dostępu, wnioskując jednocześnie o naliczenie podatku od momentu zmiany w ewidencji gruntów. Podobnie M. M. w piśmie z dnia 11 czerwca 2012 r. skierowanym do Burmistrza Miasta S. wyjaśniła, że działka 138/1 jest zajęta pod tory B. [...] i pozostaje w faktycznym użytkowaniu A. S.A. Dodatkowa sama skarżąca wskazała, że podatek od nieruchomości powinien być naliczany od 2012 r., tj. od daty wprowadzenia zmian w rejestrach ewidencji gruntów. Do wniosków tych przychyliło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie można wznowić postępowania, gdy okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy były znane organowi wcześniej.

Reasumując, po analizie wszystkich zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Z tych przyczyn na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.