Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 366/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi F. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., działając na podstawie art. 48 ust. 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), po rozpatrzeniu sprawy samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego położonego na działce o oznaczeniu geodezyjnym nr 1 w R., przy ul. [...] nałożył na skarżącego F. M., właściciela obiektu obowiązek przedłożenia, w terminie do 28 lutego 2018 r.:

- zaświadczenia Prezydenta Miasta R. o zgodności rozbudowy wraz z przebudową budynku gospodarczego, zlokalizowanego jw. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R.,

- czterech egzemplarzy kompletnego projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oraz kopią uprawnień budowlanych i aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem potwierdzającym wpis projektanta oraz sprawdzającego na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w związku z pismem M. i L. S. w sprawie sprawdzenia legalności zabudowań na przedmiotowej działce, przeprowadzono w dniu [...] r. czynności kontrolne, podczas których ustalono, że na działce znajdują się budynek mieszkalny jednorodzinny, budynek gospodarczy i wiata drewniana. Budynek gospodarczy został wybudowany w latach 30 ubiegłego wieku w technologii tradycyjnej, jego budowa wymagała zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami uzyskania pozwolenia właściwej władzy.

Jednakże w oparciu o informacje otrzymane od Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta R. oraz Archiwum Państwowego w K., PINB uznał, że brak jest dowodów, na podstawie których można stwierdzić nielegalne wybudowanie w latach 30-tych XX w. budynku gospodarczego.

Ponadto, biorący udział w czynnościach kontrolnych pracownik Inspektoratu posiadający uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, ocenił stan techniczny przedmiotowego obiektu jako dobry oraz nie zagrażający zdrowiu i życiu ludzi. Organ podał, że:

1. wystąpił do Biura Geodety Miasta R. o przekazanie kopii map zasadniczych dla przedmiotowej działki z okresu od lat 30-tych XX wieku do chwili obecnej;

- w piśmie z dnia [...] r. Zastępca Naczelnika Biura Geodety Miasta przekazał kopie map jw. i wskazał: dodatkowo przeprowadzono analizę powyższych map i dokumentów, z których wynika, iż budynek gospodarczy na działce o nr 1 obok budynku mieszkalnego przy ul. [...] po raz pierwszy pojawił się na mapie zasadniczej w 1968 r.; w roku 2006 na mapie zasadniczej zmieniono: funkcję budynku z "g" (budynek gospodarczy) na funkcję "t" (budynek transportu i łączności) oraz kształt budynku; w tym miejscu organ zauważył, że na mapie zasadniczej, w skali 1:500 z 2016 r., jest to prostokąt o wymiarach ok. 5,5m x 13,0m.

2. Wystąpił do Biura Geodety Miasta R. o udzielenie pisemnej informacji, czy przedmiotowy budynek gospodarczy położony jest w całości na działce o nr 1, czy także na działce o nr 2.

- w piśmie z dnia 30 września 2016 r. Zastępca Naczelnika Biura Geodety Miasta wskazał: W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w R. nie ma dokumentów z jednoczesnym pomiarem budynku o identyfikatorze 9.2-1:2 i znaków granicznych, które pozwalałyby na mapie zasadniczej zmienić położenie budynku względem granicy działki o numerze 1. (...) Strona postępowania powinna zlecić geodecie uprawnionemu, wznowienie punktów granicznych pomiędzy działką o numerze 1 a działką o numerze 2.

3. Zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta R. o przekazanie informacji, czy w latach 2004-2006 właściciele działki o nr 1 uzyskali decyzję Prezydenta Miasta R. o pozwoleniu na budowę istniejącego na tej działce budynku gospodarczego lub dokonali zgłoszenia takiej inwestycji w trybie art. 30 Pb;

- w piśmie z dnia 3 października 2016 r. Naczelnik Wydziału Urbanistyki i Architektury UM R. poinformował, że w rejestrach organu administracji architektoniczno-budowlanej (w latach 2004-2006) brak zapisu o uzyskaniu przez właścicieli ww. nieruchomości decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź przebudowę lub rozbudowę istniejącego na tej działce budynku gospodarczego lub dokonania zgłoszenia takiej inwestycji w trybie art. 30 Prawa budowlanego,

4. Wezwał J. M., pełnomocnika F. M. właściciela budynku gospodarczego na działce 1, do złożenia wyjaśnień w charakterze strony:

- w czasie przesłuchania w dniu [...] r. J. M. oświadczyła, że budynek gospodarczy został wzniesiony w latach 30-tych XX w.; do chwili obecnej nie zostały zmienione jego wymiary zewnętrzne, został jedynie zmodernizowany, tj. wymiana stolarki, przemurowanie pęknięć, ocieplenie, wymiana konstrukcji dachu itp.: modernizacja została wykonana po 1996 r.

5. Zawiadomił strony postępowania o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowego budynku;

- w czasie oględzin w dniu [...] r. pracownicy Inspektoratu dokonali pomiarów charakterystycznych parametrów budynku gospodarczego, które zostały przedstawione na wydruku z ewidencji gruntów i budynków oraz wykonali dokumentację fotograficzną; pomierzone charakterystyczne wymiary budynku w kształcie prostokąta to 5,18m (szerokość) i 13,59m (długość);

6. Wezwał H. S. współwłaścicielkę sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] w R. do złożenia wyjaśnień w charakterze świadka;

- w czasie przesłuchania w dniu [...] r. H. S. zeznała, że budynek gospodarczy na działce przy ul. [...] (1) został rozbudowany w kierunku wschodnim, nie ma wiedzy o jakie wymiary; rozbudowa ta nastąpiła około 1996-1997 r. i zakończyła się w jednym sezonie;

7. Wezwał F. M., właściciela budynku gospodarczego do złożenia wyjaśnień w charakterze strony; w czasie przesłuchania w dniu [...] r. F. M., zeznał, że na działce nr 1 w granicy z działką sąsiednią o nr 3 zlokalizowany jest budynek gospodarczy zrealizowany w latach 30-tych XX wieku; pierwotnie był to budynek dwukondygnacyjny i w latach 90-tych XX wieku budynek uległ przebudowie i rozbudowie; w ramach remontu z tytułu szkód górniczych rozebrana została druga kondygnacja budynku, następnie w kierunku wschodnim rozbudowano ten budynek; dodał, że do czasu remontu budynek użytkowany był jako chlewnia i że wszelkie przebudowy budynku i jego rozbudowa były wykonywane przez jego rodziców.

Zdaniem organu, z powyższych ustaleń wynika, że budynek gospodarczy, stanowiący przedmiot niniejszego postępowania bezsprzecznie został, w okresie 1996-1997 r., rozbudowany i przebudowany, bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 24 grudnia 1997 r. budowa (rozbudowa, przebudowa) budynków gospodarczych nie była objęta katalogiem obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Wobec czego organ do legalizacji tego obiektu zastosował przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane i po ustaleniu, że realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego nie narusza:

- obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] z późniejszymi zmianami, gdyż jest on położony na obszarze oznaczonym symbolem MM2 tj. tereny zabudowy mieszkaniowej o zróżnicowanych parametrach z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i jednorodzinną; w funkcji dopuszczalnej widnieją budynki gospodarcze i garaże; ponadto w § 1 ww. uchwały Rady Miasta widnieje zapis: dopuszcza się realizację nowej zabudowy leżącej ścianą zewnętrzną bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5m od granicy z działką sąsiednią, jeśli stanowi ona uzupełnienie pierzei ulicy, lub realizację zabudowy szeregowej, grupowej (w tym bliźniaczej), lub też stanowi rozbudowę istniejącej zabudowy usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, lub w odległości 1,5m od granicy z działką sąsiednią;

- przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie rozbudowy do stanu zgodnego z prawem.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w celu ustalenia daty dokonania rozbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego, dopuścił jako dowód zdjęcia satelitarne w wersji papierowej z lat 1981, 1992 i 1996 sporządzone przez Głównego Geodetę Kraju (data wydania kopii 4 luty 2015 r.), przekazane przez A. M. w toku prowadzonych przez organ postępowań w sprawie samowolnie zrealizowanych na działce o nr geod. 4 w R., w rejonie ul. [...], budynków: wiaty, garażu i budynku gospodarczego. I tak na zdjęciu z 1981 r. arkusz M-24-62, szereg 4 nr [...] na działce geod. 1 widnieje budynek mieszkalny jednorodzinny oraz budynek gospodarczy zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią o nr geod. 5 o kształcie zbliżonym do kwadratu o wym. 5m x 4m, wraz z przybudówkami: po północnej stronie o wym. 3m x 2m, po zachodniej o wym. 2m x 3m, po wschodniej natomiast 1m x 3m, tak też na mapie zasadniczej w skali 1:1000 z 2005 r., pochodzącej z zasobu Biura Geodety Miasta R. Zachodnia elewacja budynku gospodarczego oraz wschodnia budynku mieszkalnego położonego na tej działce nie są położone w jednej linii, zachodnia ściana elewacji budynku gospodarczego "zachodzi: około 2,0m na budynek mieszkalny.

Na zdjęciu wykonanym w dniu [...]r., arkusz M-34-62, szereg 7 nr [...] widnieją budynki jw. w niezmienionym kształcie.

Natomiast na zdjęciu wykonanym w dniu [...] r., arkusz M-34-62, szereg 7 nr [...] na działce w miejscu jak opisano powyżej, nie ma przedmiotowego budynku gospodarczego w kształcie obecnym.

W celu potwierdzenia tych ustaleń, poczynionych w oparciu o papierową wersję zdjęcia z 1996 r. organ zwrócił się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. o sporządzenie i przekazanie tego zdjęcia w formie elektronicznej na płycie CD. Zdjęcie w tej formie zostało przekazane w dniu 1 grudnia 2017 r. Przybliżenie sytuacji, jaką daje forma elektroniczna zdjęcia, uwiarygodniła dodatkowo zebrany materiał dowodowy.

Ponadto, organ I instancji zwrócił się do Geodety Miasta R. o przekazanie kopii ortofotomapy z roku 2006 (najstarsza jaką posiada zasób geodezyjny w R. oraz wezwał ponownie F. M. do stawienia się osobiście w dniu [...] r. w celu złożenia wyjaśnień związanych z dokonaną rozbudową i przebudową przedmiotowego budynku gospodarczego.

F. M. nie stawił się na przesłuchanie, lecz w następnym dniu wpłynęło jego pismo o następującej treści:

"W związku z wezwaniem do stawienia się osobiście w dniu [...] r. w celu złożenia wyjaśnień w charakterze strony, dotyczących dat wykonania robót budowlanych związanych z dokonaną rozbudową i przebudową przedmiotowego obiektu zawiadamiam, że swoje wyjaśnienia już złożyłem i nie mam nic do dodania. Jak wskazywałem w odwołaniu od poprzednio wydanej przez Państwa Organ decyzji moje wyjaśnienia, w których podałem, że przebudowa przedmiotowego budynku miała miejsce w latach 90-tych, należy rozumieć rok ok. 1990.

Oświadczam, że budynek gospodarczy zrealizowano w latach 30 XX wieku, a w latach 90 XX wieku, tj. początkiem 1990 r. uległ przebudowie przez moich rodziców. Został on obniżony o kondygnację, gdzie kiedyś przechowywano siano.

Nie wiem, czy został przebudowany na podstawie zezwolenia czy pozwolenia. Ojciec wykonał prace sam w systemie gospodarczym (ojciec zmarł w [...] r., a matka ma 91 lat) .

Po 1996 r. został zmodernizowany, wymiana stolarki, dachu, ocieplony itp. Okna od 30 lat XX wieku zgniły, a ściany należało w miejscach pęknięć przemurować.

Nie zamierzam już więcej się stawiać w Inspektoracie, bowiem nie mam nic więcej do dodania.".

Organ I instancji ustalił też, że na otrzymanej w dniu 12 października 2017 r. kopii ortofotomapy z roku 2006 widnieje budynek gospodarczy zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią, przy czym budynek ten posiada kształt prostokąta o wymiarach około 14m x 5,5m i jego ściana zachodnia znajduje się w odległości 0,70 m od linii ściany wschodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego (budynki te się "mijają") zlokalizowanego na tej działce. Kształt i wymiary przedmiotowego budynku gospodarczego odpowiadają tym uwidocznionym na mapie zasadniczej z roku 2016r.

Dokładnych pomiarów tego budynku dokonali pracownicy Inspektoratu w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. Pomierzone wielkości to: długość: 13,59m, szerokość: 5,06m, przy czym jak słusznie zauważył skarżący, budynek ten nie jest usytuowany w całości na planie prostokąta, gdyż od strony północno-wschodniej część budynku o wymiarach 4,45m x 2,55m stanowi zadaszenie oparte na trzech słupach stalowych. Nie zmienia to faktu, że budynek zwiększył powierzchnię o około 100%. Na mapie zasadniczej w skali 1:1000 z 2005 r. (zdjęcie lotnicze z 1981 r.) budynek ten usytuowany jest w odległości od granicy działki o numerze geod. 6 o ok. 17m, aktualnie jak wynika to z pomiarów dokonanych w czasie oględzin w dniu [...] r. jak również z mapy zasadniczej.

Zatem biorąc pod uwagę sytuację zobrazowaną zdjęciami lotniczymi, a zwłaszcza kluczowym dla niniejszego rozstrzygnięcia, zdjęciem wykonanym w dniu [...] r. organ uznał, że budynek gospodarczy, stanowiący przedmiot niniejszego postępowania w zasadniczej części powstał po 30 maja 1996 r. Potwierdziły to również zeznania H. S. Fakt ten co do daty potwierdziły też wcześniejsze zeznania J. M., przy czym z jej zeznań wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie zmienił kształtu i wymiarów od chwili powstania, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Faktem jest również, że ówczesny właściciel budynku nie uzyskał pozwolenia na jego przebudowę i rozbudowę, wobec czego do legalizacji tej budowy zastosowanie będą miały przepisy art. 48 Prawa budowlanego, co uzasadniało nałożenie obowiązków w trybie ust. 3 tego przepisu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie F. M. wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 48 Prawa budowlanego. Jego zdaniem, wywód organu I instancji jest chaotyczny i niespójny z zaleceniami zawartymi w poprzednim rozstrzygnięciu organu II instancji. Nie określono bowiem części przedmiotowego budynku, która poddana była rozbudowie. Tymczasem nakaz musi jednoznacznie precyzować przedmiot postępowania. Organ nadzoru budowlanego nie wykazał też, że nie nastąpiło takie powiązanie konstrukcyjne różnych części budynku, że nie zagrożenia zniszczenia legalnych części podczas rozbiórki części ewentualnie nielegalnych.

Skarżący podniósł też, że organ I instancji nie uwzględnił faktu, że w 1992 r. podczas grodzenia nieruchomości sąsiedniej nie wzniesiono muru na całej granicy, lecz mur, który styka się z budynkiem gospodarczym, od strony wschodniej, podczas gdy H. S. zeznała, że budynek miał być rozbudowany w kierunku wschodnim w latach 1996/1997. Podniósł, że budynek powstał w latach 30-tych ub. wieku, więc nie mógł uzyskać pozwolenia na budowę, gdyż urodził się w [...] r.

Zaskarżonym postanowieniem organ II instancji uchylił powyższe postanowienie i orzekł o nałożeniu na skarżącego nakazu przedłożenia takich samych dokumentów w terminie do dnia 30 czerwca 2018 r.

Organ odwoławczy ustalił, że z protokołu przeprowadzonych w dniu [...] r. przez organ pierwszej instancji czynności kontrolnych wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy posiada następujące wymiary: długość 13,59m, szerokość 5,06m, przy czym część budynku od strony południowo-wschodniej o wymiarach 4,52m x 2,55m stanowi zadaszenie oparte na trzech stalowych słupach.

Następnie z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, w tym przede wszystkim zdjęć lotniczych z lat 1981-1996 r. przekazanych przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy na przestrzeni lat ulegał rozbudowie i przebudowie. I tak na zdjęciu lotniczym z 1981 r. widać przedmiotowy budynek gospodarczy zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią o nr 5 w kształcie zbliżonym do kwadratu o wym. 5m x4m wraz z przybudówkami: po północnej o wym. 3m x 2m, po zachodniej o wym. 2m x 3m, po wschodniej 1m x 3m. Także i na zdjęciu lotniczym z roku 1992 widnieje przedmiotowy budynek gospodarczy w tym samym niezmienionym kształcie co w roku 1981. Natomiast ze zdjęcia lotniczego z 1996 r. wyraźnie widać, iż w opisanym miejscu nie jest zlokalizowany przedmiotowy budynek gospodarczy w kształcie obecnym, jak i z roku 1992. Tym samym należałoby uznać, że w istocie skarżący po 1996 r. dokonał budowy nowego obiektu, bowiem wykonał budynek gospodarczy w innym miejscu działki, różniący się kształtem od budynku z 1981 r.

Zdaniem organu, nie ma przy tym znaczenia kwestia zakwalifikowania przedmiotowych robót budowlanych jako rozbudowa i przebudowa dokonana przez organ pierwszej instancji. Jak wynika bowiem z treści art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (Dz. U. z 1994 nr 89 poz. 414) przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiekty budowlanego.

Zatem nie może budzić wątpliwości, iż na wykonanie tego typu robót (budowa, rozbudowa, przebudowa) należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z ustaleń PINB w R. mających potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, budowę budynku gospodarczego zrealizowano bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Istotną kwestią jest także ustalenie daty budowy przedmiotowego budynku. Ma to bowiem podstawowe znaczenie dla zastosowania właściwych przepisów, zaś ustalenie daty rozbudowy budynku ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż przesądzi o porządku prawnym, w jakim winno toczyć się ewentualne postępowanie legalizacyjne tj. w trybie art. 48 Prawa budowlanego lub art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ pierwszej instancji przyjął, że budowa budynku gospodarczego została wykonana po dniu 1 stycznia 1995 r. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zdjęcia lotnicze z okresu 1981 r. – 1996 r. przesłane przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, a obejmujące domy mieszkalne zlokalizowane przy ul. [...] w R. Widać na nich wyraźnie, że w roku 1981, 1992 i 1996 budynek będący przedmiotem sprawy jest innego kształtu niż w chwili obecnej. Tym samym należy uznać – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego – że przedmiotowa budowa budynku musiała zostać przeprowadzona po dniu 1 stycznia 1995 r. o czym świadczy zebrany w sprawie bogaty materiał dowodowy.

Reasumując, organ pierwszej instancji prawidłowo prowadził postępowanie w trybie legalizacyjnym określonym w art. 48 Prawa budowlanego. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa samowolna budowa budynku gospodarczego nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego możliwym jest jej zalegalizowanie poprzez wdrożenie kolejnego etapu postępowania legalizacyjnego, co też PINB uczynił.

W skardze do sądu administracyjnego F. M. domagał się uchylenia postanowień organów obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:

1) art 48 ust. 3 Prawa budowlanego z powodu błędnego przyjęcia, że samowola budowlana zaistniała pod rządami ustawy z 1994 r.,

2) art. 7, 77 i 80 kpa – poprzez brak wykazania, że całość przedmiotowego budynku została wykonana pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. jako odbudowa o gabarytach ustalonych podczas oględzin z dnia [...] r.

Skarżący ponowił zarzuty i argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Dodatkowo podniósł, że organy nie dały wiary jego oświadczeniom oraz jego żony i córki, które znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym materiale. Nie kwestionując ustaleń co do szerokości przedmiotowego budynku (ok. 5m), skarżący zarzucił, że na podstawie słabej jakości zdjęć lotniczych nie sposób jednoznacznie przyjąć, że jego długość uległa zmianie. Jego zdaniem, także ustalenia geodezyjne nie mogą stanowić przesądzającego dowodu, gdyż w praktyce spora część obiektów ze względu na koszty usług, nie jest nanoszona na mapy zasadnicze. Skarżący podał, że część dachu budynku gospodarczego uległa zawaleniu z uwagi na zły stan techniczny, wobec czego dach mógł być na zdjęciach mało widoczny. Ostatecznie doszło do wymiany całego dachu nad przedmiotowym budynkiem. Stąd też przy braku ustalenia konkretnych części, którego miałaby niby stanowić samowolę budowlaną, po stronie organów istnieje obowiązek wykazania, że jest techniczna możliwość rozebrania części bez zagrożenia uszkodzenia części, których legalności nie można udowodnić.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W oparciu o należycie zebrany i rozważony materiał dowodowy prawidłowo organy nadzoru budowlanego obydwu instancji dopatrzyły się podstaw do wdrożenia trybu z art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej.

Zdaniem sądu administracyjnego, brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych co do okresu wykonania samowolnej rozbudowy przedmiotowego budynku. Z mocy art. 80 kpa, organy działają na zasadzie swobodnej oceny materiału dowodowego. Okoliczność faktyczna może zostać udowodniona, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa).

Powyższe reguły procedury zostały w niniejszej sprawie dochowane, co znajduje odzwierciedlenie w motywach zaskarżonego postanowienia. Dysponując sprzecznymi zeznaniami świadków i twierdzeniami stron co do daty i zakresu wykonanych robót budowlanych, organy nadzoru budowlanego oparły się na powołanych wyżej mapach geodezyjnych i zdjęciach lotniczych. Skarżący kwestionując czytelność i dokładność tych materiałów dowodowych, pominął własne oświadczenia, składane pisemnie w toku postępowania administracyjnego, przytoczone w motywach obydwu postanowień (na kolejne przesłuchanie skarżący się nie stawił). Skarżący w dniu [...] r. zeznał, że w latach 90-tych ub. wieku, sporny budynek został przebudowany i rozbudowany w kierunku wschodnim (po rozbiórce drugiej kondygnacji). W piśmie z dnia 26 października 2017 r. skarżący podał, że przebudowa i obniżenie o jedną kondygnację nastąpiło na początku lat 90-tych. Roboty te wykonali jego rodzice. Po 1996 r. budynek został zmodernizowany, tj. wymieniono m.in. dach i wykonano ocieplenie.

Kwestionując w skardze fakt rozbudowy obiektu z powodu oparcia się na zdjęciach lotniczych i mapach, skarżący w oczywisty sposób przeczy więc własnym poprzednim oświadczeniom. Z kolei J. M. w toku przesłuchania w dniu [...] r. podała, że nie uległy zmianie wymiary budynku od jego wzniesienia w latach 30-tych ub. wieku, a jedynie po 1996 r. dokonano jego modernizacji.

Zdaniem sądu administracyjnego, wersja ta różni się więc od twierdzeń samego skarżącego. Tymczasem zdjęcia lotnicze i mapy geodezyjne korelują z twierdzeniami H. S., że budynek został rozbudowany w kierunku wschodnim po 1996 r. Ta data robót jest też zgodna ze stanowiskiem skarżącego, lecz twierdzi obecnie, że nie była to rozbudowa (powiększenie długości budynku). Zdjęcia lotnicze i mapy pozwalają też na obiektywną ocenę, że obiekt ulegał na przestrzeni lat kilkakrotnie zmianom co do kształtu i powierzchni. Wielokrotna przebudowa i rozbudowa oraz realizacja nowego dachu i ocieplenia obiektu, nie pozwala na ocenę, czy zachował się jakikolwiek fragment "starego" budynku. Nie ma zatem faktycznej możliwości wyodrębnienia samodzielnej części obiektu, zrealizowanej pierwotnie, o mniejszych wymiarach, lecz z dodatkową kondygnacją, która również nie istnieje (została rozebrana).

Zasadnie w takim stanie rzeczy organ odwoławczy orzekł o nałożeniu na skarżącego obowiązku przedłożenia projektu budowlanego, obejmującego cały obiekt o aktualnych wymiarach i usytuowaniu na działce (wobec wątpliwości, czy w ogóle jest położony w tym samym miejscu, czy też przesunięty).

Ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia są zatem logiczne i oparte na zebranym materiale dowodowym. Wobec niemożności przesłuchania ówczesnych inwestorów i właścicieli nieruchomości (rodziców skarżącego), zasadnie organy nadzoru budowlanego obciążyły skarżącego, jako obecnego właściciela obiektu, obowiązkiem przedłożenia dokumentacji niezbędnej do legalizacji samodzielnie zrealizowanych robót (art. 52 Prawa budowlanego). Brak też podstaw do kwestionowania poglądu, że w latach 1996-1997, przedmiotowe roboty, polegające na rozbudowie obiektu wymagały pozwolenia na budowę z mocy art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Dla oceny legalności robót miarodajny jest bowiem stan prawny i rygory obowiązujące w dacie budowy. Wreszcie, poczyniono niezbędne ustalenia, że wówczas nie udzielono pozwolenia na budowę.

Dla wyniku niniejszej sprawy nie ma też żadnego znaczenia fakt, czy istnieje możliwość częściowej rozbiórki obiektu bez uszkodzenia pozostałych części. "Nawet jeżeli obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r., a następnie został przebudowany (rozbudowany, nadbudowany) po tej dacie bez wymaganego pozwolenia, zastosowanie ma tryb z art. 48 Prawa budowlanego" (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym skutkować wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy.

mr