Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1767/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 6, art. 10 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. Ł., J. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 81/17 w sprawie ze skargi T. Ł., J. Ł. na uchwałę Rady Gminy Juchnowiec K. z dnia 10 maja 2011 r. nr ... w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 30 marca 2017 r. sygn. II SA/Bk 81/17 oddalił skargę T. Ł. i J. Ł. (dalej skarżący) na uchwałę Rady Gminy J. z 10 maja 2011 r. nr ... w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi O. - obszar planistyczny O. W.

Sąd I instancji wskazał, że kwestionowane przez skarżących wyznaczenie w planie miejscowy przebiegu drogi ... przez teren ich nieruchomości nie narusza prawa i było oparte na uzasadnionych przesłankach wynikających z zachowania zasad ładu przestrzennego.

Skarżący wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:

1) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wówczas - Dz. U. z 2003 r., Nr 80 poz.717 ze zm., dalej: upzp) poprzez pominięcie obowiązku uwzględnienia w procesie uchwalenia planu miejscowego stanu prawnego gruntów, którym był przedmiotowej w sprawie stan ustalony decyzjami o warunkach zabudowy oraz decyzją o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości;

2) art. 6 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 upzp poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmierne ograniczenie uprawnień skarżących związanych z prawem własności nieruchomości, w szczególności działki nr ...;

3) art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny poprzez nieuprawnione ograniczenie skarżących jako właścicieli w możliwości korzystania ze stanowiącej ich własność nieruchomości.

W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, Sąd I instancji, oceniając legalność planu miejscowego, nie mógł naruszyć art. 10 ust. 1 pkt 8 upzp, ponieważ przepis ten wyznacza materialny zakres regulacji studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w zakresie dotyczącym uwarunkowań, które muszą być wzięte pod uwagę, a nie treści planu miejscowego. Ponadto zaproponowana w skardze kasacyjnej koncepcja, że tak decyzja o warunkach zabudowy jak i decyzja o zatwierdzeniu podziału wywołują konieczność zmiany ustaleń studium nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Należy wskazać, że opracowując plan miejscowy i wyznaczając w jego ramach przebieg nowych dróg publicznych organ gminy nie jest związany ustaleniami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy ani decyzji zatwierdzających podział nieruchomości. Zgodnie z art. 65 pkt 2 upzp organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Regulacja ta jednoznacznie wskazuje na dopuszczalność przyjęcia rozwiązań planistycznych odmiennych od tych z decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast nowa droga publiczna wyznaczona w planie, wymaga zazwyczaj jej geodezyjnego wydzielenia, czemu służy m.in. art. 97 ust. 3 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz.121 ze zm.). Tym samym zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 upzp jest całkowicie chybiony.

Przechodząc do oceny drugiego z zarzutów, dotyczącego naruszenia władztwa planistycznego, wskazać należy że zgodnie z art. 3 upzp gmina dysponuje zespołem uprawnień, doktrynalnie określonym władztwem planistycznym. Jednym z kluczowych elementów tego władztwa jest uprawnienie do przeznaczania nieruchomości na cele publiczne, w szczególności zaś drogi publiczne. Plan miejscowy powinien być bowiem tak skonstruowany, aby zapewnić możliwość obsługi komunikacyjnej określonych terenów (art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp).

Gmina, wykonując władztwo planistyczne, musi mieć jednak na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzeba interesu publicznego. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy przeznaczenie w planie miejscowym prywatnych nieruchomości na urządzenie drogi publicznej, nie narusza władztwa planistycznego. Przeprowadzenie drogi ... przez działkę skarżących nr ... zostało przez organ uzasadnione zachowaniem ładu przestrzennego i wynikało z uwarunkowań przyrodniczych wynikających z bliskości rzeki H. (tereny podmokłe) oraz nawiązania do istniejących w terenie dróg. Wyznaczanie przebiegu drogi tak jak chcieliby tego skarżący byłoby zatem sprzeczne z interesem publicznym, a jedynym uzasadnieniem takiego przebiegu miałoby być zachowanie cech działki budowlanej przez działkę nr .... W świetle powyższego ustalenia planu nie mogą być uznane za dowolne. Tym samym zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 upzp jest niezasadny.

Niezasadny jest wreszcie trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 140 Kc. Przepis ten określając cywilnoprawne granice wykonywania prawa własności, nie zakazuje przeznaczania nieruchomości prywatnych na cele publiczne. W przypadku przeznaczenia nieruchomości prywatnej po drogę publiczną, nie ma mowy o ograniczeniu wykonywania prawa własności, ale o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 21 ust. 2 Konstytucji (wywłaszczenie planistyczne). Konieczne jest zatem uzyskanie przez podmiot publicznoprawny własności tej nieruchomości, w drodze umowy cywilnoprawnej albo wywłaszczenia, w celu realizacji takiej inwestycji. Rozpatrywanie zatem powyższej ingerencji planistycznej, jako ograniczenia wykonywania prawa własności jest bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy podstawy kasacyjne są niezasadne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Na podstawie art. 207 pkt 2 tej ustawy odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.