Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1461/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 73 art. 88
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: par. 3,6,7
journal: Dz.U. 2004 nr 108 poz 1141
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia
article: art. 134,art. 145, art. 152 ,art. 153 ,art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie dyżurów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Dowódcy Wojsk Lądowych na rzecz M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Dowódca [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmawiającąj wypłacenia [...] M. K. dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza [...], w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Dowódca [...] wskazał, iż [...] M. K. pełnił zawodową służbę wojskową w [...] na stanowisku [...]. Rozkazem personalnym Dyrektora Szefa [...] z dnia [...] listopada 2007 r. został z dniem [...] stycznia 2008 r. zwolniony z zawodowej służby i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w [...] odmówił wypłacenia [...] M. K. dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza [...] w [...], w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Dowódca [...] nr [...] w [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z powodu braku przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Po uzupełnieniu dowodów i ponownym rozpatrzeniu sprawy Dowódca [...] w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] ponownie odmówił wypłacenia wnioskodawcy dodatkowego wynagrodzenia. Od tej decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik strony. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Dowódca [...] nr [...] w [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Od decyzji organu II instancji wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Go 332/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy [...] w [...]. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia szczegółowej organizacji zarówno jednostki wojskowej jak i [...] Ambulatorium z Izbą Chorych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych, treści i zakresu rozkazów zobowiązujących lekarza do dyżurów pod telefonem, zakresu obowiązków służbowych skarżącego, w jakim charakterze wykonywał "dyżury pod telefonem", z jakimi obowiązkami wiązały się te dyżury, czy był wzywany w trakcie dyżurów do udzielania świadczeń zdrowotnych, czy w trakcie dyżurów skarżący faktycznie pozostawał w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, a także czy w tym samym czasie wykonywał czynności kolidujące z obowiązkami wynikającymi z dyżurów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stanął na stanowisku, że wobec niepowołania przez Dowódcę JW w [...] kierownika [...], dowódca ten przejmuje jego obowiązki w zakresie zobowiązywania lekarza do pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej.

Dowódca [...] w [...] uwzględniając zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy w przedmiocie organizacji jednostki wojskowej oraz organizacji [...] Ambulatorium z Izbą Chorych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych, wydał decyzję z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którą odmówił wnioskodawcy dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza PZOZ [...] w [...], w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych. Organ I instancji podkreślił okoliczność, że strona w czasie służby w [...] w [...] nigdy nie domagała się naliczenia należności za pozostawanie w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych i zdaniem organu orzekającego okoliczność ta ma znaczenie dla toczącego się postępowania, gdyż sam zainteresowany traktował pełnioną służbę lekarza dyżurnego garnizonu jako swoją powinność mieszczącą się w zakresie jego obowiązków służbowych. Zwrócono również uwagę na to, że pełnione w tamtym okresie służby nie były odpłatne, dlatego zainteresowany świadomy tego faktu nie występował z żadnymi roszczeniami z tytułu pełnionych służb. W ramach pełnionych służb lekarza dyżurnego wnioskodawca nie był wzywany do udzielania świadczeń zdrowotnych, w dokumentacji nie ma żadnych zapisów potwierdzających konieczność podejmowania interwencji medycznych.

Organ I instancji wskazał także, iż podstawę do pełnienia służby lekarza dyżurnego garnizonu stanowił [...] (wprowadzonego do użytku decyzją [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2003 r. w sprawie wprowadzenia do użytku Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP oraz zestawienia wzorów dokumentów do Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP (Dz. Urz. MON z 2003 r. nr 17, poz. 191), z którego wynika, że w skład służby garnizonowej w zależności od potrzeb może wchodzić lekarz dyżurny garnizonu oraz ([...]) służbę lekarza dyżurnego garnizonu mogą pełnić lekarze jednostek wojskowych, przychodni specjalistycznych szpitali wojskowych i innych placówek służby zdrowia, na mocy zawartych porozumień. Do zakresu obowiązków żołnierza - lekarza zajmującego stanowisko dowódcy plutonu medycznego należało pełnienie w systemie zmianowym służby Lekarza Dyżurnego Garnizonu, stąd też organ I instancji wywiódł, iż pełnienie tej służby mieściło się w granicach realizowanych przez wnioskodawcę obowiązków.

Organ I instancji stanął na stanowisku, że obowiązek pełnienia służb, w tym służby lekarza dyżurnego garnizonu, nie musi wyłącznie wynikać wprost z zakresu obowiązków żołnierza, bowiem podstawę taką stanowi Regulamin Ogólny Sił Zbrojnych RP, który przyznaje dowódcy prawo do ustalania składu służb i sposobu ich pełnienia. Na podstawie otrzymanego od Dyrektora [...] w [...] harmonogramu pełnienia dyżurów ustalono terminy dyżurów strony w [...], których część kolidowała z terminami służb lekarza dyżurnego garnizonu. Wnioskodawca nie mógł w tych terminach pozostawać w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych w [...] w [...].

Od decyzji z dnia [...] maja 2011 r. odwołanie wniósł pełnomocnik wnioskodawcy Dowódca [...] nr [...] w [...] rozpatrzył odwołanie i decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, który pozwoliłby stwierdzić fakt powołania w Garnizonie [...] służby dyżurnego lekarza garnizonu oraz na stwierdzenie, że wnioskodawca pełnił właśnie służbę dyżurnego lekarza garnizonu.

Dowódca [...] w [...] uzupełnił materiał dowodowy sprawy i po ponownym jej rozpatrzeniu decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił wypłacenia [...] M. K. dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów i pozostawanie poza [...] w [...] w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył swoje wcześniejsze argumenty, a ponadto zwrócił uwagę na to, że w zakresie zabezpieczenia medycznego JW w [...] panuje dualizm. Organ wyraźnie zaznaczył, że należy rozróżniać organizację udzielania świadczeń zdrowotnych jednostki wojskowej od organizacji i funkcjonowania [...] – [...]. Szczegółowe regulacje dotyczące udzielania świadczeń zdrowotnych przez [...] Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w [...] zostały zawarte w statucie oraz regulaminie porządkowym [...] – [...]w [...], a także w umowach o świadczenie usług medycznych z [...] Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia. Zgodnie z Rozdziałem II regulaminu porządkowego [...] do zadań [...] należało udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej i stomatologicznej, szczegółowo określonych w tym akcie np. pkt 5 rozdziału I regulaminu stanowiący, że "[...] jest powołane do realizowania świadczeń zdrowotnych na rzecz osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu)". W umowach z NFZ o świadczenie usług medycznych w rozdziale III dot. zasad udzielania świadczeń medycznych w pkt 7 znalazł się zapis dotyczący dyżurów: "zabezpieczenie opieki lekarskiej oraz nadzór medyczny nad częścią stacjonarną izby chorych w godz. 7.30 do 18.00 sprawuje personel medyczny (lekarze, pielęgniarki). Natomiast od 18.00 do 7.30 dnia następnego lekarz w ramach pełnionego dyżuru pod telefonem. Z tak sformułowanego zapisu wynika, że "dyżur pod telefonem" w ramach zakładu opieki zdrowotnej ([...]) dotyczył zabezpieczenia funkcjonowania [...] w ramach świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, a nie jednostki wojskowej jako takiej. Z tych względów wymagają rozróżnienia dwie sytuacje: 1) zabezpieczenie medyczne [...] w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, 2) zabezpieczenie medyczne [...] w [...] łącznie z [...].

Z powyższego organ I instancji wywiódł, iż wnioskodawca pełniąc służbę lekarza dyżurnego garnizonu zabezpieczał pod względem medycznym jednostkę wojskową a nie zakład opieki zdrowotnej – [...]i jest to główny powód uznania przez organ I instancji, że nie zostały spełnione warunki do przyznania mu dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pozostawania w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej.

Od powyższej decyzji pełnomocnik [...] M. K. radca prawny M. P. wniósł odwołanie do Dowódcy [...] (jako organu właściwego do rozpatrzenia odwołania w sprawie po dokonaniu w dniu [...] stycznia 2011 r. zmian organizacyjnych w strukturze [...]).

Dowódca [...], po zapoznaniu się z zarzutami odwołania i ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż Dowódca [...] – [...]w [...] pełni równocześnie funkcję Dowódcy [...]. W swoich rozkazach do działalności w 2006 r., w 2007 r., w 2008 r. Dowódca [...] w zakresie zabezpieczenia medycznego ustalił, że dyżur pod telefonem będzie pełnił wyznaczony wg grafiku, ujętego w rozkazie dziennym pułku lekarz w godz. 1530 – 730. Dowódca [...] w celu uregulowania spraw związanych z funkcjonowaniem podległego garnizonu w swoich rozkazach w sprawie funkcjonowania Garnizonu [...] wyznaczył służbę garnizonową: lekarza dyżurnego garnizonu - lekarza dyżurnego [...]. Z powyższych dokumentów organizacyjnych wynika, że "dyżury pod telefonem" były formą zabezpieczenia medycznego [...]i jednocześnie Garnizonu [...]. W zakresie obowiązków na stanowisku dowódcy plutonu medycznego w ostatnim zdaniu pkt II znajduje się zapis o pełnieniu w ramach posiadanych uprawnień w systemie zmianowym funkcję Lekarza [...]. Wnioskodawca nie podpisał tego zakresu, niemiej jednak obowiązek pełnienia funkcji Lekarza Dyżurnego [...] został dla tego stanowiska przypisany, a tym samym był to normalny obowiązek żołnierza zajmującego stanowisko dowódcy plutonu medycznego.

Wnioskodawca wykonywał także dodatkową pracę poza Siłami Zbrojnymi w [...] w [...] na stanowisku lekarza Izby Przyjęć i Pogotowia Ratunkowego. Na wykonywanie tej pracy wnioskodawca nie posiadał wymaganego zezwolenia Dowódcy [...] w [...]. Z przesłanego przez Dyrektora [...] w [...] harmonogramu pełnienia dyżurów wynika, że część terminów dyżurów wnioskodawcy w [...] pokrywa się z terminami służb lekarza dyżurnego garnizonu – [...] lutego 2005 r., [...] marca 2005 r., [...] sierpnia 2005 r., [...] sierpnia 2005 r. co oznacza, że w tym czasie nie mógł pozostawać w gotowości do udzielenia świadczeń zdrowotnych na rzecz [...] w [...] bądź [...].

Organ II instancji w całości podzielił stanowisko, że obowiązek pełnienia służb dyżurnych, w tym służby lekarza garnizonu, nie musi wynikać wprost i wyłącznie z zakresu obowiązków żołnierza - lekarza, gdyż są to obowiązki wynikające z Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP i nie ma potrzeby powtarzania w zakresie obowiązków zapisów z Regulaminu Ogólnego, które są wiążące dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Obowiązki pełnienia służby dyżurnej lekarza garnizonu wynikające z rozkazów Dowódcy [...] oraz Dowódcy [...] w [...] nałożone na wnioskodawcę znajdowały się również w zakresie obowiązków służbowych dowódcy plutonu medycznego, a ich podstawę stanowiły przepisy Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP, które zostały jedynie skonkretyzowane rozkazami organizacyjnymi Dowódcy [...] oraz rozkazami dziennymi Dowódcy [...].

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że pełniąc służbę dyżurną lekarza dyżurnego garnizonu [...] M. K. zapewniał zabezpieczenie medyczne Jednostki Wojskowej [...] łącznie z [...], a tym samym nie zostały spełnione warunki określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, tj. nie zaistniała sytuacja pozostawania przez stronę w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej na polecenie kierownika zakładu opieki zdrowotnej.

Powyższa decyzja Dowódcy [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, strona skarżąca podtrzymała w całości argumentację zawartą w skardze do WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] marca 2010 r. oraz w odwołaniu z dnia [...] maja 2012 r.

Ponadto pełnomocnik strony wskazał, iż w świetle art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uposażenia, dodatki i inne należności finansowe nalicza i wypłaca się żołnierzowi z urzędu, nie czekając na jego prośbę bądź podanie w tej sprawie. Niezasadne jest twierdzenie organów, iż skoro lekarz pełnił jednocześnie dyżur jako lekarz garnizonu, to za pełnienie dyżurów wynagrodzenie mu nie przysługuje. Niezasadne jest także twierdzenie, że skoro lekarz pełnił w tym samym czasie dyżur pod telefonem w [...] i w [...] w [...], to wynagrodzenie za dyżur mu nie przysługuje. Strona przeciwna nie wykazała i nie udowodniła, że lekarz nie był fizycznie gotowy do udzielania pomocy lekarskiej w [...] w [...] i że nie mógł on niezwłocznie stawić się w [...] w razie wezwania w celu udzielenia świadczeń zdrowotnych. Wykonując w oparciu o rozkazy dzienne zadania, wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska, poza normalnym czasem pracy - będąc w faktycznej gotowości do pracy, lekarz nabywa prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie, zgodnie z rozkazami dowódcy, dyżurów. Wynajdywanie przez stronę przeciwną dodatkowych przesłanek pozaustawowych, mających uzasadniać odmowę wypłaty wynagrodzenia, jest niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy w stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania decyzji, organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Skarga M. K. zasługuje na uwzględnienie.

W świetle postanowień art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. W wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 751/09 (publik. LEX nr 564453) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przedstawił trafny pogląd, iż skoro związanie wynikające z art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Go 332/10 Sąd stwierdził, iż cyt.: "W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporny jest fakt, iż w okresie od lutego 2005 r. do stycznia 2008 r. skarżący jako żołnierz zawodowy Jednostki Wojskowej [...] w [...] (lekarz) - pełnił "dyżury pod telefonem". Bezspornym pozostaje również, iż w ww. okresie nie został powołany/wyznaczony kierownik publicznego zakładu opieki zdrowotnej – [...], stanowiącego jednostkę organizacyjną [...] w [...]. (...) Dowódca [...] nr [...] w [...] jako dowódca jednostki organizacyjnej Sił Zbrojnych RP i przełożony służbowy żołnierzy - lekarzy pełniących w tej jednostce zawodową służbę wojskową był uprawniony do powierzenia tym żołnierzom czynności wykraczających poza ich zakres obowiązków, w tym czynności polegających na pełnieniu dyżurów medycznych, pozostawaniu poza terenem zakładu opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, bądź dyżurów o innych charakterze, uzasadnionych potrzebami danej jednostki organizacyjnej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zobowiązał organ orzekający w sprawie do wyjaśnienia zakresu obowiązków służbowych skarżącego w spornym okresie, treści i zakresów rozkazów zobowiązujących skarżącego do pełnienia spornych "dyżurów pod telefonem". W dalszej kolejności, jeżeli dyżury miały charakter zobowiązania żołnierza zawodowego - lekarza do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych (w rozumieniu § 7 ust. 1 rozporządzenia), organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia czy w trakcie pełnienia wskazanych dyżurów skarżący pozostawał przez cały czas w faktycznej gotowości do udzielania na wezwanie świadczeń zdrowotnych w zakładzie opieki zdrowotnej. Niezbędne jest zatem ustalenie zakresu i terminów czynności podejmowanych przez skarżącego w spornym okresie na podstawie umowy cywilnoprawnej z innym zakładem opieki zdrowotnej (na stanowisku lekarza dyżurnego Izby Przyjęć i Pogotowia Ratunkowego w [...]) i ewentualna ocena, czy nie kolidowały one z istotą dyżurów medycznych lub pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie wywiązały się w pełni z nałożonego nań obowiązku.

Stosownie do art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 901, poz. 593 ze zm.), żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Przepis rangi ustawowej ustanowił zatem podstawową zasadę - za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie. Ustawodawca przy tym nie wiąże otrzymania świadczenia z jakąkolwiek aktywnością ze strony żołnierza związaną z koniecznością złożenia wniosku, czy oświadczenia o skorzystaniu z uprawnienia, które przysługuje żołnierzowi niejako z urzędu po spełnieniu określonych przepisami prawa przesłanek. Chybiony jest zatem argument organu, iż skoro skarżący w takcie trwania stosunku służbowego nie występował o przyznanie spornego świadczenia, to nie tylko nie kwestionował ale i de facto przyznał, iż takie wynagrodzenie mu nie przysługuje.

Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 88 ust. 3 ustawy pragmatycznej, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.). W § 3 tego rozporządzenia do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie (zwane przez ustawę czynnościami), z dziedziny służby zdrowia, wskazane zostały dwie sytuacje: 1) dyżury medyczne pełnione w utworzonych przez MON zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowego udzielania świadczeń zdrowotnych, 2) pozostawanie poza zakładem opieki zdrowotnej utworzonym przez MON w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych. Są to dwie różne sytuacje i tak też zostały potraktowane w dalszych częściach rozporządzenia, określających wysokość wynagrodzenia.

W myśl przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu - lekarzowi (...), któremu kierownik zakładu opieki zdrowotnej powierzył czynności polegające na pełnieniu dyżuru medycznego, za każdą pełną godzinę takiego dyżuru pełnionego poza normalnymi godzinami służby przysługuje dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 0,5 % stawki uposażenia zasadniczego należnego temu żołnierzowi (ze zwiększeniami i ograniczeniami określonymi w ust. 2-5). Z kolei w myśl § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 6 ust. 1, zobowiązanemu przez kierownika zakładu opieki zdrowotnej do pozostawania poza zakładem opieki zdrowotnej w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych, przysługuje za każdą godzinę pozostawania w tej gotowości dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 50 % stawki określonej w § 6 ust. 1. Przy czym, w przypadku wezwania do zakładu opieki zdrowotnej żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, jak za pełnienie dyżuru medycznego, za cały czas pozostawania w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych w danym dniu (§ 7 ust. 2).

Przechodząc do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż głównym powodem odmowy przez organy administracji spełnienia żądania skarżącego jest fakt, iż przesłanką otrzymania dodatkowego wynagrodzenia przez żołnierza zawodowego - lekarza, pozostającego w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej jest stwierdzenie, iż była to służba dodatkowa poza normalnym czasem służby. Zdaniem organu, pozostawanie skarżącego - jako dyżurnego lekarza garnizonu - w gotowości do zabezpieczenia medycznego [...] i Garnizonu w [...] mieściło się w ramach służby, co nie wypełnia przesłanki z § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia, tj. nie zaistniała sytuacja pozostawania skarżącego w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza zakładem opieki zdrowotnej na polecenie Dowódcy [...] w [...].

Wskazać należy, iż materialnoprawne podstawy przyznania uprawnienia do dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, wynikają z art. 73 ust. 1 pkt 7 i art. 88 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Oznacza to w konsekwencji, iż przepisy ustawowe nie mogą być w żaden sposób modyfikowane aktem niższego rzędu, tj. rozporządzeniem wykonawczym, które reguluje kwestie techniczne i procedury wypłaty przysługującego z mocy ustawy dodatkowego wynagrodzenia. Jak już wyżej wskazano, przepis art. 88 ust. 3 ustawy upoważniał jedynie do określenia wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłacania dodatkowego wynagrodzenia przyznanego na mocy poprzedniego ustępu art. 88 cyt. ustawy. Nie budzi zatem wątpliwości, iż niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów aktu wykonawczego, która prowadzi do ograniczenia ustawowo określonego kręgu osób uprawnionych z mocy ustawy do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia, w tym poprzez kreowanie dodatkowych przesłanek, nieustanowionych mocą przepisów ustawy (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 195/11 – publik. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Nie może być już w sprawie kwestionowane, iż Dowódca [...] – [...] w [...] pełniący równocześnie funkcję Dowódcy [...] był w stosunku do skarżącego kierownikiem zakładu opieki zdrowotnej w rozumieniu § 6 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Jak wskazał Dowódca [...] w [...], w rozkazach do działalności w 2006 r., w 2007 r., w 2008 r. ww. dowódca w zakresie zabezpieczenia medycznego ustalił, że dyżur pod telefonem będzie pełnił wyznaczony wg grafiku, ujętego w rozkazie dziennym pułku lekarz w godz. 1530 – 730. W zakresie obowiązków na stanowisku dowódcy plutonu medycznego w ostatnim zdaniu pkt II znajduje się zapis o pełnieniu w ramach posiadanych uprawnień w systemie zmianowym funkcję Lekarza Dyżurnego Garnizonu. Skarżący wprawdzie nie podpisał tego zakresu, niemniej jednak obowiązek pełnienia funkcji Lekarza Dyżurnego Garnizonu został dla tego stanowiska przypisany, a tym samym był to normalny obowiązek żołnierza zajmującego stanowisko dowódcy plutonu medycznego.

Już poprzednio badając zasadności wniosku skarżącego o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia organy wojskowe stwierdziły, iż rozkazy dowódcy jednostki wojskowej dotyczyły wykonywania obowiązków żołnierzy - lekarzy w ramach pełnionej przez nich codziennej służby, nie zaś dyżuru medycznego, czy też pozostawania w gotowości do realizowania świadczeń medycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zalecił, aby oceny prawnej, pozwalającej na przyjęcie, iż pełnione przez skarżącego dyżury za typowe czynności żołnierza zawodowego-lekarza, należało dokonać przy uwzględnieniu treści przepisu art. 60 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych w okresie objętym wnioskiem oraz obowiązujących w tym okresie aktów wykonawczych tj. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 16, poz. 161), uchylonego z dniem 23 września 2006 r. rozporządzeniem z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 161, poz. 1138), obowiązującym do 24 lipca 2008 r.

Skarżący w spornym okresie pełnił służbę na potrzeby zabezpieczenia medycznego [...] i Garnizonu w [...], zabezpieczenia medycznego [...] w [...] w [...] w ramach kontraktu z NFZ oraz na stanowisku lekarza [...] w [...].

Organy orzekające w sprawie dokonały ustaleń jedynie, co do kilku terminów wymienionych w zestawie złączonym do wniosku skarżącego stwierdzając, iż w tym czasie skarżący pełnił dyżur w Pogotowiu Ratunkowym, co wynika z zestawienia złączonego do pisma Dyrektora [...] w [...]. Zasadne jest zatem twierdzenie, iż we wskazanych terminach skarżący nie mógł pozostawać w gotowości do "pełnienia dyżuru na telefon", zgodnie z poleceniem Dowódcy [...].

Natomiast organy orzekające w sprawie w żaden sposób nie wykazały, iż w pozostałych terminach skarżący pełnił dyżury tylko i wyłącznie w ramach zwykłych czynności służbowych związanych z zabezpieczeniem potrzeb medycznych [...] i Garnizonu w [...]. W swych ustaleniach organy ograniczyły się bowiem do zamieszczenia w aktach administracyjnych rozkazu Dowódcy Garnizony [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. i [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Pominięto jednak, iż w swoich rozkazach do działalności w 2006 r., w 2007 r., w 2008 r. Dowódca [...] w zakresie zabezpieczenia medycznego ustalił, że dyżur pod telefonem będzie pełnił wyznaczony wg grafiku, ujętego w rozkazie dziennym pułku lekarz w godz. 1530 – 730. Przedmiotowych grafików i rozkazów dziennych nie załączono do akt sprawy administracyjnej. Tym samym nie poddano kontroli harmonogramów (grafików) dyżurów pełnionych przez skarżącego w spornym okresie w ramach zabezpieczenia medycznego [...] i Garnizonu w [...] oraz zabezpieczenia medycznego [...] w [...] w [...], a także nie skonfrontowano zaplanowanych skarżącemu dyżurów z faktycznym, ich wykonaniem wynikającym z ewidencji czasu służby, choć obowiązek rozliczania czasu służby żołnierza zawodowego i jego ewidencjonowania (także lekarza), wynika z powołanego art. 60 ustawy pragmatycznej i ww. przepisów wykonawczych. Tym samym organ nie wskazał jakichkolwiek dowodów, na podstawie których przyjął, iż skarżący we wskazanych przez siebie terminach dyżurów pełnionych pod telefonem, wykonywał jedynie dyżury w ramach zwykłych czynności służbowych pełnionych przez żołnierza zawodowego – lekarza na rzecz [...] i Garnizonu w [...]. Innymi słowy, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie można jedynie stwierdzić, iż do obowiązków skarżącego należało pełnienie dyżurów pod telefonem w ramach zabezpieczenia potrzeb medycznych JW w [...]. Natomiast w sprawie nie zostało wyjaśnione, czy skarżący właśnie w terminach przez niego wskazanych wykonywał "dyżur pod telefonem" w ramach zwykłych obowiązków służbowych, czy też dyżury te miały inny charakter, wykraczający poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na sposób załatwienia sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie obowiązany uzupełnić materiał dowodowy we wskazanym powyżej zakresie i dopiero w oparciu o całokształt materiału dowodowego wypowiedzieć się o zasadności żądania strony.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.