Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 136/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie za zastępstwo prawne w ramach prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1-3, par. 6 pkt 5, par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 136/13 w sprawie z skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu postanawia: przyznać adwokatowi M. W., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. B. 58, kwotę 1 476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i nakazać wypłacenie powyższej kwoty adwokatowi M. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r., wydanym w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu oraz przyznał adwokatowi M. W. kwotę 984 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej spółki wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie nieopłaconych w części ani w całości kosztów zastępstwa adwokackiego wykonywanego z urzędu, obejmujących należny podatek od towarów i usług.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 lipca 2014 r., sygn. akt I GSK 1754/13 oddalił skargę kasacyjną skarżącej spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lipca 2013 r. oraz zasądził od skarżącej spółki na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. kwotę 1 000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pełnomocnik skarżącej spółki nie uczestniczył w rozprawie (k. 178 akt sądowych – protokół rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 31 lipca 2014 r.).

Postanowieniem z dnia 28 października 2014 r. referendarz sądowy przyznał adwokatowi M. W. kwotę 492 zł, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.

W sprzeciwie od tego postanowienia adwokat M. W. zarzucił, że referendarz sądowy ograniczając drastycznie wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu do 1/3 stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 461), pominął okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny przyznał pełnomocnikowi organu wynagrodzenie w kwocie 1 000 zł (bez podatku VAT) pomimo wielości tożsamych spraw. Procentowa redukcja wynagrodzenia minimalnego pełnomocnika z urzędu w postanowieniu referendarza sądowego wyniosła 66,7 %, zaś pełnomocnika organu w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 47,5 %. W ocenie wnioskodawcy brak jest podstaw do procentowego różnicowania wynagrodzenia pełnomocnika organu i pełnomocnika skarżącej spółki ustanowionego z urzędu, skoro w obu przypadkach podstawą miarkowania przyznanych kosztów była wielość tożsamych spraw. Zarówno radcowie prawni, adwokaci, prokuratorzy, sędziowie i referendarze sądowi w praktyce, w większości spotykają się ze sprawami o powtarzających się stanach faktycznych i prawnych. Dlatego nie jest niczym dziwnym ani nagannym wykorzystywanie w nich raz wypracowanych formuł i tekstów. Tym samym wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej spółki w tej sprawie, tak jak wynagrodzenie pełnomocnika organu winno wynosić 62,5 % stawki minimalnej, tj. kwotę 750 zł powiększoną o należny podatek VAT.

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał adwokatowi M. W. kwotę 492 zł, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.

Od powyższego postanowienia adwokat M. W. wniósł zażalenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1) art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia poniżej stawek minimalnych, określonych w przepisach rozporządzenia;

2) § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez ich błędną wykładnię i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia w wysokości niższej niż stawka minimalna, wynikająca z tych przepisów;

3) § 2 ust. 1 w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przepisy te stwarzają możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika w urzędu poniżej stawek minimalnych, określonych w rozporządzeniu;

4) art. 207 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się tym, że zastosowano przepis dotyczący zwrotu kosztów stronie, podczas gdy postanowienie dotyczy przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.

Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 10/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze stanowiskiem wnoszącego zażalenie, że miarkowanie przez sąd pierwszej instancji kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i w efekcie przyznanie kosztów niższych od stawek minimalnych za czynności adwokackie, stanowi naruszenie przepisów wskazanych w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w tej kwestii stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III CZP 2/12 (opubl. w: OSNC 2012/115), że przyznane adwokatowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu obejmują opłatę nie niższą od właściwych stawek minimalnych opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości przewidzianych w powołanym wyżej rozporządzeniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji kierując się jedynie nakładem pracy poniesionym przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu w kilkudziesięciu tożsamych sprawach zawisłych przed tym sądem, nie miał podstaw prawnych do przyznania wynagrodzenia temu pełnomocnikowi w wysokości niższej niż wysokość stawek minimalnych przewidzianych w rozporządzeniu (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5). Wniesienie szeregu skarg na decyzje wydane w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym nie ma wpływu na określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego. W sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie stwierdził, że czynności ustanowionego w sprawie adwokata z urzędu były niezgodne z zasadami profesjonalizmu, powinien przyznać wynagrodzenie według zasad określonych w § 19 rozporządzenia, tj. z uwzględnieniem minimalnych stawek opłat za czynności adwokata określonych w przepisach tego rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując na nowo wniosek adwokata M. W. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącej spółce pomocy prawnej z urzędu i kierując się wskazaniami zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 10/15, sąd za zasadne uznał przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie 1 476 zł, zawierającej podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 17 lipca 2013 r.

Zgodnie z treścią art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wprowadzenie w tym przepisie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata reguluje wskazane wyżej rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z przepisu tego wynika więc, że opłata za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest opłatą, o której mowa w § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. W konsekwencji tego do opłaty tej mają zastosowanie także zasady określone w § 2 ust. 1 i 2, z modyfikacją wynikającą z § 19 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5. Oznacza to, że w odniesieniu do opłaty zasądzanej od Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata nie może ona być wyższa od 150 % stawki minimalnej. Z tych względów kryteria określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia mają znaczenie dla określenia wysokości opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu w granicach pomiędzy opłatą wynikającą z zastosowania właściwych stawek minimalnych a opłatą podwyższoną do 150 % tych stawek.

Mając powyższe na uwadze, ustalając koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącej spółce z urzędu na etapie postępowania kasacyjnego, sąd wziął pod uwagę okoliczność, że pełnomocnik skarżącej spółki sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, lecz nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat M. W. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej spółki w kilkudziesięciu sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, w których stan faktyczny i prawny jest prawie identyczny, jak w niniejszej sprawie. Wszystkie te sprawy dotyczą określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu. Analiza skarg kasacyjnych prowadzi do wniosku, że każda kolejna skarga kasacyjna była powtórzeniem (powieleniem) argumentacji zawartej w pierwszej wniesionej skardze kasacyjnej. Okoliczności te uzasadniają przyznanie adwokatowi M. W. wynagrodzenia w kwocie 1 200 zł, podwyższonej o właściwą stawkę podatku od towarów i usług, która stanowi 50 % stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 5 rozporządzenia. W przepisie tym przy wartości przedmiotu sprawy w przedziale 10 000 – 50 000 zł (wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła 19 159 zł) stawkę tę określono na 2 400 zł. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 tego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka ta wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej jednak niż 120 zł.

Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 250 p.p.s.a., § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 5, § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w postanowieniu.

kk