Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1666/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 2, § 13 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis,, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk-Ożóg, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], o przyznaniu M. G. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 4 kwietnia 2011 r. M. G. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 (wniosek kontynuacyjny). We wniosku ubiegał się o przyznanie płatności do pakietów: Pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), wariant 2.4 – Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania), wariant 2.5 – Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności), wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), wariant 2.11.1 – Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności), wariant 2.11.2 – Uprawa orzecha włoskiego przed upływem 6 pełnych sezonów wegetacyjnych (z certyfikatem zgodności); Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków; Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, wariant 6.4 – Sady tradycyjne; Pakiet 9. Strefy buforowe, wariant 9.2 – Utrzymywanie 5-metrowych stref buforowych, wariant 9.3 – Utrzymywanie 2-metrowych miedz śródpolnych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał rolnikowi płatność w kwocie 4.591,90 zł. W wyniku odwołania strony, decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na uchybienia w zakresie ustaleń faktycznych.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał rolnikowi płatność w łącznej kwocie 4.621,60 zł.

W odwołaniu M. G. zakwestionował powyższą decyzję w części odmawiającej przyznania płatności z tytułu uprawy na działce A1, podnosząc, że na tej działce oprócz dominującej borówki uprawiane są również inne rośliny, co wyklucza możliwość uznania, że jest uprawiana w wariancie 2.9 i równocześnie kwalifikuje do wariantu 2.11.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu decyzji, w odniesieniu do poszczególnych pakietów i wariantów organ odwoławczy stwierdził:

W zakresie wariantu 2.3 w toku postępowania ustalono, że istnieje różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku oraz stwierdzoną w toku kontroli administracyjnej, wynosząca 0,02 ha. Wobec tego, z uwagi na wielkość różnicy (mniej niż 0,1 ha) przyznano płatność do powierzchni deklarowanej (1,26 ha).

W zakresie wariantu 2.4 ustalono istnienie różnicy miedzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną w wysokości 0,03 ha, co stanowi 4,41%. Wobec tego przyznano płatność z uwzględnieniem zmniejszenia o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

W odniesieniu do wariantu 2.5 odmówiono przyznania płatności, ponieważ powierzchnia zgłoszona do płatności 0,02 ha jest mniejsza niż wymagana w definicji działki rolnej (0,1 ha).

W zakresie wariantu 2.9 płatność przyznano do obszaru deklarowanego przez rolnika, jednak kwotę płatności zmniejszono z uwagi na przekroczenie limitu płatności na 1 ha w ramach wszystkich wariantów zgłoszonych do płatności.

W odniesieniu do wariantu 2.11.1 organ wskazał, że w tym zakresie skarżący wystąpił do przyznanie płatności do działki A1 o pow. 0,18 ha. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe) płatność jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem borówka wysoka, o płatność do której ubiega się rolnik nie występuje w wariancie 2.11. Powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła w tej sytuacji 0 ha, co skutkowało odmową przyznania płatności.

W zakresie wariantu 2.11.2 organ wskazał, że rolnik zadeklarował do tego wariantu 2,43 ha, jednak w wyniku kontroli powierzchnia stwierdzona wyniosła 0 ha, bowiem orzech włoski i orzech laskowy nie znajdują się w wykazie roślin objętych płatnością w ramach tego wariantu.

W odniesieniu do Pakietu 4, wariant 4.1, przyznano płatność do powierzchni zadeklarowanej we wniosku (1,94 ha), bowiem różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła 0,02 ha, a więc mniej niż 0,1 ha.

W zakresie Pakietu 6, wariant 6.4 płatność przyznano do obszaru deklarowanego przez rolnika, jednak kwotę płatności zmniejszono z uwagi na przekroczenie limitu płatności na 1 ha w ramach wszystkich wariantów zgłoszonych do płatności.

W zakresie Pakietu 9, wariant 9.2 organ odmówił przyznania płatności, bowiem wariant ten został dodany w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, co jest niezgodne z treścią ww. rozporządzenia z 2009 r.

W zakresie wariantu 9.3 przyznano płatność zgodnie z wnioskiem rolnika.

Odnosząc się do podniesionego w załączniku do odwołania zarzutu naruszenia § 13 ust. 4 rozporządzenia 2009 r. organ wyjaśnił, że przepis ten reguluje kwestię zastosowania stawki płatności w przypadku równoczesnej uprawy na tych samych działkach rolnych drzew i krzewów wskazanych w załączniku nr 4 do rozporządzenia m.in. w ramach wariantów 2.9 i 2.11. Nie stanowi natomiast podstawy do ubiegania się o płatności i przyznania tych płatności w ramach wariantu 2.11.1 do roślin określonych w załączniku nr 4 właściwych dla wariantu 2.9.

W skardze do sądu administracyjnego M. G. wniósł o stwierdzenie, że przygotowany przez Agencje formularz wniosku o płatność uniemożliwia poprawne wypełnienie w zakresie danych wymaganych rozporządzeniem z 2009 r. Wniósł też o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i o uchylenie tej decyzji.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że we wniosku zadeklarował m.in. działkę rolną A1 o pow. 0,18 ha, na której prowadzona jest w ramach wariantu 2.9 programu rolnośrodowiskowego równoczesna uprawa borówki wysokiej, porzeczki czarnej, czerwonej i białej oraz innych roślin. Borówka zajmuje największy obszar, a więc jest rośliną dominującą w tej grupie upraw. Wszystkie rośliny uprawiane na tej działce figurują w załączniku do rozporządzanie pod pozycją wariant 2.9.

Ponieważ formularz nie jest dostosowany do danych wymaganych rozporządzeniem, w szczególności z uwagi na konieczność wpisania do druku nie wszystkich gatunków, a tylko jednej rośliny uprawianej w plonie głównym, jako reprezentanta tej grupy, skarżący wypełnił formularz w jedyny dostępny sposób. Zadeklarowano roślinę dominującą, czyli borówkę wysoką, natomiast w formularzu deklaracji pakietów zaznaczono wariant 2.11 w celu podkreślenia, że chodzi o przyznanie płatności według obniżonej stawki jak dla wariantu 2.11, aczkolwiek uprawa prowadzona jest w wariancie 2.9.

W ocenie skarżącego nie ma możliwości wypełnienia formularza w sposób poprawny, zgodnie z wymogami rozporządzenia, bowiem nie ma w nim potrzebnej pozycji przeznaczonej do zadeklarowania zgodnie ze stanem faktycznym wariantu 2.9, ale ze stawką jak za wariant 2.11. Zdaniem skarżącego, jeśli wpisze się wariant 2.9, za który przysługują wyższe stawki, wówczas popełnione zostanie przestępstwo wyłudzenia zawyżonego świadczenia, ponieważ zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia, w tym przypadku przysługuje wysokość płatności wg stawki niższej, jak za wariant 2.11. Z kolei jeżeli zadeklaruje się wariant 2.11, wówczas płatność w ogóle nie zostanie przyznania, ponieważ uprawniane rośliny mieszczą się w wariancie 2.9.

Skarżący zarzucił również organowi przeprowadzenie postępowania w sposób pobieżny, bez wnikania w istotę sprawy, a w szczególności niedokładne zapoznanie się z treścią wniosku i z wyjaśnieniami w sprawie przez przyjęcie, że we wniosku została zadeklarowana wyłącznie borówka wysoka i tylko ta roślina jest uprawiana na działce A1.

Ponadto zdaniem skarżącego powoływany przez organ brak potwierdzenia w wykazie producentów przez jednostkę certyfikująca uprawy borówki wysokiej w wariancie 2.11 na areale 0,18 ha opiera się na dokumencie nie odpowiadającym rzeczywistości i wadliwym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący podniósł, że powodem odmowy przyznania płatności nie są przyczyny merytoryczne, lecz wyłącznie braki formalne w wypełnieniu formularza, polegające na wpisaniu nieprawidłowego wariantu realizowanego programu. Jest to błąd usuwalny i organ powinien wezwać stronę do jego usunięcia. Zarówno przepisy unijne, jak i krajowe umożliwiają stronie naprawienie błędu formalnego w wypełnionym wniosku. Organ pominął całkowicie fakt, że zakwalifikowanie uprawy do niewłaściwego wariantu był oczywistym błędem wynikającym z nieznajomości zawiłych przepisów. W ocenie skarżącego zaniechanie wezwania do usunięcia braku we wniosku jest naruszeniem zasady praworządności i dobrego administrowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi uzasadniającymi jej uchylenie (stwierdzenie nieważności).

Zaskarżona decyzja dotyczy całego szeregu płatności do poszczególnych wariantów programu rolnośrodowiskowego zadeklarowanych przez skarżącego. Sporny między stronami jest jednakże tylko fragment tego rozstrzygnięcia – dotyczący płatności do działki rolnej A1, na której skarżący zadeklarował realizację wariantu 2.11.1 – Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności). Rozstrzygnięć w zakresie odnoszącym się do pozostałych wariantów skarżący nie kwestionuje.

Dla porządku należy przypomnieć ramy prawne sporu.

Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r., Nr L 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy zostały uregulowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173 ze zm., dalej: u.w.r.o.w.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie - Program rolnośrodowiskowy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w., pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" na lata 2007-2013 określone zostały w powoływanym wyżej rozporządzeniu rolnośrodowiskowym z 2009 r.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane m.in. w ramach pakietu 2. - Rolnictwo ekologiczne.

Przechodząc do analizy spornej kwestii należy zauważyć, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.

Powyższe oznacza, że płatności rolnośrodowiskowe w ramach wariantów pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego pakietu 2 przyznawane są tylko do działek, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

Płatność w ramach wariantu 2.11, o którą wnioskował skarżący, może być zatem przyznana tylko do upraw wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia dla tego wariantu, tj. aronii czarnoowocowej, bzu czarnego, borówki brusznicy, borówki niskiej, derenia jadalnego, jagody kamczackiej, pigwy pospolitej, róży dzikiej, róży pomarszczonej, śliwy japońskiej, świdośliwy i żurawiny.

W rozpoznawanej sprawie, do płatności w wariancie 2.11.1 skarżący zadeklarował uprawę w plonie głównym borówki wysokiej. W załączniku nr 4, w ramach wariantu 2.11, borówka wysoka nie została jednak wskazana. W wykazie gatunków roślin, gatunków ptaków, jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych oraz ras zwierząt, objętych płatnością rolnośrodowiskową borówka wysoka została wymieniona jedynie w ramach wariantu 2.9 i 2.10.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ słusznie odmówił skarżącemu przyznania płatności do uprawy w postaci borówki wysokiej. Załącznik nr 4 rozporządzenia z 2009 r. nie przewiduje bowiem uprawy borówki wysokiej w ramach wariantu 2.11.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia z 2009 r., zgodnie z którym, w przypadku równoczesnej uprawy na tych samych użytkach rolnych drzew lub krzewów różnych gatunków, które mogą być uprawiane w ramach wariantów dziewiątego i jedenastego albo dziesiątego i dwunastego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, do ustalenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej stosuje się stawkę płatności przysługującą za realizację odpowiednio wariantu jedenastego albo dwunastego tego pakietu.

Argumentacja skarżącego wydaje się wskazywać, że źle rozumie ten przepis, powołuje go zresztą w wersji okrojonej, w której brakuje kluczowego fragmentu. Z powołanego przepisu wyraźnie wynika, że dotyczy on sytuacji, w której na danej działce rolnej uprawiane są drzewa lub krzewy różnych gatunków, przy tym musi chodzić o rośliny, które mieszczą się w dwóch różnych wariantach pakietów rolnośrodowiskowych, zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia: w wariantach 2.9 i 2.11 lub 2.10 i 2.11.

W badanej sprawie przepis ten nie może mieć zastosowania, bowiem skarżący uprawia na spornej działce A1 różne rośliny, ale mieszczące się w ramach tego samego wariantu 2.9, co bardzo wyraźnie stwierdza sam w skardze (borówka wysoka, porzeczka czarna, czerwona i biała). Żadna z tych roślin nie mieści się w wariancie 2.11, co wyklucza zastosowanie § 13 ust. 4 rozporządzenia.

Zarzuty wadliwej postaci formularza wniosku są w tej sytuacji bez związku ze sprawą, bowiem deklaracja wariantów dokonana przez skarżącego jest w oczywisty sposób wadliwa. Żadną miarą nie da się uzasadnić wpisania we wniosku wariantu 2.11, jeżeli żadna z roślin uprawiana na spornej działce A1 nie mieściła się w tym wariancie zgodnie z wykazem zawartym w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Zupełnie pozbawione podstaw są twierdzenia skarżącego, że nie mógł zadeklarować wariantu 2.9, ponieważ oznaczałoby to "wyłudzenia" płatności w wyższej wysokości. Skoro na działce uprawiane były różne rośliny, ale wszystkie mieszczące się w ramach pakietu 2.9, należało we wniosku zadeklarować ten właśnie wariant. Próba uzasadnienia, że jedynym dopuszczalnym sposobem wypełnienia wniosku było wpisanie pakietu 2.11 jest chybiona i wynika z całkowicie błędnego zrozumienia treści § 13 ust. 4 rozporządzenia, na którym oparł się skarżący.

Należy również zauważyć, że wbrew argumentom skarżącego, w żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ nie neguje tego, że na działce A1 skarżący uprawia różne gatunki roślin, w tym w plonie głównym borówkę wysoką. Podstawą odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2 wariantu 2.11.1, nie był brak uprawy borówki wysokiej, ale okoliczność, że w ramach tego wariantu płatności do borówki wysokiej nie są przyznawane. Organ podniósł jedynie, że w toku kontroli nie stwierdzono powierzchni uprawniającej do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2 wariantu 2.11. Jak już wyżej wskazano, rodzaje roślin, do których przyznawane są płatności w ramach pakietu 2 wariantu 2.11 zostały wymienione w załączniku nr 4. Ten zaś, w ramach wariantu 2.11 nie przewiduje borówki wysokiej.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie naruszył także przepisów postępowania. Należy mieć na uwadze, że ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zmodyfikowała niektóre zasady postępowania w stosunku do ogólnych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.w.r.o.w., w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zdaniem Sądu, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, ustosunkowały się do przedstawionych przez stronę zarzutów oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Zaskarżona decyzja spełnia także wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organy wyjaśniły wysokość przyznanych płatności i powody ich pomniejszenia. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dowodu przeciwnego, który podważałby ustalenia organu. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z porządku prawnego.

W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie argumenty podniesione w piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2016 r. Sprawy dotyczące przyznania płatności rolnych mają specyficzny charakter, wynikające z ich "masowości". Pełne stosowanie wszystkich zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady informowania stron uniemożliwiłoby sprawne rozpoznawanie ogromnej ilości wniosków o płatności. Stąd ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wprowadza pewne modyfikacje ogólnych zasad postępowania administracyjnego, o których była już wyżej mowa. W odróżnieniu od art. 10 k.p.a. art. 21 ust. 2 pkt 3 u.w.r.o.w. nakłada na organ obowiązek udzielania niezbędnych pouczeń stronom, ale na ich żądanie. Organ nie jest zobligowany z urzędu, bez inicjatywy stron, do wszechstronnego i wyczerpującego informowania o wszystkich istotnych dla przyznania płatności okolicznościach.

W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, że płatności przyznawane są na wniosek (art. 10 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w.). W połączeniu z treścią powoływanego art. 21 ust. 2 u.w.r.o.w. oznacza to, że to rolnik jest odpowiedzialny za prawidłowe wypełnienie wniosku. Wbrew argumentom skarżącego trudno uznać za błąd formalny deklarację odpowiedniego wariantu w ramach realizacji programu rolnośrodowiskowego. Jest to jeden z kluczowych elementów wpływających na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie ma więc podstaw, aby zobowiązywać organ do wstępnej oceny czy deklaracje pakietów i wariantów są prawidłowe. W tym zakresie odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku spoczywa jednak na rolniku.

Obowiązku organu w zakresie wstępnej weryfikacji prawidłowości deklaracji pakietów i wariantów nie da się również wywieść z przepisów unijnych. Przepisy unijne pozwalają na dokonywanie poprawek do wniosku, w tym dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych (w stanie prawnym miarodajnym dla badanej sprawy – art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina; Dz. Urz. UE, seria L, nr 316, s. 65, ze zm.; stosowany do płatności rolnośrodowiskowych na mocy odesłania zawartego w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich; Dz. Urz. UE, seria L, nr 25, s. 8, ze zm.). Treść tego przepisu wskazuje jednak, że zmiany takie są dokonywane z inicjatywy wnioskodawcy, nie ma podstaw do formułowania w tym zakresie obowiązków informacyjnych po stronie organów.

Niezależnie od zarzutów skargi Sąd nie znalazł żadnych innych podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718).