Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2282/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie prezentacji i reklamy suplementów diety skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...] Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "kpa", po rozpatrzeniu odwołania firmy "[...]" S.A. od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] , mocą której - na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914, ze zm.), dalej "ustawy", wymierzono skarżącemu karę pieniężną w wysokości 25 000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych), za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie prezentacji i reklamy, prowadzonej za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl następujących suplementów: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 2 stycznia 2011 r. w zakładzie [...] oraz analizy treści zawartych na stronie internetowej www.[...].pl Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, iż w prezentacji ww. suplementów diety stosowane są opisy typowe dla produktów leczniczych poprzez przypisywanie właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia bądź sugerowanie, iż składniki w nich zawarte mają wpływ na modyfikację funkcji fizjologicznych organizmu. Ponadto w przypadku "[...]" suplement diety, zamieszczone były na stronie internetowej opinie ekspertów (dr nauk medycznych M. S. i dr nauk chemicznych R. O.) odnośnie jednego ze składników ww. suplementu diety tj. NADH z opisem jego niedoborów powodujących m.in.: częstsze zapadanie na choroby, dłuższy przebieg chorób, zwiększenie podatności na infekcje, spadek odporności na choroby oraz umieszczony był w ramach tej prezentacji wizerunek lekarza w białym fartuchu ze stetoskopem na szyi.

W efekcie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia wymierzył "[...]" S.A. karę pieniężną w wysokości 25 000 zł, za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie prezentacji i reklamy, prowadzonej za pośrednictwem strony internetowej www.[...].pl wskazanych na wstępie suplementów.

Na skutek wniesionego przez "[...]" S.A. odwołania Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak:[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając odwołanie, organ wskazał, że w sprawie ustalono, iż "[...]" S.A. naruszył przepisy prawa żywnościowego poprzez nieprzestrzeganie przepisów w zakresie prezentacji i reklamy na stronie internetowej www.[...].pl przedmiotowych suplementów diety, a to oznacza, że wypełniona została przesłanka określona w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Organ odwoławczy dodał, że w świetle art. 17 w zw. z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 1.02.2002, str. 1 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie ponosi podmiot działający na rynku spożywczym, którym w niniejszej sprawie jest "[...]" S.A.

Ponadto wskazał, że sformułowania używane w prezentacji i reklamie przedmiotowych produktów świadczą o wskazaniach do stosowania produktów w stanach chorobowych i zaburzeniach stanu zdrowia czym sugerują, iż przedmiotowe suplementy diety posiadają właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia.

Dodatkowo w prezentacji zamieszczone były opisy typowe dla produktów leczniczych np. postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania oraz zamieszczone były sformułowania sugerujące i przypisujące właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia.

Odnosząc się do wysokości wymierzonej kary organ II instancji wskazał, że odpowiedzialność ponoszona na podstawie art. 103 ustawy ma charakter obiektywny i wypływa z samego faktu naruszenia przepisów, nie jest przy tym oparta na zasadzie winy. Tak więc organ ma obowiązek nałożenia kary w razie stwierdzenia okoliczności podlegających karze, wymienionych w art. 103 ustawy, niezależnie od tego czy okoliczności te były zawinione i czy podmiot zaprzestał już niezgodnych z prawem działań. Natomiast stopień zawinienia karanego podmiotu uwzględniany jest wyłącznie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej - zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł "[...]" S.A., dochodząc uchylenia decyzji organów obu instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1. 10 kpa, poprzez sprzeczne z dyspozycją tego przepisu uznanie, iż organ I instancji zapewnił stronie możliwość czynnego udziału w sprawie, podczas gdy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w toku prowadzonego postępowania nie zawiadomił strony przed wydaniem decyzji, o zebraniu materiału dowodowego, a tym samym uniemożliwił jej zapoznanie się z tym materiałem i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, co stanowi naruszenie podstawowego prawa strony postępowania administracyjnego do czynnego udziału w sprawie na każdym etapie postępowania i nie może być zastąpione wcześniejszym umożliwieniem stronie przejrzenia akt oraz składani wniosków dowodowych;

2. art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 78 kpa w związku z art. 140 kpa i 138 kpa, poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego zarówno w zakresie stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących reklamy suplementów diety jak i w zakresie okoliczności wpływających na wysokość nałożonej na stronę kary w tym stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości, oraz wysokości sprzedaży poszczególnych produktów, a w szczególności bez odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], dotyczącej ustalenia przez organ I instancji rzekomego wcześniejszego nagminnego naruszania prawa przez skarżącego, jako przesłanki przemawiającej za surowym wymiarem kary;

3. art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa i 138 kpa, poprzez uznanie za udowodnione:

a) okoliczności, iż zawarte na stronie internetowej treści dotyczące prezentacji suplementów diety "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", [...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", [...]", "[...]", "[...]" sugerują posiadanie przez te produkty właściwości leczniczych przez co wprowadzają konsumenta w błąd, bez wyjaśnienia na czym polega istota naruszenia przepisów dotyczących reklamy suplementów przez poszczególne sformułowania i z pominięciem wykładni pojęcia konsument jako osoby, do której adresowana jest zakwestionowana prezentacja, co uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie zasadności twierdzenia o naruszeniu prawa przez stronę i stopnia tego naruszenia,

b) okoliczności dotyczących zakresu naruszenia, stopnia zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości przedmiotowych działań reklamowych bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie;

4. art. 104 i 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu stronie kary pieniężnej w kwocie 25.000 zł bez należytego uzasadnienia twierdzenia, iż zamieszczone na stronie internetowej www.[...].pl prezentacje suplementów diety wskazują na ich właściwości lecznicze, oraz w sytuacji gdy nieznaczny stopień zawinienia strony, znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu, bark części produktów w bieżącej sprzedaży lub nieznaczna ich sprzedaż, a w szczególności dotychczasowe zachowanie strony, również w zakresie poprzednio stwierdzonych przez organ naruszeń prawa, nie uzasadniają wymierzenia tak wysokiej kary i czynią ją niewspółmierną do zakresu naruszenia prawa.

Skarżący wskazał, że cechą suplementu jest wspieranie, ułatwianie i wspomagania naturalnych stanów i procesów fizjologicznych organizmu, przy czym wbrew twierdzeniu organu może ono polegać również na odbudowie, czy przywróceniu danego stanu o ile odbywa się ona w ramach wsparcia naturalnych procesów odbudowy i regeneracji jak to ma miejsce w przypadku odbudowy wątroby, chrząstki stawowej czy flory bakteryjnej. Procesy te zachodzą w sposób naturalny i mogą być wspierane przez odpowiednie uzupełnianie diety suplementami. Ponadto podał, że żaden przepis prawa nie ogranicza stosowania suplementów diety jedynie przez osoby zdrowe i nie zakazuje ich stosowania w celu uzupełnienia normalnej diety w okresie stanu chorobowego.

Zdaniem skarżącego powoływanie przy prezentacji niektórych suplementów stanów chorobowych takich jak biegunki, kaszel czy zaparcia ma jedynie na celu wskazanie konsumentowi sposobu wspierania i ułatwiania naturalnych procesów organizmu także polegających na jego odbudowie w trakcie lub po przebytych stanach chorobowych.

Z powyższych względów ocena, czy prezentacja danego produktu przypisuje mu właściwości lecznicze musi być zatem dokonywana z punktu widzenia jego właściwości i przeznaczenia, tak aby równoważyć rzetelną i zgodną z prawem prezentację produktu z interesem konsumenta, który ma prawo wiedzieć, nie tylko że dany suplement uzupełnia normalną dietę, ale także czemu to uzupełnianie służy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu, decyzja ta została wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Uwzględnia ona prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz prawidłowo ustalone przepisy prawa materialnego, stosuje jednocześnie prawidłową ich wykładnię.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 ze zm.), zastosowany w związku z art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy.

W myśl ww. art. 103 ust. 1 pkt 1 kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 i art. 51, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Stosownie natomiast do art. 46 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 4 i art. 33 ust. 4, oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Zgodnie z treścią art. 46 ust. 2, przepis ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Wyjaśnić przy tym trzeba, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ww. ustawy suplement diety oznacza środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego.

Przytoczone regulacje prawne stanowiły podstawę do wymierzenia skarżącej Spółce kary pieniężnej z powodu nieprawidłowej prezentacji internetowej wskazanych suplementów diety, a to poprzez przypisywanie tym produktom właściwości zapobiegania chorobom i ich leczenia.

Główny Inspektor Sanitarny, orzekając w sprawie na skutek wniesionego odwołania, przyjął za organem I instancji, iż sformułowania i treści użyte na stronie internetowej dotyczącej wskazanych preparatów są niezgodne z przepisami prawa żywnościowego, sugerują bowiem właściwości lecznicze suplementu diety. Oceny takiej organ dokonał biorąc pod uwagę następujące zwroty reklamy umieszczonej na stronie internetowej:

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania: łagodzenie objawów przeziębienia i grypy, "witamina C łagodzi objawy przeziębienia i grypy", "niedobory witaminy C mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje wirusowe i bakteryjne", "rutozyd zmniejsza obrzęki błony śluzowej nosa i gardła, łagodzi objawy przeziębienia i grypy", "selen stymuluje odpowiedź komórek odpornościowych na działanie bakterii i wirusów".

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania, "jak uprzedzić przeziębienie", co robić, gdy przedszkolak choruje", "w trakcie terapii", ",jak ulżyć choremu dziecku i pomóc mu jak najszybciej wrócić do zdrowia".

- Odnośnie "[...]" ,"[...]" zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania: łagodzi nudności, działanie: łagodzi nudności i wymioty, wyciąg z kłącza imbiru wykazuje istotne działanie przeciwwymiotne gingerol i shogaol powodują zmniejszenie nudności i wymiotów.

- Odnośnie "[...]" zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania, działanie: reguluje ciśnienie krwi.

- Odnośnie "[...]" zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania: niedobory witamin i minerałów.

- Odnośnie suplementów diety: "[...]", "[...]", [...]", "[...]", "[...]", zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania,

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania: "niedobory witamin i minerałów".

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania: "niedobory witamin i minerałów", rutyna uszczelnia naczynia włosowate.

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania, "działa wspomagająco w okresie zwiększonej skłonności do infekcji".

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania, "Lactobacillus acidophilus hamuje rozwój bakterii chorobotwórczych w przewodzie pokarmowym", "łagodzi przebieg biegunek infekcyjnych, poantybiotykowych, występujących podczas podróży", "zapobiega przewlekłym zaparciom", "Lactobacillus bifidus chroni jelita przeciwdziałając rozwojowi mikroflory patogennej".

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania. Ponadto zamieszczono na stronie internetowej opinie ekspertów (dr nauk medycznych M. S. i dr nauk chemicznych R. O.) odnośnie jednego ze składników ww. suplementu diety tj. NADH z opisem jego niedoborów powodujących m.in.: częstsze zapadanie na choroby, dłuższy przebieg chorób, zwiększenie podatności na infekcje, spadek odporności na choroby oraz umieszczono wizerunek lekarza w białym fartuchu ze stetoskopem na szyi.

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania, "Lactobacillus acidophilus hamuje rozwój bakterii chorobotwórczych w przewodzie pokarmowym", "łagodzi przebieg biegunek infekcyjnych poantybiotykowych, występujących podczas podróży, "zapobiega przewlekłym zaparciom", "Bifidobacterium lactis przeciwdziała rozwojowi mikroflory patogennej, zapobiega przewlekłym zaparciom".

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania - kaszel, "wyciąg z dziewanny pomaga u osób z towarzyszącym suchym kaszlem".

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania, Działanie: "wyciąg z prawoślazu pomaga u osób z towarzyszącym kaszlem".

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania – kaszel.

- Odnośnie "[...]" suplement diety zastosowano opisy: postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania - dolegliwości dróg moczowych.

Organ przyjął w efekcie, że ww. zwroty świadczą o wskazaniach do stosowania produktu w stanach chorobowych i zaburzeniach stanu zdrowia, czym z kolei sugerują, że produkt posiada właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia. Główny Inspektor Sanitarny przyjął zatem, iż w sprawie należało wymierzyć karę w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy materialnej, albowiem skarżąca zachowała się w sposób sprzeczny z przepisami prawa żywnościowego.

Mając na uwadze okoliczności sprawy, Sąd w całości podziela stanowisko przedstawione w sprawie przez organ II instancji.

W ocenie Sądu, zwroty i sformułowania objęte niniejszym postępowaniem, a użyte w prezentacji internetowej ww. suplementów diety mogą sugerować ich właściwości zapobiegające i lecznicze.

W przypadku prezentacji omawianych produktów na stronie internetowej, właściwości lecznicze sugeruje powiązanie ich stosowania z takimi jednostkami chorobowymi jak przeziębienie, grypa, infekcje wirusowe i bakteryjne, obrzęk błony śluzowej nosa, gardła, nudności, wymioty, zaburzenia ciśnienia krwi, nieszczelnością naczyń włosowatych, infekcjami bakterii chorobotwórczych, biegunka, przewlekłe zaparcia, kaszel, dolegliwości dróg moczowych, antybiotykoterapia, co bezspornie wynika z treści prezentacji powyżej przytoczonych produktów. Użyte sformułowania wskazują więc na stosowanie ww. suplementów diety w stanach chorobowych i zaburzeniach stanu zdrowia. Przy czym, o powyższym świadczą nie tylko zwroty użyte w tej prezentacji, ale też opinie ekspertów – dr nauk medycznych M. S. i dr nauk chemicznych R. O. odnośnie jednego ze składników ww. suplementu diety tj. NADH z opisem jego niedoborów powodujących m.in.: częstsze zapadanie na choroby, dłuższy przebieg chorób, zwiększenie podatności na infekcje, spadek odporności na choroby oraz umieszczeniu w ramach tej prezentacji wizerunku lekarza w białym fartuchu ze stetoskopem na szyi, a więc otoczenie w jakim produkt był przedstawiany. Na otoczenie, w jakim produkt jest prezentowany zwraca zaś uwagę przepis art. 46 ust. 2 omawianej ustawy.

W konsekwencji stwierdzić należy, że powyższe opisy i sformułowania bezspornie przypisują przedmiotowym suplementom diety właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, bądź wskazują, iż składniki w nich zawarte mają wpływ na modyfikację funkcji fizjologicznych organizmu, co zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne, jest zastrzeżone dla produktów leczniczych. Ponadto wyżej zamieszczone informacje wskazują na stosowanie omawianych suplementów diety w stanach chorobowych oraz zaburzeniach stanu zdrowia i wprowadzają konsumenta w błąd odnośnie rodzaju i właściwości produktów. W prezentacji zamieszczone są opisy typowe dla produktów leczniczych np. postać farmaceutyczna, grupa terapeutyczna, wskazania.

Tym samym poprzez ww. prezentację internetową skarżąca Spółka naruszyła przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. To zaś obligowało organ wojewódzki do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i wymierzenia na jego podstawie - i z uwzględnieniem art. 104 ust. 2 - kary pieniężnej.

Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia ww. przepisów prawa materialnego. Bezsporne jest, że wskazane wyżej sformułowania znalazły się w prezentacji internetowej i zgodzić się trzeba z organami obu instancji, że ich wydźwięk dla konsumenta nie mającego pogłębionej wiedzy medycznej może być jednoznaczny, tj. sugerujący właściwości zapobiegawcze, czy wręcz lecznicze tego produktu. Dostrzec też trzeba, że suplement diety może być stosowany przez osoby chore, ale jego prezentacja nie może być (bo jest to niezgodne z ww. przepisami prawa) skierowana do tego typu odbiorców.

Odnosząc się do treści skargi i podniesionych w niej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych Sąd stwierdza, iż nie dostrzegł żadnych nieprawidłowości w tej materii. W ocenie Sądu, sprawa została w sposób wszechstronny wyjaśniona, a skarżącej Spółce zapewniono czynny udział w toku postępowania.

Podkreślić należy, że organy orzekające w sprawie dysponowały wydrukiem ze spornej strony internetowej, a ponieważ sprawa dotyczyła ustalenia, czy w związku z prezentacją internetową doszło do naruszenia przepisów prawa żywnościowego i, czy zachodzi podstawa do zastosowania art. 103 ust. 1., wobec tego, powyższe materiały stanowiły podstawowe i niezbędne w sprawie dowodowy, które były skarżącej znane i do których mogła ona wnosić uwagi i zastrzeżenia. Akta sprawy wskazują nie tylko na to, że Spółka o ww. uprawnieniach przysługujących jej w toku postępowania została pouczona m. in. w piśmie z [...] marca 2012 r. zawiadamiającym o wszczęciu postępowania, ale także, że z tych uprawnień korzystała na co wskazuje pismo z 29 marca 2012 r. Skarżąca Spółka zgłosiła także w postępowaniu wnioski dowodowe, które nie zostały uwzględnione, ale też nie zostały przez organy orzekające pominięte. Zostały one przeanalizowane i ocenione co do zasadności ich przeprowadzania – w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., a takie działanie nie narusza prawa.

Tym samym, Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Analiza akt sprawy wskazuje bowiem na to, iż skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie, była także informowana w toku postępowania o podejmowanych przez organ działaniach. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji miała również możliwość wypowiedzenia się raz jeszcze w sprawie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, lex nr 786594). Podniesiony w skardze zarzut w tej kwestii, nie został powiązany z żadnymi konkretnymi czynnościami, których uniemożliwiono dokonać skarżącej tak przed organem I instancji, jak i odwoławczym. Dlatego też, w ocenie Sądu, również i z tego powodu należało uznać, że wskazany zarzut jest nieuzasadniony.

Sąd nie podzielił też zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w zakresie stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących reklamy suplementów diety jak i w zakresie okoliczności wpływających na wysokość nałożonej na stronę kary w tym stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości, oraz wysokości sprzedaży poszczególnych produktów, a ponadto nie odniesienie się do zarzutów odwołania. W ocenie Sądu organ odwoławczy zaprezentował własną i wyczerpującą ocenę w zakresie rozstrzygnięcia, ale też w sposób obszerny odniósł się do kwestii podniesionych w odwołaniu. Wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w sprawie oraz przedstawił powody, dla których uznał, iż nie było podstaw do uwzględniania wniosków dowodowych zainteresowanej. Ponadto organ wskazał w jakim zakresie uznał informacje zawarte na stronie internetowej za niezgodne z prawem i wskazał z jakich powodów, i jakie przepisy działanie takie naruszało.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dotyczący naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 104 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Wymierzając karę organ wojewódzki wskazał dokładnie jakie elementy, o których mowa w przytoczonym przepisie wziął pod uwagę ustalając wymiar kary, a to świadczy o jego działaniu w ramach przyznanego uznania administracyjnego. Uwzględnił przy tym zarówno aspekty działające na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącej. Decydujące jednak znaczenie musiał mieć fakt, iż we wcześniejszej działalności skarżąca Spółka również nie przestrzegała obowiązujących przepisów prawa żywnościowego. Na tej podstawie organ I instancji, a za nim organ odwoławczy, mógł nie tylko przyjąć, iż Spółka działała świadomie naruszając po raz kolejny przepisy dotyczące prezentacji suplementu diety, ale też - że wysokość tej kary musi być na tyle dotkliwa, aby spełniała swój cel prewencyjno – wychowawczy. Podnieść dodatkowo trzeba, iż kara pieniężna przewidziana w art. 103 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia może osiągnąć wysokość do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskie "Monitor Polski". Stosownie do treści komunikatu Prezesa GUS z 9 lutego 2012 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2011 r. wyniosło 3.399,52 zł. To zaś oznacza, iż wymierzona w niniejszej sprawie kara jak wskazał to organ II instancji w wysokości 25.000,00 zł stanowi w przybliżeniu jedynie 25% maksymalnego ustawowego zagrożenia.

W tej sytuacji, Sąd przyjął, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.