Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 74/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 ust. 6 ust. 7 ust. 8
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 363, art. 368 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Protokolant Daniel Zdzieszyński po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 20 kwietnia 2011 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Świętokrzyskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w Kielcach a Wójtem Gminy Gowarczów w przedmiocie sprawdzenia sposobu odprowadzania ścieków bytowych: wskazać Wójta Gminy Gowarczów jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Kielcach, na podstawie art. 22 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wniósł o rozstrzygnięcie sporu negatywnego kompetencyjnego pomiędzy Świętokrzyskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w Kielcach a Wójtem Gminy Gowarczów w sprawie ustalenia właściwości rzeczowej organu, odnośnie rozpatrzenia interwencji M. B. złożonej do Wójta Gminy Gowarczów.

W uzasadnieniu wniosku organ podał, że Wójt Gminy Gowarczów postanowieniem z dnia 1 marca 2011 r., znak: GT.066.4.2011, przekazał do rozpatrzenia wniosek M. B. dotyczący sprawdzenia sposobu odprowadzania ścieków z posesji Mieczysława Stanisławskiego oraz sklepu spożywczego przy Placu XX-Lecia w miejscowości Gowarczów.

W opinii Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Kielcach interwencja zgłoszona przez M. B. powinna być rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy z dna 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.). Zgodnie z tą ustawą do zadań własnych gminy należy m.in. prowadzenie ewidencji zbiorników bezodpływowych w celu kontroli częstotliwości ich opróżniania. Ponadto, zgodnie z art. 5 cytowanej ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Nadzór nad realizacją przedmiotowych obowiązków sprawuje wójt, a w przypadku stwierdzenia niewykonywania przez właścicieli nieruchomości tych obowiązków, w oparciu o art. 5 ust. 7 ww. ustawy, jako organ właściwy w sprawie, wydaje decyzję nakazującą ich wykonanie. Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez właścicieli nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Tym samym, wszystkie interwencje dotyczące odprowadzania ścieków bytowych z terenu nieruchomości (do urządzeń kanalizacyjnych jednostek gminnych) lub gromadzenia ścieków w zbiornikach bezodpływowych zarówno przez osoby fizyczne jak i prowadzących działalność gospodarczą powinny być rozpatrywane przez wójta gminy właściwego ze względu na lokalizację nieruchomości.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy Gowarczów podniósł, że przekazując sprawę do rozpatrzenia Świętokrzyskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Kielcach, kierował się treścią art. 5 ust. 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ponieważ treść podania dotyczyła czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, 3a, 3b ww. ustawy, wyłączonych spod nadzoru Wójta Gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie wystąpił spór negatywny co do załatwienia interwencji w przedmiocie sprawdzenia sposobu odprowadzania ścieków z oznaczonej nieruchomości położonej w miejscowości Gowarczów.

Wymagania w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości przez jej właściciela określa ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), która wskazuje jednocześnie, że nadzór nad jej przestrzeganiem sprawuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez:

– przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub (...) wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków; (pkt 2)

– gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych; (pkt 3a)

– pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi; (pkt 3b)

W myśl ust. 7 i 8 art. 5 cyt. ustawy, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku, z wyjątkiem obowiązków wymienionych w ust. 1 pkt 3-3b.

Zaznaczyć należy, że przewidziane w ust. 8 wyłączenie co do obowiązków określonych w pkt 3-3b dotyczy wyłącznie wydawania decyzji nakładających wykonanie określonego obowiązku.

Nie przewiduje natomiast tego wyłączenia ust. 6 art. 5 stanowiący, iż nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1-4 sprawuje wójt (burmistrz lub prezydent miasta).

Istotne jest przy tym zwrócenie uwagi, że dodanie do art. 5 cyt. ustawy ustępu 8 wyłączającego wydawanie decyzji w przypadku niewykonywania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 3-3b, związane było z regulacją art. 6 przewidującego przejęcie określonych w nim obowiązków przez gminę.

Przepis art. 6 ustawy określa m.in. sposób wykonywania przez właścicieli nieruchomości obowiązku pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości nieczystości ciekłych oraz przysługujące organom gminy środki do realizacji nadzoru w tym zakresie.

Ubocznie należy również zwrócić uwagę, że wójt w ramach sprawowanego nadzoru może zainicjować postępowanie w sprawie o wykroczenie (art. 10 ust. 2 ustawy).

Ponadto, stosownie do art. 363 i 368 ust. 2 Prawa ochrony środowiska wójt może wydać decyzje zmierzające do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko lub wstrzymać użytkowanie określonego urządzenia lub instalacji.

Z tych wszystkich względów należało wskazać Wójta Gminy Gowarczów jako organ właściwy w przedmiotowej sprawie.

W konsekwencji orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a.