Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 527/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Po 574/19 w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. zasądza od A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Po 574/19 w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 – uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lutego 2019 r. w sprawie odmowy przyznania [...] Sp. z o. o. w S. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 15 maja 2017 r. spółka złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na rok 2017, a obszar zgłoszonych działek rolnych w ramach pakietu 1 (rolnictwo zrównoważone) wyniósł 421,17 ha. Gospodarstwo rolne poddano dwukrotnie kontroli na miejscu, tj. w dniach 24 - 30 października 2017 r. oraz 17 - 24 maja 2018 r. W trakcie kontroli ustalono, że dla działki E1 sposób zagospodarowania stanowi grunt ugorowany, w raporcie wskazano, że grunt orny był użytkowany w bieżącym roku wegetacyjnym, ale ze względu na zalegającą wodę poprzerastał chwastami i nie stwierdzono zadeklarowanej uprawy kukurydzy. Również dla działki J 1 stwierdzono, że sposób zagospodarowania stanowi grunt ugorowany. Ponadto na wskazanych działkach stwierdzono powierzchnie niższe od powierzchni zadeklarowanych we wniosku. Przedstawiciele strony nie wnosili uwag do ustaleń raportów pokontrolnych. Ponadto do dokumentacji dołączono fotokopię prowadzonego przez stronę rejestru działalności rolnośrodowiskowej, w którym ówczesny prezes zarządu potwierdził podpisem, że w 2017 r. działki rolne E 1 i J 1 były użytkowane jako ugór.

Organ I instancji decyzją z dnia 28 czerwca 2018 r. przyznał stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 r. w wysokości 109813,48 zł. Obszar zatwierdzony wyniósł 418,33 ha.

W związku z powyższym w dniu [...] października 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. stwierdził nieważność powyższej decyzji organu I instancji, wskazując, że rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2018 r. o przyznaniu stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 r. jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa stypizowanego w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2015 r.), zgodnie z którym płatność rolno–środowiskowo–klimatyczna w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 jest przyznawana, jeżeli rolnik nie uprawia tytoniu i nie posiada gruntów ugorowanych.

Po rozpoznaniu odwołania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję.

Ostatecznie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r.

- odmówił stronie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2017 r. do działek rolnych zadeklarowanych w ramach 1. Wariant : 1.1 Rolnictwo zrównoważone

oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię: 1. Zobowiązanie Wariant 1.1 Rolnictwo zrównoważone podjęte w dniu 15 marca 2016 r. na powierzchnię 421,26 ha.

Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wskazał w uzasadnieniu cytując § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z 2015 r., z przeprowadzonej kontroli wynika, że powierzchnia 1,10 ha obejmująca działki E 1 i J 1 stanowiła areał zajęty pod ugór. Powyższe, wynika z adnotacji w obu dokumentach pokontrolnych, fotografii oraz ze szkiców określających lokalizację miejsc ich wykonania. Ponadto, w materiale pokontrolnym jest fotokopia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, w której ówczesny prezes spółki potwierdził taki sposób użytkowania gruntów.

Organ nie kwestionował tego, że w 2017 r. na przedmiotowych działkach wystąpiły niekorzystne warunki atmosferyczne, co mogło uniemożliwiać prowadzenie na nich zabiegów agrotechnicznych na początku 2017 r. Z zebranych dowodów wynika jednak, że analizowane grunty nie były zajęte pod uprawę kukurydzy. Brak jest w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej wzmianki o wykonaniu zabiegów agrotechnicznych związanych z założeniem i prowadzeniem na przedmiotowych gruntach produkcji roślinnej. Strona nie skorzystała też w odpowiednim czasie z możliwości powiadomienia organu I instancji o szkodach, które wystąpiły w 2017 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę spółki wskazał, że z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że strona skarżąca złożyła w dniu 15 maja 2017 r. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na rok 2017, a obszar zgłoszonych działek rolnych w ramach pakietu 1 (rolnictwo zrównoważone) wyniósł 421,17 ha.

W trakcie opisanej wyżej kontroli organu ustalono, że dla działki E1 sposób zagospodarowania stanowił grunt ugorowany (w raporcie podano, że grunt orny był użytkowany w bieżącym roku wegetacyjnym, ale ze względu na zalegającą wodę poprzerastał chwastami) i nie stwierdzono zadeklarowanej uprawy kukurydzy. Również dla działki J 1 stwierdzono, że sposób zagospodarowania stanowi grunt ugorowany. Ponadto, na wskazanych działkach stwierdzono powierzchnie niższe od powierzchni zadeklarowanych we wniosku. Przedstawiciele strony nie wnosili uwag do ustaleń raportów pokontrolnych. Jak ustalił organ, do dokumentacji dołączono fotokopię prowadzonego przez stronę rejestru działalności rolnośrodowiskowej, w którym ówczesny prezes zarządu potwierdził podpisem, że w 2017 r. działki rolne E 1 i J 1 były użytkowane jako ugór.

Sąd po przeanalizowaniu § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2015 r. oraz załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009, zgodnie z którym grunty ugorowane to wszystkie grunty orne włączone w system płodozmianu albo utrzymywane według norm utrzymania w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC), niezależnie od tego, czy są uprawiane, czy też nie, ale nieprzeznaczone do produkcji plonów w ciągu roku uprawy oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy stwierdził, że organy obu instancji zbyt arbitralnie i przedwcześnie uznały, że w sprawie zaistniała przesłanka do odmowy przyznania wnioskowanych płatności, na tej podstawie, że rolnik posiadał w 2017 r. grunty ugorowane.

Sąd I instancji uznał, że w raporcie pokontrolnym zawarto niejednoznaczne stwierdzenia dotyczące ugorowanego gruntu. W trakcie kontroli ustalono bowiem, że dla działki E1 sposób zagospodarowania stanowi grunt ugorowany. W raporcie wskazano jednak, że przedmiotowy grunt orny był użytkowany w bieżącym roku wegetacyjnym, ale ze względu na zalegającą wodę poprzerastał chwastami. Potwierdzono tym samym fakt użytkowania analizowanego gruntu ornego. W przypadku gruntu J 1 wskazano, że był użytkowany w bieżącym roku wegetacyjnym.

Zdaniem Sądu osoby kontrolujące mogły użyć określenia ugór w znaczeniu potocznym, a nie normatywnym, albowiem chodziło o kwalifikację gruntów, co do których stwierdzono kategorycznie fakt ich użytkowania w danym roku wegetacyjnym. Ponadto organ powoływał się w uzasadnieniu swojej decyzji, że do dokumentacji dołączono fotokopię prowadzonego przez stronę rejestru działalności rolnośrodowiskowej, w którym ówczesny prezes zarządu potwierdził podpisem, że w 2017 r. działki rolne E 1 i J 1 były użytkowane jako ugór. Jednakże, jak wskazał Sąd I instancji w aktach administracyjnych sprawy nie ma dokumentu, na który powołuje się organ, zatem nie sposób dokonać kontroli ustaleń organu w tym zakresie. Zdaniem Sądu, skoro kontrolujący stwierdzili w raporcie, że przedmiotowe grunty były użytkowane w roku 2017 r., co jest poza sporem, to organy były zobowiązane do dokonania wyczerpujących ustaleń dowodowych w celu ustalenia, o jaki rodzaj użytkowania tych gruntów chodziło w 2017 r. W tym celu należało, m. in., przeprowadzić wnioskowane przez stronę dowody z przesłuchania wskazywanych przez nią osób oraz z dokumentacji dotyczącej dokonywanych zasiewów (rachunki zakupionych nasion itd.).

Sąd podkreślił, że w piśmie z dnia 10 sierpnia 2018 r. strona wskazywała szczegółowo, jakie rośliny zostały obsiane na przedmiotowych działkach w 2017 r. i w jaki sposób niekorzystne warunki atmosferyczne wpływały na prowadzone w tym czasie prace agrotechniczne. Zdaniem Sądu organ II instancji niezasadnie odmówił postanowieniem z dnia 27 września 2018 r. uwzględnienia żądania dowodowego strony w powyższym zakresie.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią poczynione powyżej uwagi dotyczące konieczności przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a po jego zakończeniu rozważą, czy istniały rzeczywiste podstawy do uznania, że strona skarżąca posiadała w 2017 r. grunty ugorowane.

Skargą kasacyjną organ zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2018 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020 (tj. Dz. U. z 2018 r. poz., 627 ze zm., dalej: ustawa z 2018 r.), poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji uznanie, że organy ARiMR zbyt arbitralnie i przedwcześnie uznały, że w sprawie zaistniała przesłanka do odmowy przyznania płatności z uwagi na posiadanie gruntów ugorowanych, podczas gdy to skarżąca, pomimo spoczywającego na niej obowiązku wynikającego z art. 27 ust. 2 tej ustawy, nie przedłożyła żadnych dowodów na swoje twierdzenia, choć organ zapewnił jej możliwość czynnego udziału w toku wszystkich postępowań w sprawie płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej na 2017 r.;

2) art. 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że akta administracyjne przekazane wraz ze skargą nie pozwalają dokonać judykacyjnej kontroli sprawy przez Sąd, podczas gdy przedłożone przez organ akta sprawy są kompletne, a ewentualne wątpliwości Sądu w tym zakresie winny skutkować skierowaniem wezwania do organu, aby ten akta administracyjne uzupełnił, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., poprzez niezastosowanie zawartej tam definicji gruntu ugorowanego, a w konsekwencji uznanie, że wobec treści raportu pokontrolnego, osoby kontrolujące mogły użyć określenia ugór w znaczeniu potocznym, a nie normatywnym, podczas gdy sposób zagospodarowania przez skarżącą działek rolnych El i J1 spełnia kryteria przytoczonej tam definicji, pomimo że jest wynikiem okoliczności, na które skarżąca nie miała wpływu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca spółka wniosła o jej oddalenie w całości, utrzymanie wyroku z dnia 27 listopada 2019 r. w mocy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona - w tym przypadku A. sp. z o.o. - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zasadnicza część zarzutów odnosi się do wadliwego bo z naruszeniem przepisów procedury, zdaniem kasatora, stanowiska Sądu I instancji, akceptującego argumenty leżące u podstaw skargi wniesionej przez Spółkę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznaje zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. ar 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. w sposób określony w petitum. Kluczowym problemem dla uwzględnienia wniosku w przedmiocie przyznania płatności rolno- środowiskowo- klimatycznej jest ustalenie czy rolnik nie uprawia tytoniu i nie posiada gruntów ugorowanych (§ 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r.). Zdaniem Sądu I instancji mimo, że organ wskazał, że w przesłanej Sądowi dokumentacji znajduje się fotokopia prowadzonego przez stronę rejestru działalności rolnośrodowiskowej, w którym ówczesny prezes zarządu potwierdził podpisem, że w 2017 roku działki rolne E1 i J1 były użytkowane jako ugór – to jednak Sąd wskazał, że takiego dokumentu w aktach sprawy nie ma, co uniemożliwia mu dokonanie kontroli ustaleń organu w tym zakresie. Rację ma skarżący kasacyjnie, że w sytuacji (pomijając fakt, że dokument w aktach tych był dołączony), gdy Sąd pierwszej instancji uznał, że przekazane wraz ze skargą akta administracyjne nie pozwalają dokonać judykacyjnej kontroli sprawy, winien wezwać organ do uzupełnienia dokumentacji. Ma to o tyle doniosłe znaczenie w niniejszej sprawie, że Sąd nie tylko powyższego nie uczynił, ale również w bardzo lakonicznym uzasadnieniu, bez należytej oceny materiału dowodowego, którym dysponował, zawarł wniosek, ograniczając się wyłącznie do stanowiska A. sp. z o.o., że osoby kontrolujące mogły użyć określenia ugór w znaczeniu potocznym, a nie normatywnym. Wydaje się, co nie znalazło dostatecznego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że dla Sądu I instancji, wystarczające do takiego wnioskowania było twierdzenie skarżącego stanowiące jego interpretację raportu pokontrolnego. Istotne jest podkreślenie, że rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania wyroku sądu I instancji w obszarze wyznaczonym zarzutami wnoszącego skargę kasacyjną. Sąd ten nie może natomiast wkraczać w kompetencje Sądu I instancji i samodzielnie dokonywać ocen będących przedmiotem wyroku w przypadku, gdy jakość kontroli wykonanej na poziomie Sądu I instancji budzi wątpliwości. Sąd pierwszej instancji uchylił się od oceny, jaki wpływ na wynik tego postępowania miały stwierdzenia zawarte w raporcie co do użytkowania gruntów w 2017 roku, zwłaszcza, że organy nie podważały twierdzeń skarżącego, w zakresie panujących w tamtym okresie niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, skutkujących możliwością niezawinionego zaniechania prowadzenia zabiegów uprawowych na działkach rolnych E1 i J1 jeszcze na początku 2017 roku. Jednak akcentowały, że grunty te nie były zajęte pod uprawę kukurydzy. Sąd I instancji nie wypowiedział się również w zakresie wpisów w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej wykonywania bądź nie, zabiegów agrotechnicznych związanych z założeniem i prowadzeniem na tych gruntach produkcji roślinnej.

Zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2018 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich [...] w sposób określony w zarzucie. Sąd I instancji uznał, bez uzasadnienia takiego wnioskowania, że organy przedwcześnie i arbitralnie przyjęły, że w sprawie zaistniała przesłanka do odmowy przyznania płatności z uwagi na posiadanie gruntów ugorowanych i to skłoniło Sąd pierwszej instancji, bez oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, do zobowiązania organu dokonania wyczerpujących ustaleń dowodowych w celu ustalenia o jaki rodzaj użytkowania tych gruntów chodziło w 2017 roku. Sąd nie poświęcił przy tym żadnej uwagi rozkładowi ciężaru dowodu, wynikającego z wyżej wskazanego przepisu procedury, obowiązującej w tego rodzaju postępowaniach. Nie jest możliwe dokonanie oceny, w stanie faktycznym sprawy, co legło u podstaw stanowiska Sądu o niezasadności odmowy uwzględnienia żądania dowodowego strony postanowieniem z 27 września 2018 roku. Zwłaszcza, że Sąd nie odniósł się do przebiegu postępowania w sprawie. Przypomnieć zatem należy, że przed postępowaniem w którym została wydana zaskarżona decyzja, prowadzone było postępowanie nadzwyczajne w trybie art. 156 § 1 k.p.a. W ramach tego postępowania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w dniu 27 sierpnia 2018 roku wezwał stronę do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej argumentację zawartą w piśmie 10 sierpnia 2018 roku (str. 3 zaskarżonej decyzji). To również na podstawie przebiegu tego postępowania i aktywności strony w postępowaniu dowodowym, organ ocenił czy powinien uwzględnić wniosek strony. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, brak jakichkolwiek rozważań Sądu w tym zakresie. W administracyjnym postępowaniu wyjaśniającym nie ma przeszkód do wykorzystania dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu. Natomiast żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Warto jednak zauważyć, że wskazany przepis odwołuje się do okoliczności podlegającej udowodnieniu, a więc tezy dowodowej, nie zaś do kategorii dowodów, które mają być przeprowadzone. Stronie nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, według którego organ powinien posługiwać się najmniej skomplikowanymi środkami dowodowymi. Nie ma też obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w nieskończoność, w tym przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Uwzględnienie żądania strony zależy od tego, czy wnioskowany dowód może przyczynić się do dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, a nie powoduje jedynie przedłużenie postępowania czy zwiększenie kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek dowodowy strony organ powinien przede wszystkim rozważyć czy poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanego dowodu nie dojdzie do naruszenia jednej z fundamentalnych zasad prawnych – zasady prawdy materialnej.

Odnosząc powyższe do realiów tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ww. zarzut procesowy skargi kasacyjnej znajduje oparcie w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji.

Generalnie rzecz biorąc, uzasadnienie zaskarżonego wyroku w zakresie badania ustaleń i ocen faktycznych organów jest bardzo mało konkretne i nie odnosi się dostatecznie precyzyjnie i jednoznacznie do poszczególnych elementów przedmiotu stanu faktycznego sprawy jak i dowodów, na podstawie których był on w postępowaniu przed organem ustalany i oceniany.

Z powodu zasygnalizowanych powyżej wad i zaniechań uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie można w postępowaniu kasacyjnym rozstrzygnąć o trafności stanowiska Sądu I instancji, czy dla zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy niezbędne było postulowane przez Sąd poszerzenie zakresu postępowania dowodowego i w jakim zakresie.

Z zaprezentowanych wyżej rozważań wynika, że stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaniechanie dokonania oceny prawnej sprawia, że wnioski Sądu pierwszej instancji trudno uznać za wszechstronne i kompletne, przez co odniesienie się sądu kasacyjnego do podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia staje się praktycznie niemożliwe. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazanego w ostatnim pkt petitum skargi kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest możliwa również z tej przyczyny, że zarzut ten motywowany jest wadliwością ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, podczas gdy zaskarżone orzeczenie nie przyjęło żadnego stanu faktycznego jako podstawy wyrokowania, nakazując prowadzenie organowi uzupełniającego postępowania dowodowego, bez wskazania przekonujących ku temu podstaw.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd zobowiązany będzie uwzględnić wyżej zaprezentowane rozważania i poddać ocenie czy organ zasadnie na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie (m.in. raport pokontrolny sporządzony przez uprawnione osoby) i zasad procedury w tego rodzaju postępowaniu (rozkład ciężaru dowodowego) uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka do odmowy przyznania płatności z uwagi na posiadanie gruntów ugorowanych czy też konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organu (75% stawki minimalnej 480 zł. tj. 360 zł.) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100 zł.).