Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 9/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części i przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art 165, art 246 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2437/10 w zakresie odrzucenia zażalenia oraz odmowy zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R.D. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie wniosek oddalić, 2. w pozostałym zakresie zażalenie oddalić.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., sygn. akt V SA/Wa 2437/10 odrzucił zażalenie na postanowienie R.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 12 października 2011 r. odmawiające przyznania mu prawa pomocy oraz odmówił zmiany tego postanowienia.

W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że skarżący R.D. pismem z 3 listopada 2011 r. zaskarżył postanowienie tegoż Sądu z 12 października 2011 r. W piśmie tym powołał się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną (pozostając pod stała opieką lekarską i rehabilitacyjną jako osoba poszkodowana w wypadku). Do pisma załączył karty informacyjne dotyczące stanu jego zdrowia, które składane były już przy uprzednich wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Ponadto załączył również pisma dotyczące zawiadomienia o wszczęciu postępowania sądowego w związku z nieuregulowanym zadłużeniem w banku oraz kilka wezwań komornika sądowego do zapłaty zaległych należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że zażalenie na postanowienie Sądu z 12 października 2011 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako p.p.s.a.), wobec czego podlegało odrzuceniu.

Odnosząc się natomiast do wniosku o zmianę zaskarżonego postanowienia, przyjął ze jest to wniosek złożony w trybie art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Sąd stwierdził, ze dokumenty załączone do pisma z 3 listopada 2011 r. nie dowodzą istotnej zmiany okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji materialnej skarżącego. W ocenie Sądu wnioskodawca nadal uchyla się od wykazania swoich faktycznych dochodów i dokładnego wyjaśnienia swojej sytuacji materialno-bytowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie R.D. wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., na co wskazywał Sąd I instancji postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

W rozpoznawanej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie dotyczące przyznania prawa pomocy skarżącemu, odmawiające przyznania mu takiej pomocy. Zgodnie zatem z powołanym wyżej art. 165 p.p.s.a., zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić należy, że maja być to okoliczności relewantne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające zmianę jego sytuacji materialnej. Zdaniem NSA takimi dokumentami są: zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia 20 września 2011 r. oraz zajęcie wynagrodzenia za pracę wystawione przez Komornika Sądowego w Sądzie Rejonowym dla K. w K. z 20 września 2011 r. Dokumenty te nie były znane Sądowi I instancji w dniu 12 października 2011 r. – w dniu wydania postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie całkowitym. Są one dowodem na to, że sytuacja materialna skarżącego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uległa pogorszeniu. O dotychczasowej – trudnej sytuacji materialnej skarżącego świadczą dotychczas złożone dokumenty i oświadczenia, z których wynika, że uzyskuje on niskie dochody z prowadzonej działalności, jego stan zdrowia jest zły (złamany kręgosłup, niesprawna ręka), brak oszczędności, znaczne zadłużenie w bankach oraz innych instytucjach. Dokumenty z dnia 20 września 2011 r., o których mowa powyżej, są dowodem na to, że nie jest on w stanie na bieżąco spłacać zaległych wierzytelności. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2.p.p.s.a. postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie go z konieczności ponoszenia kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił natomiast na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek skarżącego o zmianę zaskarżonego postanowienia w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że dla realizacji prawa do sądu skarżącego, podstawowe znaczenie ma zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił również na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie WSA w W. z 12 października 2011 r., podzielając stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że zażalenie to zostało wniesione z uchybieniem terminu i na tej podstawie podlegało odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.