Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1004/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder /spr./, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza, od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia

[...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 51 ust. 2 i art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150), oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia Spółki A. na postanowienie Burmistrza z dnia [...]r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowej [...] w gminie [...], składającej się z siłowni wiatrowych w ilości do [...] sztuk i mocy do [...] MW, zlokalizowanych na następujących działkach:

- z obrębu [...] - nr [...], [...] i [...].[...] i [...], [...] i [...], [...] i [...], [...];

- z obrębu [...] - nr [...] ([...] siłownie);

- z obrębu [...] - nr [...] ([...] siłownie);

- z obrębu [...] - nr [...];

- z obrębu [...] - nr [...], nr [...];

- z obrębu [...] - nr [...], nr [...] ([...] siłownie), nr [...] ([...] siłownie), [...] nr [...], nr [...] i nr [...] ([...] siłownie), nr [...],

uchyliło zaskarżone postanowienie w części określonej w punkcie [...] ust. [...] i umorzyło w tym zakresie postępowanie w sprawie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, natomiast w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy,

z którego wynikało, że Burmistrz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia objętego wnioskiem Spółki A. z dnia [...] r., w zakresie określonym w art. 52 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień związanych z koniecznością dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000.

W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz wskazał na treść § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r.

w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego raport o oddziaływaniu może być wymagany, jednocześnie wobec lokalizacji na terenie obszarów Natura 2000 [...] oraz [...], jak też w sąsiedztwie z ostoją ptasią [...] i licznymi projektowanymi formami ochrony przyrody na terenie gminy [...], jako mogące znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000.

Powołując się na stanowisko Wojewody wyrażone w postanowieniu z dnia [...]r., Burmistrz podniósł, że sporządzenie raportu w zakresie wskazanym przez Wojewodę pozwoli na prawidłową ocenę i właściwe określenie środowiskowych uwarunkowań koniecznych do spełnienia przy realizacji zamierzenia. Organ I instancji wskazał, iż [...] to ostoja ptasia, na terenie której występują co najmniej [...] gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej i [...] gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Jest to ważny obszar szczególnie dla ptaków wodno-błotnych. [...] jest natomiast ostoją ptasią o randze europejskiej [...], bogatą

w [...] gatunki ptaków z załącznika I Dyrektywy Rady 79/409/EWG, i [...] gatunków

z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Ostoja ptasia [...], wyodrębniona została ze względu na występowanie [...] gatunków ptaków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej, i [...] gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Według opinii Wojewody elektrownie wiatrowe stanowią zagrożenie dla wymienionych ostoi, co zostało wyszczególnione, jako jedno z zagrożeń w standardowych formularzach danych sporządzonych dla poszczególnych obszarów.

Ponadto organ wskazał, iż wokół inwestycji znajdują się projektowane użytki ekologiczne, jak podmokłe zalewane łąki, zakrzaczenia i zadrzewienia- miejsca rozrodu płazów i ptaków, oczko śródpolne- miejsce rozrodu płazów i ptaków, przydrożne zalewisko wraz z zaroślami wierzbowymi i niewielkim zadrzewieniem - miejsca rozrodu płazów i ptaków oraz śródpolne zadrzewienie - również ols,

z oczkami wodnymi, największe na terenie gminy [...] miejsce rozrodu rzekotki drzewnej. Planowana inwestycja stanowić będzie- w ocenie organu- barierę dla przemieszczającej się fauny, w szczególności dla ptaków i nietoperzy, co spowodować może ich zwiększoną śmiertelność, a także opuszczanie legowisk, koczowisk, perzowisk oraz zmianę tras wędrówek.

W trakcie realizacji i eksploatacji inwestycji, może nastąpić ingerencja

w siedliska przyrodnicze chronione na podstawie Dyrektywy Ptasiej i Siedliskowej. Zasada przezorności, powoływana przez organ, w myśl której, w razie niepewności cele ochrony obszaru Natura 2000 traktowane są priorytetowo, zakłada identyfikację potencjalnych negatywnych oddziaływań wynikających ze zjawiska oraz naukowej oceny ryzyka, która ze względu na nieprzekonywujący charakter jest niemożliwa do określenia. Ta zasada wyznacza obowiązek uwzględnienia w przeprowadzeniu konkretnego przedsięwzięcia zlokalizowanego, co najmniej w bliskości obszarów Natura 2000, oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na te właśnie obszary.

Organ wskazał nadto, iż drugi z organów uprawnionych do zaopiniowania kwestii sporządzenia raportu - Inspektor Sanitarny, pismem z dnia [...]r., wyraził opinię o braku potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska.

Zażaleniem z dnia [...]r. Spółka A., zażądała zmiany zaskarżonego postanowienia w zakresie punktu [...] ust. [...] ppkt [...] sentencji poprzez zdefiniowanie "poważnej awarii przemysłowej", której wystąpienie ma zostać poddane analizie wpływu na środowisko; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] sentencji poprzez określenie, w stosunku do których dóbr materialnych raport ma określić oddziaływanie wybranego przez wnioskodawcę wariantu; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] sentencji przez doprecyzowanie katalogu parametrów, które powinny zostać uwzględnione przy porównaniu proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy Prawo ochrony środowiska; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] przez wskazanie jakie "inne cenne siedliska" powinny zostać uwzględnione w raporcie; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] przez dookreślenie jaki terytorialnie obszar powinien zostać objęty raportem w zakresie do którego odnosi się ten punkt sentencji postanowienia; punktu [...]ust. [...] ppkt [...] lit. [...] i lit. [...] sentencji przez wskazanie katalogu zwierząt, których przebieg tras, kierunków przemieszczania się ma zostać ujęty w raporcie oraz wskazanie metodyki określania dokładnego przebiegu tras; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] sentencji przez wskazanie, na jakim terytorium obszary winny zostać objęte oceną, tj., jakie obszary Natura 2000 "zostały wyznaczone lub zaproponowane do wyznaczenia", wskazanie metody oceny zachowania ciągłości istnienia obszarów Natura 2000 lub wskazanie źródła informacji, z którego oceniający musi skorzystać przy przeprowadzaniu oceny; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] sentencji, przez wskazanie, jakie ekologiczne zasady funkcjonowania obszaru powinny zostać ocenione w raporcie; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] poprzez wskazanie, jaki "obszar" powinien zostać uwzględniony przy udzieleniu informacji o procentowym udziale w nim powierzchni inwestycji; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] przez określenie metody przeprowadzenia oceny oddziaływania skumulowanego oraz przez wskazanie obszaru, bądź wykazu inwestycji, które mają zostać uwzględnione

w raporcie w tym zakresie; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] przez wskazanie metodologii przeprowadzenia analizy wpływu inwestycji na integralność obszarów Natura 2000 oraz wskazanie, które obszary Natura 2000 powinny zostać poddane analizie; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] przez wskazanie katalogu zamkniętego działań ograniczających, monitorujących i kompensujących negatywne oddziaływanie inwestycji; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] przez dookreślenie jakie dane powinny zostać uwzględnione w raporcie przy zastrzeżeniu, że w zasięgu oddziaływania akustycznego brak jest terenów chronionych akustycznie oraz innych farm wiatrowych; punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] przez dookreślenie jakie dane powinny zostać uwzględnione w raporcie przy zastrzeżeniu, że w zasięgu emisji pól elektromagnetycznych brak jest obiektów emitujących takie promieniowanie. Spółka wniosła także o uchylenie punktu [...] ust. [...] postanowienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska podniosło, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jak też planowanego przedsięwzięcia, innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar (pkt 3), jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

W postępowaniu toczącym się na wniosek Spółki A., organy miały obowiązek dokonać oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na jego zakwalifikowanie, według powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004r., jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dodatkowo, wobec jego usytuowania w sąsiedztwie obszarów Natura 2000, ze szczególnym uwzględnieniem wartości dla ochrony, których został ustanowiony.

Organ stwierdzając obowiązek sporządzenia raportu nie wyszedł poza zakres art. 52 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazując wszystkie jego niezbędne wymogi, wynikające z powołanego przepisu.

Odnosząc się do zażalenia Kolegium stwierdziło, iż definicję "poważnej awarii przemysłowej" zawiera przepis art. 3 pkt 24 ustawy Prawo ochrony środowiska, wedle którego rozumie się przez to poważną awarię w zakładzie; poważną awarią jest taka jak zdefiniowania w art. 3 pkt 23 tejże ustawy, a zatem zdarzenie,

w szczególności emisję, pożar lub eksplozję, powstałe w trakcie procesu przemysłowego, magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji, prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. Z kolei zakresem opracowania, którego brak w postanowieniu zarzucała Spółka, powinny być, według organu odwoławczego, dobra materialne pozostające w zasięgu oddziaływania inwestycji, który to zasięg określi właśnie raport. Wymagania co do technologii określa art. 143. Fakt, czy takie kryteria spełnia konkretna instalacja winien ocenić specjalista, a wyrazem tej oceny jest stosowny certyfikat, bądź inne potwierdzające ów fakt świadectwo. Niezrozumiałym dla organu jest oczekiwanie strony na sprecyzowanie zakresu analizy wpływu inwestycji na nietoperze, ten wpływ w każdym możliwym aspekcie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia przeanalizuje właśnie wymagany w sprawie raport.

Katalog zwierząt, którego wskazania domaga się strona wynika właśnie

z konkretnego obszaru Natura 2000, dla ochrony których to ostoi ptaków i siedlisk obszar ten został wyznaczony, a metodyką dokładnego określenia przebiegu tych tras jest niewątpliwie wieloletnia obserwacja.

Zaskarżone postanowienie wskazuje, jakie obszary Natura 2000 znajdują się

w sąsiedztwie terenu inwestycji, jak też w granicach, którego obszaru Natura 2000 zlokalizowane zostało przedsięwzięcia. Tych właśnie obszarów dotyczy obowiązek przeprowadzenia analizy oddziaływania przedsięwzięcia. Ocena zachowania ciągłości istnienia obszarów wymaga niewątpliwie wiedzy specjalistycznej, a przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie określają metody tej oceny. Uwzględniać ona musi niewątpliwie szereg uwarunkowań, których wzajemne powiązania i wpływ ocenić może biegły specjalista.

Dalsze wnioski Spółki o zmianę poszczególnych punktów zaskarżonego postanowienia sformułowane w punktach [...], [...], [...] zażalenia w zakresie wskazania ekologicznych zasad funkcjonowania obszaru Natura 2000, jak też metodologii przeprowadzenia oceny skumulowanego oddziaływania oraz analizy wpływu inwestycji na integralność obszarów Natura 2000, są nieuzasadnione, w świetle przepisów analizowanej ustawy, podobnie ich żądanie określenia przez organ administracji szczegółowych kryteriów i metod oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. To samo dotyczy zarzutu określonego w punkcie [...] zażalenia. Organ administracji orzekający w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dokonuje oceny w zakresie, o jakim mowa w art. 47 ustawy, na podstawie bądź informacji o przedsięwzięciu, lub też na podstawie raportu, którego obowiązek sporządzenia w konkretnym postępowaniu, za wyjątkiem przedsięwzięć, dla których jest on obligatoryjny, jest przedmiotem oceny organu właściwego do wydania decyzji. Ocena ta za podstawę swą ma okoliczności,

o których mowa w art. 49 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Skala oddziaływania analizowanego przedsięwzięcia uzasadnia, w ocenie Kolegium nałożenie obowiązku.

Równie bezpodstawny, według Kolegium, jest zarzut opisany w punkcie [...] zażalenia, albowiem brak terenów chronionych akustycznie zwalnia inwestora

z dochowania norm hałasu dopuszczalnych w odniesieniu do konkretnego terenu chronionego akustycznie, a w ślad za tym ze spełnienia warunków zapewniających dochowanie tych norm. Analizę poziomu hałasu, dopuszczalnych norm w odniesieniu do konkretnych terenów, jak też wynikających z tej analizy obowiązków dla inwestora przeprowadzi raport. W oparciu o tę analizę organ określi warunki realizacji

i eksploatacji przedsięwzięcia.

Kwestionowanie zapisu punktu [...] ust. [...] ppkt [...] lit. [...] postanowienia, jasnego i logicznego, wskazującego na potrzebę analizy skutków emisji pola elektromagnetycznego w odniesieniu do miejsc dostępnych dla ludności jest dla organu niezrozumiałe. Sformułowanie tego zarzutu stanowi sprzeczność samą

w sobie, skoro bowiem zakłada się emisję pól elektromagnetycznych to musi istnieć obiekt emitujący takie promieniowanie. Jeżeli natomiast, emisja pola elektromagnetycznego nie sięga miejsc dostępnych dla ludności, to nie ma podstaw do zabezpieczenia przed oddziaływaniem w tym zakresie przedsięwzięcia na zdrowie i życie ludzkie.

Spółka A. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt [...] tego sentencji tego postanowienia oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Spółka zarzucała, że zaskarżone postanowienie utrzymuje w mocy postanowienie Burmistrza pomimo faktu, iż szereg obowiązków o charakterze przedmiotowym odnoszących się do stopnia szczegółowości raportu wyrażono w sposób uniemożliwiających ich identyfikację albo oznaczenie jednoznacznego zakresu tego obowiązku. Dotyczyło to następujących elementów rozstrzygnięcia zawartego w sentencji postanowienia organu I instancji:

(1) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] lit. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie wskazano

w stosunku do których dóbr materialnych raport ma określić oddziaływanie wybranego przez wnioskodawcę wariantu realizacji przedsięwzięcia;

(2) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie doprecyzowano katalogu parametrów, które powinny zostać uwzględnione przy porównaniu proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa

w art. 143 POŚ;

(3) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] lit. [...] i lit. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie wskazano w jakim zakresie ma być przeprowadzona analiza wpływu inwestycji na nietoperze;

(4) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] lit. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie wskazano zwierząt, których przebieg tras, kierunków przemieszczania się ma zostać ujęty w raporcie oraz nie określono wskazanie metodyki określania dokładnego przebiegu takich tras;

(5) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] lit. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie wskazano jakie ekologiczne zasady funkcjonowania obszaru powinny zostać ocenione w raporcie;

(6) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] lit. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie określono metody przeprowadzenia oceny oddziaływania skumulowanego;

(7) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] lit. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie wskazano metodologii przeprowadzania analizy wpływu inwestycji na integralność obszarów Natura 2000;

(8) pkt [...] ust. [...] ppkt. [...] lit. [...] sentencji postanowienia, gdzie nie określono zamkniętego katalogu działań ograniczających, monitorujących i kompensujących negatywne oddziaływania inwestycji;

Skarżąca nie zgadzała się z, dotyczącym niniejszego zarzutu, stanowiskiem prezentowanym przez Kolegium, iż pojęcia te zawarte w postanowieniu Burmistrza będą wiadome dla specjalistów, którzy będą przygotowywali raport. Przede wszystkim podnieść należy, iż okoliczność, że sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko nie zwalnia organu ochrony środowiska od jednoznacznego sprecyzowania zakresu raportu. Poza tym, żaden z przepisów prawa nie wymaga aby raport był sporządzany przez biegłego lub specjalistę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1809/06, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 308037).

W powołanym wyroku sąd stwierdził, że: "Jeżeli raport nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości, nieprawidłowości, nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Raport taki może być sporządzony na zlecenie inwestora, bowiem taką możliwość przewidują przepisy powołanej ustawy. Nie oznacza to jednak, iż z tego powodu jest on obarczony wadliwością lub wprost stronniczością." Sąd również wyraźnie podkreślił, że "Żaden przepis ustawy - Prawo ochrony środowiska nie zawiera wymogów co do tego, kto

w konkretnej sprawie powinien być autorem takiego raportu. Ustawodawca wskazuje jedynie w art. 52 ustawy, wymagane elementy raportu."

Kolejny zarzut skarżącej dotyczył nieustosunkowania się Kolegium do zarzutu odnośnie rozbieżności pomiędzy treścią uzasadnienia a danymi zawartymi Standardowych Formularzach Danych (tzw. SDF-ach) do treści których organ odwołał się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium podało, że "zagrożeniem dla w/w ostoi ptasich są elektrownie wiatrowe, co zostało wyszczególnione jako jedno z zagrożeń w Standardowych Formularzach Danych", co nie jest zgodne z prawdą, co pokazuje analiza SDF-ów dla tych ostoi. Pkt. [...] SDF dla ostoi: [...] i [...] stanowi, że "Wypalanie roślinności, wydobywanie torfu, zmiana użytkowania ziemi, zaniechanie gospodarki łąkarskiej, penetrowanie siedlisk przez ludzi i zwierzęta domowe, zanieczyszczenie wód ściekami komunalnymi i przemysłowymi, elektrownie wiatrowe wokół [...], kłusownictwo, turystyka." Z kolei zgodnie z pkt. [...] SDF dla ostoi: [...] "Osuszanie terenu, budowa dróg, zmiana sposobu uprawy, ścinanie trzciny, stosowanie pestycydów, nawozy sztuczne, zarzucenie wypasu, wypalanie, rybołówstwo, kłusownictwo, wydobywanie torfu, odpady ścieki, pozbywanie się odpadów z gospodarstw domowych, inne odpady, składowanie materiałów, działki rekreacyjne, linie energetyczne, ułatwiony dostęp do obszaru, zanieczyszczenia gleby, wydeptywanie, nadmierne użytkowanie, niewłaściwe melioracje, kształtowanie poziomu wód, drapieżnictwo, elektrownie wodne." Tak więc w SDF-ie dla [...] wykazano tylko zagrożenie elektrowni wiatrowych istniejących wokół [...], czyli w znacznej odległości od obszaru planowanej inwestycji, a w przypadku [...] takiego zagrożenia autorzy SDF-u w ogóle nie wymieniają.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że organ administracji w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na nieprawdziwe informacje.

W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że postępowanie

w przedmiocie obowiązku opracowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter bardzo złożony i organ prowadzący, mimo jego incydentalnego charakteru, powinien dołożyć należytej staranności co do jego przebiegu. Dotyczy to w szczególności zredagowania samego postanowienia. Jest ono bowiem na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska zaskarżalne i przysługuje na nie zażalenie, które zgodnie z art. 141 § 2 Kpa powinno być wniesione w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia stronie. Za nadaniem postępowaniu w przedmiocie obowiązku opracowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przemawiają również względy praktyczne. Treść raportu w dużej mierze determinuje bowiem przebieg postępowania i treść decyzji

o uwarunkowaniach środowiskowych (tak: K. Gruszecki, Komentarz do art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.06.129.902), [w:] K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LEX, 2008, wyd. II.).

W zaskarżonym postanowieniu Burmistrz określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w sposób uniemożliwiający jego rzetelne przygotowanie, zaś Kolegium utrzymało w tej części w mocy zaskarżone Postanowienie Burmistrza. W świetle wyżej przedstawionych zarzutów sporządzenie raportu w jego niektórych punktach okazuje się wręcz niemożliwe,

z uwagi na niedookreślenie co tak naprawdę ma zostać poddane analizie oraz brak wskazania metodologii przeprowadzania oceny.

Zaprezentowane w zaskarżonym w postanowieniu stanowisko Kolegium

w sprawie interpretacji przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczących raportu oddziaływania na środowisko, całkowicie zaprzecza charakterowi prawnego instytucji raportu. Raport ze swej istoty nie może stanowić literalnego powtórzenia przepisu art. 52 ustawy określającego zakres raportu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżone rozstrzygnięcie. Kontrola zgodności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z prawem powinna przebiegać w określonej kolejności.

W pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia i postępowania, które je poprzedziło, z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W następnej kolejności Sąd powinien przeprowadzić kontrolę przestrzegania przepisów

postępowania administracyjnego. Kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być dokonana dopiero w ostatniej kolejności. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem rozstrzygnięcia administracyjnego uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad rozstrzygnięcia powodujących stwierdzenie jego nieważności czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej kryteriów należy uznać, iż zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podanych.

Jak już wyżej wskazano, Sąd w pierwszej kolejności ocenia legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającego jego wydanie postępowania

z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji (postanowienia).

Rozpatrzenie odwołania (zażalenia) wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Oznacza to bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia korzystającego z cech trwałości. Z tych względów organ odwoławczy przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności winien skontrolować, czy strona wniosła środek zaskarżenia

z zachowaniem ustawowego terminu.

Należy przy tym podkreślić za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż "obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne" (v. wyrok NSA z 30.12.1998 r., sygn. akt IV SA 2294/96, Lex nr 45698).

Przechodząc na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze chociaż

w zaskarżonym postanowieniu wskazało, że środek odwoławczy (zażalenie opatrzone datą [...] r.) został wniesiony cyt. "z dochowaniem przepisanego terminu", to w istocie kwestii dochowania przez stronę terminu organ nie zbadał.

Zauważyć należy, że prezentata widniejąca na zażaleniu skarżącej Spółki na postanowienie organu I instancji nosi cechy, które mogą wzbudzać uzasadnione wątpliwości co do daty, w której pismo zostało przez stronę złożone w siedzibie organu. Data ta, zarówno w odniesieniu do dnia jak i miesiąca złożenia pisma, budzi wątpliwości co do autentyczności, bowiem widać na niej ślady pochodzące od korektora, datę dzienną dopisano odręcznie, liczbę oznaczającą miesiąc odręcznie poprawiono, zaś okoliczności tych czynności nie zostały ani to opisane lub też wyjaśnione przez organ przekazujący akta sprawy organowi odwoławczemu.

W ocenie Sądu wyjaśnienie powyższej kwestii jest to o tyle istotne, że pismo skarżącego wpłynęło do organu (wg daty na prezentacie) w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia. Nie wiadomo jednak, czy zostało złożone osobiście, czy też przesłano je drogą pocztową (brak odpowiedniej adnotacji na piśmie oraz koperty) oraz jaki wpływ na powyższe miały okoliczności związane z prezentatą widniejącą na zażaleniu.

Sądowi jest wiadomo, że korespondencja, która wpływa do organu (drogą pocztową lub złożona osobiście), jest rejestrowana z uwzględnieniem kolejności wpływu, daty wpływu oraz oznaczenia sprawy, której dotyczy. Stąd też, celem wyjaśnienia sprawy, zasadne będzie zbadanie treści rejestrów prowadzonych przez organ I instancji pod kątem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości.

Powyższe okoliczności w przekonaniu Sądu powinny zostać przez organ wyjaśnione na etapie postępowania odwoławczego, jednakże skoro organ tego nie uczynił winien uchybienia w postępowaniu usunąć ponownie rozpatrując sprawę.

Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy, natomiast o kosztach w oparciu o art. 200 tego aktu prawnego.