Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1662/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji
uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skarg P. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lipca 2014 r. nr [...] oraz z dnia 24 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków celowych I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 480,00 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami dnia 24 lipca 2014 r. nr [...] i nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia: [...] 2014 r., znak: [...], odmawiającą przyznania skarżącemu P. K. świadczenia w postaci zasiłku celowego na uregulowanie opłat za energię elektryczną i gaz oraz znak: [...], odmawiającą przyznania skarżącemu P. K. świadczenia w postaci zasiłku celowego na uregulowanie opłat za wodę.

Jako podstawę prawną decyzji przyjęto art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) i art. 2, art. 3, art. 8, art. 11, art. 39 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 182, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej).

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym, analogicznym stanie faktycznym i prawnym:

P. K. w dniu 6 maja 2014 r. złożył do organu pomocy społecznej wnioski o przyznanie mu świadczeń w postaci zasiłków celowych na uregulowanie opłat za energię elektryczną i gaz oraz wodę.

12 maja 2014 r. w związku ze złożonymi wnioskami organ pomocy społecznej przeprowadził z wnioskodawcą wywiad środowiskowy.

Decyzjami z dnia [...] 2011 r., znak: [...], Prezydent Miasta odmówił przyznania skarżącemu P. K. świadczenia w postaci zasiłku celowego na uregulowanie opłat za energię elektryczną i gaz. a znak: [...], Prezydent Miasta odmówił skarżącemu przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na uregulowanie opłat za wodę.

W uzasadnieniach tych decyzji Prezydent Miasta wskazał, że po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i zebranych dowodów ustalił, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. W miesiącu kwietniu 2014 r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, na dochód rodziny skarżącego składały się renta skarżącego w wysokości 604,87 zł, zasiłek okresowy w wysokości 328,57 zł oraz zasiłek 106 zł, co stanowiło łączną kwotę 1.039,44 zł.

Organ I instancji przywołał przepisy art. 7 pkt 2-15, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 39 ustawy o pomocy społecznej wskazując, jakie wymogi formalne muszą zostać spełnione, by wnioskujący mógł otrzymać pomoc w formie zasiłku celowego. Prezydent Miasta podkreślił również cele i zasady pomocy społecznej, wynikające z treści art. 2 i 3 ustawy. Podniósł również, że w myśl art. 4 ustawy

o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, a brak współpracy w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, jak stanowi art. 11. ust. 2 cytowanej ustawy.

W odniesieniu do tej kwestii Prezydent wskazał, że ustalił, iż należność

do uregulowania za prąd wynosi 182,18 zł. należność bieżąca oraz zaległość 252,46zł. natomiast należność za gaz wynosi 89,19 zł. Organ podniósł, że wnioskodawca nie jest w stanie określić wysokości rachunku za wodę, gdyż te wystawiane są prognozowo. Organ posiada w dokumentacji fakturę za wodę z dnia 19 lutego 2014 r., na podstawie której przyznano skarżącemu pomoc na uregulowanie opłat za wodę w postaci zasiłku celowego w wysokości 100 zł z realizacją w kwietniu 2014 r. Nie jest natomiast możliwe ustalenie wysokości opłat za wodę w tym postępowaniu, gdyż nie jest w stanie ustalić potrzeb skarżącego w tym zakresie na datę wydawania decyzji. Ponadto organ wskazał, że beneficjent, w miesiącu kwietniu otrzymał pomoc z tut. Ośrodka na dofinansowanie do opłat za energię w wysokości 150 zł., oraz na gaz w wysokości 100 zł. Istniejąca zaległość w opłatach za energię nie zmniejszyła się - poza wpłatą dokonaną przez MOPS. Beneficjent nie dokonał od kwietnia wpłat na poczet zadłużenia z posiadanych środków finansowych, które, jako użytkownik lokalu mieszkalnego, jest zobowiązany regulować należności naliczone z tytułu mediów. Ośrodek pomocy społecznej może w drodze uznania przyznać pomoc finansową na pokrycie części rachunków, nie może natomiast całkowicie wyręczać osoby w ich opłacaniu. Prezydent podkreślił, że pomoc jaką otrzymuje rodzina skarżącego z tut. Ośrodka jest systematyczna i znacząca. W samym miesiącu kwietniu 2014 r. otrzymał beneficjent pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 328,57 zł, zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 213 zł, zasiłku celowego na energię elektryczną w wysokości 150 zł. zasiłku celowego na gaz w wys. 100 zł., zasiłku celowego na wodę w wys. 100 zł. oraz zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu piecyka gazowego w wysokości 250 zł. Łączna pomoc udzielona rodzinie beneficjenta w miesiącu kwietniu wyniosła więc 1141,57 zł. Prezydent wskazał także, że córka beneficjenta jest dodatkowo objęta pomocą w formie obiadów w szkole, co w dużym stopniu zmniejsza koszty utrzymania dziecka. Odnosząc się do powoływanych wcześniej przepisów ustawy zobowiązujących strony do współdziałania z ośrodkiem pomocy społecznej tut. Ośrodek dokonał analizy aktywności zawodowej żony skarżącego od miesiąca stycznia 2014 r. i doszedł do przekonania, że poszukiwanie pracy przez żonę skarżącego nie jest systematyczne ani efektywne. Terminy doręczenia potwierdzeń aktywności zawodowej i wzmożona aktywność zawodowa są zbieżne z terminami składania wniosków o pomoc, co wskazywać może na jedynie deklaratywną, a nie faktyczną chęć znalezienia zatrudnienia. W odniesieniu natomiast do współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej Prezydent podniósł, że oświadczeniem z dnia 14 listopada 2013 r. zobowiązał się on do sprzedaży obuwia posiadanego z racji prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej, którego do dnia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie sprzedał. Posiadane obuwie traktowane jest jako zasoby skarżącego, które ma obowiązek wykorzystać w celu rozwiązania trudnej sytuacji, zwłaszcza, że pomoc przyznana decyzjami z dnia [...] 2014 r udzielona została pod warunkiem aktywnego poszukiwania pracy we własnym zakresie przez żonę oraz dokumentowania i okazywania tychże działań pracownikowi socjalnemu w terminie co najmniej raz na dwa tygodnie, a także pod warunkiem podjęcia działań w celu wykorzystania posiadanych zasobów przez rodzinę, tj. wyprzedaż obuwia pozostałego po prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem organu I instancji działania podejmowane przez rodzinę skarżącego w celu poprawy sytuacji nie są wystarczające i świadczą o braku współdziałania z tut. Ośrodkiem.

W ustawowym terminie do złożenia odwołania P. K. wniósł za pośrednictwem organu I instancji pisma, w których zakwestionował decyzje odmawiające przyznania mu pomocy w formie zasiłków celowych na uregulowanie opłat za energię i gaz oraz wodę i wniósł w nich o zmianę tych decyzji. W uzasadnieniu tego żądania opisał swoją sytuację osobistą i materialną oraz sposób działania Ośrodka Pomocy Społecznej.

Opisanymi na wstępie, kwestionowanymi skargami decyzjami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji z dnia [...] 2014 r., znak: [...] oraz znak: [...] odmawiające skarżącemu przyznania mu żądanej przez niego pomocy.

W uzasadnieniach tak podjętych rozstrzygnięć, działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzje w sprawie zasiłku celowego zapadają w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza brzmienie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Uznanie nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje spełnienia każdego żądania (por. wyrok NSA z dnia 26.09.2000, sygn. I SA 945/00).

Wobec powyższego, mimo że dochód Rodziny skarżącego nie przekracza kryterium ustawowego dla rodziny, biorąc pod uwagę cele i zasady pomocy społecznej, Kolegium stwierdziło, iż uznaniem administracyjnym objęta jest ocena przez organ warunków uzasadniających przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego, jak również decyzja co do wysokości tego świadczenia.

W ocenie Kolegium decyzje organu I instancji zostały podjęte po przeprowadzeniu wyczerpujących postępowań administracyjnych, w trakcie, których ustalono sytuację finansową, mieszkaniową i zdrowotną rodziny osoby ubiegającej się o pomoc. Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej pomocy podkreślając brak systematycznego szukania pracy przez żonę i brak działań podejmowanych w celu wywiązania się ze złożonego w dniu 14 listopada 2013 r. oświadczenia w zakresie sprzedaży obuwia. Świadczy to o braku współdziałania z tut. Ośrodkiem oraz o niewykorzystywaniu przez skarżącego własnych możliwości w celu rozwiązania trudnej sytuacji. W ocenie organu I instancji działania podejmowane przez Rodzinę skarżącego nie są wystarczające. Kolegium podniosło, że B. K. z dniem 28 marca 2014 r. została wyrejestrowana z Grodzkiego Urzędu Pracy i została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z uwagi na brak stawiennictwa w Urzędzie w wyznaczonym terminie, zaś aktywność w poszukiwaniu pracy zbieżna jest z terminami składania przez nią podań o pomoc. Kolegium powołało się na ustalenia organu I instancji, który przedstawił i podkreślił otrzymywanie szeregu świadczeń z pomocy społecznej przez Rodzinę skarżącego.

Mając na uwadze te okoliczności, Kolegium przyjęło, że organ I instancji nie naruszył przepisów prawa, odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanych świadczeń. Podstawę prawną odmowy stanowił art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym "brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej".

SKO podkreśliło, że jednym z zasadniczych celów określonych w ustawie o pomocy społecznej jest aktywizacja świadczeniobiorców, a pomoc przyznawana na podstawie ww. ustawy powinna mieć charakter przejściowy, nie powinna więc się zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Zatem obowiązek współdziałania z pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe w jakich się znalazła. Egzekwowanie obowiązku współdziałania jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 ustawy (wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 35/13).

Po dokładnej analizie akt sprawy Kolegium doszło do wniosku, że w świetle ustalonego stanu faktycznego organ I instancji był uprawniony do przyjęcia, iż w niniejszych sprawach wystąpiła określona w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przesłanka braku współdziałania.

Skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. K. nie zgadzając się z podjętymi, negatywnymi dla niego decyzjami.

Ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik, w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2015 r. popierając złożone skargi, skonkretyzował zarzuty, zarzucając organom orzekającym naruszenie przepisów postepowania: art. 7, 8, 15, 77 § 1, 80, 136 k.p.a. poprzez naruszenia zasady dwuinstancyjności i zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym, pominięcie niektórych dowodów, podjęcie sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonych dowodów co do braku współdziałania z organami pomocy społecznej. W związku z tym zarzucił również organom naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący i jego rodzina nie współpracują z organami w celu przezwyciężenia sytuacji w jakiej się znaleźli.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji i wniosło o ich oddalenie.

Na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowił połączyć niniejszą sprawę ze sprawą o sygn. akt III SA/Kr 1663/14 – do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić ją pod sygn. akt III SA/Kr 1662/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skargi zasługiwały na uwzględnienie.

Kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane na podstawie art. 39 w zw. z art. art. 11 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz. U. 2013 r., poz. 182, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej).

Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.

Jak stanowi ust. 2 ww. przepisu " Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu."

Ze wskazanej regulacji jasno zatem wynika, że przyznanie zasiłku celowego leży w granicach, tzw. uznania administracyjnego, co trafnie podkreśliły orzekające organy. Istotnie, działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności, bo możliwość wyboru przez organ spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań, doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie przez ustawodawcę ram w konkretnej kategorii spraw. Doznaje ono również ograniczenia postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), jak i zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy społecznej, wskazanymi w art. 2 i 3 oraz w art. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Postanowienia artykułów: 7 i 77 § 1 k.p.a. nakazują organom respektowanie interesu indywidualnego do granic jego kolizji z interesem publicznym. Ustalenie treści interesu publicznego w konkretnej sprawie administracyjnej wiązać się będzie z celami regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę dla rozstrzygnięcia takiej sprawy. Racje więc mają organy podnosząc, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna, jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy, ma charakter wsparcia osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są natomiast zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, co wynika z postanowień art. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Z uzasadnień kwestionowanych decyzji wynika, że brak współdziałania, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, stanowił przesłankę podjęcia przez organy negatywnych dla skarżącego rozstrzygnięć.

Organ pomocy społecznej podejmując zatem uznaniowe rozstrzygnięcia w sprawie zasiłków celowych, kierując się dyrektywą negatywną określoną w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, nawet w sytuacji, w której przesłanki pozytywne są spełnione, może odmówić przyznania świadczenia o ile zaistnieje brak współdziałania w rozumieniu art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 ustawy.

Art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w chwili wydawania zaskarżonych decyzji brzmiał następująco: "brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej."

Hipoteza tego przepisu, tj. opis adresata i okoliczności, od których wystąpienia uzależnione są pewne, określone w przepisie (dyspozycja) następstwa prawne (skutki), zostałaby spełniona w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyby skarżącemu organy pomocy społecznej przedstawiły do zawarcia kontrakt socjalny, a skarżący by tego nie uczynił, czy też przyjmując nawet, że okoliczności związane z aktywnością żony skarżącego także mogą stanowić podstawę do podjęcia negatywnego rozstrzygnięcia w tej sprawie, gdzie wnioskującym o świadczenia jest nie żona skarżącego a skarżący, to również nie miały miejsca okoliczności nie podjęcia przez żonę skarżącego konkretnej propozycji pracy, wskazane w art. 11 ust. 2 ustawy.

Orzekające organy nie ustaliły więc, jak tego wymagają przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy. Dokonana natomiast ocena zebranego materiału dowodowego, narusza zdaniem Sądu swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.). Nie jest wystarczające wyciąganie negatywnych konsekwencji już tylko z tego powodu, że skarżący nie sprzedał posiadanej partii butów, bez analizy przyczyn takie stanu rzeczy, zwłaszcza, iż uprzednio skarżący informował organ, z jakich powodów nie udało mu się ich sprzedać. Zadziwiające w tym jest to, że przy nie zmienionych okolicznościach z tym związanych od 2013 r. raz organy pomocy społecznej przyznają skarżącemu świadczenia, po czym tą samą okoliczność – nie sprzedania partii butów przez skarżącego – traktują jako brak współpracy skarżącego z pracownikami socjalnymi. Trafnie argumentuje pełnomocnik skarżącego z urzędu w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2015 r., precyzującym skargi, że organ nawet nie wziął pod uwagę okoliczności obiektywnych związanych z trudnością sprzedaży przez skarżącego posiadanych butów. To samo się odnosi do kwestii poszukiwania pracy przez żonę skarżącego. Niemożność natomiast ustalenia wielkości opłaty za wodę również nie może stanowić przeszkody w przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego na ten cel. Skoro organy pomocy społecznej mogą miarkować co do wysokości przyznanej pomocy i w tym względzie są ograniczone z jednej strony potrzebami beneficjenta, a z drugiej możliwościami finansowymi organów, to nic nie stało na przeszkodzie przyznaniu w ramach uznania administracyjnego zasiłku celowego "na wodę" w określonej wysokości biorąc pod uwagę dotychczas ponoszone przez skarżącego i jego rodzinę opłaty z tym związane wynikające z określonego zużycia wody, wskazane na dotychczas wystawionej fakturze. Same organy argumentują, ze pomoc społeczna ma być jedynie doraźną, adekwatną, a nie pokrywać wszystkie zobowiązania beneficjentów.

Wreszcie, zupełnie orzekające organy pominęły kwestię, że art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, opisujący w swej treści negatywne zachowania osób ubiegających się o pomoc, musi być, interpretowany z uwzględnieniem zasad i celów pomocy społecznej. W pełni podzielić należy więc pogląd wyrażony w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 934/06, że "Z dużą ostrożnością należy oceniać brak efektywnej współpracy z niektórymi świadczeniobiorcami, zwłaszcza osobami uzależnionymi czy niepełnosprawnymi intelektualnie", czy też dotkniętymi chorobami.

W tej kwestii w ogóle nie wypowiedziały się organy. Niejednokrotnie jest tak, że nawet przy braku współpracy sytuacja beneficjenta i jego rodziny przemawiać będzie za przyznaniem mu adekwatnej i możliwej do udzielenie z punktu widzenia finansowego pomocy.

Podzielić więc należy postawiony przez pełnomocnika skarżącego z urzędu zarzut niesłusznego zastosowania art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Kontrolowane rozstrzygnięcia zapadły więc z przekroczeniem ram uznania administracyjnego, co nie buduje zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego – koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), orzekając, jak w punkcie II sentencji wyroku.