Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 177/02
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2002-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Prawo miejscowe
Gospodarka komunalna
Powołane przepisy: article: art. 40 , art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym.
article: art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 21 ust. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz. 733
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Teza: 1. Zasady wynajmowania lokali z gminnego zasobu mieszkaniowego są aktem prawa miejscowego.

2. Nakładanie w drodze przepisu prawa miejscowego na najemców lokali obowiązków związanych ze stosunkiem najmu nie mieści się w ramach kompetencji ustawowo przyznanych radzie.

3. Komisja mieszkaniowa może być wyłącznie organem kontrolnym /opiniodawczym/. Rada gminy nie może wyposażyć komisji mieszkaniowej w kompetencje zarządu gminy z zakresu gospodarowania mieniem gminy.

TEZY

1. Zasady wynajmowania lokali z gminnego zasobu mieszkaniowego są aktem prawa miejscowego.

2. Nakładanie w drodze przepisu prawa miejscowego na najemców lokali obowiązków związanych ze stosunkiem najmu nie mieści się w ramach kompetencji ustawowo przyznanych radzie.

3. Komisja mieszkaniowa może być wyłącznie organem kontrolnym /opiniodawczym/. Rada gminy nie może wyposażyć komisji mieszkaniowej w kompetencje zarządu gminy z zakresu gospodarowania mieniem gminy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy Ś. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z 21 grudnia 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności par. 12 pkt 1 i 2 oraz par. 15 pkt 3 w zakresie, w jakim mówi on o Społecznej Komisji Mieszkaniowej, par. 15 pkt 4, 5, 6, 8 uchwały Rady Miejskiej w Ś. z 29 listopada 2001 r. (...) w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ś. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda D. rozstrzygnięciem nadzorczym z 21 grudnia 2001 r. (...), na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, stwierdził nieważność par. 12 pkt 1 i 2 oraz par. 15 pkt 3 w zakresie, w jakim mówi on o Społecznej Komisji Mieszkaniowej, par. 15 pkt 4, 5, 6, 8 uchwały Rady Miejskiej w Ś. z 29 listopada 2001 r. (...) w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ś.

W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, iż na sesji z 29 listopada 2001 r. Rada Miejska w Ś. podjęła uchwałę (...) w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ś.

W toku badania legalności przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, że jej par. 12 pkt 1 i 2 oraz par. 15 pkt 4, 5, 6, 8 zostały podjęte bez podstawy prawnej.

W par. 12 ust. 1 i 2 uchwały Rada postanowiła, iż najemca opuszczający lokal obowiązany jest zabrać ze sobą wszystkie osoby z nim zamieszkujące oraz wszystkie swoje rzeczy i wydać wynajmującemu lokal w stanie wolnym, a ponadto, iż w żadnym razie nie może on zostawić w opuszczonym lokalu osób niepełnoletnich bądź osób, wobec których ma obowiązek alimentacyjny wynikający z ustawy lub wyroku sądowego.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. nr 71 poz. 733/, zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:

1/ wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego,

2/ warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy,

3/ kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego,

4/ warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach,

5/ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej,

6/ zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy,

7/ kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.

Zdaniem organu nadzoru, uregulowanie w zasadach wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy obowiązków ciążących na najemcach lokali, a w szczególności nakładanie na nich obowiązków związanych z istniejącym stosunkiem najmu /które wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i postanowień umownych/ nie mieści się w ramach kompetencji ustawowo przyznanych radzie i jako takie powinno być uznane za naruszające prawo w sposób istotny.

W par. 15 pkt 3-6 i 8 uchwały Rada postanowiła o powołaniu, w szczególności spośród radnych, Społecznej Komisji Mieszkaniowej w składzie pięciu osób, której tryb pracy określa regulamin przyjęty uchwałą Zarządu Miasta i Gminy Ś. Zadaniem Komisji jest badanie dokumentów złożonych przez osoby ubiegające się o zawarcie z nimi umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, rozpatrywanie odwołań, sporządzanie ostatecznych list, opiniowanie wniosków o wyrażenie zgody na zamianę lokali.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, do zadań zarządu należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lipca 1992 r. /SA/Wr 632/92 - Wokanda 1993 nr 1 str. 22/, sprawy najmu i dzierżawy lokali użytkowych należą do zakresu gospodarowania mieniem gminy, które mieści się w zakresie spraw należących do zarządu gminy, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Zdaniem organu nadzoru, nie istnieje podstawa prawna do powoływania do życia specjalnych komisji, których przedmiotem działalności byłoby wykonywanie zadań z mocy ustawy powierzonych zarządowi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 1994 r. /I SA 2480/93 - Orzecz. w sprawach Samorządowych 1994 nr 4-5/ stanął na stanowisku, iż utworzenie organu doradczego bez podstawy prawnej jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w posterowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, iż "dozwolone jest tylko to, na co prawo wyraźnie zezwala" /III SA 2017/92 - ONSA 1993 Nr 4 poz. 113, III SA 534/96 - Monitor Podatkowy 1997 nr 12 str. 374/. Oznacza to, iż rada może działać tylko w zakresie ustalonym przez obowiązujące prawo. Wobec faktu, iż żaden przepis prawny nie upoważnia rady do powoływania komisji mających realizować zadania zarządu, działanie takie należy ocenić jako wykraczające poza granice zakreślone przez przepisy prawa i stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina Ś., wnosząc o jego uchylenie, jako że narusza art. 21 ust. 3 zdanie pierwsze oraz ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. nr 71 poz. 733/.

Zdaniem strony skarżącej, stanowisko Wojewody zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu jest błędne. Uregulowanie z par. 12 pkt 1 i 2 uchwały jest wprawdzie swoistym "obowiązkiem" najemcy, lecz jednocześnie mieści się w kompetencjach rady na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., mocą którego określa ona warunki dokonywania zamiany lokali. W opinii strony skarżącej, obowiązek najemcy opuszczającego lokal zabrania ze sobą wszystkich osób, określony w par. 12 pkt 1 i 2 uchwały, jest właśnie jednym z warunków dokonania zamiany, a fakt, iż obowiązek ten dotyczy także innych najemców opuszczających lokale nie jest sprzeczny z treścią art. 21 ust. 3 zdanie pierwsze ww. ustawy.

Otóż zakres zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, wymieniony w art. 21 ust. 3, nie jest wyliczeniem enumeratywnym, na co jednoznacznie wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot "powinny określać w szczególności". Oznacza on, iż w uchwale rady powinny się znaleźć uregulowania dotyczące kwestii wymienionych w pkt 1-7 ust. 3 art. 21 ustawy z 21 czerwca 2001 r., lecz jednocześnie oznacza on, że rada może w swojej uchwale uregulować kwestie inne niż tylko wymienione w tym przepisie, czego z pewnością nie mogłaby uczynić, gdyby wyliczenie regulacji zasad wynajmowania lokali zawarte w omawianym przepisie było enumeratywne.

Zdaniem strony skarżącej, właśnie z uwagi na przepis art. 21 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. nie ma żadnych przeszkód do zamieszczenia w uchwale rady regulacji, które wykraczają poza zakres wymieniony pkt 1-7 tego przepisu, do zamieszczenia w uchwale o zasadach wynajmowania lokali określonych obowiązków najemców związanych z ustaniem stosunku najmu. Przeszkodą do zamieszczenia tego rodzaju postanowień w uchwale rady nie może być także fakt, iż obowiązki te mogą być zawarte w indywidualnych umowach najmu.

Zwrócono także uwagę, iż obowiązek zabrania osób i rzeczy, określony w par. 12 pkt 1 i 2 uchwały, właśnie z uwagi na zamieszczenie go w uchwale staje się obowiązkiem generalnym, dotyczącym wszystkich najemców opuszczających lokale i ma on na celu ochronę gminnego zasobu mieszkaniowego przed jego nieuzasadnionym zmniejszeniem.

Dalej wskazano, że zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda stwierdził także nieważność postanowień par. 15 pkt 3 i 4, 5, 6, 8, dotyczących powołania Społecznej Komisji Mieszkaniowej oraz trybu jej pracy.

Także z tym stanowiskiem strona skarżąca nie zgodziła się. Jej zdaniem, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, Wojewoda zupełnie pominął treść art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., zgodnie z którym uchwała rady o zasadach wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinna określać sposób poddania kontroli społecznej spraw dotyczących trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych.

Ustawodawca w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. nie określił form, w jakich może być sprawowana ta kontrola społeczna, pozostawiając radom w tym zakresie zupełną swobodę. Nie można więc, jak zaznaczono, zgodzić się z twierdzeniem, że Rada nie miała podstawy prawnej do powołania Społecznej Komisji Mieszkaniowej. Zgodnie z regulacją par. 15 uchwały, określającego kompetencje Komisji, jest ona organem kontroli społecznej w sprawach dotyczących rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem lokali socjalnych, a nie, jak to sugeruje Wojewoda, organem doradczym, powołanym bez podstawy prawnej.

Dodatkowo podkreślono, iż sprawowanie kontroli społecznej nad tym zagadnieniem w innej formie niż komisja jest zadaniem praktycznie niemożliwym do prawidłowego przeprowadzenia, przy uwzględnieniu obowiązków i ograniczeń ciążących na organie na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych czy też obowiązku ochrony innych dóbr osobistych osób ubiegających się o mieszkanie. W świetle powyższych obowiązków, sprawowanie kontroli społecznej poprzez Komisję wydaje się być najtrafniejszym rozwiązaniem.

Nietrafne są także sugestie Wojewody zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego, iż Społeczna Komisja Mieszkaniowa wykonuje zadania Zarządu. Formułując ten wniosek, Wojewoda zupełnie pominął postanowienia par. 8 pkt 1, 2, par. 14 pkt 5 oraz par. 15 pkt 9 uchwały i inne. Wynika z nich jednoznacznie, iż to Zarząd Gminy, a nie Komisja przyjmuje ostateczne listy osób spełniających kryteria do zawarcia umowy najmu oraz że to Zarząd, a nie Komisja zawiera umowy najmu z osobami umieszczonymi na listach. Fakt uczestniczenia przez Społeczną Komisję Mieszkaniową w procesie ustalania list osób spełniających kryteria do zawarcia umowy najmu z pewnością nie świadczy o wykonywaniu przez nią zadań Zarządu, skoro to Zarząd, a nie Komisja, posiada uprawnienia decyzyjne w zakresie przydziału lokalu.

Zdaniem strony skarżącej, błędne jest stanowisko Wojewody dotyczące uznania Społecznej Komisji Mieszkaniowej za organ doradczy, powołany bez podstawy prawnej lub też organ wykonujący zadania Zarządu. Błąd ten jest wynikiem niewłaściwej oceny par. 15 uchwały Rady i potraktowania go jako przepisu samoistnego, oderwanego od pozostałych regulacji przedmiotowej uchwały. W konsekwencji, w sprawie nie mają zastosowania orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zacytowane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jako że odnoszą się do innych stanów faktycznych.

Zauważono także, iż Wojewoda stwierdzając nieważność punktów par. 15 uchwały dotyczących Komisji Mieszkaniowej jednocześnie uznał, iż dopuszczalne jest opiniowanie wniosków o zamianę lokali przez Społeczną Komisję Mieszkaniową. Za stanowiskiem takim przemawia fakt niestwierdzenia przez Wojewodę nieważności postanowienia par. 11 pkt 6 uchwały, który brzmi: "Wniosek o zgodę na zamianę lokali opiniuje Społeczna Komisja Mieszkaniowa". A zatem, w istocie stanowisko Wojewody dotyczące legalności działania Komisji nie jest jednoznaczne, jak wynikałoby to z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Strona skarżąca już po wniesieniu skargi podjęła uchwałę z 15 lutego 2002 r. (...) w sprawie złożenia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze.

Strona przeciwna odpowiadając na skargę, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko z rozstrzygnięcia nadzorczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl. art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, sądowa kontrola rozstrzygnięć nadzorczych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z normami prawa materialnego.

Przesłanki zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego są wyznaczone w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gdzie stwierdza się, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały.

W przypadku nieistotnego naruszenia prawa, organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż wydano ją z naruszeniem prawa /art. 91 ust. 4 ustawy/. Art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wyznacza, przez określenie kategorii wad /istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa/, podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały rozstrzygnięciem nadzorczym. Rozstrzygnięcie nadzorcze zgodne z prawem to takie, które nie narusza granic dopuszczalnej ingerencji nadzorczej wyznaczonej w art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. Ustawa ta wyliczając istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa nie wylicza jednak rodzaju wad, które należą do istotnego naruszenia. Wykładni wymaga więc kwestia, jaki rodzaj naruszenia prawa można zakwalifikować do istotnego jego naruszenia, dającego podstawę do podjęcia przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego.

Ustawa o samorządzie gminnym w art. 91 ust. 5 stanowi, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Ustalenie pojęcia "istotne naruszenie prawa" należy zatem oprzeć na rozwiązaniach przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego. Do istotnych naruszeń zalicza on naruszenie: przepisów ustrojowych, które regulują ustrój i kompetencje organów; przepisów prawa materialnego i przepisów regulujących procedurę podejmowania i ogłaszania uchwał.

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z 21 grudnia 2001 r. stwierdził nieważność par. 12 pkt 1 i 2 oraz par. 15 pkt 3 w zakresie, w jakim mowa jest o Społecznej Komisji Mieszkaniowej, par. 15 pkt 4, 5, 6 i 8 uchwały Rady Miejskiej w Ś. z 29 listopada 2001 r. (...) w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Ś.

Podstawę materialnoprawną do podjęcia tej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. nr 71 poz. 733/, a w szczególności jej art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3.

Według art. 21 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel.

Z kolei w art. 21 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, iż zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:

1/ wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego,

2/ warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy,

3/ kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego,

4/ warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach,

5/ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej,

6/ zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy,

7/ kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2. Na podstawie tego unormowania ustawowego, Rada Gminy w Ś. w par. 12 pkt 1 i 2 przedmiotowej uchwały przyjęła, iż:

1/ najemca opuszczając lokal obowiązany jest zabrać ze sobą wszystkie osoby z nim zamieszkujące oraz wszystkie swoje rzeczy i wydać wynajmującemu lokal w stanie wolnym,

2/ najemca w żadnym razie nie może zostawić w opuszczonym lokalu osób niepełnoletnich bądź osób, wobec których ma obowiązek alimentacyjny wynikający z ustawy lub wyroku sądowego.

Natomiast w par. 15 pkt 3-6 i 8 tej uchwały Rada powołała 5-osobową Społeczną Komisję Mieszkaniową, złożoną z radnych, której tryb pracy określi regulamin przyjęty uchwałą Zarządu Miasta i Gminy Ś. Przyjęto, iż Komisja ta bada dokumenty złożone przez osoby ubiegające się o zawarcie z nimi umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, rozpatruje odwołania, sporządza ostateczne listy, opiniuje wnioski o wyrażenie zgody na zamianę lokali.

Przystępując do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w odniesieniu do zakwestionowanego par. 12 pkt 1 i 2 uchwały Rady Miejskiej Ś. z 29 listopada 2001 r., gdzie uregulowano generalne obowiązki ciążące na wszystkich najemcach lokali związanych ze stosunkiem najmu, należy zauważyć, iż nakładanie w drodze przepisu prawa miejscowego na najemców obowiązków ze stosunku najmu nie mieści się w ramach kompetencji ustawowo przyznanych radzie.

Stanowienie przez organy gminy przepisów powszechnie obowiązujących jest ograniczone do spraw publicznych o znaczeniu lokalnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyłącznie w drodze przepisu ustawowego, a nie podustawowego, można nałożyć na stronę obowiązki takie jak zapisano w zakwestionowanym par. 12 pkt 1 i 2 uchwały. Powszechnie przyjmuje się przecież, że w demokratycznym państwie prawa ustawa powinna być podstawą regulacji wszystkich stosunków prawnych, w tym przysługujących jednostce praw oraz nałożenia na nią obowiązków.

Niezależnie od powyższego trzeba przyjąć, tak jak to podkreślono w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, iż to przecież na najemcach lokali mieszkalnych ciążą przyjęte przez nich obowiązki umowne wynikające wprost z umowy cywilnoprawnej, a z drugiej strony obowiązki wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów wydanych przez organy wyraźnie do tego upoważnione.

W tej sytuacji w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (...) nie ma kompetencji ustawowych do stanowienia takich generalnych regulacji jak w par. 12 pkt 1 i 2 uchwały z 29 listopada 2001 r. Dlatego też podejmując taką regulację, w sposób istotny naruszono prawo w tym zakresie.

Z kolei przechodząc do oceny zakwestionowanego par. 15 pkt 3, 4, 5, 6 i 8 uchwały Rady Miejskiej Ś. w odniesieniu do powołania Społecznej Komisji Mieszkaniowej, należy zauważyć, iż co do zasady prawidłowo stwierdzono nieważność przedmiotowych regulacji.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (...), zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać: tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej /podkr. Sądu/.

Z treści tego przepisu wynika, iż tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali powinien być poddany kontroli społecznej, a sposób tej kontroli należy określić w zasadach wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Poddanie kontroli społecznej oznacza powołanie organu mającego realizować i urzeczywistniać zasady sprawiedliwości społecznej. Organ taki może być wyłącznie organem kontrolnym /opiniującym/, współdziałającym z organami uprawnionymi przy realizacji zadań ustawowych.

Powołana zaś przez Radę Społeczna Komisja Mieszkaniowa uzyskała kompetencje znacznie większe niż przewiduje to upoważnienie ustawowe. Zadaniem tej Komisji, oprócz opiniowania wniosków o wyrażenie zgody na zamianę lokali, jest badanie dokumentów złożonych przez osoby ubiegające się o zawarcie umowy najmu, rozpatrywanie odwołań, sporządzanie ostatecznych list.

A zatem, prerogatywy Społecznej Komisji Mieszkaniowej wykraczają znacznie poza zakres kontroli. Tym samym należy uznać, iż utworzono organ doradczy, nazwany Społeczną Komisją Mieszkaniową, wyposażając go w kompetencje realizowane przez Zarząd Gminy, na co słusznie zwrócono uwagę w rozstrzygnięciu nadzorczym, a na takie działanie przepisy powołane w podstawie prawnej zakwestionowanej uchwały nie pozwalają. Dlatego też, wobec braku kompetencji ustawowych do stanowienia takich regulacji jak w par. 15 pkt 3-6 i 8 zakwestionowanej uchwały w odniesieniu do Społecznej Komisji Mieszkaniowej, Rada Gminy w Ś. i w tym przypadku naruszyła prawo materialne, skutkujące podjęcie działań przez organ nadzoru.

W tym miejscu należy zauważyć, iż w przepisie par. 11 pkt 6 uchwały Rady Miejskiej w Ś. z 29 listopada 2001 r. (...) zapisano, iż "wniosek o zgodę na zamianę lokali opiniuje Społeczna Komisja Mieszkaniowa", i takie postanowienie w niczym nie narusza prawa, gdyż, co już wyżej przedstawiono, na taki sposób poddania kontroli społecznej spraw wynajmowania lokali przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. zezwalają. Dlatego też postanowienia par. 11 pkt 6 uchwały z 29 listopada 2001 r. zasadnie nie zostały zakwestionowane rozstrzygnięciem nadzorczym.

W świetle powyższych wywodów, skarga i jej argumentacja okazały się niezasadne.

Wobec powyższego, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze należało uznać za zgodne z prawem, a wobec niezasadności skargi, należało ją oddalić, co uczyniono na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.