Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1346/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 547/19 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu przyznania renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA) wyrokiem z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wr 547/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. R. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] września 2019 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lubinie (dalej: Kierownik ARiMR) z [...] lipca 2019 r., nr [...].

WSA orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Skarżący wnioskiem z [...] czerwca 2006 r. zwrócił się do Kierownika ARiMR o przyznanie renty strukturalnej, która decyzją z [...] października 2006 r. została mu przyznana w wysokości [...] zł od września 2006 do sierpnia 2016 r.

Pismem z [...] listopada 2014 r. skarżący poinformował organ o przyznaniu świadczenia emerytalnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w wysokości [...] zł miesięcznie. W piśmie był też zawarty wniosek o zmniejszenie kwoty renty strukturalnej o kwotę przyznanej emerytury. Jednocześnie skarżący poinformował, że dokumenty o przyznaniu emerytury dostarczy w terminie późniejszym z uwagi na postępowanie sądowe toczące się w sprawie wysokości przyznanego świadczenia. Skarżący [...] grudnia 2014 r. przedłożył zaświadczenie z ZUS o wysokości pobieranego świadczenia, decyzję z [...] stycznia 2012 r. o przyznaniu emerytury, decyzję o zawieszeniu prawa do emerytury z [...] marca 2012 r. oraz decyzję o podjęciu wypłaty emerytury z [...] listopada 2014 r. Z dokumentów wynikało, że skarżący jest uprawniony do pobierania emerytury od [...] listopada 2011 r. Wysokość świadczenia wynosiła: od [...] listopada 2011 r. do [...] lutego 2012 r. – [...] zł, od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2012 r. – [...] zł, a od [...] kwietnia 2012 r. do [...] października 2014 r. wypłata emerytury była zawieszona na wniosek świadczeniobiorcy, od [...] listopada 2014 r. – [...] zł miesięcznie.

Kierownik ARiMR decyzją z [...] marca 2015 r. orzekł o zmniejszeniu skarżącemu wysokości renty strukturalnej od listopada 2011 r. do 0 zł z uwagi na uzyskanie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego. Zastosowano § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. poz. 1191; dalej: rozporządzenie rentowe) – w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury.

Decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...] Kierownik ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] zł, a Dyrektor ARiMR decyzją z [...] września 2019 r. utrzymał ją w mocy.

W motywach decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że skarżący nie udowodnił twierdzeń, iż poinformował organ o fakcie przyznania prawa do emerytury. Ponadto kwoty pobrane z tytułu renty strukturalnej stały się kwotami nienależnie pobranymi, gdyż pobrane zostały niezgodnie z prawem. Zanegowany został też zarzut, że renta została wypłacona na skutek pomyłki organu w myśl art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji UE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L 025 z 28.1.2011, str. 8, dalej: rozporządzenie 65/2011).

W kwestii przedawnienia się obowiązku zwrotu nienależnie pobranych kwot, organ stwierdził, że art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L 141 z 30.4.2004, str. 18, dalej: rozporządzenie 796/2004), nie może być w sprawie zastosowany, gdyż rozporządzenie obowiązywało do 1 stycznia 2010 r., podczas gdy kwoty nienależnie pobrane ustalone w sprawie wypłacane były od listopada 2011 r.

Dyrektor ARiMR stwierdził też, że do okresu wyliczenia przedawnienia nie ma zastosowania art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), bowiem normy regulujące to zagadnienie w przypadku środków wypłacanych z funduszy unijnych zawarte są w art. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.; dalej: rozporządzenie 2988/95).

W wyniku rozpoznania skargi na decyzję Dyrektora ARiMR, zaskarżonym wyrokiem WSA uchylił decyzje obu instancji.

WSA wskazał, że istota sporu sprowadza się pobierania renty strukturalnej w pełnej wysokości wbrew regulacji z § 14 rozporządzenia rentowego. WSA zauważył, że z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, mamy do czynienia zarówno wtedy gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, jak też w przypadku kiedy pomoc wypłacona została niezgodnie z regulacjami, które weszły w życie po decyzji przyznającej wypłacone środki.

WSA stwierdził, że ustalenia i stanowisko organu co do istnienia podstaw do uznania wskazanej w decyzji [...] zł za kwotę pomocy wypłaconej nienależnie, jest prawidłowe. Natomiast błędnie organ rozważył i ocenił kwestię przedawnienia zobowiązania skarżącego do zwrotu powyższej kwoty.

Zdaniem WSA pierwszy bieg terminu przedawnienia przerwany został [...] kwietnia 2015 r., poprzez doręczenie decyzji Kierownika ARiMR z [...] marca 2015 r. o zmniejszeniu renty strukturalnej. Liczony od tego czasu na nowo okres przedawnienia upłynąłby w marcu 2019 r. Błędnie organ przyjął, że zawieszenie postępowania odwoławczego odniosło skutek w postaci zawieszenia na ten czas bieg terminu przedawnienia określonego w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. Powołany przepis, jak również żadne inne przepisy wspólnotowe nie przewidują takiego skutku. Przypadek zawieszenia postępowania krajowego (administracyjnego) nie jest również objęty normą art. 3 ust. 3 tego aktu, gdyż odnosi się on ściśle do postępowań karnych prowadzonych w związku z nieprawidłowością. Bez znaczenia jest też, że w dacie wszczęcia postępowania o zwrot nienależnie pobranych kwot nie upłynął jeszcze okres odpowiadający podwójnemu okresowi przedawnienia, o jakim mowa w art. 3 ust.1 rozporządzenia 2988/95, skoro w okresie czterech lat od [...] marca 2015 r. organ nie podjął żadnej kolejnej czynności wywołującej skutek przerwania biegu terminu przedawnienia. Zawieszenie postępowania administracyjnego na wniosek strony nie jest obligatoryjne dla organu i jest on zobowiązany mieć na uwadze konieczność realizowania obowiązków nałożonych na niego przez przepisy wspólnotowe, w tym regulujące odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych z budżetu UE.

Reasumując, WSA uznał, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, gdyż nie uwzględniały upływu terminu przedawnienia z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 i dlatego – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: ppsa) – uchylił decyzje obu instancji.

Skargę kasacyjną od wyroku złożył skarżący, skarżąc go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa – prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 213; dalej: ustawa o ARiMR) oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów miejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1856 ze zm.; dalej: ustawa EFRROW) przez ich błędną wykładnie, czego skutkiem było uznanie przez organy oraz WSA, że zachodzą podstawy do zwrotu nienależnie pobranej renty strukturalnej w odniesieniu do skarżącego, tymczasem skarżący w wykonaniu obciążających go obowiązków w 2011 r. zawiadomił pracownika ARiMR w Lubinie o osiągnięciu wieku emerytalnego i został poinstruowany, że ma zgłosić się ponownie dopiero po rozstrzygnięciu sądowej sprawy o wysokość emerytury. Wobec powyższego pobieranie renty w okresie, w którym jednocześnie skarżący miał wstrzymane prawo do wypłaty emerytury nastąpiło bez jego winy, na skutek błędnego pouczenia go z jednej strony przez pracownika ARiMR w Lubinie K. C., jak również z drugiej strony przez pracownika ZUS o zbiegu świadczeń w postaci emerytury i renty strukturalnej oraz możliwości wybrania świadczenia korzystniejszego;

2) art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011 poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy zgodnie z tymi przepisami, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika;

3) art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004 w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (EU) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. z 2009.316.65, dalej: rozporządzenie 1122/2009) w zw. z art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, tymczasem gdy zgodnie z nim obowiązek zwrotu określony w ust. 1 tego artykułu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat, co oznacza, że nie powinno się w przypadku skarżącego ustalać kwoty nienależnie pobranych płatności ze względu na upływ również ww. terminu; skarżący zaznaczył przy tym, że WSA zupełnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie rozważył sformułowanego zarzutu;

w dalszej kolejności, z ostrożności procesowej,

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 57 § 1 pkt 3 ppsa w zw. z art. 134 § 1 ppsa, poprzez zupełne nierozważenie przez WSA podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 75 § 1, 77 §1, 78 §1, 80, 86 kpa) oraz pominięcie, że organy prowadząc postępowanie w tej sprawie w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu nienależnie wypłacanego świadczenia:

- nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego a także nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pomijały i z góry uznawały za niewiarygodne twierdzenia skarżącego pomimo, że odpowiadały one zasadom logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności odstąpiono od uzupełniającego przesłuchania strony oraz zaniechano wyjaśnienia okoliczności związanych ze zgłoszeniem przez skarżącego w 2011 r., iż osiągnął wiek emerytalny ale jest w sporze sądowym z ZUS odnośnie wysokości świadczenia emerytalnego i sposobem załatwienia tej sprawy przez organ oraz błędnym poinformowaniem strony odnośnie obowiązków związanych z osiągnięciem wieku emerytalnego; w ocenie skarżącego naruszyło to zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie;

- nie uwzględniały wniosków dowodowych strony (o uzupełniające przesłuchanie strony) oraz nie zawiadamiały skarżącego o czynności dowodowych w prowadzonym postępowaniu;

- przekroczyły w ocenie skarżącego zasady swobodnej oceny dowodów poprzez zupełne pomijanie i z góry uznawanie za niewiarygodnych twierdzeń strony i zakładanie, że organ działał prawidłowo oraz zadośćuczynił swoim obowiązkom bez jakiejkolwiek weryfikacji takiego założenia w konkretnej sprawie;

- pominęły, iż w przypadku skarżącego nie dopełniono obowiązku właściwego pouczania strony o ich prawach, obowiązkach i skutkach niedopełnienia pewnych obowiązków, w tym poprzez błędne zasugerowanie wstrzymania się ze składaniem wniosku o obniżenie renty strukturalnej przez pracownika ARiMR do czasu prawomocnego orzeczenia o wysokości świadczenia emerytalnego;

III. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 57 § 1 pkt 3 w zw. z art. 134 § 1 ppsa, poprzez nierozważenie przez WSA zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 104 § 1, 2 oraz art. 35 § 1, 2 i 3 kpa, a także art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 2 ustawy o z dnia 28 listopada 2003 r. o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2237) oraz § 17 ust. 1 rozporządzenia rentowego przez pominięcie, że Kierownik ARiMR powinien był niezwłocznie wydać decyzję o obniżeniu renty strukturalnej w listopadzie 2011 r. na podstawie podanych ustnie informacji przez stronę o osiągnięciu wieku emerytalnego, tymczasem jej wydanie w marcu 2015 r. spowodowało, że naliczona kwota nienależnie otrzymanego świadczenia była znacznie wyższa, do którego stanu rzeczy nie przyczynił się w żaden sposób skarżący, WSA w ogóle tego zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie rozważył.

Mając na względzie wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji obu instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zrzekł się rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Dyrektor ARiMR nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez WSA wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Przy czym zaznaczyć należy, że choć skarżący kasacyjnie zgadza się z rozstrzygnięciem zaskarżonego wyroku (tj. uwzględniającym skargę poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji z uwagi na przedawnienie) to kwestionuje jednak częściowo jego uzasadnienie. Skarżący kasacyjnie uważa bowiem, że w ogóle w stosunku do niego nie powinna zostać wydana decyzja o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, ponieważ od chwili otrzymania świadczenia emerytalnego powiadomił o tym w listopadzie 2011 r. organ, tj. pracownika ARiMR w Lubinie K. C. W tej sytuacji Kierownik ARiMR powinien był niezwłocznie wydać decyzję o obniżeniu renty strukturalnej w listopadzie 2011 r. na podstawie podanych ustnie informacji przez skarżącego o osiągnięciu wieku emerytalnego, a nie dopiero w 2015 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w punkcie II. i III. petitum skargi kasacyjnej podniesione zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w których powtarza się fraza, że WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie rozważył w tym zakresie zarzutów skargi.

Dostrzec należy, że brak ustosunkowania się przez sąd pierwszej instancji do zarzutów skargi, powinien być kwestionowany poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa, który to przepis określa wymogi poprawnego sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zarzutu takiego skarga kasacyjna nie zawiera, a więc z powodów czysto formalnych zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.

Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby stan faktyczny sprawy ustalony przez organy i przyjęty do jej rozpoznania przez WSA, w kwestionowanym przez skarżącego kasacyjnie zakresie był nieprawidłowy.

Z stanu faktycznego wynika, że skarżący od września 2006 r. otrzymywał rentę strukturalną. ZUS decyzją z [...] stycznia 2012 r. przyznał skarżącemu emeryturę od [...] listopada 2011 r., a następnie decyzją z [...] marca 2012 r. zawiesił na jego wniosek prawo do emerytury i wstrzymał wypłatę świadczenia od [...] kwietnia 2012 r. Skarżący [...] listopada 2014 r. zwrócił się do Kierownika ARiMR w Lubinie o zmniejszenie kwoty renty strukturalnej o kwotę przyznanej emerytury. ZUS [...] listopada 2014 r. wydał decyzję o podjęciu wypłaty emerytury od [...] listopada 2014 r.

Z powyższego bezspornie wynika, że skarżący trakcie pobierania renty strukturalnej nabył [...] listopada 2011 r. prawo do emerytury. Łącznie skarżący pobrał z tytułu renty strukturalnej od listopada 2011 r. do grudnia 2014 r., czyli w czasie kiedy posiadał już prawo do emerytury przyznane przez ZUS [...] zł, co w świetle § 14 ust. 1 rozporządzenia rentowego było nieprawidłowe. Nie jest także kwestionowane, że skarżący nie wycofał wniosku o emeryturę, pobierał natomiast już po uzyskaniu prawa do emerytury rentę strukturalną w pełnej wysokości, co niezgodne było z przytoczonymi wyżej regulacjami rozporządzenia.

Jeżeli zaś chodzi o szeroką argumentację skarżącego kasacyjnie, że już w 2011 r. poinformował osobiście pracownika ARiMR o przyznanym świadczeniu emerytalnym, to wskazać należy, że zasadniczo postępowanie administracyjne ma charakter pisemny (art. 14 kpa) i jeżeli skarżący chciał uzyskać informację, na którą w późniejszym okresie będzie się powoływał, to powinien wystąpić z pisemnym wnioskiem o udzielenie takiej informacji. Dopiero uzyskanie określonej treści informacji może stanowić o naruszeniu zasady informowania stron wyrażonej w art. 9 kpa. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że naruszenie tej zasady przejawia się w: odmowie udzielenia informacji stronie, bądź nienależycie udzielonej informacji, przez udzielenie informacji niejasnej lub błędnej lub udzielenie informacji niewyczerpującej, tj. takiej, która pomija okoliczności faktyczne lub prawne, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy. Skutki prawne udzielenie nieprawidłowej informacji nie powinny obciążać strony, dlatego też aby mogła powoływać się na wadliwe działania powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej. W przedmiotowej zaś sprawie skarżący kasacyjnie o udzielenie takich informacji w formie pisemnej nie zwracał się.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że WSA trafnie ustalił, iż organ dokonywał wypłaty renty strukturalnej na rzecz skarżącego nie mając wiedzy o uzyskaniu przez niego prawa do emerytury. Pierwszym dokumentem, który zawierał informację o fakcie uzyskania takiego prawa jest pismo z [...] listopada 2014 r. Przy czym trafnie WSA wskazał, że decyzja z [...] października 2006 r. o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej zawierała pouczenie, w którym wyraźnie wskazano, że uprawniony do renty strukturalnej zobowiązany jest do informowania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wszelkich zaistniałych okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej, w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia (pkt 2 pouczenia), oraz w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury (punkt 3 pouczenia). WSA prawidłowo przyjął, że z wymienionych obowiązków skarżący nie wywiązał się, gdyż w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu mogącego dowodzić jego twierdzenia. Zważywszy dodatkowo, że nie ma też możliwości uzyskania wyjaśnień od pracownika ARiMR, którego skarżący wskazał jako urzędnika, któremu jakoby przekazał stosowne informacje o uzyskaniu emerytury i od którego z uzyskał błędne informacje, bowiem osoba ta nie żyje.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w punkcie II. i III. petitum skargi kasacyjnej.

Niezasadność zarzutów procesowych przekłada się bezpośrednio na ocenę zarzutów materialnych sformułowanych w punkcie I.1 i I.2 petitum skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR oraz art. 28 ust. 1 ustawy EFRROW oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011.

Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową uznaje ocenę WSA, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011, zgodnie z którym obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z wyżej opisanego stanu faktycznego sprawy – nie wystąpiła wymieniona przesłanka, ponieważ nienależna płatność nie została dokonana na skutek pomyłki organu. Bowiem organ dokonywał wypłaty renty strukturalnej na rzecz skarżącego nie mając wiedzy o uzyskaniu przez niego prawa do emerytury, którą dopiero uzyskał w 2014 r.

Braku uznania za trafny zarzutu naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011 czyni bezpodstawnym zarzuty naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR oraz art. 28 ust. 1 ustawy EFRROW. Przepis art. 29 ustawy ARiMR jest przepisem kompetencyjnym upoważniającym organ do ustalania w drodze decyzji administracyjnej m.in. kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, w tym z tytułu renty strukturalnej.

Z kolei w myśl art. 28 ust. 1 ustawy EFRROW – pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA za organami trafnie przyjął, że do takiej sytuacji w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło.

Za chybiony uznać należało także zarzuty z punktu I.3 petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004 w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 43 rozporządzenia 640/2014, poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Skarżący kasacyjnie zaznaczył, że WSA zupełnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie rozważył tego zarzutu.

Naczelny Sąd Administracyjny ponownie wskazuje, że skarżący kasacyjnie formułując powyższy zarzut i podnosząc brak jego rozważenia przez WSA powinien podnieść zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa, czego w sprawie zabrakło. Przy czym wskazać należy, że zarzut ten – w świetle podjętego przez WSA rozstrzygnięcia – pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.