Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2427/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art.  43 ust. 1pkt 38, art. 43 ust. 13,
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 146 par 1 , art. 200, arrt. 205 par 2 i 4, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant sekretarz sądowy Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr IPPP1/4512-286/15-2/AW w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz B. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Minister Finansów, w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej

w W. (dalej: "Minister" lub "MF"), pismem z 22 kwietnia 2015 r. udzielił B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżąca" lub "Spółka") pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie dotyczącej możliwości skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT" lub "uptu"). Minister powołał się także na przepisy na art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "Op").

2. Przebieg postępowania podatkowego.

2.1. We wniosku skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny.

Spółka jako czynny podatnik VAT prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m. in. analizy rynku nieruchomości, doradztwa w zakresie inwestowania na rynku nieruchomości oraz koordynacji procesu inwestowania przez jej Klientów. W ramach tej działalności zawarła z kontrahentem (Podmiotem A, tj. spółką kapitałową z siedzibą

w Polsce) porozumienie w przedmiocie warunków inwestycji (dalej: Porozumienie). Działając poprzez swoją spółkę zależną (Podmiot B) zamierza udzielić Podmiotowi A finansowania w postaci pożyczki, które Podmiot A potraktuje jako część jej wkładu własnego dla celów negocjacji z bankami w zakresie uzyskania kredytu bankowego. Pożyczka ta ma charakter tzw. pożyczki mezzanine, tj. finansowania łączącego cechy finansowania długiem i kapitałem własnym. Spłata pożyczki jest zabezpieczona możliwością konwersji wierzytelności na kapitał zakładowy pożyczkobiorcy.

Wymagane środki do udzielenia Podmiotowi A finansowania Spółka pozyska

od inwestorów indywidualnych lub instytucjonalnych będącymi klientami Wnioskodawcy lub innych podmiotów z jego grupy kapitałowej. Spółka zobowiązała się do pozyskania środków na pożyczkę poprzez procedurę book – buildingu, tj. zebranie deklaracji inwestorów o zaangażowaniu finansowym, prowadzącym do uzyskania przez Spółkę lub jej spółkę zależną środków finansowych na realizację zobowiązań przedstawionych w Porozumieniu. Niemniej, zgodnie z treścią Porozumienia, warunkiem finansowania

w drodze pożyczki jest określenie w umowie inwestycyjnej zasad finansowania satysfakcjonujących dla wszystkich podmiotów. Dodatkowo, Porozumienie przewiduje, że Podmiot A jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy kar umownych

w przypadku nie skorzystania z oferowanych możliwości finansowania (przy spełnieniu określonych przesłanek).

W konsekwencji, zawarto Umowę inwestycyjną i umowę wsparcia ("Umowa") pomiędzy Podmiotem A oraz Podmiotem B (spółką zależną Wnioskodawcy), przy czym Wnioskodawca podkreślił, że formalnie nie jest stroną przedmiotowej Umowy. Podmiot B jako pożyczkodawca, w ramach zawartej umowy postanowił współfinansować realizację projektu inwestycyjnego Podmiotu A poprzez udzielenie Podmiotowi A, jako pożyczkobiorcy, pożyczki terminowej, w dwóch transzach, składających się łącznie

z kilkunastu podtranszy. Umowa przewiduje, że pożyczkobiorca spłaci pożyczkę nie później niż w określonym w niej Terminie Zwrotu Pożyczki. Jednocześnie ze zwrotem Pożyczki dokona na rzecz pożyczkodawcy zapłaty odsetek od pożyczki, obliczonych zgodnie z zasadami wskazanymi w treści Umowy. Jednocześnie ze zwrotem pożyczki (w tym przedterminową spłatą dokonaną zgodnie z postanowieniami Umowy) Podmiot A dokona zapłaty na rzecz pożyczkodawcy zdefiniowanych w umowie kwot Prowizji Administracyjnej oraz Prowizji za Udostępnienie, zaś na rzecz Wnioskodawcy zapłaty kwoty Prowizji Operacyjnej, która oznacza prowizję płatną przez Pożyczkobiorcę

na rzecz skarżącej z tytułu działań podjętych przez Spółkę w celu udostępnienia Pożyczkobiorcy Pożyczki przez Pożyczkodawcę. Kwota Prowizji Operacyjnej zostanie obliczona zgodnie z formułą zawartą w Załączniku nr 5 do Umowy, odrębnie

w odniesieniu do poszczególnych podtranszy danej Transzy. Prowizja Operacyjna będzie należna wyłącznie w sytuacji, gdy Pożyczkodawca otrzyma od Pożyczkobiorcy spłatę całości lub części kwot udostępnionych mu w ramach pożyczki. Nie jest należna w przypadku Konwersji (zdefiniowanej w Umowie). Prowizja Operacyjna staje się wymagalna w terminie 3 miesięcy od każdorazowej spłaty podtranszy danej Transzy.

Wnioskodawca ma wątpliwość, czy świadczenie, w związku z którymi pobierana jest prowizja operacyjna, jest objęte zwolnieniem z podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że pobrana prowizja operacyjna jest wynagrodzeniem za świadczenie usługi zwolnionej z opodatkowania VAT - usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych?

Zdaniem Spółki odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca, tj. pobierana przez Wnioskodawcę prowizja operacyjna jest wynagrodzeniem za świadczenie usługi zwolnionej z opodatkowania, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Dodała, że choć ustawa o VAT nie definiuje pojęcia "udzielenia kredytów lub pożyczek pieniężnych", a w praktyce organy podatkowe odwołują się w tym względzie do definicji umowy pożyczki lub umowy kredytu bankowego, zawartych w ustawie Kodeks cywilny, to jednak pojęcia te należy definiować uwzględniając treść art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE Rady (dalej: Dyrektywa VAT). Zgodnie z tym przepisem zwolnione z opodatkowania są transakcje udzielania kredytów i pośrednictwa kredytowego oraz zarządzania kredytami przez kredytodawcę. Pojęcie "kredytu" należy rozumieć szeroko, co w ocenie Spółki pozwala na stwierdzenie, że pojęcie udzielenia kredytu w rozumieniu Dyrektywy VAT i kredytu lub pożyczki pieniężnej w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt. 38 uptu nie uzależnia zastosowania zwolnienia z opodatkowania

od zawarcia umowy kredytu lub pożyczki w rozumieniu prawa cywilnego, lecz jest pojęciem szerszym od definicji umów prawa cywilnego. Ustawa o VAT odrywa się

od formalnych aspektów danej umowy, przenosząc nacisk na ekonomiczne skutki działania podatników (podmiotów prowadzących działalność gospodarczą). Nie budzi przy tym wątpliwości Spółki, że świadczenie, które spełnia definicję pożyczki

w rozumieniu prawa cywilnego, jest również pożyczką o której mowa w ustawie o VAT. Spółka uznała zatem, że istotą zawartej Umowy inwestycyjnej pomiędzy Podmiotem A oraz Podmiotem B jest udzielenie finansowania w formie pożyczki, tj. czynność objęta treścią art. 43 ust. 1 pkt. 38 ustawy o VAT. Wynagrodzenie pożyczkodawcy (odsetki

i prowizja administracyjna oraz prowizja za udostępnienie) pozostaje w bezpośrednim związku z umową pożyczki. Pomimo tego, że Spółka formalnie nie jest stroną umowy inwestycyjnej, gdyż finansowanie następuje pomiędzy Podmiotem B (pożyczkodawcą) oraz podmiotem A (pożyczkobiorcą), to zdaniem Spółki należna jej prowizja operacyjna winna być uznana za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usługi pożyczki. Spółka podejmuje bowiem określone w Porozumieniu działania w celu udostępnienia Pożyczkobiorcy pożyczki.

Reasumując, zdaniem Spółki świadczy ona na rzecz Pożyczkodawcy usługę udzielania pożyczek pieniężnych, działając wspólnie z Pożyczkodawcą (Podmiotem B), polegającą na realizacji szeregu czynności związanych z pozyskiwaniem finansowania na rzecz Pożyczkobiorcy (świadczenie o charakterze kompleksowym). Oceny tej nie zmienia fakt, że formalnie nie jest ona stroną umowy inwestycyjnej, gdyż finalnie Pożyczkobiorca otrzymuje finansowanie w wyniku zaangażowania Pożyczkodawcy oraz Spółki, a jej działania nie mają charakteru technicznego lub administracyjnego, które pozwalałyby na uznanie jej zaangażowania za rodzaj świadczenia o charakterze backoffice. Istotą działania Wnioskodawcy jest bowiem zorganizowanie finansowania dla Pożyczkobiorcy, przeprowadzenie book-buildingu (czyli pozyskanie inwestorów mogących partycypować w finansowaniu). Wnioskodawca bierze zatem czynny udział

w wynegocjowaniu zasad finansowania Pożyczkobiorcy, a jego zaangażowanie przekracza zakres typowego świadczenia usługi pośrednictwa w zakresie usług finansowych. Spółka wykonuje bowiem dodatkowe (wyżej opisane) czynności wykraczające poza definicję świadczenia usług pośrednika (ma też interes w zakresie treści umowy). Jest to bowiem świadczenie na rzecz strony transakcji finansowej (pożyczkobiorcy), za które Wnioskodawca otrzymuje prowizję operacyjną. Celem działania Wnioskodawcy jest uzyskanie przez pożyczkodawcę usługi zwolnionej z VAT, czyli świadczenia usługi pożyczki, a jej efektem jest zawarcie przez spółkę zależną Wnioskodawcy (podmiot B) oraz pożyczkobiorcę umowy pożyczki. Zaangażowanie Wnioskodawcy nie sprowadza się zatem wyłącznie do czynności faktycznych. Polega m. in. na pozyskaniu finansowania i wynegocjowaniu treści umowy (wskazuje na to jednoznacznie treść Porozumienia). Zgodnie z treścią umowy, wynagrodzenie prowizyjne (prowizja operacyjna) jest warunkowa, tj. przysługuje Spółce w przypadku spłaty pożyczki, lecz nie przysługuje np. w przypadku konwersji wierzytelności pożyczkodawcy na kapitał zakładowy pożyczkobiorcy. Czynności realizowane przez Spółkę nie mieszczą się zatem w zakresie świadczeń pośrednictwa finansowego. To zaś oznacza, że wykonywane przez Spółkę czynności stanowią usługi podlegające zwolnieniu z opodatkowania VAT, jako usługi udzielenia pożyczek pieniężnych

na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 38 ustawy o VAT.

Zdaniem skarżącej, jej stanowisko jest zgodne z poglądami prawnymi prezentowanymi zarówno w orzecznictwie TSUE (w sprawach: C – 453/05; C – 366/12; C – 2/95), jak i sądów administracyjnych (np. w wyroku NSA z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 923/12, czy też w wyroku NSA z 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 2069/13 (zob. s. 5 – 7 zaskarżonej interpretacji).

2.2. Minister Finansów stanowisko Spółki uznał za nieprawidłowe. Wywiódł na tle przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o VAT. Muszą być przy tym spełnione łącznie dwa warunki, tj. w następstwie zobowiązania,

w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia oraz świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Zatem gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi

do wymiany świadczeń wzajemnych.

Zwolnienia przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 38 w związku z art. 43 ust. 15 ustawy o VAT znajdują odzwierciedlenie w przepisach Dyrektywy 2006/112/WE Rady

z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm.; dalej: "Dyrektywa 112" lub "Dyrektywa o VAT"), czyli m. in. w przepisach art. 135 ust. 1 lit. a – f. Zakres tych zwolnień nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający.

Zdaniem MF, art. 43 ust. 1 pkt 38 uptu odnosi się do zwolnienia od VAT dla usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, które to pojęcia, jak słusznie zauważyła skarżąca, nie zostały zdefiniowane w powołanej ustawie. Celem wyjaśnienia ich znaczenia konieczne jest odwołanie się do przepisów art. 720 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014, poz. 121 ze zm.; dalej: "Kc") oraz art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1376, ze zm.).

W świetle tych przepisów świadczone przez Spółkę usługi nie stanowią podlegających zwolnieniu z opodatkowania usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych,

o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 uptu. Charakter prawny zawartego porozumienia między skarżącą i podmiotem A nie jest bowiem tożsamy z tym wynikającym z umowy pożyczki uregulowanej w Kc czy umowy kredytu uregulowanej w ustawie Prawo bankowe. W realiach przedstawionego stanu faktycznego to podmiot B, na podstawie zawartej umowy z podmiotem A, udzieli na jego rzecz terminowej i oprocentowanej pożyczki. Spółka, zgodnie z zawartym porozumieniem, jest zobowiązana jedynie

do pozyskania środków na pożyczkę, którą udzieli podmiot B na rzecz podmiotu A. Czyli formalnie nie przekazuje podmiotowi A pozyskanych w ten sposób środków. Otrzymanego z tego tytułu przez Spółkę wynagrodzenia (prowizja operacyjna), wymagalnego jedynie w sytuacji spłaty pożyczki, nie można zatem utożsamiać

z odsetkami czy prowizją (należnymi w przypadku umów pożyczki czy kredytu). Jest to wynagrodzenie za pozyskanie inwestorów, które nie jest w żaden sposób związane

z wynagrodzeniem należnym z tytułu umowy pożyczki zawartej pomiędzy podmiotem A i podmiotem B.

Reasumując MF uznał, że charakter świadczonych przez Spółkę usług na rzecz podmiotu A nie pozwala na uznanie ich za usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych i tym samym objęcie ich zwolnieniem od VAT określonym w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Minister zgodził się przy tym ze Spółką, że wykonywane przez nią w ramach zawartego porozumienia czynności nie stanowią usług pośrednictwa finansowego. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na negatywna ocenę stanowiska skarżącej.

3. Postępowanie sądowe.

3.1. Po bezskutecznym wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") skargę na wydaną dla niej interpretację indywidualną. Wystąpiła

o uchylenie zaskarżonego aktu, stawiając przy tym zarzuty naruszenia przepisów:

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i nie zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT oraz błędną wykładnię i nie zastosowanie art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy VAT skutkujące uznaniem, że zastosowane w przepisach ustawy o VAT pojęcia "kredytu" i "pożyczki" należy interpretować zgodnie z ich znaczeniem

w przepisach prawa bankowego oraz kodeksu cywilnego;

- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i nie zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT oraz błędną wykładnię i nie zastosowanie art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy VAT i uznanie, że opisana we wniosku pobierana prowizja operacyjna nie jest wynagrodzeniem za świadczenie usługi zwolnionej z opodatkowania VAT;

- przepisów proceduralnych, tj. art. 14c ust. 1 i 2 Op poprzez przyjęcie założeń przekraczających zakres okoliczności wskazanych przez Spółkę w stanie faktycznym oraz nie wskazanie Spółce prawidłowego - w ocenie organu podatkowego - stanowiska

z uzasadnieniem prawnym po uznaniu stanowiska Spółki za nieprawidłowe;

- przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 124 Op poprzez naruszenie zasady legalizmu oraz zasady zaufania, poprzez brak należytej weryfikacji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji prawa podatkowego i w konsekwencji wydanie interpretacji wewnętrznie niespójnej.

Zdaniem autora skargi stanowisko MF jest sprzeczne z poglądami prawnymi prezentowanymi m. in. w wyroku NSA z 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1992/13 oraz w wyrokach TSUE w sprawach C – 281/91 i C – 175/09.

3.2. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

4.1. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że kontrola legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej dokonywana jest na tle stanu prawnego dotyczącego tych aktów w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r., czyli przed dniem wejścia do porządku prawnego art. 57a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej także jako "uppsa").

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy możliwości objęcia zwolnieniem podatkowym przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, wynagrodzenia (prowizja operacyjna) otrzymywanego przez Spółkę z tytułu jej działań zmierzających do zawarcia pomiędzy innymi podmiotami (A i B) umowy kredytowej (pożyczki). Z tym zastrzeżeniem, że wynagrodzenie będzie należne Spółce tylko w przypadku stosownej spłaty danej transzy (podtranszy) pożyczki, za wyjątkiem konwersji przewidzianej

w umowie. Działania Spółki nie są zatem typową usługą pośrednictwa przy świadczeniu usługi finansowej (pożyczki), gdyż stanowią element kompleksowej usługi finansowej przewidzianej w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Pomimo tego, że formalnie Spółka nie jest stroną umowy inwestycyjnej (pożyczki). Jednak zgodnie z zawartą umową nabędzie prawo do wynagrodzenia za działania podjęte przez Spółkę, których celem jest udostępnienie pożyczki Pożyczkobiorcy na warunkach wynegocjowanych przez Spółkę, satysfakcjonujących wszystkie strony umowy. Spółka jest podmiotem, który pozyska środki na rzecz Pożyczkobiorcy. Posiada przy tym interes w realizacji umowy inwestycyjnej, gdyż Podmiot A jest zobowiązany do zapłaty na jej rzecz kar umownych, jeżeli nie skorzysta z oferowanych możliwości finansowania (przy spełnieniu określonych przesłanek).

Zdaniem Ministra Finansów, w świetle przepisów art. 720 § 1 Kc i art. 69 ust. 1 Prawa bankowego świadczone przez Spółkę usługi nie mogą zostać zaliczone do usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych. W istocie dotyczą pozyskiwania środków pieniężnych od inwestorów celem zawarcia i realizacji umowy pożyczki pomiędzy podmiotami A i B. Nie są to usługi pośrednictwa finansowego. Otrzymane przez Spółkę wynagrodzenie w postaci prowizji operacyjnej należne od Podmiotu A za podejmowane czynności związane z pozyskiwaniem inwestorów nie stanowi zaś należności za usługi pośrednictwa finansowego korzystające ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Tym samym stanowisko Wnioskodawcy Minister Finansów uznał za nieprawidłowe w całości.

4.2. Ramy prawne.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwolnione z opodatkowania są usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W świetle art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 37 – 41, który sam stanowi odrębna całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 37 – 41.

5. Zdaniem Sądu, Minister Finansów wydając zaskarżoną interpretację naruszył przepisy postępowania, tj. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h i art. 14c § 1 i 2 Op, gdyż pochopnie przyjął, że usługi świadczone przez Spółkę nie mogą zostać zaliczone

do usługi pośrednictwa finansowego. Wadliwie przyjął przy tym, że to Spółka uznała swoje usługi, za które otrzymuje wynagrodzenie w postaci prowizji operacyjnej, za inne usługi od usług pośrednictwa finansowego. Tym samym wadliwie odkodował stan faktyczny sprawy i stanowisko Spółki, która wskazywała wyraźnie, że świadczone przez nią usługi spełniają definicję usług pośrednictwa, gdyż doprowadzą do zawarcia umowy świadczenia usług pożyczki pomiędzy podmiotami A i B (zob. s. 6 zaskarżonej interpretacji). Spółka dodała, że jej zaangażowanie przekracza zakres typowego świadczenia usługi pośrednictwa w zakresie usług finansowych. Powołała się przy tym na pogląd prawny potwierdzający zasadność jej argumentacji, przedstawiony przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku wydanym 21 czerwca 2007 r.

w sprawie C – 453/05 (Volker Ludwig). Jednak Minister Finansów w sposób wadliwy ograniczył się do stwierdzenia, że w świetle przepisów prawa krajowego, tj. art. 720 § 1 Kc i art. 69 ust. 1 Prawa bankowego, czynności Spółki zmierzające do pozyskania środków na pożyczkę udzielaną przez podmiot B podmiotowi A nie mogą być zaliczone do usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Pominął bowiem ekonomiczne skutki czynności prawnych Spółki, zmierzających do zapewnienia podmiotowi A wstępnego finansowania jego potrzeb (udzielenia pożyczki), celem spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego ubiegania się o kredyt bankowy. Nie zauważył, że Spółka zobowiązała się do udzielenia finansowania działalności podmiotu A poprzez podmiot B (spółkę zależną). Nie odniósł się także do argumentacji Spółki, że świadczone przez nią usługi stanowią element kompleksowej usługi finansowej polegającej na udzieleniu pożyczki.

W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy zaś uznać pogląd, że przy interpretacji pojęć użytych w ustawie o VAT decydujące znaczenie ma walor

i skutki ekonomiczne danej czynności, a nie jej definicja w krajowym prawie cywilnym, także w odniesieniu do zwolnień podatkowych (zob. wyroki NSA: z 27 października 2014 r., I FSK 606/13; z 19 grudnia 2014 r., I FSK 1992/13; z 26 marca 2015 r., I FSK 2174/13; powołane w uzasadnieniu skargi, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: "CBOSA"). Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela powyższy pogląd. W świetle argumentacji MF za normatywnie pusty należałoby uznać art. 43 ust. 15 ustawy o VAT jako wyłączający ze zwolnienia czynności nie podlegające zwolnieniu od VAT.

MF nie odniósł się także do argumentacji Spółki, że świadczone przez nią usługi stanowią element kompleksowej usługi finansowej polegającej na udzieleniu pożyczki. Wydając zaskarżoną interpretację pominął normę prawną przewidzianą w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, którą należy interpretować jako związaną z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2016 r., I FSK 1296/14, CBOSA).

6. W świetle przedstawionych wyżej rozważań zarzuty skargi Sąd uznał zasadniczo za trafne, szczególnie co do naruszenia przepisów art. 120 i art. 121 § 1

w zw. z art. 14h oraz art. 14c § 1 i 2 Op, a także w związku z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT i art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 112. Z tym zastrzeżeniem, że w świetle uchybień Ministra Finansów natury procesowej, brak jest wystarczających przesłanek do zaprezentowania przez Sąd wiążącej oceny zarzutów materialnoprawnych postawionych przez autora skargi, dotyczących naruszenia przez Ministra Finansów przepisów art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT oraz art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 112.

7. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Finansów obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania oraz skoncentrować swoją uwagę na istotnych elementach stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę, szczególnie dotyczących okoliczności związanych z kompleksową usługą finansową realizowaną z udziałem Spółki, której efektem ma być otrzymanie przez Spółkę stosownej prowizji operacyjnej wskazanej jako wynagrodzenie za świadczenia (usługi) opisane we wniosku wszczynającym postępowanie podatkowe w sprawie. Tylko właściwe odkodowanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku umożliwia wydanie interpretacji indywidualnej w sposób odpowiadający dyspozycjom norm prawnych przewidzianych w przepisach art. 14c ust. 1 i 2 Op.

8. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 146 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 uppsa

w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 31, poz. 153), gdyż skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez doradcę podatkowego. Do zwróconych kosztów postępowania Sąd zaliczył 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu stałego od skargi, 240 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (razem 457 zł, jak w punkcie drugim sentencji wyroku).