Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 90/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 1, art. 148 ust. 1 i art. 146 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "R. K." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2009 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "R. K." w B. kwotę 672,00 (słownie: sześćset siedemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 143, art. 144, art. 145 i art. 146 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261, poz. 2603 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej nr geod. 1472/4, obr. 1, spowodowanego budową drogi.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następuje ustalenia:

Przedmiotową decyzją Prezydent B. ustalił Spółdzielni Mieszkaniowej "R. K." w B. opłatę adiacencką w wysokości 13.823,50 zł z tytułu wybudowania w 2006 r. drogi oznaczonej jako ul. H. K. w B.

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że zakres robót budowlanych w ulicy H. K., obejmował wybudowanie drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi. W pasie drogowym ułożone zostały urządzenia infrastruktury technicznej, a następnie wykonano roboty drogowe obejmujące: wykonanie nawierzchni jezdni ulicy, chodników, ścieżki rowerowej, zatok komunikacji autobusowej, zieleńców, budowę mostu, oświetlenia ulicznego, wpustów kanalizacji deszczowej wraz z przykanalikami. Według stanu sprzed budowy drogi przedmiotowa nieruchomość posiadała jedynie dostęp do nieurządzonego pasa drogowego (wydzielonego liniami granicznymi), w którym nie występowała droga, ani żadne drogowe obiekty inżynierskie. Wybudowanie ulicy H. K. spowodowało poprawę dostępności komunikacyjnej, zwiększenie bezpieczeństwa pieszych oraz umożliwiło dojazd do przedmiotowej działki. W związku z powyższym, zdaniem organu l instancji, wzrosła wartość nieruchomości położonej przy ulicy [...]. Potwierdza to operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. W ocenie organu l instancji operat został sporządzony zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, póz. 2109 ze zm.), a zawarte w nim informacje dotyczące doboru cech rynkowych nieruchomości oraz oszacowania wag tych cech są czytelne i pozwalają w sposób prawidłowy dokonać ustalenia wartości nieruchomości. Organ l instancji ustalając wysokość opłaty adiacenckiej zastosował stawkę procentową określoną Uchwałą Rady Miejskiej Białegostoku nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r.

Od decyzji tej złożyła odwołanie Spółdzielnia Mieszkaniowa "R. K.", i wniosła o jej uchylenie wskazując, że w dniu wydania decyzji nie posiadała żadnego udziału w przedmiotowej nieruchomości. Własność wszystkich lokali została przeniesiona na członków spółdzielni i powstała wspólnota mieszkaniowa. Odwołująca się podniosła, że przekształcenie spółdzielczych praw do lokali w odrębną własność lokali następuje po uiszczeniu przez członka tylko kosztów budowy lokalu. Oznacza to, że Spółdzielnia nie uzyskuje w związku z tym żadnych korzyści. Ewentualną korzyść z faktu wzrostu wartości nieruchomości może natomiast odnieść jedynie członek spółdzielni, na rzecz którego ustanowione zostało prawo odrębnej własności lokalu. Zdaniem Spółdzielni, to właśnie nabywcy poszczególnych lokali winni ponieść opłatę, gdyż zobowiązanym do jej poniesienia jest aktualny właściciel nieruchomości. Odwołująca się zarzuciła ponadto, iż w motywach uzasadnienia swojej decyzji organ l instancji uznał za trafny i słuszny pogląd wyrażony w wyroku NSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Po 336/00, lecz w żaden sposób nie odniósł się do poglądu przeciwstawnego wyrażonego w wyroku NSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt l SA 1433/00. Z uzasadnienia w/w wyroku NSA w Warszawie - zdaniem odwołującej się - jednoznacznie wynika, że podmiotem zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej jest osoba fizyczna lub prawna, będąca właścicielem nieruchomości w dacie wydania decyzji ustalającej opłatę. Stosownie bowiem do art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ustalenie opłaty adiacenckiej następuje w formie decyzji administracyjnej, wydawanej przez organ wykonawczy gminy. Oddanie do użytku urządzenia infrastruktury technicznej wybudowanego z udziałem środków Skarbu Państwa lub gminy stanowi wprawdzie konieczną przesłankę do wydania decyzji, nie oznacza to jednak, że obowiązek wniesienia opłaty powstaje z chwilą oddania do użytku tego urządzenia. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej, jak każda decyzja konstytutywna, uwzględnia stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie jej wydania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję i podało, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż budowa ulicy H. K. w B. została zrealizowana na podstawie decyzji nr [...] Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ul. H. K. na odcinku od ul. [...] w kierunku ul. S. i ul. W. S. w zakresie nawierzchni jezdni ulicy, nawierzchni chodników, ścieżki rowerowej, zatok komunikacji autobusowej, budowy zieleńców, budowy mostu, oświetlenia ulicznego, wpustów kanalizacji deszczowej wraz z przykanalikami, przebudowy gazociągu w obrębie projektowanego mostu. Przedmiotowa droga została oddana do użytkowania w dniu 25 lipca 2006 r. na podstawie protokołu odbioru częściowego robót budowlanych, z zastrzeżeniem, że "zieleńce kompleksowo zostaną odebrane po zakończeniu całości zadania tj. do dnia 31 października 2006 r.", co miało miejsce w dniu 27 października 2006 r. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że do stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi doszło w dniu 27 października 2006r. to jest w dniu dokonania odbioru końcowego inwestycji. Organ II instancji podniósł, że z operatu szacunkowego oraz wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego z dnia 30 września 2009 r. w wyniku, że wybudowanie drogi spowodowało wzrost wartość nieruchomości oznaczonej nr geod. 1472/4 położonej w B. o 27.648,00 zł. W ocenie organu ustalenie wartości nieruchomości przed jak i po wybudowaniu drogi zostało przeprowadzone zgodnie z przepisem art. 146 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowości w ustaleniu podmiotu zobowiązanego do poniesienia opłaty, organ odwoławczy uznał go za niezasadny i przyjął pogląd zgodnie z którym zobowiązanym do poniesienia opłaty adiacenckiej jest właściciel nieruchomości w dacie stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi lub stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Organ podniósł, że z brzmienia art. 4 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że opłaty ponoszone w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej, scaleniem i podziałem oraz podziałem nieruchomości zostały zakwalifikowane do tej samej kategorii - opłat adiacenckich - mających wspólne cechy i jednorodny charakter. Jednolitość uregulowań dotyczących tychże opłat potwierdzają m.in. liczne odesłania zawarte w art. 98 ust. 4 ustawy, które w toku postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej w związku z podziałem nieruchomości zobowiązują do odpowiedniego stosowania przepisów art. 145, art. 146 ust. 2 i ust. 3, art. 147 oraz art. 148 ust. 1-3 ustawy, regulujących zasady ustalania wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem organu przedstawiona wyżej regulacja świadczy o woli ustawodawcy, zmierzającej do ujednolicenia procedur obowiązujących przy ustalaniu opłat adiacenckich. Przemawia za tym również dokonanie zmian w brzmieniu przepisu art. 4 pkt 11 ustawy w stosunku do jego brzmienia pierwotnego (art. 4 pkt 11 zmieniony przez art. 1 pkt 3 lit. e) ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. (Dz. U. nr 6 poz. 70) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 lutego 2000 r.), w wyniku których, wyżej wymienione, trzy typy opłat adiacenckich zyskały jednolity charakter. W ocenie organu jednolitość norm w powyższym zakresie winna przekładać się również na stosowanie jednolitej wykładni przepisów dla ustalania kręgu stron zobowiązanych do poniesienia opłaty adiacenckiej. Kierując się tą zasadą należy uznać, że podmiotem zobowiązanym do poniesienia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową drogi, winien być właściciel nieruchomości w dacie stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi - tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Taka wykładnia jest zgodna z rozwiązaniem przyjętym w przypadku ustalania wysokości opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego jej podziałem (art. 98 ust. 4 ustawy, uchwała NSA z 22 listopada 1999 r., OPK 21/99).

Z analizy materiału dowodowego przedmiotowej sprawy wynika, że do wzrostu wartości nieruchomości, oznaczonej nr geod. 1472/4 doszło w dacie ukończenia budowy ulicy H. K. w B. w dniu 27 października 2006r. (data sporządzenia protokołu odbioru końcowego inwestycji). W myśl art. 145 ust. 2 ustawy właśnie od tego, granicznego momentu, przez okres trzech lat, możliwe stało się wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dacie stworzenia warunków do korzystania z drogi była Spółdzielnia Mieszkaniowa "R. K.". Następujące po dniu 27 października 2006 r. zmiany w osobie właściciela przedmiotowej nieruchomości, dokonane np. w wyniku przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu i ustanowienia odrębnej własności lokalu, czyli w wyniku dokonania czynności cywilnoprawnych, nie mogą wpływać na zmianę podmiotu zobowiązanego do poniesienia obowiązku publiczno-prawnego. Opłata adiacencka jest bowiem należnością publicznoprawną, która (wobec braku szczególnej regulacji w tym zakresie, tak jak ma to miejsce np. w art. 40 ust. 1 prawa budowlanego) nie podlega przeniesieniu w drodze czynności cywilnoprawnej.

Organ za niezasadny uznał również zarzut dotyczący tego, że Spółdzielnia nie uzyskała żadnej korzyści w związku z wybudowaniem ulicy H. K. Obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej - w przeciwieństwie do jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego - nie jest bowiem związany z uzyskaniem korzyści w wyniku zbycia nieruchomości, której wartość wzrosła, w związku z wybudowaniem drogi lub urządzenia infrastruktury technicznej. Przewidziana przepisami rozdziału 7 działu III ustawy konstrukcja uczestniczenia właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, wiąże obowiązek poniesienia opłaty z samym tylko wzrostem wartości nieruchomości, spowodowanym wybudowaniem tych urządzeń. Powyższe prowadzi do wniosku, że zobowiązanym do poniesienia opłaty jest podmiot będący właścicielem nieruchomości, w dacie stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli budowa ta wpłynęła na wzrost wartości nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia przyczyn wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości w stosunku do poprzedniego operatu szacunkowego, organ podał, że zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Z tego względu operat szacunkowy sporządzony w sprawie przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 28 września 2007r., w związku z upływem 12 miesięcy od jego sporządzenia, nie mógł być wykorzystany w celu ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej. Operat ten utracił aktualność i przymiot dowodu w niniejszym postępowaniu. Powoływanie się na ustalenia wynikające z poprzednio sporządzonego operatu szacunkowego nie znajduje uzasadnienia, tym bardziej, że w myśl art. 146 ust. 3 ustawy wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, przez co - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym - należy rozumieć wartość nieruchomości ustaloną wg cen najbardziej zbliżonych do daty wydawania zaskarżonej decyzji.

Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiodła Spółdzielnia Mieszkaniowa "R. K." w B. i zarzuciła naruszenie art. 144 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ar. 28 i 156 § 1 pkt 4 kpa. Wskazując na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie, ewentualnie stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że opłata adiacencka powinna być ustalona proporcjonalnie do udziału we własności przedmiotowej nieruchomości. Podkreślono przy tym, że w chwili wszczęcia postępowania skarżąca Spółdzielnia nie posiadała żadnego udziału w tej nieruchomości. Własność wszystkich lokali została przeniesiona na członków Spółdzielni. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie uwzględnił szczególnego sposobu przeniesienia własności nieruchomości lokalowych. W przedmiotowej sprawie beneficjentem wzrostu wartości nieruchomości nie jest Spółdzielnia, lecz osoba na rzecz której została przeniesiona własność lokalu. Obowiązek wniesienia opłaty nie powstaje z chwilą oddania do użytku urządzenia infrastruktury technicznej lecz z chwilą wydania decyzji o ustaleniu opłaty, która to decyzja ma charakter konstytutywny i powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. W związku z powyższym zdaniem Spółdzielni opłata adiacencka powinna być nałożona na aktualnego właściciela nieruchomości, na którego z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą korzyści i ciężary związane z nieruchomością w tym również daniny publiczne. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu pominięcie zarzutu dotyczącego wzrostu wartości nieruchomości w stosunku do poprzedniego operatu szacunkowego, jak również bezkrytyczne przyjęcie operatu szacunkowego jako podstawy do ustalenia wzrostu wartości nieruchomości.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Naruszenie norm procesowych dotyczy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nakładających obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a.). Zarzut dotyczy ustalenia stanu własności działki nr 1472/4 położonej przy ulicy [...], w dacie wydania decyzji o ustaleniu wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Z oświadczeń Spółdzielni Mieszkaniowej "R. K." w B., zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze skierowanej do Sądu, wynika, iż w dniu wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej Spółdzielnia nie była właścicielem tej nieruchomości, ponieważ po wybudowaniu drogi przeniosła własność wszystkich lokali na swoich członków, a wszyscy współwłaściciele nieruchomości są ujawnieni w księdze wieczystej. Natomiast w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wynika, iż Spółdzielnia wniosła odwołane od decyzji organu I instancji "zaskarżając ją w części ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej ponad udział we współwłasności nieruchomości, położonej w Białymstoku przy ulicy [...] ". Organy obu instancji nie ustaliły, czy i jaki był udział Spółdzielni we własności nieruchomości w dacie wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Brak tego ustalenia nie pozwala Sądowi na ocenę, czy zaskarżona decyzja została skierowana do prawidłowo ustalonej strony postępowania. Brak tego ustalenia stanowi podstawę do postawienia organom administracji zarzutu, iż podstawa faktyczna rozstrzygnięcia nie została wyjaśniona, co jest równoznaczne z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.)

Jeśliby bowiem Spółdzielnia nie posiadała udziału we własności nieruchomości w dacie wszczęcia postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej, to wydana w tym postępowaniu decyzja byłaby skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie i należałoby stwierdzić nieważność tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 06 maja 2009 r., II SA/Łd 246/09, LEX 495 394).

W orzecznictwie sadów administracyjnych istnieje rozbieżność co do określenia podmiotu zobowiązanego do wniesienia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z przepisem art. 144 ust. 1 ustawy, podmiotem tym jest właściciel nieruchomości. Spór dotyczy sytuacji, gdy następują zmiany stosunków własnościowych. Jedna linia orzecznictwa reprezentuje stanowisko, iż podmiotem zobowiązanym do wniesienia opłaty jest właściciel nieruchomości w dacie stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi lub stworzenia warunków do podłączenia się nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (por. w szczególności wyrok NSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2001 r. II SA/Po 336/00, niepublikowany). Druga linia opowiada się za stanowiskiem, iż zobowiązany do uiszczenia opłaty jest właściciel nieruchomości w dacie wydawania decyzji o ustaleniu opłaty (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 września 2007 r., I SA/Wa 887/07, LEX nr 374 421; wyrok WSA w Łodzi z dnia 06 maja 2009 r., II SA/Łd 246/09, LEX nr 495 394), wyrok WSA w B-stoku z dnia 02 lutego 2010 r., II SA/Bk 748/09.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie trafne i zgodne z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami jest stanowisko, iż do uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową drogi lub urządzeń infrastruktury technicznej zobowiązany jest podmiot będący właścicielem nieruchomości w dacie ustalenia opłaty adiacenckiej ostateczną decyzją administracyjną. Przemawia za tym wykładnia gramatyczno-językowa przepisów art. 144-148 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podkreślić należy przede wszystkim, iż opłata adiacencka jest wprawdzie formą uczestniczenia właścicieli nieruchomości w kosztach budowy drogi lub urządzeń infrastruktury technicznej (art. 144 ust. 1 ustawy), nie jest wszakże opłatą za korzystanie z tej drogi lub tych urządzeń, lecz opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, należących do właścicieli, spowodowanego budową drogi lub urządzeń technicznych. Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą bowiem od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (art. 146 ust. 1 ustawy). Skoro ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależy od wzrostu wartości nieruchomości, to bez przeprowadzenia postępowania mającego na celu wykazanie takiego wzrostu (po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego) zakończonego decyzją administracyjną, nie można mówić o powstaniu obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej. Decyzja rozstrzyga bowiem o tym, czy i w jakiej wysokości nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Prawidłowość takiej interpretacji potwierdza przepis art. 148 ust. 1 ustawy zgodnie z którym, obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna.

Błędna jest interpretacja przepisu art. 145 ust. 1 ustawy, iż obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej powstaje od dnia stwierdzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi albo od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Przepis art. 145 ust. 1 ustawy stanowi, że wójt (burmistrz albo prezydent miasta) może w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu takich warunków. Wyprowadzenie z treści tego przepisu jakiegokolwiek obowiązku obywatela jest nieporozumieniem. Przepis ten przyznaje jedynie organowi uprawnienie (może w drodze decyzji) ustalenia opłaty adiacenckiej i określa początek biegu 3-letniego terminu, w którym wydanie decyzji może nastąpić – "od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi".

Uznanie opłaty adiacenckiej za daninę publiczną nie daje również podstaw do rozróżnienia, przez organ odwoławczy, dwu sytuacji:

1) powstania obowiązku poniesienia daniny publicznej w postaci opłaty adiacenckiej z chwilą zaistnienia określonego ustawą stanu faktycznego w postaci stwierdzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi oraz

2) obowiązku wnoszenia opłaty adiacenckiej – obowiązku już skonkretyzowanego, który powstaje po upływie 14 dni; od daty wydania decyzji o ustaleniu opłaty.

Zdaniem Sądu, właśnie brzmienie przepisów ustawy przemawia przeciwko takiemu rozróżnieniu. Jak stanowi przepis art. 144 ust. 1, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna (art. 148 ust. 1. Skoro ustawodawca precyzyjnie określa, na kim ciąży obowiązek wnoszenia opłat i kiedy obowiązek ten powstaje nie ma podstaw do wprowadzenia teoretycznych konstrukcji, nie znajdujących uzasadnienia w normie prawnej.

Nadmienić również należy, iż skoro opłata adiacencka jako opłata publiczna charakteryzuje się przynajmniej częściową ekwiwalentnością, to do jej wniesienia zobowiązany jest właściciel nieruchomości, który uzyskuje korzyść w postaci wzrostu wartości nieruchomości. Ustalenie wzrostu wartości nieruchomości przynosi korzyść (zwiększa aktywa) podmiotu, który jest właścicielem nieruchomości w dacie ustalenia wzrostu wartości, czyli w dacie wydania ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" prawa postępowania przez sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą pod uwagę pogląd, iż obowiązek wniesienia opłaty adiacenckiej obciąża podmiot będący właścicielem nieruchomości w dacie wydania decyzji.-