Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 810/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7, art. 59 f ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójta Gminy M. udzielono M. N. pozwolenia na adaptację na masarnię budynku inwentarsko – składowego w W. nr [...] oraz na "dobudowę do w/w budynku". Jednocześnie decyzją tą zobowiązano inwestora do zgłoszenia ukończenia robót i przystąpienia do użytkowania. Decyzją tego Wójta z dnia [...] r. ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla dobudowy do istniejącego budynku masarni pomieszczeń socjalnych. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją SKO w C. z dnia [...] r. W następstwie wniesionej na tę decyzję przez małżonków O. skargi została ona uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 23 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1658/98. Później zaś postępowanie w przedmiocie ustalenia w/w warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostało umorzone, a to wobec zrealizowania inwestycji dla której warunki te miały być ustalone.

Wcześniej bo decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wójt Gminy w M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. N. pozwolenia na budowę obejmującą "dobudowę części socjalnej oraz pomieszczenia spedycji przy istniejącym zakładzie masarskim oraz szamba". W decyzji tej powołał się przy tym na w.w. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zobowiązał też inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie objętych tym pozwoleniem obiektów. Przedmiotowe pozwolenie na budowę zostało utrzymane następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. W następstwie wniesionej od tego rozstrzygnięcia Wojewody skargi do sądu administracyjnego decyzja ta została uchylona wraz z decyzją organu I instancji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 4 stycznia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 619/99. W toku postępowania w tej sprawie Sąd ten postanowieniem z dnia 5 lipca 1999 r. wstrzymał wykonanie objętej skargą decyzji Wojewody [...]. W następstwie w.w. wyroku postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę zostało umorzone decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...] r., a to wobec wykonania objętych tym pozwoleniem robót budowlanych.

Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. nr [...] udzielono M. N. pozwolenia na użytkowanie masarni z ubojnią oraz budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce w W. nr [...]. W decyzji tej organ powołał się przy tym na wykonanie przez inwestora obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. Przedmiotowe pozwolenie na użytkowanie zostało utrzymane następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. W następstwie wniesionej przez J. i M. małżonków O. skargi obie te decyzje ( w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ) zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 4 stycznia 2001 r. sygn. II SA/Ka 620/99. W wyroku tym zwrócono uwagę, że nie został wykazany obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Po wydaniu tego wyroku postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie zostało zawieszone postanowieniem Starosty C. z dnia [...] r. z uwagi na postępowanie toczące się przed organami nadzoru budowlanego co do legalności obiektów wzniesionych przez M. N.

W postępowaniu tym ( przed organami nadzoru budowlanego ) decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. nr [...] nakazano M. N. rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części budynku masarni ( samowolnie nadbudowanej części wędzarni wraz z dachem ). W następstwie wniesionego od tej decyzji ( o nakazie rozbiórki ) przez M. N. odwołania ( oraz skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia tego odwołania ) została ona uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Ponowny nakaz takiej rozbiórki orzeczony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. został uchylony decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia

[...] r.

Przed organami nadzoru budowlanego toczyło się też jako odrębne postępowanie w przedmiocie legalizacji robót budowlanych wykonanych przez M. N. a w oparciu o w.w. pozwolenie na budowę Wójta Gminy M. z dnia [...] r., w którym decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zobowiązał M. N. do wykonania sprecyzowanych w niej obowiązków stanowiących o możliwości legalizacji tych robót. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r.

W pismach z dnia [...] i [...] r. skierowanych do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. i M. małżonkowie O. zarzucili, iż pomimo wydania przez NSA OZ w Katowicach w.w. wyroków sygn. akt II SA/Ka 619/99 i II SA/Ka 1658/98 nie wydano zakazu użytkowania ubojni i masarni, które w dalszym ciągu funkcjonują. Nie zakończono też toczącego się w tym przedmiocie postępowania i nie zastosowano się do treści tych wyroków.

W nawiązaniu do treści tych pism [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w piśmie z dnia [...] r. nr [...] zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. do przeprowadzenia kontroli legalności funkcjonowania Zakładu [...] "[...]" w W. nr [...] i ewentualnego podjęcia czynności wynikających z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

W skardze o sądu administracyjnego J. i M. małżonkowie O. zarzucili bezczynność Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. polegającą na nieprzeprowadzeniu kontroli w celu ustalenia zgodnie z w/w pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., czy M. N. użytkuje masarnię oraz na opóźnieniu w przesłaniu organowi II instancji odwołania M. N. od decyzji PINB w C. z dnia [...] r. W konsekwencji domagali się zdyscyplinowania tego organu i zobowiązania go do "skutecznego zajęcia się sprawą samowoli budowlanej i bezprawnego użytkowania masarni przez Pana M. N.". W uzasadnieniu skargi zwrócili uwagę na przewlekłość postępowania w sprawie samowolnie wykonanych ich zdaniem przez M. N. robót budowlanych oraz w sprawie bezprawnego użytkowania przez niego masarni.

W odpowiedzi na skargę PINB w C. wniósł o jej oddalenie. Opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie inwestycji realizowanych przez M. N. Stwierdził, że kontrola w przedmiocie użytkowania masarni została przeprowadzona dopiero [...] r. z uwagi na wcześniejszy brak środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów związanych z jej wykonaniem. Podniósł także, że nie dopuścił się zwłoki w przekazaniu odwołania o którym w skardze mowa gdyż decyzję z dnia [...] r. M. N. otrzymał dopiero [...] r. a jego odwołanie z dnia [...] r. zostało przekazane WINB w K. przy piśmie z dnia [...] r.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podtrzymali skargę stwierdzając, że nie jest im znany wynik przeprowadzonej kontroli masarni, istotne zaś jest to, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność chociaż ich zdaniem nie jest to działalność legalna.

Na rozprawie sądowej w dniu 29 czerwca 2007 r. skarżący precyzując częściowo skargę oświadczyli, iż domagają się wydania decyzji o nakazie rozbiórki budynków produkcyjnych masarni, jako wybudowanych nielegalnie oraz decyzji o zakazie użytkowania masarni.

W następstwie rozpoznania tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt SAB/Gl 6/07 zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej PINB ) w C. do podjęcia w terminie dwóch miesięcy rozstrzygnięcia w przedmiocie legalności robót budowlanych wykonanych w obiektach użytkowanych jako zakład przetwórstwa mięsnego w W. przy ul. [...] oraz w przedmiocie legalności użytkowania tych obiektów. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że w spawie legalności robót budowlanych w obiektach użytkowanych jako zakład przetwórstwa mięsnego M. N. oraz w przedmiocie legalności użytkowania tych obiektów, w przeciągu ostatnich kilku lat nie zostało wydane żadne orzeczenie stanowiące o załatwieniu sprawy w rozumieniu art. 104 kpa. W sprawie pozwolenia na użytkowanie masarni (zakładu przetwórstwa mięsnego), ostatnim orzeczeniem było zdaniem Sądu najprawdopodobniej postanowienie Wojewody [...] o uchyleniu postanowienia Starosty C. z dnia [...] r. w przedmiocie zawieszenia tego postępowania. Nie wiadomo czy było ono kontynuowane i z jakim skutkiem. Kwestia ta nie została też wyjaśniona w odpowiedzi na skargę. Zwrócił Sąd uwagę, że poczynając od dnia [...] r. właściwym organem do rozpoznania w tym przedmiocie sprawy jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (w związku ze zmianą Prawa budowlanego wprowadzoną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz.U. Nr 80 poz. 718 – vide m.in. art. 7 ust. 4 tej ustawy). On zatem powinien rozważyć w pierwszej kolejności, czy na obecnym etapie postępowania może ono się toczyć w tym przedmiocie (w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie). Przedmiotowość takiego postępowania w sprawie, w której została wydana w.w. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. i Wojewody [...] z dnia [...] r. została bowiem poddana w wątpliwość w wyroku NSA OZ w Katowicach z dnia 4 stycznia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 620/99, w którym zwrócono uwagę, że nie zostało wykazane aby zachodziła którakolwiek z sytuacji określonych w art. 55 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414, obecnie Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) w brzmieniu tych przepisów obowiązującym w dacie wydawania tych decyzji. Gdyby tak było istotnie to postępowanie to (w ramach, którego zostały wydane w.w. decyzje i wyroki) byłoby bezprzedmiotowe i podlegałoby umorzeniu. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 30 grudnia 1994 r. Wójta Gminy M. nie nałożono na M. N. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie objętych tym pozwoleniem obiektów. To zaś oznacza, że inwestor mógł przystąpić wówczas do ich użytkowania po zakończeniu robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie, o którym zresztą jest w tej decyzji mowa, jeżeli w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia organ nie zgłosił sprzeciwu, w drodze decyzji (co nie było w sprawie podnoszone). Za takie zgłoszenie (zawiadomienie) mógł być też uznany ewentualny wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na użytkowanie, skoro inwestor był zobowiązany dołączyć do niego dokumenty wymagane także przy zawiadomieniu (art. 57 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania w.w. orzeczeń). Wtedy też postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych objętych pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. byłoby bezprzedmiotowe i podlegałoby umorzeniu. To oznaczałoby zaś zdaniem Sądu, że w zakresie obiektów z tego pozwolenia M. N. mógłby legalnie użytkować masarnię i ubojnię. Zakaz takiego użytkowania (w w.w. zakresie), musiałoby zaś wynikać z podlegających wykonaniu orzeczeń, a takie nie zostały dotychczas wydane.

Dalej Sąd zwrócił uwagę, że odmienna sytuacja zachodzi w odniesieniu do obiektów zakładu przetwórstwa mięsnego M. N. wybudowanych w oparciu o pozwolenie na budowę Wójta Gminy M. z dnia [...] r. Należy bowiem zważyć, że w decyzji tej nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (objętych nim obiektów). Takiego zaś pozwolenia M. N. nie uzyskał. Gdyby zatem obiekty te były użytkowane to zasadne byłoby żądanie skarżących rozważenia podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego (według aktualnej treści tego aktu prawnego). Tym bardziej rozważenia wydania orzeczenia na tej podstawie wymagałaby kwestia ewentualnego użytkowania obiektów budowlanych tego zakładu lub ich części wybudowanych w ogóle bez pozwolenia, co do których toczy się odrębne postępowanie, w którym zapadły w.w. decyzje o nakazie rozbiórki. W konsekwencji zdaniem Sądu PINB w C. powinien sprawdzić, czy M. N. rzeczywiście użytkuje obiekty budowlane wybudowane w ogóle bez pozwolenia, względnie w oparciu o pozwolenie z [...] r. ale bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Z kontroli tej powinien sporządzić stosowny protokół pozwalający ewentualnie na wymierzenie kary o jakiej mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Wymogu tego nie spełnia w żadnym wypadku protokół z dnia [...] r., o którym mowa w odpowiedzi na skargę.

W konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie dotyczącej użytkowania obiektów budowlanych zakładu przetwórstwa mięsnego PINB w C. pozostaje w bezczynności co prowadziło do uwzględnienia skargi na tę bezczynność.

Realizując zobowiązanie zawarte w powyższym wyroku organ I instancji dnia [...] r. dokonał oględzin w czasie których stwierdził, że budynki zakładu przetwórstwa mięsnego są jako całość użytkowane i wykorzystane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

Wobec tego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 123 kpa oraz art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 i art.

59 a Prawa budowlanego PINB w C. nałożył na M. N. jako właściciela Zakładu [...] "[...]" w W. przy ul. [...] karę w kwocie [...] zł z tytułu nielegalnego użytkowania części budynku tego zakładu, a mianowicie dobudowanej części socjalnej, pomieszczenia spedycji oraz pomieszczenia wędzarni. W uzasadnieniu postanowienia opisał proces inwestycyjny prowadzący do adaptacji budynku inwentarsko – składowego istniejącego na objętej postępowaniem nieruchomości na masarnię oraz rozbudowę pozostałego w wyniku adaptacji zakładu przetwórstwa mięsnego. Ustalił również, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. udzielono W. N. pozwolenia na użytkowanie adaptowanego budynku masarni z ubojnią oraz dobudowanego do nich budynku gospodarczego. W następstwie wniesionej przez małżonków O. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzje te zostały uchylone wyrokiem tego Sądu Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 4 stycznia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 620/99. Do chwili obecnej postępowanie administracyjne w tym przedmiocie nie zostało zakończone. Ponieważ w decyzjach związanych z pozwoleniem na adaptację budynku inwentarsko – składowego na masarnię i ubojnię oraz dobudowę do tego budynku nie nałożono na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na ich użytkowanie, to mógł on przystąpić do ich użytkowania po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, gdyż organ nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji. Odnośnie tej części zakładu brak jest zdaniem organu podstaw do przyjęcia, że jest on użytkowany nielegalnie.

Odmienna sytuacja zachodzi natomiast zdaniem PINB w C. odnośnie części zakładu obejmującą jego część socjalną oraz pomieszczenia spedycji i szambo, zrealizowane w oparciu o pozwolenie na budowę Wójta Gminy M. z dnia [...] r. W decyzji tej nałożono bowiem na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, którego M. N. dotychczas nie uzyskał. W tej zatem części pomieszczenia zakładu przetwórstwa mięsnego są użytkowane nielegalnie. Podobnie nielegalnie jest użytkowana część nadbudowanej bez pozwolenia wędzarni.

W konsekwencji organ I instancji uznał, że w związku z użytkowaniem tej części zakładu bez wymaganego pozwolenia ma do nich zastosowanie treść art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Przy wymierzaniu przewidzianej tym przepisem kary przyjął stawkę opłaty ( s ) w kwocie [...] zł i współczynnik kategorii obiektu [...], kwalifikując go do kategorii [...]. Kara została zatem wymierzona w kwocie [...] zł ([...] zł x [...] x [...]x [...]).

W zażaleniu na to postanowienie M. N. wniósł o jego uchylenie lub zmianę jako wydanego zarówno z naruszeniem prawa materialnego ( art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ) jak i przepisów postępowania. Zarzucił, że jakkolwiek w związku z wykonaniem ostatecznej decyzji PINB w C. z dnia [...] r., wydanej w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym całego zakładu przetwórstwa mięsnego, nie złożył formalnie wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, to w celu uzyskania takiego pozwolenia złożył w organie I instancji objęte tą decyzją dokumenty. Obowiązkiem organu było zatem wydać pozwolenie na użytkowanie względnie wezwanie go do uzupełnienia złożonych dokumentów m.in. przez złożenie formalnego wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Skoro organ nadzoru tego zaniechał to był on przekonany, iż uzyskał "milczącą aprobatę" na użytkowanie. Obciążenie go teraz karą za nielegalne użytkowanie jest zatem niezgodne z prawem, zwłaszcza, że obowiązek nałożenia kary za nielegalne użytkowanie został wprowadzony dopiero ustawą z dnia 14 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 888, zwanej dalej ustawą zmieniającą z dnia 16 kwietnia 2004 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ( dalej WINB) zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym z powołaniem się a treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 i art. 59 g Prawa budowlanego, utrzymał orzeczenie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił ustalenia faktyczne organu niższej instancji oraz ich ocenę prawną. Również zdaniem organu odwoławczego objęte orzeczeniem obiekty użytkowania są bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie, co skutkowało wymierzeniem kary, obliczonej zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W skardze na powyższe postanowienie WINB w K. M. N. wniósł o jego uchylenie jako wydanego z naruszeniem powołanych w nim przepisów Prawa budowlanego ( w tym zwłaszcza art. 57 ust. 7) oraz z naruszeniem art. 7 – 10, art.33 § 1, art. 35, art. 36, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i 2 kpa. W uzasadnieniu skargi podtrzymano w ogólnym zarysie zarzuty sformułowane wcześniej w zażaleniu. Nadto zarzucono, że organ odwoławczy do tych zarzutów się nie ustosunkował. Nie zapewnił mu też należytego udziału w postępowaniu zażaleniowym m.in. z tego względu, że nie udzielił mu terminu do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonych w sprawie dowodów, to w sytuacji gdy organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie dopiero po 6 – ciu miesiącach.

W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stwierdził też, że na etapie postępowania zażaleniowego nie zostały przeprowadzone żadne nowe dowody wymagające czynnego udziału stron.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wniósł nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego opisując obszernie przebieg dotychczasowych postępowań związanych z realizacją i użytkowaniem obiektów zakładu przetwórstwa mięsnego. Zdaniem skarżącego to w następstwie niekompetencji i opieszałości organów administracji publicznej dotychczas nie posiada pozwolenia na użytkowanie zakładu. Nie jest to następstwem jego niedbalstwa i dlatego też nie może być z tego powodu karany.

Na rozprawie sądowej w dniu 12 lutego 2009 r. uczestnicy postępowania J. i M. O. wnieśli o oddalenie skargi opisując uciążliwości związane z funkcjonowaniem masarni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postanowienia organów obu instancji ostać się nie mogą aczkolwiek z innych względów niż podniesione w skardze, które Sąd nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wziął pod rozwagę z urzędu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż w świetle zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego zasadne jest ustalenie organów obu instancji, że obiekty należącego do skarżącego zakładu przetwórstwa mięsnego obejmujące dobudowaną cześć socjalną, pomieszczenia spedycji oraz nadbudowanej części masarni, są użytkowane nielegalnie w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Odnośnie dobudowanej części socjalnej i pomieszczenia spedycji obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynikał z decyzji o pozwoleniu na budowę tych obiektów ( Wójta Gminy w M. z dnia [...] r.). Takiego pozwolenia skarżący nigdy nie uzyskał. Nie uzyskał też pozwolenia na użytkowanie tych obiektów w innym trybie tj. w postępowaniu legalizacyjnym, które na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało zakończone. Również nie zostało zakończone postępowanie legalizacyjne odnośnie nadbudowanego bez pozwolenia pomieszczenia wędzarni, co bezwzględnie skutkuje przyjęciem, że w tej części jest ono użytkowane nielegalnie. Zresztą sam skarżący nie kwestionuje ustalenia, że na użytkowanie tych obiektów nie uzyskał pozwolenia. Z punktu widzenia zastosowania treści art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma przy tym zdaniem Sądu znaczenia akcentowana przez skarżącego okoliczność, że to nie z jego winy a w następstwie niekompetencji i opieszałości organów nadzoru nie doszło dotychczas do wydania pozwolenia na użytkowanie. Okoliczność taka ( gdyby przyjąć, że istotnie została wykazana ) nie mieści się bowiem w hipotezie tej normy prawnej. Należy też podnieść, że skarżący mógł składać środki zaskarżenia na bezczynność organów nadzoru w tym zakresie. Nie można też przyjąć, że decyzję o pozwoleniu na użytkowanie zastępuje "milcząca aprobata" organów nadzoru na którą powołuje się skarżący. O nielegalności zaskarżonego postanowienia nie przesądza też okoliczność, że zostało ono wydane z naruszeniem treści art. 35 § 3 kpa. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że zostało ono wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7 do 10, art. 33 § 1, 75, art. 77 i art. 80, art. 107 kpa, a to w sytuacji gdy jak to zasadnie podniesiono w odpowiedzi na skargę w postępowaniu zażaleniowym nie przeprowadzono żadnych nowych dowodów, zaś w uzasadnieniu postanowienia PINB w C., którego ustalenia i ocenę prawną organ odwoławczy podzielił, przedstawiono w dostateczny i prawidłowy sposób stan faktyczny sprawy z przytoczeniem dowodów w oparciu o które został on ustalony. Dokonano też jego oceny prawnej. W świetle akt administracyjnych niezrozumiały jest zarzut naruszenia treści art. 33 § 1 kpa ( w ogóle zresztą w skardze nie uzasadniony ).

Kontrolując z urzędu postanowienia organów obu instancji poza zakresem zarzutów i wniosków skargi Sąd uznał natomiast, że zostały one wydane bez bliższego wyjaśnienia i rozważenia kwestii przyjęcia do ustalania wymienionej kary wysokości stawki opłaty (s) w kwocie [...] zł. Ustalenie stawki w tej wysokości nastąpiło ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane

( Dz. U. nr 93, poz. 888), która weszła w życie z dniem 31 maja 2004 r., z wyjątkami określonymi w jej art. 4. W jej art. 2 ust. 4 zawarto przepis przejściowy zgodnie z którym do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie "do obliczania kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 oraz art. 59 f ustawy, o której mowa w art. 1, oraz opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe". Niewątpliwie zatem zgodnie z tym przepisem w sprawach takich przy obliczaniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu lub jego części należy brać pod uwagę przepisy obowiązujące przed 31 maja 2004 r. Zgodnie zaś z obowiązującą wówczas treścią art. 59 f ust. 5 Prawa budowlanego stawka opłaty została ustalona rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli ( Dz. U. Nr 120 poz. 1132 ) i wynosiła [...] zł. Właśnie do takiej stawki odwoływał się w/w przepis przejściowy art. 2 ust. 4 ustawy zmieniającej.

W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy organy orzekające powinny zatem ustalić i rozważyć czy ten przejściowy przepis nie ma w niej zastosowania, a to w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektów masarni i ubojni toczyło się już od [...] r. i nie zostało prawomocnie zakończone. W tym kontekście rozważenia będzie wymagała w pierwszej kolejności kwestia czy pojęcie sprawy wszczętej a niezakończonej w rozumieniu przedmiotowego przepisu należy rozumieć wąsko i ograniczyć je do postępowań których przedmiotem jest wymierzenie kary za nielegalne użytkowanie ( które niewątpliwie przed [...] r. się nie toczyło ) czy też szerzej przez przyjęcie, iż obejmuje ono również ogólnie każde postępowanie dotyczące możliwości przystąpienia do użytkowania obiektu ( obiektów ) budowlanego lub jego części. Tylko bowiem w tej drugiej sytuacji byłoby możliwe w niniejszej sprawie wymierzenie kary przy przyjęciu stawki opłaty (s) w kwocie [...] zł.

Nie rozważenie tej istotnej kwestii skutkuje zdaniem Sądu przyjęciem, że postanowienia organów obu instancji zostały wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.

W takiej sytuacji nie można też odeprzeć zarzutu skarżącego, że postanowienia te zostały wydane z naruszeniem treści art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.

Skutkuje to ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 w zw. z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

Wskazania co do postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. a o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, 206 i 211 tej ustawy. Sąd przyjął przy tym, że skarżącemu przysługuje jedynie zwrot części opłaty sądowej w wysokości jaką byłby zobowiązany uiścić gdyby kwestionował wysokość kary stanowiącej różnicę przy przyjęciu stawki opłaty (s) w kwocie [...] zł i [...] zł.