Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1058/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-05 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: Art. 239 pkt 1 lit. a i art. 249a w zw. z art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 ; art. 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi U. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania wypłaconego zasiłku rodzinnego za świadczenie nienależnie pobrane postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.


UZASADNIENIE

Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką swoich małoletnich dzieci, swoimi rodzicami, oraz bratem, bratową i dwójką ich małoletnich dzieci. W sumie wspólnego gospodarstwo domowe liczy 10 osób.

Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym podała, że do rodziców należy dom o powierzchni 100 m2. Zadeklarowała brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.

Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się 900 zł renty ojca skarżącej, 1500 zł emerytury matki skarżącej, 1700 zł zasiłku rodzinnego wraz z chorobowym bratowej (brat jest bezrobotny), 1000 zł dochody męża z prac dorywczych, 500 zł skarżącej.

Uzasadniając swoje starania odniosła się do okoliczności nurtującej ją sprawy. Wyjaśniła, że mąż w poszukiwaniu pracy wyjechał za granicę ale podejmuje tam tylko zajęcia dorywcze, z których dochód miesięcznie można szacować na ok. 1000 zł. Skarżąca wraz ze swymi dziećmi mieszka na jednym piętrze z bratem i jego rodziną oraz swoimi rodzicami. Powiada, że koszty utrzymania dzieci to ok. 600 zł miesięcznie. Rachunki ok. 200 zł. Jedzenie średnio 400 zł. Pozostaje jej ok. 300 zł które rezerwuje na nadzwyczajne potrzeby. Powiada, iż zdarza się, że dzieci chorują. Mają także swoje potrzeby związane z wiekiem. W sumie trudno jej "wiązać koniec z końcem"

Do wniosku dołączyła zaświadczenie o szczepieniu dziecka, rachunek za wodę na 82,56 zł, rachunek za gaz na 193,90 zł, rachunki za prąd na średnio 245,65 zł, rachunek za śmieci na 45.50 zł.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.

Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący.

W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to poparte okazanymi kopiami dokumentów źródłowych jest wystarczające do oceny jej aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie dobrze. Skarżąca nie ma własnego majątku. Wykazane wydatki bilansują się z określonymi przez skarżącą szacunkowo dochodami. Z zasad doświadczenie życiowego wynika, że w takich warunkach nie ma możliwość czynienia oszczędności. Okoliczność, że do rodziców skarżącej należy wykazy dom nie zmienia tego spojrzenia, gdy uwzględni się fakt, że zabezpiecza on potrzeby bytowe dziesięciu osób.

Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika, bo choć obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i dzieci opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić jej takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa.

Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.