Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1010/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Sędziowie : Sędzia NSA : Marek Gorski, Sędzia NSA : Małgorzata Gorzeń /spr./, Protokolant Hanna Tarnawska, , po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.P. na decyzję Prezesa Głównego Urząd Ceł z dnia 8 kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego 235,10 zł (dwieście trzydzieści pięć złotych dziesięć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania 2/ powyższa decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 1010/02

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego T. P. za nieprawidłowe w przedmiocie wartości celnej towaru.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że w dniu 17.12.2001 r. na podstawie SAD nr [...] H.B. działając z upoważnienia T. P. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: rachunek nr [...] z dnia 12.12.2001 r. wystawiony na kwotę 5.800,00 DM, Fahrzeugbrief [...], Deklarację Wartości Celnej oraz Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 14.12.2001 r. łącznie z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą.

Dyrektor Urzędu Celnego uznał decyzją z dnia 19.12.200 l r. ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części i określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art. 23 § 7 i art. 29 Kodeksu celnego na kwotę 10.931,07 DEM.

Pismem z dnia 24.12.2001 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz wydanie decyzji wymiarowej przy przyjęciu jako podstawy wymiaru zadeklarowanej wartości transakcyjnej (5.900,00 DEM). Ponadto decyzji Dyrektora Urzędu Celnego zarzuca naruszenie przepisów art. 23 § l i § 7, art. 29 § 4 Kodeksu celnego oraz art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy Prezes Głównego Urzędu Ceł w pełni podtrzymuje stanowisko Dyrektora Urzędu Celnego zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i utrzymuje w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Podejmując takie rozstrzygnięcie podniósł, że art. 85 § l Kodeksu celnego stanowi, iż należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Podstawą określenia kwoty wynikającej z długu celnego jest wartość celna towaru. tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy załączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Cytowany wyżej przepis art. 23 § 7 upoważnia organy celne nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentów pod względem materialnym i ma na celu wyeliminowanie przypadków zaniżania wartości sprowadzonych na polski obszar celny towarów. Wiarygodność dokumentów służących do określania wartości celnej obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej.

Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości, tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego wartość rzeczywistą. Tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego.

Oceny wiarygodności ceny transakcyjnej można dokonać w oparciu o wynik rewizji, oględzin towaru, badania technicznego oraz danych dotyczących kształtowania się cen na rynku eksportera. Dyrektor Urzędu Celnego prawidłowo zatem w oparciu o wynik przeprowadzonej rewizji jak również, co wskazano w zaskarżonej decyzji, w wyniku analizy wartości pojazdów w oparciu o SCHW ACKE LISTE nr 11/2001 (str. 246) zakwestionował wartość 5.800,00 DM wskazaną w rachunku nr [...] z dnia 12.12.2001 r.

O jej zakwestionowaniu zadecydowała niska cena sprowadzonego samochodu w stosunku do cen obowiązujących w kraju eksportu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że importowany pojazd wyprodukowany w 1999 r. wyposażony w poduszki powietrzne, centralny zamek, elektryczne szyby jak również posiadający wspomaganie kierownicy nie był uszkodzony, przeszedł pozytywnie badania techniczne i został bezwarunkowo dopuszczony do ruchy, co potwierdza Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym stanowiące załącznik do zgłoszenia celnego.

W świetle powyższego podniesiony przez skarżącego w odwołaniu z dnia 24.12.2001 r. zarzut, iż Dyrektor Urzędu Celnego kwestionując wartość rachunku nie wziął pod uwagę faktu, że importowany pojazd był powypadkowym o czym świadczy m.in. faktura zakupu jak i wygląd samochodu, nie znajduje uzasadnienia.

Wprawdzie rachunek zakupu potwierdza, iż firma "A" zajmuje się sprzedażą samochodów powypadkowych, jednakże nie przesądza to o stanie zakupionego pojazdu oraz o rodzaju i wielkości ewentualnych usterek czy braków, jakimi w opinii skarżącego obarczony był zakupiony przez stronę pojazd. Wręcz przeciwnie w wyniku rewizji nie odnotowano żadnych uwag na temat złego stanu technicznego pojazdu oraz nie stwierdzono braków czy uszkodzeń pojazdu. Należy zauważyć, iż również skarżący poprzestał na ogólnikowym stwierdzeniu, że był to pojazd powypadkowy nie przedstawiając jednakże jakichkolwiek dokumentów w celu udokumentowania tego.

Niezależnie od powyższego Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, że rozporządzeniem z dnia 08.03.2001 r. Minister Środowiska zmienił rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 204). W wyniku tej nowelizacji jako odpad zostały zakwalifikowane pojazdy wycofane z eksploatacji - niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu. W dniach 12 i 15 marca 2001 Minister Finansów zmienił rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 197) oraz rozporządzenie w sprawie określenia urzędów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów i procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 198). Wyżej wymienione przepisy weszły w życie w dniu 24 marca 2001 r., zostały wprowadzone w celu wyeliminowania importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych. W związku z tym służby celne podjęły działania mające na celu zapewnienie przestrzegania wprowadzonych w życie przepisów. W świetle powyższych regulacji przy zastosowaniu do ustalenia wartości celnej metody "ostatniej szansy" nie ma obecnie wskazania do odliczenia od od "uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu (np. EUROTAX) stopnia uszkodzenia pojazdu, gdyż uszkodzone pojazdy nie mogą być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Dotyczy to także korekty z tytułu ponadnormatywnego przebiegu. Postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej (WCO). Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. "Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej" (Dz.U. z 1999 r. Nr 80, poz. 908, OZ.U. z 2000 r. Nr 27, poz. 345).

Przepisy obowiązujące w Polsce w przypadku zakwestionowania wiarygodności umowy kupna – sprzedaży (faktury lub rachunku) dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 25 i 26 Kodeksu celnego). Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów należy uznać za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co

dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych.

Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy samochód był używany, właściwą metodą określenia jego wartości stała się metoda "ostatniej szansy" (art. 29 § l Kodeksu celnego). Wyżej przywołany przepis przewiduje, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisu art. 23, 25-28 ustawy jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

przepisów Działu III tytułu II Kodeksu celnego.

Zgodnie z Wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WC O) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej

przywożonych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości bazowej (ustalonej w oparciu o ww. źródło) podatku V AT, podatku akcyzowego (jeżeli obowiązuje) i cła.

Zatem przy ustalaniu ceny wyjściowej należy oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Organ celny I instancji do obliczeń przyjął informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa podającego ceny używanych pojazdów samochodowych na rynku polskim tj. katalogu wydawnictwa "EUROTAX". Powyższa pozycja podaje informacje dotyczące średnich cen pojazdów, ustalone na podstawie analizy prowadzonej na reprezentatywnej grupie pojazdów używanych z całego kraju. Informacje dotyczące danego samochodu uwzględniają spadek cen w funkcji wieku, przebiegu i stanu technicznego pojazdu. Reasumując, z uwagi na fakt, iż powyższa informacja stanowi wypadkową z porównania wielu notowań danego typu pojazdu, należy stwierdzić, iż organ celny I instancji do obliczeń przyjął wartość jako w pełni odpowiadającą wymogom art. 29 Kodeksu celnego.

Mając powyższe na względzie, Dyrektor Urzędu Celnego ustalił, iż średnia cena pojazdu marki [...], wyprodukowanego w 1999 r. o pojemności 1596 cm3 wg katalogu EUROTAX "Informator rynkowy - samochody osobowe" nr 12/2001 wynosiła 35.100,00 PLN. Następnie przystąpił do ustalenia wartości celnej poprzez sporządzenie stosownej kalkulacji.

Analizując zaprezentowany w decyzji organu celnego I instancji sposób obliczenia wartości celnej, a co za tym idzie określenie kwoty wynikającej z długu celnego, zauważono, iż dokonano ich prawidłowo. Przy określaniu tej wartości organy celne miały na względzie wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej (studium 1.1) jak również powołane wyżej przepisy Kodeksu celnego. Ustalenie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" poprzez odliczenie od wartości rynkowej pojazdu tej samej marki i rocznika z katalogu należności celno - podatkowych w odniesieniu do używanych pojazdów następuje z uwzględnieniem wszystkich czynników cenotwórczych i zapewnia jednakowe traktowanie wszystkich importerów pojazdów używanych. Należy także nadmienić, iż ujednolicenie zasad ustalania wartości celnej pojazdów w przypadku zastosowania metody ostatniej szansy (art. 29 Kodeksu celnego) spowodowane jest polityką państwa zmierzającą do ochrony polskiego rynku motoryzacyjnego, polskiego rynku pracy, a także brakiem akceptacji dla sprowadzania pojazdów nadmiernie wyeksploatowanych (ze względu na bezpieczeństwo obywateli i środowiska naturalnego).

W rozpatrywanej sprawie organ celny pierwszej instancji miał prawo do odmówienia wiarygodności podanej w rachunku cenie transakcyjnej, zwłaszcza gdy wyliczona w dalszym postępowaniu wartość znacznie odbiegała od ceny w niej zawartej. Zadeklarowana przez stronę wartość celna pojazdu wraz z kosztami transportu wynosiła 5.900,00 DEM, zaś w zaskarżonej decyzji przyjęto kwotę 10.931,07 DEM. Tak więc zakwestionowanie wartości sprowadzonego pojazdu uznać należy za w pełni uzasadnione. Przyjęta na podstawie art. 29 Kodeksu celnego wartość celna sprowadzonego towaru nie może być kwestionowana, gdyż jako wartość wyjściową przyjęto cenę sprzedaży używanego samochodu. Odliczono też podatek V A T, podatek akcyzowy i cło według stawki automatycznej. Zatem należy uznać, że ustalona wartość celna samochodu i wymierzone cło nie są w żadnej mierze krzywdzące dla odwołującego się.

Wskazał również Prezes GUC, że organ celny I instancji w zaskarżonej decyzji wyjaśnił powody zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazanej w rachunku powołując się na notowania cen używanych samochodów obowiązujących na terenie Niemiec zawartych w katalogu SCHW ACKE LISTE. Dyrektor Urzędu Celnego nie zakwestionował autentyczności rachunku, a jedynie odmówił przyjęcia ceny w nim zawartej za podstawę wymiaru należności celnych. Dowodem potwierdzającym zasadność takiego postępowania jest wynik kalkulacji przeprowadzonej przez organ celny, który potwierdził znaczące zaniżenie wartości.

Organ II instancji za nietrafny również uważa zarzut rażącego naruszenia art. 23 § l Kodeksu celnego przez przyjęcie, że wymieniona w nim zasada jest wyjątkiem a nie regułą. Z uzasadnienia decyzji bowiem jednoznacznie wynika, iż przepis ten potraktowano jako regułę, od zastosowania której odstąpiono jednak z uwagi na zakwestionowanie wartości celnej zadeklarowanej przez stronę.

Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnionego posłużenia się art. 29 Kodeksu celnego, Prezes GUC podniósł, że Dyrektor Urzędu Celnego w zaskarżonej decyzji prawidłowo posłużył się "metodą ostatniej szansy" eliminując metody wcześniejsze określone w art. 25-28 Kodeksu celnego oraz podając przyczyny, dla których niemożliwe było ich zastosowanie. Przy określaniu tej wartości organy celne miały na względzie wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej (studium 1.1) jak również powołane wyżej przepisy Kodeksu celnego. Następnie opierając się na odpowiednich materiałach dowodowych Dyrektor Urzędu celnego przystąpił do ustalenia wartości celnej metodą przewidzianą w art. 29 Kodeksu celnego poprzez sporządzenie stosownej kalkulacji. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w odwołaniu powody przytoczone w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, dla których niemożliwym było zastosowanie art. 26 Kodeksu celnego nie pozostają w sprzeczności wykorzystaniu SCHWACKE LISTE. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wyjaśnił bowiem, iż wykorzystanie w celu ustalenia wartości celnej metody przewidzianej w art. 26 Kodeksu celnego jest problematyczne, albowiem nie jest możliwe w praktyce odnalezienie samochodów o podobnym stopniu zużycia, nie ma jednak przeciwwskazań do posłużenia się katalogiem w celu stwierdzenia czy cena deklarowana przez stronę, nie odbiega znacząco od ceny transakcyjnej, czym innym natomiast stosowanie metod zastępczych w celu ustalenia wartości celnej.

Odnośnie naruszenia przez Organ I instancji przepisów art. 120, art. 121 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego, Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż w postępowaniu celnym prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Celnego nie dopatrzył się ich naruszenia. Sformułowana w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa zasada stanowi, iż organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Zaskarżona decyzja z dnia 19.12.2001 r. została wydana przez organ celny na podstawie przepisów prawa, o czym świadczą, powołane w jej podstawie prawnej przepisy prawa proceduralnego oraz materialnego. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracyjnych, zawarta w art. 121 Ordynacji podatkowej, wymaga jedynie od nich przestrzegania przepisów procesowych oraz prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego ze szczególnym uwzględnieniem zasady bezstronności w postępowaniu, co w niniejszej sprawie bez wątpienia miało miejsce. Natomiast z wyrażonej wart. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej, wynika konieczność uzyskania takiego materiału dowodowego i takiego obrazu stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością i który w końcowej fazie pozwoli na właściwe rozstrzygnięcie sprawy.

Organ ma pełną swobodę w kształtowaniu postępowania wyjaśniającego mając jednak na uwadze, że zebrany materiał ma doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Dowody gromadzi się na potwierdzenie lub zaprzeczenie określonych faktów. Dążąc do realizacji zasady prawdy obiektywnej organ celny podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy poprzez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Dlatego też zarzuty strony należy uznać za nieuzasadnione.

Skargę na powyższą decyzję wniósł T. Pi. Zarzucając decyzji:

l) rażące naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego zwanego dalej K.c. - przez przyjęcie, że

zakwestionowanie wiarygodności dokumentów nie wymaga dowodu,

2) rażące naruszenie art. 23 § l K.c. - przez przyjęcie, że wymieniona w nim zasada jest

wyjątkiem a nie regułą,

3) rażące naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej zwanej dalej O.p. - przez brak

uzasadnienia z jakich powodów podważono wiarygodność dokumentów oraz naruszenie przepisów art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji skarżący wskazał, że meritum sporu sprowadza się do prawidłowego określenia wartości celnej sprowadzonego z zagranicy przez skarżącego samochodu osobowego. Dokonując wykładni art. 23 § 7 K.c. w uzasadnieniu skarżonej decyzji, organ celny pisze: "Wartość celna towaru powinna bowiem odpowiadać jego cenie rynkowej.

Tylko taka wartość jest wartością celną w rozumieniu art. 23 § l i art. 85 § l". Dalej "Nawet ewentualność nabycia pojazdu po wyjątkowo okazyjnej cenie nie ma znaczenia przy ustalaniu wartości celnej" - i to zdaniem organu celnego ma zastosowanie w powyższej sprawie - z tym skarżący w żaden sposób zgodzie się nie może. Czym innym jest darowizna towaru (nie występuje pojęcie ceny i wyłącza to stosowanie art. 23 § l K.c.) jak również nabycie towaru w powiązaniu z licznymi zależnościami między kupującym i sprzedającym (mającymi wpływ na ustalenie ceny - to również wyłącza stosowanie art. 23 § l K.c.), a czym innym jest nabycie towaru po określonej cenie ze względu na jego rzeczywistą wartość na rynku eksportera (co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie - i w żadnym wypadku nie wyłącza reguły zawartej wart. 23 § l K.c.). W trakcie postępowania skarżący wyjaśniał, iż wpływ na niższą cenę miała okoliczność, że przedmiotowy samochód był samochodem powypadkowym. To, że wartość samochodu powypadkowego, pomimo jego naprawy i doprowadzenia do stanu zdatnego do ruchu, jest niższa od wartości podobnego samochodu, ale bez wypadkowego zauważył trafnie SN w uchwale z dnia 12 października 2001 r. (sygn. akt III CZP 57/01).

Cena naprawionego powypadkowego samochodu na rynku niemieckim jest z reguły co najmniej o połowę niższa niż cena samochodu bez wypadkowego. W związku z powyższym cenę przedmiotowego pojazdu należy porównywać do cen samochodów powypadkowych, a nie jak tego dokonano w skarżącej decyzji, do samochodów bezwypadkowych.

Dalej powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, organ celny stwierdza, że jedyną z możliwych do zastosowania metod określenia wartości celnej w przedmiotowej sprawie jest metoda ostatniej szansy. Jednak dokonując określenia wartości celnej tą metodą organ celny zapomina już o dalszych wyjaśnieniach TKUWC, a w szczególności o pkt 23 wyjaśnień zgodnie z którym: "Można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, jeśli takie istnieją. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (na przykład, nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia".

Natomiast stwierdzenie organu celnego: "Jednocześnie należy jeszcze raz podkreślić, że ceny katalogowe są cenami średnimi, a więc do ich określenia posłużyły nie tylko ceny aut w dobrym stanie, ale też zużytych ponadprzeciętnie, skorodowanych czy wręcz uszkodzonych" świadczy jednoznacznie, że organ celny posługując się ww. katalogiem w ogóle nie zdawał sobie sprawy w jaki sposób określana jest w nim wartość rynkowa. Podana w katalogu wartość średnia jest wartością obliczoną dla samochodów serwisowanych, bezwypadkowych, eksploatowanych w normalnych warunkach. W innych przypadkach (np. dla samochodu powypadkowego) należy stosować odpowiednie współczynniki zmniejszające jego wartość.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organów celnych w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § l cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie problemem spornym jest zakwestionowanie przez organy celne zadeklarowanej ceny importowanego przez skarżącego samochodu oraz metoda ustalania wartości celnej po zakwestionowaniu wartości transakcyjnej.

W Kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych wart. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży. W punkcie 6 studium 1.1 dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiącego część Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 80, poz. 908), czytamy bowiem "Jako że import następuje bezpośrednio po sprzedaży, cena faktycznie zapłacona lub należna zgodnie z transakcją powinna stanowić podstawę ustalenia wartości transakcyjnej za każdym razem, kiedy spełnione są zalecenia i warunki Artykułu l Porozumienia". Będzie zatem ona mieć zastosowanie także w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze import nastąpił bezpośrednio po sprzedaży, po drugie spełnione są zalecenia i warunki Artykułu l Porozumienia (kupujący nie jest ograniczony w dysponowaniu lub użytkowaniu towaru, sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość nie może być ustalona w odniesieniu do towarów, dla których ustalona jest wartość celna, jakakolwiek część przychodów z jakiejkolwiek dalszej sprzedaży, dyspozycji lub użytkowania towarów przez kupującego nie przypada bezpośrednio czy też pośrednio sprzedającemu, kupujący i sprzedający nie są powiązani).

Odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych wart. 30 i art. 31 Kodeksu celnego przewiduje art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że wartość transakcyjną zakwestionowano w wyniku analizy dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz notowań cen tego typu samochodów na rynku niemieckim, publikowanych w katalogu "SCHW ACKE LISTE" nr 11/2001 (str. 246). A zatem podstawą zakwestionowania wartości transakcyjnej były ceny publikowane w ww. katalogu, który to katalog i zawarte w nim dane został przyjęty jako dowód uzasadniający zakwestionowanie ceny transakcyjnej.

Wobec powyższego dowód ten winien być dołączony do akt w postaci umożliwiającej zapoznanie się z nim stronie i Sądowi. Ponadto w treści uzasadnienia winna się znajdować ocena tego dowodu - stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia - dokonana przez organ (art. 210 § l i 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego).

W aktach sprawy brak tego dowodu, również uzasadnienie decyzji nie zawiera oceny tego

Powyższe uchybienia powodują, że ocena legalności zaskarżonej decyzji, już na etapie kwestionowania wartości transakcyjnej, jest niemożliwa dla Sądu jak i dla strony. Uniemożliwiają stronie właściwą obronę jej praw, a Sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. Nr 41, poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonywane.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazania, co do interpretacji art. 23 § 7 Kodeksu celnego.

Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.