Postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 26/00
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2000-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 2, art. 35 ust. 4
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Przepis art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, który stanowi, że skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być wniesiona w sytuacji, gdy już toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu, nie wyklucza dopuszczalności jednoczesnego wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz żądania stwierdzenia nieważności tej samej decyzji, a w konsekwencji nie uzasadnia odrzucenia skargi z tej przyczyny /art. 27 ust. 2 tej ustawy/.

TEZY

Przepis art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, który stanowi, że skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być wniesiona w sytuacji, gdy już toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu, nie wyklucza dopuszczalności jednoczesnego wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz żądania stwierdzenia nieważności tej samej decyzji, a w konsekwencji nie uzasadnia odrzucenia skargi z tej przyczyny /art. 27 ust. 2 tej ustawy/.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2000 r. sprawy ze skargi (...) Uniwersytetu L. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lutego 1998 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 1996 rok, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 28 maja 1999 r. (...) postanowił:

uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 9 lutego 1998 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia 29 września 1997 r. w przedmiocie określenia podatku od nieruchomości za 1996 r. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została doręczona stronie - (...) Uniwersytetowi L. w dniu 9 marca 1998 r. Pismem z dnia 6 kwietnia 1998 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 7 kwietnia 1998 r., które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w dniu 8 kwietnia 1998 r., strona zwróciła się z żądaniem stwierdzenia nieważności tej decyzji. Na tej podstawie zostało wszczęte postępowanie, w wyniku którego w dniu 18 maja 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji tego Kolegium z dnia 9 lutego 1998 r.

Równocześnie, w dniu 8 kwietnia 1998 r. (...) Uniwersytet L. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lutego 1998 r., która została odrzucona postanowieniem tego Sądu z dnia 28 maja 1999 r. (...). W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ "wyklucza możliwość równoczesnego kwestionowania decyzji ostatecznej na drodze postępowania administracyjnego i sądowego, przesądzając o niedopuszczalności skargi w sytuacji, gdy w dacie jej wniesienia toczy się już postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia nieważności objętej skargą decyzji.", a właśnie w rozpoznawanej sprawie "w dacie wniesienia skargi do Sądu toczyło się już postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem Uniwersytetu o stwierdzenie nieważności decyzji".

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego pismem z dnia 16 lutego 2000 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 28 maja 1999 r. (...), zarzucając rażące naruszenie art. 27 ust. 2 w związku z art. 35 ust. 4 ustawy o NSA oraz w związku z art. 328 par. 2 Kpc i art. 59 ustawy o NSA, wobec braku przesłanek, które by w danym wypadku uzasadniały odrzucenie skargi, a w konsekwencji wniósł na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA o uchylenie powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że: po pierwsze - w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia, że w dniu 8 kwietnia 1998 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sąd ten w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w ogóle nie wykazał zaistnienia takiej przesłanki; przy czym w rewizji nadzwyczajnej zwrócono w tym kontekście uwagę i na to, że art. 61 par. 3 Kpa "ani nie kreuje jakiegokolwiek domniemania co do daty wszczęcia postępowania administracyjnego - tak zwykłego, jak i nadzorczego - ani też nie ma uniwersalnego zastosowania w szczególności w kontekście art. 64 par. 2 Kpa i art. 261 par. 2 tego kodeksu"; po drugie - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego "nie precyzują, jaki dzień jest dniem wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na żądanie strony", natomiast art. 157 par. 3 Kpa wskazuje na to, że "samo wpłynięcie do organu podania strony o stwierdzenie nieważności decyzji nie powoduje jeszcze wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. (...) Jako dzień wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - tak z urzędu, jak i na żądanie strony - może być natomiast uznany dzień podjęcia przez właściwy organ pierwszej czynności świadczącej o wszczęciu takowego postępowania"; po trzecie - za zasadnością rewizji nadzwyczajnej w rozpoznawanej sprawie przemawia pośrednio także "istnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1992 r., III AZP 18/92 /OSN 1993 z. 5 poz. 67/ podjętej na tle przepisu stanowiącego odpowiednik obecnego art. 35 ust. 4 ustawy o NSA, to jest na tle nie obowiązującego już art. 199 par. 3 Kpa", która jednoznacznie stwierdzała, że przepis ten "nie zawiera zakazu jednoczesnego wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz podania o wznowienie postępowania lub żądania stwierdzenia nieważności decyzji".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.

Art. 61 par. 3 Kpa stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracyjnemu. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że żądanie strony - (...) Uniwersytetu L. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lutego 1998 r. zostało doręczone Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. w dniu 8 kwietnia 1998 r. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że także w dniu 8 kwietnia 1998 r. strona nadała w polskim urzędzie pocztowym list polecony, którym przesłała do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 9 lutego 1998 r. /czego dowodzi data stempla pocztowego na kopercie listu poleconego, którym skarga ta przesłana została do Naczelnego Sądu Administracyjnego/, co było równoznaczne z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym samym dniu /art. 165 par. 2 Kpc w związku z art. 59 ustawy o NSA/. Oznacza to, że w dacie wszczęcia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie toczyło się jeszcze postępowanie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji administracyjnej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, natomiast oba te postępowania zostały wszczęte w tym samym dniu, to jest 8 kwietnia 1998 r.

Należy mieć przy tym na uwadze, że art. 35 ust. 4 ustawy o NSA stanowi, iż skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można wnieść wówczas, gdy już "toczy się postępowanie w celu (...) stwierdzenia nieważności" tej samej decyzji, co - wbrew stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie wyklucza dopuszczalności jednoczesnego wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz żądania stwierdzenia nieważności tej samej decyzji /w tym zakresie skład orzekający Sądu Najwyższego podziela analogiczny pogląd prawny wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1992 r., III AZP 18/92 - OSN 1993 z. 5 poz. 67/. Tym bardziej, gdy - mając na uwadze funkcję art. 35 ust. 4 ustawy o NSA - zważyć, że w rozpoznawanej sprawie w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi, czyli w dniu 28 maja 1999 r., nie toczyło się już przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji administracyjnej /zostało ono zakończone decyzją z dnia 18 maja 1998 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 lutego 1998 r./, o czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało Naczelny Sąd Administracyjny w odpowiedzi na skargę, która wpłynęła do tego Sądu w dniu 1 czerwca 1998 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.