Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1466/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 72 par. 1 pkt 1 w zw. z  art. 73 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek Sędziowie WSA Maja Chodacka WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz E. K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 27 sierpnia 2021 r. o nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał za nieprawidłowe stanowisko E. K. sp. z o. o. w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie możliwości skorygowania wskazanego w deklaracji VAT podatku należnego i wystąpienia o zwrot nadpłaty w związku ze sprzedażą lokalu mieszkalnego.

Organ wskazał, że w opisie stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spółka wskazała, że jako czynny podatnik VAT w dniu 28 listopada 2017 r. zakupiła od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej i niebędącej podatnikiem VAT mieszkanie położone w K. w celu dalszej odsprzedaży, z którego finalnie wydzieliła dwa odrębne lokale w 2019 r.

Pierwszy lokal mieszkalny został sprzedany 3 września 2019 r., a sprzedaż jako dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia została w sposób prawidłowy opodatkowana stawką 8% VAT. Drugi lokal mieszkalny został sprzedany 6 sierpnia 2020 r., a sprzedaż została opodatkowana w ten sam sposób, tym razem nieprawidłowo, albowiem powinna korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, co zostało rozstrzygnięte w interpretacji indywidualnej wydanej dla wnioskodawcy w dniu 28 stycznia 2021 r. nr [...]). Wnioskodawca w dniu 6 sierpnia 2020 r. podpisał umowę sprzedaży nieruchomości, w której została zawarta cena brutto. Podatek od czynności cywilnoprawnych nie został odprowadzony przez notariusza. Wnioskodawca w dniu sprzedaży wystawił fakturę dokumentującą sprzedaż drugiego mieszkania. Do faktury nie została wystawiona jeszcze żadna faktura korygująca.

W przypadku przyszłej korekty (zmiana stawki podatku z 8% na sprzedaż zwolnioną z opodatkowania) wnioskodawca nie zamierza dokonać zwrotu różnicy kwoty podatku na rzecz klienta (nabywcy lokalu mieszkalnego). Cena (wraz z kwotą podatku VAT), za którą został sprzedany lokal to tzw. cena rynkowa. Przed sprzedażą nieruchomości nabywca został poinformowany o tym, że sprzedaż może podlegać zwolnieniu z podatku VAT. Gdyby wnioskodawca był pewien, że sprzedaż nieruchomości może korzystać ze zwolnienia na gruncie podatku VAT, to nieruchomość zostałaby sprzedana za taką samą kwotę, którą otrzymał wnioskodawca za sprzedaż nieruchomości (obecnie kwota brutto, która wynika z aktu notarialnego i faktury). Wnioskodawca ustalił z nabywcą cenę rynkową, bez względu na to, czy sprzedaż będzie opodatkowana podatkiem VAT, czy też będzie ona zwolniona. Dodatkowo nabywca został poinformowany o tym, że jeżeli sprzedaż nieruchomości będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od wartości dodanej, to będzie on zobowiązany do zapłaty podatku PCC w wysokości 2%. Wnioskodawca nie będzie dokonywał dodatkowych rozliczeń należności w związku ze zmianą stawki podatku z 8% na sprzedaż zwolnioną z opodatkowania. Wnioskodawca zamierza skorygować fakturę pierwotną w ten sposób, że zmieni stawkę podatku 8% na sprzedaż zwolnioną i podwyższy cenę sprzedaży do ceny rynkowej tj. tej, którą otrzymał od nabywcy.

W związku z powyższym opisem zadano pytanie, czy wnioskodawca w związku z omyłkowym naliczeniem podatku w transakcji, która korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług może skorygować wskazany w deklaracji VAT podatek należny i wystąpić o zwrot nadpłaty?

Zdaniem wnioskodawcy jest to możliwe. Wnioskodawca argumentował, że w przedstawionym stanie faktycznym jest jedyną osobą, która może wystąpić o zwrot podatku. Wnioskodawca ma prawo do skorygowania podatku należnego wskazanego w deklaracji VAT i wystąpienia o zwrot podatku do urzędu skarbowego, ponieważ warunkiem powstania nadpłaty w podatku od towarów i usług jest "nadpłacenie" lub "zapłacenie nienależnie" podatku.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w opisanej na wstępie interpretacji, po przytoczeniu adekwatnych przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 z późn. zm.) oraz przepisów regulujących kwestię korekty złożonej deklaracji, tj. art. 81 § 1 i § 2 oraz art. 81b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540) wyjaśnił, że podatek VAT ma charakter cenotwórczy i jego ciężar ponosi co do zasady ostateczny konsument. Natomiast dla podatnika podatek ten jest neutralny, po stronie podatników bowiem istnieje przewidziana prawem możliwość "przerzucania" ekonomicznego ciężaru opodatkowania na inne podmioty (konsumentów, nabywców towarów/usług) wynikająca z obowiązku wliczenia podatku w cenę towaru/usługi. Koszt wadliwego opodatkowania co do zasady nie zostanie poniesiony przez podatnika lecz przez osoby trzecie. W tej sytuacji przyznanie prawa do zwrotu podatku podatnikowi, a więc podmiotowi innemu niż podmiot, który rzeczywiście poniósł koszt podatku na skutek wadliwego opodatkowania — nie znajdowałaby uzasadnienia.

Następnie, w kontekście art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej organ wskazał, że nie jest nadpłatą kwota podatku, jeżeli ten kto ją uiścił nie poniósł z tego tytułu bezpośredniego uszczerbku majątkowego. Jeżeli zatem w konkretnej sytuacji okaże się, że podatnik występujący o zwrot nadpłaty wynikającej z nadpłacenia podatku lub nienależnego zapłacenia podatku, na skutek skorzystania z dostępnych środków prawnych uniknął poniesienia ekonomicznego ciężaru opodatkowania (a zatem uniknął zubożenia), to wówczas odpada konstytucyjne uzasadnienie dla przyznania ochrony roszczeniu restytucyjnemu takiego podatnika. Organ przytoczył w tym miejscu orzecznictwo krajowe i europejskie, potwierdzające powyższe stanowisko.

Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz powołane przepisy prawa organ stwierdził, że w sprawie objętej wnioskiem mamy do czynienia z sytuacją, kiedy ciężar podatku VAT w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego został poniesiony przez ostatecznego nabywcę, tj. osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej i niebędącą podatnikiem VAT. Zatem to nie wnioskodawca był podmiotem, który ostatecznie poniósł ciężar ekonomiczny podatku od towarów i usług lecz osoba trzecia (nabywca lokalu mieszkalnego, od którego został ten podatek pobrany w cenie za towar).

Zwrot zapłaconego podatku od towarów i usług na rzecz wnioskodawcy, który nie poniósł ekonomicznego ciężaru podatku oznaczałby nieuzasadnione przysporzenie ze strony Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy. Zwrot podatku od towarów i usług na rzecz podatnika, który tylko formalnie, a nie faktycznie go zapłacił prowadziłby do bezpodstawnego wzbogacenia po stronie wnioskodawcy.

Zatem wnioskodawca nie ma prawa do skorygowania podatku należnego wskazanego w deklaracji VAT i wystąpienia o zwrot nadpłaty do urzędu skarbowego w związku z transakcją sprzedaży lokalu mieszkalnego objętego wnioskiem, ponieważ – jak wynika z opisu sprawy – wnioskodawca nie zamierza dokonać zwrotu różnicy kwoty podatku, w wyniku korekty zwiększy się podstawa opodatkowania i wartość brutto nie ulegnie zmniejszeniu.

Od powyższej interpretacji spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przez dowolną i błędną jego interpretację, w wyniku której uznano, że konieczność poniesienia przez podatnika ciężaru ekonomicznego podatku jest przesłanką dopuszczalności stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT i w konsekwencji stwierdzenie, iż skarżący nie ma prawa do skorygowania błędnie wykazanego podatku należnego w deklaracji VAT i wystąpienia o zwrot podatku do urzędu skarbowego w związku z transakcją sprzedaży lokalu mieszkalnego, która korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ nie poniósł on bezpośredniego uszczerbku majątkowego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 57a cyt. ustawy skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na względzie i oceniając zaskarżoną interpretację przez pryzmat sformułowanych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że zasługują one na uwzględnienie.

Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy spółka jest uprawniona do skorygowania podatku należnego wykazanego w deklaracji VAT i uzyskania nadpłaty wynikającej z zawyżenia stawki podatku od towarów i usług zawartej w cenie sprzedaży lokalu mieszkalnego osobie fizycznej, niebędącej podatnikiem tego podatku. Zdaniem organu interpretacyjnego nie jest to możliwe z uwagi na fakt, iż to nie spółka poniosła bezpośredni uszczerbek majątkowy w tej sytuacji, a ostateczny konsument, na rzecz którego dokonała sprzedaży. W opinii spółki natomiast prawidłowa wykładnia art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że warunkiem uznania wpłaty podatku za nadpłatę jest "nadpłacenie" lub "nienależne zapłacenie" podatku, bez konieczności badania, czy wykazania przez podatnika poniesienia z tego tytułu uszczerbku majątkowego.

W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać skarżącej spółce. Zgodnie z treścią art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Stosownie do art. 73 § 1 pkt 1 cyt. ustawy, nadpłata powstaje – co do zasady (z zastrzeżeniem § 2) - z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Przy czym uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje na podstawie art. 75 § 2 wskazanej ustawy m.in. podatnikom. Jak zasadnie argumentuje skarżąc spółka, w przepisach tych zatem (jak i kolejnych odnoszących się do instytucji nadpłaty) nie ma mowy o konieczności wykazania uszczerbku majątkowego, jaki poniósł podatnik w związku z nadpłaceniem lub zapłaceniem nienależnie podatku. Warunkiem sine qua non uznania wpłaty podatku za nadpłatę jest "nadpłacenie" lub "zapłacenie nienależnie" podatku, bez konieczności badania, czy wykazania przez podatnika poniesienia z tego tytułu uszczerbku majątkowego, które to stanowisko znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego sądu Administracyjnego w m. inn. w wyrokach: z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1753/16, z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 271/12; z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt I FSK 596/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1168/15, czy grupa najnowszych wyroków z dnia 20 maja 2021 r. o sygn. akt I FSK 362/21, I FSK 363/21, I FSK 368/21, I FSK 369/21, I FSK 393/21, I FSK 394/21).

Organ podpiera swoją argumentację opierając się na tezach zawartych w uchwale NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I GPS 1/11, w której stwierdzono, że " (...) nie jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten kto ją uiścił nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego". Zaznaczyć jednakże należy, co również odnotował sam Dyrektor KIS w odpowiedzi na skargę, że przedmiotowa uchwała nie ma charakteru wiążącego w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług, a co również zostało już obudowane bogatym orzecznictwem. Znajduje ona ograniczone odniesienie - wyłącznie do sprawy nadpłaty w podatku akcyzowym od energii elektrycznej. Została ona bowiem wypracowana na tle innych realiów – rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym od energii elektrycznej zapłaconego przez podmiot, który w świetle przepisów prawa unijnego nie był podatnikiem tego podatku. Ze stanu faktycznego sprawy, w której zapadła wynika, że generalnie akcyza od energii elektrycznej była należna, tylko winna ona być pobrana na innym etapie (nie producenta, tylko dystrybutora lub redystrybutora); natomiast w niniejszej sprawie podatek od towarów i usług w żaden sposób nie należy się Skarbowi Państwa i przyjęcie stanowiska organu interpretacyjnego prowadzi do skutku, że to Skarb Państwa staje się podmiotem bezpodstawnie wzbogaconym, kosztem podmiotu gospodarczego. Odmawiając spółce prawa do zwrotu nadpłaty wynikającej z błędnego zastosowania stawki podatkowej i przyjmując, że taki zwrot należy się temu, kto ów podatek w cenie usługi zapłacił (a w konsekwencji utracił), czyli osobie, która faktycznie poniosła ekonomiczny ciężar nienależnie zapłaconego VAT, organ nie wyjaśnia kto w stanie faktycznym tej sprawy będzie uprawniony do przedmiotowego zwrotu. Sprzedaż dokonała się bowiem na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Ponieważ, jak zaznaczono wyżej, uprawnienie do złożenia wniosku przysługuje podatnikom, a zatem przyjąć należy, że nie mają takiego uprawnienia inne osoby, które ewentualnie poniosły ciężar ekonomiczny podatku, a nie są podatnikami VAT (jak w realiach tej sprawy). Przyjęcie więc koncepcji organu oznaczałoby, że w przypadku podatku VAT nie będzie uprawnionego do zwrotu nadpłaty podatku, ponieważ ani podatnik, który go uiścił nie będzie do tego uprawniony jako nieponoszący ciężaru ekonomicznego podatku pośredniego jakim jest podatek VAT, ani też nie będzie do tego uprawniony kontrahent niebędący podatnikiem podatku VAT. Słusznie w tym kontekście zauważa skarżąca spółka, że w istocie zatem to Skarb Państwa skorzysta na tej sytuacji, dysponując nienależną kwotą podatku, albowiem nie będzie podmiotu uprawnionego do skorzystania z instytucji nadpłaty.

Co równie istotne, w kontekście zastosowania się przez organ do tez uchwały z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I GPS 1/11, Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13 lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 4/09 podjął uchwałę o odmiennej treści, z której wynika jednoznacznie, iż przepis art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie stoi na przeszkodzie zwrotowi nadpłaty w podatku akcyzowym także wtedy, gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru. Przy czym w uzasadnieniu tejże uchwały NSA zawarł uniwersalne rozważania co do instytucji nadpłaty zawartej w art. 72 § 1 pkt 1 cyt. ustawy wskazując, iż wprawdzie przedmiotem zapytania jest stosowanie przepisu Ordynacji podatkowej w odniesieniu do konkretnego podatku, w tym przypadku do podatku akcyzowego, jednakże uznał, że na gruncie obowiązującego stanu prawnego, nie jest możliwe różnicowanie rozumienia art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zależnie od rodzaju podatku będącego przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Takiego zróżnicowania nie przewiduje bowiem żaden przepis. W tym kontekście stwierdził wyraźnie, iż konstytutywną przesłanką powstania nadpłaty jest zapłata podatku w wysokości wyższej niż istniejące zobowiązanie podatkowe lub nawet przy jego zupełnym braku. Ordynacja podatkowa nie formułuje przy tym żadnych dalszych przesłanek zwrotu nadpłaty. Przepis jest wyraźnie sformułowany i nie pozostawia z punktu widzenia językowego żadnych wątpliwości co do rozumienia użytych w nim wyrażeń. Art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej kształtuje kompetencje organu administracji publicznej w sposób jasny i kategoryczny. W takiej sytuacji, zdaniem NSA, nie zachodzi potrzeba odwoływania się do innych rodzajów wykładni, a tym bardziej do swoistego prawotwórstwa, przez dodawanie do ustawowej definicji dodatkowej przesłanki, której ustawodawca nie zawarł (mimo, że mógł). Dlatego w ocenie tego Sądu niedopuszczalne jest wyjście poza językową wykładnię analizowanego przepisu. Wykładnia językowa nie pozostawia zaś żadnych wątpliwości, że jedyną zasadniczą przesłanką zwrotu nadpłaty jest fakt zapłaty podatku nienależnego lub w kwocie wyższej niż należna. W szczególności polski ustawodawca nie wprowadził do Ordynacji podatkowej przesłanki "zubożenia" podatnika, jako warunku roszczenia o zwrot nadpłaty. Przesłanki tej nie można także dopatrzeć się w innych przepisach prawa podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również w omawianej uchwale, że relacja między konsumentem a podatnikiem nie może wpływać na wykładnię przepisu regulującego relację podatnika z organem administracji publicznej. Wynika to z faktu, że stosunek podatkowoprawny zachodzi tylko i wyłącznie między organem administracji publicznej i podatnikiem. Nie ma tu miejsca na rozważanie roli innych podmiotów i skutków tego stosunku dla nich.

Taka wykładnia wskazanych przepisów nie pozostaje również w sprzeczności z cytowanym przez organ interpretacyjny orzecznictwem TSUE. Rzeczywiście wynika z niego, że Trybunał co do zasady akceptuje takie regulacje prawa krajowego, które przewidują odmowę zwrotu podatków pobranych nienależnie w sytuacji, gdyby taki zwrot powodował bezpodstawne wzbogacenie podmiotów uprawnionych. Jednak zastosowanie takiego ograniczenia w prawie krajowym zostało uzależnione przez TSUE od pewnych warunków: 1) organy krajowe mają obowiązek ustalenia, czy ciężar ekonomiczny podatku został przerzucony na inne podmioty; 2) niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania, że jeśli wniosek dotyczy zwrotu podatku pośredniego, to kwota tego podatku została w całości przerzucona na kontrahenta; 3) sprzeczne z prawem UE są reguły dowodowe, przenoszące na podatnika ciężar udowodnienia, że podatek nie został przerzucony na inny podmiot; 4) ustalenie, że w danym przypadku nastąpiło przerzucenie całości kwoty podatku nie uprawnia do wyłączenia prawa podatnika do otrzymania zwrotu, ponieważ konieczne jest wówczas wykazanie, że zwrot wnioskowanej opłaty doprowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia podatnika; 5) nawet w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że obciążenie nienależnym podatkiem zostało przerzucone na osoby trzecie, jego zwrot na rzecz podmiotu gospodarczego nie prowadzi koniecznie do jego bezpodstawnego wzbogacenia, gdyż zwiększenie stosowanych cen o kwotę rzeczonego podatku może powodować powstanie po jego stronie szkody związanej ze zmniejszeniem się wielkości sprzedaży (wyroki w sprawach: Weber`s Wine World, C-147/01, ECLI:EU:C:2003:533 pkt 85; w sprawie Marks & Spencer, C-309/06, pkt 41-43; w sprawie Lady & Kid, C-398/09, ECLI:EU:C:2011:540, pkt 18-21).

Z orzecznictwa tego wynika zatem, że nawet w sytuacji, gdy prawo krajowe przewiduje wprost odmowę zwrotu podatku pobranego nienależnie, jeśli taki zwrot powodowałby bezpodstawne wzbogacenie podatnika, wyłączenie owo jest dopuszczalne w świetle prawa UE tylko przy spełnieniu istotnych warunków, wśród których znajduje się m.in. zakaz przyjmowania domniemania, że jeśli wniosek dotyczy zwrotu podatku pośredniego, to kwota tego podatku została w całości przerzucona na kontrahenta; a samo przerzucenie podatku na kontrahentów nie oznacza jeszcze, że zwrot tego podatku doprowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia podatnika (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt I FSK 1948/14, z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1753/16).

Wskazać jednakże należy, że orzecznictwo to odnosi się do regulacji krajowych, w których w zakresie nadpłaty istnieją krajowe normy prawne odwołujące się do bezpodstawnego wzbogacenia podatnika, którego to warunku nie zawiera przecież w swojej treści norma art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co - zdaniem orzekającego Sądu – również wyklucza uzależnienie stwierdzenia nadpłaty od spełnienia tego warunku. Jak zaznaczył NSA w cytowanej wyżej uchwale o sygn. akt I FSK 4/09, skoro nawet w sytuacji obowiązywania krajowej normy prawnej odwołującej się do bezpodstawnego wzbogacenia podmiotów uprawnionych Trybunał nie wyklucza możliwości zwrotu podatku - to tym bardziej możliwość taka nie może zostać wykluczona w sytuacji braku takiej krajowej regulacji.

Reasumując, wbrew stanowisku organu interpretacyjnego, kwestia tzw. "ciężaru ekonomicznego poniesionego podatku" nie ma znaczenia i nie przekreśla możliwości ubiegania się przez podatnika o zwrot nadpłaty w trybie art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i skorygowania przez niego podatku należnego wskazanego w deklaracji VAT.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną interpretację. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę zaprezentowane rozważania.

Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie tej ustawy w zw. z art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.). Uznać należało, że rozpoznanie sprawy jest konieczne, a nie można było przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, albowiem pomimo wezwania skarżąca spółka nie wskazała Sądowi adresu elektronicznego przypisanego do systemu ePUAP, zatem zgodnie z pouczeniem przyjęto, iż nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono natomiast zgodnie z art. 200, art. 209 oraz art. 205 § 2-4 tej ustawy, a także § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1687), zasądzając na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) i opłaty od pełnomocnictwa (17 zł).