Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3106/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 646  Prawo własności przemysłowej
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz. 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
article: art. 318 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Teza: Rejestracja przez przedsiębiorcę znaku towarowego, którego elementem jest znak towarowy konkurenta, funkcjonującego na rynku od wielu już lat, pozwala na przyjęcie domniemania, że wspomniany przedsiębiorca świadomie naruszył cudze prawo własności, a także i zasady współżycia społecznego. Tym samym istnieją uzasadnione podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./.

TEZY

Rejestracja przez przedsiębiorcę znaku towarowego, którego elementem jest znak towarowy konkurenta, funkcjonującego na rynku od wielu już lat, pozwala na przyjęcie domniemania, że wspomniany przedsiębiorca świadomie naruszył cudze prawo własności, a także i zasady współżycia społecznego. Tym samym istnieją uzasadnione podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Romana Szewczyka Zakład Produkcyjno-Handlowy "A." w N. na decyzję Urzędu Patentowego z dnia 11 kwietnia 2001 r. (...) w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 14 sierpnia 1997 r. wpłynęło do Urzędu Patentowego podanie Romana Sz. Zakład Produkcyjno-Handlowy "A." w N., zwanego dalej "skarżącym", o zarejestrowanie na jego rzecz znaku towarowego słownego "AGROMIX DA-1", przeznaczonego do oznaczania płynu hamulcowego. Decyzją Urzędu Patentowego z dnia 9 sierpnia 2000 r. wpisano na rzecz skarżącego powyższy znak do rejestru znaków towarowych pod numerem 122887.

W dniu 25 sierpnia 2000 r. złożony został do Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego, wniosek Zakładów Chemicznych "O." S.A. w Ł., zwanych dalej "wnioskodawcą", o unieważnienie wyżej wymienionego znaku towarowego. Według wnioskodawcy jest on od dnia 26 września 1994 r., a więc wcześniej niż skarżący, uprawniony z rejestracji znaku towarowego słownego "DA-1", także przeznaczonego do oznaczania płynu hamulcowego. Wskazano na fakt produkowania tego płynu hamulcowego pod nazwą "DA-1" nieprzerwanie od lat 50-tych. Wspomniany znak kojarzony jest przez konsumentów z osobą wnioskodawcy. Wnioskodawca stawia zarzut dokonania rejestracji spornego znaku towarowego "AGROMIX DA-1" z naruszeniem art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./, zwanej dalej ustawą o znakach towarowych. Stosownie do art. 8 pkt 1 cytowanej ustawy niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia 11 kwietnia 2001 r. (...) unieważniono prawo z rejestracji znaku towarowego "AGROMIX DA-1" nr R-122887 udzielonego na rzecz skarżącego. Wprawdzie, jak ustalono, oba znaki towarowe, posiadają wspólny człon "DA-1", niemniej z uwagi na użycie w znaku skarżącego słowa "AGROMIX", nie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niemniej, za unieważnieniem znaku towarowego skarżącego przemawia wzgląd użycia w tym znaku elementu "DA-1", używanego od lat 50-tych w charakterze znaku towarowego przez wnioskodawcę również dla oznaczania płynu hamulcowego. Znak towarowy "DA-1" jest kojarzony przez odbiorców płynu hamulcowego, oznaczanego tym znakiem, z osobą wnioskodawcy. Tak więc rejestracja na rzecz skarżącego spornego znaku towarowego nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do byłej Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym. Odwołanie to, jako skarga, zostało przekazane przez Urząd Patentowy do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, stosownie do art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej /Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508 ze zm./, zwanej dalej Prawem własności przemysłowej Zdaniem skarżącego oznaczenie "DA-1", wykorzystane jako element jego znaku towarowego, było powszechnie znane jako nazwa gatunku płynu hamulcowego w nieobowiązującej już normie PN-57/c-40005 Płyn do hamulców hydraulicznych samochodowych. W świetle tej normy rozróżniano dwa gatunki płynu do hamulców hydraulicznych samochodowych: gatunek IS /oznaczany dawniej symbolem DA5S/ i gatunek I /oznaczany dawniej symbolem DA1/. Zatem, jak wywodzi, oznaczenie "DA-1", będące nazwą rodzajową, nie ma dostatecznych znamion odróżniających i zatem nie może być zarejestrowane jako znak towarowy w świetle art. 4 i art. 7 ustawy o znakach towarowych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy znakiem towarowym może być znak nadający się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy o znakach towarowych jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Stosownie zaś do ust. 2 cytowanego artykułu nie ma dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru. W rezultacie skarżący kwestionował dokonaną na rzecz wnioskodawcy rejestrację znaku towarowego "DA-1". Ponadto skarżący polemizuje ze stawianym mu zarzutem jakoby rejestracja na jego rzecz znaku "AGROMIX DA-1" nastąpiła z naruszeniem art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Jak podkreśla oznaczenie "DA" stanowi skrót nazwiska i imienia twórcy płynu hamulcowego oznaczanego tym znakiem - Andrzeja D.

Już po wydaniu zaskarżonej decyzji decyzją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia 4 lipca 2001 r. (...) odmówiono wznowienia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "DA-1" zarejestrowanego na rzecz wnioskodawcy zakończonego ostateczną decyzją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia 21 sierpnia 2000 r. (...). Decyzją tą uchylono decyzję Urzędu Patentowego działającego w trybie postępowania spornego z dnia 20 października 1998 r. (...), w której unieważniono prawo z rejestracji znaku towarowego "DA-1" udzielonego na rzecz wnioskodawcy. Jednocześnie Komisja Odwoławcza oddaliła wniosek skarżącego o unieważnienie powyższego znaku towarowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Innymi słowy, NSA nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Analizując pod tym kątem skargę, nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie cytowanej już ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Stosownie do art. 315 ust. 1 Prawa własności przemysłowej prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. W świetle zaś ust. 3 cytowanego artykułu ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, ocena zdolności ochronnej spornego znaku towarowego podlega przepisom ustawy o znakach towarowych.

Z przyczyn formalnych za bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie Sąd uznał te wszystkie zarzuty podniesione w skardze które, z powołaniem się na brak zdolności odróżniającej wyrazu "DA-1" dla oznaczania nim płynu hamulcowego, zmierzają do podważenia dokonanej na rzecz wnioskodawcy rejestracji znaku towarowego "DA-1", aby tym sposobem zakwestionować zasadność wniosku Zakładów Chemicznych "O." o unieważnienie znaku towarowego "AGROMIX DA-1" należącego do skarżącego. Zdolność odróżniająca tego znaku towarowego na potrzeby oznaczania nim płynu hamulcowego, a także przysługiwanie praw do tego znaku osobie wnioskodawcy, zostało bowiem już rozstrzygnięte ostateczną decyzją byłej Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia 21 sierpnia 2000 r. (...), tym bardziej w sytuacji, gdy został oddalony wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianą decyzją, co dokonano decyzją Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia 4 lipca 2001 r. (...).

Z omawianych wyżej względów Sąd rozpoznał skargę w granicach wniosku o unieważnienie znaku towarowego "AGROMIX DA-1" zgłoszonego przez Zakłady Chemiczne "O.", opartego na przepisie art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych i pod tym kątem rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją. Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi /art. 51 ustawy o NSA/, niemniej nie oznacza to, aby kontrola orzecznicza tego Sądu wkraczała poza przedmiot rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego. Organ ten, co już wyżej wskazano, rozpoznał wniosek o unieważnienie spornego znaku pod kątem naruszenia art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, zgodnie zresztą z wnioskiem Zakładów Chemicznych "O.".

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez Urząd Patentowy w ustaleniu, iż rejestracja na rzecz skarżącego znaku towarowego "AGROMIX DA-1" zapadła z naruszeniem prawa i zasad współżycia społecznego w rozumieniu art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Rejestracja przez skarżącego znaku towarowego "AGROMIX DA-1", poprzez nawiązanie w tym znaku do znaku towarowego "DA-1", którym od lat 50-tych wnioskodawca oznaczał wytwarzany przez siebie płyn hamulcowy jest, jak to niewadliwie ustalono w zaskarżonej decyzji, próbą wykorzystania przez skarżącego renomy znaku "DA-1", ze szkodą dla wnioskodawcy. Znak ten został bowiem wypromowany właśnie przez wnioskodawcę i dzięki niemu stał się znany na rynku dla szerokiego kręgu nabywców płynu hamulcowego. Jak to trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji znak "DA-1" jest kojarzony z osobą wnioskodawcy, jako producenta płynu hamulcowego, nie zaś jego konkurenta - skarżącego. Skarżący zresztą nie neguje tego. Nie twierdzi również, aby miał jakikolwiek udział w uzyskaniu przez znak "DA-1" wysokiej renomy, z której zamierzał korzystać, rejestrując na swoją rzecz znak towarowy "AGROMIX DA-1", także dla oznaczania, jak jego konkurent, płynu hamulcowego.

Skarżący i wnioskodawca, jak to już wskazano, są konkurentami, gdyż obaj wytwarzają i wprowadzają do obrotu płyn hamulcowy przeznaczony dla podobnego kręgu nabywców. Z tego względu każdy z tych przedsiębiorców dysponuje wystarczającymi informacjami o osobie konkurenta i sposobie oznaczania przez niego towarów wprowadzanych na rynek. Zatem, rejestracja w omawianych warunkach przez skarżącego spornego znaku towarowego "AGROMIX DA-1", gdzie do tego celu wykorzystano istotny element, jakim jest człon "DA-1", stanowiący znak towarowy konkurenta, który przez wiele lat tym znakiem oznacza produkowany przez niego płyn hamulcowy, pozwala na przyjęcie domniemania faktycznego co do bezprawności zachowania skarżącego. Z racji bowiem istnienia relacji konkurencyjnych między skarżącym a wnioskodawcą i tym samym posiadania przez skarżącego dostatecznych informacji o osobie konkurenta i sposobie oznaczania przez niego towarów, niewątpliwie w pełni świadomie skarżący narusza cudze prawo własności, a także i zasady współżycia społecznego, rejestrując znak towarowy zawierający element znaku towarowego konkurenta. Tym samym, jak to trafnie ustalono w zaskarżonej decyzji, rejestracja na rzecz skarżącego znaku towarowego "AGROMIX DA-1" zapadła z naruszeniem art. 8 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.

Z tych względów, stosownie do art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy o NSA, skarga podlega oddaleniu.