Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 795/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 55, art. 56, art. 60, art. 61, art. 64
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 141
journal: Dz.U. 2013 poz 1440
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity.
article: art. 109 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B.D. i A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata T.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym.


UZASADNIENIE

Decyzjami z [...] stycznia 2008r., [...] lipca 2009r., [...] stycznia 2010r., [...] stycznia 2011 r., [...] lipca 2011 r. Prezydent Miasta przyznał B.D. i A.D. dodatki mieszkaniowe. Podstawą ich przyznania były stosowne wnioski wraz z deklaracjami o wysokości dochodów.

Dnia 4 października 2011r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informujące, iż B.D. otrzymuje z ZUS od 2003 r. rentę socjalną. Z uwagi na to, że pobieranie tego świadczenia nie zostało wykazane w deklaracjach dołączonych do wniosków o przyznanie dodatków mieszkaniowych, Prezydent Miasta potraktował tę informację jako nową okoliczność faktyczną nieznaną mu w dniach wydania decyzji o przyznaniu dodatków mieszkaniowych, po czym wznowił postępowania administracyjne w przedmiocie przyznania dodatków mieszkaniowych. W wyniku tych postępowań Prezydent Miasta wydał na podstawie art. 151 § pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) decyzje uchylające wcześniejsze orzeczenia przyznające dodatki mieszkaniowe i rozstrzygające sprawy na nowo. Decyzje te po złożeniu przez strony odwołań zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargi na ostateczne rozstrzygnięcia Kolegium jako organu odwoławczego.

Pismami z [...] grudnia 2011 r. oraz [...] czerwca 2012 r. Prezydent Miasta wezwał strony do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości w łącznej kwocie 5.451,90 zł. B. i A.D. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. zwrócili się do Prezydenta Miasta o umorzenie niesłusznie pobranego dodatku mieszkaniowego wskazując, że zgodzili się spłacać raty po 25 zł, ale i tej kwoty nie są w stanie spłacać, gdyż są bardzo zadłużeni. Prezydent Miasta kilkukrotnie, począwszy od dnia [...] sierpnia 2012 r., wydawał decyzje odmawiające umorzenia powyższej należności, przy czym były one uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta kolejny raz odmówił B. i A.D. umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego we wskazanej wyżej wysokości. W uzasadnieniu decyzji podano, że gospodarstwo domowe stron składa się z dwóch osób. W marcu 2014 r. B.D. uzyskała dochód w tytułu renty w kwocie brutto 709,34 zł (po potrąceniu składki zdrowotnej, podatku dochodowego oraz kwot egzekwowanych przez komornika sądowego kwota do wypłaty wyniosła 442,16 zł) oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł. B.D. jest właścicielem mieszkania o powierzchni 33,51 m. A.D. zamieszkuje z żoną. Ma 72 lata, jest osobą niepełnosprawną, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, datuje się od 2006 r. Źródło jego dochodu stanowi emerytura w kwocie brutto 998,58 zł, kwota do wypłaty wynosi 603,07 zł. A.D. poza emeryturą nie posiada innego dochodu, oszczędności ani majątku do ewentualnego spieniężenia, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Na miesięczną kwotę wydatków stron składają się opłaty na mieszkanie, energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, nieczystości stałe, wyżywienie, środki czystości i higieny, telewizję kablową oraz leki w łącznej wysokości 1196,68zł. Do oświadczeń nie dołączono dokumentów, które potwierdzałyby osiągnięty dochód, poniesione wydatki oraz stan zdrowia. Sytuacja materialna i zdrowotna stron niewątpliwie jest bardzo trudna lecz nie można przypisać jej charakteru nadzwyczajnego zdarzenia losowego, niezależnego od ich działania. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności wzięto pod uwagę okoliczności, w jakich doszło do powstania zobowiązania z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Nie są one skutkiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, lecz następstwem niedopełnienia obowiązków przez wnioskodawców. Nie wykazując w składanych deklaracjach wszystkich dochodów musieli się oni liczyć z konsekwencjami, jakie przewidują przepisy prawa w przypadku podania nieprawdziwych danych. Pod uwagę wzięto również interes innych zobowiązanych, którzy pomimo trudnej sytuacji materialnej wywiązują się ze swoich zobowiązań z tytułu nienależnie pobranych dodatków mieszkaniowych. Rezygnacja z należnego prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem wnioskodawców w stosunku do innych podmiotów w zakresie równego traktowania pod względem praw i obowiązków. W interesie wierzyciela, którym jest Prezydent Miasta, leży odzyskanie utraconych środków publicznych.

Od powyższej decyzji B. i A.D. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego twierdząc, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca oraz zarzucając organowi pierwszej instancji nękanie ich.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Opisywaną należność, o której mowa w art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.) Kolegium zaliczyło do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Należność ta stanowi podwójną wysokość nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego, tym samym ma ona charakter sankcyjny. Wniosek o umorzenie tej należności należało zatem rozpatrzeć w oparciu o art. 55 i następne ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Decyzje wydawane na podstawie tych przepisów mają charakter decyzji uznaniowych, co wynika z treści art. 60 tej ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodziło się z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ pierwszej instancji dochodząc do konstatacji, że sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawców, wprawdzie bardzo trudna, nie ma jednak charakteru nadzwyczajnego zdarzenia losowego, niezależnego od ich działania. Jest ona wynikiem niedopełnienia przez nich obowiązków. Składając przez kilka lat wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego i nie wykazując w składanych deklaracjach wszystkich dochodów musieli się oni bowiem liczyć z konsekwencjami, jakie przewidują przepisy prawa w przypadku podania nieprawdziwych danych w zakresie dochodów.

Wnioskodawcy domagając się umorzenia należności wskazali na trudną sytuację finansową swojej rodziny, jednak sytuacja ta zdaniem Kolegium pozwoli na spłatę zadłużenia tym bardziej, że kredyty komercyjne są przez nich spłacane. Zdaniem Kolegium w pierwszej kolejności winny być spłacane należności publicznoprawne, jakimi są m.in. nienależnie pobrane dodatki mieszkaniowe. Rezygnacja Prezydenta Miasta z należnego prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem stron w stosunku do innych podmiotów w zakresie równego traktowania pod względem praw i obowiązków. W interesie wierzyciela leży odzyskanie utraconych środków publicznych.

Odmowa wnioskowanego umorzenia całości należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego nie stoi na przeszkodzie ewentualnemu ubieganiu się przez wnioskodawców o udzielenie innych ulg w spłacie zobowiązań tj. umorzenia w części, odroczenia lub rozłożenia na raty.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego B.D. i A.D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem. Zdaniem skarżących obciążanie ich obowiązkiem zwrotu kwoty 5.451,90 zł nie ma sensu, gdyż nie mają z czego jej spłacić.

Dodatkowo zarzucili organowi drugiej instancji wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ nie uwzględnił bowiem wszystkich okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżących. Wziął pod uwagę jedynie stan zdrowia A.D. pomijając stan zdrowia B.D., pomimo iż zaskarżona decyzja odnosi się do obojga skarżących. Tymczasem B.D. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Przedmiotem sprawy jest umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego, głównym przedmiotem zainteresowania jest zatem sytuacja majątkowa i życiowa obojga skarżących. Pomijając stan zdrowia B.D. organy uchybiły przepisom nakazującym wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dokonanie jego wszechstronnej oceny. Zważywszy na wagę okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącej, uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja Kolegium jest sprzeczna z poglądami tego organu wyrażonymi we wcześniejszych decyzjach uchylających rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta odmawiające umorzenia omawianej należności. Kolegium nakazało bowiem zbadanie, czy wydanie decyzji odmownej nie spowoduje konieczności sięgania przez skarżących do środków z pomocy społecznej, o co zresztą skarżący starają się już w chwili obecnej, ubiegając się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja nie bierze również pod uwagę jej skutków dla budżetu domowego i możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb przez skarżących. Zestawiając wysokość ich dochodów wynoszących około 1.100 zł miesięcznie ze wszystkimi kosztami utrzymania, w tym wydatkami na żywność, nie ulega wątpliwości, że jest to suma ledwie wystarczająca na zaspokojenie podstawowych potrzeb i zapewnienie egzystencji. Okoliczności te oraz fakt korzystania przez nich z pomocy żywnościowej świadczą o wyjątkowo trudnej sytuacji skarżących. Nie ulega zatem wątpliwości, że odmowa umorzenia należności pogłębi i tak już trudną sytuację stron i uzależni ich od środków z pomocy społecznej.

Argument organu o spłacaniu przez skarżących kredytów zaciągniętych w instytucjach komercyjnych, co ma świadczyć o możliwości spłacenia należności publicznoprawnej jest zdaniem skarżących nielogiczny, gdyż środki z kredytów przeznaczyli na wykup mieszkania, nie zaś na indywidualne potrzeby i zachcianki.

Wątpliwe jest, aby skarżący kiedykolwiek byli w stanie spłacić omawianą należność. Zważywszy na ich wiek, nie wiadomo czemu miałoby służyć odroczenie płatności tego zobowiązania. Zawarta w decyzji informacja o tym jest zatem bezcelowa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się niezasadna

Przesłanki oraz zasady umarzania niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, przysługujących jednostkom sektora finansów publicznych, zostały uregulowane w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm., dalej w skrócie u.f.p.). Stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 2 tej ustawy organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do tego rodzaju należności, które zostały wymienione w art. 60 – w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego – jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Organem odwoławczym jest natomiast samorządowe kolegium odwoławcze, o czym stanowi art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p.

W myśl art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Przepis ten zawiera zatem odesłanie nakazujące w przypadku niepodatkowych należności publicznoprawnych stosowanie zasad umarzania należności cywilnoprawnych przysługujących jednostkom sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 55 u.f.p. Z kolei przesłanki umarzania należności cywilnoprawnych zostały wymienione w art. 56 ust. 1 u.f.p. Mogą one być umarzane w całości, jeżeli:

1) osoba fizyczna – zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł;

2) osoba prawna – została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;

5) zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Z treści art. 61 ust. 1 u.f.p. wynika, że rozstrzygnięcia w odniesieniu do niepodatkowych należności publicznoprawnych jednostek sektora finansów publicznych zapadają w formie decyzji. Oznacza to, że rozstrzygnięcia te powinny zostać poprzedzone postępowaniem przeprowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że nie istnieje przepis prawa, w myśl którego pozostawanie w trudnej czy nawet bardzo trudnej sytuacji materialnej automatycznie wiąże się z umorzeniem należności publicznoprawnych przysługującym gminie czy innym jednostkom sektora finansów publicznych. Nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnia przesłanki do umorzenia tego rodzaju należności, umorzenie ich nie jest obligatoryjne, lecz pozostaje w sferze uznania organu administracyjnego. Należy również mieć na względzie, że umorzenie zobowiązania publicznoprawnego jest równoznaczne z wygaśnięciem tego zobowiązania czyli definitywną rezygnacją organu władzy publicznej z możliwości uzyskania środków finansowych z tego tytułu.

Ponadto podstawą umorzenia należności nie mogą być negatywne odczucia psychiczne osób zobowiązanych, związane z prowadzeniem wobec nich postępowania egzekucyjnego, czy też subiektywne odbieranie przez zobowiązanych każdej podejmowanej przez organ próby wyegzekwowania należności stwierdzonej ostateczną decyzją lub odmowy umorzenia dochodzonej należności jako nękania ich.

Trudno uznać, że skarżący nie będą w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań publicznoprawnych, skoro spłacają liczne zobowiązania cywilnoprawne zaciągnięte w bankach komercyjnych oraz instytucjach parabankowych. Ponadto zatajając przez organem pierwszej instancji fakt uzyskiwania przez B.D. dochodów z tytułu renty socjalnej powinni byli liczyć się z konsekwencjami w postaci obowiązku zwrotu nienależnie uzyskanego dodatku mieszkaniowego oraz związanej z tym sankcji, tzn. konieczności zwrotu podwójnej wysokości tego świadczenia.

Odnosząc się do zarzutu, iż wyegzekwowanie od nich należności z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego uniemożliwi skarżącym zaspokajanie ich podstawowych potrzeb życiowych, należy zwrócić uwagę na dwie kwestie.

Po pierwsze, funkcję zabezpieczającą dłużnika (utrzymującego się tak jak w przypadku skarżących ze świadczeń otrzymywanych z ZUS) przed utratą dochodu pozwalającego na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb życiowych pełni regulacja zawarta w art. 10 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619) dalej w skrócie u.p.e.a., w myśl którego świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. Z kolei art. 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) określa, w jakiej części emerytury i renty wolne są od potrąceń i egzekucji. Ponadto w myśl art. 10 § 4 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej nie podlegają m.in. zasiłki pielęgnacyjne, a to właśnie świadczenie otrzymuje B.D.. Tak więc nawet ewentualne skierowanie omawianej należności na drogę egzekucji administracyjnej nie pozbawi skarżących środków na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych, w przewidzianej przepisami prawa wysokości.

Po drugie natomiast, argumentacja zawarta w skardze opiera się na założeniu, że nieuchronną konsekwencją odmowy umorzenia należności objętych wnioskiem skarżących będzie niezwłoczne ich wyegzekwowanie, co wpłynie negatywnie na ich sytuację życiową i zmusi do korzystania z pomocy społecznej. Argumentacja ta znajduje zapewne swoje źródło w poglądzie wyrażonym m.in. przez WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r., I SA/Sz 797/11 (LEX nr 1107552), w myśl którego nie może powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, zaś organ tę okoliczność całkowicie pomija. Pogląd ten, zapewne słuszny w sprawie, w której go sformułowano, nie musi automatycznie przekładać się na okoliczności każdej innej sprawy dotyczącej umorzenia należności publicznoprawnych.

Jak bowiem wynika z akt niniejszej sprawy, skarżąca B.D. dysponuje majątkiem w postaci lokalu mieszkalnego stanowiącego jej własność, w którym zamieszkuje wraz z małżonkiem. W myśl art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.) wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika (hipoteka przymusowa). Po uzyskaniu takiego zabezpieczenia wierzyciel może, na stosowny wniosek skarżących, odroczyć termin spłaty należności na dogodny dla nich czas (np. gdy uregulują swoje zobowiązania cywilnoprawne) lub rozłożyć spłatę należności na raty możliwe do spłaty przez skarżących. Rozwiązanie takie stanowiłoby wyważenie interesu skarżących, którzy spłaciliby należność w czasie, gdy będą w stanie to uczynić oraz interesu organu, który nie utraciłby możliwości wyegzekwowania jej w przyszłości, choćby nawet od ewentualnych spadkobierców skarżących – nie ryzykując jednocześnie przedawnienia należności.

Jeżeli chodzi o zarzut nie wzięcia pod uwagę przez organy stanu zdrowia B.D. i jej znacznego stopnia niepełnosprawności, to wprawdzie istotnie jest to równoznaczne z naruszeniem art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., jednakże nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Za takim wnioskiem przemawiają zamieszczone wyżej uwagi na temat możliwości wyegzekwowania należności od skarżących w przyszłości, w sposób możliwie najmniej dla nich dolegliwy.

Analiza wystąpienia w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanek umorzenia należności przewidzianych w art. 55 u.f.p. (znajdujących zastosowanie do należności publicznoprawnych na mocy art. 64 ust. 1 u.f.p.) prowadzi do wniosku, że ewentualne uwzględnienie żądania skarżących mogłoby nastąpić tylko dzięki zaistnieniu przesłanki z art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p., tzn. ze względu na ważny interes dłużnika. Interes ten zaistnieje wówczas, gdy dłużnikowi w spełnieniu ciążącego na nim zobowiązania stanie na przeszkodzie okoliczność nadzwyczajna, niezależna od jego woli i niemożliwa do przezwyciężenia. Należy jednakże zgodzić się z poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż sytuacja skarżących niewątpliwie jest bardzo trudna, lecz nie można stwierdzić, że ma ona charakter nadzwyczajnego zdarzenia losowego, niezależnego od nich. Obecna sytuacja skarżących jest bowiem efektem ich działania polegającego na wieloletnim ubieganiu się o przyznanie dodatku mieszkaniowego i pobieraniu tego świadczenia, przy równoczesnym konsekwentnym zatajaniu dochodów B.D. z tytułu renty socjalnej.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów bądź granice uznania administracyjnego, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a. Zasady postępowania dowodowego wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. zostały wprawdzie naruszone w opisany wyżej sposób, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało oddalić.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznanego pełnomocnikowi skarżących wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy znajduje oparcie w art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).