Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2292/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5
journal: Dz.U. 1920 nr 7 poz 44
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny /spr./ Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 552/13 w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 6 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych po rozpatrzeniu odwołania I. L., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] grudnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez I. L.

We wniosku o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego I. L. wskazał, że poprzednio nosił imię i nazwisko I. W. oraz że jest synem D. (M., M.) i I., urodził się [...] lutego 1935 r. w [...], zaś zgodnie z dokumentami izraelskimi [...] czerwca 1936 r. Do rozpoczęcia wojny mieszkał w [...], po wojnie wraz z matką i jej drugim mężem wyjechali przez Austrię w 1948 r. do Izraela. Wnioskodawca twierdził w toku postępowania, że jego biologicznym ojcem był D. W. urodzony w 1908 r., który pozostał w Polsce, skąd w 1957 r. wyjechał do Izraela. Obywatelstwo izraelskie nabył w dniu [...] kwietnia 1957 r., zmarł w Izraelu w dniu [...] marca 1961 r. Według oświadczenia wnioskodawcy, jego matka I. W. – córka M. i F., urodziła się w dniu [...] kwietnia 1914 r. w [...]. Wnioskodawca w piśmie z 6 sierpnia 2012 r. oświadczył, że jego rodzice I. W. i D. W. zawarli związek małżeński około 1930 r. w [...], nie posiada aktu urodzenia, nie wie czy kiedykolwiek został sporządzony i nie będzie go odtwarzał, nie posiada żadnych dokumentów wskazujących na posiadanie przez niego i jego rodziców obywatelstwa polskiego. W piśmie tym wskazał także, że jego ojciec D. W. urodził się w [...] i do 1957 r. zamieszkiwał w [...], kiedy wyjechał na stałe do Izraela. Wnioskodawca przedłożył dokument potwierdzający, że w dniu [...] lipca 1953 r. orzeczeniem Sądu Okręgowego w [...] został adoptowany przez M. L. (M. L.) – drugiego męża jego matki – I. L. W trakcie postępowania, w piśmie z 18 sierpnia 2012 r., wnioskodawca poinformował, że jego biologiczny ojciec D. W. zamieszkiwał w [...], przy ul. [...], a w piśmie z 16 grudnia 2012 r. wskazał, że D. W. był synem A. i E.

Z dokumentacji izraelskiej przedstawionej przez skarżącego nie wynika imię i nazwisko jego biologicznego ojca, jak również nie potwierdza ich dokumentacja ITS, wytworzona w okresie pobytu skarżącego i jego matki w austriackim obozie dla uchodźców /lata 1946-1948/. Jedynie w karcie zgłoszeniowej z centralnej kartoteki osób zarejestrowanych w ITS /Zentrale Namenkartei/ na nazwisko I. (I., I.) L./V. (W.), podano, że jest on synem D., przy czym brak nazwiska, jak też innych danych tej osoby. Wnioskodawca nie przedłożył także żadnych polskich dokumentów, z których wynikałoby, kto jest jego ojcem biologicznym. Dokumentów takich nie odnalazł również organ I instancji, mimo podjęcia szerokich poszukiwań.

Z przedłożonej przez stronę dokumentacji izraelskiej wynika, że osoba o imieniu i nazwisku D. W., urodzona w 1908 r. w Polsce, przybyła do Izraela w 1957 r., nabywając obywatelstwo tego państwa w dniu [...] kwietnia 1957 r. i zmarła w dniu [...] marca 1961 r. Minister uznał, że na tej podstawie nie można ustalić jakiegokolwiek pokrewieństwa tej osoby ze skarżącym, a w szczególności, że jest ona jego ojcem, bowiem poza podobieństwem nazwiska (używanego także przez stronę do 1953 r.), nic nie wskazuje na ich związki rodzinne.

W piśmie z 18 października 2012 r. IPN poinformował, że nie odnalazł akt paszportowych D. W. (W.), ur. w 1908 r., zamieszkałego w [...], przy ul. [...]. Nadesłał natomiast dokumenty paszportowe z 1957 r. innej osoby o tym samym imieniu i nazwisku oraz tym samym roku urodzenia. Według tych dokumentów D. W. (W.) - obywatel polski urodził się w 1908 r. w [...], i był synem S. i E. a nie A. i E. Osoba ta była wdowcem a nie rozwodnikiem, którym musiał być ojciec strony, by jego matka mogła zawrzeć ponowne małżeństwo w 1946 r. - jeżeli, jak twierdzi strona - jego biologiczni rodzice zawarli związek małżeński ok. 1930 r. w Warszawie i nie zamieszkiwał przed wyjazdem z Polski w [...] przy ul. [...], lecz w [...]. Z dokumentacji tej wynika także, że kilka miesięcy wcześniej przybył z ZSRR jako repatriant. Minister podkreślił przy tym, że skarżący nie załączył do akt sprawy odpisu własnego aktu urodzenia, w którym wskazane byłyby dane jego ojca i wyjaśnił, że w USC właściwym wg wskazywanego przez stronę jego miejsca narodzin /w [...]/ brak jest jego aktu urodzenia. Uznał też, że brak aktu urodzenia wnioskodawcy, jak też innych polskich dokumentów potwierdzających dane, jakie winny wynikać z tego dokumentu uniemożliwia ustalenie właściwej daty i miejsca urodzenia wnioskodawcy, a zebrany materiał nie potwierdza, że wnioskodawca urodził się w Polsce.

Brak jest również dowodów na to, aby którekolwiek z jego rodziców nabyło obywatelstwo polskie przed datą jego narodzin i posiadało je w tej dacie, tym samym nie ma podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca mógł nabyć obywatelstwo polskie po jednym z rodziców. W konsekwencji Minister uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że I. L. nabył obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 1 w związku z art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. Materiał dowodowy nie potwierdza także, iż zainteresowany nabył to obywatelstwo w okresie późniejszym.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę I. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] stycznia 2013 r. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów przedłożonych przez skarżącego, nie można ustalić danych osobowych jego biologicznego ojca, jak też miejsca i daty jego narodzin oraz danych jego matki, jak również, czy urodził się jako dziecko ślubne ze związku małżeńskiego D. W. i I. W., czy też jako dziecko nieślubne. Skarżący nie przedłożył aktu urodzenia, ani aktu małżeństwa swoich rodziców, natomiast dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie zawierały danych, w oparciu o które można byłoby uznać twierdzenia skarżącego za udokumentowane.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez I. L. zaskarżono wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną zarzucił: niewłaściwe zastosowanie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. poprzez nieustalenie nabycia przez skarżącego obywatelstwa polskiego; niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. poprzez odmowę stwierdzenia posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego; naruszenie art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, a także art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 10, 75, 77, 78, 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez: 1) nierozpatrzenie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. z powodu pozbawienia skarżącego czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, tj. zgłoszenia wniosków dowodowych i wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego; 2) nieuwzględnienie zarzutu braku pełnego zgromadzenia materiału dowodowego istotnego dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego w sprawie z powodu niewyczerpania przez organ naczelny wszystkich możliwości dowodowych, błąd w ustaleniach faktycznych spowodowany nie tylko nieuwzględnieniem zarzutu braku w pełni zebrania materiału dowodowego, ale również brakiem wszechstronnej jego analizy oraz błędną oceną poszczególnych, zgromadzonych w sprawie dowodów. W ocenie skarżącego naruszenia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w ich wyniku doszło do oddalenia skargi zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Z powołanych względów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2013 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2012 r., a także o zasądzenie kosztów wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Wbrew stanowisku skarżącego, zaskarżony wyrok Sądu I instancji został wydany bez naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Należy przypomnieć, że realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych poprzez obowiązek przedstawienia znajdujących się w jej posiadaniu informacji i dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązek ten w żaden sposób nie wyłącza wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznacza, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. To na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w znaczeniu obiektywnym (materialnym), sprowadzający się do obciążenia wnioskodawcy skutkami prawnymi nieudowodnienia okoliczności, których stwierdzenie jest podstawą wydania decyzji zgodnie ze zgłoszonym żądaniem. Strona powinna być świadoma obowiązywania tejże zasady, jak też faktu, iż ustalenia poczynione przez organ w dotychczasowym postępowaniu nie pozwalają wydać decyzji dla niej korzystnej. Przyjąć w związku z tym należy, że w sprawach, w których strona nie przedstawiła, jak też organ nie znalazł z urzędu dowodów potwierdzających fakty i zdarzenia, z których strona wywodzi dla siebie określone (z reguły korzystne) skutki prawne, przed wydaniem decyzji negatywnej organ administracji powinien wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedstawienie przez nią brakujących dowodów, czy też sprecyzowania dotychczasowych niejasnych, czy tez ogólnikowych wyjaśnień. Tak formułowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko interpretacyjne (por. wyrok NSA z 27 lipca 2011 r. sygn. II OSK 1560/10) odnoszące się do zasady czynnego udziału strony w postępowaniu należy w pełni podzielić. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił Sądowi I instancji niedostrzeżenie tego, że w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Ministra uniemożliwiono mu zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenie się na jego temat. Tak formułowany zarzut mógłby jednakże odnieść skutek tylko wówczas, gdyby stawiająca go strona wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W skardze kasacyjnej podniesiono, że powyższe uchybienie spowodowało pozbawienie skarżącego możliwości odniesienia się i wyjaśnienia występujących rozbieżności pomiędzy dokumentami w jego i rodziców danych osobowych, a także złożenia wniosku dowodowego o zwrócenie się do Archiwum Akt Nowych i Archiwum [...] o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego zmierzającego do odnalezienia innych dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższy zarzut jest niezasadny, ponieważ w postępowaniu odwoławczym zakończonym zaskarżoną decyzją nie było prowadzone uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. Naruszenie zasady czynnego udziału strony nie ma miejsca w postępowaniu odwoławczym, gdy organ II instancji nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego, a strona została poinformowana o uprawnieniach wskazanych w art. 10 § 1 k.p.a. przez organ I instancji. O możliwości zapoznania się z zebranym materiałem pouczono pismem Wojewody z dnia 30 lipca 2012 r. i wówczas to skarżący mógł zapoznać się z zebranym materiałem, wyjaśnić rozbieżności, czy też nieścisłości w dokumentacji i złożyć stosowne wnioski dowodowe. Wnioski dowodowe wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, mógł złożyć już w odwołaniu, jednak zaniechał tego, ograniczając się do stwierdzenia, że decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., bez bliższego określenia, na czym naruszenie wskazanych przepisów miałoby polegać.

Prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego podjął szereg czynności w celu odszukania dowodów, które mogłyby wskazywać, że skarżący nabył obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. Organ I instancji pismami z 30 lipca 2012 r. zwrócił się do USC [...] Wydział Archiwum o odszukanie i przesłanie odpisów zupełnych: aktów urodzenia wnioskodawcy oraz I. K., a także aktu małżeństwa D. W. (W.) i I. K. zawartego prawdopodobnie pomiędzy 1932 r. a 1936 r. (wystąpienie uzupełniono o informację podaną przez stronę, że małżeństwo zostało zawarte około 1930 r. w [...]. Zwrócił się także do Instytutu Pamięci Narodowej o odszukanie i przesłanie dokumentów ze zbiorów Międzynarodowego Biura Poszukiwań w Bad Arolsen, dotyczących wnioskodawcy, I. K. i M. (M.) L. oraz Żydowskiego Instytutu Historycznego o odszukanie i przesłanie dokumentów dotyczących wnioskodawcy, I. K. i M. (M.) L. Organ I instancji wezwał wnioskodawcę do złożenia odpisu jego aktu urodzenia (informując o możliwości odtworzenia tego aktu), dokumentów potwierdzających posiadanie przez stronę i jego rodziców obywatelstwa polskiego, odpisu aktu małżeństwa rodziców wnioskodawcy (D. W. i I. K.), zaś w przypadku nieposiadania – o wskazanie daty i miejsca zawarcia małżeństwa przez ww. osoby, a także szczegółowego życiorysu wnioskodawcy i jego rodziców, podanie informacji, czy zainteresowany został adoptowany przez drugiego męża matki – M. L. i potwierdzenie tego stosownym dokumentem, dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego przez M. L. i zaświadczenia właściwego organu o przebiegu służby wojskowej M. L. w armii izraelskiej do dnia 19 stycznia 1951 r. Natomiast pismami z 14 i 24 sierpnia 2012 r. organ I instancji wystąpił do IPN o odszukanie i przesłanie uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem kopii akt paszportowych D. W. (W.). Należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że organ administracji podjął wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. i nie można zarzucić mu bierności w postępowaniu.

Skarżący, pomimo wezwania przez organ I instancji (pismo z 30 lipca 2012 r.), nie przedłożył aktu urodzenia, ani aktu małżeństwa swoich rodziców, a na podstawie dołączonych do sprawy dokumentów nie jest możliwe poczynienie ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W tym kontekście nie można pominąć stanowiska skarżącego, który w odpowiedzi na wyżej powołane wezwanie przedłożył pismo, w którym stwierdził, że nie posiada aktu urodzenia, ani nie wie, czy kiedykolwiek został on sporządzony, jak również nie będzie go odtwarzał. Do pisma skarżący dołączył jedynie orzeczenie Sądu Okręgowego w [...] (Akta osobowe [...]) zezwalające M. L. na adopcję I. W., będącego synem jego żony I. z poprzedniego małżeństwa. Należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że powyższe orzeczenie potwierdza jedynie fakt adopcji skarżącego przez męża jego matki, natomiast nie wskazuje danych jego ojca biologicznego ani pochodzenia skarżącego ze związku małżeńskiego. Czynności poszukiwawcze organu I instancji w przedmiocie aktów stanu cywilnego dotyczących skarżącego oraz jego rodziców przyniosły wynik negatywny, ponieważ dokumentów tych nie odnaleziono w Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego [...]. Z kolei skarżący przedstawił świadectwo wydane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Izraela, potwierdzające, że D. W. urodzony w 1908 r. w Polsce, zmarły w dniu [...] marca 1961 r. nabył obywatelstwo izraelskie w dniu [...] kwietnia 1957 r., jednak powyższy dokument poza okolicznościami w nim wskazanymi, nie potwierdza pochodzenia skarżącego od D. W. Czynności zmierzające do odnalezienia dokumentacji dotyczącej domniemanego ojca biologicznego skarżącego, który wg jego twierdzeń miał być urodzony w [...] i zamieszkały do 1957 r. w [...] przy ul. [...] również nie przyniosły rezultatu, ponieważ IPN, ani Żydowski Instytut Historyczny nie dysponują dokumentacją dotyczącą tej osoby. Wprawdzie w zasobach Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN odnaleziono dokumentację dotyczącą D. W., syna S., urodzonego w 1908 r. w [...], w postaci karty repatriacyjnej oraz kwestionariusza paszportowego, z których wynika, że po przybyciu do Polski z ZSRR udaje się do [...] pow. [...], że jest wdowcem i posiada obywatelstwo polskie, ale nie zostało wykazane, aby osoba ta była ojcem skarżącego. Co więcej, skarżący w toku postępowanie przed Sądem I instancji, przy piśmie z 18 maja 2013 r., przedłożył dokumentację pozyskaną z Międzynarodowej Służby Poszukiwań Bad Arolsen, z której wynikają jeszcze inne dane osoby o personaliach D. W., a mianowicie, że urodził się w 1904 r., był narodowości polskiej, jego ostatnim znanym miejscem zamieszkania była [...], a stały adres to [...], [...]., co nie jest spójne z informacjami podawanymi przez skarżącego jako danymi jego biologicznego ojca.

Należy podkreślić, że wyłączną podstawę rozstrzygnięcia stwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego powinny stanowić dowody pozwalające na bezsporne zidentyfikowanie osoby wnioskującej o wydanie decyzji. W sprzeczności z tą zasadą stoi zaś zapatrywanie, które pozwala, by sfera praw publicznych danej osoby została określona w oparciu o rozbieżne dane, począwszy od daty i miejsca urodzenia skarżącego, danych jego biologicznego ojca, wątpliwości co do tego, czy skarżący był dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego, czy też był dzieckiem pozamałżeńskim. Na podstawie zebranych dowodów nie jest możliwe ustalenie danych osobowych jego biologicznego ojca, jak również miejsca i daty jego narodzin oraz danych jego matki, jak również czy urodził się jako dziecko ślubne z domniemanego związku małżeńskiego D. W. i I. W., czy też jest dzieckiem pozamałżeńskim. Bezsporne ustalenie powyższych kwestii jest konieczne z uwagi na art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego, zgodnie z którym obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie oraz art. 5 tej ustawy, stanowiący, że przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, a dzieci nieślubne – obywatelstwo matki. Stwierdzenie urodzenia w danym czasie oraz miejscu, a także pochodzenie od rodziców, pozostających albo niepozostających w związku małżeńskim, należy wykazać aktami stanu cywilnego, które stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych (art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego – Dz. U. z 2014 r., poz. 1741 ze zm., art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego – Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1264 ze zm. obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji). W razie zaginięcia lub zniszczenia w całości lub w części księgi stanu cywilnego i w sytuacji, gdy strona nie posiada odpisu aktu stanu cywilnego możliwe jest odtworzenie jego treści w trybie przewidzianym w art. 34 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego obowiązującej w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący został o takiej możliwości pouczony przez organ I instancji, jednak nie podjął działań zmierzających do uzyskania własnego aktu urodzenia, oświadczając, że nie będzie go odtwarzał. Dlatego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, że skarżący nie miał obiektywnych możliwości wykazania faktu swojego urodzenia i pochodzenia dokumentem źródłowym, czyli odpisem aktu urodzenia oraz że faktem notoryjnym jest, że księgi metrykalne zwłaszcza wyznania mojżeszowego oraz księgi ludności stałej z okresu przedwojennego z [...] zachowały się jedynie w znikomej części, albowiem Archiwum [...] zostało w całości zniszczone w czasie Powstania Warszawskiego. Należy pamiętać, że wystąpienie z wnioskiem o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego wiąże się z obowiązkiem współpracy wnioskodawcy z organem prowadzącym postępowanie w celu ustalenia wszystkich niezbędnych w tym zakresie okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonych okoliczności może prowadzić do wydania decyzji niekorzystnej dla strony (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 820/08). Nałożenie na organy administracji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ we własnym zakresie nie może, z uwagi na szczególne okoliczności sprawy dotyczące strony, zgromadzić wszystkich dowodów niezbędnych do załatwienia sprawy.

Trzeba wskazać, że wykazanie okoliczności ujętych w aktach stanu cywilnego jest możliwe również na podstawie innych dokumentów stwierdzających zdarzenia i dane wynikające z tych aktów, jednak należało podzielić pogląd Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie taka dokumentacja nie została odnaleziona. Zebrane w sprawie dokumenty nie rozstrzygają wątpliwości co do daty i miejsca urodzenia skarżącego, ani nie wyjaśniają kwestii, czy był dzieckiem obywatela polskiego, pochodzącym z małżeństwa, czy też był dzieckiem pozamałżeńskim, czy matka skarżącego, w chwili zawarcia następnego związku małżeńskiego była wdową, czy też rozwódką. Wbrew twierdzeniom skarżącego różnice w danych dotyczących osoby (czy też osób) o personaliach D. W. są zasadnicze i nie pozwalają na ustalenie, czy rzeczywiście osoba o personaliach wskazanych przez skarżącego była jego ojcem biologicznym.

Należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, na podstawie którego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie. Skarżący nie przestawił takich dokumentów, które pozwalałby na podważenie ustaleń i wnioskowania organów administracji. Przedstawione przez stronę skarżącą dokumenty stanowią wiarygodne dowody, jednakże są niewystarczające do jednoznacznego i kategorycznego ustalenia okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i stwierdzenia posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego w oparciu o wyżej wymienione przepisy. W tym stanie rzeczy nie są trafne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, czyli art. 7, 75, 77, 78, 80, 107 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a., a w szczególności zarzut przekroczenia przez organ administracji granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Wobec nienaruszenia ww. przepisów postępowania administracyjnego nie można też zgodzić się z zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych. Nie zostały naruszone przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ Sąd I instancji miał podstawy do oddalenia skargi (art. 151 p.p.s.a. nie został naruszony), a więc nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie mógł być zastosowany), natomiast zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2, art. 135, art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma uzasadnienia.

Z powyższych względów nie budzi zastrzeżeń ocena Sądu I instancji sprowadzająca się do stwierdzenia, że ustalenia poczynione w sprawie nie pozwalały na stwierdzenie, iż skarżący nabył obywatelstwo polskie przez urodzenie na podstawie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego, czego konsekwencją był brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego złożonego na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy oraz to, że zarzuty naruszenia powyżej wskazanych przepisów prawa materialnego skarżący połączył w skardze kasacyjnej z ich niewłaściwym zastosowaniem, zarzuty naruszenia wskazanych przez stronę przepisów cyt. ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego oraz ustawy o obywatelstwie polskim należało oddalić.

W tych warunkach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.