Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 420/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 pae. 3 w związku z art. 148 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant referent - stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K. O. i R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] r. nr [...] Prezydent B., po rozpoznaniu wniosku "A" Spółki z o.o. w B., określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejących budynków o hale produkcyjno-wysyłkowo-magazynowe wraz z częścią socjalną przy ul. [...] (pgr. nr [...] gm. kat. L.) w B.

W następstwie złożonego od tej decyzji odwołania przez K. i R. małżonków O. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna.

Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2007 r. K. i R. O. zwrócili się do Prezydenta Miasta B. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r.. Jako podstawę wznowienia wskazali przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołując się na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. uchylającą decyzję Prezydenta Miasta B. dotyczącą pozwolenia na budowę, wskazali na błędy w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który stanowił podstawę do wydania decyzji środowiskowej. Zarzucili, że inwestor celowo i świadomie wprowadził błąd urzędy i organy, pomijając istotne okoliczności i wcześniej prowadzone badania co do zawartości ołowiu występującego w glebie na ich posesji. Dodali, iż z uwagi na odmowę udostępnienia wyników badań gleby przeprowadzonych przez Spółkę "A" zlecili wykonanie takich badań przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, zdając sobie sprawę o ich istotności w niniejszej sprawie.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta B. odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] r.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że brak dowodów, aby inwestor powodował nadal zanieczyszczenie środowiska gruntowego ołowiem. Nie stwierdzono także, aby raport oddziaływania na środowisko zawierał fałszywe dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Nadto wskazano, że raport z badań nr [...] z lutego 2007 r., będący podstawą wniosku o wznowienie postępowania, strony odebrały przed dniem 14 lutego 2007 r., wobec czego nie został zachowany ustawowy termin do skutecznego wznowienia postępowania, określony w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli K. i R. O., domagając się jej uchylenia, jak również wznowienie postępowania i uchylenia decyzji z dnia [...] r.

Po jego rozpatrzeniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu wskazano, że przed przystąpieniem do merytorycznej oceny organ pierwszej instancji winien w pierwszej kolejności zbadać wniosek o wznowienie pod względem formalnym, a szczególności w zakresie terminowości jego złożenia, mając na uwadze treść art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W podstawie prawnej przywołał art. 149 § 3, art. 150 § 1 w związku z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu wskazał jako przyczynę odmowy wznowienia postępowania uchybienie terminu do złożenia wniosku określonego w art. 148 § 1 Kodeksu.

Także od tej decyzji K. i R. O. wnieśli odwołanie.

Rozpatrując to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie tego organu. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie daty powzięcia przez odwołujących wiadomości o raporcie nr [...] w dniu [...] r. oraz daty wniesienia przez nich wniosku o wznowienie w dniu 11 kwietnia 2007 r., co przesądziło o przekroczeniu terminu wskazanego w art. 148 Kodeksu. Dodało także, że podnoszona przesłanka fałszywości dowodu nie jest oczywista i musiałaby być stwierdzona w odrębnym postępowaniu. Nadto wskazało, iż wobec faktu, iż doszło do wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o wznowieniu postępowania, co rażąco narusza prawo, należało uchylić decyzję odmawiającą wznowienia i umorzyć postępowanie.

W wyniku wniesienia przez K. i R. O. oraz J. O. odrębnych skarg na powyższą decyzję sprawę rozpatrywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 116/09 oddalił te skargi. W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności wskazał, iż orzekający w przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym Prezydent Miasta B. działał z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Jednak mocą art. 150 § 1 Kodeksu, organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zatem, w analizowanej sprawie organem właściwym było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Ten bowiem organ wydał decyzję z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, czyli decyzję w ostatniej instancji. Dalej Sąd wskazał, iż rozpoznanie w takiej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania przez Prezydenta Miasta wyczerpuje przesłankę nieważności. Jednak organ odwoławczy rozpoznając odwołanie, nie był uprawniony do takiego działania. Jego rolą było bowiem rozpoznanie odwołania w zwyczajnym toku instancji, a tym samym jego kompetencje ograniczone były do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem w tej sprawie mogło być uchylenie decyzji i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji. Jednocześnie Sąd wskazał, że do rozpoznania pozostał tym samym wniosek skarżących z dnia 10 kwietnia 2007 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydent Miasta B, z dnia [...] r, który organ pierwszej instancji powinien przekazać do organu właściwego, czyli Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.

Rozpatrując zatem ponownie przesłany wniosek K. i R. O. z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium, Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta B. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgodny na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Kolegium przypomniało, że w wymienionym wniosku Strony domagały się wznowienia postępowania z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, że postępowanie zmierzające do wydania decyzji środowiskowej zawierało szereg uchybień i w rezultacie nie wykazało szkodliwego oddziaływania na nieruchomość wnioskujących, co dodatkowo potwierdziły pomiary skażenia gleby zawarte w raporcie nr [...] sporządzonym na zlecenie zainteresowanych. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium postanowiło odmówić wznowienia postępowania. Informując, iż w postępowaniu wznowieniowym wyróżnia się dwa etapy, a mianowicie etap wstępny- wyjaśniający – kończący się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia oraz etap właściwy – kończący się wydaniem decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 lub art. 151 § 1 pkt 2 lub art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kolegium podkreśliło, że etap merytorycznej oceny przesłanek wznowienia musi być poprzedzony zbadaniem wniosku pod względem formalnym, m.in. terminowości jego złożenia. Dokonując zatem oceny złożonego wniosku przy uwzględnieniu art. 148, według którego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydal w sprawie decyzje w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, Kolegium stwierdziło, że niniejszy wniosek o wznowienie postępowania złożony został z przekroczeniem ustawowego terminu. Z akt sprawy wynika bowiem, że wiadomość o raporcie nr [...] strony powzięły w dniu 12 lutego 2007 r., podczas gdy wniosek o wznowienie postępowania datowany na dzień 10 kwietnia 2007, wpłynął do organu w dniu 11 kwietnia 2007 r. Zatem w tych warunkach organ zobligowany był wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył J. O. oraz K. i R. O. Zarzucili organowi naruszenie art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż wnioskodawcy złożyli wniosek po upływie terminu. Podkreślili, że raport nr [...] został sporządzony z uwagi na niemożność uzyskania wyników badań przeprowadzonych w trakcie postępowania. Wyjaśnili, że przedmiotowy raport stanowił podstawę decyzji Wojewody [...], na podstawie której "skarżący posiedli wiedzę o spełnieniu przesłanek złożenia wniosku o wznowienie postępowania". Stąd zasadnym jest twierdzenie, iż dopiero decyzja Wojewody wraz z uzasadnieniem stanowiła dla skarżących "źródło informacji o mocy i wadze dowodowej raportu, jak również powstała nowa okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego". Nadto podnieśli, iż organ powinien wznowić postępowanie z urzędu, co wynika z treści art. 147 Kodeksu. Podnieśli, iż fakty wynikające z raportu nr [...] pozostają w ścisłym związku z decyzją środowiskową, podważając dokument stanowiący podstawę wydania tej decyzji. Stanowi on także o fałszywości przedstawionych w postępowaniu środowiskowym dowodów i dokumentów.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 150 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało swoją wcześniejszą decyzję w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie powtórzyło w ogólnym zarysie argumentację przedstawioną w decyzji wcześniejszej. Podkreśliło, że w przeprowadzonym postępowaniu wykazane zostało, że wniosek stron o wznowienie postępowania został złożony po terminie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zostały przedstawione żadne nowe okoliczności czy dowody przemawiające za odmienną interpretacją ustalonego stanu faktycznego. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa godzące w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli J. O. oraz K. i R. O. Zarządzeniem Sądu z dnia 23 kwietnia 2010 r. skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W swoich skargach skarżący powtórzyli w ogólnym zarysie zarzuty i argumenty sformułowane wcześniej we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W łącznej odpowiedzi na te skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2010 r. skarga J. O. została odrzucona.

W piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2010 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania "A" Sp. z o.o. w B. wniósł o oddalenie skarg akcentując, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są następstwem zastosowania się Kolegium do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lipca 2009 r. W dalszej części podał, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaną decyzją środowiskową został złożony z uchybieniem ustawowego terminu. Skoro bowiem podstawą wznowienia jest raport nr [...] z dnia 12 lutego 2007 r., który najpóźniej w dniu 14 lutego był w posiadaniu K. i R. O., gdyż w tym dniu złożyli go do akt sprawy prowadzonej przez Wojewodę [...], to wpływ wniosku o wznowienie do organu w dniu 11 kwietnia 2007 r., nastąpiło po upływie jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaakceptować argumentacji przedstawionej przez zainteresowanych, że "termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie biegnie od daty dowiedzenia się o okoliczności mogącej stanowić podstawę wznowienie, ale od uzyskanego urzędowego stanowiska, że sytuacja taka zachodzi". W ocenie uczestniczki postępowania termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie zawsze od daty dowiedzenia się o okoliczności mogącej stanowić podstawę do wznowienia, a nie od daty, w której strona została przez kogokolwiek uświadomiona, że dana okoliczność daje podstawę do złożenia takiego wniosku. Dodatkowo podniesiono, że niezależnie od powyższego, przedmiotowy raport nie może stanowić przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to bowiem dowód istniejący w chwili wydania kwestionowanej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych lecz został sporządzony po upływie niemal dwóch lat od jej wydania. Nawet, gdyby uznać, że z tego raportu miałaby wynikać nowa okoliczność faktyczna nieznana organom, to należało by przyjąć, iż nie jest to okoliczność istotna w rozumieniu cytowanego przepisu.

W dodatkowym piśmie z dnia 23 sierpnia 2010 r. skarżący K. i R. O. odnosząc się do pisma uczestniczki postępowania wskazali na chronologię działań w sprawie. Podnieśli, że postępowania w sprawie szkodliwego działania Spółki toczą się od 2003 r., kiedy "A" przeprowadziła wywiad środowiskowy, a w 2004 r. badania gleby – w celu określenia zasięgu wielkości skażenia. Niestety badania te nie zostały udostępnione, chociaż wiedziały o nich organy. Raport nr [...] wykonany został dla Wojewody [...] celem uzyskania statusu strony w prowadzonym prze nim postępowaniu. Pomimo, iż sprawa ciągnie się już parę lat, to nie jest ona załatwiona z poszanowaniem życia i zdrowia wielu osób mieszkających w zasięgu oddziaływania Spółki.

Rozpoznając skargę małżonków O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt (decyzja bądź postanowienie) wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego przepisów postępowania, sąd, w zależności od stopnia tego naruszenia, eliminuje taki akt z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie (§ 1 pkt 1) lub stwierdzenie nieważności (§ 1 pkt 2). W innym wypadku skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 cytowanej ustawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, co oznacza, że ocenia sprawę w jej całokształcie.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podobnie jak i decyzji ją poprzedzającej, wykazało, że decyzje te nie są dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.

Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. było zagadnienie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejących budynków o hale produkcyjno-wysyłkowo-magazynowe wraz z częścią socjalną przy ulicy [...] w B. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy – (por. szerzej np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą).

Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 ( 1 Kodeksu, czyli zbadania czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero, jeżeli termin został zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1), względnie dokonać decyzją odmowy wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przeprowadzone postępowanie wznowienie może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1,) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).

W rozpatrywanej sprawie strona powoływała się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie okoliczność, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a w pkt 5- wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.

Należy podkreślić, że wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego. O jego podjęciu bądź odmowie rozstrzyga, jak wskazano powyżej, stosownie do treści art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego, właściwy organ. Podanie uruchamia bowiem postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Właściwy organ zobligowany jest zatem do zbadania m.in. czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 Kodeksu. Oprócz ustalenia czy nie zachodzi z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych niedopuszczalność wznowienia, w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania, organ administracji ma prawo i obowiązek badać tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kodeksu) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99 (ONSA 2001/4/179).

W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy trzeba przypomnieć, iż skarżący podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta B. złożyli 10 kwietnia 2007 r. Rozpatrujące to podanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zasadnie przeprowadziło jego badanie wstępne, przede wszystkim odnosząc je do terminowości złożenia tego podania. Zgodnie z art. 148 Kodeksu, strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego). Uchybienie tego terminu jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania

Dokonując analizy niniejszej sprawy trzeba podkreślić, że we "wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego wydania decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejących budynków o hale produkcyjno- wysyłkowo-magazynowe wraz z częścią socjalną przy ulicy [...] w B." złożonym przez skarżących w dniu 10 kwietnia 2007 r. wskazali oni jako przyczyny wznowienia m.in. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, odnosząc się w tym zakresie do przygotowanego na ich zlecenie raportu nr [...] potwierdzającego przekroczenie dopuszczanych stężeń ołowiu w glebie. Bezsporny w sprawie pozostaje fakt, iż skarżący byli w posiadaniu wymienionego powyżej raportu najpóźniej w dniu 14 lutego 2007 r., kiedy złożyli go do akt postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...], a dotyczącego pozwolenia na budowę przedmiotowych hal. Wynika to bezpośrednio z samej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Stąd też złożenie w dniu 10 kwietnia 2007 r. wniosku o wznowienie na tej podstawie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. należy uznać za dokonane z naruszeniem wskazanego w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego jednomiesięcznego terminu. Termin ten zgodnie z przywołanym przepisem liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w niniejszej sprawie, jak wynika z całości akt administracyjnych, nastąpiło to niewątpliwie w dniu pozyskania przez skarżących przedmiotowego raportu.

Nie można przy tym uwzględnić argumentacji strony skarżącej, iż dopiero z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. uzyskali wiedzę o wadze posiadanego raportu jako podstawy do wznowienia postępowania w sprawie. Wprawdzie w przedmiotowej decyzji Wojewoda [...] zawarł fragment odnoszący się do możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej z uwagi na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5, to jednak nie można tym samym stwierdzić, iż dopiero wtedy skarżący dowiedzieli się o nowej okoliczności w sprawie, mogącej stanowić podstawę ewentualnego wznowienia postępowania. W tej dacie uzyskali co najwyżej "potwierdzenie urzędowe". Jednak ani z przepisu, ani z doktryny czy orzecznictwa nie wynika interpretacja wymienionego art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego mogąca prowadzić do stwierdzenia, by termin dla strony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegł nie od dowiedzeniu się o okoliczności mogącej stanowić podstawę do wznowienia, ale od uzyskania potwierdzenia, iż taka sytuacja zachodzi.

Dodatkowo trzeba wskazać, że w odniesieniu do podstawy wznowieniowej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego organ ma prawo i obowiązek w fazie wstępnej postępowania zbadać czy strona przywołała w podaniu nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, jej zdaniem, istniejące w dniu wydania decyzji lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Nie ma natomiast prawa badać i oceniać czy przywołane przez stronę okoliczności lub dowody istotnie istnieją i jaki byłby ich wpływ na podjęte w przeszłości rozstrzygnięcie, gdyby organ orzekający w sprawie był wówczas ich świadom. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu jest bowiem niedopuszczalna, a przesłanką odmowy wznowienia nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn, może natomiast być nią żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymienione enumeratywnie w wymienionym wielokrotnie powyżej art. 145 § 1 Kodeksu – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91 (ONSA 1991, Nr 2, poz. 50, przywołany też np. przez B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 544). Obowiązek wstępnej kontroli, czy wskazana przez stronę podstawa wznowieniowa odpowiada wymogom stawianym przez art. 145 § 1 pkt 5 wynika z faktu, iż stosownie do przywołanej normy organ wznawia postępowanie (wydając stosowne postanowienie) jedynie wówczas gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności lub dowody są nowe (nowo odkryte bądź po raz pierwszy zgłoszone przez stronę), a nadto są istotne dla sprawy (dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne), 2) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, 3) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody nieznane były organowi, który wydał decyzję – por. szerzej np. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego... j.w., s. 526 i nast. Niedopuszczalnym jest zatem wznowienie postępowania w sytuacji gdy strona przywołuje jako podstawę podania okoliczności nie istniejące jeszcze w dacie wydania decyzji ostatecznej bądź istniejące już wówczas i znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne. W sytuacji takiej organ zobligowany jest w drodze decyzji przewidzianej w art. 149 § 3 Kodeksu odmówić wznowienia postępowania w sprawie.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że powoływany jako nowa okoliczność w sprawie raport nr [...], powstał po dacie wydania decyzji, o wznowienie której wnioskują skarżący. Mając na uwadze powyższe trzeba stwierdzić, iż powołany przez skarżących dowód nie istniał chwili wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.

W konsekwencji należy uznać, że organ prawidłowo, stosownie do treści art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. Zasadnie bowiem uznał podanie skarżących z dnia 10 kwietnia 2007 r. za wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 Kodeksu.

Przyjęta przez orzekający w sprawie organ ocena niewątpliwie zgodna jest z literalnym brzmieniem wymienionego powyżej art. 148 § 1 Kodeksu, który przewiduje możliwość wniesienia przedmiotowego podania jedynie w ciągu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.

Z przedstawionych powodów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznając za prawidłowe swoje rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji, zobligowane było do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, odmienne rozstrzygnięcie rażąco naruszałoby bowiem wskazane powyżej przepisy.

Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegały w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcia odmawiające skarżącym wznowienia postępowania administracyjnego, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej decyzji.

Mając na uwadze powyższe wywody Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.