Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 978/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2011 r. sprawy ze skargi K.S-M na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. , 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej K.S.-M. kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 31 marca 2010 r. Pani K.S-M. wniosła o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. B. w P. dz. nr [...]. Po analizie złożonej dokumentacji, postanowieniem z 5 maja 2010 r. na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156. poz. 1118 ze. zm., dalej Prawo budowlane) Prezydent Miasta P. nałożył na wnioskodawcę obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w tym m.in. doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z § 13 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Szczepankowo Spławie część B" w Poznaniu. W odpowiedzi inwestor podał: "z uwagi na negatywną odpowiedź z [...] S.A. co do możliwości podłączenia działki do sieci kanalizacyjnej do roku 2018 oraz braku perspektyw na dalsze lata, wnioskuję o wydanie zgody na budowę szczelnych plastikowych, atestowanych zbiorników bezodpływowych, które nie mają negatywnego wpływu na środowisko naturalne". Prezydenta Miasta P. decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2010 r., (znak: [...]) odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na ścieki jako obiektem tymczasowym, przewidzianych do realizacji na terenie nieruchomości położonej przy ulicy B. w P. (działka nr [...], ark. [...], obręb S). Decyzja wydana została na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

Odwołanie od ww. decyzji do organu II instancji złożył, reprezentujący K.S.-M., adwokat A.S.

Wojewoda Wielkopolski, decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2010r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż teren na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, tj. działka nr 6/12, ark. 6, obręb Spławie w Poznaniu, objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu zatwierdzonym uchwałą z dnia 8 lipca 2008 r., nr XL/417/V/2008 przez Radę Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Szczepankowo-Spławie" - część B w Poznaniu, (Dz. Woj. Wlkp. z 2008 r. Nr 152, poz. 2670). W zakresie sieci kanalizacji sanitarnej, plan ten w § 13 ust. 3 ustalił "odprowadzanie ścieków komunalnych docelowo do sieci kanalizacji, a do czasu jej realizacji na terenach 2MN/U, 1MN, 3 MN, 4MN, 5MN, 6MN, 7MN, 8MN, 9MN, 10 MN, 11 MN dopuszczenie odprowadzania do szczelnych zbiorników bezodpływowych, zlokalizowanych na terenie działki budowlanej" (pkt 3); zakaz lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków (pkt 4). Działka inwestora oznaczona jest w cytowanym Planie miejscowym symbolem 24 MN, dla którego plan ten w zakresie kanalizacji sanitarnej przewiduje odprowadzanie ścieków komunalnych docelowo do sieci kanalizacyjnej oraz zakaz lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków. Przyjęcie takich rozwiązań jest podyktowane ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Poznania (uchwała Rady Miasta Poznania Nr XXXI/299/V/2008 z dnia 18 stycznia 2008r.). Studium przewiduje, iż dla poprawy obecnej jakości wód podziemnych oraz zapewnienia odtwarzalności ich zasobów należy podjąć działania polegające na restrykcyjnym przestrzeganiu zasady równoległego uzbrajania terenów pod zabudowę w infrastrukturę techniczną (szczególnie na obszarach występowania Głównego Zbiornika Wód Podziemnych), służące ochronie środowiska (równoległe i obowiązkowe wprowadzanie kanalizacji sanitarnej, likwidacja zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe). Organ wskazał też, iż w sporządzonej do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Szczepankowo-Spławie" część B prognozie oddziaływania na środowisku, stwierdzono, iż dopuszczalny jest na tym terenie rozwój bazy mieszkaniowej, pod warunkiem, że urbanizacja nie doprowadzi do istotnego ograniczenia i zaniku całokształtu ekologicznych funkcji krajobrazu, w tym alimentacji wód zasilających dorzecze Michałówki. Uzasadniony dla tego terenu byłby całkowity zakaz lokalizacji szamb.

W kontekście powyższego, organ II instancji stwierdził, iż przyjęte w planie miejscowym rozwiązania są zgodne ze "Studium..." i do ograniczenia min. możliwości lokalizowania zbiorników bezodpływowych doszło ze względu na ważny interes publiczny, którym bezspornie jest ochrona wód podziemnych i powierzchniowych. Zakaz lokalizacji zbiorników bezodpływowych podyktowany jest szczególnym charakterem terenów i mieści się w ramach władztwa planistycznego gminy. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, zasadne jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Poznania.

Organ wyjaśnił, że zastosowanie w niniejszej sprawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego jest zasadne nie z uwagi na fakt przekroczenia wyznaczonego inwestorowi terminu do usunięcia wskazanych nieprawidłowości, lecz w związku z tym, iż nie zostały uzupełnione nieprawidłowości, o których mowa w pkt 2 postanowienia z 5 maja 2010 r., poprzez zapewnienie zgodności wniosku z § 13 Planu miejscowego.

Od decyzji Wojewody Wielkopolskiego skargę wniosła K.S-M., działając przez pełnomocnika adwokata A.S. Zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów, w szczególności:

naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 roku poprzez niedopuszczalną wykładnię przepisów ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Szczepankowo - Spławie część B" w Poznaniu zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Poznania nr XL/417/V/2008 z 08 lipca 2008 roku;

brak zastosowania § 26 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. nr 75 poz. 690; dalej: Rozporządzenie) przy wykładni ww. planu miejscowego;

naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez niedopuszczenie zastosowania zbiornika bezodpływowego w sytuacji, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona;

- naruszenie 9 i 11 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. poprzez brak merytorycznego ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do twierdzeń strony postępowania zawartych w piśmie z dnia 14 lipca 2010 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Poznania ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że problem wód podziemnych był znany ww. organom od wszczęcia postępowania, pomimo tego, żaden z organów nie był w stanie udzielić skarżącej wiążącej informacji, w jaki sposób możliwe jest, by ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ograniczały właścicielowi nieruchomości sposób wykonywania prawa własności poprzez uniemożliwienie mu zagospodarowania działki zgodnie z planem miejscowym. Chodzi o to, że nieruchomość skarżącej położona jest na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 24 MN, który jest terenem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Potwierdzenie tego znajduje się w oświadczeniach Prezydenta Miasta Poznania, który dwukrotnie, tj. przed decyzją o zakupie przedmiotowej działki oraz w dniu 27 maja 2010 roku, wydał zaświadczenie o budowlanym przeznaczeniu działki.

W nawiązaniu do art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przytoczono treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2006 roku (II OSK 490/05): "wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, a w tym również ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane rozszerzająco -bardziej ograniczając prawo własności, niż wynika to z literalnego brzmienia ustaleń planu. Skarżący zwrócił uwagę, że ustalenia mpzp "Szczepankowo - Spławie część B" w żaden sposób nie rozstrzygają wprost, czy budowa zbiornika bezodpływowego jest dozwolona, czy zakazana. Dlatego też stwierdzenie organu administracji architektoniczno - budowlanej, iż plan miejscowy nie dopuszcza budowy zbiorników bezodpływowych uznać należy za oczywistą i niedopuszczalną interpretację rozszerzającą. Zdaniem Skarżącego, uwzględniwszy fakt, iż niemożliwe jest na chwilę obecną podłączenie do sieci kanalizacyjnej a budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest "literalnie" niedopuszczalna, jedynym możliwym sposobem jest dopuszczenie do realizacji inwestycji budowlanej z zastosowaniem zbiornika bezodpływowego.

Skarżąca wskazała, że decyzja organu I i II instancji nie tylko narusza zasadę wolności zabudowy, ale również inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, tj. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. nr 75 poz. 690; dalej: Rozporządzenie). Przytoczono treść § 2 ust. 1 oraz § 26 ust. 1 Rozporządzenia. Ten ostatni przepis stanowi, że działka budowlana powinna mieć m.in. zapewnioną możliwość przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Natomiast w razie braku możliwości przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej, alternatywnie na działce budowlanej przeznaczonej pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość korzystania ze zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę (por. § 26 ust. 3 Rozporządzenia). W świetle tego przepisu, za niedopuszczalny należy uznać taki sposób wykładni Planu miejscowego, który dla działki budowlanej wykluczałby budowę zarówno sieci kanalizacyjnej (wedle oświadczenia przedsiębiorstwa przesyłowego), lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków (§ 13 ust. 3 pkt 4 Planu miejscowego) oraz zbiorników bezodpływowych. Wówczas w praktyce działka straciłaby status działki budowlanej, co byłoby sprzeczne z podstawowymi rozstrzygnięciami planu miejscowego odnośnie przeznaczenia działki.

Skarżąca stwierdziła, że w zakresie stanu faktycznego niniejszej sprawy można mówić o sprzeczności pomiędzy uchwalonym Planem miejscowym a Studium. W Studium nieruchomość skarżącej oznaczona jest jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jednocześnie ten sam obszar został zaznaczony jako obszar ochrony głównych zbiorników podziemnych. W konsekwencji tego, w Planie miejscowym dopuszczono wyjątkowo budowę zbiorników bezodpływowych na obszarze zabudowy jednorodzinnej, gdzie Studium nie przewiduje ochrony wód podziemnych. Z drugiej strony, zdaniem Skarżącej, Plan miejscowy nie zakazuje wprost budowy zbiorników bezodpływowych na terenie oznaczonym jako MN 24.

W powyższym kontekście Skarżąca zwróciła uwagę, iż Studium nie jest aktem prawa miejscowego (nie ma charakteru prawa powszechnie obowiązującego wobec mieszkańców gminy) w porównaniu do Planu miejscowego. Studium nakłada jedynie obowiązki na gminę przy uchwalaniu planu miejscowego. Zatem Studium, przewidując m. in. ochronę wód podziemnych, nie może ograniczyć wnioskodawczyni prawo własności. A z Planu miejscowego nie wynika wprost zakaz budowy zbiorników bezodpływowych. Stąd wniosek, iż Planu miejscowego odnośnie budowy zbiornika bezodpływowego na działce wnioskodawczyni winien być interpretowany w duchu zasady wolności zabudowy, co skutkować winno zgodą na realizację przez wnioskodawczynię jej zamierzenia budowlanego.

Skarżąca sformułowała też myśl, że skoro gmina zamierzała chronić wody podziemne poprzez zakaz budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i zbiorników bezodpływowych, a jednocześnie nie jest w stanie wywiązać się z obowiązku przyłączenia działki do sieci kanalizacyjnej, to tereny te powinny zostać oznaczone w Studium, a następnie w Planie jako nie nadające się pod zabudowę.

Kolejny argument, podniesiony przez Skarżącą, związany jest z obowiązkiem gminy dotyczącym zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie budowy kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych poprzez wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej (por. art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym) w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wymieniony przepis stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Jednakże w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, właściciele są obowiązani do wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. W związku z tym, rozstrzygnięcie organu I i II instancji w istocie uniemożliwia Skarżącej zrealizowanie obowiązku wynikającego z cyt. przepisu.

Reasumując, Skarżąca uznała, iż skoro Plan miejscowy nie zakazuje expressis verbis budowy zbiorników bezodpływowych na obszarze na którym znajduje się działka Skarżącej, a taki zakaz został dopiero wyinterpretowany przez organ I i II instancji, to zabieg taki uznać należy i niedopuszczalny. Ograniczenia zawarte w Studium, które nie jest dla obywateli źródłem praw i obowiązków, powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w Planie miejscowym, jeśli ma być wobec Skarżącej prawnie skuteczne.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy.

Na wstępie stwierdzić należy, iż przedmiotowa skarga jest dopuszczalna. Skarżąca jako właścicielka nieruchomości objętej przedmiotowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "Szczepankowo — Spławie" część B wystąpiła o wydanie pozwolenia na budowę i decyzji pozytywnej nie otrzymała. Zatem doszło do naruszenia interesu prawnego Skarżącej, polegającego na realizowaniu Jej uprawnień właścicielskich.

Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym w przedmiotowym zakresie, na który składają się przepisy uchwały z dnia 8 lipca 2008 r., nr XL/417/V/2008 Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Szczepankowo-Spławie" - część B w Poznaniu (Dz. Woj. Wlkp. z 2008 r. Nr 152, poz. 2670 – dalej Plan miejscowy), ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j. t. Dz. U. z 2005r., nr 236, poz. 2008 ze zm., dalej ustawa o czystości) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej Rozporządzenie). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja narusza § 13 pkt 3 ppkt 3 Planu miejscowego, przez niewłaściwą jego interpretację oraz zastosowanie, oraz art. 5 ustawy ustawy o czystości i § 26 Rozporządzenia, przez ich niezastosowanie.

Jak wynika z § 5 pkt 1 uchwały, dla nieruchomości znajdujących się na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 24 MN, jako podstawowe przeznaczenie przewidziano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Jak wynika z wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Szepankowo – Spławie" część B w Poznaniu, należąca do Skarżącej nieruchomość położona w P. przy ul. B. dz. nr [...] arkusz [...] obręb S, znajduje się na obszarze 24 MN i nie posiada kanalizacji. Jak wynika z pisma [...] S.A. z dnia 26 maja 2010r., nie planuje się w najbliższym czasie budowy kanalizacji na tym terenie. Obszar, na którym znajduje się działka należąca do Skarżącej nie został jednak ujęty w obrębie obszarów, na których dopuszcza się korzystanie z szamb bezodpływowych. Zgodnie bowiem §13 pkt 3 ppkt 3 uchwały, w zakresie sieci kanalizacyjnej ustala się odprowadzenie ścieków komunalnych docelowo do sieci kanalizacyjnej, a do czasu jej realizacji na terenach 2MN/U, 1 MN, 3 MN, 4 MN, 5 MN, 6 MN, 7 MN, 8 MN, 9 MN, 10 MN i 11 MN dopuszczalne jest odprowadzenie nieczystości do szczelnych zbiorników bezodpływowych zlokalizowanych na terenie działki. Zdaniem organu, z cyt. przepisu wynika zakaz lokalizacji zbiorników bezodpływowych na terenach nie wymienionych w § 13 pkt 3 ppkt 3 Planu miejscowego.

Sąd orzekający tego stanowiska nie podziela, bowiem wprost zakaz taki w Planie miejscowym w odniesieniu do m. in. terenu 24 MN nie został sformułowany. Jego wyinterpretowanie zaś jest sprzeczne z postanowieniem § 5 pkt 1 uchwały, wskazującym dla nieruchomości znajdujących się na obszarze 24 MN, jako podstawowe przeznaczenie, zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zgodzić się należy z twierdzeniem Skarżącej, że przy zastosowanej przez organy interpretacji 13 pkt 3 ppkt 3 Planu miejscowego, obszar oznaczony symbolem 24 MN – traci status działek budowlanych, mimo takiego przeznaczenia w Planie. Organ zinterpretował wobec tego §13 pkt 3 ppkt 3 uchwały wbrew zakazowi wykładni prowadzącej do sprzeczności (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sadów. Komentarz, Toruń 2002, s. 188-189).

Przyjęta przez organ odwoławczy interpretacja §13 pkt 3 ppkt 3 uchwały wskazująca na zakaz korzystania z szamb bezodpływowych na działkach zlokalizowanych na obszarze 24 MN (poprzez nie ujęcie ww. obszaru we wskazanym paragrafie) nie wynika też - wbrew stanowisku organu - z postanowień Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania przyjętego uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 18 stycznia 2008r. nr XXXI/299/V/2008. Przy czym rację ma Skarżącą, iż ustalenia Studium nie stanowią norm powszechnie obowiązującego prawa. W ww. Studium, dla poprawy obecnej jakości wód podziemnych do poziomu uzyskania wód o bardzo dobrej i dobrej jakości oraz zapewnienia odtwarzalności ich zasobów oraz dla poprawy jakości obecnego niekorzystnego stanu wód płynących i jeziornych, eliminacji zagrożeń sanitarnych oraz zapewnienia odtwarzalności zasobów wód powierzchniowych przyjęto, że należy podjąć działania polegające na restrykcyjnym przestrzeganiu zasady równoległego uzbrajania terenów pod zabudowę w infrastrukturę techniczną służącą ochronie środowiska (równolegle i obowiązkowe wprowadzanie kanalizacji sanitarnej i likwidacja zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe (pkt 3.1.2 i 3.1.3 Studium). Powyższe założenia mają jednak charakter ogólny i zawierają wyłącznie zalecenia co do dalszych regulacji w zakresie ochrony środowiska i jego zasobów. Nadto, wskazuje się w nich na wzajemną zależność między "obowiązkowym wprowadzaniem kanalizacji sanitarnej" i "likwidacją zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe", co nie jest tożsame z bezwarunkowym zakazem zakładania zbiorników bezodpływowych.

Także powoływanych przez organ odwoławczy ocen zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko dotyczącej projektu planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Szczepankowo – Spławie" część B w Poznaniu, Sąd nie odczytuje jako bezwarunkowej akceptacji zakazu zakładania zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe na przedmiotowym obszarze 20MN. Wskazać należy, iż co prawda, ww. prognoza uznaje zakaz lokalizacji szamb na wschód od ulicy S. za "szczególnie pozytywne" ustalenia dla środowiska ze względu na uwarunkowanie przyrodnicze; chodzi o to, że część tego obszaru znajduje się w zasięgu zbiornika wód podziemnych GZWP nr 144 Doliny Kopalnej Wielkopolskiej, która wskazana jest jako obszar szczególnej ochrony. "Szczególnie pozytywne" nie oznacza jednak bezwzględnej konieczności. Zwłaszcza w kontekście stwierdzenia w prognozie, iż następstwem całkowitego zakazania odprowadzania ścieków do szamb będzie całkowite zatrzymanie procesu inwestycyjnego do czasu realizacji pełnego pokrycia siecią kanalizacji sanitarnej.

Przywołana treść postanowień Studium i prognozy pozwala też na wniosek, iż interpretacja par. 13 pkt 3 ppkt 3 Planu miejscowego, przyjęta przez organ odwoławczy, narusza zasadę proporcjonalności, wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, która obowiązuje także w procesie stosowania prawa. Dopuszczone w art. 6 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej upzp) ograniczenie wykonywania prawa własności, wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może być bowiem nadmierne. W tego rodzaju sytuacjach winno się ustalić przede wszystkim zasadność takich ograniczeń, a następnie dokonać takiej interpretacji w ramach prawa, jaka w płaszczyźnie skutków będzie najmniej uciążliwa dla podmiotów, wobec których mają być zastosowane. Dolegliwość skonkretyzowanej normy nie powinna być większa niż jest to konieczne dla osiągnięcia założonego celu, jeżeli sam cel jest konstytucyjnie uprawniony. W myśl ukształtowanej linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego, nie można ustanawiać ograniczeń, które przekraczałyby pewien stopień uciążliwości, naruszając proporcję pomiędzy skalą ograniczeń konstytucyjnie chronionego prawa i wagą interesu publicznego, czy wartości konstytucyjnej ze względu na którą się je wprowadza (L. Morawski, j. w. s. 173-181).

Taka interpretacja par. 13 pkt 3 ppkt 3 Planu miejscowego, jaką przyjął organ odwoławczy i organ I instancji, t.j, sprowadzająca się do zakazu budowy m. in. na obszarze 24 MN zbiorników bezodpływowych, przy równoczesnym braku uregulowań międzyczasowych do czasu wybudowania na tym terenie systemu kanalizacji, jest także niezgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym ustawy o czystości.

Art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o czystości, określając obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku, nakazuje przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Przywołane unormowanie pozostaje w zgodzie z przepisami dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 21 maja 1991r., dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U.UE.L. z 1991r. Nr 135, poz. 40 ze zm.), która nałożyła na państwa członkowskie UE obowiązek budowy we wszystkich aglomeracjach systemów zbierania ścieków komunalnych. W przypadku gdy ustanowienie systemu zbierania nie jest uzasadnione, jako że nie przyniosłoby korzyści dla środowiska lub powodowałoby nadmierne koszty, należy zastosować pojedyncze systemy lub inne właściwe systemy zapewniające ten sam poziom ochrony środowiska (art. 3 ust. 1 dyrektywy). Z treści powyższych przepisów wynika dopuszczenie w szczególnie uzasadnionych przypadkach stosowania zbiorników bezodpływowych, których stosowanie z założenia odpowiada kanalizacji sanitarnej.

Powyższe znajduje odzwierciedlenie w unormowaniach Rozporządzenia. W myśl §26 ust. 3 tego aktu, w razie braku warunków przyłączenia sieci kanalizacyjnej działka może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.

Podsumowując, Wojewoda Wielkopolski niewłaściwie zinterpretował § 13 pkt 3 ppkt 3 Planu miejscowego, uznając, iż formułuje on bezwzględny zakaz budowy zbiorników bezodpływowych na terenie przeznaczonym pod budowę domów jednorodzinnych, w sytuacji braku perspektywy w okresie kilkunastu lat na podłączenie do kanalizacji. Utrzymując w mocy decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę Skarżącej, organ niewłaściwie zastosował normę zawartą w przywołanym wyżej przepisie Planu miejscowego.

Ponownie rozpoznając wniosek Skarżącej, organ właściwy wyda rozstrzygnięcie, po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z przepisami kpa, honorując uprawnienia strony i uwzględniając słuszny interes Skarżącej oraz uwzględniając pogląd prawny wyrażony w niniejszym uzasadnieniu odnośnie interpretacji § 13 pkt 3 ppkt 3 Planu miejscowego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności nie orzeczono z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.