Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 605/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Stwierdzono naruszenie prawa i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018r. sprawy ze skargi spółki A na informację Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A, 2) zasądza od Agencji Rozwoju Regionalnego S.A na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 6 czerwca 2018r. Spółka A. (dalej: wnioskodawca, Spółka, skarżąca) złożyła do Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. – Instytucja Pośrednicząca w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa "[...]" na lata 2014-2020 (dalej: Instytucja Pośrednicząca) wniosek o dofinansowanie projektu "[...]" w ramach konkursu nr "[...]", Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020. Wniosek przeszedł pozytywnie weryfikację wymogów formalnych i został przedłożony do oceny formalno-merytorycznej Komisji Oceny Projektów (dalej: KOP). W wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej, KOP stwierdziła, iż wniosek nie spełnia kryteriów obligatoryjnych tj.: kryterium merytorycznego nr 1 "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt" i Kryterium merytorycznego ogólnego numer 8 "Trwałość projektu". W związku z powyższym zgodnie § 10 ust. 3 Regulaminu Konkursu nr "[...]" skan pisma dot. powyższych braków merytorycznych wniosku o dofinansowanie został wysłany w dniu 02.07.2018 r. drogą elektroniczną na adres e-mail wskazany przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie. W piśmie tym poproszono wnioskodawcę o wyjaśnienie powstałych wątpliwości odnośnie:

1. Kryterium merytorycznego ogólnego numer 1 "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt": Gdzie wskazano, że z przyjętego przez wnioskodawcę harmonogramu wynikało, że realizacja projektu rozpocznie się w marcu 2018 r. Natomiast z treści załącznika nr 10 harmonogramu rzeczowo-finansowego wynikało, że przewidziane do realizacji zadania, tj. zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz doradztwo zostaną zrealizowane dopiero w IV kwartale 2018 r. W związku z powyższymi rozbieżnościami wnioskodawca został poproszony o wyjaśnienie powyższej kwestii.

2. Kryterium merytorycznego ogólnego numer 8 "Trwałość projektu":

Gdzie w związku z powyższym kryterium zobowiązano wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, na ile posiadany przez niego potencjał kadrowy pozwoli mu na realizację i zachowanie trwałości projektu, w szczególności, jakie zasoby ludzkie pozostają w jego dyspozycji oraz jakie doświadczenie i wiedzę posiadają osoby wymienione w sekcji C.4 biznesplanu. Zdaniem bowiem Instytucji Pośredniczącej informacje przedstawione w dokumentacji aplikacyjnej nie wskazywały jednoznacznie na odpowiedni dla zachowania trwałości projektu potencjał kadrowy wnioskodawcy. Ponadto wnioskodawca został zobowiązany do wyjaśnienia jak zamierza przechowywać sprzęt zakupiony w ramach projektu, w szczególności dwa katamarany. Biorąc pod uwagę specyfikę tych jednostek pływających, nie mogły być one przechowywane w lokalu pozostającym do dyspozycji wnioskodawcy, który jest pomieszczeniem typowo biurowym.

W wyznaczonym terminie 7-u dni, licząc od dnia następnego po dniu wysłania e-maila tj. do dnia. 09.07.2018 r. wnioskodawca nie dostarczył uzupełnień. W tych okolicznościach Instytucja Pośrednicząca uznała, że strona nie spełniła kryterium merytorycznych zerojedynkowych: numer 1 "Możliwość uzyskania dofinasowania przez projekt" oraz numer 8 "Trwałość projektu". Uznała, że stwierdzone braki merytoryczne uniemożliwiają pozytywną ocenę wskazanych wyżej kryteriów merytorycznych zerojedynkowych numer 1 oraz numer 8. W związku z powyższym pismem z dnia 13 sierpnia 2018 r. poinformowała o negatywnej ocenie projektu. Wyjaśniła, że kryteria merytoryczne wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020 zostały zatwierdzone przez Komitet Monitorujący Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020 i określone w Szczegółowym opisie osi priorytetowej Inteligentna Gospodarka "[...]". Nadto szczegółowe zasady i sposób finansowania oraz tryb i warunki ubiegania się o dofinansowanie z Programu zostały określone w Regulaminie.

Kierując się §11 ust. 14 i ust. 16 Regulaminu, Instytucja Pośrednicząca oceniła negatywnie projekt wnioskodawcy na etapie oceny formalno-merytorycznej z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego nr 1 oraz nr 8.

Od oceny tej Spółka złożyła w dniu 22 sierpnia 2018r. protest, w którym zakwestionowała prawidłowość oceny wniosku dokonanej pod kątem spełnienia ww. kryteriów.

W proteście wnioskodawca argumentował, że na etapie weryfikacji wymogów formalnych Instytucja Pośrednicząca nie zakwestionowała zarówno daty rozpoczęcia realizacji projektu, jak przedłożonego w zał. nr 10 harmonogramu rzeczowo-finansowego realizacji projektu. Podkreślił, że projekt przeszedł również kolejny etap oceny tj. ocenę wymogów formalnych. W tych warunkach zdaniem wnioskodawcy Instytucja Pośrednicząca potwierdziła prawidłowość przedłożonych dokumentów w zakresie wymogów formalnych i kryteriów formalnych, a tym samym źle przeprowadziła ocenę merytoryczną w zakresie kryterium numer 1 "Możliwości uzyskania dofinansowania przez projekt". Podniósł, że w definicji tego kryterium nie ma mowy o weryfikacji dat realizacji projektu, ani jego spójności. Tym samym, w ocenie Spółki, zgodnie z § 11 pkt 23 Regulaminu konkursu, w sytuacji niedostarczenia uzupełnienia lub poprawy projektu członkowie KOP mieli dokonać oceny wniosku na podstawie dokumentacji dotychczas złożonej, czego jej zdaniem nie przeprowadzili. Dodatkowo wnioskodawca zarzucił, że Instytucja Pośrednicząca nie wykazała w uzasadnieniu, w jaki sposób data rozpoczęcia projektu wpływa na niespełnienie kryterium merytorycznego numer 1. Podobnie w odniesieniu do oceny wniosku w zakresie kryterium merytorycznego numer 8 Spółka zarzuciła nieprzeprowadzenie jej zgodnie z Regulaminem konkursu, a w szczególności z § 11 pkt 23. Wskazała na przygotowany biznesplan, w którym szczegółowo opisała zarówno potencjał instytucjonalny oraz kadrowy do realizacji projektu. Nadto wbrew stanowisku Instytucji Pośredniczącej stwierdziła, że miejsce przechowywania nabytych środków trwałych (katamaranów) zostało wykazane zarówno w biznesplanie oraz we wniosku.

Instytucja Pośrednicząca nie uwzględniła protestu. W piśmie z dnia 11 września 2018 r. stwierdziła, że w wyniku ponownie przeprowadzonej oceny kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) KOP uznała, że wniosek nie spełnia: Kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 1 "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt". Ustosunkowując się do zarzutów wnioskodawcy wskazała, że faktycznym powodem odrzucenia projektu było niezłożenie w określonym terminie odpowiedzi na wezwania Instytucji Pośredniczącej. Podkreśliła, że termin złożenia wyjaśnień jest określony w Regulaminie konkursu, jak i w piśmie wzywającym do uzupełnienia. Wnioskodawca był poinformowany o sposobie komunikacji z Instytucją Pośredniczącą, co potwierdził podpisując Załącznik nr 21 "Oświadczenie dotyczące świadomości skutków niezachowania formy komunikacji". Odniosła się również do problemów wnioskodawcy z odbiorem wezwania w formie elektronicznej.

Nadto wyjaśniła, że członkowie KOP dokonali ponownej oceny wniosku o dofinansowanie projektu na podstawie dokumentów dotychczas złożonych przez wnioskodawcę, w sytuacji braku złożenia wyjaśnień przez wnioskodawcę. Zgodnie z przyjętym przez wnioskodawcę harmonogramem, realizacja projektu rozpoczyna się w marcu 2018 r. Natomiast z treści załącznika nr 10 harmonogram rzeczowo-finansowy wynikało, że obydwa przewidziane do realizacji zadania, tj. zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz doradztwo zostaną zrealizowane dopiero w IV kwartale 2018 r. Brak złożenia wyjaśnień w przedmiotowej kwestii spowodowało uznanie kryterium merytorycznego numer 1 za niespełnione.

Podobnie uznała, że w sytuacji nieudzielenia wyjaśnień w zakresie sposobu przechowywania sprzętu zakupionego w ramach projektu, w szczególności dwóch katamaranów, w sytuacji gdy wnioskodawca dysponuje pomieszczeniem typowo biurowym, kryterium merytoryczne nr 8 należało ocenić negatywnie.

Spółka wniosła skargę na informację o negatywnym rozpatrzeniu protestu. W skardze wniosła o jej uwzględnienie, stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca w związku z art. art. 57 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej w skrócie p.p.s.a zarzuciła naruszenie procedury przeprowadzania postępowania konkursowego tj. art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej nakazującej przeprowadzenie konkursu na podstawie określonego Regulaminu:

- polegające na bezpodstawnym przyjęciu, ze wnioskodawca nie ustosunkował się do wezwania, podczas gdy termin ten nie rozpoczął się, albowiem pismo nie zostało stronie skutecznie przekazane czym naruszono § 11 ust. 19 i 20 Regulaminu konkursu nr "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020,

- polegające na nierozpatrzeniu wniosku o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków merytorycznych wniosku, w sytuacji gdy regulamin dopuszczał taką możliwość, a tym samym naruszenie § 1 ust. 5 Regulaminu,

- polegające na niedokonaniu oceny wniosków o dofinasowanie projektu na podstawie dokumentów dotychczas złożonych i przyjęcie negatywnej oceny kryterium merytorycznego ogólnego numer 1 i 8 uzasadnionej wyłącznie brakiem wpłynięcia wyjaśnień w terminie, tj. naruszenie § 11 ust. 23 Regulaminu.

W uzasadnieniu skargi Spółka szczegółowo odniosła się do kwestii nieotrzymania pisma dot. braków merytorycznych wniosku o dofinansowanie projektu, wskazując, że z przyczyn niezależnych od niej wiadomość nie trafiła do skrzynki odbiorczej a została zatrzymana przez filtr niechcianych widomość tzw. SPAM. Konsekwencją tego jest, że termin wskazany w wezwaniu nie rozpoczął swojego biegu z uwagi na błąd w komunikacji po stronie Instytucji Pośredniczącej. Zdaniem skarżącej "wysłanie" nie jest równoznaczne z "przekazaniem", a tym samym nie doszło do skutecznego przekazania wezwania zgodnie z § 11 ust. 19 i 20 Regulaminu. Ponadto obowiązkiem Instytucji Pośredniczącej szczególnie na etapie kontroli merytorycznej jest posiadanie skutecznego kanału komunikacji z wnioskodawcą. Działanie, w którym wnioskodawca ma odpowiadać za błędy techniczne po stronie organu jest sprzeczne z zasadami dotyczącymi unijnych i krajowych programów wsparcia finansowego takimi jak: przejrzystość oraz zwiększanie dostępności w toku realizacji programów.

W ocenie skarżącej, konsekwencją naruszeń proceduralnych organu jest rozpatrzenie wniosku bez możliwości uzupełnienia braków merytorycznych przez wnioskodawcę i dalej- rozpatrzenie wniosku o w oparciu o niepełny materiał, a także niezasadne przyznanie wnioskowi negatywnej oceny.

Odnosząc się do wniosku o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków merytorycznych wniosku o dofinasowanie skarżąca stwierdziła, że obowiązkiem organu administracji było rozpatrzenie złożonego wniosku, do którego to w żaden sposób merytoryczny organ się nie odniósł, co stanowi naruszenie Regulaminu i ustawy wdrożeniowej.

Nadto zdaniem skarżącej, negatywna ocena Instytucji Pośredniczącej w zakresie kryterium merytorycznego ogólnego numer 1 jak numer i 8 sprowadza się wyłącznie do okoliczności, iż wyjaśnienia wnioskodawcy me wpłynęły w terminie, a nie uwzględnia innych złożonych przez wnioskodawcę dokumentów. W tym zakresie wnioskodawca powielił stanowisko przedstawione w proteście.

W odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca wniosła o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdziła, że zagadnienie oceny kryteriów merytorycznych jest uregulowane w § 11 ustęp 15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25 Regulaminu. Wyjaśniła, że ocena projektu w ramach kryterium merytorycznego przebiegała na podstawie karty oceny oraz listy sprawdzającej, stanowiących odpowiednio załączniki nr 8 i 9 do Regulaminu. Procedura oceny przedmiotowego projektu została przygotowana zgodnie z aktualną dokumentacją konkursową.

W wyniku złożonego protestu projekt podlegał ponownej ocenie. Ocena projektu w wyniku złożonego protestu w zakresie ww. kryterium - zgodnie z obowiązującą procedurą- dokonana była przez innego członka KOP niż pierwotnie, co ponownie skutkowało oceną negatywną dokumentacji projektowej. Zarzuty wnioskodawcy dotyczące naruszenia zapisów ustawy wdrożeniowej są nieuzasadnione, gdyż skarżąca z własnej winy nie złożyła odpowiedzi na wezwanie w określonym terminie. Ponadto Instytucja Pośrednicząca podtrzymała stanowisko zawarte w odpowiedzi na protest w kwestii przekazania pisma wzywającego do uzupełnienia braków merytorycznych drogą elektroniczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 1302) zwanej dalej: "p.p.s.a."., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W § 2 tego przepisu zamieszczono katalog przedmiotów działalności administracji publicznej podlegających kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 jako "ustawa wdrożeniowa" lub "u.z.r.p." ). Z przepisów ogólnych tej ustawy wynika, że określa ona zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1 ustawy).

Według art. 6 ust. 1 ustawy, system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji.

W świetle dalszych przepisów ustawy, cele programu operacyjnego są osiągane przez realizację projektów objętych dofinansowaniem (art. 31 ustawy). Ustawodawca określił w art. 37 ust. 1 ustawy, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy, projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący.

W myśl art. 39 ust. 1 ustawy, w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów (art. 44 ust. 1 ustawy), zaś rzeczą właściwej instytucji jest rozstrzygnąć konkurs (art. 46 ust. 1 ustawy). Wedle zaś art. 46 ust. 5 ustawy, jeżeli projekt otrzymał negatywną ocenę, należy o tym poinformować wnioskodawcę i zawiadomić go ponadto o możliwości wniesienia protestu.

Zgodnie z art. 61 ustawy, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (ust. 8).

Stosownie natomiast do art. 64 u.z.r.p., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie IP zarzuciła stronie skarżącej, że nie odpowiedziała w terminie na wezwanie w przedmiocie złożenia wyjaśnień. Nie wskazała podstawy prawnej takiego żądania. Strona skarżąca złożyła stosowne wyjaśnienia, gdy tylko zapoznała się z treścią wezwania. Przy rozpoznaniu protestu IP nie ustosunkowała się merytorycznie do treści protestu. Natomiast skupiła się na wykazywaniu, że skarżąca nie odpowiedziała na to wezwanie w terminie. Ponadto stwierdziła, że za skutki, w zakresie niezapoznania się z korespondencją elektroniczną, winę ponosi strona skarżąca. Natomiast IP nie przedstawiła dowodu, że korespondencja ta dotarła do adresata, we wskazywanym terminie.

Stosownie do treści art. 43 ustawy wdrożeniowej:

1. W razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

2. W razie stwierdzenia oczywistej omyłki we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja poprawia tę omyłkę z urzędu, informując o tym wnioskodawcę, albo wzywa wnioskodawcę do poprawienia oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

3. Terminy określone w wezwaniach, o których mowa w ust. 1 i 2:

1) w przypadku wezwania przekazanego drogą elektroniczną - liczy się od dnia następującego po dniu wysłania wezwania;

2) w przypadku wezwania przekazanego na piśmie - liczy się od dnia doręczenia wezwania.

4. W przypadku wezwania przekazanego na piśmie do doręczenia wezwania stosuje się przepisy działu I rozdziału 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

5. W razie złożenia wniosku o dofinansowanie projektu po terminie wskazanym w ogłoszeniu o konkursie wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia.

W wyroku z dnia 8 maja 2018 r. , sygn.. akt I GSK 2013/18 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że:

1. Za braki formalne wniosku należy uznać przede wszystkim takie braki, które odnoszą się do jego formy i dotyczą tych jego elementów, które powodują, że jest on niekompletny i nie może zostać poddany ocenie.

2. Pojęcie "oczywistej omyłki" nie może odnosić się do kwestii zasadniczych dla treści wniosku o dofinansowanie, objętych kryteriami czy to formalnymi czy merytorycznymi.

3. Nie można uznać wskazania przez wnioskodawcę łącznej wartości wydatków kwalifikowanych, jako oczywistej omyłki rachunkowej. Omyłka bowiem taka musi wynikać z błędnej operacji rachunkowej na liczbach. Stwierdzenie omyłki może mieć miejsce w sytuacji, w której przebieg działania matematycznego może być prześledzony i na podstawie reguł rządzących tym działaniem możliwe jest stwierdzenie błędu w jego wykonaniu. Musi być też widoczna na pierwszy rzut oka.

4. Z konstrukcji art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 wynika, że usunięcie braku formalnego może nastąpić wyłącznie poprzez uzupełnienie wniosku, a nie np. poprzez jego zmianę.

Stanowisko IP jest wzajemnie sprzeczne. Wskazała ona, że członkowie KOP dokonali ponownej oceny wniosku o dofinansowanie projektu na podstawie dokumentów dotychczas złożonych przez wnioskodawcę. Tymczasem w rzeczywistości taka ocena nie została dokonana. Wskazano, że zgodnie z przyjętym przez wnioskodawcę harmonogramem, realizacja projektu rozpoczyna się w marcu 2018 r. Natomiast z treści załącznika nr 10 harmonogram rzeczowo-finansowy wynikało, że obydwa przewidziane do realizacji zadania, tj. zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz doradztwo zostaną zrealizowane dopiero w IV kwartale 2018 r.. W ocenie nie odniesiono się do dokumentacji konkursowej i nie dokonano jej oceny pod kątem wymogów konkursu. Tymczasem IP konkluduje, że brak złożenia wyjaśnień w przedmiotowej kwestii spowodowało uznanie kryterium merytorycznego numer 1 za niespełnione. Ma rację skarżący zarzucając IP, że negatywna ocena w zakresie kryterium merytorycznego ogólnego numer 1 jak i numer i 8 sprowadza się wyłącznie do okoliczności, iż wyjaśnienia wnioskodawcy nie wpłynęły w terminie, a nie uwzględnia innych złożonych przez wnioskodawcę dokumentów.

Wymienione w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. reguły znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy.

Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły wyboru projektów powinny być jasne i jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

Mając na względzie powyższe zasady wynikające z art. 37 u.z.r.p. należy uznać, że ocena projektu - została przeprowadzona w sposób uchybiający wskazanym wyżej wymogom; jest więc oceną naruszającą prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

IP w swej ocenie projektu nie odniosła się do dokumentacji, która jest integralną częścią wniosku. IP zobowiązana była dokonać oceny, na podstawie złożonej dokumentacji. Nie może zasłaniać się brakiem wyjaśnień, które zresztą zostały dołączone do protestu.

Należy wskazać, że IP w gruncie rzeczy oparła się na niejasnych kryteriach. Dokonana ocena nie zawiera bowiem informacji, z jakiej przyczyny projekt został oceniony przez ekspertów negatywnie, co uniemożliwia jej weryfikację. IP nie zawiera odniesienia do dokumentacji konkursowej. W świetle tych uwag Sąd podzielił zarzuty skargi polegające na niedokonaniu oceny wniosków o dofinansowanie projektu na podstawie dokumentów dotychczas złożonych i przyjęcie negatywnej oceny kryterium merytorycznego ogólnego numer 1 i 8 uzasadnionej wyłącznie brakiem wpłynięcia wyjaśnień w terminie. Należy wskazać, że usunięcie braku formalnego może nastąpić wyłącznie poprzez uzupełnienie wniosku, a nie np. poprzez jego zmianę.

Sąd natomiast nie podzielił zarzutu polegającego na nierozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień. Wbrew twierdzeniom skarżącej regulamin nie dopuszczał takiej możliwości. Powołany § 1 ust. 5 Regulaminu dotyczy sposobu obliczania terminów. Sposób obliczania terminów określono w art. 43 ust. 3 ustawy wdrożeniowej: terminy określone w wezwaniach, o których mowa w ust. 1 i 2:

1) w przypadku wezwania przekazanego drogą elektroniczną - liczy się od dnia następującego po dniu wysłania wezwania.

W rozpoznawanej sprawie IP oceny o negatywnej ocenie projektu nie powiązała z dokumentacją konkursową.

Wskazać należy, iż art. 57 u.z.r.p. wyraźnie stanowi, że protest rozpatruje właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, licząc od dnia jego otrzymania. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy w trakcie rozpatrywania protestu konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów, termin rozpatrzenia protestu może być przedłużony, o czym właściwa instytucja informuje na piśmie wnioskodawcę. Termin rozpatrzenia protestu nie może przekroczyć łącznie 60 dni od dnia jego otrzymania. W myśl natomiast art. 58 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem.

Z cytowanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika zatem, że podmiotem uprawnionym i zobowiązanym do rozpatrzenia protestu jest instytucja , a nie eksperci, których udział w wyborze projektów ma charakter jedynie pomocniczy. Za naruszającą powyższe przepisy należy uznać taką praktykę instytucji, która polega na tym, że "rozpatrzenie" protestu wniesionego przez wnioskodawcę sprowadza się do lakonicznego powołania się na opinie ekspertów, a uzasadnienie stanowiska organu, o którym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 1 u.z.r.p., jest w rzeczywistości dosłownym przytoczeniem ocen przedstawionych przez ekspertów.

Z przepisów ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w żaden sposób nie wynika tymczasem, aby eksperci posiadali kompetencje do rozstrzygania protestu. Art. 49 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowi, iż właściwa instytucja może wyznaczyć ekspertów do udziału w wyborze projektów do dofinansowania i określa rolę eksperta w wyborze projektów do dofinansowania, jednak nie oznacza to, że instytucja zarządzająca może ekspertom przekazać swoje kompetencje w zakresie wynikającym z art. 57 i 58 u.z.r.p. To, że eksperci mają pomagać właściwym instytucjom w wydawaniu rozstrzygnięć, nie upoważnia tych ostatnich do zastępowania uzasadnień wydawanych przez siebie aktów prostym odesłaniem do dołączonej karty ocen czy też przepisaniem kart ocen ekspertów.

Ocena projektu nie może być dowolna. Jej granice wyznaczają zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim, a nie innym rozstrzygnięciu.

Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza wskazanych wyżej reguł. Zatem na etapie ponownego badania sprawy (po wniesionym proteście), beneficjent powinien uzyskać rozstrzygnięcie ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą ocen ekspertów – uwzględniającą zarzuty oraz uwagi zarówno ekspertów jak i wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu administracyjnego musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnosić się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji ponownie oceniającej projekt i skontrolować, czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem. Oznacza to, że instytucja rozpatrująca protest powinna przeprowadzić szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych zarówno przez ekspertów w kartach ocen merytorycznych jak i skarżącą w treści złożonego protestu. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne "mechaniczne" odwoływanie się do ocen recenzentów, czy wcześniej do ocen ekspertów.

Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 1051/13 (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że informacja o negatywnej ocenie projektu nie jest decyzją administracyjną i nieuprawniony byłby wniosek, iż uzasadnienie takiej informacji powinno odpowiadać wymogom przewidzianym dla decyzji administracyjnej. Ustawa wdrożeniowa nie określa niezbędnych treści uzasadnienia negatywnej oceny projektu. W tej sytuacji trzeba przyjąć, że uzasadnienie takiej informacji musi zawierać taką treść, która pozwoli jej spełnić ustawową rolę tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny, która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie musi zatem być zrozumiałe dla strony i wyraźnie, jednoznacznie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. Jedynie gdy uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, można uznać je za odpowiadające prawu. Pogląd NSA został sformułowany na gruncie analogicznego rozwiązania prawnego przyjętego w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ale pozostaje w pełni aktualny na gruncie rozwiązania wynikającego z ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 i Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje go za własny.

Mając na względzie powyższe ustalenia i rozważania Sąd uznał, że ocena projektu złożonego przez skarżącą została przeprowadzona w sposób wadliwy, z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności - ze skutkiem naruszenia zasady równego dostępu do pomocy.

Z tego względu konieczne jest ponowne przeprowadzenie tej oceny, z uwzględnieniem zaleceń sformułowanych w uzasadnieniu wyroku. W szczególności IP ponownie rozpatrując sprawę odniesie się do dokumentacji konkursowej i dokona jej oceny pod kątem wymogów konkursu. IP ponadto przy dokonaniu tej oceny uwzględni wyjaśnienia skarżącej, które zostały dołączone do protestu. Należy je traktować jako załącznik do protestu. Przedmiotem oceny nie może być kwestia badania winy skarżącej odnośnie nieodebrania przesyłki elektronicznej. Badanie winy jest możliwe przy rozstrzyganiu kwestii przywrócenia terminu. IP zarzuciła, że skarżąca z własnej winy nie złożyła odpowiedzi na wezwanie w określonym terminie. Tymczasem IP nie wykazał, że takie wezwanie doręczyła we wskazanym terminie. Nie przedłożyła bowiem dowodu doręczenia wezwania kierowanego drogą elektroniczną. Ponadto IP nie wykazała, że wezwanie było związane ze stwierdzeniem braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu. Usunięcie braku formalnego może nastąpić wyłącznie poprzez uzupełnienie wniosku, a nie np. poprzez jego zmianę.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a u.z.r.p. stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez IP. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a..