Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 4/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1 i 2, art. 53 par. 2b, art. 134 par. 1, art. 149 par. 1, 2a, 2, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 35, art. 36 par. 1 i 2, art. 37 par. 1 i 2, art. 61 par. 1,3, 3a, art. 61a par. 1, art. 63 par. 2-3a, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 98, art. 105 ust. 1 i 2 , art. 106 ust. 1 i 2, art. 109 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 112a ust. 4 i 5, art. 120a ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. F. na przewlekłość postępowania Wojewody Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Z. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Z. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Wojewodę Z. do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. przyznaje od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej S. F. sumę pieniężną w kwocie [...]([...]) złotych, V. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r., nadanym drogą pocztową, który wpłynął do Wojewody ( dalej: organ) w dniu [...] sierpnia 2021 r., S. F. ( dalej: skarżąca) wystąpiła o udzielenie jej jako cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Do opłaconego wniosku załączyła kserokopię paszportu zawierającego wpisy dotyczące złożenia w latach 2017 i 2018 wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, kserokopie wiz, kserokopię karty pobytu ważnej do dnia [...] października 2021 r. zawierającej adnotację o dostępie do rynku pracy, oświadczenie pracodawcy- Prezesa Zarządu A. Spółka z o.o. w W. o zagwarantowaniu zamieszkania na czas świadczenia pracy, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z podaniem jego wysokości, umowę o pracę z dnia [...] listopada 2018 r. wraz z aneksem z dnia [...] czerwca 2020r. dot. zatrudnienia do [...] października 2021 r., potwierdzenia zgłoszenia do ubezpieczenia oraz odprowadzania składki ZUS, ankietę dotyczącą pobytu cudzoziemca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz kserokopię decyzji Wojewody z dnia [...] października 2018 r. udzielającej skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia [...] października 2021 r.

W dniu [...] września 2021 r. ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik wniósł za pośrednictwem organu ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który to organ postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione ze względu na to, że złożony wniosek zawierał braki formalne, co skutkowało nie rozpoczęciem biegu terminu załatwienia sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2021 r., złożonym drogą elektroniczną, pełnomocnik skarżącej wystąpił do organu o udostępnienie mu akt sprawy, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2021 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. organ wezwał skarżącą do osobistego stawiennictwa w dniu [...] stycznia 2022 r. oraz zobowiązał do uzupełnienia braków formalnych poprzez okazanie do wglądu ważnego dokumentu podróży (paszportu), wszystkich jego stron zawierających pieczątki, adnotacje i wpisy a w razie braku lub posiadania dokumentu, który utracił ważność- innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. Organ poinformował, że w celu usprawnienia procedury należy okazać aktualny wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) lub Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) i zabrać ze sobą dokumenty wymagane do udzielenia zezwolenia.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] grudnia 2021 r., skarżąca- reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 8 , art. 12, art. 35 § 1 w związku z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej : "k.p.a.", skarżąca wniosła o:

1/ stwierdzenie , że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

2/ przyznanie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,

3/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w dniu [...] sierpnia 2021r. i ze względu na brak podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Organ ten uznał ponaglenie za nieuzasadnione ze względu na to, że wniosek skarżącej zawierał braki formalne. Wnosząca skargę zauważyła, że organ do dnia wniesienia skargi nie wezwał jej do usunięcia braków formalnych, natomiast jej pełnomocnik bezskutecznie usiłował zapoznać się z aktami sprawy. Termin udostępnienia miał nastąpić "według kolejności wpływu", jednak do dnia wniesienia skargi nie wpłynęła żadna korespondencja od organu jak również nie zostały udostępnione akta sprawy. Ze względu na te okoliczności strona skarżąca przyjmuje, że organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, natomiast przewlekłość postępowania wynika wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu, trwających co najmniej od 2017 r. kiedy to organ w identycznych sprawach procedował w taki sam bezczynny i przewlekły sposób.

W ocenie skarżącej postępowanie organu jest wyrazem lekceważenia prawa, przewlekłość postępowania ma charakter ciągły, natomiast instytucja ponaglenia spowodowała odwrotny skutek od tego, który sugeruje jego nazwa.

Skarżąca wskazała nadto, iż żądanie zasądzenia sumy pieniężnej uzasadnia okoliczność, że gdyby organ załatwił sprawę w terminie, to skarżąca nie poniosłaby szkody polegającej na braku możliwości wykonywania pracy a tym samym uzyskania wynagrodzenia.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu swojego stanowiska zwrócił uwagę na przepis art. 105 ustawy o cudzoziemcach, który z jednej strony nakłada obowiązek złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Złożenie wniosku w tym terminie legalizuje pobyt cudzoziemca do dnia, w którym decyzja zezwalająca na pobyt czasowy stanie się ostateczna ( art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach).

Organ podkreślał powinność osobistego złożenia wniosku i jednocześnie wskazał, że ustawa nie zakazuje jego składania za pośrednictwem poczty czy pełnomocnika. Wiąże się to jednak z obowiązkiem wezwania wnioskodawcy do osobistego stawiennictwa pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Organ wezwał skarżącą pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. na termin w dniu [...] stycznia 2022 r.

Wojewoda stwierdził, że wniosek skarżącej nie mógł otrzymać biegu ze względu na zawarte w nim braki formalne i z tego powodu niezasadne jest twierdzenie o niezałatwieniu sprawy w terminie. Postępowanie zostanie wszczęte dopiero po uzupełnieniu przez skarżącą braków formalnych w wyznaczonym przez organ terminie.

Organ zwrócił również uwagę na nadzwyczaj dużą liczbę wniosków w sprawie legalizacji pobytu wpływających do Wojewody co skutkuje tym, że dzienna ilość załatwionych wniosków jest mniejsza od ilości wniosków składanych. Stwierdził nadto, że ze względu na epidemię SARS-CoV-2, w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracownikom urzędu oraz klientom, ilość załatwianych wniosków jest nieadekwatna do ilości wniosków wpływających do organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zachodziły podstawy do przypisania Wojewodzie stanu przewlekłości na dzień wniesienia skargi, który nie ustał do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie.

Na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 lutego 2022 r. (k. 19 akt sądowych).

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., służy ochronie strony postępowania przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub też zapobieżeniu nieuzasadnionemu przedłużaniu prowadzenia postępowania. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), a także stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W myśl art. 53 § 2 b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia, w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a., przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Wobec tego nie ma żadnego znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2655/13) Nie ma zatem znaczenia w sprawie stanowisko organu, który ponaglenie uznaje za niezasadne, tak jak to miało miejsce w tej sprawie, ze względu na nie rozpoczęcie biegu terminów załatwienia wniosku zawierającego braki formalne.

Istotne jest samo ponaglenie organu w związku zachodzeniem zwłoki w załatwieniu sprawy. Zwłoka ta stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a. może przybrać postać: 1) bezczynności – jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1; 2) przewlekłości – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ustawa nie wprowadza różnych środków prawnych w tym zakresie. Jest to jednorodzajowe ponaglenie, które może dotyczyć każdego ze stanów zwłoki – odpowiednio bezczynności (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), jak i przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwało dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnić przy tym należy, iż skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość wnosi się w toku postępowania w sprawie (zob. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt II GPP 5/10). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 7 marca 2013 r. sygn. II OSK 34/13).

Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto ma to miejsce i wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego – z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej – wydłużenia czasu trwania postępowania.

Podsumowując, przyjmuje się zatem, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., można mówić wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów (vidé: postanowienie NSA z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt I OZ 330/21).

Badanie zwłoki organu w załatwieniu sprawy wymaga również uwzględniania uwarunkowań proceduralnych i materialnoprawnych danej sprawy. Należy zatem mieć na uwadze, że specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wymaga najpierw złożenia osobiście, na formularzu, przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy o cudzoziemcach obowiązującej w dacie wniesienia skargi.

Ustawa o cudzoziemcach w brzmieniu obwiązującym w okresie, którego dotyczy przedmiotowa sprawa, nie wskazuje innych terminów załatwienia sprawy niż wynikające z art. 35 k.p.a., przewiduje jednak w art. 109 ust. 1-3 terminy na konsultacje z organami opiniującymi przed wydaniem decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (zasadniczo 30 dni od dnia otrzymania wniosku przez organ opiniujący, z możliwością jego przedłużenia w uzasadnionych wypadkach do 60 dni). Jako że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendantem Oddziału Straży Granicznej, Komendantem Wojewódzkim Policji, Szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsulem właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a organy te mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić przy ocenie stanu zwłoki w załatwieniu sprawy.

Sąd zauważa, że aktualnie ustawa o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym od [...] stycznia 2022 r. (patrz art. 17 ustawy z dnia [...] grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw- Dz. U. z 2022 r., poz. 91), stanowi w art. 112a (w zw. z art. 120a ust. 3), że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy ( pracę) wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1), który biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wskazanych w ust. 2, generalnie związanych ze złożeniem kompletnego wniosku. Poza tym obecnie ustawa ta przewiduje również termin na przeprowadzenie postępowania odwoławczego (art. 112a ust. 4 i 5).

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżąca złożyła za pośrednictwem operatora pocztowego wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt cudzoziemca i pracę w dniu [...] sierpnia 2021 r. Na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] października 2018 r. posiadała zezwolenie na pobyt czasowy i pracę do dnia [...] października 2021 r. Z decyzji tej wynikało, że jest zatrudniona w Spółce z o.o. A. z siedzibą w W. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku recepcjonistka/ konserwator zieleni.

Złożony przed upływem zezwolenia kolejny wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę poparty został dokumentami potwierdzającymi zatrudnienie w A. Spółce z o.o., dowodami na okoliczność ubezpieczenia społecznego skarżącej oraz dokumentami potwierdzającymi opłacanie składek przez pracodawcę.

Z akt sprawy oraz z odpowiedzi na skargę wynika, że postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia nie zostało wszczęte albowiem Wojewoda za uzasadnieniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawartym w postanowieniu uznającym ponaglenie za niezasadne powołał się na stwierdzone braki formalne wniosku skarżącej.

W ocenie sądu, stanowisko organu rozpoznającego ponaglenie zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia oraz stanowisko Wojewody nie jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania.

Pomimo obowiązków ciążących na stronie postępowania, a dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych i materialnoprawnych – w tym wymogów dotyczących podania (wniosku), określonych w art. 63 § 2 k.p.a., a także w art. 105 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach – wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże nie można uznać, że wniesiony drogą pocztową wniosek, nie zawierający wszystkich niezbędnych wymogów, nie powoduje zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej.

Dodać również należy, że na ocenę momentu wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie wpływa wcześniej przywołana zamiana ustawy o cudzoziemcach, gdyż przepis art. 112a tej ustawy reguluje jedynie kwestię terminu załatwienia sprawy, nie zaś wszczęcia postępowania.

Skoro zatem momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte z dniem [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu do Wojewody wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r.). Natomiast w dacie wniesienia skargi, tj. [...] grudnia 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie) wniosek strony skarżącej pozostawał nadal niezałatwiony i taki pozostawał w dniu wyrokowania.

Z akt sprawy wynika, że dopiero po wniesieniu skargi organ wyznaczył termin udostępnienia akt pełnomocnikowi skarżącej, natomiast w dniu [...] grudnia 2021 r. wyznaczył termin do osobistego stawiennictwa skarżącej w dniu [...] stycznia 2022 r. Po tej dacie sądowi nie jest wiadome, jakie organ podejmował czynności, bowiem pomimo tego, że sprawa dotyczy przewlekłości organu w załatwieniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, organ nie informował sądu czy sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta. Po upływie ponad siedmiu miesięcy od daty złożenia wniosku nie została wydana w niniejszej sprawie decyzja.

Sąd na podstawie wyszczególnionych czasowo czynności (wskazanych w części sprawozdawczej uzasadnienia), które organ podejmował w sprawie (i stanowiska strony w toku postępowania) uznał, że organ nie dokonywał czynności, kierując się ekonomiką procesową postępowania, ani nie dążył do odpowiednio sprawnego załatwienia wniosku skarżącej a nadto bezrefleksyjnie powielał stanowisko Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczące daty wszczęcia postępowania uzależnionej od uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wszystko to świadczy o tym, że postępowanie było prowadzone przez organ w sposób przewlekły, bez odpowiedniej koncentracji czynności i wymaganej sprawności działań.

Zdaniem sądu, Wojewoda nie może skutecznie powoływać się na to, że dopiero uzupełnienie braków formalnych wniosku umożliwia procedowanie nad wnioskiem, skoro wcześniej organ nie podjął żadnej aktywności zmierzającej do usunięcia braku wniesionego podania. Innymi słowy, to ze względu na swoje wcześniejsze zaniechania organ doprowadził do sytuacji, w której przystąpił do załatwienia sprawy w dniu [...] grudnia 2021 r. (już po wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania), wyznaczając skarżącej termin osobistego stawiennictwa w organie.

Dla przypisania organowi stanu przewlekłości w załatwieniu sprawy – co nastąpiło w punkcie I sentencji wyroku – nie miały znaczenia argumenty organu dotyczące znacznej liczby wniosków i załatwianych spraw czy ograniczenia związane z epidemią SARS-CoV-2. Epidemia nie stała na przeszkodzie weryfikacji wniosków i wyznaczaniu terminów do osobistego stawiennictwa.

Zwiększająca się ilość wniosków o wydanie zezwolenia na pobyt cudzoziemca oraz znane sądowi z urzędu przedłużające się również w innych sprawach procedury załatwienia tych spraw ponad rozsądne terminy, od wielu miesięcy nie powodują zauważalnej poprawy działania organu w tych sprawach.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości (prowadził przewlekłe postępowanie) wymaga również dokonania oceny i rozstrzygnięcia, czy ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie działaniom, a w zasadzie zaniechaniom, organu należało przypisać właśnie taki charakter. Okres zwłoki w załatwieniu sprawy, częstotliwość działań, podejmowanie przez Wojewodę tych działań dopiero w reakcji na pisma strony (wpływ ponaglenia, a następnie skargi na przewlekłość) jednoznacznie wskazują na rażące naruszenie prawa, w tym terminów załatwienia sprawy.

Warto również zauważyć, że z kolei skarżąca, w przeciwieństwie do działań organu, wykazała się odpowiednią przezornością, gdyż wystąpiła do organu o udzielenie stosownego zezwolenia ponad 2 miesiące przed upływem określonego w decyzji Wojewody z dnia [...] października 2018 r. okresu, na jaki poprzednio udzielono jej pozwolenia na pobyt czasowy i pracę, tj. do [...] października 2021 r. załączając niemalże wszystkie niezbędne dokumenty.

W takich warunkach sąd uznał, że po stronie Wojewody doszło do rażącego zlekceważenia zasad postępowania administracyjnego. Konsekwentnie też, sąd nie doszukał się w stanie faktycznym sprawy okoliczności usprawiedliwiających organ, wpływających na ocenę charakteru stwierdzonej przewlekłości organu. Dlatego też w punkcie II sentencji stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego w terminie 60 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Na wniosek skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 149 § 2 p.p.s.a.) i nie będąc związany żądaniami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), sąd przyznał jej sumę pieniężną w kwocie [...]zł. W ocenie sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, jak i trudności, z którymi skarżąca musi zmagać się oczekując na zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP.

W przekonaniu sądu, zasądzona kwota będzie stanowiła także sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, którego w żaden sposób nie usprawiedliwia trwający obecnie stan epidemii. Należy również zwrócić uwagę, że mimo przewlekłości skarżąca mogła w tym czasie legalnie przebywać na terytorium Polski (stempel w paszporcie), co było zasadniczym celem złożonego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. Z przedstawionych wyżej względów, sąd - zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku, oddalając dalej idące żądanie przyznania sumy pieniężnej.

O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie [...]zł, na które składają się: wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi ([...] zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa ([...] zł).