Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 515/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy: article: art. 43 w zw. z art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2020 r. sprawy ze sprzeciwu W. F. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbudowy zakładu obróbki metali oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. W. F. (dalej jako strona, skarżący), zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej też jako PINB) o zbadanie, czy zakład obróbki metali mieszczący się przy ul. [...] w Z. działa legalnie.

Wskutek przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli ustalono, iż nieruchomość stanowi współwłasność M. i W. S. (dalej jako inwestorzy), którzy wskazali, że w pomieszczeniach garażowych od 1987 r. prowadzą działalność gospodarczą.

Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego oraz rozbudowy zakładu obróbki metali.

Wskutek przeprowadzonych oględzin ustalono, iż na działce nr 1 znajduje się budynek mieszkalny dwukondygnacyjny oraz zakład produkcyjny w zaadaptowanym i rozbudowanym budynku gospodarczym. Inwestorzy oświadczyli, że rozbudowa warsztatu rozpoczęła się w 1994 r. na podstawie decyzji Burmistrza Miasta Z. z [...] r, znak; [...].

W treści protokołu odnotowano również, że dobudowana część obiektu styka się południową ścianą z obiektami budowlanymi istniejącymi, a jej ściana północno- zachodnia ma długość 2,8 m, równoległa do niej ściana południowo - wschodnia ma wymiar 4,7 m, natomiast długość ściany północnej, zlokalizowanej częściowo w granicy działki o nr 2 wynosi 14,8 m.

Pismem z dnia [...] r. Starosta [...] poinformował stronę, iż nie prowadził ani nie prowadzi postępowania w sprawie pozwolenia na rozbudowę zakładu obróbki metali będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

Po uchyleniu decyzji PINB w sprawie rozbudowy budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na tej samej działce, PINB w Z. pismem z dnia [...]t. poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego.

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/GI 38/11, WSA w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi strony na przewlekłość prowadzenia postępowania przez PINB w Z. w przedmiocie robót budowlanych, zobowiązał organ do wydania w terminie 2 miesięcy rozstrzygnięcia w zakresie wniosku skarżącego z dnia [...] r.

PINB w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...]umorzył postępowanie w sprawie legalności rozbudowy przedmiotowego zakładu obróbki metali.

Wskutek wniesionego odwołania Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako ŚWINB) decyzją z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał ww. decyzję w mocy.

Powyższe decyzje zostały następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2013 r., sygn. II SA/GI 1314/12. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015 r. o sygn. akt II OSK 2697/13 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Jednocześnie Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...]r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego przy ul. [...] w Z. na zakład ślusarski.

Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik strony przedłożył do akt sprawy kopie zaświadczenia Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. wskazujące, iż działka o nr 1 położona przy ul. [...] w Z. według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do 1994 r. znajdowała się w jednostce urbanistycznej o symbolu El MN - Mieszkalnictwo jednorodzinne. Jednocześnie w ww. piśmie podniesiono m.in. okoliczność warunku zawartego w decyzji z [...] r., a dotyczącego minimalnej odległości od budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi wynoszącej 15,0 m.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] PINB w Z. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy budynku warsztatowego (zakładu obróbki metali).

Wskutek wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r., znak: [...] ŚWINB uchylił decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wskazując m.in., iż PINB w Z. nie dokonał odpowiednich pomiarów, nie ustalił daty wykonania robót, ani nie ocenił ich zgodności z aktami planowania przestrzennego.

W wyniku złożonej skargi do WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt II SA/GI 292/16, oddalono skargę. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku NSA orzeczeniem z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 114/17, oddalił przedmiotową skargę kasacyjną.

W trakcie trwającego postępowania administracyjnego do akt sprawy załączono wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - pismo z dnia [...]r., znak [...] Urzędu Miejskiego w Z., z którego wynika, iż inwestycja jest zgodna z przepisami powyższego planu.

Postanowieniem z dnia [...] r. PINB w Z. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej, czy rozbudowana od strony działki nr 2 w Z. część budynku warsztatowego spełnia wymagania określone w § 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W dniu [...]r. do organu I instancji wpłynęła ekspertyza techniczna rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, w której wymieniono istniejące w spornym obiekcie budowlanym nieprawidłowości. We wnioskach opinii stwierdzono, że należy "usunąć zastosowany do ocieplenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego styropian; zamurować istniejące w ścianie pomieszczenia warsztatu drzwi stalowe, co pozwoli na zastosowanie pionowego pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m na całej wysokości tej ściany; zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej EI-60 bezpośrednio pod pokryciem lub wyprowadzić ją ponad pokrycie dachu na wysokości co najmniej 0,3 m." Nie dokonano oceny lokalizacji budynku warsztatowego inwestora od innych jego budynków, stosownie do treści § 273 ust. 1 warunków technicznych.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], PINB w Z., na podstawie art. 40 oraz art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazał inwestorom wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r. następujących robót budowlanych:

- usunięcie styropianowego ocieplenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki 2,

- zamurowanie istniejącego w ścianie pomieszczenia warsztatu otworu drzwiowego i zamontowanie na całej wysokości ściany pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2,0 m,

- zastosowanie wzdłuż ściany przeciwpożarowej bezpośrednio pod pokryciem pasa z materiału niepalnego o klasie odporności ogniowej EI-60 i szerokości co najmniej 1,0 m lub wyprowadzenie ściany ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3.

Wskutek wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r., znak: [...], ŚWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/GI 1247/16, oddalił skargę na przedmiotową decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1546/17, uchylił zaskarżony wyrok wskutek wniesionej skargi kasacyjnej i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/GI 311/18, WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r.

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...], ŚWINB uchylił decyzję PINB w Z. z dnia [...] r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W dniu [...] r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalono, że:

- obecnie w przedmiotowym budynku nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza; zgodnie z oświadczeniem inwestora zaniechano wykonywania działalności gospodarczej w przedmiotowym budynku ok. 3 lata temu,

- w rozbudowanej części obiektu, tj. od strony południowej, znajdują się "zdeponowane i przewidziane do wywiezienia 3 szt. maszyn odłączonych od zasilania i instalacji hydraulicznej",

- w pozostałych pomieszczeniach na parterze budynku znajdują się meble ogrodowe, stół pingpongowy, rower itd., co świadczy o tym, iż obecnie pomieszczenia te pełnią funkcję gospodarczą,

- na poddaszu budynku dawnego zakładu znajdują się dwa pomieszczenia, przedzielone rozsuwanymi drzwiami, pełniące obecnie funkcję mieszkalną.

Do akt postępowania załączono zdjęcie lotnicze z dnia [...] 1998 r. pozyskane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wraz z licencją wydaną przez Głównego Geodetę Kraju, a także zdjęcie lotnicze z dnia [...] 1998 r., poświadczone za zgodność z oryginałem, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, pozyskane z zasobów geodezyjnych Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach.

Pismem z dnia [...]r. Naczelnik Wydziału Inżynierii Miejskiej, Ochrony Środowiska i Rozwoju Urbanistycznego Urzędu Miasta w Z. przekazał organowi I instancji wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z., obejmujący działkę o nr 3 w Z..

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] PINB w Z. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy obiektu budowlanego.

Wskutek wniesionego odwołania ŚWINB decyzją z dnia [...] r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Pismem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta Z. poinformował, że nie dysponuje pełniejszą dokumentacją, niż decyzja z dnia [...] r. znak; [...]. Pismem z dnia [...] r. Burmistrz poinformował ponadto, że nie jest w stanie stwierdzić, czy prowadzone przez niego rejestry są kompletne. Pismem z dnia [...] r. ww. przekazał PINB w Z. archiwalną dokumentację dotyczącą budowy garażu w Z. przy ulicy [...] na działce nr 2.

Rozpoznając sprawę ponownie, PINB w Z. przesłuchał w charakterze świadków obecnych bądź byłych mieszkańców sąsiednich nieruchomości oraz obecnie zamieszkującego sporną nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kpa PINB w Z. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy obiektu budowlanego.

Wskutek rozpatrzenia wniesionego przez stronę odwołania, zaskarżoną decyzją ŚWINB uchylił w całości decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W treści uzasadnienia wskazano, że zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy przez PINB w Z.. ŚWINB wskazał, że organ I instancji zastosował się do jego zaleceń i podczas przeprowadzonego postępowania dowodowego przesłuchał w charakterze świadków obecnych, bądź byłych mieszkańców sąsiednich nieruchomości oraz właściciela nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt budowlany. Wskazano, iż organ I instancji po przesłuchaniu świadków doszedł do wniosku, iż do rozbudowy warsztatu obróbki metalu musiało dojść w 1994 r., do czego organ II instancji się przychylił.

W konsekwencji, zdaniem ŚWINB, PINB słusznie uznał, iż należało w niniejszej sprawie zastosować tryb z art. 37 ust. 1 oraz art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. - zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 powyższej ustawy z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

- znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

- powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

ŚWINB stwierdził, że już na wcześniejszym etapie postępowania organ I instancji ustalił, iż sporny obiekt budowlany nie narusza postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani też aby powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W związku z powyższym po ustaleniu, że wspomniany obiekt nie kwalifikuje się do rozbiórki, zastosowanie w przedmiotowej sprawie znalazł art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Nadto stwierdzono, że organ zastosował już uprzednio tryb z w/w art. 40, wydając decyzję z dnia [...] r., którą nakazano inwestorom wykonanie robót budowlanych, określonych w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy ds. przeciwpożarowych z dnia [...] 2016 roku.

Jakkolwiek, powyższa decyzja PINB w Z. została następnie uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania temu organowi, jednakże obowiązki nałożone tą decyzją PINB zostały wykonane przez inwestorów, co organ I instancji potwierdził podczas kontroli przedmiotowego budynku przeprowadzonej w dniu [...] 2017 r. Zatem wobec wykonania robót niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, w niniejszej sprawie nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Jednocześnie wskazano, że nie można uznać za prawidłowe objętego odwołaniem rozstrzygnięcia PINB w Z. o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania.

W tym względzie ŚWINB stwierdził, że zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. W związku z powyższym stwierdzono, że odstąpienie od nałożenia na inwestorów obowiązków w trybie art. 40 tego Prawa nie wyłącza konieczności uzyskania przez nich pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w jego art. 42.

W konsekwencji stwierdzono, iż w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, PINB w Z. winien udzielić inwestorom pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ww. ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Od powyższej decyzji strona wniosła sprzeciw do WSA w Gliwicach, w którym zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 Kpa poprzez niezasadne przyjęcie, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a organ I instancji powinien udzielić inwestorom pozwolenia na użytkowanie. Wnoszący sprzeciw podnosi, iż organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów zawartych w treści odwołania, które powielił w uzasadnieniu sprzeciwu. Stanowią one w zasadzie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego oceny, a także pominięcia dowodów w ocenie oraz nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Zarzucono nadto, że organy nie wykonały wskazań co do dalszego postepowania wynikających z wydanych w sprawie wyroków, chociaż oceną Sądów były związane. W treści uzasadnienia sprzeciwu podniesiono przede wszystkim brak wszechstronnego rozważenia i zbadania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wskazanych przez skarżącego dowodów, które w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż do rozbudowy spornego obiektu budowlanego doszło w 1994 r.

W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, w całości podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprzeciw zgodnie z treścią art. 64d § 1 i art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019. 2325, dalej jako p.p.s.a.) na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w zakresie istnienia przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 Kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Należy wskazać, iż w niniejszej sprawie zapadło już kilka wyroków sądów administracyjnych, ostatni z nich wyrok z dnia 11 czerwca 2018 r. WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/GI 311/18, którym uchylono decyzję II instancji zarzucając brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W powyższym wyroku odwołano się do treści wcześniej zapadłych orzeczeń NSA (z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1546/17 oraz z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 114/17), którymi jest związany Sąd I instancji. Nadto wskazano, że zasadnicze znaczenie w sprawie, ważące na prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, ma jednoznaczne ustalenie daty samowolnej rozbudowy zakładu inwestorów. Wskazano, iż organ w kwestii ustalenia powyższej kwestii oparł się na dowodzie, który mocą zapadłego w sprawie wyroku WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1314/12, uznano za mało przydatny.

Zgodnie z treścią art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wydając zaskarżoną decyzję ŚWINB przepisu tego, wbrew zarzutom skargi, nie naruszył.

Na wstępie należy podkreślić, iż podczas przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż do rozbudowy spornego warsztatu obróbki metali doszło bez wymaganego zezwolenia w roku 1994.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest dostatecznych podstaw aby ustalenie to, przy uwzględnieniu treści art. 80 Kpa, podważyć.

Powyższe ustalenia Sąd w pełni podziela. Organ I instancji przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe, na które składało się przede wszystkim przesłuchanie świadków, czyli obecnych bądź byłych mieszkańców sąsiednich nieruchomości oraz obecnego właściciela nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt budowlany. W powyższych zeznaniach większość świadków podaje 1994 jako rok rozbudowy. Uzyskał też zdjęcia lotnicze z dnia [...] 1998 r., w oparciu o które brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń daty realizacji objętego postępowaniem obiektu, dokonanych w oparciu o zeznania świadków. Należy podkreślić, iż z uwagi na brak innych dowodów, w szczególności dokumentów potwierdzających termin rozbudowy, powyższe zeznania stanowiły kluczowy dowód w sprawie. Wbrew stanowisku skarżącego, ocena tych dowodów przez organy orzekające nie przekracza ram wynikających z art. 80 Kpa i tym samym brak jest podstaw prawnych do jej podważenia przez Sąd. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza też treści art. 107 § 3 Kpa. Brak jest też wystarczających podstaw do zakwestionowania tej oceny w świetle sformułowanych w sprzeciwie zarzutów. W szczególności przesądzającego dowodu odnośnie rozbudowania budynku warsztatu po 1994 roku nie może stanowić powoływanie się na mapy geodezyjne. Nie ma bowiem żadnej pewności, że odzwierciedlają one faktyczny stan terenu w dacie przyjęcia ich do zasobu geodezyjnego. M.in. jak wynika z zeznań świadka Z. J., według niego stan zabudowań na działce inwestorów wynikający z mapy z 2010 r. jest taki sam, jaki istniał przed 2000 r.

Ustaleń co do rozbudowy budynku zakładu ślusarskiego nie mogą też podważać wskazywane przez skarżącego nieścisłości i różnice w zeznaniach świadków, na które powołuje się skarżący, gdy zważy się, że relacjonowali oni zdarzenia mające miejsce ponad 20 lat temu. Podzielić natomiast trzeba stanowisko organu odwoławczego, że generalnie z zeznań tych wynika, że do objętej postępowaniem rozbudowy doszło przed 1 stycznia 1995 r.

Pośrednio za taką oceną daty realizacji rozbudowy przemawia też dokumentacja dotycząca budowy przez sąsiadów Z. i A. G. garażu w granicy z działką inwestorów (dołączona do pisma Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. k. 185 akt organu I instancji). Wynika z niej, że pozwolenie na budowę tego garażu zostało wydane [...] 1990 r. Należy zatem przyjąć, że garaż ten został wybudowany w nieodległym czasie od tej daty i do niego inwestorzy mogli dobudować budynek przed 1 stycznia 1995 r. Nadto, jak wynika z dołączonych do tej dokumentacji mapy, nie zaznaczono na niej nawet budynku mieszkalnego na działce małż. G. nr 4, ani też żadnego z istniejących przecież już wówczas budynków gospodarczych na działce inwestorów nr 1. Może to świadczyć, że również inne mapy ze zbliżonego okresu mogły rzeczywistego zagospodarowania terenu nie odzwierciedlać. Zgodnie z treścią art. 80 Kpa, swobodnej oceny dowodów dokonują organy orzekające. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że oceny tej dokonały w niniejszej sprawie w dowolny sposób, co uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Nie można podzielić też zarzutu, że zaskarżona decyzja zapadła bez uwzględnienia wiążących organy ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wynikających z zapadłych w rozpoznawanej sprawie wyroków Sądów, w tym wyroku tut. Sądu, sygn. akt II SA/Gl 1314/12 oraz wyroku NSA, sygn. akt

II OSK 114/17. Ustalenia, że do samowolnej rozbudowy zakładu ślusarskiego doszło przed 1 stycznia 2015 r. organy nie dokonały bowiem wyłącznie w oparciu o mogące budzić wątpliwości, gdy chodzi o ich czytelność, zdjęcia lotnicze, ale w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przy przyjęciu tej daty i zastosowaniu przepisów prawa budowlanego z 1974 r. nie ma też znaczenia dla końcowego załatwienia sprawy kwestia, czy przyziemie budynku objętego pozwoleniem na zmianę konstrukcji jego dachu zostało wykonane legalnie. Niewątpliwie musiało to nastąpić przed zmianą konstrukcji dachu tego budynku, a więc również w czasie obowiązywania ustawy z 1974 r. W konsekwencji oceniając wszystkie prace związane z rozbudową zakładu ślusarskiego inwestorów, nawet przy przyjęciu, że w zakresie kwestionowanym przez skarżącego zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia, należało podzielić stanowisko organów orzekających, że brak było podstaw do wydania nakazu rozbiórki objętych postępowaniem obiektów, czy też nakładania na podstawie art. 40 tej ustawy na inwestorów obowiązków, mających na celu doprowadzenie tych obiektów do stanu zgodnego z prawem, a to w sytuacji, gdy takie obowiązki zostały już wcześniej przez nich zrealizowane. Skarżący nie wskazuje przy tym jakie przepisy w rozumieniu tego artykułu nie zostały jeszcze spełnione. Należy mieć przy tym na uwadze, że gdy chodzi o warunki techniczne, to poza kwestiami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, które zostały uwzględnione przy wydawaniu wykonanej przez inwestorów decyzji PINB z dnia [...] r., maja w sprawie zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie popełnienia samowoli budowlanej, a nie jak zdaje się twierdzić skarżący, w dacie jej legalizacji. Nie zostało też w żaden sposób wykazane, aby legalizacji przedmiotowych obiektów sprzeciwiała się treść art. 37 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, tj. aby powstałe w wyniku spornych robót obiekty budowlane powodowały niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W tym względnie należy przy tym podkreślić, że w świetle dotychczasowych wydanych w sprawie wyroków za legalną należało uznać istniejącą w objętym postępowaniem legalizacyjnym obiekcie (obiektach) funkcję warsztatową, dopuszczalną także w świetle obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji planu zagospodarowania z dnia [...]r., zgodnie z którym działka inwestorów nr 3 położona jest w jednostce oznaczonej symbolem A5-2-2UN – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami, której funkcja uzupełniająca to "tereny zabudowy usługowej" (UU1). Przesądza to jednocześnie o zgodności spornej inwestycji (jako rozbudowy warsztatu ślusarskiego) z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie bowiem z wiążącą organy i Sąd uchwałą NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, przy ocenie samowoli pod tym katem mają co do zasady zastosowanie przepisy planistyczne z daty orzekania o samowoli budowlanej. W konsekwencji bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostaje kwestia, czy inwestorzy w objętym postępowaniem obiekcie prowadzą w dalszym ciągu warsztat ślusarski, ustaleń w którym to zakresie domaga się skarżący.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest przy tym dostatecznych podstaw do przyjęcia, aby objęta postępowaniem w niniejszej sprawie inwestycja naruszała przepisy w/w planu zagospodarowania z [...]r., m.in. gdy chodzi o parametry zabudowy. Zarzuty skarżącego w tym względzie nie zostały też bliżej sprecyzowane.

W przypadku zakończenia samowolnie wykonanych robót przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się unormowania przewidziane w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., poz. 38, Nr 229, dalej jako u.p.b z 1974 r.). Wynika to z treści art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, dalej jako u.p.b.).

W procesie legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w oparciu o u.p.b. z 1974 r., organ, po stwierdzeniu, że obiekt nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co wyklucza nakazanie rozbiórki tego obiektu, dokonuje oceny, czy obiekt ten został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie realizacji obiektu i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej (art. 37 ust. 1 u.p.b. z 1974 r.).

W sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z ww art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego w prawem, na podstawie art. 40 u.p.b. z 1974 r., organ powinien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 43 u.p.b z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a nie jak uczynił to organ I instancji decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. W takim stanie faktycznym przepisy prawa obligują organ do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia – decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W nawiązaniu do poczynionych rozważań należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu II instancji, na podstawie art. 138 § 2 Kpa, należy uznać za zasadne. Gdyby bowiem ŚWINB we własnym zakresie orzekł o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, dopuściłby się naruszenia art. 15 Kpa, co stanowi rażące naruszenie prawa. Organ II instancji nie może bowiem zastępować organu pierwszej instancji, tj. nie może wchodzić w rolę organu załatwiającego sprawę administracyjną, ponieważ naruszyłby w ten sposób prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu.

Z tych wszystkich względów zależało przyjąć, że wbrew sformułowanym w sprzeciwie zarzutom, sprawa została wyjaśniona wystarczająco do wydania zaskarżonej decyzji kasatoryjnej.

Sprzeciw jako nieuzasadniony podlegał zatem oddaleniu na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.

mr