Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1074/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70 1 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 226 poz 1676
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/11 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uposażenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2014/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej, z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania uposażenia.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Ppłk M. B. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. Uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa Nr [...], z dnia [...] czerwca 2010 r., został z dniem 2 lipca 2010 r. przeniesiony w stan spoczynku, w związku z likwidacją Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. W dniu 4 października 2010 r. oraz w dniu 8 października 2010 r. skierował dwa wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej. W pierwszym z nich zwrócił się m. in. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego prawo do uposażenia z tytułu pełnienia służby wojskowej, w wysokości otrzymywanej na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W kolejnym wniosku, zażądał wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za październik 2010 r., a w przypadku odmowy wykonania tej czynności, wydania decyzji administracyjnej o odmowie przyznania żądanego uposażenia. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że pomimo przeniesienia w stan spoczynku nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i nadal pełni zawodową służbę wojskową. Pozostawanie w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej skutkuje – zdaniem wnioskodawcy – obowiązkiem wypłaty uposażenia z tego tytułu. Organ wojskowy zaprzestał wypłaty tego uposażenia od dnia 1 października 2010 r.

Wniosek ten został przekazany do rozpatrzenia Prezesowi Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, gdyż temu podmiotowi był podporządkowany organizacyjnie Wojskowy Sąd Garnizonowy w K. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, pismem Nr WSO-8/6/96/11, z dnia 15 marca 2011 r., zwrócił się do ppłk M. B. o doprecyzowanie żądań zawartych w jego pismach z dnia 4 i 8 października 2010 r. W odpowiedzi na to wezwanie, ppłk M. B. w piśmie z dnia 23 marca 2011 r. oświadczył, że domaga się zapłaty (przyznania) należnego mu uposażenia żołnierza zawodowego za okres od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 20 lutego 2011 r. oraz od dnia 21 lutego 2011 r. od dnia 31 sierpnia 2011 r.

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], odmówił M. B. przyznania i zapłaty uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za okres od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. B. został przeniesiony w stan spoczynku. Nadal jednak pozostaje w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu pierwszej instancji, otrzymanie uposażenia należnego sędziemu w stanie spoczynku powoduje wstrzymanie wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia służby wojskowej. W myśl bowiem art. 70 § 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), sędzia sądu wojskowego otrzymuje uposażenie zasadnicze, w wysokości przewidzianej w art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz dodatki przewidziane w art. 80 tej ustawy. Sędzia sądu wojskowego przeniesiony w stan spoczynku - otrzymuje, na podstawie art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – uposażenie spoczynkowe.

W odwołaniu M. B. zarzucił naruszenie: art. 71 ust. 1, art. 76 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 89 ust. 1 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegające na pominięciu tych przepisów określających prawo żołnierza zawodowego w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej do otrzymywania uposażenia z tego tytułu; art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegające na przyjęciu wbrew treści tego przepisu, iż uposażenie pobierane przez skarżącego z innego tytułu niż pełnienie zawodowej służby wojskowej pozwala na zaniechanie wypłaty uposażenia z tytułu służby wojskowej; art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 oraz art. 36a § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, polegające na przyjęciu wbrew treści tych przepisów, iż określają one uposażenie żołnierza będącego sędzią wojskowym lub żołnierza – sędziego w stanie spoczynku, podczas gdy przepisy te nie odnoszą się do żołnierzy, lecz wprost lub odpowiednio do sędziów wojskowych w stanie spoczynku.

Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...], z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie i:

1. odmówił przyznania ppłk M. B. uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przewidzianego w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) od dnia 1 października 2010 r. do dnia 30 czerwca 2011 r.,

2. umorzył postępowanie w zakresie przyznania ppłk M. B. uposażenia, o którym mowa w pkt 1, za lipiec i sierpień 2011 r.

Podkreślił, iż z art. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że roszczenia z tytułu uposażenia rozstrzyga się w formie decyzji, a zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną. Ustalił, że ppłk M. B. przed przeniesieniem w stan spoczynku otrzymywał jedno uposażenie, na podstawie art. 70 § 3 Prawa o ustroju sądów wojskowych i art. 72 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W związku z przeniesieniem w stan spoczynku, oficerowi przyznano uposażenie przysługujące sędziom w stanie spoczynku. Wdrożenie uchwały o przeniesieniu ppłk M. B. w stan spoczynku wymagało wykonania szeregu czynności o charakterze materialno – technicznym oraz wydania aktów administracyjnych. Uposażenie przysługujące w czasie pozostawania w stanie spoczynku, zostało wypłacone ppłk M. B. przez Wojskowe Biuro Emerytalne w K. dopiero od października 2010 r., w kwocie 9.466,29 zł miesięcznie. Wypłata uposażenia za okres od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. przez jednostkę wojskową, na której na zaopatrzeniu finansowym ppłk M. B. pozostawał miała natomiast na celu zabezpieczenie finansowe oficera, do czasu wykonania uchwały o przeniesieniu go w stan spoczynku. Organ podkreślił, że przeniesienie sędziego w stan spoczynku nie spowodowało automatycznego – z mocy prawa – rozwiązania stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Oznacza to, że w stosunku do niego nadal mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych odnoszące się do sędziów w stanie spoczynku oraz ogół regulacji dotyczących żołnierzy zawodowych. Zgodnie jednak z regulacją zawartą w art. 70 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, ustawa ta ma pierwszeństwo w stosowaniu względem ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W sytuacji zatem, gdy ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych reguluje określoną sprawę, będącą przedmiotem regulacji innej ustawy, to należy zastosować regulację wynikającą z ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych. W przepisach tej ustawy uregulowano sprawę otrzymywania uposażenia przez sędziów sądów wojskowych. Zgodnie z art. 70 § 3 tej ustawy – uposażenie sędziów sądów wojskowych, określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 72 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Uposażenie zasadnicze żołnierza zawodowego jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe, co wynika z art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przywołane reguły ustalania wysokości uposażenia należy także stosować w odniesieniu do żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych, z uwzględnieniem szczególnych regulacji wynikających z Prawa o ustroju sądów wojskowych. Uprawnienie sędziego sądu wojskowego będącego żołnierzem zawodowym do uposażenia wynika z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz mającego odpowiednie zastosowanie art. 91 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zgodnie z przywołanymi przepisami, żołnierz zawodowy nabywa prawo do uposażenia od dnia zajmowania stanowiska sędziego. To więc przepisy pragmatyki sędziowskiej określają zasady przysługiwania uposażenia sędziom sądów wojskowych będących żołnierzami zawodowymi, natomiast przepisy pragmatyki wojskowej określają wysokość poszczególnych składników tego uposażenia oraz tryb ich ustalania i przyznawania. Oznacza to, że uprawnienia sędziego sądu wojskowego będącego żołnierzem zawodowym do uposażenia nie można wiązać tylko z pełnieniem przez niego zawodowej służby wojskowej, lecz przede wszystkim z posiadanym przez niego statusem sędziego. Z kolei, sędzia sądu wojskowego przeniesiony w stan spoczynku – otrzymuje, na podstawie art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych – uposażenie spoczynkowe. Zasady otrzymywania uposażenia przez sędziów sądów wojskowych przeniesionych w stan spoczynku oraz jego wysokość określają więc przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych. Ponadto, w ustawie Prawo o ustroju sądów wojskowych wskazano organy właściwe do przyznawania uposażenia sędziom sądów wojskowych przeniesionych w stan spoczynku. Organ wskazał jednocześnie, iż nawet gdyby rozpatrywać sprawę wyłącznie w oparciu o regulacje zawarte w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to również należałoby dojść do wniosku, że oficer utracił prawo do otrzymywania uposażenia przewidzianego w tej ustawie – z dniem przeniesienia w stan spoczynku. Interpretacja przepisu art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie daje podstaw do uznania, iż skarżącemu przysługiwałoby uposażenie przewidziane w ust. 1 tego artykułu. Uposażenie to przysługuje bowiem z tytułu pełnienia służby wojskowej, czym – zgodnie z orzecznictwem sądowym – jest wykonywanie zadań służbowych. Sędziowie w stanie spoczynku nie pełnią więc służby wojskowej, w rozumieniu art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a tym samym nie są uprawnieni do otrzymywania uposażenia z tego tytułu. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie dają więc podstaw do twierdzenia, że sam fakt pozostawania w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej uprawnia do otrzymywania uposażenia. W przypadku sędziów sądów wojskowych należałoby więc przyjąć, że w związku z przeniesieniem sędziego sądu wojskowego w stan spoczynku – przestaje on wykonywać obowiązki służbowe na zajmowanym stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego i nie mogą być mu powierzone inne obowiązki służbowe. Tym samym traci prawo do otrzymywania uposażenia, w wysokości przypisanej dla tego stanowiska służbowego. Umorzenie postępowania Minister uzasadnił tym, że dotyczy to okresu przyszłego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego – przepisu art. 70 § 2 ustawy o Prawo ustroju sądów wojskowych poprzez błędne stosowanie go do określania praw i obowiązków sędziego wojskowego w stanie spoczynku,

II. naruszenie prawa materialnego tj. ustawy o służbie zawodowej żołnierzy oraz Prawa o ustroju sądów wojskowych, a w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy oraz art. 22 § 1 a contrario oraz art. 35 do 36 P.u.s.w. poprzez domniemaną wykładnię przepisów cyt. ustaw zakładającą istnienie powiązania normatywno - organizacyjnego o charakterze obligatoryjnym, nierozerwalnym, zakładającym wzajemne krzyżowanie się i przenikanie praw i obowiązków pomiędzy pełnieniem przez skarżącego zawodowej służby wojskowej, a jednoczesnym posiadaniem przez niego statusu sędziego wojskowego w stanie spoczynku,

III. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 72 ust. 2 ustawy pragmatycznej poprzez jego błędną wykładnię zakładającą ograniczenie prawa do uposażenia żołnierskiego tylko dla tych żołnierzy zawodowych, którzy pełnią zawodową służbę wojskową ograniczoną, zdaniem organu odwoławczego, jedynie do wykonywania zadań służbowych,

IV. naruszenie prawa materialnego tj. art. 19 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust 4 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy, poprzez pominięcie, przy interpretacji pojęcia pełnienie zawodowej służby wojskowej, formy pełnienia zawodowej służby wojskowej polegającej na pozostawaniu żołnierza w dyspozycji,

V. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 70 § 3 P.u.s.w. oraz art. 72 ust. 1 i 2, art. 78 ust. 1 i art. 80 ust. 2 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy, poprzez błędną wykładnię tych przepisów, zakładającą, iż w związku z tym, że prawem do uposażenia "ustalanego na zasadach ujętych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zostali objęci żołnierze zawodowi - sędziowie sądów wojskowych czynnie wykonujący urząd sędziego" - prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej nie dotyczy żołnierza zawodowego jednocześnie sędziego wojskowego nieczynnego zawodowo,

VI. naruszenie prawa materialnego tj. art. 78 ust. 1 i 3 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy, poprzez błędną wykładnię tego przepisu, wywodzącą z jego treści, posiadanie przez żołnierza zawodowego prawa do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej tylko w okresie wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku, które zajmuje, oraz wywodzącą istnienie domniemania prawnego zakładającego prawną podstawę do wstrzymania wypłaty żołnierzowi zawodowemu uposażenia wraz z momentem "zaprzestania wykonywania obowiązków służbowych",

VII. istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjmowaniu wbrew treści wniosków skarżącego, iż wnosi on o wypłatę "dotychczas otrzymywanego uposażenia" związanego z pełnieniem czynnej służby sędziowskiej do dnia 1 lipca 2010 r. i tym samym wskazywanie, jakoby skarżący domaga się "podwójnego" uposażenia z tego samego tytułu, podczas gdy skarżący domaga się niezależnie od otrzymywanego lub nie uposażenia spoczynkowego (które nie jest przedmiotem sprawy), uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej za okres wskazany we wniosku przysługującego mu stosownie do jego usytuowania formalno-organizacyjnego w ramach pełnionej zawodowej służby wojskowej, którą od 2 lipca 2010 r. pełni niezależnie, bez żadnego związku organizacyjno-normatywnego z posiadanym statusem sędziego wojskowego w stanie spoczynku;

VIII. naruszenie prawa materialnego poprzez celowe nieuwzględnienie w skarżonym rozstrzygnięciu, w zakresie nie tylko materialnym, ale i formalnym przepisów art. 76 ust. 1 i 4 oraz art. 89 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy,

IX. istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na celowym i świadomym pomijaniu pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej w stanie dyspozycji;

X. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, polegające na tym, że Minister Obrony Narodowej w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się ani jednym zdaniem do żadnego zarzutu stawianego przez skarżącego w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji;

XI. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 139 K.p.a., poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść w stosunku do decyzji organu I instancji,

XII. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 76 ust. 1, art. 75 ust. 1 i art. 81 ust. 1 a contrario ustawy pragmatycznej, poprzez błędne częściowe umorzenie postępowania,

XIII. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 138 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w formie nieznanej temu przepisowi, ani żadnemu innemu przepisowi K.p.a.;

XIV. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 15 K.p.a. w zw. art. 8 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy poprzez działanie organów administracji w trakcie całego postępowania, dotyczącego sprawy administracyjnej w sposób godzący w podstawowe zasady prawa administracyjnego,

XV. istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w okresie lipiec - wrzesień 2010 r. było wpłacane skarżącemu nieokreślone, nieznane ustawie, uposażenie mające na celu zabezpieczenie finansowe jego osoby do czasu uprawomocnienia się uchwały Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesieniu w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r., a nie uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej;

XVI. istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż po przejściu w stan spoczynku, pomimo braku zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, nie pełnił zawodowej służby wojskowej, a jedynie pozostawał w stosunku zawodowej służby wojskowej;

XVII. istotny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący z dniem przeniesienia w sędziowski stan spoczynku nie wykonywał obowiązków służbowych, a w konsekwencji, że w całym okresie po przeniesieniu w stanie spoczynku nie wykonywał żadnych czynności służbowych.

W uzasadnieniu skarżący obszernie uzasadnił stawiane organowi zarzuty. Zaznaczył też, że sędzia wojskowy w stanie spoczynku – żołnierz podlega wszystkim obowiązkom żołnierza zawodowego (podlega zatem rozkazom, musi wykonywać zadania gdyby zostały mu wyznaczone – w tym do stawiennictwa w określonym miejscu i czasie), zaś sędzia w stanie spoczynku (osoba cywilna) z oczywistych powodów nie jest obciążona żadnymi obowiązkami z tego tytułu.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi, przedstawił obszerne wywody, według których sędzia sądu wojskowego przeniesiony w stan spoczynku, pozostający w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej i niepełniący zawodowej służby wojskowej posiada wyłącznie prawo do otrzymywania uposażenia w stanie spoczynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości. M. B. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. do dnia 1 lipca 2010 r. Z dniem 1 lipca 2010 r., na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy w K. został zniesiony. W związku z tym Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr [...], z dnia [...] czerwca 2010 r., przeniosła sędziego M. B. w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Minister Obrony Narodowej nie zwolnił skarżącego, jako sędziego przeniesionego w stan spoczynku, z zawodowej służby wojskowej, nie przeniósł go też do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji, lecz jedynie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., stwierdził przeniesienie go przez KRS w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r.

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. ustalił wysokość należnego skarżącemu uposażenia z tytułu stanu spoczynku w kwocie równej 100% uposażenia zasadniczego wraz dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku, tj. Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. Uposażenie powyższe, począwszy od października 2010 r., wypłaca Wojskowe Biuro Emerytalne w K. , natomiast w okresie od 1 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r. skarżącemu było wypłacane uposażenie w takiej samej wysokości, przez jednostkę wojskową, na której zaopatrzeniu finansowym pozostawał. Nie jest też w sprawie kwestionowana okoliczność, że Minister Obrony Narodowej w dniu [...] stycznia 2011 r., decyzją nr [...], wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, natomiast decyzją nr [...] (pkt 2), z dnia [...] stycznia 2011 r., przeniósł go do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie do czasu zwolnienia ze służby.

Istota sporu, jak zauważył Sąd pierwszej instancji, sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w opisanej sytuacji skarżącemu, oprócz uposażenia należnego sędziemu sądu wojskowego w stanie spoczynku, przysługuje również uposażenie wynikające z istniejącego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Sąd rozpoczął wywód od spostrzeżenia, że zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), sędziowie sądów wojskowych, to żołnierze zawodowi pełniący zawodową służbę wojskową na stanowiskach sędziów w sądach wojskowych i w Departamencie Sądów Wojskowych Ministra Sprawiedliwości. Zasadą jest, że żołnierz zawodowy, w myśl art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 29 ust. 1, natomiast wyjątkowo może ją pełnić w rezerwie kadrowej (art. 19 ust. 1 pkt 2) lub w dyspozycji (art. 19 ust. 1 pkt 3).

Przepisy powyższe mają zastosowanie do sędziów sądów wojskowych stosownie do treści art. 70 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Natomiast, zgodnie z art. 70 § 3 Prawa o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestie uposażeniowe żołnierzy zawodowych uregulowane zostały w Rozdziale 5 "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych" ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do przepisu art. 72 ust. 1 tej ustawy, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, zaś w myśl ust. 2 tego przepisu, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Uposażenie zasadnicze żołnierza zawodowego jest uzależnione od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe, jak wynika z art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, regulacje dotyczące ustalania wysokości uposażenia należy zatem stosować również do żołnierzy zawodowych – sędziów sądów wojskowych, jednakże z uwzględnieniem przepisów ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Uprawnienie sędziego sądu wojskowego do uposażenia znajduje oparcie w przepisie art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 91 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do uposażenia żołnierz zawodowy – sędzia wojskowy, nabywa od dnia zajmowania stanowiska sędziego. Powyższe rozważania doprowadziły Wojewódzki Sąd Administracyjny do wniosku, że uprawnienia sędziego sądu wojskowego, który jest jednocześnie żołnierzem zawodowym, do uposażenia, wynikają w pierwszej kolejności ze statusu sędziego, w drugiej zaś z pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazują również na specyfikę stosunku służbowego, w którym pozostaje sędzia sądu wojskowego, różniącego się od stosunku służbowego żołnierza zawodowego niebędącego sędzią. Sąd wywodził dalej, że zgodnie z przepisem art. 70 § 1 P.u.s.w. w związku z art. 100 § 1 P.u.s.p., sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Nie ulega wątpliwości, iż takie uposażenie zostało skarżącemu przyznane decyzją Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia [...] września 2010 r. nr [...]. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że okoliczność pozostawania skarżącego w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, nie jest samoistną podstawą do otrzymywania z tego tytułu uposażenia w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zdaniem Sądu, również wyłącznie na gruncie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych domaganie się przez skarżącego uposażenia tylko z tytułu pozostawania w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, po przeniesieniu w stan spoczynku nie jest uprawnione. Pełnienie służby wojskowej należy rozumieć jako wykonywanie zadań służbowych, nie można zaś utożsamiać go z samym pozostawaniem w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Według Sądu, należy mieć też na uwadze, iż zgodnie z art. 78 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego, jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Przepis ten w sposób jednoznaczny uzależnia zatem wysokość uposażenia żołnierza zawodowego od faktu zajmowania przez żołnierza stanowiska służbowego. Skarżący, w okresie przed przeniesieniem go w stan spoczynku, zajmował stanowisko służbowe sędziego sądu wojskowego. Po przeniesieniu w stan spoczynku, opuścił poprzednio zajmowane stanowisko służbowe, nie obejmując jednocześnie nowego stanowiska służbowego. Status sędziego sądu wojskowego zmienił się w status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Ustawa pragmatyczna ani przepisy wykonawcze nie przewidują zaś istnienia stanowiska służbowego sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. W sytuacji gdy skarżący, po przeniesieniu go w stan spoczynku, nie zajmował żadnego stanowiska służbowego jako żołnierz zawodowy, brak było podstaw faktycznych dla ustalenia mu uposażenia wojskowego. Tak więc mimo, iż formalnie w spornym okresie pozostawał w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, bo nie został z niej zwolniony, to wobec braku przypisania stanowiska służbowego, nie mógł skutecznie wywodzić uprawnienia do uposażenia należnego żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę na stanowisku służbowym. Sąd nie podzielił trafności zarzutów naruszenia art. 138 § 1 i art. 139 K.p.a. oraz naruszenia norm prawa materialnego, w szczególności art. 76 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 70 § 2 P.u.s.w. i art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zdaniem Sądu, trafny jest jedynie zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. Nie było podstaw do umorzenia postępowania w części dotyczącej przyznania uposażenia za okresy przyszłe z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną wniósł M. B. Na podstawie art. 173 § 1 i § 2 w związku z art. 176 i 177 P.p.s.a. wyrok WSA w Warszawie zaskarżył w całości, opierając skargę kasacyjną na podstawach określonych przez art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego tj.:

I. Naruszenie prawa materialnego – przepisu art. 70 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) poprzez błędne zastosowanie go do określania praw i obowiązków sędziego wojskowego w stanie spoczynku w sytuacji, gdy przepis ten nie ma zastosowania do sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku, lecz jedynie do sędziego sądu wojskowego (tj. sędziego czynnego zawodowo);

II. Naruszenie prawa materialnego – art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 693 z późn. zm.) oraz art. 22 § 1 u.s.w. a contrario i art. 35 – 36 u.s.w. – poprzez błędne zastosowanie tych przepisów i ich błędną wykładnię zakładającą istnienie powiązania normatywno – organizacyjnego o charakterze obligatoryjnym, nierozerwalnym, zakładającym wzajemne krzyżowanie się i przenikanie praw i obowiązków pomiędzy pełnieniem przez skarżącego zawodowej służby wojskowej, a jednoczesnym posiadaniem przez niego statusu sędziego wojskowego w stanie spoczynku, tożsamego dla powiązania istniejącego pomiędzy jednoczesnym pełnieniem zawodowej służby wojskowej i sprawowaniem urzędu sędziego wojskowego (tj. sędziego czynnego zawodowo), podczas gdy powiązanie takowe w przedstawionej relacji nie istnieje;

III. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 76 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) w zw. z art. 2 u.s.w. poprzez błędne nie zastosowanie tych przepisów w przedmiotowej sprawie i ich błędną wykładnię zgodnie z którą przyjęto, iż wyżej wymienione przepisy nie odnoszą się do żołnierzy zawodowych jednocześnie posiadających status sędziów sądów wojskowych, a co za tym idzie art. 76 ust. 1 i 4 cyt. ustawy pośrednio nie odnosi się do skarżącego tj. żołnierza zawodowego jednocześnie posiadającego status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku;

IV. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 89 ust. 2 ustawy służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię i nie zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

V. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 89 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z póżn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię i nie zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

VI. Naruszenie art. 2 Konstytucji w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez błędne bezpośrednie zastosowanie tych przepisów skutkujące odmową zastosowania do skarżącego tj. żołnierza zawodowego (w tym przez 6 miesięcy w stanie dyspozycji) jednocześnie posiadającego status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku przepisów art. 76 ust. 1 i 4 oraz art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.);

VII. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 76 ust. 1 i 4 w zw. z art. 72 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 3 i art. 21 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) w zw. z art. 2 u.s.w. poprzez błędne nie zastosowanie tych przepisów w przedmiotowej sprawie i ich błędną wykładnię zgodnie z którą przyjęto, iż skarżący nie posiada prawa do uposażenia wojskowego mimo zdolności i gotowości do pełnienia zawodowej służby wykazywanych przez cały sporny okres, nie zwolnienia go z pełnienia służby wojskowej przed upływem ostatniego dnia spornego okresu tj. 31.08.2011r. oraz pozostawania przez 6 ostatnich miesięcy służby wojskowej w stanie dyspozycji;

VIII. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 78 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 693 z późn. zm.) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i błędną jego wykładnię, wywodzącą z jego treści, posiadanie przez żołnierza zawodowego prawa do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej i jego wysokości tylko w okresie przypisania do określonego stanowiska służbowego;

IX. Naruszenie art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz art. 36 a § 1 i § 2 u.s.w. poprzez błędne zastosowanie i błędną wykładnię tych przepisów wedle której wypłaty uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku dokonywać może także jednostka wojskowa na zaopatrzeniu której pozostawał skarżący w trakcie czynnej służby wojskowej, zaś pobierane uposażenie z innego, odrębnego tytułu tj. z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej uznać należy za uposażenie z tytułu sędziowskiego stanu spoczynku, a to jedynie z powodu czasowej tożsamości kwoty obu uposażeń;

X. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 70 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 tekst jednolity z późn. zm.) poprzez błędne zastosowanie go w przedmiotowej sprawie i jego błędną wykładnię oraz błędne zastosowanie go w przedmiotowej sprawie i jego błędną wykładnię oraz błędne nie zastosowanie art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i jego błędną wykładnię – przyjmującą, iż wyłącznie przepisy ustawy o ustroju sądów wojskowych statuują i kształtują prawo i tytuł do uposażenia żołnierzy zawodowych o statusie sędziego wojskowego czynnego, a nie przepisy wojskowej pragmatyki służbowej tj. przepisy odnoszące się do żołnierzy;

XI. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 45 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 693 z późn. zm.) poprzez błędne nie zastosowanie tego przepisu.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

XII. Art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 1 § 1 i § 2 i art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się sądu I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonej skardze, co wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy;

XIII. Art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.p.s.a. poprzez wyjście przez sąd poza granicę sprawy, co manifestowało się orzekaniem w zakresie art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz art. 36a § 1 i § 2 u.s.w. czyli w sprawie dotyczącej uposażenia spoczynkowego sędziego wojskowego w stanie spoczynku i to za okres nie objęty niniejszą sprawą tj. poprzedzający 01.10. 2010 r.;

XIV. Art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 139 K.p.a. poprzez błędne i niezasadne utrzymanie w mocy przez WSA w Warszawie skarżonym wyrokiem z dnia 5 stycznia 2012 r. skarżonej do tego sądu decyzji MON z dnia [...] czerwca 2011 r. mimo, iż w wyniku jej wydania doszło do naruszenia zakazu z art. 139 K.p.a., to jest do wydania poprzez organ II instancji decyzji na niekorzyść skarżącego w stosunku do decyzji organu I instancji, co manifestowało się przyjęciem przez organ II instancji za podstawę materialną decyzji

- art. 72 ust. 2 ustawy pragmatycznej w znaczeniu uzależniającym prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od wykonywania zadań służbowych, czyli regularnego stawiania się "podczas pełnienia służby wojskowej do wyznaczonych zadań",

- przyjęciem za podstawę prawną decyzji art. 70 § 2 u.s.w. i art. 78 ust. 1 i 3 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którymi, wedle organu odwoławczego, skarżącemu nie przysługuje prawo do uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od momentu przejścia w stan spoczynku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy

XV. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 80 K.p.a.i

art. 77 § 1 K.p.a., art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 1 § 1 I § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędy w przyjętych, zamieszczonych w uzasadnieniu, ustaleniach stanu faktycznego sprawy, nie odpowiadające rzeczywistości , nie będące pełnym i rzeczywistym wyjaśnieniem (przedstawieniem) stanu sprawy, polegające na przyjęciu niezgodnych z prawdą faktów lub pomijaniu prawdziwych, takich jakoby:

a) skarżący z dniem przeniesienia go w stan spoczynku "opuścił" poprzednio zajmowane stanowisko służbowe Zastępcy prezesa – sędziego,

b) pominięciu zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego Zastępcy prezesa – sędziego z mocy prawa na mocy art. 45 ust. 3a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dniem 21 lutego 2011 r.,

c) pominięciu zdolności i gotowości do pełnienia zawodowej służby wykazywanych przez skarżącego przez cały sporny okres tj. od 01.10. 2010 r. do 31. 08. 2011 r.,

d) pominięciu nie zwolnienie go z pełnienia służby wojskowej przed upływem ostatniego dnia spornego okresu tj. 31. 08. 2011 r.,

e) pominięciu pozostawania przez skarżącego w okresie 21.02.2011 r. – 31.08.2011 r. w stanie dyspozycji na mocy ostatecznej decyzji MON nr 1 z dnia 27 stycznia 2011 r.,

f) pominięciu, iż stosunek zawodowej służby wojskowej na mocy decyzji MON z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 13 wypowiedziano skarżącemu "z powodu rozformowania jednostki wojskowej w której żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową i brakiem możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym" na podstawie art. 114 ust. 2 i 117 wojskowej ustawy pragmatycznej,

g) pominięciu faktu zajmowania przez skarżącego nie tylko formalnie, ale i faktycznie stanowiska Zastępcy prezesa - sędziego w jednostce organizacyjnej – b. WSG w K. w okresie 02.07.2010 r. – 31.08.2010r.,

h) pominięcie rozformowania b. WSG w K. jako jednostki wojskowej – dopiero 31.08.2010 r. na mocy Decyzji MON nr [...] z dnia [...] tj. po upływie 2 miesięcy od czasu zniesienia WSG w K. jako wojskowego sądu garnizonowego,

i) w okresie lipiec – wrzesień 2010 r. wpłacanie skarżącemu uposażenie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej było uposażeniem sędziego wojskowego w stanie spoczynku, mimo, iż wypłata uposażenia z tytułu stanu spoczynku została rozpoczęta przez WBE w K. dopiero w październiku 2010 r. na podstawie decyzji Prezesa WSO w Warszawie z dnia [...] września 2010 r., pobierane uposażenie było uposażeniem z tytułu pełnienia zawodowej w jednostce organizacyjnej MON – b. WSG w K. ;

XVI. Art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 19 K.p.a. i art. 7 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy przez WSA w Warszawie zaskarżonej decyzji MON naruszającej przepisy postępowania – polegające na nieuwzględnieniu przez organ II instancji faktu, że organ I instancji Prezes WSO w Warszawie wydał decyzję za okres sprzed przeniesienia mnie w stan dyspozycji, a więc za okres, za który był niewłaściwy i uznał się za niewłaściwy ostatecznym postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., pomimo, że postanowienie to nie zostało uchylone i w dalszym ciągu obowiązuje w obrocie prawnym.

Wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, a tym samym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., nie wystąpiły.

Przedmiotem sporu jest prawo do uposażenia żołnierza zawodowego będącego sędzią sądu wojskowego w stanie spoczynku. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje. Status sędziego wojskowego reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.). W przypadku skarżącego odnotować trzeba, że jego stosunek służbowy sędziego wojskowego został zainicjowany powołaniem na stanowisko w trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 czerwca 1972 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 23, poz. 166 ze zm.). Wejście w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych nie zmieniło tego statusu prawnego. W myśl art. 73 § 1 Prawa o ustroju sądów wojskowych z 1997 r., sędziowie, którzy w dniu wejścia w życie ustawy są sędziami wojskowych sądów garnizonowych i wojskowych sądów okręgowych, pozostają nadal na dotychczasowych stanowiskach służbowych. Ten stosunek służbowy, z modyfikacjami w zakresie powierzenia skarżącemu, jako sędziemu sądu wojskowego, stanowiska Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. , trwał do przeniesienia go, uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa, w stan spoczynku. W czasie trwania stosunku służbowego sędziego sądu wojskowego skarżący nie został powołany na jeszcze inne, niż sędziowskie, stanowisko służbowe, w rozumieniu art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). Jak już wyżej wspomniano, w okresie bezpośrednio poprzedzającym przejście skarżącego w stan spoczynku, jego status normowała ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Ta sama ustawa normuje status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. W związku z tym przytoczyć trzeba przepis art. 70 § 2 Prawa o ustroju sądów wojskowych, w myśl którego, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W myśl zaś art. 70 § 3 Prawa o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisu o uposażeniu żołnierzy, z tym, że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych, na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta RP. Wreszcie, zgodnie z art. 70 § 4 P.u.s.w., do sędziów sądów wojskowych stosuje się odpowiednio art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepisy te, wraz z art. 22 § 1 oraz art. 23 § 1 P.u.s.w., oznaczają, że oficer pełniący zawodową służbę stałą, powołany na stanowisko sędziego wojskowego, jest stroną stosunku służbowego sędziego sądu wojskowego. O ile oficer taki nie podejmie dodatkowego zatrudnienia, innego zajęcia lub sposobu zarobkowania, zgodnie z regułami art. 86 § 1-6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 P.u.s.w., w zakresie uposażenia ma wyłącznie prawo do uposażenia sędziego sądu wojskowego. Taka sama reguła, wynikająca z art. 100 § 1 P.u.s.p. w związku z art. 70 § 1 P.u.s.w., odnosi się do uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku. Brak jest przepisu prawa, w tym przypadku przepisu Prawa o ustroju sądów wojskowych, który ustanawiałby prawo sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku, do uposażenia z tytułu pozostawania w zawodowej służbie wojskowej. Brak unormowania o zwolnieniu sędziego wojskowego w stanie spoczynku ze służby wojskowej z mocy prawa, w przypadku przeniesienia w stan spoczynku na skutek zmiany ustroju sądów (zniesienia wojskowego sadu garnizonowego) lub unormowania nakazującego zwolnienie ze służby takiego sędziego, nie jest tytułem prawnym do prawa do uposażenia żołnierza zawodowego, przysługującego niezależnie od uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku.

Przepisy art. 32 P.u.s.w. nie regulowały dalszych losów stosunku służbowego sędziego wojskowego w przypadku zniesienia sądu wojskowego, oprócz ewentualnego powołania na urząd sędziego sądu powszechnego. Sytuację tę normowały przepisy art. 71 § 3 P.u.s.p. w związku z art. 100 § 1 P.u.s.w., w myśl których stosunek służbowy sędziego wojskowego, w razie zmiany ustroju sądów nie wygasał, ani nie ulegał rozwiązaniu. Stosunek ten trwał, z tym, że sędzia wojskowy był przenoszony w stan spoczynku. Przejście w stan spoczynku nie kończyło i nie kończy obecnie stosunku służbowego sędziego wojskowego. Tak samo jest w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych (art. 68-72 P.u.s.p.). Skoro sędziego sądu wojskowego dotyczyło unormowanie art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to po przejściu w stan spoczynku sędzia sądu wojskowego w stanie spoczynku miał w dalszym ciągu prawo do tylko jednego uposażenia. O ile sędzia sądu wojskowego w stanie spoczynku nie podejmował dodatkowego zatrudnienia, innego zajęcia lub sposobu zarobkowania, zgodnie z regułami art. 86 § 1-6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów wojskowych, w zakresie uposażenia miał wyłącznie prawo do uposażenia sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Uposażenie to stanowiło kontynuację uposażenia sędziego sądu wojskowego przysługującego przed przeniesieniem sędziego w stan spoczynku. Trafne są więc rozważania Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do uposażenia z tytułu zawodowej służby wojskowej, po przejściu w stan spoczynku, przysługującego wyłącznie z racji przejścia w stan spoczynku i pozostania w zawodowej służbie wojskowej. Prawo do dodatkowego uposażenia uwarunkowane było i jest, w takiej sytuacji, powołaniem na nowe, w stosunku do urzędu sędziego, stanowisko służbowe. Świadczy o tym regulacja art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jak wynika z wcześniejszych uwag, byłoby to możliwe w warunkach określonych w art. 86 § 1-6 P.u.s.p. w związku z art. 70 § 1 P.u.s.w.

Podstawy do przysługiwania żądanego uposażenia nie stanowi także przeniesienie skarżącego, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie. Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, przepis art. 89 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przy określaniu uposażenia żołnierza przeniesionego do dyspozycji, nakazuje odniesienie się do ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego. Skarżący zaś przed przeniesieniem do dyspozycji nie zajmował innego stanowiska służbowego, niż sędzia sądu wojskowego w stanie spoczynku.

Także pozostawanie sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku w warunkach rygorów służby wojskowej i w rygorach wynikających z pozostawania sędzią nie jest okolicznością skutkującą uzyskaniem prawa do dodatkowego uposażenia. Wskazują na to, obok interpretacji językowej omówionych wyżej przepisów ustaw ustrojowych sądownictwa wojskowego i powszechnego oraz ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, rezultaty wykładni systemowej. Sędziowie sądów powszechnych, mimo przejścia w stan spoczynku, są obowiązani dochować godności sędziego, przy czym za uchybienie godności sędziego sędzia w stanie spoczynku odpowiada dyscyplinarnie (art. 104 § 2 P.u.s.p.). Nadto, na mocy art. 105 § 1 P.u.s.p., do sędziów w stanie spoczynku stosuje się odpowiednio art. 86 P.u.s.p.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest uposażenie, a nie kwestia zgodności z prawem sytuacji, w której po przeniesieniu sędziego wojskowego w stan spoczynku z powodu zmiany ustroju sądów nie był on zwalniany, w ówczesnym stanie prawnym, ze służby wojskowej. Kwestia ta została uregulowana w ustawie – Prawo o ustroju sądów wojskowych z dniem 17 czerwca 2011 r., przepisem art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 659). Obecnie, na mocy art. 35 § 2 P.u.s.w., sędziego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej z dniem podjęcia ostatecznej uchwały o przeniesieniu w stan spoczynku (regulacja ta nie odnosi się do przypadków przeniesienia w stan spoczynku, o których mowa w art. 32 § 1 P.u.s.w.). Wobec sędziów przeniesionych w stan spoczynku, z uwagi na zniesienie sądów wojskowych, przed dniem 17 czerwca 2011 r., a których przed wejściem w życie noweli z dnia 28 kwietnia 2011 r. nie zwolniono z zawodowej służby wojskowej, mógł być zastosowany przepis art. 5 ust. 2 tej noweli. Przyczyny, dla których regulacje te nie zostały ustanowione wcześniej są obojętne z punktu widzenia prawa sędziego wojskowego przeniesionego w stan spoczynku do dodatkowego uposażenia. W niniejszej sprawie nie jest oceniana legalność pozostawania sędziów wojskowych przeniesionych w stan spoczynku w stosunku zawodowej służby wojskowej. Warto jednak zauważyć, że sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku dotyczyło, z mocy art. 70 § 1 P.u.s.w., unormowanie art. 74 § 1 w związku z art. 71 § 3 P.u.s.p. Odpowiednio stosowane przepisy art. 74 § 1 w związku z art. 71 § 3 P.u.s.p. wskazywały na prawo powrotu sędziego wojskowego przeniesionego w stan spoczynku z powodu zniesienia sądu, na poprzednio zajmowane stanowisko albo stanowisko równorzędne, jeżeli ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku. Jest zaś niewątpliwe, że prawo powrotu na stanowisko sędziego sądu wojskowego mogło być zrealizowane w razie spełnienia warunku z art. 22 § 1 P.u.s.w., w myśl którego sędzią sądu wojskowego może być oficer pełniący zawodową służbę stałą.

Brak w Prawie o ustroju sądów wojskowych przepisów o zwolnieniu sędziego sądu wojskowego przeniesionego w stan spoczynku z powodu zniesienia sądu, z zawodowej służby wojskowej, czy to z mocy prawa, czy też na mocy aktu administracyjnego o zwolnieniu, nie może być określany jedynie jako przejaw luki prawnej. Niezależnie od norm Prawa o ustroju sądów wojskowych, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej regulowały przepisy art. 114 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Natomiast brak tego rodzaj norm w Prawie o ustroju sądów wojskowych, w powiązaniu z obowiązującymi wówczas przepisami art. 32 § 4 i 6 P.u.s.w., umożliwiającymi sędziom sądów wojskowych, mającym prawo do przejścia w stan spoczynku z powodu ukończenia 60 lat, oraz w powiązaniu z powoływanymi już wyżej przepisami art. 70 § 1 P.u.s.w. w związku z art. 74 § 1 oraz art. 71 § 3 P.u.s.p., stanowił regulację systemową umożliwiającą sędziom sądów wojskowych dalszą aktywność: na urzędzie sędziego sądu powszechnego bądź na stanowisku sędziego sądu wojskowego. Celem tego unormowania nie było więc przyznanie sędziemu sądu wojskowego przeniesionemu w stan spoczynku dodatkowego uposażenia z tytułu pozostawania w służbie wojskowej, niezależnego od uposażenia sędziego w stanie spoczynku.

Zarówno więc wykładnia językowa, jak i wykładnia systemowa oraz wykładnia celowościowa powołanych wyżej norm Prawa o ustroju sądów wojskowych, Prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazują, że sędzia sądu wojskowego przeniesiony w stan spoczynku ma prawo do uposażenia sędziego przeniesionego w stan spoczynku od daty przeniesienia w stan spoczynku i nie ma prawa do dodatkowego uposażenia wyłącznie z tytułu pozostawania w służbie wojskowej po tej dacie.

Powyższe uwagi stanowią odniesienie się do zarzutów podstawy materialnej skargi kasacyjnej. Dodać jeszcze można, iż trafne są uwagi Sądu pierwszej instancji o zgodności przyjętego przez organy stanowiska o braku konstytucyjnych podstaw do przysługiwania skarżącemu żądanego uposażenia. Wypowiedź ta nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej norm art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. W świetle powyższych uwag, konsekwentnie przyjąć należy, iż szczególny tryb przenoszenia sędziego wojskowego w stan spoczynku wyłącza możliwość stosowania wobec tego stanowiska służbowego procedury określonej w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nawiązuje do tej sytuacji wprost art. 45 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W rezultacie bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 89 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W odniesieniu do sędziego wojskowego, jak prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji, powstanie prawa do uposażenia wynika z art. 70 § 1 P.u.s.w. w związku z art. 91 § 1 P.u.s.p., a nie z przepisów art. 76 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Za zgodną z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 15 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uznać również należy wypowiedź Sądu pierwszej instancji w zakresie określenia stanowiska pełnionego przez żołnierza zawodowego będącego sędzią sądu wojskowego. Jest to wyłącznie stanowisko sędziego sądu wojskowego.

Nie jest usprawiedliwiona także podstawa proceduralna skargi kasacyjnej, zawierająca zarzuty stanowiące odzwierciedlenie procesowe koncepcji materialnej przedstawionej przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w postępowaniu administracyjnym, w sprawie o uposażenie, wyczerpująco ustalono okoliczności istotne z punktu potrzeb prawa materialnego i prawidłowo je oceniono, a więc bez naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nadto, Sąd pierwszej instancji orzekł w granicach sprawy i przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wyroku odpowiadającym wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. Nie jest zasadny zarzut braku właściwości Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie. Właściwość ta, w sprawach uposażenia, wynika z art. 104 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.