Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 965/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 120, art. 122, art. 125 par. 1, art. 127, art. 180 par. 1, art. 181 par. 1, art. 187 par. 1, art. 191, art. 193 par. 1, par. 4, par. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1, art. 22 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 694
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekt jednolity
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Dnia 12 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], na podstawie m.in. art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 23 § 2, art. 191, art. 193 § 1, § 2, § 3, § 4 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.– dalej: "O.p."), art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 6, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm. - dalej: "u.p.d.o.p."), określił A. Spółka z o.o. z siedzibą w [...] zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. w kwocie [...] zł.

W badanym 2011 roku A. Spółka z o.o. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu wyrobami hutniczymi (handel stalą), opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób prawnych, dla potrzeb której prowadzone były księgi rachunkowe.

W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego organ stwierdził, że dwie faktury wystawione przez firmę B. [...] na rzecz A. Spółka z o.o. tytułem sprzedaży stali na łączną kwotę netto [...] zł netto nie dokumentują faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych, bowiem firma B. w rzeczywistości nie dysponowała towarem wskazanym na fakturach sprzedaży. W związku z powyższym wyłączono z kosztów Spółki A. kwotę [...] zł.

W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2014 r., uzupełnionym w dniu [...] maja 2014 r. Spółka zarzuciła naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. i wniosła o uchylenie decyzji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawową przesłanką do zakwestionowania autentyczności transakcji pomiędzy firmą B. a Spółką A. było ustalenie, że sprzedaż blachy, profili, ceowników, dwuteowników, prętów wynikająca z wystawionych przez B. [...] faktur sprzedaży nie znajduje jakiegokolwiek pokrycia w zakupach wyrobów hutniczych w jego firmie. Faktury dokumentujące sprzedaż stali na rzecz Spółki A. wystawione zostały przez firmę B. [...] w miesiącu grudniu 2011 r. Łącznie [...] do Spółki A. dostarczyć miał [...] kg wyrobów hutniczych o łącznej wartości netto [...] zł.

Zgromadzony materiał, zdaniem organu odwoławczego dowodzi, że wbrew temu co wynikało z faktur sprzedaży firmy B., [...] na ten czas nie dysponował żadnym towarem, który mógłby sprzedać na rzecz A. Spółka z o.o. W toku postępowania kontrolnego ustalono, że [...] nie przedstawił jakichkolwiek dowodów zakupu wyrobów hutniczych, a wskazani przez niego kontrahenci, od których jakoby nabywał stal, nie potwierdzili dokonania sprzedaży na rzecz firmy B. [...].

Na podstawie bowiem przeprowadzonej w dniu [...].10.2013 r. kontroli sprawdzającej w firmie B. [...], udokumentowanej "Protokołem sprawdzenia prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów u kontrahenta kontrolowanego", stwierdzono, że faktury o numerach [...] z dnia [...].12.2011 r., oraz [...] r. z dnia [...].12.2011 r. ujęte zostały w ewidencji sprzedaży za miesiąc grudzień 2011 r. i rozliczone w deklaracji VAT-7. Jednak na podstawie przedłożonej dokumentacji nie ustalono źródeł pochodzenia towaru wykazanego na fakturach sprzedaży na rzez A. Spółka z o.o., gdyż [...] nie przedstawił do kontroli rejestrów zakupu VAT oraz dowodów zakupu sprzedanych materiałów. Właściciel firmy, [...], zobowiązał się do uzupełnienia brakującej dokumentacji zakupów w terminie do dnia [...].11.2013 r. W określonym przez siebie terminie [...] nie przedstawił do kontroli wskazanej dokumentacji podatkowej.

Wobec nieprzedłożenia dokumentacji podatkowej w zakresie zakupów przez właściciela firmy B., [...], w dniu [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] przeprowadził dowód z przesłuchania świadka, [...]. Podczas przesłuchania świadek zeznał, że w 2011 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu wyrobami hutniczymi oraz obrazami olejnymi (stoisko handlowe w Centrum [...] w [...]). W związku z prowadzonym handlem wyrobami hutniczymi nie posiadał i nie wynajmował żadnego zaplecza technicznego w postaci placów, magazynów, urządzeń technicznych do załadunku, wyładunku środków transportu. Materiały hutnicze dostarczane były bezpośrednio od dostawcy do odbiorcy. W zakresie transportu świadek korzystał z usług firm logistycznych, między innymi [...] w [...]. Zatrudnieni przez niego pracownicy obsługiwali wyłącznie stoisko handlowe w charakterze sprzedawców. Obsługą obrotu materiałami hutniczymi zajmował się osobiście przesłuchiwany. W toku przesłuchania [...] zeznał, że dostarczył na podstawie dwóch faktur materiały hutnicze do Spółki A. w [...]. Transakcje sprzedaży odbywały się w ten sposób, że świadek dzwonił do Spółki przedstawiając swoją ofertę, z której Spółka zamawiała towary. Towar ten był zamawiany u dealera huty, a następnie dostarczany za pośrednictwem firmy logistycznej, jednak świadek nie był pewien czy była to [...]. Świadek również nie pamięta kto był dostawcą stali opisanej na okazanych mu fakturach sprzedaży na rzecz Spółki A. Świadek nie pamięta żadnych nazwisk kierowców i numerów rejestracyjnych pojazdów. Zlecenie na transport odbywało się telefonicznie, a do huty przesyłana była mailowo informacja, kto zgłosi się po odbiór towaru. Świadek nie uczestniczył przy przekazywaniu towaru. Faktura sprzedaży wystawiana była po otrzymaniu faksem lub mailowo dokumentu WZ od dealera huty i dostarczana była osobiście przez świadka do Spółki A. Płatności z tytułu sprzedaży stali do Spółki regulowane były gotówkowo. W przedmiocie zakupów [...] zeznał, że w 2011 r. nabywał towar od takich firm jak: [...], [...], [...], [...], [...]. W zakresie dokumentacji podatkowej przesłuchiwany zeznał, że nie dysponuje dokumentacją dotyczącą zakupu stali w 2011 r., gdyż zaginęła ona podczas przeprowadzki na początku 2012 r. Obecnie jest on w trakcie jej odtwarzania.

Wobec nieprzedłożenia przez kontrahenta, [...], dokumentacji w zakresie zakupów wyrobów hutniczych, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wystąpił pismami z dnia [...], [...] i [...] stycznia 2014 r. do wskazanych przez niego firm, od których rzekomo w 2011 r. nabywał wyroby hutnicze oraz usługi transportu, tj. do [...] S.A., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] S.A., [...] Sp. z o.o., [...] sp. z o.o. - z prośbą o udzielenie informacji, czy w/w firmy dokonały w 2011 r. transakcji sprzedaży na rzecz B. [...].

Z uzyskanych odpowiedzi od wyżej wymienionych firm wynika, że firmy te w roku 2011 nie dokonały żadnych transakcji gospodarczych z firmą B. [...].

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w miesiącu grudniu 2011 r. dostawcą stali, opisanej na zakwestionowanych fakturach na kwotę [...] zł, do A. Spółka z o.o. nie mogła być i nie była firma B. [...].

Z akt sprawy wynika bowiem, że firma B. nie posiadała żadnego zaplecza technicznego (placów, magazynów, urządzeń do załadunku i rozładunku, środków transportu). Przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało niezbicie, że firma ta w całym 2011 r. nie dokonała żadnych zakupów wyrobów hutniczych, które mogłaby dalej odsprzedać w miesiącu grudniu 2011 r. Wystawca faktur [...] wielokrotnie wzywany do wskazania dostawców wyrobów hutniczych będących przedmiotem zakwestionowanych transakcji, mimo zobowiązania się do skompletowania dokumentacji, dokumentów takich nie przedstawił, jak i nie wskazał od kogo pochodził towar opisany na fakturach wystawionych na rzecz Spółki A. Wskazane przez niego firmy, w których rzekomo zaopatrywał się w 2011 r. nie potwierdziły jakiejkolwiek sprzedaży na rzecz B. [...]. Nie bez znaczenia jest również fakt, że firma B. nie dysponowała pojazdami umożliwiającymi transport towarów będących przedmiotem transakcji, podczas gdy materiał dowodowy wskazywał, że cena oferowanych Spółce A. towarów obejmowała również tę usługę. Wskazana przez [...] firma logistyczna [...], która rzekomo miała przewozić stal, czynności takich nie potwierdziła. Podkreślić należy, że zarówno wystawca faktur [...] jak i członek Zarządu Spółki [...], nie byli w stanie wskazać kto jakoby dokonywał transportu towaru do Spółki.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zgromadzony w sprawie materiał jednoznacznie dowodzi, że pomiędzy firmą [...] a Spółką A. nie nastąpił obrót towarowy opisany na zakwestionowanych fakturach, a jeżeli w związku z wystawieniem spornych faktur jakiekolwiek wyroby hutnicze trafiły do Spółki A., to z całą stanowczością nie był to towar należący do ich wystawcy. [...] w 2011 r. faktycznie nie mógł dokonać sprzedaży wyrobów hutniczych na rzecz Spółki A. z tej prostej przyczyny, że ich nie nabył.

W świetle przytoczonych okoliczności wykazujących, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, nie mogą zostać uznane wywody odwołania, że o rzetelności transakcji świadczą oświadczenia Prezesa Zarządu Spółki A., [...] oraz wystawcy faktur, [...].

Wobec bezspornie ustalonego faktu, że B. [...] nie dokonał dostaw na rzecz Spółki A., bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają wywody odwołania, że kontrola nie wykazała, aby Spółka nie posiadała towarów zakupionych od B. [...], jak i nie ustaliła czy Spółka nie dokonała zbycia zakupionych od B. towarów.

Zdaniem organu sposób dokumentowania przebiegu zdarzeń gospodarczych przez Spółkę A. również podważa wiarygodność przeprowadzonych transakcji z B. [...]. W szczególności regulowanie płatności rzędu [...] zł w formie gotówkowej z pominięciem rachunków bankowych, brak dokumentacji potwierdzającej dostawę towarów, nie potwierdza realizacji zdarzeń opisanych na zakwestionowanych fakturach.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie tylko fakt dokonywania płatności gotówką z naruszeniem art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm. – dalej: u.s.d.g.") świadczy o niewiarygodności transakcji, lecz także fakt, że dowody KW wystawione przez A. Spółka z o.o. nie zawierają podpisów osób odbierających gotówkę jak i w jednym przypadku osoby przekazującej gotówkę.

W ocenie organu brak jest podstaw do uznania twierdzeń osób reprezentujących Spółkę A., że transakcje przeprowadzone z B. faktycznie miały miejsce, a zakwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych.

Nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wywody odwołania, że kontrola nie wykazała, aby Spółka nie posiadała towarów zakupionych od B. [...], jak i nie ustaliła czy Spółka nie dokonała zbycia zakupionych od B. towarów. Brak związku w/w faktur z przychodem oznacza także, że bez znaczenia pozostają wywody odwołania, że organ kontrolny nie udowodnił by Spółka nie dysponowała gotówką. Ujęcie bowiem w dokumentacji podatkowej faktur nieodzwierciedlających faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych na nich opisanych, powoduje brak podstaw do uznania ich za koszt uzyskania przychodu, z uwagi na brak związku z przychodem. Natomiast ujęcie w księgach rachunkowych jako kosztu w/w faktur świadczy o nierzetelności prowadzonych ksiąg.

Powyższe powoduje brak możliwości uznania ich za dowód w postępowaniu w części dotyczącej ujęcia w kosztach faktur B. [...], na łączną kwotę netto [...] zł.

W skardze z dnia [...] września 2014 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 120, art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz art. 466 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 - dalej: "k.c.").

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w zdecydowanej większości Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu przyjął ustalenia dokonane w toku postępowania prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], który stwierdził, że wystawione przez [...] prowadzącego przedsiębiorstwo B. faktury na łączną kwotę [...] zł, nie dokumentują faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych i wyłączył z kosztów tę kwotę. Ustalenia te zostały oparte na fakcie, że [...] nie mógł dokonać sprzedaży Spółce stali w ilości [...] kg, gdyż nie wynikało to z dokumentacji księgowej prowadzonej przez [...] oraz z ustaleń dokonanych u wskazanych przez [...] dostawców stali. Według organów podatkowych brak udowodnienia posiadania przez [...] towaru wykluczał możliwość nabycia tego towaru przez skarżącą. Zdaniem wnoszącego skargę przyjętym ustaleniom przeczą okoliczności związane z wydatkowaniem środków skarżącej na zakupiony towar oraz zeznania [...] i [...]. W toku postępowania strona wykazała się pokwitowaniami wypłaty na rzecz [...] należności za sprzedany towar. Fakt zapłaty wielotysięcznych należności z naruszeniem art. 22 ust. 1 u.s.d.g. nie ma wpływu na ważność i prawdziwość transakcji, zgodnie bowiem z art. 466 K.c. pokwitowanie zapłaty dłużnej sumy oznacza zapłatę należności głównej oraz należności ubocznych. Okoliczność zapłaty za towar gotówką nie może powodować nieważności lub pozorności transakcji, a tym samym skutkować uznaniem kwoty netto wynikającej z zakwestionowanych faktur za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.

W skardze podkreślono także, że w toku postępowania nie stwierdzono, by skarżąca dokonywała sprzedaży stali nie wprowadzonej na stan magazynowy, a zatem z obrotu nieudokumentowanego. Brak posiadania dokumentacji zakupu stali przez [...] nie może obciążać skarżącej. Wskazano również, że [...] ujął w ewidencji sprzedaży faktury VAT, które zostały rozliczone w deklaracji VAT-7. Można zatem przyjąć, że skarżącą chroniła dobra wiara, gdyż przy zachowaniu należytej staranności nie mogła dowiedzieć się, że nabyta przez nią stal nie pochodzi od wystawcy faktur. [...] wskazał ponadto, że współpracował wcześniej z [...] jako zatrudnionym w [...] jako handlowiec.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120 O.p., poprzez przyjęcie wbrew normie art. 466 K.c., że transakcje pomiędzy Spółką a [...] [...] były pozorne. Zdaniem Skarżącej domniemanie związane z otrzymaniem pokwitowania spełnienia na rzecz [...] świadczenia nie zostało w trakcie kontroli podatkowej obalone. Podniesiono także rażące uchybienie przepisu art. 122 O.p., bowiem organy podatkowe odpowiedzialnością za brak posiadania przez [...] dowodów nabycia towarów obciążyły Spółkę. Natomiast postępowanie podatkowe prowadzone było w celu wykazania z góry przyjętego założenia, że [...] nie mógł sprzedać stali wynikającej z faktur VAT. Obrazę przepisu art. 125 § 1 O.p. spowodowało odrzucenie wyjaśnień złożonych przez skarżącą i [...] w toku kontroli oraz brak dokładnego i wnikliwego zinterpretowania dokumentów potwierdzających faktyczny zakup przez skarżącą stali od [...]. Według skarżącej doszło również do naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe został bowiem w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, zarówno w postaci dokumentów, jak i zeznań [...] oraz Zarządu skarżącej.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie spór koncentrował się wokół możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z dwóch faktur stwierdzających zakup wyrobów hutniczych (stali) od firmy B. [...] z siedzibą w [...]. Organy zakwestionowały rzetelność w/w dokumentów, ponieważ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wskazanymi na fakturach podmiotami.

W ocenie Sądu dążąc do rozstrzygnięcia sporu organy nie naruszyły przepisów art. 120, art. 122, art. 125 § 1, art. 180 § 1, art. 187 i art. 191 O.p. Stwierdzenie to ma kluczowe znaczenie bowiem stanowi podstawę przyjęcia, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zaskarżona decyzja nie narusza art. 120 O.p. bowiem organy działały praworządnie tj. na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Organy nie naruszyły także art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., bowiem podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wyrażona w art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej oznaczała dla organów obu instancji obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zwłaszcza, że organ odwoławczy zgodnie z wyrażoną w art. 127 O.p. zasadą dwuinstancyjności postępowania ma nie tylko obowiązek rozpoznania zarzutów odwołania, ale także obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

Organy obu instancji nie naruszyły również przepisu art. 125 § 1 O.p., bowiem działały w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Nie można dopatrzyć się także sprzeczności pomiędzy podjętym rozstrzygnięciem a zgromadzonym materiałem dowodowym, bowiem ocena czy dana okoliczność została udowodniona, dokonana została na podstawie całego materiału dowodowego i nie posiada znamion dowolności. Fakt, że nie dano wiary twierdzeniom członkom Zarządu Spółki oraz kwestionowanym dokumentom nie oznacza błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W toku postępowania organy podatkowe działały zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 180 § 1 O.p., w świetle której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy podatkowe za pomocą wszelkich dostępnych źródeł dowodowych mogą dociekać, czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Celem fakturowania jest bowiem ewidencjonowanie rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tak by podatnicy zaliczali do kosztów uzyskania przychodów wyłącznie rzeczywiste wydatki. Przepis art. 181 § 1 O.p. dopuszcza wprost jako dowód materiały zgromadzone m.in. w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

W ocenie Sądu materiał dowodowy - zgodnie z art. 187 § 1 O.p. - został zebrany w całości i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Stwierdzenie to jest istotne jako, że zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Sąd ocenił, że zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego.

Organ odwoławczy szczegółowo i wyczerpująco przedstawił przeprowadzony zgodnie z wymogami art. 191 O.p. przebieg procesu oceny zebranych dowodów.

Prawidłowo organy ustaliły, że wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z dwóch faktur stwierdzających zakup wyrobów hutniczych (stali) od firmy B. [...] z siedzibą w [...], nastąpiło z powodu nierzetelności tych dokumentów. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wskazanymi na fakturach podmiotami. W trakcie postępowania ustalono bowiem, że sprzedaż blachy, profili, ceowników, dwuteowników, prętów wynikająca z wystawionych przez B. [...] faktur sprzedaży nie znajduje jakiegokolwiek pokrycia w zakupach wyrobów hutniczych w jego firmie. Faktury dokumentujące sprzedaż stali na rzecz Spółki A. wystawione zostały przez firmę B. [...] w miesiącu grudniu 2011 r. Łącznie [...] do Spółki A. dostarczyć miał [...] kg wyrobów hutniczych o łącznej wartości netto [...] zł.

Zasadnie organy stwierdziły, że [...] nie dysponował żadnym towarem, który mógłby sprzedać na rzecz A. Spółka z o.o.

W toku postępowania kontrolnego ustalono bowiem, że [...] nie przedstawił jakichkolwiek dowodów zakupu wyrobów hutniczych, a wskazani przez niego kontrahenci, od których jakoby nabywał stal, nie potwierdzili dokonania sprzedaży na rzecz firmy B. [...].

W ocenie Sądu prawidłowo organy wywiodły, że w miesiącu grudniu 2011 r. dostawcą stali, opisanej na zakwestionowanych fakturach na kwotę netto [...] zł, do A. Spółka z o.o. nie mogła być i nie była firma B. [...]. Firma B. nie posiadała żadnego zaplecza technicznego (placów, magazynów, urządzeń do załadunku i rozładunku, środków transportu). Przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało, że firma ta w całym 2011 r. nie dokonała żadnych zakupów wyrobów hutniczych, które mogłaby dalej odsprzedać w miesiącu grudniu 2011 r. Wystawca faktur [...] wielokrotnie wzywany do wskazania dostawców wyrobów hutniczych będących przedmiotem zakwestionowanych transakcji, mimo zobowiązania się do skompletowania dokumentacji, dokumentów takich nie przedstawił. Ponadto nie wskazał od kogo pochodził towar opisany na fakturach wystawionych na rzecz Spółki A. Wskazane przez niego firmy, w których rzekomo zaopatrywał się w 2011 r. nie potwierdziły jakiejkolwiek sprzedaży na rzecz B. [...]. Nie bez znaczenia jest również fakt, że firma B. nie dysponowała pojazdami umożliwiającymi transport towarów będących przedmiotem transakcji, podczas gdy materiał dowodowy wskazywał, że cena oferowanych Spółce A. towarów obejmowała również tę usługę. Wskazana przez [...] firma logistyczna [...], która rzekomo miała przewozić stal, czynności takich nie potwierdziła. Podkreślić należy, że zarówno wystawca faktur [...] jak i członek Zarządu Spółki [...], nie byli w stanie wskazać kto jakoby dokonywał transportu towaru do Spółki.

Materiał dowodowy bezspornie dowodzi, że pomiędzy firmą [...] a Spółką A. nie nastąpił obrót towarowy opisany na zakwestionowanych fakturach, a jeżeli w związku z wystawieniem spornych faktur jakiekolwiek wyroby hutnicze trafiły do Spółki A., to z całą stanowczością nie był to towar należący do ich wystawcy. [...] w 2011 r. faktycznie nie mógł dokonać sprzedaży wyrobów hutniczych na rzecz Spółki A. z tej prostej przyczyny, że ich nie nabył. Nie mogły zatem zostać uznane przez organy zeznania [...] oraz członka Zarządu, [...], że zakwestionowane faktury dokumentują rzeczywiste transakcje.

W związku z powyższym zasadnie organy stwierdziły, że faktury wystawione przez B. [...] na łączną kwotę [...] zł netto, ujęte w dokumentacji podatkowej A. Spółka z o.o., nie potwierdzają faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych i stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Organ pierwszej instancji wypełnił dyspozycję przepisu art. 193 § 1, § 4 i § 6 O.p., przeprowadził badanie ksiąg stwierdzając nierzetelność ksiąg rachunkowych w części dotyczącej zakupów stali od B. [...], a następnie nie uznał ich w tej części za dowód w postępowaniu podatkowym (protokół badania ksiąg z dnia [...].02.2014 r. - k. 232-238 tom I akt).

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.), dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują, kompletne, zawierające co najmniej dane określone w art. 21, oraz wolne od błędów rachunkowych. Zgodnie z art. 21 ust. 1 w/w ustawy, dowód księgowy winien zawierać co najmniej określenie rodzaju dowodu i jego numer, określenie stron, opis operacji, datę jej dokonania, podpis wystawcy oraz osoby której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów.

Przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. umożliwia ujęcie w kosztach wydatków, które mają rzeczywisty charakter, są związane z przychodami i zostały prawidłowo udokumentowane. Prawidłowe udokumentowanie kosztów pozwala na ustalenie czy spełnione zostały ustawowe przesłanki pozwalające uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy podatkowej. Obowiązek ten spoczywa na podatniku, to on bowiem zaliczając je do kosztów pomniejsza podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym. Ujęte natomiast w dokumentacji podatkowej faktury, jak wykazało przeprowadzone postępowanie, nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych na nich opisanych. Zatem brak jest podstaw do uznania ich za koszt uzyskania przychodu, bowiem nie wykazują one związku z przychodem. Stąd bez znaczenia dla wyłączenia z kosztów fikcyjnych faktur są wywody skargi dotyczące niewykazania przez kontrolę, by Spółka dokonywała sprzedaży stali nie wprowadzonej na stan magazynowy, tj. pochodzącej z obrotu nieudokumentowanego. Podkreślić należy, że Spółka nie posiadała jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dostawę towarów przez firmę B. Dowody PZ (przyjęcie zewnętrzne) sporządzał w jednym egzemplarzu dla potrzeb księgowości członek Zarządu, [...] (k. 207, 209 tom I akt). Na ich podstawie nie można ustalić kto transportował i kto przekazywał materiały ze stali. Dostawę potwierdza jedynie [...], który nie potrafi wskazać firm i osób uczestniczących w rzekomej dostawie z firmy B. Wystawca faktur, [...], również nie potrafi wskazać firm, od których pochodził towar wskazany na zakwestionowanych fakturach, firm transportujących stal oraz osób uczestniczących w transakcji. Bez znaczenia pozostają także dokumenty zapłaty za nierzetelne faktury, gdyż już ze swej istoty nie stanowią dowodu poniesienia wydatków, które można byłoby uznać za koszt uzyskania przychodu, ponieważ jak wywiedziono nie wykazują one związku z przychodem.

Wobec powyższego za chybiony należy uznać wywód skargi, że pokwitowania zapłaty za towar przeczą dokonanym w toku postępowania ustaleniom, że A. Spółka z o.o. nie nabyła towaru od [...]. Podkreślić należy, że sposób dokumentowania przebiegu zdarzeń gospodarczych przez Spółkę A. również podważa wiarygodność przeprowadzonych transakcji z B. [...]. W szczególności regulowanie płatności rzędu [...] zł w formie gotówkowej z pominięciem rachunków bankowych z naruszeniem art. 22 ust. 1 u.s.d.g. oraz brak dokumentacji potwierdzającej dostawę towarów, nie potwierdza realizacji zdarzeń opisanych na zakwestionowanych fakturach. Wskazać należy, że nieprawidłowości takie nie występowały przy pozostałych transakcjach zakupu i sprzedaży materiałów ze stali przeprowadzonych w 2011 r. przez Spółkę A. Podnieść należy także, że nie tylko fakt dokonywania płatności gotówką z naruszeniem art. 22 ust. 1 u.s.d.g. świadczy o niewiarygodności transakcji, lecz także fakt, że dowody KW wystawione przez A. Spółka z o.o. nie zawierają podpisów osób odbierających gotówkę jak i w jednym przypadku osoby przekazującej gotówkę (k. 210, 212, 214, 216 akt tom I), a zatem wystawione zostały niezgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Nie zawierają bowiem wszystkich elementów określających przebieg operacji. Przytoczony stan faktyczny wskazuje zatem, że brak jest podstaw do uznania twierdzeń Spółki A., że transakcje przeprowadzone z B. [...] faktycznie miały miejsce, a zakwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, o czym mają świadczyć pokwitowania zapłaty.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 466 K.c. regulującego okoliczność domniemania zapłaty należności ubocznych wraz zapłatą dłużnej sumy oraz uchybienia zasadzie legalizmu i praworządności uregulowanej przepisem art. 120 O.p., organy podatkowe działały bowiem na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Nietrafne są także wywody dotyczące rzekomego obciążania skarżącej odpowiedzialnością za brak posiadania przez [...] dokumentów nabycia stali. Wbrew sugestiom strony, przyczyną wyłączenia z kosztów dwóch zakwestionowanych faktur, nie był brak posiadania przez [...] dowodów nabycia stali oraz nieprowadzenie ewidencji nabycia towarów, lecz okoliczność że firma B. nie posiadała jakiejkolwiek stali, a zatem nie mogła jej sprzedać.

Bez wpływu na zasadność wyłączenia z kosztów fikcyjnych faktur pozostaje wywód, że skarżącą chroniła dobra wiara, gdyż skarżąca nawet przy zachowaniu należytej staranności mogła nie dowiedzieć się, że nabyta przez nią stal nie pochodzi od wystawcy faktur, bowiem w przedmiocie podatku dochodowego, przy kwestionowaniu fikcyjnych transakcji brak jest obowiązku wykazywania świadomości podatnika uczestniczenia w nielegalnym obrocie. Z punktu widzenia wskazanych powyżej uregulowań podatkowych nie ma znaczenia to, czy podatnik w sposób zawiniony (np. na skutek braku dbałości o własne interesy gospodarcze, bądź w sposób zamierzony), czy też niezawiniony, dokonywał rozliczeń kosztów uzyskania przychodów na podstawie fikcyjnych faktur. Istotny jest jedynie fakt, że faktury te nie odzwierciedlają faktycznych transakcji (wystawca nie był dostawcą towaru na nich wymienionych). Dla oceny nierzetelności ksiąg przez organ podatkowy nieważne są przyczyny tego stanu rzeczy (wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 596/11- dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.