Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 598/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. B., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta nr "[...]" z dnia "[...]" r., którą organ I instancji odmówił wymeldowania A. B. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr "[...]" przy ul. "[...]"w O.

Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: w dniu 31 grudnia 2008 r. organ I instancji wszczął na wniosek M. B. (współwłaściciela nieruchomości) postępowanie w przedmiocie wymeldowania A.B. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. "[...]" w O. W uzasadnieniu wniosku M B. wskazał, iż A. B. od wielu lat nie zamieszkuje pod oznaczonym adresem, co uzasadnia jego żądanie.

Decyzją z dnia "[...]" r. organ I instancji orzekł o odmowie wymeldowania A. B. z uwagi na brak przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. M. B. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 688/09 skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd potwierdził konieczność uchylenia decyzji organu I instancji, w celu podjęcia dalszych czynności dowodowych w sprawie, gdyż zebrany ówcześnie materiał dowodowy w sprawie nie pozwalał na jednoznaczną ocenę czy osoba, której dotyczył wniosek o wymeldowanie opuściła przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uprzednim uzupełnieniu materiału dowodowego o kolejne czynności i dokumenty, organ I instancji wydał w dniu "[...]"r. decyzję, którą ponownie odmówił wymeldowania A. B. z dotychczasowego miejsca stałego zameldowania. Rozstrzygnięcie to zostało ponownie uchylone przez Wojewodę decyzją z dnia "[...]" r., wobec częściowego tylko uzupełnienia materiału dowodowego przez organ I instancji, w sposób niewystarczający do oceny, czy sporna nieruchomość mieszkalna faktycznie stanowi ośrodek aktywności życiowej A. B. Decyzja ta była również przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na skutek skargi wniesionej przez A. B. Skargę tę Sąd oddalił wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 74/10.

Burmistrz Miasta wykonując ostateczną decyzję Wojewody

z dnia "[...]" r. przeprowadził kolejne czynności dowodowe i w dniu "[...]" r. rozstrzygnął o odmowie wymeldowania A. B. z miejsca stałego pobytu.

W motywach podjętej decyzji organ I instancji szczegółowo omówił zebrany materiał dowodowy. Wskazał, iż A. B. oświadczyła, iż przebywa stale w mieszkaniu, przy czym często przebywa także w odwiedzinach u swojej matki, która zamieszkuje w sąsiedniej posesji. Nieruchomości te graniczą ze sobą. Strona oświadczyła też, że jej centrum życiowe pod wskazanym adresem skupia się na tyle, na ile jest to możliwe z uwagi na chorobę i charakter jej męża. W dniu 14 września 2009 r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości położonej przy ul. "[...]". Ustalono wówczas, iż na piętrze budynku znajdują się trzy pomieszczenia, w których zamieszkuje A. B. wraz z synem M.. A. B. udostępniła i pokazała swoje rzeczy osobiste, swetry, bluzki, koszulki, w pokoju stało łóżko, meble, biurko. W drugim pomieszczeniu, stanowiącym kuchnię i pokój znajdowała się dodatkowa wersalka. Na stole w kuchni stały kubki z herbatą, kawa i cukier. W pomieszczeniu znajdowała się kuchnia gazowa na butlę. W łazience znajdowała się wanna oraz muszla klozetowa podłączona, kubeczki, szczoteczki, pasta do zębów, szampon i męskie przybory do golenia oraz lustro oparte o ścianę. Na wieszaku wisiały ubrania A. B. W całym budynku nie było prądu. Na balkonie znajdowały się kwitnące kwiaty, w doniczce krzaki z owocami pomidorów, na rozstawionej suszarce wisiało pranie.

Organ podał, że świadek S. T. zeznała, że A. B. jest częściej widziana na posesji niż M. B. Przesłuchano K. W., siostrę A. B., która nie potwierdziła, aby A.B. opuściła trwale miejsce pobytu stałego tj. Ostróda ul. "[...]". Wyjaśniła, że siostra rzeczywiście bardzo często przebywała u rodziców (na sąsiedniej posesji), ponieważ są w podeszłym wieku i potrzebują opieki. Jednak nie zamierzała i nie zamierza tam trwale zamieszkać. Świadek dodała też, że to siostra dbała o ogród przy tej posesji, ona sprzątała w tym mieszkaniu, malowała i odnawiała wszystko. Organ I instancji wskazał, że na zlecenie Wojewody przesłuchano w charakterze świadków sąsiadów z ulicy "[...]" i z ulicy "[...]". Wezwani świadkowie potwierdzili, że A. B. jest widywana przy posesji "[...]", widziana jest jak wchodzi do budynku, wychodzi i odjeżdża samochodem. Przesłuchano również w charakterze świadka Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym– H. Ż., która zeznała, że przez kilka lat prowadziła postępowanie egzekucyjne wobec A. B., która składała oświadczenia, podpisywała protokoły w różnych miejscach tj. w nieruchomości przy ul. "[...]", w prowadzonym przez siebie sklepie oraz w samej kancelarii komorniczej. Ostatnie czynności komornicze przeprowadzone zostały w miesiącu lutym br. na miejscu pod adresem "[...]".

W poczet dowodów organ I instancji załączył także pisma z Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych, Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji "[...]", Zakładu Energetycznego O. oraz Komendy Powiatowej Policji w O. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych O. w piśmie z dnia 11.12.2009r. podało, że z nieruchomości położonej przy ulicy "[...]" w O. nie są odbierane nieczystości ponieważ dnia 03.12.2003r. została rozwiązana umowa na wywóz odpadów komunalnych z M. B., a z A. B. umowa został rozwiązana 30.06.2006r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji poinformowało, że brak jest obciążeń za pobór wody i kanalizację. Zakład Energetyczny O. odpowiedział, że w spornej nieruchomości dopływ energii elektrycznej został odłączony 19.08.2008 r. Natomiast Komenda Powiatowa Policji w piśmie z dnia 10.09.2009 r. zawiadomiła, iż udano się pod podany adres kilkakrotnie i nie zastano domowników. Jednocześnie napotkano sąsiadkę z nr 15, która oświadczyła, że widuje pod tym adresem A. B. i inne osoby. Organ zwrócił również uwagę na notatkę funkcjonariusza Policji w O. z dnia 03.06.2009 r., z której wynika, że A. B. zamieszkuje u matki jednakże jest widywana w miejscu zameldowania (posesja matki jest przyległa do działki Państwa B. (w aktach sprawy wyrys). Organ I instancji podał też, iż A.B. przedłożyła, na okoliczność zamieszkiwania pod spornym adresem, umowę z dnia 16.11.2009r. zawartą z O.Recycling. Przedmiotem tej umowy jest określenie zasad w zakresie odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości O. ul. "[...]". Ponadto strona przedłożyła trzy wpłaty za wodę z 2008 r.

Burmistrz Miasta wskazał też, że uwzględnił wniosek M B o ponowne przesłuchanie K. W., jednak ta odmówiła składania zeznań. Na jego też wniosek wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O.o określenie miejsca zamieszkania A. B. wynikające z dokumentów egzekucji komorniczych. Organ ten pismem z dnia 21.09.2009 r. zawiadomił, że w prowadzonych sprawach dłużniczki A. B. adresem zameldowania jest O. ul. "[...]", czasowo przebywała u matki w O.na ulicy "[...]".

Wyjaśniono, że nie uwzględniono wniosku M. B. o wystąpienie do Dyrektora Szpitala Powiatowego w I. oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w O. na okoliczność stanu jego zdrowia, z uwagi na brak związku z prowadzonym postępowaniem o wymeldowanie. Nie uwzględniono również wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę po końcowym zapoznaniu się z aktami sprawy. M. B. wnosił wówczas o przesłuchanie świadków, którzy uprzednio się nie stawili oraz o "uzyskanie zgodnych ze stanem faktycznym uprzednio uzyskanych dokumentów z urzędów, KPP i Prokuratury". Wyjaśniono, że wnioski te nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż nie wniosą nic nowego do sprawy, a wręcz przedłużą wydanie decyzji.

Podsumowując powyższe organ I instancji stwierdził, że nie doszło do opuszczenia przez A. B. miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podniósł, iż miejscem stałego pobytu danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania! odzież, żywność, meble. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowana opuściła je w rozumieniu, jaki nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2.

O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanej będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana, przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych.

Podkreślono, iż okoliczność zamieszkiwania A. B. w latach ubiegłych w innym lokalu nie ma obecnie znaczenia dla niniejszego postępowania, oraz wpływu na rozstrzygnięcie. Decyzja powinna być bowiem zgodna ze stanem faktycznym sprawy w dniu jej wydania. W badanej sprawie nie ma wątpliwości, że A. B. zamieszkuje w lokalu i powinna być w nim zameldowana.

M. B. złożył w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody, wnosząc o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W treści swojego odwołania pan B. w sposób negatywny ocenił całe postępowanie pierwszoinstancyjne. Zarzucił, iż decyzja została wydana bez ustalenia stanu faktycznego i jest "kontynuacją matactwa w dotychczasowym rozpoznawaniu". Podważył zeznania świadków podnosząc, iż w żadnym miejscu nie wskazują one rzeczywistych powodów wyprowadzenia się, jak też zamieszkiwania A. B. w spornym lokalu. Stwierdził, iż widywanie kogoś w ogrodzie nie świadczy o zamieszkiwaniu. Zdaniem skarżącego wyselekcjonowani przez panią naczelnik świadkowie nie zamieszkują w bezpośrednim sąsiedztwie ww. budynku, a wiedzę o okolicznościach sprawy posiadają wyłącznie z przekazu teściowej lub żony. Odwołujący się zarzucił również organowi I instancji niedokonanie ustaleń, co do faktycznego miejsca doręczania A. B. korespondencji oraz niewystąpienie do Policji o przeprowadzanie kontroli meldunkowej pod wskazanymi adresami.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda

decyzją z dnia "[...]"., będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta z dnia "[...]" r.

Uzasadniając zajęte stanowisko organ odwoławczy podniósł, iż kwestionowana decyzja organu meldunkowego jest z kolei trzecim rozstrzygnięciem w sprawie. Należy mieć zatem na względzie, iż postępowanie prowadzone było bardzo długo, a wcześniejsze uchylone przez organ odwoławczy decyzje spowodowały zgromadzenie obszernego materiału dowodowego. Zdaniem Wojewody obecnie materiał dowodowy jest zupełnie wystarczający do oceny istotnych w sprawie okoliczności. Stwierdzono, iż organ I instancji orzekał w oparciu o prawidłowo uzupełniony materiał dowodowy, który potwierdza, że A. B. nie zrezygnowała z woli trwałego przebywania w lokalu przy ul. "[...]" w O., jak również nie zerwała więzi z przedmiotowym lokalem, o czym świadczy chociażby fakt, iż nadal troszczy się o znajdujący się przy domu ogród. Organ zaznaczył, iż fakt zajmowania się ogrodem, co prawda nie potwierdza w pełni zamieszkiwania A. B. w budynku mieszkalnym, jednakże wykazuje jej zamiar, co do tej nieruchomości. W ocenie organu zachowanie A. B. bezspornie dowodzi woli przebywania i koncentracji spraw osobistych i majątkowych w rzeczonym lokalu, a także jego pobliżu. Zamiar strony postępowania, dotyczący zamieszkiwania jest jasny, wiarygodny i poparty odpowiednimi działaniami. Podkreślono, iż zeznania świadków są spójne logiczne i potwierdzają, że A. B. jest widywana na posesji. Także zeznania A. B. są spójne, logiczne i korespondują z pozostałymi dowodami. Wojewoda w szczególności dał wiarę wyjaśnieniom strony, iż z uwagi na zachowanie męża, trwałe przebywanie w lokalu nie było możliwe, jak również obecnie jest ograniczone. Podniesiono, iż wiarygodność zeznań w tym względzie potwierdzają prawomocne wyroki w sprawie uszkodzenia mienia w postaci drzwi wewnętrznych i futryny przez M. B. (wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt VII K 103/06) oraz wyrok Sadu Rejonowego w O. z dnia 31 maja 2006 r., sygn. akt II K 140/03 w sprawie psychicznego i fizycznego znęcania się przez M. B. nad żoną i synem.

Wojewoda uznał za zasadne wyjaśnić, że nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, iż nieruchomość A. K. (matki strony postępowania) graniczy z nieruchomością państwa B. Przy czym należy przyjąć, iż wizyty A. B. w sąsiedniej nieruchomości nie są pobytem stałym w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Art. 6 ust. 1 cyt. ustawy mówi, iż pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pomimo, iż A. B. przez jakiś okres nie przebywała w sposób trwały w budynku przy ul. "[...]" w O., to jednak ogromne znaczenie mają okoliczności, którymi było to spowodowane. Organ uwzględnił, iż opuszczanie i powrót do miejsca pobytu stałego są zjawiskiem normalnym i pochopne jest wyprowadzanie z tego faktu wniosku o opuszczeniu miejsca zameldowania. Wymeldowanie z miejsca pobytu stałego winno być następstwem ustalenia definitywnego zerwania więzi z tym miejscem przez osobę tam zameldowaną, bez ujawnionej na zewnątrz woli powrotu (sygn. akt II SA/Bk 807/07).

Organ zaznaczył również, iż decyzja organu powinna być zgodna ze stanem faktycznym sprawy w dniu jej wydania. Zatem organ nie jest zobowiązany do dokonania ustaleń dotyczących zdarzeń przeszłych, dotyczących poprzednich miejsc pobytu A. B. Wyjaśniono przy tym, iż A. B. jako osoba posiadająca tytuł prawny do niniejszego budynku, nawet w przypadku opuszczenia lokalu jest osobą uprawnioną również do ponownego zamieszkania w nim, jak również zameldowania. Może więc dokonać wymeldowania, a następnie zameldowania w formie czynności materialno-technicznej na podstawie zgłoszenia i wypełnienia odpowiedniego druku meldunkowego. Zaznaczono, iż potwierdzenia pobytu w lokalu na druku meldunkowym może dokonać jeden z współwłaścicieli i nie ma znaczenia brak zgody drugiego współwłaściciela na zameldowanie. Obecnie budynek jest współwłasnością stron postępowania i oboje mają takie same uprawnienia w zakresie zarządzania tą nieruchomością.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, ponieważ materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający i jednoznaczny. Zbędnym jest jego uzupełnianie, gdyż nie wpłynie to w żaden sposób na wynik postępowania dotyczącego obowiązku meldunkowego A. B. W badanej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, iż przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu przez A. B. nie są spełnione.

Odpowiadając na zarzut M. B. o wyselekcjonowaniu świadków, organ wskazał, iż skarżący także wskazywał świadków, którzy na jego wniosek zostali przesłuchani w sprawie, m. in. komornik H. Ż. Ponadto pomimo kilkukrotnego zapoznawania się w organie gminy z aktami sprawy M. B. nie wnosił o przesłuchanie świadków, mieszkańców innych budynków, jego zdaniem położonych bliżej spornej nieruchomości, niż świadkowie już przesłuchani przez organ. Wojewoda wyjaśnił też, iż obecnie organ meldunkowy nie posiada już prawnej podstawy do występowania do Policji z prośbą o ustalenie faktycznego miejsca pobytu strony wymeldowywanej. Od 01.01.2010 r. art. 49 ustawy o ewidencji ludności i dowodach mówiący o przeprowadzaniu kontroli meldunkowej został bowiem uchylony. Ustosunkowując się natomiast do argumentu M. B. dotyczącego miejsca doręczania korespondencji stronie przeciwnej, wskazano, iż z uwagi na możliwość doręczania pisma osobie upoważnionej lub dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, a także założenia na poczcie skrytki pocztowej (co, jak ustalono, uczyniły obie strony postępowania) nawet weryfikowana w tym zakresie informacja w żaden sposób nie wpłynie na wynik sprawy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. B., domagając się jej uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, że jego wniosek o wymeldowanie, wskazany datą wpływu 31.12.2008 r. jest drugim wnioskiem. Pierwszy wniosek o wymeldowanie A. B. owiany jest tajemnicą, kwestia ta mimo jej podnoszenia w toku bieżącego postępowania nie została rozstrzygnięta. Skarżący zaznaczył, że nie kwestionuje uprawnienia A. B., jako współwłaścicielki, do wymeldowywania i zameldowania "nawet codziennie". Jednak jego zarzut dotyczył braku ustalenia, przez pięć lat prowadzenia postępowania, gdzie żona mieszkała, kiedy to nie mieszkała pod adresem zameldowania. Skarżący wyjaśnił, iż składane przez niego wnioski o wymeldowanie, to w niniejszych sprawach wnioski o ustalenie miejsca zamieszkania A. B. Zdaniem skarżącego, wbrew ustaleniom po stronie A. B. nie występuje zamiar – wola zamieszkiwania pod adresem zameldowania. Rzekomo uzupełnione czynności dowodowe to mistyfikacja, załączone dokumenty nie zawierają prawdy, świadkowie zeznawali nieprawdę, poza tym stwierdzali na ogół o obecności w ogrodzie - pielęgnacji, nic nie mówili o odśnieżaniu, wspomniane "prace pielęgnacyjne" to właśnie pokazówki dla świadków od marca ubiegłego roku.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w dalszym ciągu swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w skardze za bezpodstawne. Wskazano, iż postępowanie w przedmiocie wymeldowania A. B. prowadzone było przez półtora roku. W tym czasie Burmistrz Miasta wydał 3 decyzje w sprawie, gdzie 2 z nich zostały uchylone przez Wojewodę, który zlecił uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z zachowaniem procedury administracyjnej wyrażonej w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego. Na skutek takich okoliczności organ meldunkowy w toku całego postępowania zgromadził obszerną ilość dowodów, które zdaniem organu ostatecznie i wyczerpująco ustaliły stan faktyczny badanej sprawy i pozwoliły na wydanie prawidłowego i zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Jednoznacznie wykazano, iż przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. nie zostały spełnione, tym samym wymeldowanie A. B. z miejsca stałego zameldowania w lokalu przy ul. "[...]" w O. jest nieuzasadnione. Wojewoda nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że dla niniejszej sprawy istotne jest ustalenie poprzednich miejsc pobytu A. B. Podkreślono, że decyzja powinna być zgodna ze stanem faktycznym istniejącym w dniu jej wydania. Zatem ustalenie żądanych przez skarżącego okoliczności w żaden sposób nie wpłynie na rozstrzygniecie merytoryczne organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W szczególności organy orzekające wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonywująco uzasadniły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

Obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Jego zakres obejmuje między innymi zameldowanie i wymeldowanie się z miejsca pobytu stałego (art. 4 pkt.1 i 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności.

W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest wyłącznie instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia i nie może zastępować środków prawnych do ustalenie prawa własności. W kwestii uprawnień do przebywania w danym lokalu wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002 r., nr 3, poz. 34), stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Trybunał wyraził pogląd, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. W uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunał wskazał, że: "Niezależnie od zmian sposobu jego realizacji obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest, bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki".

Obowiązek wymeldowania obciąża osobę opuszczającą miejsce dotychczasowego pobytu stałego. Powstaje z chwilą opuszczenia tego miejsca i sprowadza się do zgłoszenia tego faktu w organie prowadzącym ewidencję ludności, najpóźniej w dniu jego opuszczenia. Ze względu na cel ustawy (rejestracja faktów objętych ewidencją) ustawodawca dopuścił w art. 15 ust. 2 omawianej ustawy wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej, jako odstępstwo od zasady realizacji własnego obowiązku meldunkowego. Wyjątkowy charakter tego przepisu wyklucza jego rozszerzającą interpretację. Unormowanie to stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony, bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten w swej dyspozycji zawiera zatem obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy sprowadzający się do zbadania przez organ administracji publicznej, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny bez wymeldowania, czy też nie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że ustawodawca nie sprecyzował w wymienionym przepisie, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez osobę miejsca stałego pobytu oraz w jaki sposób fakt opuszczenia lokalu ma być potwierdzony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe, dobrowolne i wynika z własnej woli (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2010r., sygn. akt. II OSK 1385/09, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)

Reasumując, przesłanką warunkującą wydanie decyzji o wymeldowaniu, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, było trwałe opuszczenie, przez A. B. miejsca dotychczasowego pobytu bez wymeldowania. Organy nie potwierdziły jednak tej okoliczności. Co więcej, z ustaleń organów wynika jednoznacznie, że A. B. zamieszkuje w spornym lokalu i pod tym adresem koncentruje swoje sprawy życiowe. Przeprowadzone oględziny, których skarżący nie kwestionuje, wykazały, iż pod wskazanym adresem A. B. przebywa i znajdują się tam jej rzeczy osobiste – ubrania, przybory toaletowe. Pod tym adresem przeprowadzane są również czynności egzekucyjne wobec strony (wynika to z zeznań i pisma komornika). Zamieszkiwanie uczestniczki postępowania w spornym lokalu uwiarygodniają także zeznania licznych świadków, którzy widzieli jak A. B. wchodzi i wychodzi z domu, wykonuje prace w ogrodzie. Ponadto zamiar stałego pobytu pod adresem na ul. "[...]" potwierdziła sama zainteresowana, przedkładając zawartą aktualnie umowę w zakresie odbioru odpadów komunalnych. W tej sytuacji nie ma mowy o możliwości wymeldowania uczestniczki postępowania w trybie decyzyjnym, skoro faktycznie zamieszkuje w spornym lokalu i wyraża wolę koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Tym samym, bez znaczenia pozostaje dla rozstrzygnięcia podnoszona przez skarżącego czasowa nieobecność żony pod wskazanym adresem. Poza tym organy wyjaśniły, że opuszczenie to nie miało cech trwałości, gdyż spowodowane było koniecznością sprawowania opieki nad chorymi rodzicami. Nadto organy zasadnie dały wiarę wyjaśnieniom uczestniczki, iż zamieszkiwanie w miejscu zameldowania utrudnia jej sam skarżący swoim zachowaniem wobec niej. W związku z tym Sąd podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie zostały wypełnione przesłanki niezbędne do wymeldowania A. B. w drodze decyzji administracyjnej z lokalu, w którym jest zameldowana.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kwestionuje zasadność poczynionych przez organy orzekające ustaleń faktycznych. Zarzuca, że zebrany materiał dowodowy jest niekompletny, przesłuchani świadkowie zeznawali fałszywie. Zdaniem skarżącego należy przesłuchać innych świadków, zgromadzić nowe dowody, ale nie wskazuje konkretnie jakie. Skarżący nie przeciwstawia przeprowadzonym dowodom jakichkolwiek innych dowodów, mogących potwierdzić słuszność stawianych zarzutów. Dla podważenia ustaleń faktycznych organu administracyjnego nie wystarczy poddanie ich w wątpliwość lub ich zanegowanie, lecz wymagane jest wskazanie przez stronę kwestionującą, na czym polega błędność ustaleń i co jest źródłem błędu, jak również wskazanie takich środków dowodowych, które potwierdzą słuszność twierdzeń strony kwestionującej ustalenia organu. W skardze nie wykazano takich okoliczności, dlatego stawiane w niej zarzuty stanowią jedynie polemikę z ustaleniami organu administracji, która nie jest jednak wystarczająca do uznania wydanych decyzji za naruszające prawo.

Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, dalej jako kpa) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją

na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych

za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 77 § 1 kpa, zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepisy te konstytuują zasadę prawdy obiektywnej, której istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość badania stanu faktycznego sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego – w myśl art. 80 kpa. Wyrazem tej oceny powinno być uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 kpa. W ocenie Sądu organy orzekające

w sprawie uczyniły zadość wskazanym wymogom.

W ocenie Sądu zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Uprawniał też organy do przyjęcia, że A. B. nie opuściła trwale miejsca stałego pobytu. Ocenie takiej nie można postawić zarzutu dowolności. Zasadnym jest zauważyć, iż zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem, organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego. Ponadto przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji publicznej ocenił "nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody w łączności" (E. Iserzon, Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz IV, 1970, s. 156). Swobodna ocena dowodów musi być ponadto dokonywana z uwzględnieniem zasady równej mocy środków dowodowych, zawartej w art. 75 § 1. Oznacza to, że określone fakty mogą być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych, byleby nie były one sprzeczne z prawem (por. wyr. NSA z dnia 9 marca 1989 r., II SA 961/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 33).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wynika,

że organy orzekały w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, w tym uwzględniono dowody zawnioskowane przez skarżącego, które nie potwierdziły, aby A. B. opuściła miejsce stałego pobytu. Organy wyjaśniły też, dlaczego nie uwzględniły niektórych wniosków skarżącego, zasadnie przyjmując, że ich realizacja nie miałaby wpływu na wynik sprawy, a spowodowałaby jedynie przedłużenie postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie kolejnych dowodów wskazanych ogólnikowo przez skarżącego, w świetle zebranych już dowodów, nie mogło mieć znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego. A tylko w takiej sytuacji organ obowiązany byłby do uwzględnienia wniosku dowodowego na zasadzie art. 78 § 1 kpa. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie jednoznacznych ustaleń w sprawie.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd stwierdził, iż organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wydały decyzje zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

.