Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5483/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminnej Spółki Wodnej A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2213/20 w sprawie ze skargi Gminnej Spółki Wodnej A. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Wód Polskich z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. prostuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2213/20 w ten sposób, że w miejsce słów "Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie" wpisać słowa "Prezesa Wód Polskich"; 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminnej Spółki Wodnej A. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na postanowienie Prezesa Wód Polskich z 12 sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 25 marca 2020 r. spółka złożyła wniosek do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z 4 września 2019 r., w której stwierdzono wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z 28 stycznia 2010 r. w części obejmującej pkt II.1. Ponadto udzielono B. w P. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu nawierzchni [...] w kompleksie [...].

Postanowieniem z 25 maja 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu w Poznaniu odmowił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 4 września 2019 r.

Spółka wniosła zażalenie na postanowienie z 25 maja 2020 r.

Postanowieniem z 12 sierpnia 2020 r. Prezes Wód Polskich utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Prezes Wód Polskich wskazał, że spółka jako podstawę wznowienia powołała art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.). Jak wynika z treści wniosku spółki, B. w P. poinformował spółkę w piśmie z 29 stycznia 2020 r. o wydanym decyzją z 4 września 2019 r. pozwoleniu wodnoprawnym. We wniosku spółka przywołała również pismo B. w P. z 16 marca 2020 r. Dlatego też Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu pismem z 4 maja 2020 r. wezwał spółkę do sprecyzowania, kiedy dowiedziała się o decyzji z 4 września 2019 r. Z wyjaśnień złożonych przez spółkę w piśmie z 12 maja 2020 r. wynika, że pismo B. w P. z 29 stycznia 2020 r. informujące o udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym z 4 września 2019 r. wpłynęło do spółki 31 stycznia 2020 r. Pismem z 10 lutego 2020 r. spółka wystąpiła do B. w P. o dodatkowe informacje związane z uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym. Pismem z 16 marca 2020 r. B. w P. udzielił dodatkowych wyjaśnień (data wpływu do spółki 23 marca 2020 r.).

W ocenie Prezesa Wód Polskich, spółka dowiedziała się o decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z 4 września 2019 r. w dniu wpływu do spółki pisma B. w P. z 29 stycznia 2020 r., czyli 31 stycznia 2020 r. Natomiast spółka wystąpiła o wznowienie postępowania pismem z 25 marca 2020 r., a więc po upływie miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a.

Jak wynika z treści zażalenia, spółka domagała się uchylenia postanowienia organu I instancji i wznowienia postępowania wskazując również na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i z art. 145b k.p.a. Wniosek w tym zakresie nie został jednak poparty żadnymi dowodami, a treść zażalenia odnosi się do przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Oddalając skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że w ocenie spółki, informacja zawarta w piśmie B. w P. z 29 stycznia 2020 r. nie była wystarczająca, ponieważ na jej podstawie spółka nie mogła ustalić, czy w zakończonym decyzją z 4 września 2019 r. postępowaniu przysługiwał jej status strony. Informacje tę uzyskała dopiero z pisma B. w P. z 16 marca 2020 r., doręczonego spółce 23 marca 2020 r.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska spółki wyrażonego w tym zakresie. W ocenie Sądu I instancji, pismo B. w P. z 29 stycznia 2020 r. zawierało dokładne informacje pozwalające na zidentyfikowanie decyzji kończącej postępowanie. Były to informacje niezbędne do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Oznacza to, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania upłynął 2 marca 2020 r. Sąd I instancji wskazał, że podjęcie przez spółkę dodatkowych czynności wyjaśniających, w celu ustalenia, czy przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 4 września 2019 r., nie miało wpływu na ustalenie, kiedy spółka "dowiedziała się o decyzji". W ocenie Sądu I instancji, organy nie dopuściły się przy tym naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka.

W pierwszej kolejności spółka sformułowała wnioski procesowe wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.

Spółka zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 149 § 1, art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Polegało to na błędnej wykładni przepisów stanowiących "źródło norm dopełnienia" i uznanie, że określony w art. 148 § 1 k.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym spółka uzyskała informację o wydaniu decyzji. W ocenie spółki, termin ten powinien być liczony od dnia, w którym strona uzyskała informację o treści decyzji. Ponadto naruszenie powołanych przepisów polegało na uznaniu, że określona w art. 148 § 2 k.p.a. przesłanka "dowiedzenia się o decyzji" powinna być rozumiana jako data uzyskania informacji o decyzji, podczas gdy w tej sprawie samo uzyskanie informacji o decyzji nie świadczyło o wystąpieniu przesłanki z art. 145 1 pkt 4 k.p.a.

Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. przez brak zastosowania. W ocenie spółki, Prezes Wód Polskich nie dążył do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym przyczyny uprzedniego wystąpienia przez spółkę do adresata decyzji o podanie jej szczegółów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W tej sprawie spółka jako podstawę żądania powołała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Termin wniesienia podania o wznowienie postępowania reguluje art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym termin ten wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Sformułowanie "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest przy tym konieczne, żeby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadała informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2009 r. II OSK 714/08). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co może mieć miejsce dopiero po jej doręczaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2010 r. II OSK 1296/09).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tej sprawie. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że pismo B. w P. z 29 stycznia 2020 r. zawierało dokładne informacje pozwalające na zidentyfikowanie decyzji kończącej postępowanie, co oznacza, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania upłynął 2 marca 2020 r. Spółka dowiedziała się zatem o decyzji w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Podjęcie przez spółkę dodatkowych czynności wyjaśniających, mających na celu ustalenie dokładnej treści pozwolenia wodnoprawnego, nie miało wpływu na ustalenie, kiedy spółka "dowiedziała się o decyzji" w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Mając wiedzę o wydaniu decyzji spółka mogła wystąpić o wznowienie postępowania, a następnie po otrzymaniu dodatkowych wyjaśnień od B. w P. uzupełnić wniosek w tym zakresie, ewentualnie cofnąć wniosek, o ile z wyjaśnień tych wynikałoby, w ocenie spółki, że nie była stroną postępowania administracyjnego. Sformułowana w skardze kasacyjnej argumentacja spółki (stanowiąca w istocie powtórzenie argumentów podnoszonych we wcześniejszych etapach postępowania), sprowadza się do stwierdzenia, że spółka musiała podjąć próbę wyjaśnienia szczegółów pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ z samej informacji o wydaniu decyzji nie wynikało, czy decyzja ta "dotyka" interesu prawnego spółki. Nie ulega jednak wątpliwości, że spółka uzyskała od B. w P. informację o wydanym pozwoleniu wodnoprawnym, z której wynikało, że pozwolenie to dotyczy odprowadzania wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu nawierzchni lotniskowych w kompleksie [...]. Kwestia jak to odprowadzanie "zostało szczegółowo rozwiązane" w uzasadnieniu decyzji mogło mieć znaczenie dla argumentacji spółki podnoszonej w toku postępowania, ale nie dla możliwości wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania. Sąd I instancji prawidłowo przy tym orzekł, że to na właściwym organie administracji publicznej, a nie na wnioskodawcy występującym o wznowienie postępowania, ciąży obowiązek ustalenia, czy dany podmiot był stroną tego postępowania i czy w związku z tym przysługuje mu uprawnienie do złożenia wniosku w trybie z art. 148 § 1 k.p.a.

Powyższe oznacza, że zarzuty kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że w tej sprawie nie było przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ organy nie naruszyły art. 149 § 1, art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Spółka nie może się w tej sprawie zasłaniać brakiem obsługi prawnej, szczególnie uwzględniając, że samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania oznacza, że spółka była świadoma, jakie czynności prawne może podjąć w tego rodzaju sprawie.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O sprostowaniu oczywistej omyłki w nazwie organu (art. 241 ust. 1 Prawa wodnego), Sąd orzekł na podstawie art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a.