Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1152/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 29
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara – Dubiel WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 lipca 2020 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem decyzją z dnia 29 marca 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt. 1 w związku art.80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art.104 K.p.a. nakazał A. H. rozbiórkę zadaszonego miejsca postojowego dla samochodu osobowego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,22m x 6,03m + 1,58m x 3,34m zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] obr. [...] w miejscowości Zakopane - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...].2019r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego obiektu w trakcie których ustalono, iż na działce nr ewid. [...] obr [...] w miejscowości Zakopane zlokalizowany jest obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej słupowo-szkieletowej obłożony płytami OSB z trzech stron, konstrukcja dachu drewniana o nachyleniu jednospadowym w kierunku zachodnim, pokrycie blacha trapezowa, obiekt wykonany został w listopadzie 2018 r., inwestorem obiektu jest A. H., obiekt posadowiony został na nawierzchni utwardzonej - betonowej, obiekt składający się z dwóch prostokątów o wymiarach 4,22x6,03 i 3,34x1,58m, część obiektu o wymiarach 4,22x6,03 o konstrukcji drewnianej słupowo-szkieletowej obłożona płytami OSB z trzech stron pozostała część bez ścian, obiekt zlokalizowany jest w odległości 1,43m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ewid. [...],a [...] obr [...] i w odległości 2,62m od istniejącego obiektu posadowionego na działce nr ewid. [...] obr [...]. Dokonując analizy materiału dowodowego akt przedmiotowej sprawy PINB w Zakopanem jednoznacznie ustalił, iż inwestorem przedmiotowego obiektu jest A. H., która w dacie budowy nie legitymowała się skutecznie przyjętym zgłoszeniem jak również pozwoleniem na budowę. Z dokonanych ustaleń wynika, iż pod przedmiotowym obiektem składowane są różne przedmioty, urządzenia jak również parkowany jest samochód co wynika z dokumentacji fotograficznej przesłanej za pośrednictwem poczty elektronicznej przez A. S.. Przedmiotowy obiekt zakwalifikowano jako budowlę. Organ analizując dokumenty zebrane w aktach przedmiotowej sprawy, ustalił iż inwestor nie legitymował się skutecznym zgłoszeniem oraz nie posiadał pozwolenia na budowę dla przedmiotowego obiektu. Ważąc powyższe oraz uwzględniając treść art. 3 pkt 7a ustawy prawo budowlane należy stwierdzić, że roboty budowlane związane z budową przedmiotowego obiektu budowlanego wymagały zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie na działce ewid. nr [...] obr. [...] Zakopane popełniona została samowola budowlana polegająca na budowie zadaszonego miejsca postojowego dla samochodu osobowego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,22x6,03 + 1,58x3,34m zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] obr. [...] w miejscowości Zakopane - bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowy obiekt nie spełnia wymagań uzasadniających wszczęcie postępowania legalizacyjnego, z uwagi na nie spełnienie przepisów techniczno - budowlanych. Mianowicie lokalizacja przedmiotowego obiektu z funkcją miejsca postojowego dla samochodu osobowego jest niezgodna z §19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednocześnie zwraca się uwagę, iż legalizacja budowy prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ jest możliwa tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, które spełniają łącznie obie z wskazanych poniżej przesłanek legalizacji samowoli budowlanej tj: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo - w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego -ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ czynności postępowania administracyjnego oparł na treści art. 48 Prawa budowlanego. Z uwagi na fakt, iż budowa przedmiotowego obiektu nie jest zgodna z przepisami techniczno -budowlanymi organ nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji obiektu. W związku z tym stosowne jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Od tej decyzji odwołanie wniosła A. H. domagając się jej uchylenia.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 31 lipca 2020 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako budowlę pełniącą funkcję zadaszonego miejsca postojowego. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, a w szczególności protokół oględzin z dnia 5 lutego 2019 r. wskazuje, że wykonany zakres robót wymagał uzyskania pozwolenia na budowę i nie może zostać zakwalifikowany, jako "wiata". Bowiem, jak wskazuje orzecznictwo w tej kwestii, w tym dla przykładu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1707/15, ustawodawca nie sformułował legalnej definicji wiaty. W związku z tym należy posłużyć się powszechnym znaczeniem tego słowa. W języku powszechnym za wiatę można uznać także taki obiekt budowlany, który ma posadzkę, fundamenty, dach i dwie ściany oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2284/15, Istotnym elementem wiaty jest zadaszenie, którego jednak nie można utożsamiać z dachem, stanowiącym element konstrukcyjny budynku wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadającego fundamenty. Wiata w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku. Przedmiotowy obiekt, jak wskazano w w/w protokole oględzin o konstrukcji drewnianej słupowej - szkieletowej obłożony płytami OSB z trzech stron, konstrukcja dachu drewniana, pokryta blachą trapezową. Dach o nachyleniu jednospadowym, kierunek spadku w kierunku zachodnim. (...) obiekt posadowiony na utwardzonym terenie, nawierzchnia betonowa. Co więcej fakt utwardzenia terenu pod przedmiotowy obiekt obrazuje również zalegająca w aktach sprawy fotografia przesłana przez A. S. (k. 47 akt PINB), na której przedstawiono pewien etap utwardzanie terenu przed realizacją przedmiotowego obiektu. Z kolei w dalszej części odnosząc się do funkcji w/w przedmiotowej budowli, tj. zadaszonego miejsca postojowego podnieść przyjdzie, iż organ, opiera swoje stanowisko o zalegające w materiale dowodowym fotografie na których ukazano zaparkowany samochód tj. fotografie przesłane przez A. S. w dniu 15 stycznia 2019 r., w dniu 10 lutego 2019 r. Co więcej sam inwestor tj. A. H. w piśmie z dnia 4 marca 2019 r. podkreśla funkcję przedmiotowego obiektu, jako zadaszonego miejsca postojowego, iż (...) wybudowana wiata bez pozwolenia mająca l miejsce postojowe jest zgodna z wymogami prawnymi, jak również przedkłada trzy fotografie obrazujące zaparkowany tam samochód osobowy. W tym miejscu zwrócić uwagę trzeba na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wyrażone w wyroku z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 756/15, w analogicznej przedmiotowo sprawie, iż: zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z typową "wiatą", lecz obiekt ten jest zadaszonym miejscem postojowym dla samochodu osobowego. Wbrew twierdzeniem organów administracyjnych, a zwłaszcza organu I instancji istotne znaczenie dla oceny i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma sposób użytkowania przedmiotowego obiektu. Otóż analizowany obiekt niewątpliwie pełni funkcjonalnie rolę garażu, a co najmniej zadaszonego miejsca postojowego dla samochodu osobowego. Sporny obiekt, jest bowiem obiektem, obudowanym ścianami i zadaszonym, wykonanym w konstrukcji szkieletowej, drewnianej, obity z trzech stron deskami, pokryty blachą trapezową, na podmurówce betonowej. Na zdjęciu widać zaparkowany w środku samochód, co przesądza o funkcji jaką pełni. (...) Zatem w ocenie Sądu, za trafny należy uznać zarzut skarżącej, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z objętą zgłoszeniem z 27.11.2013r. wiatą, lecz z miejscem postojowym lub garażem. W orzecznictwie podkreśla się, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że kwalifikacja obiektu budowlanego do tego pojęcia wymaga uwzględnienia m.in. jego funkcji. Zrealizowanie inwestycji bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę kwalifikowane jest przez przepisy ustawy Prawo Budowlane, jako działania w ramach tzw. samowoli budowlanej, pociągającej za sobą określone sankcje prawno - administracyjne, wynikające z przepisów wskazanej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 u.p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1/ bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2/ bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zgodnie z normą art. 48 ust.2 u.p.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Przepisy ustawy Prawo budowlane przewidują zatem możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Legalizacja obiektu budowlanego przebiega dwustopniowo. Wstępnie o ewentualności zalegalizowania samowoli budowlanej rozstrzyga organ nadzoru budowlanego, który musi zbadać, czy w ogóle zachodzą przesłanki wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. Jeśli takie przesłanki zachodzą, organ musi stwierdzić, że legalizacja jest dopuszczalna, i wydać postanowienie nakładające określone obowiązki na inwestora. W dalszej kolejności inicjatywę przejmuje inwestor, który musi wywiązać się z nałożonych na niego obowiązków, pod rygorem nakazania rozbiórki (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2011 r., II SA/Po 571/10). Istotnym jest tutaj podniesienie, że możliwość wszczęcia procedury legalizacyjnej zależy od pozytywnego ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że zrealizowany obiekt jest zgodny z przepisami regulującymi kwestie zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami odrębnymi, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Są to dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione kumulatywnie. Niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z warunkami technicznymi uzasadnia wydanie decyzji rozbiórkowej. Decyzje podejmowane na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. mają charakter wiązany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1604/11). Z pozyskanej do akt sprawy uchwały Nr LXI/974/2010 Rady Miasta Zakopane z dnia 28 października 2010 r. w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru urbanistycznego nazwanego: CYRHLA oraz techniczno - budowlanymi określonymi w § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia dla miejsca postojowego dla samochodu osobowego. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające analizy załącznika graficznego do m.p.z.p. znajdującego się na stronie internetowej wynika, iż działka nr [...] obr. [...] w miejscowości Zakopane objęta jest m.p.z.p. Miasta Zakopane w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i pensjonatowej oznaczonej symbolem MN/MP-12, gdzie zgodnie z § 21 ust. 4 lit. b m.p.z.p. w zw. z § 12 ust. 2 obowiązują następujące zasady zagospodarowania terenów: Na terenach, na których dopuszcza się zabudowę należy zapewnić miejsca postojowe dla samochodów w następującej liczbie: 1/ dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej minimum l miejsce postojowe na jeden lokal mieszkalny, 2/ dla zabudowy usług turystyki minimum 0,7 miejsca postojowego na jeden pokój gościnny; 3/ dla pozostałych obiektów handlu detalicznego i usług nieuciążliwych realizowanych w ramach zabudowy usług turystyki lub zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dodatkowo minimum 2 miejsca postojowe na każde 100m2 powierzchni użytkowej lokali usługowych; 4/ dla pozostałych funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, nie wymienionych w niniejszym paragrafie, obowiązuje liczba miejsc postojowych według ustaleń szczegółowych dla tych terenów; 5/ potrzeby parkingowe należy realizować w granicach własnej działki budowlanej o ile ustalenia szczegółowe nie stanowią inaczej (k. 23 - 26 akt WINB). Zatem budowa miejsca postojowego jest zgodna z m.p.z.p. Natomiast w niniejszej sprawie z protokołu kontroli sporządzonego w dniu 5 lutego 2019 r. przez pracowników PINB w Zakopanem wynika, że przedmiotowa budowla, w części obudowanej płytami OSB posiada wymiary 4,22 x 6,03 m, a więc spełnia minimalne wymogi dla miejsca postojowego zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: 1. Stanowiska postojowe dla samochodów powinny mieć wymiary wynoszące co najmniej: 1) szerokość 2,5 m i długość 5 m - w przypadku samochodów osobowych (...). Niemniej przedmiotowy obiekt został posadowiony w odległościach od 1,43 m do 2,07 m od ogrodzenia pomiędzy działkami ewid. nr [...] i nr [...] obr. [...] w tym w odległości 2,62 m od posadowionego na działce nr ewid [...] obr. [...] budynku mieszkalnego) oraz w odległości 1,28 m do 1,52 m od granicy z działką nr ewid. [...] obr. [...]. W tym miejscu zwrócić uwagę należy na normę § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, iż stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż: 1/ dla samochodów osobowych: a) 3 m – w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie (...) Zatem usytuowanie przedmiotowego obiektu jest niezgodne z przepisami na wszczęcie procedury legalizacyjnej, bowiem przedmiotowy obiekt zlokalizowany na działce nr [...] obr. [...] w miejscowości Z. narusza przepisy techniczno -budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia powyższych przepisów, a tym samym przesłanki warunkującej legalizację przedmiotowo obiektu budowlanego (określonej w art. 48 ust. 2 u.p.b.) zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, legalizacja przedmiotowej budowli o funkcji zadaszonego miejsca postojowego nie była możliwa. Dlatego też należy uznać, że organ I instancji prawidłowo wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. bez wdrażania procedury legalizacyjnej.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. H. wskazując, że w wyniku braku dokładnego wyjaśnienia sprawy przez organ została wydana decyzja, która powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji organu nadzoru budowlanego, o nakazie rozbiórki obiektu, który organ kwalifikuje jako budowla mająca przeznaczenie zadaszonego miejsca postojowego. Obiekt ten, w ocenie organu, został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Brak możliwości jego legalizacji wynika natomiast w tego, że jego posadowienie jest sprzeczne z wymogami określonymi w § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (posadowienie względem działek sąsiednich (dalej; rozporządzenie). W ocenie sądu stanowisko to jest wadliwe.

Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm. dalej; ustawa). wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji - organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

10 bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

20 bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust 1).

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust 2).

W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust 3).

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5) Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Wstępnie zarzucić należy organowi, że nie ustalił daty realizacji przedmiotowej wiaty. Ma to znaczenie dlatego, że przepis art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. dalej; ustawa) z dniem 19 września 2020 r. uległ zmianie. Nie wiadomo zatem jakie przepisy mają w sprawie zastosowanie, czy te obowiązujące do dnia 18 września 2020 r. czy te w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.). Uchybienie to nie ma wprawdzie znaczącego wpływu na prawną ocenę wykonanych robót budowlanych, gdyż regulacje w tym zakresie nie uległy znaczącym zmianom, tym niemniej organ winien działać i powoływać się na przepisy aktualne, na czas w którym przedmiotowy obiekt był realizowany.

Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust 1 pkt 14 lit. c ustawy w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących wiat. Z kolei przepis art. 29 ust 2 pkt 2 ustawy stanowi, iż nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.

Podobna, ale nie identyczna regulacja obowiązywała przed zmianą ustawy dokonaną z dniem 19 września 2020 r. Mianowicie art. 29 ust 1 pkt 2 stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast art. 29 ust 1 pkt 2 lit c przesądzał, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Z kolei art. 30 ust 1 pkt 1 stanowił, że

Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d i f, pkt 1a-2b. 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b, 28 oraz 30.

Tak więc w obydwóch tych regulacjach budowa wiat jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ale co do zasady podlega (podlegała) zgłoszeniu. Wyjątkiem od tej zasady są wiaty, o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, pod warunkiem, że łączna liczba tych wiat na działce nie przekracza dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Takie obiekty (wiaty) są zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie podlegają procedurze zgłoszeniowej. Dokonując oceny legalności obiektu budowlanego zakwalifikowanego jako wiata, organ winien ocenić po pierwsze, czy obiekt ten ma cechy budowlane by uznać go za wiatę (ustawa pojęcia tego nie definiuje ale orzecznictwo już tak), po drugie czy został zrealizowany na działce budowlanej tj. działce na której znajduje się już budynek mieszkalny, lub jest przeznacza pod budownictwo mieszkaniowe oraz czy powierzchnia obiektu nie przekracza 50 m2 . Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ winien na koniec ustalić, czy liczba takich obiektów zlokalizowanych na danej działce nie przekracza dwóch na każde 1000 m2.

Ustalając, że dany obiekt spełnia te wszystkie wymagania, organ nadzoru budowlanego powinien odstąpić od dalszych czynności związanych z jego legalizacją. Brak bowiem podstaw prawnych, by jakiekolwiek postępowanie w tym przedmiocie prowadzić. Skoro realizacja obiektu jest zwolniona z tak z obowiązku uzyskania pozwolenie na budowę jak i zgłoszenia, jego realizacja bez dopełnienia tych formalności nie nosi cech nielegalności. Organu nadzoru budowlanego kontrolę takich obiektów może prowadzić jedynie w zakresie robót budowlanych prowadzonych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust 1 pkt 2 ustawy). W kompetencji organu nadzoru budowlanego w stosunku do takich obiektów, jest także prowadzenie postępowania w oparciu o art. 66 ust 1-2 ustawy. Postępowania te nie dotyczą jednak legalności obiektu budowlanego, aczkolwiek art. 50 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy dotyka kwestii legalności, ale nie obiektu, lecz sposobu wykonywania robót budowlanych przy jego realizacji. Z akt sprawy nie wynika jednak aby okoliczności takie w niniejszej sprawie zaistniały.

W ocenie sądu organ nieprawidłowo przedmiotowy obiekt zakwalifikował jako budowlę mającą przeznaczenie zadaszonego miejsca postojowego. Pojęcie takie jest obce ustawie Prawo budowlane, termin "wiata" jest natomiast w ustawie kilkukrotnie wymieniona, jako obiekt który w zależności od usytuowania, powierzchni, wielkości oraz czasu jego realizacji bądź jest bądź, zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia, bądź podlega zgłoszeniu, bądź wymaga pozwolenia na budowę, tj. jeżeli (według obecnego stanu prawnego) obiekt zakwalifikowany jako wiata nie spełnia jednak wymogów określonych przepisami art. 29 ust 1 pkt 14 lit. c oraz art29 ust 2 pkt 2 ustawy.

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wiatą określić można obiekt budowlany o lekkiej konstrukcji, posiadający dach ale, który nie ma ścian lub ma ściany ale maksymalnie z trzech stron tj. nie jest obiektem zamkniętym. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 17 lipca 2019 r. II SA/Po 296/19 - przez "wiatę" rozumieć należy lekką, otwartą konstrukcję, wspartą na słupach, nieposiadającą ścian zewnętrznych lub dysponującą ścianami maksymalnie z trzech stron. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 października 2015 r. II SA/Kr 1012/15 wskazuje, iż wiata jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany.

Kryteria te spełnia przedmiotowy obiekt. Opis oraz materiał zdjęciowy pozwala na przyjęcie, że przedmiotowy obiekt ma otwartą, lekką konstrukcję. Kwalifikacja przyjęta przez organ kryteriów tych nie uwzględnia. Organ uznaje, że skoro obiekt ten służy między innymi do garażowania samochodu, wyklucza to jego zakwalifikowanie jako wiaty.

W ocenie sądu jednak brak ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych. Ustawa w art. 29 ust 1 pkt 14 oraz w art. 29 ust 2 pkt 2 nie uzależnia wymogu dokonania zgłoszenia czy braku takiego wymogu od przeznaczenia obiektu zakwalifikowanego jako wiata. Z punktu widzenia ustawy prawo budowlane, dla oceny legalności realizacji wiaty dokonanej bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, obojętnym jest, jakiemu celowi obiekt ten służy, czy też ma lub ma służyć (z wyjątkiem wiat przystankowych i peronowych których przeznaczenie jest jednoznaczne). Istotnym jest jedynie aby obiekt ten spełniał kryteria konstrukcyjne by zaliczyć go do kategorii wiata a w aspekcie wymogu uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia takiego obiektu - jaką ma powierzchnie, gdzie jest posadowiony i w jakiej ilości występuje w stosunku do powierzchni działki - jeżeli tych obiektów jest więcej niż jeden. Wiata może być wykorzystana na różne cele np. jako zadaszenie rekreacyjne, na cele rolnicze czy też miejsce składowe lub zadaszenie dla samochodu.

Rozważając tę kwestię w aspekcie samowoli budowlanej skutki likwidacji której regulowane są przepisem art. 48 ustawy tj. kwalifikacji jaką przyjął organ, przyjąć należy, iż realizacja tego typu obiektu bez pozwolenia na budowę, obojętnie od celu któremu służy, będzie nielegalna jeżeli jest on posadowiony na działce która nie jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, lub jeżeli liczba tych obiektów na działce budowlanej przekracza dwa na każde 1000 m2, lub powierzchnia obiektu przekracza 50 m2.. Jeżeli zaś obiekt spełnia warunek określony w art. 29 ust 2 pkt 2 ustawy w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw lub analogiczne wymogi z poprzedniej regulacji, brak podstaw do kwestionowania jego legalności i wszczynania postępowania mającego na celu bądź to legalizację obiektu bądź nakaz jego rozbiórki. Jak bowiem mowa o tym wyżej, przepisy ustawy nie uzależniają legalności realizacji wiaty od rodzaju jej przeznaczenia ale od innych kryteriów. Jeżeli zaś obiekt ten spełniał warunek określony w art. 29 ust 1 pkt 2 lit c ustawy legalizacja tego obiektu prowadzona jest w oparciu o inne przepisy.

Ustosunkowując się z kolei do kryterium przyjętego przez organ wskazać należy, iż przepisy rozporządzenia nie mogą być sprzeczne z przepisami rangi ustawowej. Przede wszystkim jednak, wykładnia tych przepisów, zasady tej nie może naruszać. Jeżeli zatem ustawa dopuszcza realizację danego rodzaju obiektu budowlanego bez wymogu uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia lub tylko ze zgłoszeniem nie wskazując jednocześnie, jakie ma mieć przeznaczenie ten obiekt, to po pierwsze przepisy rozporządzenia nie mogą tych kwestii regulować odmiennie (tj. wprowadzać wymogu, że z uwagi na przeznaczenie dany obiekt pozwolenia na budowę wymaga), a po drugie organ administracji nie może dokonywać interpretacji tych przepisów (rozrządzenia) bez uwzględnienia unormowań ustawowych. Nie może zatem uznać że, po pierwsze obiekt zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę musi zachowywać normy odległościowe od sąsiednich działek budowlanych wymagane dla obiektów objętych reżimem uzyskania pozwolenia na budowę, stosując kryteria wynikające jedynie z rozporządzenia. Po drugie niedopuszczalne jest stosowanie przez organ administracji norm regulujących kwestię likwidację stanu samowoli budowlanej obiektów objętych wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę, w stosunku do obiektów zwolnionych z tego obowiązku bądź objętych tylko wymogiem zgłoszenia. W pierwszym przypadku brak jakichkolwiek podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w tym zakresie. W drugim zaś przypadku, postępowanie prowadzone jest w innym (aczkolwiek podobnym) trybie.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit c, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art.200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.