Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1491/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 209 w zw. z art. 204, art. 205 § 2 I 3, art. 207 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 2 pkt 1, art. 49 ust. 1, art. 45, art. 46
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
article: art. 45 i 46
journal: Dz.U. 2014 poz 1722
law: Ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i  żywienia(1)
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 171 poz 1206
law: Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
article: art. 1 pkt 6, art. 4 ust. 1 pkt 3a, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1412
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
article: § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 559/14 w sprawie ze skargi [...] M. D., A. M. sp. j. [...] z siedzibą [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] na rzecz [...] M. D., A. M. sp. j. [...] z siedzibą [...] kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 marca

2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 559/14 uchylił zaskarżoną decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] (dalej jako DPWIS) z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej jako PPIS) z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania przez [...] M. D., A. M. sp.j. [...] z siedzibą w G. określonych obowiązków i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania złożonego przez [...]" M. D., A. M. sp.j. [...]z siedzibą w G., uchylił decyzję PPIS z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków i nakazał skarżącej spółce wykonanie obowiązków o następującej treści:

1. zapewnić do dnia 30 września 2014 r. prawidłowe znakowanie naturalnej wody mineralnej średniozmineralizowanej pochodzącej z otworu "[...]" o nazwie handlowej "[...]" zgodnie z nazwą ujętą w załączniku do obwieszczenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. z dnia 21 stycznia 2014 r. poz. 27) przez:

- zastosowanie prawidłowego, jednoznacznego określenia w zakresie stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla, zgodnie z załącznikiem nr 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych (Dz. U. nr 85, poz.466),

- prawidłowe określenie nazwy własnej otworu, z którego wydobywana jest naturalna woda mineralna przez stosowanie jednolitej, zgodnej ze stanem faktycznym terminologii, zgodnie z nazwą ujętą w załączniku do obwieszczenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. z dnia 21 stycznia 2014 r. poz. 27),

- zaprzestanie stosowania etykiet zawierających inne nazwy handlowe niż nazwa handlowa "[...]" przyjęta do znakowania naturalnej wody mineralnej średniozmineralizowanej wydobywanej z otworu "[...]", w tym zaprzestanie stosowania w znakowaniu tej wody dodatkowych nazw handlowych: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]".

2. zapewnić do dnia 30 września 2014 r. prawidłowe znakowanie naturalnej wody mineralnej średniozmineralizowanej zawierającej wapń i wodorowęglany z otworu (odwiertu) nr [...] o nazwie handlowej "[...]" przez:

- zastosowanie prawidłowego, jednoznacznego określenia w zakresie stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla, zgodnie z załącznikiem nr 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych Dz. U. nr 85, poz.466 – dalej jako rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r.).

Jednocześnie DPWIS umorzył postępowanie w części dotyczącej znakowania naturalnych wód mineralnych o nazwach handlowych "[...]" i "[...]" przez stosowanie napisów dotyczących oceny i kwalifikacji rodzajowej wody na etykietach.

W uzasadnieniu decyzji, organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w następstwie kontroli przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2013 r. przez PPIS w K., podczas której dokonano oceny etykiet przeznaczonych do znakowania wyrobów gotowych produkowanych przez skarżącą spółkę.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości w znakowaniu, które dotyczyły określenia stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla, tj. niewłaściwego nazewnictwa na etykietach wód:

- "[...]naturalna woda mineralna [...] lekko gazowana, pojemność 0,5 l. i 1,5 l"; napis na etykiecie "lekko gazowana" a powinno być "średnionasycona",

- "[...]naturalna woda mineralna [...] gazowana, pojemność 0,5 l. i 1,5 l"; napis na etykiecie "gazowana" a powinno być "wysokonasycona",

- "[...]lightly mineralized naturalna woda mineralna [...] gazowana sparkling, pojemność 1,5 l": napis na etykiecie "gazowana" a powinno być "wysokonasycona",

- "[...] naturalna woda mineralna średniozmineralizowana [...] lekko gazowana, pojemność 1,5 l": napis na etykiecie "lekko gazowana" a powinno być

"średnionasycona",

- "[...] naturalna woda mineralna średniozmineralizowana [...] gazowana, pojemność 0,5 l": powinno być "wysokonasycona",

- "[...] naturalna woda mineralna [...] gazowana, pojemność 0,5 l": napis na etykiecie "gazowana" a powinno być "wysokonasycona",

- "naturalna woda mineralna [...] gazowana, pojemność 0,5 i 1,5 l": napis na etykiecie "gazowana" – powinno być "wysokonasycona",

- "naturalna woda mineralna lekko gazowana [...], pojemność 1,5 l": napis na etykiecie "lekko gazowana" a powinno być "średnionasycona",

- naturalna woda mineralna gazowana [...], pojemność 1,5 l": napis na etykiecie "gazowana" a powinno być "wysokonasycona",

- "naturalna woda mineralna [...] gazowana, pojemność 1, 5 l": zamiast napis na etykiecie "gazowana" a powinno być "wysokonasycona",

- "naturalna woda mineralna [...] lekko gazowana, pojemność 1,5 l.": napis na etykiecie "lekko gazowana" a powinno być "średnionasycona".

Ponadto – jak ustalił organ II instancji – stwierdzono podwójne nazewnictwo dotyczące stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla:

- "[...] naturalna woda mineralna [...] lekko gazowana, pojemność 0,5 l i 1,5 l": w opisie wody podano informację o stopniu nasycenia CO2 "średnionasycona dwutlenkiem węgla w toku produkcji od 1500 do 4000mg/l CO2, natomiast w centralnym polu widzenia podano: "lekko gazowana",

- "naturalna woda mineralna lekko gazowana ujęcie [...], pojemność 1,5 l": w opisie wody podano informację o stopniu nasycenia CO2 "średnionasycona dwutlenkiem węgla (w toku produkcji od 1500 do 4000mg/l CO2)" natomiast w centralnym polu widzenia podano: "lekko gazowana",

- "[...] naturalna woda mineralna średniozmineralizowana [...] lekko gazowana, pojemność 1,5 l": w opisie wody podano informację o stopniu nasycenia CO2 "średnionasycona dwutlenkiem węgla w toku produkcji (od 1500 do 4000mg/l CO2)", natomiast w centralnym polu widzenia podano: "lekko gazowana",

- "naturalna woda mineralna [...] lekko gazowana, pojemność 1,5 l: w opisie wody podano informację o stopniu nasycenia CO2 "średnionasycona dwutlenkiem węgla w toku produkcji (od 1500 do 4000mg/l CO2)", natomiast w centralnym polu widzenia podano: "lekko gazowana".

Ponadto stwierdzono różne nazewnictwo na etykietach miejsca czerpania naturalnej wody mineralnej tj. "otwór, źródło, ujęcie":

Skarżąca spółka stosowała także podwójne nazwy handlowe. Naturalna woda mineralna "[...]" rozlewana jest i wprowadzana do obrotu pod różnymi nazwami handlowymi tj. : "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]".

Organ II instancji wyjaśnił, że przyczyną uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji było ustalenie, że zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie nakładające obowiązki na skarżącą spółkę nie zostało sformułowane w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Przechodząc następnie do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji podkreślił, że informacje umieszczane na etykietach przeznaczonych do znakowania wód mineralnych winny spełniać wymagania zawarte ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z poźn. zm.).

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 6 ust. 2 zd. drugie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r., w przypadku naturalnych wód mineralnych gazowanych (musujących) w oznakowaniu stosuje się nazwy określone w ust. 1 załącznika nr 4 do tego rozporządzenia. W pkt 2 wyraźnie wskazano następujący sposób znakowania tych wód według stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla:

- wody nienasycone dwutlenkiem węgla – niegazowane

- wody niskonasycone dwutlenkiem węgla - do stężenia 1500 mg/l CO2;

- wody średnionasycone dwutlenkiem węgla - od 1500 do 4000 mg/l CO2,

- wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla - powyżej 4000 mg/l CO2.

Według organu II instancji przedłożone przez skarżącą spółkę etykiety stosowane do znakowania naturalnej wody mineralnej według stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla świadczyły o tym, że skarżąca spółka stosowała podwójne w istocie określenia. Nie miało przy tym istotnego znaczenia to, że stosując w etykietowaniu sformułowania "gazowana" czy "lekko gazowana", w opisie wód skarżąca spółka dodatkowo dodała znakowanie zgodne z wymogami rozporządzenia, gdyż działanie takie stanowiło posługiwanie się dwojakimi pojęciami, mogącymi budzić u konsumenta wątpliwości i ostatecznie wprowadzić go w błąd. To zaś – w jego ocenie – stanowiło naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji uznał zarzuty naruszenia art. 6 i 7 oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. dotyczące sposobu podania na etykietach stopnia nasycenia wody dwutlenkiem węgla za nieuzasadnione.

W ocenie organu II instancji chybione były zarzuty skarżącej spółki dotyczące ustaleń związanych z posługiwaniem się w znakowaniu naturalnej wody mineralnej o nazwie handlowej "[...]" dodatkowych nazw handlowych zamieszczonych w centralnym polu widzenia takich jak: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Według organu II instancji nie można było uznać za nazwę handlową naturalnej wody mineralnej oznaczenia handlowego grupy produktów (znaku towarowego, marki zbiorczej), nadawanego przez osobę trzecią posiadającą prawo do takiego oznaczenia w związku z kanałem dystrybucji wody mineralnej. Stosowanie w znakowaniu naturalnej wody mineralnej wydobywanej z jednego otworu kilku nazw handlowych było – jak podkreślił organ II instancji – niezgodne z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r., będącego niemal dosłownym odzwierciedleniem art. 8 ust 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady2009/54/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych ( dz. Urz. UE L 164 z 26.06.2009, str. 45). Z przepisu tego wynikało bowiem, że naturalna woda mineralna pochodząca z jednego otworu lub ujęcia może być wprowadzana do obrotu tylko pod jedną nazwą handlową.

Organ II instancji przyjął, że stosowanie przez skarżącą spółkę zakwestionowanych oznaczeń wody było niezgodne z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który stanowi, że oznaczenie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Organ wyjaśnił, że aktualnie stosowane etykiety w zakresie znakowania naturalnej wody mineralnej wydobywanej z otworu "[...]", powinny zawierać oznaczenie wyłącznie jedną nazwą handlową "[...]". Tym samym dla wody czerpanej z tego otworu nie było dopuszczalne stosownie na etykietach dodatkowych oznaczeń takich jak: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]", będących w istocie nazwami handlowymi.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Wytwórnia Wód Mineralnych "[...]" M. D., A. M. sp.j. [...] z siedzibą w G. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzuciła naruszenie:

1. art. 16 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji ostatecznej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu nr 158/10 z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. HŻ-JH-516-2-1/10, którą organ ten umorzył postępowanie w sprawie rzekomych naruszeń przez skarżącą spółkę przepisów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, uznając, że stosowane na etykietach naturalnej wody mineralnej pod nazwą handlową "[...]" oznaczenia: marki zbiorcze np. "[...]", "[...]", "[...]" są dodatkowymi informacjami dopuszczalnymi na podstawie przepisów art. 45 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.

2. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm. – dalej jako ustawa PIS) w związku z art. 7 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez:

– zastosowanie tego przepisu przy prowadzeniu postępowania i wydaniu zaskarżonej decyzji mimo braku przesłanek jego zastosowania,

– wykroczenie przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji poza kompetencje zakreślone powyższym przepisem ustawy i nałożenie nakazu zaprzestania stosowania określonych wyrazów oraz ciągów wyrazów, a także zakazu stosowania określonych nazw handlowych w ogólności, jak również brak precyzyjnego wskazania w rozstrzygnięciu jakich uchybień wskazanych w art. 27 ust. 1 powołanej ustawy skarżąca spółka się dopuściła i jakie uchybienia ma usunąć, w tym zwłaszcza jakie czynności ma podjąć by określony element słowny etykiety organ przestał uważać za oznaczenie naruszające przepisy

3. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 140 oraz art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania sprawy przez organ II instancji jako właściwy organ odwoławczy i oparcie się przez ten organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia na stanowisku wyrażonym w piśmie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 stycznia 2014 r. na podstawie wcześniejszego "streszczenia" argumentacji strony w postępowaniu, opracowanego przez organ II instancji i przesłanego Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu.

4. art. 7 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak prawidłowej wyczerpującej oceny zebranego w postępowaniu materiału, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i prowadziło do:

– uznania, że skarżąca spółka stosuje na etykietach nieprawidłowe oznaczenia stopnia nasycenia dwutlenku węgla, mimo że, jak wynika z materiału dowodowego, stosuje na etykietach oznaczenia zgodne z ust. 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r., bowiem umieszcza jedynie, niezależnie od informacji z ust. 2 załącznika nr 4, dodatkowe oznaczenie odnoszące się do zwyczajowej oceny przez konsumentów charakteru napoju ("gazowana", "lekko gazowana"),

– zarzucenia stosowania błędnego oznaczenia przez używanie na etykietach przy określeniu nazwy miejsca pochodzenia wody pojęcia "ze źródła" lub "z ujęcia", oraz nakazanie w rozstrzygnięciu decyzji "stosowania jednolitej zgodnej ze stanem faktycznym terminologii - zgodnie z nazwą ujętą w załączniku do obwieszczenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. z dnia 21 stycznia 2014 r., poz. 27)", mimo, że obwieszczenie powyższe posługuje się pojęciem "nazwy źródła", jako oznaczającym miejsce pochodzenia naturalnej wody mineralnej, zaś "źródło" i "ujęcie" pozostają pojęciami legalnymi na gruncie obowiązujących przepisów prawnych, co potwierdza błędnie ocenione przez organ II instancji stanowisko Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny zawarte w piśmie z dnia 12 lutego 2014 r.,

– błędnej oceny znajdujących się na etykietach, obok nazwy handlowej naturalnej wody mineralnej "[...]" dodatkowych oznaczeń handlowych, będących oznaczeniami handlowymi osób trzecich lub strony, oznaczającymi grupy produktów dystrybuowanych w sieciach handlowych bądź stanowiących oznaczenie w języku angielskim rodzaju produktu (np. "[...]") i w konsekwencji uznania, że stanowią one "dodatkową" nazwę handlową naturalnej wody mineralnej, mimo, że na etykietach znajduje się jednoznaczna informacja, że nazwą handlową naturalnej wody mineralnej jest nazwa "[...]",

5. art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 2 ust. 1 wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 tej ustawy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 366) przez zakwestionowanie używania na etykietach oznaczeń handlowych osób trzecich, mimo że ich stosowanie jest dopuszczone przepisami prawa.

6. art. 107 § 1 i 3 oraz art. 11 k.p.a. przez brak jednoznacznego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, a także brak odesłania w treści tej decyzji do skonkretyzowanych przepisów prawnych będących podstawą wydania decyzji, a ponadto brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności uzasadnienia nieuwzględniającego okoliczności podnoszonych przez skarżącą spółkę w toku postępowania.

7. art. 10 § 1 k.p.a. przez brak, mimo przedłużenia terminu prowadzenia postępowania, umożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga jest uzasadniona, jednak nie zgodził się ze wszystkimi zarzutami w niej podniesionymi.

Sąd uznał za uzasadniony podniesiony w pkt 2 skargi zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez niewłaściwe zastosowanie oraz korespondujące z nim zarzuty naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a. (pkt 4 skargi), a także naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (pkt 6 skargi). Za zasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności (pkt 5 skargi).

WSA wyjaśnił, że podstawą do wydania zaskarżonej decyzji była ocena stosowanych przez skarżącą spółkę oznaczeń (etykiet) do znakowania naturalnej wody mineralnej "[...]" oraz "[...]". Zarówno organ I instancji jak II instancji ustaliły, że informacje podawane przez skarżącą spółką na przedstawionych do oceny etykietach nie spełniały wymogów dotyczących znakowania żywności i wprowadzały w błąd konsumentów co do miejsca czerpania wody mineralnej, stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla oraz co do nazwy handlowej. Z przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń wynikało także, że skarżąca spółka, niezgodnie § 6 ust. 2 zd. drugie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. stosowała podwójne określenia stopnia nasycenia wody dwutlenkiem węgla. Posługiwała się bowiem na etykietach obu wód "dodatkowym znakowaniem" przez używanie dla oznaczenia stopnia nasycenia wody dwutlenkiem węgla takich pojęć jak: "gazowana" i "lekko gazowana". Tymczasem, w przypadku naturalnych wód mineralnych gazowanych (musujących) w oznakowaniu stosować należało nazwy określone w ust. 1 załącznika nr 4 do tego rozporządzenia, tj. "wody niskonasycone dwutlenkiem węgla" (do stężenia 1500 mg/l CO2), "wody średnionasycone dwutlenkiem węgla" (od 1500 do 4000 mg/l CO2) oraz "wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla" (powyżej 4000 mg/l CO2).

Kolejnym stwierdzonym uchybieniem było ustalenie, że stosowane przez skarżącą spółkę etykiety, którymi znakowano naturalną wodę mineralną "[...]" nie zawierały oznaczenia wyłącznie jedną nazwą handlową, tj. "[...]". Dla wody czerpanej w tego otworu nie było (jak przyjęły organy obu instancji) dopuszczalne stosownie na etykietach dodatkowych oznaczeń takich jak: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...], "[...]", "[...]" oraz "[...]".

Sąd uznał za dowolne ustalenia, że informacje podawane przez skarżącą na przedstawionych do oceny etykietach nie spełniały wymogów przewidzianych w ustawie o bezpieczeństwie żywności oraz wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych a także, że były informacjami wprowadzającymi konsumentów w błąd.

Z przedstawionych w zaskarżonej decyzji ustaleń wynikało w sposób jednoznaczny, że na etykietach podawano informacje o stopniu nasycenia wód dwutlenkiem węgla, zgodnie z nazwami określonymi w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia. Uchybieniem, wprowadzającym konsumentów w błąd było natomiast – według organu II instancji – zamieszczenie dodatkowej informacji: "gazowana" i "lekko gazowana". Także i w tym przypadku, w ocenie Sądu, poza wytknięciem, że skarżąca spółka stosowała podwójne oznaczenie stopnia nasycenia wód dwutlenkiem węgla, w żaden sposób nie stwierdzono, że na skutek takiego oznaczenia doszło do naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Sąd podniósł, że nie budziły wątpliwości ustalenia organów, że na poddanych ocenie etykietach były zamieszczane informacje dotyczące nazw handlowych obu wód mineralnych "[...]" i "[...]", tj. zgodnie z nazwą ujętą w załączniku do obwieszczenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. z dnia 21 stycznia 2014 r. poz. 27). Zastrzeżenia organów obu instancji dotyczyły bowiem podania na etykietach, oprócz nazw handlowych, dodatkowych oznaczeń, które potraktowano jako nazwy handlowe, mimo, że takimi nazwami nie były. Organy nie ustaliły, czy te dodatkowe oznaczenia były zastrzeżoną nazwą towaru, do których używania skarżąca spółka nie miała prawa. Zdaniem Sądu organy obu instancji – jak słusznie podniesiono w skardze – pominęły całkowicie przy tym treść art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności, który dopuszczał, aby oznakowanie środka spożywczego obejmowało "wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego".

Sąd podkreślił, że przesłanką konieczną do wydania decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest uprzednie stwierdzenie przez organy inspekcji sanitarnej uchybień naruszających wymagania higieniczne i zdrowotne. Organ, nakazując w drodze decyzji usunięcie takich uchybień, ma obowiązek wskazania na czym samo uchybienie polega i z jakich przepisów wynikają egzekwowane przez niego w drodze decyzji obowiązki. Państwowy inspektor sanitarny nie jest w związku z tym upoważniony do wydania na podstawie tego przepisu decyzji nakazującej usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień w oznaczeniu żywności (tu naturalnej wody mineralnej), jeżeli nie takie oznaczenie nie narusza wymagań higienicznych i zdrowotnych daje podstawę do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień jedynie "w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych". Z treści zaskarżonej decyzji nie wynikało w żaden sposób ustalenie, że stosowane przez skarżącą oznaczenia naruszały wymagania higieniczne i zdrowotne, a zatem art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mógł stanowić podstawy do jej wydania.

Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a. ustawy o bezpieczeństwie żywności stanowił, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Podawane przez skarżącą spółkę na etykietach oznaczenia miejsca czerpania naturalnej wody mineralnej ("[...]", "[...]" lub "[...]"), podwójne określenie stopnia nasycenia wody dwutlenkiem węgla ("gazowana" lub "lekko gazowana") oraz stosowanie na etykietach, (oprócz nazwy handlowej dodatkowych oznaczeń (podawanie nazw marek, znaków towarowych, oznaczeń wody mineralnej w języku angielskim) było natomiast – jak przyjęły organy obu instancji – niezgodne z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, gdyż "mogły wprowadzać konsumenta w błąd". W ocenie Sądu, ani rozporządzenie nr 882/2004, ani art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie definiują pojęcia "wprowadzania konsumenta w błąd". Sąd przytoczył treść art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, zgodnie z którym za praktykę rynkową – do której zaliczyć można także oznakowywanie środków spożywczych – uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli "w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął". "Wprowadzenie w błąd", to również działanie, które w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął, mówiąc bardziej konkretnie skłonienia go do nabycia produktu, którego w innych okolicznościach, tj. gdyby wiedział o rzeczywistym charakterze produktu by nie nabył.

Określenie "gazowana" i "lekko gazowana" jest dla konsumenta jedynie ogólną informacją, że woda jest nasycona dwutlenkiem węgla, przy czym "dostatecznie uważny i rozsądny" konsument może w każdej chwili uzupełnić swoją wiedzę w tym zakresie poprzez zapoznanie się ze szczegółową informacją na ten temat podaną na tej samej etykiecie. Określenie "woda gazowana" i "lekko gazowana" nie wprowadza zatem w błąd przeciętnego konsumenta i nie to jest to także dodatkowe określenie ulepszające ten produkt, lecz jest dla tego konsumenta bardziej czytelną informacją. Organy obu instancji błędnie także przyjęły, że wprowadzeniem w błąd "przeciętnego, właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego konsumenta" było zamieszczenie, oprócz nazwy handlowej, dodatkowych oznaczeń stanowiących marki lub znaki towarowe stosowane na rynku względnie oznaczeń wody mineralnej w języku angielskim (np. "[...]"). Pomięły, że stosowanie takich oznaczeń wprost dopuszczał obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności, który stanowił, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje "wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego". Sąd uznał, że nie można było założyć w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, że przeciętny konsument, gdyby wiedział o tym, że "dodatkowe oznaczenia" nie są nazwą handlową kupowanej wody mineralnej lecz marką, pod którą jest ona wprowadzona na rynek, wody tej by nie nabył, w sytuacji, gdy na każdej z etykiet w różnej szacie graficznej podawano nazwą handlową "[...]" lub "[...]".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ – [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.:

I. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust.3 pkt 5 i pkt 44,art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2011 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) oraz § 6 ust.1, ust. 2, ust. 3 pkt 3, § 7 ust. 2 załącznik nr 4 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. poprzez błędne ich zastosowanie i w konsekwencji uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że wyżej przywołane przepisy dotyczące znakowania żywności, w tym naturalnych wód mineralnych nie ustanawiają wymogów zdrowotnych dotyczących wprowadzania do obrotu żywności uzasadniających w przypadku ich naruszenia wydanie decyzji nakazującej usunięcie uchybienia;

II. art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 6 ust. 1, ust. 3 pkt 3, § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. poprzez ich błędne zastosowanie prowadzące do przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że dopuszczalne jest stosowanie przez stronę przy znakowaniu naturalnej wody mineralnej średniozmineralizowanej pochodzącej z otworu "[...]" o nazwie handlowej "[...]" dodatkowymi nazwami handlowymi: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]";

III. art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 6 ust. 1, ust. 2 załącznik nr 4 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że dopuszczalne jest stosowanie przez przy znakowaniu naturalnych wód mineralnych dodatkowych oznaczeń stopnia nasycenia wody dwutlenkiem węgla poprzez posługiwanie się obok oznaczeń wymaganych przez rozporządzenie, a to:

wody nienasycone dwutlenkiem węgla - niegazowane;

wody niskonasycone dwutlenkiem węgla - do stężenia 1500 mg/l C02;

wody średnionasycone dwutlenkiem węgla - od 1500 do 4000 mg/l C02;

4) wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla - powyżej 4000 mg/l C02 dodatkowymi, znajdującymi się w głównym polu widzenia oznaczeniami jak "gazowana", "lekko gazowana";

oraz naruszenie przepisów postepowania:

IV. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 w z w. z art. 140 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wyrażające się w błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że organ z naruszeniem przywołanych przepisów postępowania administracyjnego, tj. dowolnie ustalił, że Strona przy znakowaniu naturalnej wody mineralnej średniozmineralizowanej pochodzącej z otworu "[...]" o nazwie handlowej "[...]" posługuje się niedopuszczalnymi dodatkowymi nazwami handlowymi: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]",

V. art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia i w konsekwencji dowolne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że oznaczenia: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" stosowane przez stronę przy znakowaniu naturalnej wody mineralnej średniozmineralizowanej pochodzącej z otworu "[...]" nie stanowią nazw handlowych.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę wniesionej przez [...] M. D., A. M. sp.j. [...] z siedzibą w G. wniesiono o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sprawy sprowadza się do przesądzenia dwóch kwestii, a mianowicie czy producent wód mineralnych naruszył wskazane w decyzji organu drugiej instancji przepisy dotyczące znakowania żywności - naturalnych wód mineralnych (zarzuty II, III, IV i V skargi kasacyjnej) oraz czy w związku z takim naruszeniem organy inspekcji sanitarnej posiadają kompetencję do zobowiązania producenta do wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień (zarzut I skargi kasacyjnej).

Co do pierwszej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że producent wód mineralnych przy ich znakowaniu nie naruszył przepisów art. 45 i 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, które obowiązywały w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji, a które zostały uchylone z dniem 13 grudnia 2014 r. kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2014. 1722) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych (Dz. U.2011.85.466.)

W szczególności nie jest zasadny zarzut III. skargi kasacyjnej naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 6 ust. 1, ust. 2 załącznik nr 4 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że dopuszczalne jest stosowanie przy znakowaniu naturalnych wód mineralnych dodatkowych oznaczeń stopnia nasycenia wody dwutlenkiem węgla poprzez posługiwanie się obok oznaczeń wymaganych przez rozporządzenie dodatkowymi, znajdującymi się w głównym polu widzenia oznaczeniami jak "gazowana", "lekko gazowana".

Producent podawał na etykietach zgodnie z ust. 2 załącznika nr 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. informacje o stopniu nasycenia wód dwutlenkiem węgla, a mianowicie: wody nienasycone dwutlenkiem węgla – niegazowane, wody niskonasycone dwutlenkiem węgla - do stężenia 1500 mg/l CO2, wody średnionasycone dwutlenkiem węgla - od 1500 do 4000 mg/l CO2, wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla - powyżej 4000 mg/l CO2.

Według organu uchybieniem, wprowadzającym konsumentów w błąd było natomiast zamieszczenie dodatkowych oznaczeń: "gazowana" i "lekko gazowana".

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: co do charakterystyki tego środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. W związku z brzmieniem powyższego przepisu należy zauważyć, że ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie definiuje pojęcia wprowadzania w błąd. Kierując się wykładnią systemową dla jego wyjaśnienia, można sięgnąć do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, która - podobnie jak art. 46 - ma na celu ochronę interesów konsumenta. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy praktykę rynkową - do której zaliczyć można także oznakowywanie środków spożywczych - uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli "w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął". Chodzi zatem o wszelkie komunikaty mogące prowadzić do mylnych wyobrażeń o oznaczonych nimi produktach, a w konsekwencji skłonić konsumenta do nabycia produktu, którego w innych okolicznościach (tj. gdyby wiedział o rzeczywistym charakterze produktu) by nie nabył. Oceny tego, czy w danej sytuacji zachodzi (ryzyko) wprowadzenia konsumenta w błąd, należy dokonywać, kierując się modelem przeciętnego konsumenta, który został wypracowany w orzecznictwie TS. Zakłada on, że przeciętny konsument jest osobą należycie (dobrze, właściwie) poinformowaną, uważną (ostrożną) i racjonalną (rozsądnie spostrzegawczą), wykazującą odpowiedni stopień krytycyzmu wobec działań, których jest adresatem. Ustalenie zatem ryzyka wprowadzenia w błąd danego przekazu należy przeprowadzać, uwzględniając zobiektywizowane i abstrakcyjne "domniemane oczekiwanie" takiego przeciętnego konsumenta (tak: Agnieszka Szymecka-Wesołowska - Komentarz do art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, Lex, stan prawny: 2012.12.31 i powołane tam orzecznictwo TS)

Podkreślić należy, że działanie wprowadzające w błąd ma miejsce, jeżeli w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.

Wbrew stanowisku organu zamieszczona na etykiecie dodatkowa informacja w postaci "gazowana" i "lekko gazowana" nie wprowadzała w błąd konsumenta albowiem stanowiła uzupełnienie i dodatkowe wyjaśnienie podanego obligatoryjnie stopnia nasycenia wody dwutlenkiem węgla. I tak oznaczenie wody "gazowana" odnosiło się do wody wysokonasyconej dwutlenkiem węgla, natomiast oznaczenie "lekko gazowana" do wody średnionasyconej dwutlenkiem węgla.

W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że zamieszczenie na etykiecie obok informacji o stopniu nasycenia wód dwutlenkiem węgla dodatkowe oznaczenie wody "gazowana" lub "lekko gazowana" nie może spowodować, że dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny konsument, podejmie inną decyzję co do zakupu tej wody, niż gdyby takiego oznaczenia nie było.

Nie był również zasadny zarzut II skargi kasacyjnej naruszenia art. 45 ust. 2 i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 6 ust. 1, ust. 3 pkt 3, § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. poprzez ich błędne zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że dopuszczalne jest stosowanie przez stronę przy znakowaniu naturalnej wody mineralnej o nazwie handlowej "[...] dodatkowych nazw handlowych: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]".

Należy w tym miejscu zauważyć, iż zarzuty sformułowane w punktach IV i V skargi kasacyjnej stanowią w istocie powielenie zarzutu III albowiem również odnoszą się do znakowania naturalnej wody mineralnej o nazwie handlowej "[...]" dodatkowymi nazwami handlowymi.

W związku z tymi zarzutami podkreślić należy, iż niesporne było, że kwestionowane etykiety zawierały zgodne z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. oznaczenie nazwą "naturalna woda mineralna" oraz zgodne z § 6 ust. 3 pkt 3 tego rozporządzenia oznaczenie nazwą handlową "[...]". Producentowi nie można zatem skutecznie postawić zarzutu, iż nie zastosował się do tych przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Zastrzeżenia organu budziło jedynie zamieszczenie oprócz nazwy handlowej "[...]" także oznaczeń "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", które według organu stanowiły również nazwę handlową i których umieszczenie zdaniem organu stanowiło działanie wprowadzające konsumenta w błąd w rozumieniu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W związku z tym zauważyć należy, że ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia rozróżniała pojęcie nazwy towaru i jego nazwy handlowej od oznakowania towaru. Wynika to m.in. z art. 29 ust. 2 pkt 1 tej ustawy (mówiący o nazwie produktu), art. 45 ust. 1 ustawy (odnoszący się do oznakowania środka spożywczego) oraz art. 49 ust. 1 ustawy (stwierdzający, że oznakowanie środka spożywczego zawiera w szczególności nazwę, pod którą środek spożywczy jest wprowadzany do obrotu). Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Oznakowanie środka spożywczego, o którym mowa art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, może zatem obejmować oprócz nazwy "naturalna woda mineralna" i nazwy handlowej "[...]", także dodatkowe oznaczenie: np. marką własną sieci handlowanych ( "[...]" czy "[...]"), dodatkową nazwą wymyśloną np. "[...]" lub odpowiednikiem angielskim nazw np. "[...]". Oczywiście przewidziana w przepisach nazwa środka spożywczego (w tym przypadku "naturalna woda mineralna") oraz określona nazwa handlowa (w tym przypadku "[...]") nie mogą być zastąpione inną nazwą, jednak dopuszczalne jest zamieszczenie obok tych nazw innych oznaczeń np. marki własnej sieci handlowej czy nazwy wymyślonej.

Odwołując się ponownie do pojęcia przeciętnego konsumenta należy stwierdzić, iż takie dodatkowe oznaczenie, nawet w przypadku gdy umieszczone jest w bardziej eksponowanym miejscu etykiety i z użyciem większej czcionki niż użyta dla nazwy i nazwy handlowej, nie stworzy u takiego konsumenta mylnego wyobrażenia o nabywanej wodzie. Dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny konsument jest bowiem przyzwyczajony do powszechnej praktyki stosowania przez sieci handlowe marek własnych i znajdując na etykiecie obok nazwy "naturalna woda mineralna" i nazwy handlowej "[...]" także inne oznaczenie np. marką własną sieci handlowej, nie podejmie innej decyzji co do zakupu tej wody, niż gdyby takiego oznaczenia nie było.

Podsumowując ten wątek rozważań należy stwierdzić, iż Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia przez producenta wód mineralnych przepisów o znakowaniu żywności. W związku z tym nie miała już znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy druga z podniesionych na wstępie kwestii, a mianowicie czy naruszenie tych przepisów uzasadnia zasadność nałożenia zobowiązań na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. 2015.1412 ze zm.)

Ponieważ jednak w punkcie I. skargi kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z przepisami o znakowaniu żywności – wód mineralnych poprzez błędne uznanie że przepisy dotyczące znakowania żywności nie ustanawiają wymogów zdrowotnych dotyczących wprowadzania do obrotu żywności uzasadniających w przypadku ich naruszenia wydanie decyzji nakazującej usunięcie uchybienia, wyjaśnienia wymaga, że nie w każdym przypadku naruszenia przepisów o znakowaniu żywności dochodzi automatycznie do naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych uzasadniających wydanie decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z art. 1 pkt 6 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia, przy czym nadzór ten dotyczy jakości zdrowotnej żywności (art. 4 ust. 1 pkt 3a cyt. ustawy). W myśl zaś art. 27 ust. 1 ustawy "w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień".

Wydając decyzję w oparciu o powyższy przepis organ powinien więc wskazać jakie konkretne wymagania higieniczne bądź zdrowotne zostały naruszone. Przepisy normujące problematykę kompetencji organu powinny być ściśle interpretowane, biorąc za podstawę wykładnię językową. Przepis art. 27 ust. 1 może zatem znaleźć zastosowanie wyłącznie przy naruszeniu jednoznacznie określonych wymagań zdrowotnych bądź higienicznych.

W związku z powyższym należy zauważyć, iż organ w żaden sposób nie wykazał by zastosowanie dodatkowych oznaczeń wód mineralnych: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...], "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" bądź dodatkowe oznaczenie stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla ("gazowana" i "średniogazowana") prowadziło do naruszenia jakichś konkretnych wymagań "zdrowotnych" np. odnoszących się do jakości zdrowotnej żywności (art. 4 ust. 1 pkt 3a cyt. ustawy). W oczywisty sposób takie oznaczenie nie naruszało też jakichkolwiek wymagań "higienicznych".

Z uwagi na powyższe przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stanowił dla organu kompetencji do wydania decyzji przy tak określonych naruszeniach wymagań w zakresie znakowania środków żywności.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. 2013.461) mając na uwadze stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012r. ( II FPS 4/12, LEX nr 1226661), iż art. 204 i art. 205 § 2 – 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną.