Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1698/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 315 ust. 3.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu nr PL 181846 udzielonego na wynalazek pt. "Element budowlany" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego L. G. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2005 r. J. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. wystąpił do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt: "Element budowlany" udzielony na rzecz W. T i L. G., skarżącego w niniejszej sprawie, ze względu na niespełnienie przesłanek ustawowych niezbędnych do uzyskania prawa wyłącznego, w szczególności poprzez naruszenie art. 10 i 30 Ustawy o wynalazczości z 19 października 1972 r., w związku z art. 315 ustawy Prawo własności przemysłowej, a to z powodu niespełnienia warunku nowości w dacie zgłoszenia. Dla uzasadnienia swojego twierdzenia przedstawił opisy patentowe [...] zarzucając również, iż w toku postępowania zgłoszeniowego rozszerzony został pierwotny zakres ochrony. Uprawnieni wnieśli o oddalenie wniosku nie godząc się z zarzutami wnioskodawcy i twierdząc, że ideą ich wynalazku jest całkowita eliminacja mostków termicznych przy zachowaniu ciągłości osnowy nośnej, a cytowane przeciwstawienia znakomicie obrazują nowość ich rozwiązania.

Wnioskodawca uzasadnił swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu nr [...] faktem wystąpienia przez współuprawnionego p. L. G. z pozwem o zaniechanie działań związanych z produkcją i wprowadzaniem do obrotu bloczków "F." produkowanych przez wnioskodawcę i naruszających przedmiotowy patent.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego oddalił wniosek w całości, uznając, że podane przeciwstawienia tj. opisy patentowe [...] nie mogą być skutecznym przeciwstawieniem dla nowości spornego rozwiązania, nie dotyczą bowiem cech istotnych przedmiotowego patentu, a jeżeli chodzi o zarzut art. 30 ustawy o wynalazczości to w rzeczywistości nastąpiło zawężenie żądanej ochrony wynalazku, a nie rozszerzenie.

Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na tę decyzję zarzucając brak merytorycznego odniesienia do porównania cech technicznych spornego rozwiązania z przeciwstawieniami, dokonanego w tabeli zamieszczonej w wystąpieniu o unieważnienie, jak również do uwag zawartych w stanowisku W. T. jednoznacznie, jego zdaniem, podważających patent, a także zarzucił błędną i wybiórczą analizę dowodów w sprawie oraz niezrozumienie przedmiotu istoty wynalazku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 maja 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu Urząd Patentowy obowiązany był podjąć działania obliczone na wyjaśnienie rzeczywistego zakresu (granic) wniosku, w tym wezwać wnioskodawcę do jego sprecyzowania przez jednoznaczne wypowiedzenie się, czy oprócz wzmiankowanych wyżej zarzutów braku nowości i zmiany zastrzeżeń patentowych (skutkującej zmianą istoty zgłoszenia), zarzuca spornemu wynalazkowi oczywistość rozwiązania. Potwierdzenie oparcia wniosku na zarzucie braku cechy nieoczywistości obligowałoby organ do przeprowadzenia postępowania także co do tego warunku udzielenia patentu na wynalazek.

W sytuacji, gdy Skarżący oparł swoją argumentację na wzmiankowanych przeciwstawnych spornemu wynalazkowi patentach - europejskim i amerykańskim, które w jego opinii, jako wcześniej ujawnione, miałyby wykluczać nowość i nieoczywistość spornego rozwiązania i przedłożył na tę okoliczność jedynie fragmentaryczne opisy tych patentów (skróty opisów), obowiązkiem organu było, zdaniem Sądu, co najmniej wezwać go do złożenia pełnych, przetłumaczonych przez tłumacza przysięgłego zastrzeżeń i opisów patentów, na które wnioskodawca się powołał, a następnie poddać zastrzeżenia tych patentów interpretacji w świetle całych opisów patentowych porównywanych rozwiązań, w tym oczywiście spornego patentu. Zaniechanie tej powinności podważa prawidłowość przeprowadzonego w tej sprawie postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Urząd Patentowy ponownie rozpoznając sprawę winien uwzględnić ogólne zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Urząd Patentowy RP w trybie spornym na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. 1993 r., Nr 26, poz. 117 ze zm.) w zw. z art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) i w zw. z art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 ustawy p.w.p. unieważnił patent [...] udzielony na wynalazek pt. "Element budowlany" (pkt 1) i przyznał J. S. solidarnie od W. T. i L. G. 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu decyzji zwrócono uwagę na to, że w toku ponownego postępowania przed Urzędem Patentowym wnioskodawca nadesłał tłumaczenia istotnych, jego zdaniem, fragmentów opisów patentowych [...]. Na rozprawie w dniu [...] października 2007 r. podtrzymał swój wniosek o unieważnienie udzielonego patentu nr [...] stwierdzając, że nie spełnia on wymogów art. 10 ustawy o wynalazczości z 19 października 1972 r., nie posiada bowiem nowości, nieoczywistości oraz nie jest możliwe wykonanie przedmiotowego rozwiązania, a ponadto po dacie pierwszeństwa dokonano zmian niezgodnych z art. 30 ustawy o wynalazczości zmieniając zakres ochrony patentu [...]. Na potwierdzenie swoich tez wnioskodawca ponownie dokonał porównania cech technicznych elementu budowlanego występujących w pierwotnym zgłoszeniu do wersji z udzielonego patentu i przeciwstawień, akcentując szczególnie, że czym innym są "przekroje brył tworzących rdzeń po obu stronach tej umownej płaszczyzny pokrywające się co najmniej częściowo" (wersja pierwotna), a czym innym "przekroje poprzeczne w płaszczyznach równoległych do tej płaszczyzny mające różny kształt" (wersja ostateczna). Mimo, że przedmiotowy patent nr [...] nie jest identyczny jak prezentowane wcześniej rozwiązania, ale zawiera cechy obecne od dawna w stanie techniki, a zwłaszcza w cytowanych przeciwstawieniach.

Uprawnieni zakwestionowali przedłożone przez wnioskodawcę przy piśmie z dnia [...] października 2007 r. przetłumaczone fragmenty opisów patentowych stwierdzając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w treści uzasadnienia wyroku nakazał wnioskodawcy dokonanie pełnego tłumaczenia opisów patentowych i ich zastrzeżeń. Przedłożone tłumaczenia są zdaniem Uprawnionych nie wystarczające.

Na żądanie organu wnioskodawca nadesłał tłumaczenia na język polski obu przeciwstawianych opisów patentowych, wnioskodawca podtrzymał swój wniosek o unieważnienie patentu nr [...] z powodu nie spełnienia wymogów ustawowych, niezbędnych dla udzielania patentu, a zwłaszcza braku nowości i nieoczywistości rozwiązania technicznego oraz braku stosowalności przedmiotowego patentu, jak również zarzut z art. 30 ustawy o wynalazczości i przedłożył swoje stanowisko na piśmie jako załącznik do protokółu.

Uprawnieni wnieśli o oddalenie wniosku argumentując, że w przeciwstawionych opisach patentowych [...] brak jest pełnej zbieżności z patentem będącym przedmiotem sporu, brak jest również podstaw do stwierdzenia braku nieoczywistości. Istotą spornego rozwiązania jest takie ukształtowanie elementu budowlanego, w tym rdzenia, aby zapewnić niski współczynnik przenikalności cieplnej.

Urząd Patentowy odwołując się w swych merytorycznych rozważaniach odwołał się do art. 315 ust. 3 p.w.p. stwierdził, że podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten wynalazek stanowią przepisy ustawy o wynalazczości, natomiast kwestia interesu prawnego podlega ocenie z punktu widzenia art. 89 ustawy Prawo własności przemysłowej. Zdaniem Urzędu wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego prawa, skoro uprawnieni z patentu wystąpili przeciwko wnioskodawcy na drogę sądową z żądaniem zaniechania naruszania patentu. Decyzja podjęta w sprawie spornej będzie więc miała bezpośredni wpływ na prowadzenie przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania elementów budowlanych jak i jego sytuację procesową w sprawie zawisłej przed sądem.

W uzasadnieniu podniesiono, że Urząd Patentowy RP decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. udzielił zgłaszającym, patent na następujący zakres ochrony: Zastrzeżenie niezależne (nr 1) - "Element budowlany, złożony z kształtowego, ciągłego rdzenia składającego się z brył geometrycznych, korzystnie z materiału termoizolacyjnego oraz z osnowy wypełniającej komory tego rdzenia, utworzone między tymi bryłami, znamienny tym, że ciągły rdzeń (1) ma przynajmniej jedną płaszczyznę (6) równoległą do jego podstawy, stanowiącej płaszczyznę, w której leżą czoła brył geometrycznych, która to płaszczyzna dzieli ciągły rdzeń (1) na przynajmniej dwie, stanowiące całość warstwy (la, Ib), których przekroje poprzeczne w płaszczyznach równoległych do tej płaszczyzny (6) mają różny kształt." Zastrzeżenie zależne (nr 2) -"Element według zastrz. 1, znamienny tym, że kształt przekroju poprzecznego warstwy (la) w płaszczyźnie (6) stanowi lustrzane odbicie przekroju poprzecznego warstwy (Ib) w tej samej płaszczyźnie." Zastrzeżenie zależne (nr 3) - "Element według zastrz. 1, znamienny tym, że przekroje poprzeczne warstw (la, Ib) w płaszczyźnie (6) są wzajemnie przesunięte." Zastrzeżenie zależne (nr 4) - "Element według zastrz. 1, znamienny tym, że bryły geometryczne (4) są umieszczone przynajmniej w dwóch szeregach, tworząc labirynt, przy czym bryły jednego szeregu są połączone z bryłami drugiego szeregu za pomocą łączników (7), tworzących z tymi bryłami (4) jedną całość, a ich wysokość jest mniejsza od wysokości brył (4).".

W ocenie Urzędu Patentowego brak jest podstaw do postawienia zarzutu w odniesieniu do art. 30 ustawy o wynalazczości. W świetle tego przepisu "do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może wprowadzić uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku, jeżeli nie zmieniają one istoty zgłoszonego wynalazku ani nie uzasadniają zmiany pierwszeństwa do uzyskania patentu". Przepis ten dotyczy reguł postępowania przy ubieganiu się o ochronę wynalazku i nie dotyczy ustawowych warunków wymaganych do udzielenia patentu na wynalazek. W postępowaniu spornym Urząd Patentowy dokonuje jedynie oceny wynalazku w postaci jakiej udzielona została ochrona czyli patent, nie odnosi się natomiast do trybu postępowania przy udzielaniu praw wyłącznych na wynalazek.

Odwołując się do art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości Urząd Patentowy podniósł, że zarzut braku nowości może być skutecznie postawiony, jeżeli wynika z porównania dwóch tylko rozwiązań: badanego i przeciwstawionego, przy czym przeciwstawienie najczęściej oparte jest na jednym dokumencie, chyba że takie samo rozwiązanie jest ujawnione w całości w kilku dokumentach. Istotne jest aby przeciwstawione rozwiązanie było identyczne, tzn. charakteryzowało się takim samym zestawieniem cech technicznych budowy, co rozwiązanie badane.

Elementy budowlane przedstawione w opisach patentowych [...] różnią się konstrukcją od spornego rozwiązania (inne kształty rdzenia, różne proporcje wymiarowe poszczególnych podzespołów elementu), - przyznał to wnioskodawca w piśmie procesowym z dnia [...] października 2007 r., tym samym więc przedmiotowe rozwiązanie nie jest tożsame z rozwiązaniami ujawnionymi w przeciwstawieniach, nie można więc postawić mu zarzutu braku nowości.

Urząd Patentowy uznał, iż chybiony jest przy tym zarzut braku stosowalności spornego rozwiązania. Wskazane rozwiązanie spełnia bowiem, zdaniem organu, cechy zupełności należytego ujawnienia, gwarantuje powtarzalność rezultatu i w oparciu o ujawnione w opisie i zastrzeżeniach patentowych wskazówki przeciętny fachowiec, bez dodatkowej inwencji twórczej, jest w stanie wykonać przedmiotowy element budowlany, co wskazuje na to, że rozwiązanie nadaje się do stosowania. Urząd Patentowy podzielił jednak zarzut braku nieoczywistości rozwiązania spornego.

Stwierdził, że termin "oczywisty" oznacza to, że dla specjalisty rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp, a jedynie wyraźnie i logicznie wynika ze stanu techniki i jest przez niego oczekiwane. Za specjalistę z danej dziedziny należy uważać przeciętnego praktyka dysponującego przeciętną, ogólnie dostępną wiedzą z danej dziedziny, w danej dacie i mającą pełny dostęp do wszystkiego co tworzy stan techniki, a w szczególności do okazanych dokumentów przeciwstawnych. Ma on również do swojej dyspozycji typowe środki i możliwości prowadzenia rutynowych prac i doświadczeń.

Kryteria określające jakie rozwiązania zalicza się do rozwiązań oczywistych to:

- rutynowe dostosowanie do danych warunków znanego już w tej samej, bądź w podobnej dziedzinie rozwiązania (drobne udoskonalenie, przeniesienie);

- zastąpienie w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym również znanym równoważnikiem;

- proste wykorzystanie znanej już ogólnie zasady dla osiągnięcia w świetle tej zasady celu (analogii);

- zwyczajne połączenie kilku znanych rozwiązań, bądź nawet rozwiązanie dokonane wprost przez skojarzenie kilku takich rozwiązań.

Oczywistość rozważa się w świetle jednego lub większej liczby wcześniejszych dokumentów traktowanych łącznie. Sposób uwzględniania stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych, polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego przedmiotowemu rozwiązaniu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter połączenia kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do dokumentów.

Problemem technicznym rozwiązywanym przez sporny wynalazek jest opracowanie elementu budowlanego, prostego w budowie, o niskim współczynniku przenikalności cieplnej.

Środkiem technicznym, jaki zastosowali uprawnieni jest opracowanie kształtowego, ciągłego rdzenia składającego się z brył geometrycznych z materiału termoizolacyjnego i osnowy wypełniającej komory tego rdzenia. Urząd Patentowy ustalił, że skuteczne przeciwstawienie spornemu wynalazkowi ujawniono w europejskim opisie zgłoszenia patentowego [...], w którym występują elementy budowlane (patrz fig. 39 i fig. 40), złożone z kształtowego, ciągłego rdzenia składającego się z brył geometrycznych, korzystnie z materiału termoizolacyjnego oraz z osnowy wypełniającej komory tego rdzenia, utworzone między tymi bryłami, charakteryzujące się tym, że ciągły rdzeń ma przynajmniej jedną płaszczyznę równoległą do jego podstawy, stanowiącej płaszczyznę, w której leżą czoła brył geometrycznych, która to płaszczyzna dzieli ciągły rdzeń na przynajmniej dwie, stanowiące jedną całość warstwy, których przekroje poprzeczne w płaszczyznach równoległych do tej płaszczyzny mają różny kształt. Z tego samego zgłoszenia patentowego (patrz fig. 31) znany jest element budowlany charakteryzujący się tym, że kształt przekroju poprzecznego jednej warstwy w płaszczyźnie stanowi lustrzane odbicie przekroju poprzecznego drugiej warstwy, w tej samej płaszczyźnie.

Rozwiązanie problemu technicznego w spornym patencie w świetle przeciwstawionego stanu techniki nie jest zaskakujące ani nieoczekiwane. Jest to proste wykorzystanie znanej już ogólnie zasady dla osiągnięcia w świetle tej zasady celu. Przeciętny znawca z tej dziedziny techniki wykorzystując w sposób standartowy dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, a jedynie w oparciu o wskazany wyżej opis europejskiego zgłoszenia patentowego i swoją rutynę zawodową, może osiągnąć rezultat taki jak w spornym wynalazku.

W skardze na tę decyzję L. G. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja jest wadliwa, bo została oparta na ustaleniu, iż - "skuteczne przeciwstawienie spornemu wynalazkowi ujawniono w europejskim opisie zgłoszenia patentowego [...]. Powyższy opis nr [...] został wskazany w przedmiotowym opisie patentowym nr [...] jako publikacja prezentująca dotychczasowy stan techniki. W opisie wynalazku nr [...] zwrócono uwagę na wadę stanu techniki ujawnionego we wspomnianym opisie nr [...], która została usunięta przez rozwiązanie według przedmiotowego wynalazku. Wada powyższa polegała na tym, iż- element budowlany znany ze stanu techniki "posiada mostki termiczne zwiększające przepływ ciepła pomimo szerokiego rdzenia izolacyjnego sięgającego do jego boków".

Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP kwestii powyższej nie poddało badaniu i analizie, wbrew obowiązkowi wyjaśnienia w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy wynikającemu z treści art. art. 7 i 77 § k.p.a.

Sprzeczne z treścią zebranego w sprawie materiału (art. 80 k.p.a.) są również ustalenia Kolegium Orzekającego w przedmiocie przeciwstawienia wynalazkowi według patentu [...] konkretnych rozwiązań ujawnionych w opisie nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium Orzekające powołało się na ustalenie, iż w opisie nr [...] - "występują elementy budowlane (patrz fig. 39 i fig. 40), złożone z kształtowego, ciągłego rdzenia składającego się z brył geometrycznych, korzystnie z materiału termoizolacyjnego oraz z osnowy wypełniającej komory tego rdzenia, utworzone między tymi bryłami, charakteryzujące się tym, że ciągły rdzeń ma przynajmniej jedną płaszczyznę równoległą do jego podstawy, stanowiącej płaszczyznę, w której leżą czoła brył geometrycznych, która to płaszczyzna dzieli ciągły rdzeń na przynajmniej dwie, stanowiące jedną całość warstwy, których przekroje poprzeczne w płaszczyznach równoległych do tej płaszczyzny mają różny kształt".

W opisie zgłoszeniowym nr [...] rzeczywiście występują figury 39 i 40 , jednak ich postać nie odpowiada charakterystyce podanej przez Kolegium Orzekające. Figury te, jak wynika z części opisowej, przedstawiają profile wypełniacza o przekroju trapezowym. Trudno doszukać się w nich płaszczyzny dzielącej ciągły rdzeń na przynajmniej dwie warstwy, których przekroje poprzeczne w płaszczyznach równoległych do tej płaszczyzny mają różny kształt.

Równie nieadekwatna jest, zdaniem skarżącego, charakterystyka podana przez Kolegium Orzekające w porównaniu ze wskazanym przez Kolegium materiału rysunkowego w postaci figury 31. Jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - "z tego samego zgłoszenia patentowego (patrz fig. 31) znany jest element budowlany charakteryzujący się tym, że kształt przekroju poprzecznego jednej warstwy w płaszczyźnie stanowi lustrzane odbicie przekroju poprzecznego drugiej warstwy w tej samej płaszczyźnie".

Jak wynika z opisu nr [...] - figura 31 nie przedstawia elementu budowlanego, ale element wypełniający. Z ww. rysunku nie wynika, aby w elemencie tam przedstawionym dało się wydzielić dwie warstwy, których przekroje poprzeczne stanowią wzajemnie lustrzane odbicia.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie.

Uczestnik postępowania także wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym ta kontrola zgodnie z § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem obowiązujące prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność patentową wynalazku zgłoszonego do ochrony przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przedmiotowe zgłoszenie zostało dokonane w dniu [...] maja 1996 r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości.

Art. 10 powołanej ustawy stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi, iż wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do stosowania.

W rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy RP odwołując się do powołanego przepisu uznał, że zgłoszone rozwiązanie nie spełnia wymogu nieoczywistości. W doktrynie, orzecznictwie sądów i praktyce Urzędu Patentowego RP jednolicie przyjmuje się, że z nieoczywistością mamy do czynienia wtedy, gdy rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko, co zostało ujawnione przed datą wg której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. W przypadku tego kryterium nieoczywistości chodzi zatem w istocie o poziom wynalazczy rozwiązania, któremu zarzut oczywistości postawiono. Podnieść jednak należy, że brak jest nie tylko definicji legalnej pojęcia nieoczywistości ale też nie ma ustalonych obiektywnych kryteriów pozwalających na ustalenie, czy poziom wynalazku jest taki, że można przyjąć, że wynalazek nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. W tej sytuacji ustalenia w tym zakresie są dokonywane na podstawie kryteriów w znacznej mierze subiektywnych. Stąd też konieczność szczególnie wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego i przedstawienia w uzasadnieniu decyzji w sposób szczegółowy wywodów i sposobu rozumowania prowadzącego organ do wniosku, że wynalazek nie spełnia przesłanki nieoczywistości. Podkreślić przy tym należy, że tylko taki sposób rozpoznania sprawy odpowiada wymogom art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP działającym w postępowaniu spornym.

Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje jednak na to, że organ w niepełnym zakresie, z naruszeniem powołanych przepisów zastosował się do określonych w nim rygorów i zasad.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki jako publikacji, na tle której specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku, a następnie sformułowanie problemu technicznego przez określenie cech spornego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Wówczas jest możliwa ocena postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek, a zatem i stwierdzenie, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości.

Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji nie zawiera jednak pełnych ustaleń, które w sposób przekonujący, wskazują na to, że powyższej przesłanki wynalazek nie spełnia.

W tym względzie uzasadnienie Urzędu, poza ogólnym przedstawieniem rozumienia pojęcia "oczywistości" i kryteriów ustalenia oczywistości rozwiązań sprowadza się do przedstawienia opisu zgłoszenia [...] i zastosowanego, zdaniem Urzędu, środka technicznego zastosowanego przez uprawnionych w spornym wynalazku bez koniecznego, w tym przypadku przedstawienia w sposób wnikliwy i wyczerpujący zarówno jego istoty, jak i oceny pod względem postępu technicznego. Z uzasadnienia wynika, że w takim zakresie Urząd Patentowy sprawy nie rozpoznał i w istocie przedstawił tylko końcowe twierdzenia co do tego, że przeciętny znawca tej dziedziny techniki wykorzystując w sposób standardowy dostępną wiedzę bez dokonań twórczych, a jedynie na podstawie ww. opisu europejskiego zgłoszenia i rutynę zawodową może osiągnąć rezultat taki, jak w spornym wynalazku. Tym samym w sposób przewidziany powołanymi przepisami nie wykazał oczywistości spornego wynalazku. Taki stan rzeczy czyni uzasadnionym zarzut naruszenia powołanych przepisów k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem pełne i jednoznaczne stanowisko w tym względzie umożliwia dokonanie przez Sąd kontroli stanowiska Urzędu, co do tego, czy specjalista znający najbliższy stan techniki przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość dokonań twórczych w sposób zawodowo rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania (bo o zastrzegane rozwiązanie chodzi, a nie o rezultat). Przedstawienie w sposób skrótowy aspektów technicznych wymagających uwzględnienia przy ocenie wynalazku pod względem przesłanki nieoczywistości uniemożliwia odniesienie się do zarzutów skarżącego w tym zakresie.

Nieskuteczną próbą uzupełnienia (zresztą tylko częściowego) rozważań i wywodu organu przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest odpowiedź na skargę. Podnieść jednak należy, że stanowisko Urzędu co do figury 39, 40 potwierdza zarzut skarżącego, iż postać figury przedstawionej na tym rysunku nie w pełni odpowiada charakterystyce podanej przez Urząd Patentowy RP. Organ chociaż zarzutowi podnoszonemu w tym względzie przeczy to jednak w odpowiedzi na skargę nie określił struktur technicznych przedstawionych na tych rysunkach jako "elementów budowlanych" tylko zgodnie z tym, co stwierdził skarżący, jako "profile wypełniające". Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy stosując przyjętą w takich sprawach wskazaną metodykę w sposób wnikliwy i szczegółowy, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. winien przedstawić swoje ustalenia i sposób rozumowania prowadzący do skutkującej stosowną decyzją przyjętej oceny z punktu widzenia art. 10 ustawy o wynalazczości w zakresie dotyczącym przesłanki nieoczywistości.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono mając na uwadze art. 200 p.p.s.a.