Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 48/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na przewlekłość postępowania Starosty S. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2012 roku A. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania i wyznaczenie terminu zakończenia sprawy administracyjnej prowadzonej przez Starostę S. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wcześniej już dwukrotnie składał wnioski do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o stwierdzenie, że organ pozostaje w zwłoce i Sąd ten wnioski te uwzględniał. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda P. uchylił decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2012 r. W toku dalszego postępowania Starosta S. pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. poinformował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin zakończenia sprawy na dzień [...] sierpnia 2012 r., jednakże w tym terminie jej nie zakończono. Skarżący złożył zażalenie do Wojewody P., ale nie zostało ono uwzględnione. W ocenie skarżącego, sprawa toczy się już od dwudziestu lat i organ pozostaje w przewlekłości.

W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej oddalenie wskazując, że sprawa ma skomplikowany charakter, zaś jej akta znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku i dołączone są do spraw II SA/Bk 212/12 i II SAB/Bk 60/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (vide analogicznie dla instytucji bezczynności - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – zażalenie na przewlekłość albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa w myśl art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Instytucja skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie II OSK 1031/12) podkreśla się z kolei, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania, dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (niewydanie w terminie rozstrzygnięcia). Stwierdzenie przy tym, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez Sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11. Warszawa 2011, str. 238).

W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Starosta S. wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1974 r., w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1973 r. nr 48, poz. 282), została sprzedana na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczona działkami nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha położona w S. przy ul. C., stanowiąca własność T. i L. O.. Z wnioskiem o zwrot przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości wystąpili w dniu [...] czerwca 1991 r. T. i L. O. (w miejsce zmarłej w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego L. O. wstąpili jej spadkobiercy: dzieci – A. O., M. R., J.z O. i M. O.). W trakcie trwającego postępowania administracyjnego organy wydawały szereg decyzji, między innymi decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 1999 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody B. z dnia [...] września 1998 r. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2000 r. w sprawie I SA 1650/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obie w/w decyzje.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Starosta S. odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości, zaś na skutek odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Wojewoda P. utrzymał tę decyzję w mocy, jednakże wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2002 r. w sprawie SA/Bk 347/02 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku uchylił obie decyzje.

Kolejną decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Starosta S. orzekł merytorycznie w zakresie wniosku o zwrot nieruchomości, jednakże decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewoda P. ją uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, zaś wyrokiem z dnia 25 stycznia 2005 r. w sprawie II SA/Bk 102/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na decyzję Wojewody P.

Ponownie, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Starosta S. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Na skutek odwołania A. O., została ona utrzymana w mocy przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego wnieśli A. O., T. O., M. R., J. O. i M. O. Postanowieniem z dnia 13 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na toczące się przez Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie o stwierdzenie zgodności art. 229 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a następnie, po wydaniu w dniu 3 kwietnia 2008 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku, w którym przepis art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami został uznany za niezgodny z w/w przepisami Konstytucji i z tego powodu stracił moc z dniem 9 kwietnia 2008 r., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

W toku postępowania, jego uczestnik, tj. PSS "S" wniósł o oddalenie skargi podnosząc m. in., że wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] marca 2008 r. (sygn. akt [...]), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 13 listopada 2008 r. (sygn. akt [...]) Sąd nakazał Gminie Miasto S. złożenie oświadczenia woli, że - jako właściciel nieruchomości położonej w S., stanowiącej działki nr [...] i [...], dla której to nieruchomości założona jest księga wieczysta KW nr [...] prowadzona przez Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. P. z siedzibą w S. - oddaje tę nieruchomość PSS "S." w S. w użytkowanie wieczyste na 99 lat oraz przenosi nieodpłatnie na rzecz Spółdzielni własność budynku parterowo - murowanego (piekarnia) oraz magazynu warsztatu, znajdujących się na tej nieruchomości.

Wyrokiem z dnia 14 maja 2009r. w sprawie II SA/Bk 302/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2007 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia [...] lutego 2007 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła PSS "S.", jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010 r. ją oddalił.

Konsekwencją oddalenia skargi kasacyjnej było uprawomocnienie się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2009 r., który wraz z uzasadnieniem, został przekazany organowi dnia 14 lipca 2010 r. (data wpływu).

W następstwie powyższego wyroku, Starosta S. w dniu [...] stycznia 2011 r. zawiadomił strony o rozprawie administracyjnej w sprawie zwrotu nieruchomości, wyznaczonej na dzień [...] stycznia 2011 r. W dniu [...] stycznia 2011 r. Burmistrz S. zwrócił się do organu I instancji o odroczenie wyznaczonej rozprawy z powodu zmiany obsługi prawnej urzędu i braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Organ I instancji uwzględnił powyższy wniosek, o czym poinformował telefonicznie strony postępowania. Następnie zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. przedłużył termin załatwienia przedmiotowej sprawy, ze względu na skomplikowany charakter sprawy, do dnia [...] marca 2011r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. A. O. wezwał Starostę S. do niezwłocznego podjęcia czynności administracyjnych wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2009 r.

Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2011 r. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Starosty S. Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2012 r. przed tut. Sądem Skarżący sprecyzował, że wnosi skargę na bezczynność na podstawie art. 149 p.p.s.a. i wnosi o wymierzenie Staroście grzywny. Poinformował, że Starosta w dalszym ciągu nie wydał decyzji w sprawie i średnio co 3 miesiące przesyła zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie.

W odpowiedzi na skargę Starosta S. poinformował, że zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2011 r. przedłużono załatwienie sprawy do [...] września 2011 r. z uwagi na brak akt administracyjnych, czyli z przyczyn niezależnych od organu.

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie II SAB/Bk 60/11 zobowiązał Starostę S. do wydania w terminie 1 miesiąca od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stwierdził ponadto, że bezczynność Starosty S. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył mu grzywnę w wysokości 3 000 zł. Wyrok został doręczony organowi w dniu [...] stycznia 2012 r.

Dnia [...] lutego 2012 r. przed Starostą S. przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. A. O. zwrócił się do organu o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 4 k.p.a., celem wznowienia postępowania przed sądem cywilnym w sprawie przekazania spornych działek w wieczystą dzierżawę dla PSS "S" w S.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Starosta S. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. A. O. zaskarżył przedmiotową decyzję do Wojewody P. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda P. uchylił w całości tę decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaznaczył, iż podstawową przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji był fakt, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył wniosku A. O. o zawieszenie postępowania.

Starosta S. pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. poinformował A. O. o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał nowy termin zakończenia sprawy na dzień [...] sierpnia 2012 r. Przedłużenie rozpatrzenia sprawy uzasadniał jej skomplikowanym charakterem oraz koniecznością analizy stanu faktycznego i prawnego, a także przeprowadzeniem czynności wskazanych przez Wojewodę P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Skarżący złożył zażalenie do Wojewody P., ale postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nie zostało ono uwzględnione. Po uprzednim wezwaniu do podjęcia czynności przez Starostę S., A. O. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę o stwierdzenie przewlekłości i wyznaczenie terminu zakończenia sprawy administracyjnej prowadzonej przez Starostę S.

W dniu [...] lipca 2012 r. Starosta S. wystosował do stron toczącego się postępowania, tj. Burmistrza Miasta S. oraz PSS "S" S. pismo wzywające do zajęcia stanowiska w kwestii zgłaszanego przez A. O. wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, w związku z koniecznością wystąpienia o wznowienie postępowania przed sądem cywilnym. Dnia [...] lipca 2012 r. wpłynęły odpowiedzi na powyższe pismo.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Starosta S. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wskazując w jego uzasadnieniu, iż nie wszystkie strony postępowania wyraziły zgodę na zawieszenie. Następnie na skutek zażalenia A. O., Wojewoda P.i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście S. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego był złożony w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a organ pierwszej instancji potraktował go jako wniosek o fakultatywne zawieszenie postępowania i wydał postanowienie w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a.

Dnia [...] sierpnia 2012 r. Starosta S. zawiadomił strony postępowania o przesunięciu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 października 2012 r. i następnie w dniu [...] sierpnia 2012 r. wystąpił do Burmistrza Miasta S. o rozważenie możliwości wystąpienia do sądu cywilnego zgodnie z wnioskiem A. O. o wznowienie postępowania w sprawie cywilnej.

Nadto, jak wskazuje skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2013 r. organ pierwszej instancji dnia [...] lutego 2013 r. wydał decyzję o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że bezprzedmiotowe było rozpatrywanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, a zatem postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślenia jednak wymaga, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. w sprawie II OSK 1360/12).

Na samym początku należy więc podkreślić, iż pierwszą, zasadniczą kwestią podlegającą rozpoznaniu przez Sąd było ustalenie okresu, w którym ewentualnie miało dojść do przewlekłego prowadzenia postępowania przez Starostę S. Sam skarżący na rozprawie w dniu [...] października 2012 r. sprecyzował, że początkiem tego okresu jest uprawomocnienie się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2009 r. w sprawie II S.A./Bk 302/08, czyli dzień 8 czerwca 2010 r.. Na kolejnej rozprawie w dniu [...] marca 2013 r. wskazał, że w grę mogą wchodzić trzy okresy, przy czym kwestię wyboru pozostawia do uznania Sądu.

W ocenie Sądu, przy tak zakreślonym przez Skarżącego w niniejszej sprawie przedziale czasowym, zasadnym było badanie, czy wystąpiła przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę S od dnia [...] czerwca 2010 r. aż do dnia zamknięcia rozprawy przed Sądem, tj. do dnia [...] marca 2013 r.

Rozważając na tym tle zasadność skargi należy mieć na uwadze zmianę art. 149 p.p.s.a. wynikającą z trzech nowelizacji wprowadzonych przez:

- art. 2 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.), obowiązującej od dnia 11 kwietnia 2011 r., w zakresie: "sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa";

- art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2011 r., Nr 34, poz. 173), obowiązującej od dnia 17 maja 2011 r., w zakresie: "jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa";

- art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r., Nr 76, poz. 409), obowiązującej od dnia 12 lipca 2011 r., w zakresie: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6".

Zdaniem Sądu, wprowadzenie do art. 149 p.p.s.a. w dniu 11 kwietnia 2011 r. obok pojęcia "bezczynności" nowego pojęcia "przewlekłości postępowania" ma ten skutek, że nowe uregulowanie ma zastosowanie nie tylko do postępowań rozpoczętych po tej dacie, ale również i do postępowań rozpoczętych wcześniej, ale trwających po tej dacie. Nie ma także wątpliwości odnośnie kwestii, że dopuszczalne jest badanie przewlekłości postępowania w sprawie zakończonej wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ przed datą złożenia przez stronę skargi na przewlekłość postępowania (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2012 r. II SAB/Go 59/11).

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, w kontekście oceny, czy wystąpiła przewlekłość postępowania nie bez znaczenia pozostaje fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie II SAB/Bk 60/11 stwierdził bezczynność Starosty S. przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy oraz zobowiązał go do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że organ I instancji prowadząc postępowanie właściwie zaniechał czynności w kierunku jego wyjaśnienia i ograniczył się wyłącznie do informowania stron o kolejnych terminach jego zakończenia. Stan taki trwał do dnia wyrokowania w tamtej sprawie, czyli do dnia [...] stycznia 2012 r. Analizując więc okres do dnia [...] stycznia 2012 r. przyjąć trzeba, że na pewno występowała wtedy w sprawie bezczynność organu, gdyż tak stwierdził WSA w Białymstoku w cytowanym wyroku, a zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast, czy w okresie tym występowała przewlekłość postępowania, to winno być to przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Jak bowiem wskazano w wyroku z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie II OSK 1031/12, konstrukcja art. 149§1 p.p.s.a. wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. W ocenie tego Sądu, nie można wykluczyć sytuacji, że strona z uwagi na stan faktyczny sprawy będzie zainteresowana i uprawniona do złożenia obu powyższych środków, gdyż każdy z nich ma inne zadanie, inny jest cel jego zastosowania i zakres ochrony, której strona może się domagać od sądu administracyjnego. Z powyższą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Strona skarżąca pomimo stwierdzenia przez sąd bezczynności do dnia [...] stycznia 2012 r., dochodzi ponadto stwierdzenia przewlekłości przedmiotowego postępowania.

W ocenie Sądu, w okresie do dnia [...] stycznia 2012 r. nie występowało w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak wyczerpująco wyjaśnił i uzasadnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia [...] stycznia 2012 r., w przedmiotowej sprawie organ właściwie nie prowadził żadnego postępowania, ograniczając się jedynie do informowania stron o kolejnych terminach zakończenia postępowania i zresztą ich nie dotrzymywał. Trafnie zatem zachowanie organu zakwalifikowano jako rażącą bezczynność. W tym czasie nie można mówić o przewlekłości postępowania, gdyż organ nie podejmował żadnych merytorycznych czynności, ani prawidłowych, ani pozorowanych.

Po wydaniu wyroku w dniu [...] stycznia 2012 r. akta sprawy zostały zwrócone organowi w dniu [...] stycznia 2012 r.

W ocenie Sądu, w okresie pomiędzy [...] stycznia 2012 r. a [...] marca 2013 r. nie doszło do przewlekłości postępowania przed organem pierwszej instancji. Nie można w sposób uzasadniony przypisać Staroście S. przewlekłości postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zauważenia bowiem wymaga, że już w dniu [...] lutego 2012 r. organ wysłał zawiadomienia do stron o wyznaczeniu rozprawy administracyjnej, która odbyła się następnie w dniu [...] lutego 2012 r. Następnie w dniu [...] lutego 2012 r. organ zwrócił się do stron w trybie art. 10 k.p.a. z informacją, że strony mogą się zapoznać z aktami, wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i złożyć ewentualne wnioski. W dniu zaś [...] marca 2012 r. organ wydał merytoryczną decyzję w przedmiocie żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Na skutek odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda P. uchylił powyższą decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Przy ocenie, czy wystąpiło przewlekłe prowadzenie postępowania należy mieć na uwadze, że oprócz zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Jak wynika z ustaleń Sądu, Starosta po ponownym uchyleniu jego decyzji przez organ II instancji w dniu [...] kwietnia 2012 r. podjął czynności zmierzające do ustalenia przesłanek zawieszenia postępowania, do czego zresztą został zobowiązany przez Wojewodę P. O takie zawieszenie postępowania zwracał się do organu I instancji sam skarżący. To właśnie jego wniosek w tym zakresie spowodował konieczność podjęcia przez Starostę dodatkowych czynności zmierzających do zbadania jego zasadności. Organ na bieżąco podejmował czynności w tej kwestii zwracając się między innymi do stron postępowania o zajęcie stanowiska. Bez nieuzasadnionej zwłoki wydał też w dniu [...] lipca 2012 r. rozstrzygnięcie co do zawieszenia postępowania. Na skutek zażalenia wniesionego przez A. O. organ II instancji uchylił postanowienie Starosty, w związku z czym organ I instancji zobowiązany został do ponownego zbadania przesłanek zawieszenia postępowania, którego domagał się skarżący. Aby zapewnić czynny udział wszystkich stron na każdym etapie postępowania Starosta S. informował ich o wnioskach składanych przez skarżącego i występował do nich o zajęcie stanowiska w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, że prowadzona sprawa była szczególnie skomplikowana zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym, co przejawiało się w wielokrotnym wydawaniu przez organy decyzji merytorycznych, które były następnie uchylane wraz zaleceniem dalszego wyjaśniania sprawy.

W dniu [...] lipca 2012 r. Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i od dnia [...] lipca 2012 r. akta administracyjne sprawy znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku. Pomimo jednak tego faktu, jak wskazuje sam Skarżący, w dniu [...] lutego 2013 r. nastąpiło wydanie przez Starostę S. decyzji w zakresie rozstrzygnięcia merytorycznego wniosku o zwrot nieruchomości. Powyższe okoliczności wskazują, że organ podejmował czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy i zrobił to w rozsądnych terminach, zważywszy na konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie narzuconym mu przez Wojewodę P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. i decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Nie bez znaczenia, zdaniem Sądu, jest także fakt, że niejako na przeszkodzie do merytorycznego zakończenia postępowania sprawy, które zresztą nastąpiło w postaci decyzji Starosty S. z dnia [...] marca 2012 r., stanął wniosek Skarżącego z dnia [...] lutego 2012 r. o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że warunkiem wznowienia postępowania w sprawie cywilnej, które miało być rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego mającego znaczenie dla przedmiotowej sprawy administracyjnej, było wystąpienie do sądu powszechnego z takim wnioskiem uprawnionego podmiotu. W tym celu, czyli o rozważenie takiej możliwości, Starosta S. zwrócił się w dniu [...] sierpnia 2012 r. do Burmistrza miasta S. – k. [...] akt sądowych. Wynika więc z tego, że organ zadośćuczynił żądaniu strony w tym przedmiocie.

Zdaniem więc Sądu, mając na uwadze powyższe, działanie organu w postaci wydania decyzji merytorycznej w dniu [...] marca 2012 r., nawet w kontekście jej uchylenia przez Wojewodę P., nie może być uznane za działanie pozorne, zmierzające jedynie do przedłużenia trwania postępowania. Wola organu I instancji w jak najszybszym zakończeniu postępowania przejawiła się ponadto również na etapie po wysłaniu akt do Sądu ([...] lipca 2012 r.) w postaci wydania decyzji merytorycznej z dnia [...] lutego 2013 r.

Z uwagi na fakt, że przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, w dniu [...] lutego 2013 r. organ wydał decyzję merytoryczną, postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2012 r. II SAB/Bk 87/11).

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.