Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 2130/93
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1993-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 699
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Pojęcie "wartość świadczeń najemcy" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23/ nie jest równoznaczne z czynszem w rozumieniu art. 699 Kc lecz obejmuje także ponoszone przez najemcę podatki i inne ciężary związane z własnością lub posiadaniem przedmiotu najmu.

TEZY

Pojęcie "wartość świadczeń najemcy" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23/ nie jest równoznaczne z czynszem w rozumieniu art. 699 Kc lecz obejmuje także ponoszone przez najemcę podatki i inne ciężary związane z własnością lub posiadaniem przedmiotu najmu.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 19.2.1993 r. została zgłoszona do opodatkowania umowa najmu garażu zawarta 2.1.1993 r. pomiędzy wynajmującym Przedsiębiorstwem Zaopatrzenia a najemcą K.A.

Strony ustaliły miesięczny czynsz oraz inne opłaty w kwocie 130.600 zł.

Urząd Skarbowy na podstawie przepisów ustawy o opłacie skarbowej /Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23 ze zm./ oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. 1992 nr 53 poz. 253/ wymierzył K.A. opłatę skarbową w kwocie 78.000 zł oraz 2.000 zł odsetek za zwłokę.

K.A. w odwołaniu domagała się zmiany decyzji organu I instancji uznając, że miesięczny czynsz najmu wynosi 110 000 zł a kwota 20.600 zł stanowi podatek od nieruchomości płacony przez Przedsiębiorstwo a następnie zwracany przez najemcę. Ponadto podatniczka podniosła, że umowę podpisaną w dniu 18.2.1993 r. zgłosiła następnego dnia tj. 19.2., a więc są nienależne.

Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie uznała zarzut nienależnego pobrania odsetek za zwłokę za słuszny i w tej części uchyliła decyzję organu I instancji. Zdaniem Izby Skarbowej, skoro umowę podpisano 18.2.1993 r. to przyjąć należy, iż z tą chwilą dokonano czynności cywilnoprawnej.

Drugi zaś z podniesionych zarzutów Izba Skarbowa uznała za nietrafny. Podstawą wymiaru opłaty skarbowej od umowy najmu jest wartość świadczeń najemcy ponoszonych na rzecz wynajmującego za czas, na jaki umowa została zawarta, nie dłużej jednak niż za okres pięciu lat.

Użycie pojęcia "świadczeń", których wartość stanowi element ustalenia podstawy wymiaru opłaty skarbowej przy umowie najmu i dzierżawy wskazuje, że nie chodzi jedynie o wartość czynszu stanowiącego świadczenie wzajemne najemcy za samo używanie rzeczy najętej, lecz również o inne świadczenie, pozostające w ścisłym związku z najmem.

Podatek od nieruchomości jest świadczeniem do uiszczenia którego z mocy prawa zobowiązany jest wynajmujący, najemca zaś nie ma żadnego wpływu na zaistnienie tych należności oraz na ich wysokość. Jest to więc "świadczenie" ponoszone na rzecz wynajmującego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.A. wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej zarzucając naruszenie art. 10 ustawy o opłacie skarbowej przez błędną jego wykładnię.

W uzasadnieniu skargi podniosła, iż Izba Skarbowa dokonała nadinterpretacji znaczenia wyrazu "świadczenie", co w konsekwencji doprowadziło do wydania negatywnej decyzji. Zdaniem skarżącej, podatku od nieruchomości nie można zaliczyć do świadczeń wynajmującego. W słowniku poprawnej polszczyzny wyraz "świadczyć" oznacza dawać, ponosić koszty, świadczyć dobro, czynić komuś coś dobrego /PWN-80/. Podatek nie jest żadnym świadczeniem. Jest przymusową płatnością na rzecz Państwa lub Samorządu z mocy prawa. Wynajmujący świadczy dobro, za które najemca płaci umowną kwotę w postaci czynszu. Podatek nie ma, zdaniem skarżącej, takiego charakteru, Włączenie go do umowy ma charakter rozliczeniowy, przy czym nie jest to obligatoryjne, bowiem rozliczenie podatku może nastąpić w trybie pozaumownym.

Jeżeli strony wybrały formę zapłaty podatku łącznie z czynszem, to brak podstaw prawnych do tego, aby najemcę za to karać naliczeniem opłaty skarbowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest podstawa obliczenia opłaty skarbowej od dokonanej czynności cywilnoprawnej, tj. umowy najmu garażu, a w szczególności, czy do podstawy wymiaru wlicza się podatek od nieruchomości. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 "a i b" ustawy o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ podstawę obliczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnych i dokumentów, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 stanowi: przy umowie najmu lub podnajmu - wartość świadczeń najemcy /podnajemcy/ za czas, na jaki umowa została zawarta, nie dłużej jednak niż za okres 5 lat. Użyte w tym przepisie określenie "wartość świadczeń najemcy" odnosi się oprócz czynszu do tych świadczeń, do uiszczenia których z mocy prawa lub na podstawie umowy zobowiązany jest wynajmujący, natomiast najemca nie ma żadnego wpływu na zaistnienie tych należności oraz na ich wysokość. Słuszne zatem, wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej, okazało się stanowisko organów podatkowych, że w świetle cyt. wyżej przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej, do podstawy obliczenia opłaty skarbowej wlicza się m.in. takie świadczenia, jak opłaty o charakterze stałym, czynsz płacony przez wynajmującego, opłatę z tytułu wieczystego użytkowania gruntu oraz podatek od nieruchomości, jeżeli strony w umowie ustaliły, że obowiązek spłaty tych należności obciąża najemcę.

W niniejszej sprawie, jak to wynika z zawartej pomiędzy stronami umowy, widnieje wyraźny zapis, iż na najemcę oprócz czynszu przechodzi też spłata podatku od nieruchomości. Dlatego też podatek od nieruchomości w rozumieniu ustawy o opłacie skarbowej jest świadczeniem ponoszonym na rzecz wynajmującego przez najemcę i wchodzi do podstawy wymiaru opłaty skarbowej od zawartej umowy najmu. Podobne stanowisko na tle zawartej umowy dzierżawy zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 1991 r. w sprawie SA/Po 1424-1425/91, stwierdzając m.in., że użyte przez ustawodawcę określenie "wartość świadczeń ponoszonych na rzecz wydzierżawiającego" nie można żadną miarą ograniczać tylko do czynszu dzierżawy, o którym mowa w art. 699 Kc, ale odnosi się także do ponoszonych przez dzierżawcę podatków i innych ciężarów związanych z własnością lub posiadaniem przedmiotu dzierżawy. Rozważania te, odnoszące się także do umowy najmu Sąd w obecnym składzie w pełni podziela.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. Kpa skargę oddalił.