Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 430/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia – zwrot refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] r. skierowana do A.K. orzekł o odmowie umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia - zwrotu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych udzielonych na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w kwocie 22.231,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi za okres od 14.10.2009r. do dnia spłaty.

W złożonym odwołaniu A.K. domagała się umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia. Wskazała, że od dnia 01.11.2013 r. oboje z mężem stracili pracę, mężowi nie przedłużono umowy zlecenia, która zakończyła się z dniem 31.10.2013 r., a ona z dniem 31.10.2013 r. została zwolniona, podniosła, że do końca listopada przebywa na zwolnieniu lekarskim, jest to jedyne źródło dochodu i od dnia 01.12.2013 r. będzie pozostawać bez środków do życia, na utrzymaniu rodziców. Podniosła, że w okresie od 02.10.2013 r. do 31.10.2013 r. miała chore dziecko, obecnie przez lekarza do NFZ został złożony wniosek do leczenia sanatoryjnego. Nadmieniła, że nie posiada samochodu, ponieważ samochód marki [...] z 1997 r. został sprzedany.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach tynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) Wojewoda [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 19.06.2009 r. A.K. (poprzednio P.), prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "A" w G., złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. wniosek o refundację ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. W dniu [...] r. została podpisana umowa nr [...] o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych pomiędzy Dyrektorem Powiatowego Urzędu Pracy a A.P. - "A" z siedzibą w G. (zwana w umowie Podmiotem), na mocy której Podmiot zobowiązał się m.in. do zatrudnienia skierowanych przez urząd 2 bezrobotnych na czas określony - co najmniej 24 miesiące lub nieokreślony, a urząd zobowiązał się m.in. do refundacji określonych w umowie kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk po spełnieniu warunków określonych umową - po 17 000 zł za każdego bezrobotnego; zwrot refundacji został zabezpieczony solidarnym poręczeniem cywilnym następujących osób: M.K., A.P., Z.M. i A.K. Dalej pismem z dnia 14.10.2009 r. A.K. została zawiadomiona o przyznaniu środków w kwocie 34.000,00 zł. W dniu 23.06.2010 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo A.K., w którym zwróciła się z prośbą o wyrażenie zgody na przejęcie dotacji przez nowego właściciela, ponieważ z przyczyn zdrowotnych jest zmuszona zrezygnować z prowadzenia działalności gospodarczej i nie posiada środków finansowych na spłatę dotacji, poinformowała również, że miejsce pracy zostałoby utrzymane, gdyż centrala banku nie zezwala na zamknięcie placówki partnerskiej, jednocześnie wskazała, że z dniem 30.06.2010 r. planuje zlikwidowanie działalności. Następnie pismem z dnia 14.07.2010 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy poinformował A.K. o warunkach przejęcia przez inny podmiot zobowiązań wynikających z umowy nr [...], w dniu [...] r. Pracownicy Powiatowego Urzędu Pracy przeprowadzili wizytę monitorująco -sprawdzającą w miejscu stworzenia dwóch stanowisk pracy i stwierdzili, że osoby zatrudnione na refundowanych stanowiskach z dniem 31.05.2010 r. zostały zwolnione, a w miejscu stworzenia stanowisk pracy działa firma D.M., ponadto jedna z osób zatrudnionych na refundowanym stanowisku została zatrudniona w firmie D.M., natomiast druga osoba nie pracuje zawodowo. W trakcie wizyty ustalono również, że zakupione w ramach refundacji wyposażenie znajduje się nadal w miejscu stworzonych stanowisk.

Następnie pismem z dnia 15.10.2010 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy zawiadomił A.K. oraz poręczycieli o rozwiązaniu umowy o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych, na podstawie § 7 ust. 2 pkt 2 lit. (b) umowy nr [...] z dnia [...] r. oraz zobowiązał ww. do uiszczenia w terminie 30 dni należności w kwocie 25.137,75 zł w tym: 22.231,78 zł zrefundowany koszt wyposażenia stanowisk pracy, odsetki ustawowe w wysokości 2.905,97 zł naliczone do 15.10.2010 r. oraz odsetki ustawowe od dnia 16.10.2010 r. do dnia zapłaty.

W dniu 21.10.2010 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo A.K. z prośbą o umorzenie spłaty refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych z uwagi na ciężką sytuację finansową i zdrowotną, jednocześnie ww. wskazała, że w maju 2010r. sprzedała placówkę wraz z całym wyposażeniem klientowi, który miał zwrócić bądź przejąć dotację, jednak zabrał sprzęt, nie przejął dotacji, jak również nie zapłacił równowartości dotacji, pozostała więc bez pieniędzy i bez sprzętu, który mogłaby sprzedać celem spłaty dotacji, sprawę zawłaszczenia sprzętu i niewywiązania się z umowy zgłosiła do prokuratury. Ponadto zaznaczyła, że przez cały ten okres przebywała na zwolnieniu lekarskim, w związku z zagrożoną ciążą, co jeszcze bardziej utrudnia jej działanie celem odzyskania pieniędzy. Do złożonego pisma ww. załączyła: 1) kopię umowy kupna -sprzedaży placówki partnerskiej [...] Banku w W. z dnia [...] r., pomiędzy sprzedającym - A, a kupującym – D.M., zgodnie z którą sprzedający sprzedaje kupującemu prawo do placówki partnerskiej oraz całe wyposażenie, 2) kopie zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA potwierdzających, że A.K. jest niezdolna do pracy w okresie od 26.07.2010 r. do 24.09.2010 r. oraz w okresie od 16.10.2010 r. do 05.11.2010 r., 3) kopię przedsądowego wezwania do zapłaty z dnia 08.07.2010 r. skierowanego przez A do D.M. do niezwłocznego uregulowania należności za zakup placówki bankowej (wartość dotacji), 4) zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 19.10.2010 r.

Pismem z dnia 28.10.2010 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy poinformował A.K., że z uwagi na solidarne poręczenie cywilne nie jest możliwe umorzenie spłaty powstałego zadłużenia, pismem z dnia 15.11.2010 r. A.K. zwróciła się z prośbą o umorzenie odsetek od refundacji oraz rozłożenie na raty kwoty refundacji podlegającej zwrotowi, tj. 22.231,78 zł.

Pismem z dnia 19.11.2010 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy poinformował ww., że umorzenie odsetek jest możliwe w przypadku spełnienia przesłanek zawartych w art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a w przypadku złożenia stosownego pisma Urząd może rozpatrzyć możliwość rozłożenia na raty całości kwoty podlegającej zwrotowi.

Pismem z dnia 26.11.2010 r. A.K. ponownie zwróciła się z prośbą o rozłożenie na raty spłaty refundacji; celem udokumentowania swojej sytuacji materialnej, w toku postępowania wyjaśniającego ww. przedłożyła: 1) kopię umowy kredytu nr [...] z dnia [...] r. 2) kopię umowy pożyczki gotówkowej nr [...] z dnia [...] r., 3) kopię "Podsumowania księgi przychodów i rozchodów w listopadzie 2010 r.", 4) oświadczenie A.P. i D.P., iż córka – A.K. pokrywa w połowie opłaty za energię elektryczną, wodę i podatek na łączną kwotę ok. 330 zł, 5) kopię informacji o osiąganym wynagrodzeniu dot. M.K. - męża ww., 6) kopię umowy kredytu gotówkowego na cel konsumpcyjny zawartej w dniu [...] r. przez M.K., 7) kopię umowy pożyczki nr [...]

dochody i wydatki, a także złożenia oświadczenia o posiadanym majątku ruchomym lub nieruchomym, pismem z dnia 10.01.2013 r. A.K. poinformowała, że od dnia 01.02.2013 r. jest jedynym żywicielem rodziny, ponieważ mąż jest w okresie wypowiedzenia (umowa o pracę kończy się z dniem 31.01.2013 r.) i nie posiada nowego zatrudnienia, w związku ze złożonym pismem ww. przedłożyła: 1) kopię dowodu rejestracyjnego dot. samochodu marki [...] rocznik 1997 r., 2) kopię zaświadczenia o zatrudnieniu M.K. potwierdzającego, że ww. znajduje się w okresie wypowiedzenia, a rozwiązanie umowy nastąpi w dniu 31.01.2013 r., 3) kopię umowy o świadczenie usług opieki nad dzieckiem oraz związane z tym 3 kopie dowodów wpłaty na kwotę 330 zł. każdy, 4) kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 07.12.2012r. potwierdzającego, że D.K. (ur. [...] r.) jest hospitalizowany od 06.12.2012 r. i przebywa z nim matka oraz kopię paragonu fiskalnego z dnia 14.12.2012 r. za pobyt matki z dzieckiem w szpitalu na kwotę 120 zł., 5) 3 wydruki z konta bankowego potwierdzające przelew wynagrodzenia za październik 2012 r. - 916,50 zł, listopad - 913,32 zł, grudzień - 1.332,42 zł na konto A.K.. Następnie w dniu 27.03.2013 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy została przedłożona umowa o pracę zawarta pomiędzy M.K. a B Sp. z o.o. w Ż. na czas określony od 20.03.2013 r. do 30.06.2013 r. z wynagrodzeniem 5.645 zł. brutto miesięcznie,

Decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. orzeczono o odmowie umorzenia spłaty nienależnie pobranego świadczenia - zwrotu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych udzielonych na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w kwocie 22.231,78 zl wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi za okres od 14.10.2009 r. do dnia spłaty.

W wyniku złożonego odwołania, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił w trybie art. 138 § 2 K.p.a. powyższą decyzję organu I instancji,

Następnie w związku z wezwaniem Powiatowego Urzędu Pracy w dniu 20.08.2013 r. A.K. złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, w którym wskazała, że utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z umowy o pracę na czas nieokreślony z wynagrodzeniem w wysokości: maj - 991,52 zł, czerwiec -968,52 zł, lipiec - 1014,52 zł, a dochody uzyskiwane przez męża z tytułu umowy zlecenia wynoszą: maj - 484 zł, czerwiec - 804 zł, lipiec - 1620 zł, na utrzymaniu ma dziecko (ur. [...] r.), obecnie ze zdiagnozowaną hipoglikemią, co wiąże się z koniecznością przestrzegania specjalnej diety i dziennymi pomiarami cukru, a cena pasków do glukometru to 44 zł za opakowanie (minimum 2 w miesiącu). Strona w zakresie posiadanego majątku wskazała, że wspólnie z mężem posiada jedynie samochód marki [...] z 1997 r., nie posiada oszczędności. Wskazała również konieczność ponoszenia kosztów zakupu mleka, pampersów dla dziecka (200 zł. miesięcznie), miesięczny koszt zakupu paliwa na dojazdy do pracy to 800 zł., ponadto koszty dojazdu do szpitala, kliniki. Strona zgodnie z oświadczeniem, posiada zaległości w spłacie kredytów, opłata za żłobek dla dziecka to 330 zł. miesięcznie i 6,50 zł. za każdy dzień pobytu - średnio 130 zł. miesięcznie. Strona nadto wyjaśniła, iż postępowanie w prokuraturze zostało umorzone, ponieważ nie było to celowe dokonanie przestępstwa.

Strona w związku ze złożonym oświadczeniem załączyła: 1) kopię umowy o świadczenie usług zawartej w dniu [...] r. z Centrum Opieki Nad Dzieckiem [...] wraz z kopią dowodu wpłaty kwoty 330 zł w dniu 05.06.2013 r., 2) kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, z której wynika, że w okresie od 13.06.2013 r. do 17.06.2013 r. D.K. przebywał w szpitalu z rozpoznaniem hipoglikemii, 3) skierowanie do Poradni Chorób Metabolicznych dot. D.K., 4) kopie karty leczenie szpitalnego, z której wynika, że w okresie od 08.04.2013 r. do 11.04.2013 r. D.K. przebywał w szpitalu z rozpoznaniem adenowirusowego zapalenia żołądka i jelit oraz zasłabnięcia, 5) kopię umowy kredytu gotówkowego na cel konsumpcyjny z dnia 18.02.2010 r. zawartej przez M.K. na kwotę 25 000 zł. z terminem spłaty do dnia 18.02.2015 r., 6) kopię umowy pożyczki nr [...] zawartej w dniu 19.02.2010 r. przez M.K. na kwotę 24 906,37 zł z terminem spłaty do dnia 15.02.2015 r., 7) kopię umowy o pracę zawartej pomiędzy C S.A. a A.K. na czas nieokreślony od dnia 01.01.2013 r. w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem w wysokości 2.400 zł, 8) wyciągi z konta bankowego A.K. (3 szt.) potwierdzające osiągane wynagrodzenie wskazane w oświadczeniu z dnia 20.08.2013 r., 9) kopie umowy zlecenia z dnia [...] r. zawartej pomiędzy D Sp. z o.o. a M.K. do dnia 31.08.2013 r., 10) potwierdzenia przelewu wynagrodzenia na konto M.K. (2 szt.) za czerwiec i lipiec 2013r. w kwotach wskazanych w oświadczeniu z dnia 20.08.2013 r., 11) kopię pierwszej strony świadectwa pracy M.K., z której wynika, że ww. był zatrudniony w okresie od 20.03.2013 r. do 01.06.2013 r. w B Sp. z o.o. w Ż., a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na mocy porozumienia stron, - w dniu 10.09.2013 r.

Powiatowa Rada Zatrudnienia wydała negatywną opinię w sprawie umorzenia należności Pani A.K.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji A.K. złożyła oświadczenie, iż nie posiada nieruchomości ani majątku ruchomego, poza samochodem osobowym (rocznik 1997), który jak twierdzi w złożonym odwołaniu, został sprzedany.

Organ odwoławczy podkreślił, że nawet w przypadku uznania, iż w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka określona w art. 76 ust. 7 pkt 1 omawianej ustawy to nie oznacza to, że organ obowiązany jest umorzyć zwrot refundacji. Konstrukcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Wskazuje na to wprost sformułowanie, że starosta "może" umorzyć należności w całości lub w części, a zatem organ decyzyjny, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony, nie jest zobowiązany do podjęcia pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 cyt. ustawy powoduje, że "starosta może" umorzyć należności, a nie - że starosta umarza (tj. ma obowiązek umorzenia) należności. Umorzenie jest rozwiązaniem najdalej idącym i zakłada pozostawanie osoby wnioskującej w szczególnie trudnej sytuacji finansowej, przy jednoczesnym spełnieniu przynajmniej jednej z przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 ww. ustawy oraz gdy całość okoliczności sprawy wskazuje na to, że sytuacja strony nie rokuje na poprawę w przyszłości.

Wojewoda nadmienił, że zasadność umorzenia należności musi być oceniona z uwzględnieniem całokształtu sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o umorzenie, a także jej działalności na gruncie majątkowym. Z przedmiotowej dokumentacji wynika, że odwołująca posiada roszczenie związane ze zbyciem prawa do placówki wraz z wyposażeniem, którego koszty zostały zrefundowane przez organ zatrudnienia. W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji odwołująca podnosiła bowiem, że nie otrzymała zapłaty od kupującego. Zgodnie z pismem Komendy Powiatowej Policji w W. z dnia 13.12.2012 r. dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone. Powyższe nie wyklucza jednak możliwości dochodzenia roszczenia w trybie cywilnoprawnym. Z twierdzeń odwołującej nie wynika jednak aby podejmowała w tym zakresie jakiekolwiek działania.

Wojewoda wskazał, że nawiązując do przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 pkt 2 cyt. ustawy brak jest jednoznacznych podstaw aby stwierdzić, że dochodzenie należności przez Powiatowy Urząd Pracy pozbawiłoby odwołującą niezbędnych środków utrzymania. W złożonym odwołaniu A.K. podniosła, że od dnia 01.11.2013 r. wraz z mężem straciła pracę i w związku z tym będzie pozostawać na utrzymaniu rodziny. Powyższa okoliczność powoduje istotną zmianę sytuacji materialnej odwołującej, która może również bezpośrednio wpływać na dezaktualizację wydatków, które wskazała w oświadczeniu z dnia 20.08.2013 r.

W związku z powyższym organ odwoławczy pismem z dnia 14.01.2014 r. wezwał odwołującą do:

a) zaktualizowania swojej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie aktualnych miesięcznych wydatków oraz ewentualnych miesięcznych dochodów,

b) udokumentowania rozwiązania stosunku pracy z C S.A.,

c) udokumentowania dochodu ze sprzedaży samochodu.

Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki przez pocztę (w dniu 17.01.2014 r. oraz w dniu 27.01.2014 r.) odwołująca nie odebrała przesyłki zawierającej wystosowane do niej wezwanie, a w dniu 11.02.2014 r. przesyłka ta wpłynęła do organu z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". Wojewoda podniósł, że tym miejscu należy dodać, że przedmiotowe wezwanie zostało wysłane na dotychczasowy adres odwołującej, który wskazała także w złożonym odwołaniu i nie informowała choćby o czasowej zmianie tego adresu.

Organ odwoławczy podkreślił, że odwołująca domagając się umorzenia należności i powołując się na brak możliwości jej spłaty spowodowany swoją trudną sytuacją materialną wskutek utraty pracy, winna udokumentować ten fakt i na tę okoliczność przedłożyć stosowne dowody celem uwiarygodnienia swych twierdzeń. Podkreślił, że to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodowy, a zatem gdy nie wykaże on podnoszonych przez siebie okoliczności, o które ponadto jest wezwany, można z tego wywieść negatywne dla niego wnioski. Na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie nawet jeśli przyjąć, że - jak wskazuje odwołująca - od dnia 01.11.2013 r. wraz z mężem pozostaje bez pracy, nie można pominąć okoliczności wskazanych w piśmie organu I instancji z dnia 11.02.2014 r. Zgodnie z treścią tego pisma w okresie od 01.11.2013 r. do nadal A.K. nie była i nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna oraz jako osoba poszukująca pracy, natomiast mąż odwołującej – M.K. był zarejestrowany w okresie od 29.11.2013 r. do 05.12.2013 r., a z dniem 06.12.2013r. utracił status bezrobotnego z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Organ wskazał, że w cyt. piśmie organ I instancji wskazał także, że M.K. nie był i nie jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy.

Powyższe okoliczności, w ocenie Wojewody, wskazują na brak zaangażowania w dążeniu do zmiany trudnej sytuacji materialnej, na którą powołuje się odwołująca, a w konsekwencji powodują także uzasadnione wątpliwości co do faktycznej sytuacji materialnej odwołującej. W szczególności, że w dotychczasowym postępowaniu odwołująca nie wskazywała aby ponosiła wydatki na podstawowe potrzeby życiowe, np. żywność.

Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 pkt 4 ww. ustawy, również brak jest wystarczających podstaw aby przypuszczać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty refundacji przewyższającej wydatki egzekucyjne. W tym miejscu dodać, że w związku z decyzją o rozłożeniu na raty spłaty refundacji i niedotrzymaniem terminu płatności oraz wysokości pierwszej raty, pismem organu I instancji z dnia 18.08.2011 r. odwołująca została poinformowana, że sprawa jest kierowana do egzekucji.

W związku z korespondencją odwołującej kierowaną do Wojewody [...] oraz prośbą odwołującej z dnia 17.11.2011 r. o wstrzymanie wszelkich działań egzekucyjnych, pismem z dnia 29.11.2011 r. odwołująca została zawiadomiona o wstrzymaniu działań egzekucyjnych.

Wojewoda zaakcentował, że w przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż odwołująca nie dokonała jakiejkolwiek wpłaty tytułem zwrotu refundacji nawet w okresie, kiedy wraz z mężem była zatrudniona i posiadała z tego tytułu dochód. Z uzasadnienia decyzji wynika, że odwołująca dokonała wpłaty jedynie kwoty 500 zł (w sierpniu 2011 r.).

W opinii organu odwoławczego odwołująca posiada możliwości zarobkowe i ma szansę na aktywizację zawodową, która pozwoliłaby jej na osiąganie dochodów umożliwiających spłatę zadłużenia. Z akt sprawy nie wynika natomiast aby stan zdrowia odwołującej ograniczał jej możliwości zarobkowe.

Wojewoda podkreślił, że organ zatrudnienia jest uprawniony do uznania czy zaistniał uzasadniony przypadek stwarzający możliwość podjęcia decyzji pozytywnej dla strony, jednakże musi mieć również na uwadze, że należność jaką odwołująca zobowiązana jest zwrócić, stanowi środki publiczne, które zostały jej udostępnione pod określonymi warunkami dla realizacji ściśle określonego celu, jakim było utworzenie i utrzymanie miejsc pracy. Odwołująca nie wywiązała się z warunków określonych w zawartej umowie i nie zrealizowała celu publicznego utrzymania miejsc pracy. Zawierając umowę o refundację określonych wydatków odwołująca miała świadomość następstw braku wywiązania się z przyjętych na siebie obowiązków, zaś na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek dbania o interes wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa. Zadaniem Powiatowego Urzędu Pracy jest więc dbałość o finanse publiczne i czuwanie nad odzyskiwaniem środków z Funduszu Pracy w celu ich racjonalnego wykorzystania przez inne podmioty. Z tego powodu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie może również wpływać podnoszona przez odwołującą okoliczność, iż posiada liczne zaległości wynikające z umów kredytowych. Konieczność spłaty zaciągniętych kredytów bankowych nie może mieć prymatu nad interesem organu zatrudnienia, którym są doniosłe cele społeczne i zadania Funduszu Pracy w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej.

Podsumowując Wojewoda wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy umorzenie odwołującej przedmiotowej należności byłoby niezasadne, gdyż pozostawałoby w sprzeczności z interesem społecznym i dlatego decyzję organu I instancji należy uznać za słuszną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A. domagała się umorzenia przedmiotowej należności wraz z odsetkami.

Wskazała, że z przyczyn od niej niezależnych nie otrzymała pisma z Urzędu Pocztowego, poczta tak u niej działa, że czasem nie ma awiza Podniosła, iż złożyła skargę w Urzędzie Pocztowym o niedostarczenie awiza, dlatego nie mogła uzupełnić braków. Nadmieniła, iż samochód osobowy marki [...] z 1997 r. został sprzedany za kwotę 1100 zł i kopia sprzedaży została dołączona, musiała sprzedać samochód, ponieważ nie starczało jej na życie i lekarstwa dla dziecka. Podkreśliła, że od 02.12.2013 r. podjęła pracę w spółce z K., jej miesięczne wynagrodzenie netto to 1100 zł., ma już komornika i tyle zostaje jej na życie, jest jedynym żywicielem rodziny. Podniosła, że miesięczna opieka nad dzieckiem to 370 zł. plus wyżywienie do 130 zł., na życie pozostaje 600 zł. Wskazała, że mąż jest nadal bez pracy, nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W., ponieważ podczas rejestracji został poinformowany, że nie ma możliwości być zarejestrowanym w związku z upływem terminu zameldowania na okres czasowy w G. i jeśli nie zostanie zameldowany to musi zarejestrować się w B. Nadto mąż sam nie może się zameldować, a rodzice, do których należy dom nie zameldowali go. Podkreśliła, że mąż cały czas szuka pracy, wysyła podania. W opinii skarżącej za 600 zł nie wyżyje 3-osobowa rodzina dlatego w miarę możliwości pomagają im rodzice. Skarżąca nadmieniła, że w związku z bardzo trudną sytuację materialną i życiową w październiku i listopadzie 2013 r. leczyła się psychiatrycznie. Nadto podpisując umowę o refundację kosztów doposażenia stanowisk pracy nie spodziewała się, że jej sytuacja ulegnie takiej zmianie na gorsze i że będzie zmuszona zamknąć działalność, gdyby to wiedziała, nigdy nie zdecydowałaby się na rozwój działalności i dotację. Wskazała, że osoby, które zostały zatrudnione na tych stanowiskach nabyły doświadczenie zawodowe w placówce bankowej, jedna osoba nadal pracowała w placówce, natomiast druga osoba została zatrudniona w Oddziale [...] w R., pod który podlegała. Nadmieniła, że nie zabrała zrefundowanego sprzętu, co także potwierdziła kontrola w dniu 12.08.2010 r. i nadal w punkcie była prowadzona działalność. Zaznaczyła, że wielokrotnie podpisywała umowy o staż i pomagała innym bezrobotnym. Podniosła, że dopiero po 3 latach próśb o umorzenie została wydana prawidłowa decyzja, a za ten czas zostały naliczone odsetki. Wskazała, że Powiatowy Urząd Pracy poprosił o udokumentowanie dochodów i dostarczenie umowy o pracę, która podlegała tajemnicy i nie powinna jej ujawniać, kiedy ją mimo wszystko dostarczyła Powiatowy Urząd Pracy wysłał wszystkim poręczycielom informację o dochodach, tym samym udostępnił informację o dochodach osobom postronnym, poczuła się oszukana, a poręczyciele byli oburzeni.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując, że po ponownym zapoznaniu się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności sąd dokonuje z urzędu nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do treści art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674) starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 1 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1. w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2. dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3. osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Omawiana norma określa cztery niezależne od siebie przesłanki, warunkujące możliwość umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Zaznaczyć przy tym należy, że decyzja organu podejmowana w zakresie umorzenia nienależenie pobranych świadczeń ma charakter decyzji administracyjnej podejmowanej w granicach uznania administracyjnego. Takie natomiast rozstrzygnięcia organów administracji charakteryzują się tym, że po dokonaniu ustalenia, że strona spełnia przesłanki normatywne, od zaistnienia których uwarunkowana jest możliwość zastosowania instytucji umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, organ nie ma obowiązku orzekać zgodnie z wnioskiem strony. Warunkiem natomiast zgodności z prawem decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego jest poprzedzenie jej rzetelnie przeprowadzonym postępowaniem dowodnym, właściwą oceną prawną zgromadzonych w toku postępowania dowodów oraz wyczerpujące wyjaśnienie przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola decyzji mieszczących się zakresie uznania administracyjnego sprowadza się do oceny zgodności postępowania organów administracji z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrolując ten rodzaj decyzji Sąd przede wszystkim bada takie kwestie, jak wyjaśnienie stanu faktycznego oraz wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd ocenia, czy ustalony zgodnie z przepisami stan faktyczny został poddany należytej ocenie organów administracji oraz, czy ustalenia tego stanu pozostają w zgodzie z wynikami postępowania dowodowego. W istocie więc sądowa kontrola zamyka się w badaniu prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie przez organy administracji decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Bowiem jak już wyżej wskazano uznanie administracyjne nakłada na organy administracji szczególny obowiązek precyzyjnego uzasadnienia własnego stanowiska mając oczywiście na uwadze zasady prawidłowego rozumowania, nie tracąc z pola widzenia zasad doświadczenia życiowego. Brak natomiast prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia jej kontrolę dokonywaną przez Sąd oraz przeprowadzenie oceny, czy w sprawie nie przekroczono granic uznania administracyjnego, a więc czy organ nie dokonał dowolnej oceny stanu faktycznego.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zwróciła się do organu zatrudnienia z wnioskiem o umorzenie spłaty nienależnie pobranego świadczenia - zwrotu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych udzielonych na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w kwocie 22.231,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi.

W dniu 25.08.2009 r. została podpisana umowa nr [...] na refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych pomiędzy Dyrektorem Powiatowego Urzędu Pracy a A.P. - "A" z siedzibą w G., na mocy której skarżąca zobowiązała się m.in. do zatrudnienia skierowanych przez urząd 2 bezrobotnych na czas określony - co najmniej 24 miesiące lub nieokreślony, a urząd zobowiązał się m.in. do refundacji określonych w umowie kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk po spełnieniu warunków określonych umową - po 17 000 zł za każdego bezrobotnego, zwrot refundacji został zabezpieczony solidarnym poręczeniem cywilnym wymienionych w umowie osób.

Obowiązek zwrotu wskazanej należności wynika, z faktu rozwiązania wskazanej wyżej umowy. Pismem z dnia 15.10.2010 r. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy zawiadomił A.K. oraz poręczycieli o rozwiązaniu umowy o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych, na podstawie § 7 ust. 2 pkt 2 lit. (b) umowy nr [...] z dnia [...] r. oraz zobowiązał skarżacą do uiszczenia w terminie 30 dni należności w kwocie 25.137,75 zł w tym: 22.231,78 zł zrefundowany koszt wyposażenia stanowisk pracy, odsetek ustawowych w wysokości 2.905,97 zł naliczonych do 15.10.2010 r. oraz odsetek ustawowych od dnia 16.10.2010 r. do dnia zapłaty.

Godzi się zaznaczyć, że w toku postępowania strona skarżąca nie kwestionowała obowiązku spłaty należnej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia 14.10.2009 r., tj. od dnia uzyskania środków.

Nie sposób nie zauważyć, ze w bardzo obszernym uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda szczegółowo omówił dlaczego w jego opinii nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 76 ust. 7 pkt 1,2 i 4 omawianej ustawy, a Sąd tą szeroko umotywowaną opinię podziela.

Odmawiając stronie skarżącej umorzenia wskazanych należności organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, na których podstawie, w granicach uznania administracyjnego uznały, że pomimo zaistnienia pewnych przesłanek umożliwiających umorzenie nienależnie pobranych świadczeń stan faktyczny sprawy uzasadnia przypuszczenie, że sytuacja materialna strony skarżącej ulegnie poprawie i będzie ona mogła uiścić nienależnie pobrane świadczenia. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że taka decyzja pozostawałaby w sprzeczności z interesem społecznym.

Przede wszystkim wskazać należy, że zasadność umorzenia należności musi być oceniona z uwzględnieniem całokształtu sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o umorzenie, a także jej działalności na gruncie majątkowym. Z przedmiotowej dokumentacji wynika, że strona skarżąca posiada roszczenie związane ze zbyciem prawa do placówki wraz z wyposażeniem, którego koszty zostały zrefundowane przez organ zatrudnienia. W toku postępowania podnosiła, że nie otrzymała od kupującego zapłaty. Zgodnie zaś z pismem Komendy Powiatowej Policji w W. z dnia 13.12.2012 r. dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone. Nie mniej oczywistym jest, że powyżej opisana sytuacja nie wykluczała możliwości dochodzenia roszczenia w trybie cywilnoprawnym. Skarżąca zaś – jak to wynika z akt sprawy - pomimo podnoszenia trudnej sytuacji materialnej, nie podejmowała w tym zakresie jakichkolwiek działań.

Godzi się także podkreślić, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewoda podjął próbę zaktualizowania sytuacji materialnej skarżącej, kierując do niej pismo z dnia 14.01.2014 r. Skarżąca pomimo dwukrotnego awizowania tej przesyłki nie podjęła jej, a co za tym idzie nie udzieliła odpowiedzi na pytania organu.

W tym miejscu nie sposób nie zauważyć, że z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że poza tym przypadkiem strona skarżąca niejednokrotnie nie podejmowała kierowanych do niej przesyłek. Zatem w przypadku zarzutów dotyczących wykonywania usług przez pocztę oraz mając świadomość toczącego się postępowania rzeczą skarżącej było więc okresowe kontaktowanie się z właściwym, ze względu na wskazany adres, urzędem pocztowym celem ustalenia czy aktualnie nie przechowuje adresowanej do niej przesyłki, czy tez założenie konta "poste restante".

Wskazać należy, że strona skarżąca wskazała, że od dnia 02.12.2013 r. podjęła pracę w spółce z K., jednak na tę okoliczność nie przedstawia stosownej umowy o pracę, a jedynie potwierdzenie przelewu wynagrodzenia otrzymanego w lutym 2014 r. Stąd też nie było możliwym ustalenie choćby wymiaru czasu pracy w jakim skarżąca jest zatrudniona.

Również argumentacja dotycząca zaciągniętych przez rodzinę skarżącej bankowych kredytów konsumpcyjnych nie może zostać uznana za okoliczność szczególną, albowiem Powiatowy Urząd Pracy jest wierzycielem równorzędnym w stosunku do pozostałych wierzycieli skarżącej.

W aktach sprawy brak jest również dowodu potwierdzającego twierdzenie skarżącej o sprzedaży samochodu.

Co do argumentów skarżącej w zakresie braku rejestracji męża odwołującej w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. należy wskazać, że rejestracja w charakterze osoby poszukującej pracy, w przeciwieństwie do rejestracji w charakterze bezrobotnego nie jest uzależniona od posiadania na danym terenie zameldowania, co wynika z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących z dnia 12 listopada 2012r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1299).

Nadto nie sposób nie zaakcentować, że mimo powoływania się przez stronę skarżącą na trudną sytuację materialną swojej rodziny, stosunek pracy, z tytułu którego małżonek skarżącej osiągał wynagrodzenie w wysokości 5.645,00 zł. z dniem 01.06.2013 r. został rozwiązany na mocy porozumienia stron.

Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, wskazują na brak zaangażowania w dążeniu do zmiany trudnej sytuacji materialnej, na którą powołuje się strona skarżąca, a w konsekwencji powodują także uzasadnione wątpliwości co do faktycznej sytuacji materialnej skarżącej.

Godzi się w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodowy. Na gruncie postępowania administracyjnego ma bowiem w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Powyższe skłania do konkluzji, iż organy dokonały właściwych ustaleń w przedmiotowym zakresie i nie można zarzucić organom dowolności w zakresie oceny obecnej sytuacji majątkowej strony skarżącej, albowiem organy podjęły wszystkie konieczne kroku do należytego ustalenia stanu faktycznego.

Strona skarżąca nie wywiązała się z warunków określonych w zawartej umowie i nie zrealizowała celu publicznego utrzymania miejsc pracy. Zawierając umowę o refundację określonych wydatków odwołująca miała świadomość następstw braku wywiązania się z przyjętych na siebie obowiązków, zaś na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek dbania o interes wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa.

Nie sposób nie podkreślić, że strona skarżąca poprzez brak należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw związanych z zarejestrowaną działalnością gospodarczą pobrała nienależnie świadczenia, których umorzenia obecnie się domaga. Przy czym, istotnie jest także, że w toku postępowania strona skarżąca nie wykazywała się istnieniem woli dobrowolnego spłacenia, choć części tej należności.

Konkludując uznać należy, że organy administracji rozpoznając niniejszą sprawę w sposób należyty dokonały ustaleń faktycznych zatem Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Dodatkowo wskazać należy, że w toku całego postępowania stronie skarżącej zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto podjęte w sprawie rozstrzygnięcie mające charakter uznaniowy poprzedzone zostało uzyskaniem wymaganej opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ należycie wyjaśnił podstawy odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.