Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 497/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 16, art. 18 ust. 1, art. 22
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Bożenna Blitek ( spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 2 października 2017 r. A. S. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. S. i O. S.

Decyzją z dnia 22 stycznia 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania A. S. świadczenia wychowawczego na dzieci: M. S i O. S. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm.) w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku, gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Organ I instancji nie znalazł jednak podstaw do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, gdyż okoliczności oraz dokumentacja zgromadzona w toku prowadzonego postępowania związane z faktycznie sprawowaną opieką nie budziły wątpliwości, gdyż zarówno wnioskodawczyni, jak i jej małżonek wspólnie sprawują opiekę nad M. i O. Prezydent Miasta wskazał, że mąż A. S. jako pierwszy wystąpił do Urzędu Miasta z wnioskiem w dniu 31.08.2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci – M. S i O. S. i w dniu 20.10.2017 r. oraz 22.01.2018 r. na wniosek B. S. wydane zostały decyzje ustalające prawo do świadczenia wychowawczego w sprawie wymienionych wyżej dzieci. W związku z powyższym organ I instancji odmówił przyznania A. S. świadczenia wychowawczego na te same dzieci – M. S i O. S. w okresie od 01.10.2017 r. do 30.09.2018 r.

Pismem z dnia 12 lutego 2018 r. A. S. wiosła odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta w zakresie odmowy przyznania jej prawa do świadczenia na dziecko – M. S. W uzasadnieniu odwołująca się wskazała, że w dniu 2 października 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia wychowawczego na drugie i trzecie dziecko w jej rodzinie, tj. na M. S. oraz O. S. (czyli jej pierwsze i drugie dziecko). W dniu 9 stycznia 2018 r. otrzymała pismo z Urzędu Miasta z zawiadomieniem o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie niniejszego wniosku. Jednak, zdaniem A. S., organ nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w myśl art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie wskazał przesłanek, których ona nie spełniła, co skutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem prawa. Odwołująca się stwierdziła, że co prawda w uzasadnieniu decyzji organ argumentuje, że nie widział przesłanek do wezwania jej do uzupełnienia dokumentacji w związku z posiadaną dokumentacją w sprawie, jednak wezwania do uzupełnienia dokumentacji wysyłane do ojca dzieci, który również składał wnioski o przyznanie świadczenia, za każdym razem wymagały innych dokumentów i podparte były inną argumentacją. W związku z powyższym odwołująca się nie wiedziała jakich dokumentów organ będzie żądał. Odwołująca się stwierdziła, że organ w swojej argumentacji powołał art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który mówi, że w przypadku opieki sprawowanej równocześnie przez rodziców świadczenie wypłaca się temu, który pierwszy złoży wniosek, jednak – jej zdaniem - przepis ten nie zwalnia w żadnej mierze organu od rozpatrzenia wniosku zgodnie z obowiązującym prawem. A. S. nie zgodziła się również z opinią, że na wniosek ojca dzieci, złożony wcześniej, zostały wydane decyzje ustalające prawo do świadczenia na dzieci. Ustalone bowiem zostało prawo do świadczenia na jedno dziecko, tj. O. S. Natomiast na M. S. żaden z rodziców świadczenia nie pobiera, w związku z tym wniosek w tym zakresie powinien być wnikliwie rozpatrzony zgodnie z obowiązującym prawem. Odwołująca się wskazała, że wnioskując o przyznanie świadczenia na dzieci mąż przedłożył w Urzędzie Miasta postanowienie Sądu z dnia 15 maja 2012 r. wraz z protokołem, z którego niezbicie wynika, że oboje rodzice będą opiekować się dzieckiem. Sąd wtedy zaakceptował to ich porozumienie i na tej podstawie wydał postanowienie, w którym powierza wykonywanie władzy obojgu rodzicom. A. S. zaznaczyła, że z definicji władzy rodzicielskiej znajdującej się w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wynika, że jest to w głównej mierze obowiązek i prawo sprawowania pieczy nad dzieckiem i wychowywanie go. Zgodnie z art. 97 tego kodeksu, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom to każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania, czyli wychowywania dziecka i opiekowania się nim. Nie ma tu, zdaniem odwołującej się, rozróżnienia na rodziców żyjących razem i rozłącznie. Ani słowa również nie ma o miejscu zamieszkania. Odwołująca się wskazała, że art. 106 tego kodeksu mówi, że "sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i o sposobie jej wykonywania". Oznacza to, że orzeczenie o władzy rodzicielskiej (któremu z rodziców powierzyć władzę rodzicielską, któremu ograniczyć lub zawiesić), nie jest tożsame z orzeczeniem o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Potwierdzeniem tego jest art. 107 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że "Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej". Zdaniem A. S., wynika z tego dobitnie, że jeżeli rodzice są zgodni, to Sąd w orzeczeniu pozostawia im władzę rodzicielską i nie orzeka o sposobie jej wykonywania. Ta kwestia należy do rodziców dziecka, którzy miedzy sobą ustalają, bez ingerencji sądu, zakres i sposób jej wykonywania. Dopiero w sytuacji, kiedy nie są zgodni Sąd rozstrzyga o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Odwołująca się nie zgodziła się ze stanowiskiem organu dotyczącym ustalenia jednego miejsca zamieszkania B. S. Miejsce zamieszkania można bowiem mieć wyłącznie jedno i dotyczy to również dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską i to bez względu na sposób sprawowania opieki nad nim. Zdaniem A. S., tok rozumowania organu I instancji stoi w sprzeczności z obowiązującym prawem i zdaje się być nielogiczny, a w związku z tym wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sposób właściwy lub uznanie decyzji za nieważną w związku z naruszeniem art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia 15 marca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 14 i pkt 16, art. 4, art. 5 ust. 1-3 i art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 stycznia 2018 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że A. S., jak i jej mąż B. S. są uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego na ich wspólne dzieci, tj. M. S i O. S. Zarówno bowiem z akt przedmiotowej sprawy jak i akt oznaczonych sygnaturą Kolegium [...] wynika, że A. i B. S. są małżeństwem oraz mieszkają razem z dziećmi i równocześnie sprawują nad nimi opiekę. Wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci M. S i O. S. B. S. złożył w dniu 31 sierpnia 2017 r., natomiast A. S. wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na te dzieci złożyła w dniu 2 października 2017 r. Zatem - stosownie do art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegał wniosek złożony przez B. S., bowiem ten wniosek wpłynął do organu jako pierwszy. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na fakt, że A. S i B. S. tworzą wraz z M. S i O. S. rodzinę w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zbędnym było wzywanie odwołującej o uzupełnienie wniosku o dokumenty, o które już został wezwany jej mąż. W obu sprawach wystąpiono bowiem z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego na kolejne dzieci w rodzinie, a kwestią sporną było, czy B. S. sprawuje opiekę naprzemienną nad córką B. S. (pochodzącą z jego poprzedniego związku małżeńskiego), a co za tym idzie, czy B. S. można zaliczać do rodziny zarówno jej matki M. Ś., jak i B. S. Zdaniem Kolegium, zaliczenie B. S. do rodziny B. S. (tworzonej aktualnie przez niego, jego żonę A. S. oraz dzieci M. S. i O. S.) skutkuje uznaniem, iż M. S. jest drugim dzieckiem w rodzinie i świadczenie wychowawcze przysługuje na nią niezależnie od dochodu. Organ odwoławczy wskazał, że B. S. przedłożył w dniu 29 grudnia 2017 r. do akt sprawy odpis ugody zawartej w dniu 28 grudnia 2017 r. przed mediatorem z listy Prezesa Sądu Okręgowego, z której wynika, że od dnia 15 maja 2012 r. rodzice małoletniej B. S. współdziałają w sprawach dziecka i od piątku 18 maja 2012 r. przez kolejne tygodnie od piątku od godziny 1530 do następnego piątku do godziny 1530 opiekę nad B. sprawują naprzemiennie. Ugodzie tej Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt [...] nadał klauzulę wykonalności. Zdaniem organu odwoławczego, ujawnione dokumenty nie budzą wątpliwości i dlatego Kolegium uznało, że B. S. i jego była żona M. Ś. sprawują od maja 2012 r. opieką naprzemienną nad córką B. S., a zatem należy uznawać B. S. zarówno za członka rodziny jej ojca B. S., jak i jej matki, tj. M. Ś.. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że M. S. jest drugim dzieckiem w rodzinie B. S., a zatem świadczenie wychowawcze na nią przysługuje niezależnie od wysokości dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku 2016, skorygowanego przez ewentualne uwzględnienie utraty i uzyskania dochodu. Kolegium podniosło, że decyzją z dnia 15 marca 2018 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania B. S. - uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 stycznia 2018 r. o odmowie przyznania B. S. świadczenia wychowawczego na dziecko – M. S. i przyznało to świadczenie na okres od 1 grudnia 2017 r. do 30 września 2018 r. Natomiast decyzją z dnia 20 października 2017 r. nr [...] organ I instancji przyznał B. S. świadczenie wychowawcze na dziecko: O. S. na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. (na cały okres zasiłkowy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem, że skoro B. S. jako pierwszy złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci M. i O., to przyznanie i wypłata świadczenia wychowawczego mogła nastąpić wyłącznie na jego rzecz, natomiast A. S. należało odmówić ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na wymienione wyżej dzieci.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. S. wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 79a w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy i rozpatrzenia sprawy w ustawowym terminie. Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołuje artykuły ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, które nie są związane z jej sytuacją rodzinną (o niepełnosprawnym dziecku czy kryterium dochodowym), co służy jedynie zaciemnieniu i skomplikowaniu odpowiedzi oraz ukryciu braku logicznych argumentów w odpowiedzi, postępując wbrew art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że organ powołuje się na definicję rodziny, jednak nie potrafi właściwie zinterpretować posiadanego przez jej męża postanowienia sądu w zakresie opieki nad jego pierwszym dzieckiem z poprzedniego związku. Ponadto skarżąca podniosła, że SKO powołuje się również na art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jednak w ich przypadku świadczenie na M. S. za okres od 1 października 2017 r. do 30 listopada 2017 r. nie zostało przyznane ojcu dziecka, który jako pierwszy złożył wniosek. Zdaniem skarżącej, artykuł ten nie zwalnia organu z obowiązku rozpatrzenia wniosku drugiego rodzica zgodnie z obowiązującym prawem. Wniosek z dnia 2 października 2017 r. rozpatrzony został zatem z naruszeniem art. 79a oraz art. 35 i 36 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 21 pkt 5a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skarżąca wskazała, że dnia 29 grudnia 2017 r. jej mąż B. S. złożył w Urzędzie Miasta odpis ugody sporządzonej przed mediatorem sądowym, z której jasno wynika, że od maja 2012 r. sprawuje on wraz z M. Ś. opiekę naprzemienną nad córką B. S., co udowadniał już wcześniej "Rodzicielskim Planem Wychowawczym - Porozumieniem" zawartym we wrześniu 2016 r. Ponadto w ugodzie zawarta jest informacja o jednym (formalnym) miejscu zamieszkania dziecka. W dniu 10 stycznia 2018 r. nadając klauzulę wykonalności powyższej ugodzie Sąd, zgodnie z właściwością kompetencyjną, stwierdził w uzasadnieniu, że jest ona prawidłowa pod względem formalnym, zgodna z zasadami współżycia społecznego, nie jest sprzeczna z prawem, nie zmierza do obejścia prawa, a także jest zrozumiała i nie zawiera sprzeczności. W dniu 15 maja 2012 r. dokładnie to samo orzekł Sąd wydając postanowienie, w którym władzę rodzicielską powierzył obojgu rodzicom B. na podstawie ich porozumienia (zawartego w protokole z rozprawy) i ustalił jedno formalne miejsce zamieszkania. W opinii skarżącej, prowadzi to do wniosku, że zarówno organ I instancji, jak i SKO w sposób wybiórczy uznają ważność dowodów w sprawie. Jedno postanowienie sądu ma bowiem inną wartość dowodową, natomiast późniejsze, potwierdzające dokładnie to samo co pierwsze, tylko bardziej szczegółowo, cenione jest wyżej przez organy obu instancji. Zdaniem skarżącej, rażąco narusza to art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego. Ponadto skarżąca stwierdziła, że w sposób karygodny SKO zignorowało fakt, że decyzja organu I instancji została wydana na kilka miesięcy przed złożeniem przez nią wniosku, co stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 25 czerwca 2018 r. A. S. nie podzieliła argumentów SKO zawartych w odpowiedzi na skargę i stwierdziła, że w sprawie nie chodzi o przyznanie świadczenia w podwójnej wysokości, lecz o przyznanie świadczenia za październik i listopad 2017 r., za które to miesiące ani ona, ani jej mąż nie otrzymali tego świadczenia.

Na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. Sąd dopuścił dowód z akt administracyjnych w sprawie z wniosku B. S. z dnia 31 sierpnia 2017 r. o przyznanie świadczeń wychowawczych. Z akt powyższych wynika, że decyzją z dnia 15 marca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania B. S świadczenia wychowawczego na dziecko – M. S. i orzekło o przyznaniu B. S. świadczenia wychowawczego na dziecko – M. S. w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 30 września 2018 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało M. S. za kolejne dziecko w rodzinie pomimo nieprzedłożenia przez B. S. orzeczenia Sądu o sprawowaniu opieki naprzemiennej z matką dziecka z pierwszego związku - matką B. S. – nad B. S. Organ ten uznał za skuteczny w sprawie "odpis ugody zawartej w dniu 28 grudnia 2017 r. przed mediatorem z listy Prezesa Sądu Okręgowego", której to ugodzie Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt [....] nadał klauzulę wykonalności.

Sąd stwierdza z urzędu, że w aktach administracyjnych w sprawie z wniosku B. S. z dnia 31 sierpnia 2017 r. o przyznanie świadczeń wychowawczych znajduje się postanowienie z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skarga A. S. jest całkowicie nieuzasadniona.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie stanowią powołane przez organy obu instancji przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851).

Pozostaje poza sporem okoliczność, że mąż skarżącej B. S. złożył w dniu 31 sierpnia 2017 r. wniosek o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na M. S. ur. [....] r. i O. S. ur. [...] r. – jako na kolejne dzieci w rodzinie (dowód: prezentata na wniosku złożonym przez B. S.) na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r., tj. na okres, jaki przewiduje art. 18 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, który stanowi:

"Art. 18. 1. Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego."

Wniosek B. S. stał się wiec przedmiotem postępowania i wydanych decyzji w powyższym zakresie – co do okresu od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Bez znaczenia dla niniejszego postępowania jest okoliczność, czy wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie (przyznano świadczenia na rzecz obojga małoletnich, w całym okresie) czy też negatywnie (odmówiono świadczeń w całym okresie czy też w jego części), gdyż istotą sprawy jest to, czy skarżąca, jako żona B. S. i matka dzieci – M. i O., na które o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wniósł B. S., może skutecznie dochodzić ustalenia tego samego prawa na te same dzieci i na ten sam okres w sytuacji, gdy poza sporem pozostaje okoliczność, że oboje rodzice – B. S. i A. S. sprawują równocześnie opiekę nad M. S i O. S.

Zdaniem Sądu, w powyższej sytuacji rację mają organy obu instancji wskazując na treść art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, który wyklucza możliwość A. S. skutecznego dochodzenia ustalenia tego samego prawa na te same dzieci i na ten sam okres w sytuacji, gdy z takim samym wnioskiem jej mąż B. S. wystąpił wcześniej:

"Art. 22. W przypadku zbiegu prawa rodziców (...) do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców (...), który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców (...), świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. (...)"

Mają rację organy obu instancji wskazując, że z uwagi na fakt, że A. i B. S. tworzą wraz z M. S i O. S. rodzinę w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zbędnym było wzywanie odwołującej o uzupełnienie wniosku o dokumenty, o które już został wezwany jej mąż, skoro w obu sprawach wystąpiono z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego na kolejne dzieci w rodzinie, a kwestią sporną było tylko to, czy B. S. sprawuje opiekę naprzemienną nad córką B. S., pochodzącą z jego poprzedniego związku małżeńskiego, a więc czy B. S. można zaliczać do rodziny zarówno jej matki M. Ś., jak i B. S.

Sąd zaznacza, że mając na względzie powyższe stwierdzenia bez doniosłości prawnej w niniejszej sprawie pozostaje kwestia ustalenia czy B. S. sprawuje opiekę naprzemienną nad córką B. S., pochodzącą z jego poprzedniego związku małżeńskiego, a więc czy B. S. można zaliczać do rodziny zarówno jej matki M. Ś., jak i B. S., albowiem kwestia ta należała do postępowania z wniosku złożonego wcześniej niż wniosek skarżącej, a więc do postępowania z wniosku B. S. z dnia 31 sierpnia 2017 r. o przyznanie świadczeń wychowawczych.

Nie mniej jednak nie sposób nie dostrzec błędu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w decyzji z dnia 15 marca 2018 r. nr [...] o przyznaniu B. S. świadczenia wychowawczego na dziecko – M. S., który jednak nie polega na zawężeniu okresu o 2 miesiące, jak chce tego skarżąca, bowiem cały okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. był przedmiotem postępowania w sprawie z wniosku B. S., ale na niedostrzeżeniu przez organ odwoławczy charakteru postępowania mediacyjnego, które dotyczyć może postępowania procesowego, a więc takiego, do którego należą np. kwestie alimentacyjne. Przepisy o mediacji zawarte w art. 183¹-18315 kodeksu postepowania cywilnego (kpc), podobnie jak określający dopuszczalność ugody art. 184 kpc znajdują się w Księdze Pierwszej zatytułowanej "Proces" (Część Pierwsza - "Postępowanie rozpoznawcze"), obejmującej przepisy od art. 15 do art. 50539. Kwestie związane ze sprawowaniem opieki i władzą rodzicielską nie należą do cywilnego postępowania procesowego, ale do części nieprocesowej, znajdującej się w Księdze Drugiej zatytułowanej "Postepowanie nieprocesowe" i obejmują przepisy od art. 506 do art. 6948. Pewna trudność interpretacyjna postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności dla osób, które nie dostrzegły powyższego rozróżnienia należącego do podstawowych zasad nauki prawa wynika zapewne z tego, że z sentencji postanowienia z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego wynika, że Sąd nadał klauzulę wykonalności "ugodzie zawartej przed mediatorem (...) w dniu 28 grudnia 2017 r.", a dopiero w treści uzasadnienia tego postanowienia Sąd sprecyzował, że: "ugoda w przedmiocie alimentów podlega wykonaniu w drodze egzekucji, dlatego na podstawie powołanych przepisów należało orzec jak w sentencji".

Sąd zauważa, że sama skarżąca w odwołaniu wskazała na treść art. 106 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że: "sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i o sposobie jej wykonywania", jednak z przepisu tego nie wyciągnęła właściwych wniosków. Sąd zwraca uwagę na jednoznaczne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/17 (opubl. LEX nr 2436040) w zakresie ustalania opieki naprzemiennej rodziców dla potrzeb świadczenia wychowawczego. Sąd ten, podkreślając, że w kwestii pojęcia "opieka naprzemienna" stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest już utrwalone, jednoznacznie stwierdził, że "W braku orzeczenia sądowego istnienia opieki naprzemiennej rodziców nie można domniemywać w toku postępowania o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego" i podkreślił, że "pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu."

Jak już Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazał na wstępie rozważań, nawet kwestia błędnego przyznania B. S. świadczenia wychowawczego na małoletnią M. S. jako na drugie dziecko w rodzinie nie ma wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie, albowiem istotą niniejszej sprawy jest to, że skarżąca A. S. – żona B. S. i matka dzieci – M. S. i O. S., na które o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wniósł wcześniej jej mąż B. S., nie może skutecznie dochodzić ustalenia tego samego prawa na te same dzieci i na ten sam okres w sytuacji, gdy poza sporem pozostaje okoliczność, że oboje rodzice – B. S. i A. S. sprawują równocześnie opiekę nad małoletnimi M. S. i O. S.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne w niniejszym postępowaniu – z wniosku A. S. z dnia 2 października 2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. S. i O. S. - nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.