Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 671/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: uchylono zaskarżony wyrok i interpretację indywidualną
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, , po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1738/16 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 lutego 2016 r. nr IPPP3/4512-1027/15-2/ISZ w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 lutego 2016 r. nr IPPP3/4512-1027/15-2/ISZ, 3) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz T.S.A. z siedzibą w W. kwotę 897 (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji

Wyrokiem z 31 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1738/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę T.S.A. z siedzibą W. (dalej: Towarzystwo, Wnioskodawca) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 10 lutego 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny

2.1. 14 grudnia 2015 r. Towarzystwo wystąpiło do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie rozpoznania importu usług oraz zwolnienia z opodatkowania nabywanej usługi, a więc na gruncie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 760 ze zm.; dalej: u.p.t.u.).

2.2. W treści wniosku wskazano, ze wnioskodawca jest osobą prawną, towarzystwem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce. Wnioskodawca zawarł umowę z B. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych (Kontrahent), na podstawie której na rzecz Wnioskodawcy świadczona jest usługa dostarczania informacji m.in. w czasie realnym w przedmiocie notowań na giełdach, danych i wskaźników z różnych rynków finansowych, etc. (Umowa). Jak wynika z postanowień Umowy i składanych do niej poszczególnych zamówień, istotą powyższej usługi dostępu do informacji jest zapewnienie przez Kontrahenta na rzecz Wnioskodawcy dostępu do serwisu informacyjnego B., na potrzeby, którego to dostępu Kontrahent udostępnia stosowne oprogramowanie oraz sprzęt, bez których ww. dostęp (z przyczyn technicznych) byłby niemożliwy.

Wnioskodawca korzysta z zainstalowanego na własnym sprzęcie oprogramowania B. za pomocą, którego uzyskuje on bezpośredni dostęp do notowań, danych i informacji z rynków finansowych, danych i informacji dotyczących podmiotów notowanych na tych rynkach, komunikatów dotyczących notowań (dostęp ten dotyczy ww. danych i informacji w czasie realnym, jak i przeszłym (dane archiwalne). Serwis B. jest jednym z dwóch (obok serwisu R.) dostarczycieli najbardziej kompleksowych informacji z zakresu rynków finansowych, których używają uczestnicy rynków na całym świecie. Wnioskodawca ma również możliwość składania zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych - za ów terminal ponoszona jest opłata miesięczna, Wnioskodawca wskazał, że uiścił już takie opłaty. Wynagrodzenie Kontrahenta z tytułu przedmiotowej usługi może ulec zwiększeniu. Dzięki nabyciu ww. usługi Wnioskodawca może m.in.: a) uzyskiwać bezpośredni dostęp do notowań, oraz kompleksowych danych i informacji z rynków finansowych, kompleksowych danych i informacji dotyczących podmiotów notowanych na tych rynkach; b) dokonywać na potrzeby wewnętrzne w czasie rzeczywistym wyceny portfela inwestycyjnego funduszu; c) komunikować się za pośrednictwem B. z innymi uczestnikami rynków finansowych (w tym przede wszystkim z domami maklerskimi pośredniczącymi w obrocie); d) zawierać transakcje w imieniu funduszy na rynkach finansowych.

2.3. W związku z powyższym opisem zadano pytania: 1) Czy nabycie, jak i nabywanie w przyszłości od Kontrahenta, usługi dostępu do informacji, o której mowa w niniejszym wniosku, powinno być klasyfikowane przez Wnioskodawcę jako import ww. usługi w rozumieniu art. 2 pkt 9 u.p.t.u., z tytułu którego podatnikiem jest Wnioskodawca?

2) Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest pozytywna, to czy import powyższej usługi dostępu do informacji dokonywany przez Wnioskodawcę będącego towarzystwem funduszy inwestycyjnych, zarządzającym funduszami inwestycyjnymi, podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UEL.2006.347.1, ze zm.; dalej: dyrektywa VAT)?

3) Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2 jest pozytywna, to czy na Wnioskodawcy ciąży i będzie ciążył w przyszłości obowiązek składania właściwemu dla niego organowi podatkowemu stosownej deklaracji na potrzeby podatku VAT, tj. deklaracji VAT-9M, w której wykazaniu podlega i podlegać będzie import przedmiotowej usługi korzystającej ze zwolnienia od podatku VAT?

2.4. Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie od Kontrahenta mającego siedzibę na terytorium USA przedmiotowej usługi dostępu do informacji zobowiązuje Wnioskodawcę do rozpoznania importu (tej) usługi, o którym mowa w art. 2 pkt 9 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u., jednakże czynność ta podlega zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT. Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, nie ciąży na nim obowiązek składania z tego tytułu stosownej deklaracji dla celów podatku VAT, której dotyczy art. 99 ust. 9 u.p.t.u., tj. deklaracji VAT-9M.

2.5. Minister Finansów uznał stanowisko Wnioskodawcy w zakresie rozpoznania importu usług - za prawidłowe, a w zakresie zwolnienia z opodatkowania nabywanej usługi - za nieprawidłowe. Organ uznał, że import nabywanej usługi dokonywany przez Wnioskodawcę będącego towarzystwem funduszy inwestycyjnych, zarządzającym funduszami inwestycyjnymi - nie nosi znamion usług w zakresie zarządzania funduszami, wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT, a zatem nie jest objęty na mocy tego przepisu zwolnieniem od podatku. W konsekwencji czynności będące przedmiotem wniosku będą podlegały opodatkowaniu zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy stawką podstawową VAT 23%.

2.6. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Towarzystwo złożyło skargę do Sądu pierwszej instancji i wniosło o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzucając: 1) błędną wykładnię art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT polegającą na uznaniu, iż usługa dostarczania informacji (bieżących oraz archiwalnych) w przedmiocie notowań giełdowych, danych i wskaźników z różnych rynków finansowych etc., co do której po stronie Strony skarżącej zachodzi obowiązek rozpoznania jej importu na gruncie podatku VAT, nie mieści się w hipotezie (hipotezach) ww. przepisów, skutkiem czego import tej usługi nie podlega zwolnieniu od podatku VAT, lecz opodatkowaniu według stawki podstawowej ww. podatku (aktualnie: 23%);

2) niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. w zw. z art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT polegającą na błędnej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawnych wynikających z tych przepisów, a przez to odstąpienie od zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u.;

3) niewłaściwą - z uwagi na art. 14c § 1 O.p. - ocenę co do zastosowania art. 99 ust. 9 u.p.t.u., poprzez odstąpienie od wykładni i oceny ww. przepisu oraz uzasadnienia prawnego oceny istnienia obowiązku (bądź jego braku) stosowania tego przepisu przez Stronę skarżącą, czego bezpośrednim skutkiem jest odstąpienie przez organ podatkowy od udzielenia odpowiedzi na pytanie czy na Stronie skarżącej ciąży i będzie ciążył w przyszłości obowiązek składania właściwemu dla niego organowi podatkowemu stosownej deklaracji na potrzeby podatku VAT, tj. deklaracji VAT-9M, w której wykazaniu podlega (podlegałby) import przedmiotowej usługi korzystającej ze zwolnienia od podatku VAT.

2.7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji

3.1. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga jest niezasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił ją.

3.2. Zdaniem Sądu nie można stwierdzić, że podmiot świadczący usługę będącą przedmiotem wniosku o interpretację uczestniczy w działalności towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Podmiot ten przekazuje tylko informacje w ustalonym wcześniej zakresie. Sąd podzielił pogląd Ministra Finansów o konieczności odróżnienia usług doradczych, które związane są z prowadzeniem funduszu jako takiego, tzn. służą określeniu polityki inwestycyjnej polegającej m.in. na kupnie i sprzedaży aktywów, od świadczonych na rzecz Skarżącego usług o charakterze informacyjnym, ogólnego przeznaczenia, która może być nabywana przez dowolne osoby fizyczne lub prawne do różnych celów, a nie jedynie dla potrzeb zarządzania funduszami inwestycyjnymi.

Zdaniem Sądu, "zarządzanie" funduszami inwestycyjnymi, bez względu na to, jak szerokie znaczenie nadać temu pojęciu, z istoty swej wymaga bieżącego uczestniczenia w działalności specyficznej, typowej dla tego funduszu. Jednak opisana we wniosku usługa z istoty swej nie stanowi usługi mieszczącej się w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i ta okoliczność wyklucza zastosowanie do niej zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 12 u.p.t.u.

4. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną

4.1. Skargę kasacyjną wniosło Towarzystwo zaskarżając powyższy wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciło naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. oraz art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do niezasadnego uznania, że usługi opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełniają kryteriów uznania ich za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi" i w konsekwencji do odstąpienia od zastosowania ww. przepisów w stanie faktycznym sprawy.

4.2. Towarzystwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, według norm przepisanych.

4.3. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

4.4. W odpowiedzi na zawiadomienie skierowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, 567, 568, 695, 875) strony postępowania wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

5.1. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy usługi takie jak opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spełniają kryteriów uznania ich za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi" w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. oraz art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT.

Na wstępie należy wskazać, że podobne zagadnienia sporne były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt I FSK 499/18. Ponieważ Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w ww. wyroku, wykorzystuje argumentację w nim zawartą uznając ją za własną.

5.2. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

5.3. Zgodnie z ustawą z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 157 ze zm.):

1) fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe;

2) alternatywnym funduszu inwestycyjnym jest instytucja wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, w tym w ramach wydzielonego subfunduszu, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną, niebędącą funduszem działającym zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe;

3) zbiorczy portfel papierów wartościowych stanowi współwłasność łączną posiadaczy tytułów uczestnictwa; składniki zbiorczego portfela nie podlegają egzekucji prowadzonej z majątku uczestnika zbiorczego portfela, a następuje wyłącznie przez odkupienie tytułów uczestnictwa zbiorczego portfela papierów wartościowych; uczestnik nie może rozporządzać udziałem w zbiorczym portfelu papierów wartościowych ani udziałem w poszczególnych składnikach tego portfela.

5.4. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej "SFI"), określonymi przez państwa członkowskie.

Zwolnienia przewidziane w art. 135 ust. 1 dyrektywy VAT są autonomicznymi pojęciami prawa Unii, których celem jest uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich, i które należy rozważać w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT (zobacz w szczególności wyrok z dnia 9 grudnia 2015 r., [...], C-595/13, EU:C:2015:801, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).

Pojęcia użyte do określenia zwolnień, o których mowa w art. 135 ust. 1 dyrektywy VAT, należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą VAT jest pobierany od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika [patrz w szczególności wyroki: z dnia 28 października 2010 r., [...] (C-175/09, EU:C:2010:646, pkt 25); z dnia 17 stycznia 2013 r., [...] (C-543/11, EU:C:2013:20, pkt 25); z dnia 12 czerwca 2014 r., [...] (C-461/12, EU:C:2014:1745, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 16 listopada 2017 r., [...] (C-308/16, EU:C:2017:869, pkt 39, 45); z dnia 25 lipca 2018 r., [...] (C-5/17, EU:C:2018:592, pkt 29); a także z dnia 19 grudnia 2018 r., [...] (C-17/18, EU:C:2018:1038, pkt 37)].

Z brzmienia art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy wynika, po pierwsze, że nie ma on zastosowania do wszystkich funduszy, lecz wyłącznie do tych, które zostały zakwalifikowane jako SFI. Po drugie, zakresem stosowania tego zwolnienia objęte są rodzaje działalności, które można uważać za "zarządzanie".

5.5. W rozpoznawanej sprawie nie jest spornym, że fundusze, którymi zarządza wnioskodawca są SFI.

Spornym jest, czy przedmiotowa usługa dostępu do serwisu informacyjnego B. oparta na umowie z B. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych ma charakter usługi "zarządzania" w rozumieniu tego przepisu.

5.6. Transakcje "zarządzania", których dotyczy zwolnienie, muszą być "właściwe" dla działalności przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Ocena, co jest "właściwe" do zarządzania SFI, zależy od przedmiotu tego funduszu inwestycyjnego. Celem takiego funduszu inwestycyjnego jest zachowanie i pomnażanie majątku. Dlatego też właściwe dla zarządzania takim majątkiem jest wszystko, co musi czynić zarządca w celu zachowania powierzonych mu aktywów i osiągnięcia z nich przychodów. W tym celu musi on właściwie gospodarować przedmiotami należącymi do tych aktywów. Co w konkretnym wypadku wchodzi w skład takich działań, można zdefiniować jedynie w zależności od składników aktywów (patrz opina Rzecznik Generalnej J. Kokott w sprawie [...], C-595/13, EU:C:2015:327, pkt 49-50).

5.7. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że zakres zastosowania art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT obejmuje, poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelami, również funkcje polegające na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania (wyrok z dnia 4 maja 2006 r., [...], C-169/04, EU:C:2006:289, pkt 64).

Ponadto w wyroku w sprawie [...] z dnia 7 marca 2013 r. (C-275/11, EU:C:2013:141) Trybunał wyjaśnił, że świadczenia takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia "zarządzania" SFI (pkt 27).

Istotnym jest także, że usługi zarządzania świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią muszą stanowić w globalnej ocenie odrębną całość oraz spełniać szczególne i istotne funkcje z zakresu zarządzania SFI [patrz wyroki: z dnia 5 czerwca 1997 r., [...] (C-2/95, EU:C:1997:278, pkt 66); z dnia 4 maja 2006 r., [...] (C-169/04, EU:C:2006:289, pkt 70–72); a także z dnia 7 marca 2013 r., [...] (C-275/11, EU:C:2013:141, pkt 21)].

5.8. Z wniosku o interpretację wynika, że sporna usługa świadczona przez B. L.p. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych (Kontrahent) polega na dostarczaniu informacji m.in. w czasie realnym w przedmiocie notowań na giełdach, danych i wskaźników z różnych rynków finansowych, etc. Jej celem jest uzyskanie dostępu do informacji poprzez serwis informacyjny B., na potrzeby którego to dostępu Kontrahent udostępnia stosowne oprogramowanie oraz sprzęt, bez których ww. dostęp (z przyczyn technicznych) byłby niemożliwy. Serwis B. jest jednym z dwóch (obok serwisu R.) dostarczycieli najbardziej kompleksowych informacji z zakresu rynków finansowych, których używają uczestnicy rynków na całym świecie. Wnioskodawca ma również możliwość składania zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych.

Dzięki nabyciu ww. usługi Fundusz może m.in.:

- uzyskiwać bezpośredni dostęp do notowań, oraz kompleksowych danych i informacji z rynków finansowych, kompleksowych danych i informacji dotyczących podmiotów notowanych na tych rynkach,

- dokonywać na potrzeby wewnętrzne w czasie rzeczywistym wyceny portfela inwestycyjnego funduszu,

- komunikować się za pośrednictwem B. z innymi uczestnikami rynków finansowych (w tym przede wszystkim z domami maklerskimi pośredniczącymi w obrocie) i zawierać transakcje dotyczące lokat funduszu.

5.9. Odnośnie tak zakreślonych okoliczności istotna jest odpowiedź, czy tego rodzaju usługa może być uznana za stanowiącą odrębną całość oraz spełniającą szczególne i istotne funkcje z zakresu zarządzania SFI.

W tym kontekście warto zwrócić uwagę na wyrok TSUE z dnia 2 lipca 2020 r. w sprawie C-231/19 [...], w którym Trybunał orzekł, że art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że jedno świadczenie usług zarządzania realizowane poprzez platformę informatyczną należącą do usługodawcy będącego osobą trzecią na rzecz spółki zarządzającej funduszami, obejmujące zarówno specjalne fundusze inwestycyjne, jak i inne fundusze, nie jest objęte przewidzianym w tym przepisie zwolnieniem.

W sprawie tej spornym było, czy usługi świadczone przez osobę trzecią za pośrednictwem tzw. platformy informatycznej A., na którą składają się sprzęt, oprogramowanie i zasoby ludzkie, dostarczającej zarządzającym portfelami wyniki analiz rynkowych i monitorowania wyników i ryzyka, zapewniając wsparcie przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, nadzór zgodność z przepisami i pozwalającej wdrażać decyzje dotyczące transakcji, to jedno i to samo świadczenie, niezależnie od zarządzanych środków, korzystające ze zwolnienia od VAT.

Odnośnie tak zarysowanego zagadnienia spornego TSUE przede wszystkim stwierdził, że "analiza rynku, monitorowanie wyników, ocena ryzyka, kontrola zgodności z przepisami i usługi w zakresie realizacji transakcji są kolejnymi etapami świadczenia, które są na równi niezbędne do pomyślnego przeprowadzenia transakcji inwestycyjnych" i "w związku z tym takie świadczenie ma postać jednego świadczenia składającego się z różnych elementów o równoważnym znaczeniu" (pkt 33) oraz "powinno podlegać jednolitemu traktowaniu podatkowemu" (por. 40).

Mając to na uwadze Trybunał stwierdził, że skoro rozpatrywana usługa była przeznaczona do zarządzania różnego rodzaju inwestycjami, a w szczególności, że może być wykorzystywana bez rozróżnienia do zarządzania SFI oraz innymi funduszami, usługi tej nie można uznać za szczególną usługę zarządzania SFI, korzystającą ze zwolnienia przewidzianego w art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT (por. pkt 48 i 49).

Jak bowiem stwierdził w tej sprawie w swojej opinii Rzecznik Generalny Priit Pikamäe, celem zwolnienia przewidzianego w art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT nie jest przyznanie tego zwolnienia usługom zarządzania świadczonym za pośrednictwem platformy informatycznej, z której korzystają zarówno SFI, jak i fundusze inne niż SFI.

Jednocześnie w punkcie 71 tej Opinii Rzecznik stwierdził, że "Pragnę jednak podkreślić, że w okolicznościach innych niż te, które zostały przedstawione Trybunałowi w niniejszej sprawie, rzeczone zwolnienie mogłoby ewentualnie zostać przyznane na rzecz usług świadczonych zarządzającemu funduszami przez osobę trzecią, pod warunkiem że usługodawca dostarczy szczegółowych danych umożliwiających organom podatkowym określenie w sposób precyzyjny i obiektywny usług świadczonych konkretnie na rzecz SFI. W takiej sytuacji bowiem usługi świadczone wyłącznie na rzecz SFI mogłyby być zwolnione na podstawie art. 135 ust. 1 dyrektywy 2006/112, pod warunkiem że podmiot świadczący usługi zarządzania funduszami (lub korzystający z tych usług w przypadku odwrotnego obciążenia) zdoła dostarczyć organom podatkowym takie dane, co z podatkowego punktu widzenia skutkowałoby tym, że podobne sytuacje są traktowane w sposób obiektywny".

Wynika z tego, że orzeczenie TSUE w tej sprawie motywowane było jedynie tym, że sporne usługi zarządzania świadczone za pośrednictwem platformy informatycznej mogły być wykorzystywane przez usługobiorcę do zarządzania nie tylko SFI, lecz także innymi funduszami niebędącymi SFI, a nie z tego powodu, że nie spełniają one warunku uznania ich za usługi "zarządzania" w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT.

5.10. Uwzględniając zatem, że zakres usługi platformy informatycznej A., będącej przedmiotem analizy TSUE w sprawie C-231/19 [...], która świadczy szeroką gamę usług zarządzania inwestycjami, takich jak analiza rynków, kontrola wydajności, ocena ryzyka, kontrola przestrzegania przepisów prawa i przeprowadzanie operacji, pokrywa się zasadniczo z zakresem przedmiotowym usługi dostępu do serwisu informacyjnego B., odnoszącej się – w tej sprawie - wyłącznie do SFI, uznać należy, że sporna w tej sprawie usługa ma charakter usługi "zarządzania" w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT.

TSUE już w wyroku z 7 marca 2013 r. w sprawie C-275/11 [...] stwierdził bowiem, że usługi doradcze i informacyjne mogą być zaliczone do kategorii specyficznych usług objętych zakresem czynności "zarządzania" SFI w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT).

5.11. W konsekwencji należy stwierdzić, że świadczenie poprzez platformę informatyczną usług doradczych i informacyjnych dotyczących jedynie specjalnych funduszy inwestycyjnych, służących wspieraniu zarządzających portfelami przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, umożliwiające komunikowanie się z innymi uczestnikami rynków finansowych i zawieranie transakcji dotyczących lokat funduszu, spełnia kryteria uznania za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi" w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u.

5.12. Tym samym, usługi świadczone przez spółkę B. za pośrednictwem serwisu informacyjnego B. spełniają kryteria wypracowane przez Trybunał Sprawiedliwości w celu ustalenia, czy usługi świadczone przez podmiot trzeci na rzecz podmiotu zarządzającego funduszami mogą być zwolnione na podstawie art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT (art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u.), a mianowicie że usługi te stanowią w globalnej ocenie odrębną całość oraz spełniają szczególne i istotne funkcje z zakresu "zarządzania" SFI.

Funkcje bowiem serwisu informacyjnego B., podobnie jak funkcje platformy A. w sprawie C-231/19 [...], obejmują swoim zakresem cały cykl inwestycyjny, wspierając zarządzających portfelami przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz we wdrażaniu decyzji dotyczących transakcji, umożliwiając komunikowanie się z innymi uczestnikami rynków finansowych i zawieranie transakcji dotyczących lokat funduszu.

5.13. W konsekwencji za trafny uznać należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. oraz art. 135 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do niezasadnego uznania, że usługi opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w tej sprawie nie spełniają kryteriów uznania ich za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi".

5.14. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny z przedstawionych powyżej powodów na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i - rozpoznając skargę - na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację.

Wydając ponownie interpretację organ obowiązany jest uwzględnić wykładnię art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) u.p.t.u. zaprezentowaną w niniejszym wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. – odnośnie postepowania kasacyjnego oraz art. 200 P.p.s.a. – z tytułu kosztów postępowania za pierwszą instancję.