Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 602/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 132 ust 3
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją Nr [...]z dnia [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. D., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...]z dnia [...]umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wypłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za udział w wysokości 1/4 części ustalonego decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...]. znak [...]z tytułu przejęcia nieruchomości położonej w W. przy ul.[...]. o pow. 750 m2 z ogólnej pow. 11800m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że na wniosek Wojewódzkiego Zarządu Dróg i Mostów decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...]. orzeczono o wywłaszczeniu za odszkodowaniem określonej powyżej nieruchomości, stanowiącej własność J. P. która zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] przeznaczona została pod dom dziecka.

Wywłaszczona nieruchomość została przeznaczona pod budowę ulicy [...]. zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. z dnia [...]w sprawie przebudowy ulicy [...] na powiększonym terenie na odcinku od ul. [...]. do granicy miasta dł. ok. 8 km.

Z treści decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] zn. orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w/w nieruchomości wynika, iż odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało ustalone w wysokości 13.770,00 zł w tym: za grunt - 13.500,00 zł, za rośliny- 270,00 zł i przyznane spadkobiercom J. P. tj; Z. P., B. P., E. P., Z. P. w kwocie 3.442,50zł każdemu z nich. Do wypłaty ustalonego odszkodowania został zobowiązany Wojewódzki Zarząd Dróg i Mostów W. zgodnie z art. 12 pkt. 1 i art. 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 z 1974 r. poz. 64).

Wnioskiem z dnia [...]. E. D. zwróciła się o dokonanie waloryzacji kwoty 3.442,50zł i wypłatę odszkodowania za udział wynoszący 1/4 części za wywłaszczoną cześć przedmiotowej nieruchomości.

Organ zaznaczył, że Zarząd Dróg Miejskich w piśmie z dnia [...]przekazał informację, iż odnalazł w materiałach archiwalnych wniosek z dnia [...]. o wypłatę odszkodowania za grunt i rośliny nieruchomości przejętej pod budowę ulicy [...]. dla osób: Z. P. (3.442,50zł), B. P. (3.442,50zł), E. P. (3.442,50zł) i Z. P. (3.442,50zł) do rąk własnych oraz spis odszkodowań skierowanych do wypłaty, na którym zostały umieszczone daty realizacji wypłat. Następnie w piśmie z dnia [...] ZDM rozszerzył powyższą informację i wskazał, iż wypłaty kwoty odszkodowania w wysokości 13.770zł ustalonej decyzją wywłaszczeniową dokonano w dniu [...] Informacja ta wynika z załączonego do pism wniosku kierowanego do Działu Finansowego w dniu [...]o wypłatę odszkodowania za grunt i rośliny nieruchomości przejętej pod budowę ulicy [...]. oraz fragmentu spisu odszkodowań skierowanych do wypłaty, z którego wynika, iż łączna kwota odszkodowania wypłaconego do rąk własnych wynosiła odpowiednio dla: Z. P. - 3.442,50zł, B. P. -3.442,50zł, E. P. - 3.442,50zł i Z. P. - 3.442,50zł.

W tych okolicznościach decyzją z dnia [...]Prezydent W. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wypłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania za udział w wysokości 1/4 części ustalonego decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] z tytułu przejęcia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. o pow. 750m2 z ogólnej pow. 11800m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr[...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. D. zarzucając dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości zostało skarżącej wypłacone, podczas gdy brak jest dowodów potwierdzających tę okoliczność.

Zdaniem organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie kluczowym problemem jest ustalenie, czy Wojewódzki Zarząd Dróg i Mostów W. wypłacił odszkodowanie ustalone na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] za wywłaszczoną nieruchomość. Wojewoda stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny stanowi podstawę do uznania, że odszkodowanie ustalone na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...]zostało wypłacone spadkobiercom J. P. i wskazał, że ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie kwestia odszkodowania za nieruchomość została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną postępowanie w sprawie należało na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć z powodu jego bezprzedmiotowości. Podkreślił, że zgodnie z powszechnie panującym poglądem w judykaturze i doktrynie prawniczej ponowne rozpatrzenie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest dotknięte wadą skutkującą konieczność uznania takiej decyzji za nieważną.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] wniosła E. D. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenia przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych sprawy poprzez sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania przyjęcie, ze odszkodowanie należne skarżącej zostało jej wypłacone mimo, że brak jest dokumentów stwierdzających osobiste pokwitowanie odbioru przez skarżącą jakiejkolwiek kwoty tytułem odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości przy ul. P. w W. oraz błędne uznania, że fakt złożenia do Działu Finansowego wniosku o wypłatę odszkodowania oraz fragment spisu odszkodowań skierowanych do wypłaty jest tożsamy z dokonania operacji wypłaty środków pieniężnych do rąk własnych osoby uprawnionej mimo braku dokumentu zawierającego oświadczenie uprawnionej opatrzonego jej własnoręcznym podpisem potwierdzającego odebranie należnej kwoty;

- wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zaniechanie ustalenia przez organ prowadzący postępowanie ustalenia istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez niewskazanie okresu za jaki wnioskodawczym należna jest wypłata odsetek ustawowych za zwłokę w wykonaniu zobowiązania wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz niezwaloryzowanie kwoty ustalonego w dniu [...]. odszkodowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Wojewody [...] oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację potwierdzającą zasadność podniesionych zarzutów. Podniesiono, że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. dowolnie interpretując zgromadzony materiał dowodowy oraz nie ustalając należycie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. czyniąc to w sposób wybiórczy i nieodpowiadający rzeczywistości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz.1224) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wypłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń organów administracyjnych I i II instancji, decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego

W. z dnia [...] orzeczono wywłaszczenie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o pow. 750 m2 z ogólnej pow. 11800m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] i ustalono odszkodowanie w kwocie 13.770 zł w tym na rzecz Z. P., B. P., E. P. i Z. P. w kwocie 3.442,50zł. dla każdego z nich. Zgodnie z tym orzeczeniem podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania był Wojewódzki Zarząd Dróg i Mostów W.

Zgodnie z obowiązującym obecnie art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.

Wskazać należy, iż na dzień wydania orzeczenia ustalającego wysokość i sposób wypłaty odszkodowania, tj. [...]obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64).

Zdaniem Sądu regulacja zawarta w art. 132 ust. 3 obowiązującej obecnie ustawy o gospodarce nieruchomościami ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, o ile nie zostało ono oczywiście wypłacone uprawnionemu - byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Po 506/11).

W myśl art. 27 ust. 2 w/w ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości sumę odszkodowania przypadającą do wypłaty należy złożyć do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej natrafia na przeszkody prawne. Zgodnie z ustępem 3 w/w przepisu suma odszkodowania złożona do depozytu sądowego przechodzi na własność Państwa, jeżeli osoby uprawnione do odbioru nie podejmą jej w ciągu 5 lat od dnia doręczenia im wezwania do odbioru ze wskazaniem skutków niepodjęcia.

Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, iż organ I instancji w pierwszej kolejności podjął czynności mające na celu ustalenie, czy uprawnieni do otrzymania odszkodowania pobrali odszkodowanie, które ustalone zostało na ich rzecz zgodnie z w/w decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...].

W tym celu organ I instancji wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w W. - następcy prawnego zobowiązanego do zapłaty odszkodowania Wojewódzkiego Zarządu

Dróg i Mostów W. o udzielenie informacji, czy nastąpiła wypłata odszkodowania na rzecz spadkobierców J. P. za przedmiotową wywłaszczoną nieruchomość. Z pisma Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...]. wynika, że w związku z przeprowadzoną kwerendą materiałów archiwalnych dotyczących odszkodowania ustalonego w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] r za nieruchomość przeznaczoną pod budowę ulicy [...] ujawnione zostały dokumenty dotyczące wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a mianowicie wniosek kierowany do Działu Finansowego z dnia[...]. o wypłatę odszkodowania za grunt i rośliny nieruchomości przejętej pod budowę ulicy [...] dla osób: Z. P. (3.442,50zł), B. P. (3.442,50zł), E. P. (3.442,50zł) i Z. P. (3.442,50zł) do rąk własnych oraz spis odszkodowań skierowanych do wypłaty, na którym zostały umieszczone daty realizacji wypłat. Ze znajdującego się w aktach sprawy skanu wymienionego spisu odszkodowań wynika, że wypłaty kwoty odszkodowania w wysokości 13.770zł na podstawie decyzji wywłaszczeniowej zn. [...]dokonano w dniu [...]. Dodatkowo wskazać można, że za przyjęciem, iż doszło do realizacji świadczenia poprzez jego wypłatę przemawia również brak dowodów wskazujących na złożenie odszkodowania do depozytu sądowego. W myśl art. 27 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. sumę odszkodowania przypadającą do wypłaty należało złożyć do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawiała przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej natrafiała na przeszkody prawne.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś art. 80 k.p.a. stwierdza, że to, czy dana okoliczność została udowodniona organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Przepisy te stanowią rozwinięcie ogólnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7 k.p.a., stanowiącym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W ocenie Sądu wbrew zarzutom odniesionym w skardze przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organy w analizowanej sprawie zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał, a ze zgromadzonego materiału dowodowego wyciągnęły prawidłowe wnioski, oraz w sposób właściwy zastosowały zasadę swobodnej oceny dowodów.

W konsekwencji przyjąć należy, iż organy administracyjne w niniejszej sprawie - pomimo znacznego upływu czasu od daty zakończenia postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego, który to odstęp czasu spowodował obiektywne trudności w zebraniu pełnego materiału dowodowego w sprawie - w sposób jednak wystarczający wykazały, iż należne odszkodowanie zostało wypłacone spadkobiercom właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, żądanie waloryzacji odszkodowania jest w przedmiotowej sprawie bezpodstawne. Waloryzacja oznacza bowiem przerachowanie wysokości odszkodowania. Waloryzacja dotyczy okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 621/10). W sprawie niniejszej decyzja Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...]. wywłaszczeniowo-odszkodowawcza została opatrzona klauzulą prawomocności w dniu [...], a zatem biorąc pod uwagę, że wypłata odszkodowania nastąpiła w dniu [...], stwierdzić należy, że zachowany został trzymiesięczny termin określony wart. 12 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. liczony od dnia, w którym decyzja ustalająca odszkodowanie stała się ostateczna.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w przedstawionym stanie sprawy prawidłowo organ powinien był odmówić dokonania zwaloryzowania odszkodowania, a nie umarzać postępowanie ze względu na poprzednie rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją ostateczną, bowiem dotyczyła ona ustalenia odszkodowania, a nie jego waloryzacji. W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

Wobec powyższego, Sąd z mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.