Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1615/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. 1,  art. 152, art. 187 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 98a ust. 1-3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. S., K. S., H. S., M. W., L. W., M.P. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz M. S., K. S., H. S., M. W., L. W., M.P. i W. P. kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. S., K. S., H. S, M. W., L. W., M. P. i W. P. (dalej powoływani jako skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości [...] złotych z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego podziałem nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (obręb [...]) o łącznej pow. [...] m2.

Stan faktyczny

1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Prezydent W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] [...] oraz [...] z obrębu [ ...].

2. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2006 r.

3. Zawiadomieniem z dnia 23 maja 2007 r. Prezydent W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacneckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

4. W dniu 23 sierpnia 2007 r. na zlecenie organu biegły – rzeczoznawca majątkowy A. R. sporządził operat szacunkowy wskazujący na wzrost wartości z [...] złotych przed podziałem, na [...] złotych po podziale.

5. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Prezydent W. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości opisanej powyżej nieruchomości wywołanego podziałem w wysokości [...] zł.

6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania skarżących, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 sygn. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego zbadania.

7. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania Prezydent W. decyzją z dnia [..] maja 2008 r. nr [...] analogicznie ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł. Opłata ta ustalona została w wysokości 50 % wykazanego wzrostu wartości nieruchomości w oparciu o uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...]. Podstawą ustalenia opłaty był zaś powołany powyżej operat szacunkowy.

8. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą opłatę. Organ przywołując art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz .U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej powoływana jako ugn) wskazał, że zachowano trzyletni termin dla wydania decyzji ustalającej opłatę. Wzrost wartości został określony przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowy i jest on bezsporny. Również podzielenie opłaty adiacenckiej pomiędzy współwłaścicieli jest prawidłowe, brak jest bowiem podstaw do solidarnego obciążania opłatą. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 98a ust. 1a ugn do ustalenia opłaty stosuje się stawkę obowiązująca w dniu kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna. Stąd też pomimo, że obecnie maksymalna stawka opłaty wynosi 30 % to organy musiały zastosować stawkę wynikającą z uchwały z 2000 r. tj. 50 %. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że art. 233 ugn nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania.

9. Skarżący nie zgodzili się z tym orzeczeniem i wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza art. 98a i 233 ugn art. 7, 8, 10 i 77 ust. 1 Kpa oraz art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji. Skarżący wskazali, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji obowiązywał art. 98a ugn w nowej wersji ustalający maksymalną wysokość opłaty w wysokości 30 %. Tym samym uchwała z 2000 r. narzucająca stawkę 50 % opłaty nie powinna być podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących uchwała ta od daty wejścia w życie znowelizowanego art. 98a ust. 1 ugn tj. 22 października 2007 r. straciła ważność. Organ powinien zastosować przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji co wynika wprost z art. 233 ugn. Ponadto skarżący podnieśli zarzuty w zakresie naruszenia art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa.

10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organy administracji, orzekające w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

2. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z całkiem innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione. Sąd w żadnym razie nie podziela jakiegokolwiek z zarzutów podniesionych w skardze.

3. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 98a ust. 1-3 ugn. Zgodnie z art. 98a ust. 1 ugn jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić z tego tytułu, w drodze decyzji, opłatę adiacencką. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Jednakże art. 98a ust. 1a ugn nakazuje stosować uchwałę obowiązującą w dniu, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna, a więc w przedmiotowej sprawie uchwałę z dnia [...] marca 2000 r.

4. W świetle powyższego przesłankami dopuszczalności obciążenia opłatą adiacencką są:

- obowiązywanie uchwały określającej stawkę opłaty adiacenckiej w dniu, kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna;

- wzrost wartości nieruchomości wywołany decyzją o podziale, o ile decyzja ta została wydana na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres trwania prawa), a podział nie był dokonany na podstawie art. 95 ugn tj. niezależnie od ustaleń planu miejscowego;

- wydanie decyzji ustalającej opłatę w terminie 3 lat, od dnia kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna.

5. Sąd w niniejszej sprawie uwzględnił pogląd prawny zaprezentowany w precedensowym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. I OPS 5/09. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził jednoznaczne stanowisko, iż upływ trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 98a ust. 1 ugn dotyczy rozstrzygnięcia ustalenia opłaty adiacenckiej decyzją ostateczną. Jest to pogląd odmienny od prezentowanego dotychczas w wielu orzeczeniach sądu administracyjnych, w których wskazywano że chodzi o decyzję organu pierwszej instancji. Przy tym wyrok ten został wydany w składzie siedmiu sędziów na podstawie art. 187 § 3 ppsa. Orzeczenie to mimo, że wydane w okolicznościach określonego stanu faktycznego zawiera jednak abstrakcyjną ocenę, która znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie Sąd w niniejszej sprawie nie jest tym orzeczeniem związanym, jednak prezentowanie odmiennej linii orzeczniczej zaprzeczałoby istocie sądownictwa administracyjnego i destabilizowałoby pewność orzecznictwa sądowego.

6. Zaskarżona decyzja została wydana [...] lipca 2009 r. natomiast decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2006 roku. Ustalenie opłaty nastąpiło zatem z przekroczeniem trzyletniego terminu określonego w art. 98a ust. 1 ugn. Kolegium wydając decyzję w dniu [...] lipca 2009 r. naruszyło więc art. 98a ust. 1 ugn. Z tych względów konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ po dacie [...] stycznia 2009 r. nie było już podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia opłaty. Stało się ono bezprzedmiotowe i organ ponownie rozpoznając sprawę powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia opłaty.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.