Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1708/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi C.T. S. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez C.T. S. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej "Skarżąca", "Strona", "Beneficjent") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) utrzymująca w całości w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP") z (...) września 2018 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu (...) lutego 2014 r. pomiędzy PARP a Stroną została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. "Ekspansja zagraniczna kluczem do rozwoju C.T. S. sp. z o.o." (dalej: "Projekt") nr (...). Umowa została zmieniona pięcioma aneksami: nr (...) z (...) maja 2014 r., nr (...) z (...) września 2014 r., nr (...) z (...) marca 2015 r., nr (...) z (...) lipca 2015 r. oraz nr (...) z (...) grudnia 2015 r. Projekt dotyczył wzmocnienia działalności eksportowej Beneficjenta na rynku n. i b., a także zwiększenie jego międzynarodowej konkurencyjności zgodnie z opracowanym planem rozwoju eksportu, w oparciu o usługę wykonywania posadzek antypoślizgowych.

Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania Projektu w pełnym zakresie określonym harmonogramem rzeczowo-finansowym Projektu, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie, z należytą starannością, zgodnie z umową o dofinansowanie i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w tym zgodnie z zasadami polityk wspólnotowych, które są dla niego wiążące, przepisami dotyczącymi konkurencji, udzielania zamówień publicznych, pomocy publicznej, ochrony środowiska oraz równouprawnienia (§ 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie).

Ponadto zgodnie z § 6 ust. 1 umowy o dofinansowanie, warunkiem uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem było poniesienie ich przez Beneficjenta w związku z realizacją Projektu, zgodnie z postanowieniami Umowy, katalogiem wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem oraz zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności zaś najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów.

Zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym Projektu w brzmieniu nadanym aneksem nr (...) z (...) grudnia 2015 r. w kategorii wydatków Działania promocyjne i informacyjne, Beneficjent planował zakup reklamy w prasie branżowej. Zgodnie z § 11 ust. 1 umowy Beneficjent zobowiązany był do informowania opinii publicznej o fakcie otrzymania dofinansowania na realizację Projektu ze środków POIG zarówno w trakcie realizacji Projektu, jak i po jego zakończeniu.

W § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie określono obowiązki Beneficjenta w zakresie realizacji działań informacyjnych i promocyjnych poprzez umieszczenie co najmniej:

1) emblematu Unii Europejskiej spełniającego normy graficzne określone w załączniku I do rozporządzenia 1828/2006, oraz odniesienie do Unii Europejskiej;

2) odniesienia do Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego;

3) hasła określonego przez Instytucję Zarządzającą, podkreślającego wartość dodaną pomocy Wspólnoty, "Fundusze Europejskie - dla rozwoju innowacyjnej gospodarki" lub "Dotacje na innowacje", najlepiej z wyrażeniem "Inwestujemy w waszą przyszłość".

Na podstawie wniosku o płatność nr (...) Beneficjentowi wypłacono zaliczkę w wysokości 198.750,00 zł, przy czym (...) kwietnia 2014 r. Beneficjent otrzymał dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w wysokości 168.937,50 zł, natomiast (...) kwietnia 2014 r. otrzymał dofinansowanie z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości 29.812,50 zł. Wnioskiem o płatność nr (...) Beneficjent rozliczył 158.986,62 zł zaliczki.

Zaliczka wypłacona wnioskiem o płatność nr (...) i rozliczona wnioskiem o płatność nr (...) została m.in. przeznaczona na sfinansowanie części wydatków obejmujących dokumenty księgowe: polecenie wyjazdu służbowego nr (...) oraz fakturę nr (...), których kwalifikowalność była przedmiotem analizy PARP w ramach niniejszego postępowania.

W dniach (...) czerwca 2016 r. Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Warszawie, pełniąca funkcję Regionalnej Instytucji Finansującej (dalej: "RIF", "FMiŚP") przeprowadziła kontrolę na miejscu realizacji Projektu. W trakcie kontroli RIF zakwestionowała prawidłowość oznaczenia sfinansowanego w ramach Projektu materiału promocyjnego w kontekście wymogów zawartych w § 11 ust. 3 pkt 3 umowy o dofinansowanie. FMiŚP ustaliła, że artykuł promocyjny opublikowany w prasie branżowej nie zawiera pełnej informacji o dofinansowaniu, tj. hasła określonego przez Instytucję Zarządzającą, podkreślającego wartość dodaną pomocy Wspólnoty zgodnie z § 11 ust. 3 pkt 3 umowy. Powyższe ustalenia dotyczyły wydatków poniesionych na podstawie faktury nr (...) wystawionej przez S. B. M. C.s.c.

Ponadto RIF zakwestionowała wydatki na zakup paliwa, rozliczone w ramach polecenia wyjazdu służbowego nr (...), którego zakup nastąpił przed terminem odbycia wyjazdu służbowego.

Pismem z (...) lipca 2016 r. Beneficjent przedstawił swoje wyjaśnienia odnośnie kwestionowanych kosztów. Wskazano, że Strona nie miała wpływu na ostateczny kształt opublikowanego materiału. Odnośnie paliwa do samochodu służbowego Beneficjent wskazał, że auto zostało zatankowane 24 marca 2014 r. i nie było użytkowane do momentu wyjazdu służbowego na targi EUROGASTRO.

RIF nie uwzględniła argumentacji Beneficjenta odnośnie zakwestionowanych podczas kontroli wydatków. Ostatecznie Raport z kontroli został zaakceptowany z wynikiem pozytywnym z wyłączeniem wydatków poniesionych na podstawie faktury nr (...) (8.800,00 zł) i polecenia wyjazdu służbowego nr (...) (121,96 zł).

W związku z nieuregulowaniem przez Beneficjenta należności wynikającej z pisma PARP z (...) grudnia 2016 r., sygn. (...)) oraz z (...) kwietnia 2017 r. sygn. (...)), PARP pismem z (...) kwietnia 2018 r. sygn. (...)), wszczęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr (...).

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego PARP decyzją z (...) września 2018 r. nr jw. określiła Beneficjentowi zobowiązanie do zwrotu wraz z odsetkami środków w wysokości 6.599,12 PLN, przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie, w związku ze stwierdzeniem w Projekcie nieprawidłowości oraz rozwiązaniem umowy o dofinansowanie.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła odwołanie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Minister decyzją z (...) stycznia 2019 r. nr jw. utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy, uznając, że jest ona prawidłowa oraz zgodna z obowiązującym prawem. W uzasadnieniu Minister wskazał, że argumentacja, na którą powołuje się Beneficjent w odwołaniu, nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnił, że artykuł promocyjny nie zawiera wymaganych umową o dofinansowanie haseł. Co więcej, artykuł nie zawiera też żadnej informacji, że Strona jest beneficjentem pomocy współfinansowanej ze środków europejskich, w związku z czym, umieszczonych na końcu artykułu logotypów POIG i Unii Europejskiej, nie można powiązać z treścią tego artykułu.

W ocenie Organu odwoławczego, PARP prawidłowo dokonała oceny materiału dowodowego w sprawie i prawidłowo przyporządkowała ustalony stan faktyczny do obowiązujących Beneficjenta postanowień umowy o dofinansowanie i przepisów prawa.

Minister w pełni podzielił także uzasadnienie prawne decyzji organu I instancji. Brak wymaganych haseł stanowił bowiem naruszenie § 11 ust. 3 pkt 3 umowy, skutkiem czego wydatki poniesione na ww. artykuł nie mogły stanowić wydatków kwalifikowalnych w Projekcie.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm., dalej: "u.f.p."), co uprawniało dochodzenie od Beneficjenta, w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przedstawiając zarzuty Skarżąca podniosła, że organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędne zastosowanie art. 8, art. 7, art. 77, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i uznanie, że dopuszczenie się przez Skarżącą drobnych uchybień w realizacji umowy o dofinansowanie w zakresie publikacji materiału prasowego uzasadnia zwrot całości środków pieniężnych przeznaczonych na realizację tej publikacji, podczas gdy cel został w całości zrealizowany przez Skarżącą. Ponadto podniesiono, że Spółka poniosła koszty związane z publikacją, a powyższe okoliczności prowadzą do naruszenia zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej.

Rozwijając motywy skargi podkreślono, że Beneficjent zgodnie z umową dokonał publikacji i zawarł w niej w większość wymaganych przez umowę oznaczeń identyfikujących przedmiotowy program jako wspierany ze środków pochodzących z Unii Europejskiej. W publikacji tej zawarł, zgodnie z § 11 ust 3 umowy emblemat Unii Europejskiej spełniający normy graficzne określone w załączniku I do rozporządzenia 1828/2006 oraz odniesienie do Unii Europejskiej oraz odniesienie do Europejskiego Funduszu Regionalnego. Powyższe oznaczenie publikacji zatem w sposób jednoznaczny wskazywało na fakt uzyskania przez Skarżącą dofinasowania ze środków unijnych, a tym samym w odniesieniu do odbiorców publikacji należało uznać, że zostali oni w sposób jednoznaczny poinformowani o uzyskaniu dofinansowania na projekt, co oznacza, iż cel ww. przepisu umowy został w pełni zrealizowany przez Beneficjenta. Dalej Skarżąca wskazała, że brak hasła stanowi w istocie drobne uchybienie, które nie może skutkować automatycznym obowiązkiem zwrotu przez Beneficjenta całego dofinasowania pozyskanego od instytucji finansującej na ten cel, bowiem publikacja prasowa się ukazała, zaś Beneficjent poniósł koszty z tym związane, co w sposób należyty udokumentował. Co więcej zrealizował cel, jakim jest poinformowanie adresatów o pochodzeniu środków na projekt z funduszy unijnych. Zdaniem Skarżącej brak hasła nie oznacza braku realizacji celu, skoro inne wymogi i oznaczenia unijne zostały spełnione. Drobne uchybienie co do treści publikacji nie może zatem skutkować obowiązkiem zwrotu całej kwoty dofinansowania, bowiem narusza to zasadę zaufania do organów administracji. W ocenie Skarżącej, ustalona przez organy sankcja jest niewspółmierna do naruszenia.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko i zaprezentowaną w sprawie argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Inwestycji i Rozwoju, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 2077; dalej: u.f.p.) oraz zasady udzielania dofinansowań w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG), mające zastosowanie w tym konkursie.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że Strona skarżąca realizowała projekt pn. "Ekspansja zagraniczna kluczem do rozwoju C.T. Service sp. z o.o." w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Priorytet 6 Polska gospodarka na rynku międzynarodowym, Działanie 6.1 Paszport do eksportu, zaś przedmiotem kontroli Sądu była decyzja, wydana na podstawie art. 207 ust. 1 oraz 9 i 11 u.f.p. zobowiązująca Skarżącego do zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej wobec stwierdzenia, że przekazane środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184, (...) - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Z kolei z treści przepisów art. 207 ust. 8 i ust. 9 u.f.p. wynika, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu tych środków.

W pierwszej kolejności należy dokonać ogólnych zastrzeżeń odnośnie interpretacji art. 184 u.f.p. oraz art. 2 ust. 7, art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, w zakresie źródeł prawa określonych w art. 87 Konstytucji.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni pojęcia "innych procedur obowiązujących" przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. wyrok z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 598/10, opubl. LEX nr 7477520, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: z 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 727/12, z 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 132/11; wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).). Ponadto przyjąć należy, że ustawodawca do procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków zaliczał przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych lub też innych ustaw mających zastosowanie przy realizacji określonego projektu (np. ustawy z 7 lipca 2004 r. Prawo budowlane, czy też ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska).

Wymaga też wskazać, że procedura ustalania i korygowania nieprawidłowości oraz korekta finansowa, o której mowa w art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 są odrębnymi instytucjami. Pierwsza z ww. instytucji służy określeniu wysokości kwoty odejmowanej od kwoty dofinansowania i dokonywana jest przez odpowiednią instytucję na podstawie umowy o dofinansowanie. W następstwie tej operacji można, o ile zajdzie taka potrzeba, wszcząć procedurę odzyskiwania środków w trybie postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Natomiast druga instytucja znajduje zastosowanie wyłącznie w relacjach pomiędzy państwem członkowskim a Komisją Europejską i jako taka służy realizacji zadań właściwej Instytucji Zarządzającej.

Warto także zwrócić uwagę, że art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, nie jest podstawą nałożenia korekty finansowej na beneficjenta, jak również podstawą prawną odzyskiwania środków, a w efekcie podstawą wydania decyzji o zwrocie środków. NSA w wyroku z 12 czerwca 2014 r.(sygn. akt II GSK 2080/13, dostępny tamże) zasadnie wskazał, że jest dość oczywiste, że ustalenie oraz nałożenie korekty finansowej i zobowiązanie do zwrotu środków to odrębne od siebie instytucje. NSA zauważył również, że art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 kieruje obowiązek dokonywania korekt finansowych ogólnie do państwa członkowskiego. Nie można więc szukać w nim podstawy prawnej do działania w charakterze organu, w formie decyzji administracyjnej. Zaznaczył, że kompetencja w zakresie nakładania korekt finansowych określona w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z p. zm.; obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 383 z p. zm.; dalej: u.z.p.p.r.) jest wyłączną kompetencją Instytucji Zarządzającej, która nie może zostać scedowana na instytucje pośredniczące, zgodnie z art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r., co również potwierdza odrębność powyższych instytucji.

Przepisem prawa materialnego będącym podstawą prawną zwrotu środków jest art. 207 u.f.p. W tym artykule, realizując m.in. cel rozporządzenia nr 1083/2006 w zakresie eliminowania finansowych skutków nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków europejskich, szczegółowo uregulowano przesłanki zwrotu środków znajdujące zastosowanie do podmiotów prawa polskiego (krajowych beneficjentów). W tym kontekście należy podkreślić, że adresatami normy prawnej wynikającej z art. 207 u.f.p. (powołanego w decyzjach przez organy orzekające) są beneficjenci, podczas gdy adresatami normy prawnych wynikających z rozporządzenia nr 1083/2006 są przede wszystkim państwa członkowskie. Z tego też względu w sprawach o zwrot środków w pierwszej kolejności zastosowanie ma art. 207 u.f.p. Przepisy rozporządzenia nr 1083/2006 nie mogą być samodzielną podstawą prawną zwrotu środków przez beneficjenta (zob. Ł.M. Wyszomirski, Zwrot środków europejskich przez beneficjenta, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2013, nr 1, s. 77).

Należy też wskazać, iż podstawą żądania zwrotu środków jest również zaistnienie "nieprawidłowości". Rozporządzenie 1083/2006 w art. 2 pkt 7 definiuje nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Definicję nieprawidłowości znajdziemy także w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.), zgodnie z którą nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

Definicja ta określa przesłanki uznania danego czynu za nieprawidłowość. Panuje zgoda co do tego, że przesłanki te mają charakter łączny - brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość uznania danego czynu za nieprawidłowość, przy czym niedopuszczalne jest również wymaganie spełnienia innych przesłanek, nieuwzględnionych w tym przepisie, np. umyślności działania lub zaniechania (por. Justyna Łacny, Korekty finansowe nakładane przez Komisję Europejską na państwa członkowskie za niezgodne z prawem wydatkowanie funduszy Unii Europejskiej, WKP 2017 i literatura tam powołana ) .

Zgodnie z art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95 procedury dotyczące zastosowania wspólnotowych kontroli, środków i kar będą podlegały prawu Państw Członkowskich.

Na gruncie polskiego prawa regulacja procedur, o których mowa w art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95, a w konsekwencji tego wynikający z art. 70 rozporządzenia nr 1083/2006 obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych w związku z nieprawidłowościami zdefiniowanymi w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 – realizowany jest na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Ustawa ta w art. 207 ust. 1 nie używa terminu "nieprawidłowości" lecz terminów – "wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Zastosowane nazewnictwo nie zmienia jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 ( patrz: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r. , sygn. akt II GSK 5056/16; dostępny tamże).

Mając powyższe na względzie do stwierdzenia nieprawidłowości wymagane jest kumulatywne spełnienie trzech elementów. Pierwszy to naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa, drugi element to naruszenie prawa musi być wynikiem działania lub zaniechanie beneficjenta. Trzeci element ma miejsce wówczas, gdy naruszenie to powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

W związku z powyższym organ - aby móc zastosować korektę - musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechania) i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody.

W przedmiotowej sprawie procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p., stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta (...) lutego 2014 r. pomiędzy Stroną skarżącą a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości.

Strona skarżąca twierdzi, że organ odwoławczy dokonał wadliwych ustaleń faktycznych, albowiem Projekt został zrealizowany zgodnie z treścią Umowy.

Nie można w ocenie Sądu zgodzić się z takim twierdzeniem.

Mianowicie Skarżący był zobowiązany do przestrzegania zapisów umowy o dofinansowanie projektu, zawartej w dniu (...) lutego 2014 r. pomiędzy Stroną skarżącą a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości.

W świetle ustaleń poczynionych przez organ w ocenie Sądu zasadnym było stwierdzenie przez Ministra, że w sprawie zaistniały przesłanki wykorzystania przez Beneficjenta dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., bowiem Beneficjent naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie.

Z treści umowy zawartej w dniu (...) lutego 2014 r., a konkretnie z § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie, wynika niezbicie, że określono obowiązki Beneficjenta odnośnie zakresu realizacji działań informacyjnych i promocyjnych poprzez umieszczenie co najmniej:

1) emblematu Unii Europejskiej spełniającego normy graficzne określone w załączniku I do rozporządzenia 1828/2006, oraz odniesienie do Unii Europejskiej;

2) odniesienia do Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego;

3) hasła określonego przez Instytucję Zarządzającą, podkreślającego wartość dodaną pomocy Wspólnoty, "Fundusze Europejskie - dla rozwoju innowacyjnej gospodarki" lub "Dotacje na innowacje", najlepiej z wyrażeniem "Inwestujemy w waszą przyszłość".

Beneficjent – jak to wynika z treści zawartej umowy - zobowiązał się do realizacji Projektu w pełnym zakresie określonym harmonogramem rzeczowo-finansowym Projektu, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie, z należytą starannością zgodnie z umową o dofinansowanie i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w tym zgodnie z zasadami promocji projektu.

Dodatkowo - zgodnie z brzmieniem § 6 ust. 1 umowy - warunkiem uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem było poniesienie ich przez Beneficjenta w związku z realizacją projektu, zgodnie z postanowieniami umowy, katalogiem wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem oraz zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności zaś najkorzystniejszej realizacji nakładów do rezultatów.

Należy też zgodzić się z organem, iż zgodnie z Harmonogramem rzeczowo-finansowym Projektu (w brzmieniu nadanym aneksem nr (...) z dnia (...) grudnia 2015 r.), w kategorii wydatków Działania promocyjne i informacyjne Beneficjent planował zakup reklamy w prasie branżowej. Jednocześnie – jak to wyżej wskazano - na podstawie § 11 ust. 1 umowy - Beneficjent zobowiązany był do informowania opinii publicznej o fakcie otrzymania dofinansowania Projektu ze środków PO IG, zarówno w trakcie realizacji Projektu, jak i po jego zakończeniu.

Zdaniem RIF, tak jak to wykazano po przeprowadzeniu kontroli, materiał promocyjny opublikowany w prasie branżowej (na stronie internetowej Dziennika Gazeta Prawna), nie spełniał wymogów w kontekście § 11 ust. 3 pkt 3 umowy. Zarówno RIF, jak i organy stwierdziły, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż artykuł promocyjny nie zawierał pełnej informacji o dofinansowaniu, tj. hasła określonego przez Instytucję Zarządzającą, podkreślającego wartość dodaną pomocy Wspólnoty zgodnie z § 11 ust. 3 pkt 3 umowy. Było to podstawą do zakwestionowania wydatków poniesionych na podstawie faktury nr (...).

Zgodnie z ustaleniami organu I instancji, podtrzymanymi przez organ odwoławczy, artykuł promocyjny nie zawierał haseł wymaganych umową o dofinansowanie. Artykuł nie zawierał też żadnej informacji, że Strona jest beneficjentem pomocy współfinansowanej ze środków europejskich. W ocenie organu stanowi to naruszenie § 11 ust. 3 pkt 3 umowy, skutkiem czego wydatki poniesione na przedmiotowy artykuł nie stanowią wydatków kwalifikowanych w Projekcie.

W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu tym samym nie naruszyły przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu w sprawie w żaden sposób nie doszło też do naruszenia przepisów dot. postępowania administracyjnego, w tym wskazywanych w zarzutach skargi zasad ogólnych.

Sąd rozpoznając zarzuty skargi nie może zgodzić się z twierdzeniem Strony skarżącej, iż brak hasła jest drobnym uchybieniem i nie może skutkować zwrotem kwoty dofinansowania, a cel przez Stronę został osiągnięty. Sporny artykuł promocyjny nie zawierał wymaganych umową o dofinansowanie haseł, należy też zgodzić się ze stanowiskiem organu, że umiejscowionych na jego końcu logotypów POIG i Unii Europejskiej nie można powiązać z jego treścią.

Tym samym Skarżąca dopuściła się naruszenia wiążącej umowy o dofinansowanie, poprzez niedopełnienie ciążących na Beneficjencie obowiązków w zakresie publikacji materiału promocyjnego, w tym obligatoryjne elementy oznakowania wskazane w § 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Zawarcie przez Skarżącą tylko części elementów wymaganych przez umowę oznacza naruszenie jej postanowień.

Należy przy tym podkreślić, że gospodarzem postępowania jest organ i to on jest zobowiązany do zebrania materiału dowodowego. Powyższe nie oznacza, że Strona skarżąca może pozostać bierna. Przeciwnie - stronie przysługuje inicjatywa dowodowa i może sama zbierać i przedstawiać dowody, bądź wnioskować o ich przeprowadzenie przez organ. Jednakże organ przeprowadza dowody na okoliczności wątpliwe i jeżeli uzna, że z materiału dowodowego jakaś okoliczność została dostatecznie udowodniona, to winien zaprzestać poszukiwania dalszych dowodów potwierdzających tę okoliczność. Działanie takie w żaden sposób nie może zostać uznane za nieprawidłowe. Podkreślenia wymaga również, że jeżeli strona powołuje się na jakieś okoliczności, to winna je udowodnić.

Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych w art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p., nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 107 k.p.a

Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.gov.pl).

Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.