Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 144/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.141 § 1 pkt.1 lit.a, art.141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.92 ust.1, 98 ust.1, 99 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 234 poz 1997
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity
article: § 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 98 poz 892
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na  uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) del.NSA Elżbieta Makowska Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 891/10 w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od A. Ł. na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej kwotę 520 (pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 891/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.L.na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 98 ust. 1 i 99 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. Nr 98, poz. 892 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]o odmowie przyznania A.L. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Organ wskazał, że A.L.w dniu 21 stycznia 2010 r. wystąpił do Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w C. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w miejscu pełnienia służby. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy finansowej podnosząc, że funkcjonariusz od dnia 14 października 1997 r. do dnia 5 maja 2008 r. posiadał w miejscu pełnienia służby lokal, stanowiący odrębną własność, o powierzchni mieszkalnej 33,42 m², który zabezpieczał przysługujące mu minimalne normy zaludnienia i w związku z tym funkcjonariusz nie spełniał warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym do przyznania mu pomocy finansowej.

Komendant Główny Straży Granicznej podniósł w decyzji odwoławczej, że A.L.sprzedał lokal, a jego babcia, H. W. zrzekła się nieodpłatnie ustanowionej służebności i nie mieszka w lokalu, na nabycie którego funkcjonariusz wystąpił o przyznanie pomocy finansowej. Organ stwierdził, że na dzień mianowania do służby stałej A.L.posiadał lokal, spełniający przysługujące mu normy zaludnienia i nie ma znaczenia okoliczność, że w 2000 r. uzyskał on prawo do dodatkowej normy, w związku z narodzinami drugiego dziecka.

A.L.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie art. 98 ust. 1 w związku z art. 93 i art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, poprzez przyjęcie, że jego potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone i nie należy mu się pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W świetle art. 98 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast przepis art. 99 pkt 2 powołanej ustawy stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.

Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I OPS 7/09, w której stwierdzono, iż z prawem do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, wiążą się przewidziane w ustawie resortowe sposoby zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy, w szczególności chodzi tu o przydział lokalu mieszkalnego (art. 92, art. 94 ust. 1, art. 99 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 96 ust. 1 ustawy) i prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 98 ustawy). Prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie lokalu, a dopiero, gdy stosownego przydziału nie dokonano, a funkcjonariusz w służbie stałej nie posiada lokalu, to przysługuje mu świadczenie pieniężne, w szczególności zaś pomoc finansowa.

Sąd stwierdził, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest świadczeniem kompensacyjnym i jeżeli funkcjonariusz nie posiada lokalu, stanowi surogat zasadniczego uprawnienia funkcjonariusza. W powyższej uchwale NSA podniósł również, iż: "Funkcjonariuszowi nie przyznaje się (...) równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej (...)". Ta sama zasada dotyczy także pomocy finansowej, jako świadczenia pochodnego od uprawnienia podstawowego z art. 92 ustawy. Powołując się na tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 215/06 (publ. Lex nr 291455), Sąd wskazał, iż w sytuacji, gdy funkcjonariusz sam zapewnił sobie prawo do lokalu, spełnienie warunków, o jakich mowa w art. 92 ust. 1 w związku z art. 98 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, należy oceniać na dzień uzyskania lokalu, z którym wiąże się pomoc finansowa, o którą ubiega się funkcjonariusz.

Sąd zaznaczył, że przepis art. 98 ust. 1 ustawy jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest brak przydziału lokalu mieszkalnego. Prawo do pomocy finansowej jest więc powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Straży Granicznej, nieposiadania odpowiedniego pod względem przysługujących mu norm zaludnienia lokalu w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Mając na względzie art. 99 ust. 2 Sąd stwierdził, że dla ustalenia, czy odwołujący się posiadał prawo do uzyskania pomocy finansowej, koniecznym było rozstrzygnięcie, czy w dacie złożenia przez niego wniosku w sprawie jej przyznania, przysługiwało mu uprawnienie do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że A.L.w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową – w dniu 21 stycznia 2010 r. – był funkcjonariuszem w służbie stałej (od 4 października 1999 r.), nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, złożył stosowny wniosek o przyznanie mu pomocy finansowej oraz dokumenty potwierdzające fakt nabycia lokalu w miejscowości pełnienia służby. Ponadto posiadał prawo do 4 norm zaludnienia. Zdaniem Sądu spełniał także warunki do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.

Sąd podał, że skarżący wraz z żoną w dniu 14 października 1997 r. uzyskali na podstawie umowy darowizny lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 47 m² (33,42 m² łącznej powierzchni mieszkalnej) nr [...] położony w C. przy ul. [...]. Lokal ten na wniosek osoby obdarowującej – H. W. – został obciążony dożywotnią służebnością osobistą mieszkania w całym przedmiotowym lokalu (akt notarialny Repertorium A nr [...]). W dniu 5 maja 2008 r. funkcjonariusz zbył posiadany lokal (akt notarialny Repertorium A nr [...]), a w dniu 6 grudnia 2008 r. nabył lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni użytkowej 60,57 m², położony w C. przy ul. [...] (akt notarialny z dnia 6 grudnia 2008 r. Repertorium A nr [...]). A.L.w dniu zbycia lokalu posiadał prawo do czterech norm zaludnienia i – stosownie do § 4 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz.U. Nr 99, poz. 898 ze zm.) – przysługiwał mu lokal o powierzchni mieszkalnej od 28 do 40 m². Na dzień 2 czerwca 2000 r., w którym urodziło się funkcjonariuszowi drugie dziecko, posiadany lokal, dodatkowo obciążony prawem dożywocia, nie spełniał norm zaludnienia, przysługujących funkcjonariuszowi. Nie można było więc uznać, że A.L.w dacie zbycia lokalu posiadał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, z tego względu nie istniała żadna negatywna przesłanka, wykluczająca możliwość przyznania funkcjonariuszowi pomocy finansowej, stosownie do art. 98 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.

Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie do przeliczenia przysługujących A. L. norm z uwzględnieniem obciążenia lokalu prawem dożywocia, wynikającego z księgi wieczystej oraz rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.).

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2010 r. wniósł Komendant Główny Straży Granicznej, zaskarżając w całości powyższy wyrok i wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

– na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w związku z art. 92 ust. 1 i art. 99 pkt 2 wskazanej ustawy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. Nr 96, poz.617) przez błędną ich wykładnię i zastosowanie,

– na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania sądowego, tj. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ 1 p.p.s.a. i art. 99 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (dalej ustawa) przez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący nie posiadał lokalu mieszkalnego odpowiadającego normie zaludnienia oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 93 ustawy przez przyjęcie, że do normy zaludnienia przysługującej funkcjonariuszowi należy uwzględnić prawo służebności mieszkania i w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz.U. Nr 99, poz. 898 ze zm.) przez pominięcie w uzasadnieniu wyroku, a podniesionych w uzasadnieniu decyzji i odpowiedzi na skargę nieustawowej podstawy prawnej przydziału lokalu w celu poprawy warunków mieszkaniowych funkcjonariusza.

W uzasadnieniu wskazano, że wydany wyrok narusza wskazane przepisy ustawy o Straży Granicznej poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że skarżący był uprawniony do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, skoro w dacie kupienia nowego mieszkania posiadany dotychczas lokal mieszkalny nie spełniał przysługującej mu normy zaludnienia. Organ podniósł, że gramatyczna wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż prawo do lokalu mieszkalnego, przysługujące funkcjonariuszowi Straży Granicznej, realizowane jest przede wszystkim przez przydzielenie lokalu decyzją administracyjną na wniosek funkcjonariusza. Prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu powstaje dopiero, gdy przydziału takiego właściwy organ Straży Granicznej nie dokonał. Taka wykładnia wskazanych przepisów znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r. (I OPS 1/99). W ocenie organu ustalenie prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, i zastępczo pomocy finansowej, powinno być dokonane na dzień mianowania do służby stałej (art. 92 ust. 1) bądź przeniesienia do służby w innej miejscowości (art. 100 ust. 1). W sprawie jest bezsporne, że skarżący w dacie mianowania do służby stałej posiadał lokal spełniający przysługującą mu normę zaludnienia, tak dla trzech osób, tj. 21 m², a także z uwzględnieniem osoby darczyńcy mającej służebność mieszkania, tj. łącznie 28 m², przyjmując minimalną normę 7 m² na osobę. Nabycie lokalu mieszkalnego w drodze darowizny, podobnie jak i w drodze spadkobrania, jeżeli zajmowana przez funkcjonariusza część mieszkania odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej według norm zaludnienia wyłącza prawo do pomocy finansowej (por. uchwała NSA I OPS 7/09 z 18 listopada 2009 r. dotycząca prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego). Powołanie w zaskarżonym wyroku tezy z wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2007 r. (I OSK 215/06) jest nietrafne, gdyż wyrok ten dotyczył innego stanu faktycznego.

Zdaniem organu Sąd mylnie przyjął, że w dacie sprzedaży przez skarżącego posiadanego lokalu na organie Straży Granicznej ciążył obowiązek przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a skarżący był uprawniony do takiego lokalu, odpowiadającego przysługującej mu w tej dacie normie zaludnienia. Zmiana normy zaludnienia, jej zwiększenie lub zmniejszenie, nie wpływa na reaktywowanie prawa z art. 92 ust. 1 ustawy do przydziału lokalu mieszkalnego.

Podniesiono ponadto, że z przepisów ustawy o Straży Granicznej wynika, że wniosek funkcjonariusza w sprawie pomocy finansowej musi być poprzedzony wnioskiem o przydział lokalu, dopiero bowiem funkcjonariuszowi, który nie otrzymał przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. A.L. nie występował z wnioskiem o przydział lokalu, co uszło uwadze Sądu.

Zdaniem organu Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając wydane w sprawie decyzje naruszył także przepisy art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowiące o kontroli działalności administracyjnej pod względem zgodność z prawem przez przyjęcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., że organy naruszyły art. 98 w związku z art. 99 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała ocena dotycząca zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w związku z art. 92 ust. 1 i art. 99 pkt 2 wskazanej ustawy oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej przez błędną ich wykładnię i zastosowanie.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jednocześnie w art. 99 pkt 2 wskazany został jeden z przypadków, w których nie przydziela się funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, to jest wówczas, gdy funkcjonariusz ten posiada w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. W myśl zaś art. 98 ust. 1 omawianej ustawy funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Przedstawiając regulację dotyczącą powyższych kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że prawo funkcjonariusza Straży Granicznej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, wyrażone w art. 92 ustawy o Straży Granicznej realizuje się przez przydział mieszkania, prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu i prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przy czym prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie lokalu, a pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest świadczeniem kompensacyjnym.

Omawiając powyższe kwestie Sąd odwołał się do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 7/09, wskazał też, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego może otrzymać tylko taki funkcjonariusz, który nie posiada lokalu mieszkalnego odpowiedniego pod względem przysługujących mu norm zaludnienia w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

Przedstawione wyżej rozważania Sądu I instancji podzielił w skardze kasacyjnej Komendant Główny Straży Granicznej, zakwestionował natomiast ocenę wyrażoną w zaskarżonym wyroku, że w dniu złożenia wniosku, to jest 21 stycznia 2010 r. A.L. spełniał warunki do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej i mógł się ubiegać o przyznanie pomocy finansowej stosownie do art. 98 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Stanowisko to należało podzielić.

Jak słusznie bowiem wskazano w skardze kasacyjnej ustalenie prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, a zastępczo pomocy finansowej, powinno być dokonane nie na dzień uzyskania lokalu, z którym wiąże się pomoc finansowa, czy też na dzień sprzedaży dotychczas posiadanego lokalu, lecz na dzień mianowania do służby stałej, co wyprowadzono z brzmienia art. 92 ust. 1 ustawy.

Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, A.L.w dniu 4 października 1999 r. mianowany został funkcjonariuszem w służbie stałej. W dacie tej mógłby nabyć prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 92 ust. 1 ustawy), zaś w razie nieotrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale przysługiwałaby mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o której mowa w art. 98 ust. 1 ustawy. Jednakże w razie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek negatywnych wskazanych w art. 99 ust. 1 ustawy nie powstaje wskazane wyżej prawo do lokalu mieszkalnego, nie może też być zrealizowana zastępcza forma jego udzielenia w postaci przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu.

Taka właśnie sytuacja występowała w rozpoznawanej sprawie, bowiem w dniu14 października 1997 r. małżonkowie A. i S. L. uzyskali w drodze darowizny dokonanej przez H. W. lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni użytkowej 47 m2, w tym 33,42 m2 powierzchni mieszkalnej położony w C. przy ul. [...], a więc znajdujący się w miejscowości pełnienia służby. Lokal ten na wniosek obdarowującej został obciążony dożywotnią służebnością osobistą mieszkania w całym lokalu. Chociaż słusznie zauważono, że w świetle regulacji zawartej w art. 93 ustawy babcia funkcjonariusza nie mogła być uznana za członka jego rodziny, którego uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, to w istocie kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Skoro bowiem minimalna norma zaludnienia wynosi 7 m2 na osobę, to bez względu na to czy obliczenia dokona się dla rodziny funkcjonariusza składającego się wówczas z trzech osób, czy nawet dodatkowo z uwzględnieniem osoby ówczesnej dożywotniczki, to posiadany lokal spełniał w dacie mianowania do służby stałej normy zaludnienia.

Podnieść należy, że powołany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 20007 r. sygn. akt I OSK 215/06 dotyczył odmiennej sytuacji od występującej w rozpoznawanej sprawie, bowiem funkcjonariusz, który ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej w dacie mianowania funkcjonariuszem służby stałej nie posiadał lokalu mieszkalnego.

Stwierdzić należy, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 141 § 4 p.p.s.a. miały pochodny charakter w stosunku do rozważanych wcześniej i uznanych za uzasadnione zarzutów materialnoprawnych.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaistniały w sprawie przesłanki do zastosowania art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z przyczyn, które wcześniej przedstawiono uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy, rozstrzygając o kosztach postępowania w oparciu o art. 203 pkt 2 tej ustawy.