Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 414/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1, art. 151, art.153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 2 ust.1 pkt 3, § 5 ust. 5 i 6, § 13r
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. –G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacyjnego i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej przyznawanej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody oddala skargę. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1505), ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 477) § 2 ust. 1 pkt 3, § 5, § 13r rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 z ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania B. W.-G. pomocy finansowej przyznawanej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 30 października 2018 r. B. W. – G. reprezentowana przez K. G. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. W załączniku nr 2 do wniosku strona zadeklarowała działki ewidencyjne położone w województwie ł. i m.

Pismem z dnia 31 października 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez dołączenie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę.

W dniu 16 listopada 2018 r. w odpowiedzi na powyższe wezwanie K.G. złożył protokół częściowy z oszacowania szkód nr 59 sporządzony w dniu 12 października 2018 r. przez komisję (gmina Puszcza M.) powołaną przez Wojewodę M. oraz pismo Urzędu Miasta S. z dnia 9 października 2018 r. informujące, że szacunku szkód użytków zielonych dokonywano w tym samym okresie co szacunku strat w zbożach, tj. od 31 maja 2018 r. do 10 lipca 2018 r. wskazano ponadto, że dopuszczalne jest tylko szacowanie szkód w uprawach zgodnie ze wskazaniami IUNG-PIB oraz pismo z dnia 15 października 2018 r. Wójta Gminy S. informujące, że wniosek o oszacowanie szkód złożony w dniu 24 września 2018 r. został złożony po terminie, do którego możliwe było dokonanie szacunku.

W dniu 27 listopada 2018 r. do siedziby Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęło pismo z wyjaśnieniami pełnomocnika strony, do którego załączył pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego, z treści którego wynika, że doszacowaniem można było objąć wyłącznie uprawy niewykopanych ziemniaków i buraków cukrowych w uprawach towarowych. Zgodnie z pismem gminna komisja oprócz ziemniaków oszacowała szkody w tuz, trawach na gruntach ornych i malinach. Z kolei w piśmie z dnia 7 listopada 2018 r. Wójt Gminy S. poinformował o nie potwierdzeniu protokołu z oszacowania szkód.

Pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących zbiorczego protokołu zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły szkody.

W piśmie z dnia 28 grudnia 2018 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniła, że protokół zbiorczy podpisany przez członków komisji, którzy oszacowali wpływ suszy w 2018 r. na zbiory potrawów na użytkach zielonych przed ich zbiorem, został podpisany przez zainteresowanego rolnika, a następnie przekazany w dwóch egzemplarzach do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. przez Urząd Gminy S.. Z niezrozumiałych dla skarżącej względów, zarówno prawnych, jak i merytorycznych, Urząd Wojewódzki w Ł. nie udostępnił rolnikowi podpisanego protokołu, a tym samym uniemożliwił jego przedłożenie do wniosku. Niemniej jednak przedmiotowy protokół jest dostępny dla Biura Powiatowego ARiMR na drodze urzędowej pomiędzy organami administracji.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania B. W.-G. pomocy finansowej przyznawanej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi wskazując, że w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych bez dodatkowego załącznika nie udało się ustalić wysokości strat i rodzajów upraw dotkniętych zjawiskiem atmosferycznym.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. W.-G. podniosła, iż fakt wystąpienia w 2018 r. suszy na terenie, na którym jest położone jej gospodarstwo rolne, został bezspornie i oficjalnie potwierdzony. Odnośnie nie przedłożenia wymaganego prawem protokołu zbiorczego, strona wyjaśniła, iż jest to następstwem "zawłaszczenia" przez Urząd Wojewody Ł. przedmiotowego dokumentu, na co wskazywała w toku postępowania przed organem I instancji.

Ponadto w piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r. stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o przysługującym prawie zapoznania się i wypowiedzenia, co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, strona wyjaśniła, że straty plonów na użytkach zielonych powstały po pierwszym pokosie na tych użytkach, a ich szacunkowa wielkość wynosiła ok. 30-50%. Straty te zostały częściowo udokumentowane w protokołach oszacowania sporządzonych przez Urząd Gminy Puszcza M. (protokół przedłożony organowi) oraz Urząd Gminy S. (protokół zawłaszczony przez Urząd Wojewódzki w Ł. Natomiast pozostałe gminy – Ł., N. oraz Urząd Miasta S. nie dochowały ciążących na nich obowiązków dokonania oszacowania strat, argumentując powyższe zaniechanie złożeniem wniosku po upływie terminu technologicznego okresu zbioru.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy wskazując, że zasady przyznawania pomocy dla producentów rolnych, w których gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018r. suszy lub powodzi uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.).

Odwołując się do treści § 13 r. i § 5 cyt. rozporządzenia organ odwoławczy wyjaśnił, że pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zaistnieją następujące okoliczności:

1) w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej,

2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra, elementy określone w § 13 r ust. 5 rozporządzenia z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkód.

Zdaniem organu złożony przez skarżącą wniosek nie był kompletny, gdyż nie załączono do niego prawidłowo sporządzonego protokołu z oszacowania szkód spowodowanych suszą. Przedłożony przez stronę protokół został sporządzony na zasadach ogólnych z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego powadzonego przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) oraz z pominięciem przepisów ustawy o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Konsekwencją powyższego było stwierdzenie, że komisja szacująca straty zaistniałe w gospodarstwie skarżącej dokonała swoich ustaleń z pominięciem danych zawartych w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a sporządzony przez nią dokument, nie odpowiada wymogom określonym w §13 r ust. 6 pkt 1 rozporządzenia z 2015 r. Z ostatecznego protokołu oszacowania szkód oraz wyjaśnień [...] Urzędu Wojewódzkiego wynika, że szkód nie można było oszacować, a gminna komisja dokonała szacunku pomimo sprzeciwu do powiadomienia o zamiarze wszczęcia procedury szacowania szkód. Tym samym z uwagi na brak możliwości oszacowania powstałych szkód niemożliwe było przyznanie wnioskowanej płatności.

Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 951/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi B. W. –G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazując na naruszenie art. 6, art. 8 i art. 11 oraz 107 § 3 k.p.a. wskazał, że przyczyną odmowy przyznania stronie pomocy finansowej przez organ pierwszej instancji było niezłożenie przez skarżącą załącznika do wniosku, tj. zbiorczego protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód. Strona w odwołaniu podniosła, że nie była w stanie złożyć załącznika, ponieważ został "zawłaszczony" przez Urząd Wojewódzki w Ł.. Natomiast organ odwoławczy, nie analizując treści uzasadnienia organu I instancji stwierdził, że odmowa przyznania płatności nastąpiła ze względu na brak szkód. Jako przyczynę odmowy przyznania pomocy wskazał na wadliwość ostatecznego protokołu oszacowania szkód, tj. protokół sporządzony został na zasadach ogólnych z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG oraz przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Dopiero w odpowiedzi na wezwanie Sądu organ odwoławczy wyjaśnił, że "protokół ostateczny" to protokół nr 59. Przedmiotowy protokół nr 59 złożony został przez stronę w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji. Organ I instancji nie odniósł się do jego treści, poprzestając na konstatacji, że niezłożenie protokołu zbiorczego uzasadnia odmowę przyznania pomocy.

Organ odwoławczy, wbrew zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., nie wyjaśnił stronie, czy żądanie złożenia protokołu zbiorczego było zasadne. Natomiast podważył treść protokołu nr 59, nie analizując w uzasadnieniu zapisów znajdujących się w tym dokumencie. Lakonicznie wskazał, że uchybiono wymogom dotyczącym klimatycznego bilansu wodnego i przepisów ubezpieczeniowych powołując się na wyjaśnienia [...] Urzędu Wojewódzkiego o braku możliwości oszacowania szkód. Nie uzasadnił jednak dlaczego m.in. wyjaśnienia tego urzędu mają stanowić podstawę odmowy uwzględnienia wniosku strony.

Reasumując Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy ustali, czy wydanie niekorzystnej dla strony decyzji przez organ I instancji ze względu na brak w aktach protokołu zbiorczego było prawidłowe. Wyjaśnienie powyższej kwestii jest istotne, albowiem w piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2020 r. organ odwoławczy przyznał, że sporządzenie ww. protokołu było niemożliwe.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...]

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zasady przyznawania pomocy dla producentów rolnych, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.). Wnioski pierwotnie miały być przyjmowane do 28 września, w przypadku szkód w wysokości co najmniej 70% w danej uprawie i od 26 września do 17 października, w przypadku szkód poniesionych w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy. Później decyzją ministra te terminy zostały wydłużone do 31 października 2018r., zarówno dla rolników, którzy ponieśli straty w uprawach rolnych wynoszące co najmniej 70% upraw, jak i rolników, którzy ponieśli straty w uprawach rolnych mieszczące się w przedziale co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Stosownie zaś do treści § 5 ust. 5 rozporządzenia, warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. W przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, lub dział specjalny produkcji rolnej jest prowadzony na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły takie szkody, komisja powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa lub obszaru, na którym jest prowadzony dział specjalny produkcji rolnej, sporządza protokół zbiorczy zawierający określenie zakresu i wysokości szkód, uwzględniający dane zawarte w protokołach oszacowania szkód, o których mowa w ust. 5, przedłożonych przez producenta rolnego w terminie umożliwiającym komisji przekazanie wojewodzie protokołu zbiorczego zgodnie z ust. 7 pkt 3 (§ 5 ust. 6 rozporządzenia).

Zgodnie z § 5 ust. 8 rozporządzenia, protokół oszacowania szkód zawiera:

1) imiona i nazwiska członków komisji;

2) datę oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

3) imię i nazwisko, adres i miejsce zamieszkania albo nazwę, adres i siedzibę producenta rolnego, albo adres i miejsce położenia gospodarstwa rolnego lub prowadzenia działu specjalnego produkcji rolnej oraz numer identyfikacyjny producenta rolnego nadawany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności -jeżeli został nadany;

4) informację o powierzchni upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym, w tym powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód;

5) informacje o zakresie i wysokości szkód w uprawach, zwierzętach gospodarskich, rybach lub środkach trwałych;

6) informację o kosztach, które nie zostały poniesione ze względu na wystąpienie szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

7) informację o kwotach uzyskanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych, zwierząt gospodarskich, ryb lub środków trwałych;

8) informację o średniej rocznej produkcji rolnej ustalonej w sposób określony w ust. 4 w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej:

a) z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo

b) z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji;

9) informację o kwocie obniżenia dochodu, o którym, mowa w art. 25 ust. 6 rozporządzenia nr 702/2014;

10) informacje o kosztach poniesionych z tytułu niezebrania plonów w wyniku wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

11) datę wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

12) datę zgłoszenia przez producenta rolnego wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;

13) czytelne podpisy członków komisji oraz producenta rolnego.

W myśl § 13r ust. 1 i 2 rozporządzenia, w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym, systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika 1 do rozporządzenia nr 702/2014.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana:

1) na warunkach określonych, w przepisach rozporządzenia nr 702/2014- w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30%:

a) średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem, roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo

b) średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo

2) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej lub 30% średniej rocznej produkcji roślinnej, o której mowa w pkt 1

Średnia roczna produkcja rolna oraz średnia roczna produkcja roślinna, o których mowa w ust. 2, są ustalane na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej lub roślinnej w danym gospodarstwie rolnym, a w przypadku braku takich danych lub dokumentów - na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego o średniej wielkości produkcji rolnej, udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na strunie internetowej urzędu obsługującego tego ministra (§ 13r ust. 3 rozporządzenia).

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej strome internetowej (§ 13r ust. 4 rozporządzenia).

Wniosek, o którym mowa w ust. 4, zawiera:

1)imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc;

2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

3) numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa polskiego - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość (§ 13r ust. 5 rozporządzenia).

Do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014;

3) oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia tej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr

1408/2013 (§ 13r ust. 6 rozporządzenia).

Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, oraz stawki pomocy, której wysokość będzie uzależniona od rodzaju uprawy. Termin składania wniosków, o których mowa w ust. 4, oraz wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, z tym że wysokość stawki ogłasza najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem terminu składania wniosków o przyznanie pomocy (§ 13r ust. 7 i 8 rozporządzenia).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 477), szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Określenie powyższych wartości, zgodnie z art. 3 ust. 5 cyt. ustawy należy do ministra właściwego do spraw rolnictwa, który ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia l czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy.

Pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje zatem, jeżeli łącznie zaistnieją następujące okoliczności:

1)w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniżej (warunek wynikający z art. 2 pkt 1 6 rozporządzenia nr 702/2014);

2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra (warunek wynikający z § 13r ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 cyt. ustawy);

3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13r ust. 5 rozporządzenia z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (warunek wynikający z § 13r ust. 4, 5 i 6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia).

Z akt sprawy wynika, że gospodarstwo rolne B. W.-G. położone jest na obszarze województwa ł. i m.. We wniosku o przyznanie płatności obszarowych na rok 2018 strona zadeklarowała 30 działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 25,72 ha, z czego 29 działek o powierzchni 23,61 ha znajduję się na terenie województwa ł., powiatu s., gminy S. natomiast 1 działka o powierzchni 2,11 ha położona jest na terenie gminy Puszcza M.powiatu ż., województwa m., tak więc największa część gospodarstwa rolnego strony położona jest na obszarze województwa ł.. W dniu 16 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącej – K. G. złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w S. pismo do którego załączył protokół częściowy z oszacowania szkód nr 59 sporządzony w dniu 12 października 2018 r. przez komisję (gmina Puszcza M.) powołaną przez Wojewodę M.

Z uwagi na fakty, iż największa część gospodarstwa rolnego strony położona jest na terenie województwa ł. zgodnie z § 5 ust. 6 rozporządzenia to Wojewoda Ł. był właściwy do sporządzenia protokołu zbiorczego.

W przypadku szkód, które wystąpiły na terenie województwa ł. z załączonego do akt sprawy pisma z dnia 18 października 2018 r. wynika, iż Wójt Gminy S. poinformował stronę o przeprowadzeniu przez Komisję gminną ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych na wniosek strony z dnia 24 września 2018 r. oględzin upraw położonych na terenie gminy i sporządzeniu protokołu oględzin, który nie został potwierdzony przez Komicję wojewódzką i poinformował o braku możliwości wydania stronie sporządzonego protokołu z uwagi na przekroczenie terminu przewidzianego do składania wniosków o oszacowanie strat spowodowanych w uprawach trwałych użytków zielonych i trwa na gruntach ornych. Ponadto, w dniu 26 listopada 2018 r. strona załączyła do akt sprawy informację o dokonaniu przez Wojewodę [...] negatywnej weryfikacji protokołu nr 86 Gminnej komisji ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych z przeprowadzonego szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym strony w uprawach trwałych użytków zielonych, z uwagi na upływ długiego okresu czasu od technologicznego okresu zbioru, w konsekwencji czego Wojewoda Ł. nie sporządził protokołu zbiorczego, którego złożenie przez stronę jest wymagane do uzyskania pomoc (tj. warunek wynikający z § 13r ust. 4, 5 i 6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 Rozporządzenia).

Zdaniem organu odwoławczego protokół oszacowania szkód nr 59, sporządzony dla regionu C doręczony przez stronę 16 listopada 2019 r., nie jest wystarczającym dowodem do przyznania pomocy, ponieważ z przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych wynika, że doszacowaniem można było objąć wyłącznie uprawy niewykopanych ziemniaków i buraków cukrowych (zbiór na początku października) w uprawach towarowych. Doszacowanie dotyczyło roślin, których oględziny na polu można było przeprowadzić w tak późnym terminie. Nie było zaś już możliwe oszacowanie szkód na innych typach użytków rolnych, po ich sprzątnięciu. Szkody takie mogły być szacowane bowiem tylko i wyłącznie w miesiącu lipcu, gdy były oznaczane szkody w uprawach zbóż. Podstawą do dokonania jakichkolwiek wiarygodnych szacunków muszą być bowiem odpowiednie dane. W tym przypadku były do dane uzyskane w ramach monitoringu suszy zbóż, bowiem zboża mają podobne wymagania wodne co użytki zielone. Protokół nr 59 został sporządzony pomimo braku danych potrzebnych do prawidłowej ewaluacji szkód. Dodatkowo protokół ten został sporządzony w dniu 11 października 2018 r., a wniosek o jego sporządzenie strona złożyła w dniu 24 września 2018 r. Susza natomiast miała miejsce od 11 maja do 10 lipca 2018 r. Szacunku szkód dokonuje się zaś w okresie, w którym są do tego warunki pozwalające na uzyskanie wiarygodnych danych, tj. od 31 maja do 10 lipca. Termin ten nie jest wybrany przypadkowo. Istnieje zatem luka czasowa pomiędzy zdarzeniem wywołującym szkodę i samą szkodą, a wnioskiem o sporządzenie protokołu oszacowania. Luka powstała z winy strony. Uniemożliwiło to również dokonanie rzetelnych szacunków szkód w uprawach. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że Urząd Miasta S. pismem z dnia 9 października 2018 r. odmówił strome oszacowania szkód w użytkach zielonych. Wniosek strony o sporządzenie protokołu oszacowania był spóźniony i brak było przede wszystkim danych, które mogłyby stać się podstawą szacunków.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że dowodem powstania szkód jest dokument urzędowy, jakim jest kopia protokołu oszacowania szkód zawierający określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.

Zadaniem Agencji jest wspieranie przedsięwzięć związanych ze wznowieniem produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, udzielenie wsparcia na ten cel uzależnione jest od wysokości i zakresu szkód oszacowanych przez właściwą Komisję do spraw szacowania szkód ujętych w protokole sporządzonym przez komisję. Udzielenie pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej producentowi rolnemu który złożył wniosek zawierający wszystkie elementy konieczne wraz z wymaganymi załącznikami.

Wojewoda Ł. jako organ powołujący Komisję, jest jej organem nadzorczym i jest uprawniony do badania legalności i zgodności z obowiązującym prawem i przyjętymi procedurami sporządzonych przez Komisję, protokołów szacowania szkód. Zgodnie z przyjętymi procedurami, które Wojewoda przedstawił, protokół szacowania przed wydaniem go rolnikowi winien zostać okazany celem weryfikacji Wojewodzie i dopiero zweryfikowany i przyjęty bez zastrzeżeń przez Wojewodę może zostać wydany (doręczony) rolnikowi. Zdaniem organu odwoławczego biorąc pod uwagę pismo wojewody z dnia 26 października 2018 r., protokół z szacowania szkód nr 86 nie został zaakceptowany. Jak wynika z pisma Wojewody protokół nr 86 został sporządzony wbrew obowiązującym w tym zakresie procedurom. Szkody obejmujące II pokos łąk mogły być szacowane w tym samym czasie gdy były szacowane zboża. Rozwijając wymieniony powyżej warunek 2 organ zauważył, że stanowi on odwołanie do obiektywnego kryterium obowiązującego dla poszczególnych gatunków upraw i gleb na określonym terenie. W rozpoznawanej sprawie zgłoszoną uprawą były trawy w uprawie polowej na zielonkę, dla takiej uprawy nie jest prowadzony monitoring suszy. Celem umożliwienia producentowi przyznania pomocy przyjęto analogię do najbardziej zbliżonych pod względem wymagań glebowych i systemu korzeniowego, upraw - zbóż jarych i ozimych.

Agencja nie jest uprawniona do udzielenia pomocy, w przypadku gdy protokół szacowania szkód wynoszących powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej nie zostanie zaakceptowany, albowiem po pierwsze jest to warunek przyznania pomocy, a ponadto Agencja nie jest uprawniona do samodzielnego dokonywania ustaleń i szacowania szkód w zakresie, w jakim czyni to Komisja. To uprawnienie jest zarezerwowane dla organów powołanych do tych czynności zgodnie z rozporządzeniem i przepisami regulującymi zasady funkcjonowania takich organów, czy też quasi organów. W związku z powyższym brak jest możliwości uwzględnienia wniosku strony o wystąpienie przez organy ARiMR do Wojewody Ł. z uwagi na okoliczność, że niezaakceptowany protokół nie może stanowić dowodu w sprawie.

Podsumowując organ odwoławczy wyjaśnił, że do wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, producent rolny jest zobowiązany dołączyć kopię protokołu z oszacowania szkód. Jest to obligatoryjny wymóg, którego niespełnienie skutkuje koniecznością odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, ponieważ brak protokołu uniemożliwia ustalenie przez organy Agencji wysokości strat i rodzajów upraw dotkniętych zjawiskiem atmosferycznym W analizowanej sprawie Wojewoda Ł. negatywnie zweryfikował protokół nr 86 Gminnej komisji ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym strony w uprawach trwałych użytków zielonych. W konsekwencji powyższego organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania pomocy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie pomocy finansowej w związku z oczywistymi stratami poniesionymi w wyniku suszy w 2018 r., których wielkość została oszacowana w sporządzonym protokole strat z dnia 9 października 2018 r. na poziomie 33,28%, który został przesłany w ustawowym terminie do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. w dwóch egzemplarzach z podpisami rolnika i osób z komisji szacującej straty. Podał, że podtrzymuje wszystkie dotychczasowe zarzuty przedstawione w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 951/20. Osobom prowadzącym postępowanie administracyjne w sprawie strat poniesionych przez skarżącą w związku z suszą w 2018 r. pełnomocnik zarzucił:

- niedopełnienie obowiązków oszacowania strat (art. 231 § 1 k.k.) co dotyczy Miasta S. polegającego na odmowie oszacowania strat, urzędników ARiMR, którzy pomimo że byli informowani o nieprawidłowościach nie podjęli działań w celu wyjaśnienia nieprawidłowości i prawidłowego oszacowania strat co było jeszcze możliwe wiosną 2019 r., tj. w trakcie trwania postępowania administracyjnego w pierwszej instancji, w przedmiotowej sprawie. Podniósł, że ustalenie stanu faktycznego nie interesowało żadnego z funkcjonariuszy, którzy sprawę rozpatrywali.

-sfałszowanie protokołu oszacowania strat i to po terminie wyznaczonym do składania wniosków o pomoc do ARiMR a następnie wymuszeniu do złożenia go jako jedynego protokołu sporządzonego w przedmiotowej sprawie

- poświadczeniu nieprawdziwych danych w sfałszowanym protokole co miało wskazać na straty w wysokości 2,48% w przeciwieństwie do strat rzeczywiście poniesionych wynoszących co najmniej 33,28% (nie uwzględniając strat na działce rolnej położonej w obrębie Miasta S.) wskazanych w praworządnie sporządzonym protokole (2 egzemplarze) i przekazanym w terminie do Urzędu Wojewódzkiego w Ł.. Z tych dwóch egzemplarzy, egzemplarz rolnika został zawłaszczony.

Pełnomocnik nadmienił również, że w lipcu 2018 r. możliwe było wyłącznie prognozowanie strat na użytkach zielonych i to wyłącznie w odniesieniu do zbiorów plonów następujących po zbiorze pierwszego pokosu. Rolnicy nie mogą natomiast ponosić negatywnych konsekwencji tylko dlatego, że nie zgłosili się do prognozowania strat, ponieważ obowiązkiem rolników jest zgłoszenie rzeczywistych strat, a nie tych których się spodziewają.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 125 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania B. W. – G. pomocy finansowej z tytułu wystąpienia suszy w 2018r.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DZ.U. z 2015r. poz.187 ze zm.) oraz przepisy ustawy z 7 lipca 2005r. o ubezpieczaniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2017r. poz.2047 ze zm.).

Zgodnie z treścią § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r. Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

W myśl § 5 ust.5 wymienionego rozporządzenia warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

Zgodnie z treścią § 5 ust.6 wymienionego rozporządzenia w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, lub dział specjalny produkcji rolnej jest prowadzony na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły takie szkody, komisja powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa lub obszaru, na którym jest prowadzony dział specjalny produkcji rolnej, sporządza protokół zbiorczy zawierający określenie zakresu i wysokości szkód, uwzględniający dane zawarte w protokołach oszacowania szkód, o których mowa w ust. 5, przedłożonych przez producenta rolnego w terminie umożliwiającym komisji przekazanie wojewodzie protokołu zbiorczego zgodnie z ust. 7 pkt 3.

W myśl § 13r ust.1 pkt 2 rozporządzenia w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

Zgodnie z treścią § 13r ust.4 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

W myśl § 13r ust.6 pkt 1 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1.)kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi;

W myśl art.3 ust.2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005r. szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb.

Zgodnie z treścią 3 ust.5 wymienionej ustawy minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy.

Należy zaznaczyć, że sprawa przyznania B. W. – G. pomocy finansowej w związku z wystąpieniem szkody w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2018r. suszy była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2020r. w sprawie III SA/Łd 951/19 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.

W wymienionym wyroku WSA podniósł, że "...protokół nr 59 złożony został przez stronę w trakcie postępowania przed organem i instancji. Organ I instancji nie odniósł się do jego treści, poprzestając na konstatacji, że niezłożenie protokołu zbiorczego uzasadnia odmowę przyznania pomocy.

Organ odwoławczy, wbrew zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., nie wyjaśnił stronie, czy żądanie złożenia protokołu zbiorczego było zasadne. Natomiast podważył treść protokołu nr 59, nie analizując w uzasadnieniu wydanego orzeczenia zapisów znajdujących się w tym dokumencie. Lakonicznie wskazał, że uchybiono wymogom dotyczącym klimatycznego bilansu wodnego i przepisów ubezpieczeniowych. Ponadto powołał się na wyjaśnienia[...] Urzędu Wojewódzkiego o braku możliwości oszacowania szkód. Nie uzasadnił jednak dlaczego m.in. wyjaśnienia tego urzędu mają stanowić podstawę odmowy uwzględnienia wniosku strony. Zdaniem sądu sposób prowadzenie postępowania przez organ II instancji nie mógł budzić zaufania uczestnika tego postępowania. Ponadto lakoniczna treść uzasadnienia nie pozwala sądowi dokonania kontroli prawidłowości przedmiotowej decyzji."

Nadto WSA podniósł, że "...organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie ustali, czy wydanie niekorzystnej dla strony decyzji przez organ I instancji ze względu na brak w aktach protokołu zbiorczego było prawidłowe. Wyjaśnienie tej kwestii jest istotne, bowiem w piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2020 r. organ odwoławczy przyznał, iż sporządzenie takiego protokołu było niemożliwe.

W przypadku uznania wadliwości decyzji organu I instancji uchyli ją i przekaże temu organowi celem ponownego rozpatrzenia wniosku strony, po uprzednim zgromadzeniu i analizie zgromadzonego materiału dowodowego.

Jeśli organ odwoławczy uzna, że zgromadzony dotychczas materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji, sam przeprowadzi postępowanie w sprawie. Wydane orzeczenie uzasadni w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. z uwzględnieniem przepisów art. 8 i art. 11 k.p.a. Nie ograniczy się do zacytowania licznych przepisów prawa, jak uczynił to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokładnie wyjaśni jakie zastosowanie mają te przepisy w konkretnej sprawie wszczętej wnioskiem skarżącej o udzielenie pomocy finansowej. Odniesie się także do zarzutów zgłoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji I instancji, które to zarzuty całkowicie pominięto w uzasadnieniu obecnie skarżonego orzeczenia.".

Zgodnie z treścią art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie organ administracji w sposób wystarczający wykonał wskazania zwarte w wyroku w sprawie III SA/Łd 951/19.

Z przepisów § 5 ust.5 i 6 oraz § 13r ust.6 pkt.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015r. wynika, że jednym z wymogów przyznania w 2018r. pomocy finansowej rolnikowi, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowanych suszą było złożenie protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust.5 rozporządzenia. W przypadku natomiast gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły szkody komisja powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa, sporządza protokół zbiorczy zawierający określenie zakresu i wysokości szkód uwzględniający dana zawarte w protokołach oszacowania szkód, o których mowa w § 5 ust.5 rozporządzenia z 27 stycznia 2015r.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 30 października 2018r. B. W.– G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o udzielenie pomocy finansowej z uwagi na powstanie w jej gospodarstwie rolnym szkody spowodowanej wystąpieniem suszy. Szkody miały miejsce na trwałych użytkach zielonych oraz na trawach na gruntach ornych. Wniosek dotyczył upraw na powierzchni 24,40 ha znajdujących się na 29 działkach ewidencyjnych położonych na obszarze gminy S., powiatu s. w województwie ł. oraz na 1 działce ewidencyjnej na obszarze gminy Puszcza M., powiat ż. w województwie m.. Ponieważ zdecydowana większość działek znajdowała się na terenie województwa ł. do przyznania płatności konieczny był protokół zbiorczy określający zakres i wysokość szkód sporządzony przez komisję powołaną przez Wojewodę Ł.

Należy zaznaczyć, że szkody w gospodarstwie rolnym skarżącej miały miejsce w uprawach trwałych użytków zielonych (TUZ) oraz w uprawach traw na gruntach ornych. Uprawy te (tzn. TUZ i trawy na gruntach ornych) nie podlegają monitoringowi prowadzeniu przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w P. (IUNG-PIB). Oszacowanie w nich szkód spowodowanych suszą następowało podobnie jak w przypadku zboża zaś wśród zbóż susza miała miejsce w okresie od 1 kwietnia do 10 lipca 2018r. W związku z czym wnioski o oszacowanie strat spowodowanych suszą w uprawach TUZ i w uprawach traw na gruntach rolnych należało składać do czasu zbioru zbóż. Skarżąca natomiast wniosek o oszacowanie szkód spowodowanych suszą złożyła dopiero w dniu 24 września 2018r. czyli znacznie po upływie okresu zbioru zbóż na terenie gminy S.. Wynika to z treści pisma Wójta Gminy S. z 15 października 2018r., pisma Prezydenta Miasta S. z 9 października 2018r. praz pisma Wojewody [...] z 26 października 2018r. Innymi słowy wniosek B.W. – G. o oszacowanie szkód wywołanych suszą został złożony 24 września 2018r. czyli po upływie znacznego okresu czasu od zakończenia zbioru zbóż. W związku z czym nie było możliwe oszacowanie szkód spowodowanych suszą w uprawach TUZ i w uprawach traw na gruntach ornych w gospodarstwie rolnym skarżącej.

Konsekwencją tego było to, że Wojewoda Ł. odmówił potwierdzenia protokołu nr 86/2018 z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym B.W. – G.. Wynika to z treści pisma Wojewody [...] z 26 października 2018r. w którym wskazano, że nie można uznać strat w plonie II pokosu po upływie długiego okresu czasu od zakończenia technologicznego okresu zbioru (k.35). Potwierdza to także pismo Wójta Gminy S. z 7 listopada 2018r. (k.33).

Podstawą do przyznania pomocy finansowej skarżącej nie może stanowić protokół częściowy nr 59 z 12 października 2018r. Protokół ten sporządzony został przez komisję d/s szacowania szkód powołaną przez Wojewodę M. i dotyczy działki ewidencyjnej położonej na terenie gminy Puszcza M.. Należy zaznaczyć, że szkodę zgłoszono do Urzędu Gminy w Puszczy M. w dniu 3 października 2018r. zaś komisja swoje czynności przeprowadziła w dniu 11 października 2018r. Szkoda w TUZ i w trawach na gruntach ornych można było stwierdzić najpóźniej w lipcu 2018r. (podobnie jak w uprawach zbóż gdyż zboża mają podobne wymagania wodne, glebowe oraz podobny system korzeniowy co użytki zielone) zaś komisja swoje czynności wykonała znacznie później (tzn. 11 października 2018r.) kiedy to nie było już danych potrzebnych do prawidłowego oszacowania szkody.

Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach jedną z przesłanek przyznania skarżącej pomocy finansowej za szkody spowodowane w uprawach rolnych suszą w 2018r. jest złożenie zbiorczego protokołu określającego zakres i wysokość szkody komisji powołanej przez Wojewodę Ł. W niniejszej sprawie taki protokół nie został złożony gdyż wniosek o oszacowanie szkody skarżąca złożyła dopiero w dniu 24 września 2018r. a więc po upływie znacznego okresu czasu od powstania szkody. Nie było już wówczas możliwe oszacowanie szkód w trwałych użytkach zielonych i w trawach na gruntach ornych. Skoro wniosek o oszacowanie szkód złożono zbyt późno to brak było podstaw do sporządzenia zbiorczego protokołu oszacowania szkód W związku z czym Wojewoda Ł. odmówił sporządzenia zbiorczego protokołu. Organy administracji trafnie odmówiły skarżącej przyznania pomocy finansowej za szkody w uprawach rolnych wyrządzone suszą z 2018r.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że wysokość szkód spowodowanych suszą w 2018r. została oszacowana protokołem komisji z dnia 9 października 2018r. na 33,28% i protokół przesłano do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. co uzasadniało przyznanie pomocy finansowej.

Jak wynika z treści pisma Wojewody Ł. z 26 października 2018r. protokół oszacowania szkód nr 86/2018 został negatywnie zweryfikowany gdyż nie można uznać strat w użytkach zielonych po upływie długiego okresu czasu od zakończenia zbioru zbóż (stosuje się tutaj analogię do zbóż bo zboża mają podobne wymagania glebowe i wodne oraz podobny system korzeniowy co użytki zielone). Znajduje to również potwierdzenie w piśmie Wójta Gminy S. z 7 listopada 2018r. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że B.W. – G. nie przedłożyła zbiorczego protokołu oszacowania szkód w uprawach rolnych spowodowanych suszą w 2018r. Wniosek o sporządzenie oszacowania szkód złożono dopiero w dniu 24 września 2018r. czyli po upływie znacznego okresu czasu od zakończenia zbioru zbóż co uniemożliwiło oszacowanie szkód w użytkach zielonych spowodowanych suszą a w efekcie także sporządzenie zbiorczego protokołu oszacowania szkód przez Wojewodę Ł.. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę B. W. – G.

a.l.