Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 865/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej T. K. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2007r., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa- po rozpatrzeniu sprawy zabudowy nieruchomości przy ul. L. w W. – umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w wyniku tych czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 3 sierpnia 2007r. ustalono, iż na nieruchomości przy ul. L. w W. realizowana jest budowa budynku mieszkalnego dwurodzinnego w oparciu o decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2001r. o pozwoleniu na budowę. Obiekt w dniu kontroli znajdował się w stanie surowym zamkniętym Nie stwierdzono istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzją.

Na przedmiotowej nieruchomości przy granicy z działką sąsiednią przy ul. L. w W. usytuowany jest budynek z blachy trapezowej o wymiarach 4,30 x 2,20 i wysokości 2,5m, który stanowi zaplecze placu budowy. Ogrodzenie wewnętrzne pomiędzy nieruchomościami przy ul. L. [...] i [...] stanowią metalowe słupki i drewniane deski. Wysokość tego ogrodzenia mierzona od strony nieruchomości przy ul. L. wynosi 2,10 m.

Ponieważ w/w ogrodzenia znajduje się pomiędzy graniczącymi ze sobą nieruchomościami o wysokości nieprzekraczającej 2,2Om, nie podlega ono ocenie w rozumieniu obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca l994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz.1118- z póż. zm.) Inwestor nie ma obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania ogrodzenia o wysokości do 2,20m organowi administracji architektoniczno budowlanej.

Zdaniem organu nadzoru budowlanego powyższe ustalenia nie dają podstaw do podjęcia działań w tej sprawie, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 2010r., po rozpatrzeniu odwołania T. K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa- uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne I Instancji wszczęte w związku z wnioskiem T. K. z dnia 27 czerwca 2007r, który wpłynął do PINB [...] w dniu 2 lipca 2007r.

Organ odwoławczy wskazał, iż w związku z wnioskiem T. K. z dnia 16 października 2003 r. [data wpływu do PINB: 21 październik 2003 r.] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego, w toku którego PINB [...] dokonał w dniach 5 listopada 2003 r. i 2 grudnia 2003 r. czynności kontrolnych względem będącego w takcie budowy budynku mieszkalnego na działce położonej przy ul. L. w W. Następnie pismem z dnia 11 grudnia .2003 r., znak: [...], skierowanym do T. K., S. T. i K. D., PINB [...]— przywołując okoliczności stanu faktycznego — stwierdził, iż brak jest podstaw do prowadzenia dalszych czynności w ramach nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie.

W dniu 2 lipca 2007r. wpłynął kolejny wniosek T. K., opatrzony datą 27 czerwca 2007r. w związku z którym organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy nieruchomości przy ul. L. w W., a po dokonaniu w dniu 3 sierpnia 2007 r. oględzin budynku mieszkalnego oraz ogrodzenia międzysąsiedzkiego, umorzył postępowanie zaskarżoną decyzją.

Organ odwoławczy podniósł, iż dowód z oględzin zabudowy działki położonej przy ul. L. w W. mający miejsce w dniu 3 sierpnia 2007 r., który miał podstawowe znaczenie w sprawie, został przeprowadzony z naruszeniem art. 10 § 1 oraz art. 79 Kpa. Przepisy te wymagają zapewnienia czynnego udziału stronie w każdym stadium postępowania [art. 10 § 1 Kpa], a w tym w przeprowadzanym dowodzie [art. 79 § 1 Kpa]. O terminie czynności kontrolnych każda ze stron musi być powiadomiona co najmniej na 7 dni przed terminem w celu umożliwienia jej wzięcia udziału w tej czynności oraz przygotowania się do niej. Zachowanie wymagań określonych w ww. przepisach oraz w art. 81 Kpa jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji publicznej. Uchybienie tym przepisom, w szczególności, jeżeli przeprowadzone bez udziału strony i kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy.

Organ I instancji nie spełnił powyższych wymogów bowiem, T. K. nie uczestniczyła w oględzinach, które odbyły się w dniu 3 sierpnia 2007 r., a organ I instancji nie ustosunkował się ani do prośby T. K. z dnia 30 lipca 2007 r. zawierającej wniosek o wyznaczenie innego terminu oględzin, ani do jej pisma z dnia 17 października 2007.

W tych okolicznościach faktycznych, zdaniem organu odwoławczego, skarżąca pozbawiona została uprawnień wynikających z treści przepisów art. 10 § 1, art. 79 § 1 i art. 81 kpa, co skutkować winno uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Jednocześnie organ II instancji zauważył, iż w świetle przepisów kpa regulujących kwestie związane z inicjatywą wszczęcia postępowania jako nieprawidłowe należy ocenić wszczęcie przez organ I instancji następnego postępowania administracyjnego w związku z wnioskiem T. K. z dnia 27 czerwca 2007 r., który wpłynął do PNB [...] w dniu 2 lipca 2007 r. w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zainicjowane jej poprzednim wnioskiem nie zostało zakończone w przewidzianej prawem formie, tzn. poprzez wydanie orzeczenia administracyjnego.

Podkreślił organ, że niedopuszczalne jest wszczynanie kolejnego postępowania administracyjnego obejmującego swym zakresem również budynek mieszkalny znajdujący się na posesji przy ul. L. w W., skoro wcześniej wszczęte na wniosek T. K. postępowanie administracyjne dotyczące tego obiektu nie zostało zakończone wydaniem decyzji administracyjnej.

W tym stanie rzeczy należy , zdaniem organu odwoławczego, należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne nieprawidłowo wszczęte przez PINB [...] w związku z kolejnym wnioskiem T. K. opatrzonym datą 27 czerwca 2007r., który wpłynął do PINB [...] w dniu 2 lipca 2007 r.

Jednocześnie wyjaśnił, iż umorzenie postępowania administracyjnego wadliwie wszczętego po raz drugi w sprawie administracyjnej zainicjowanej uprzednio wnioskiem T. K. nie zwalnia organu I instancji od załatwienia przedmiotowej sprawy w przewidzianej prawem formie.

Skargę na powyższą decyzje wniosła T. K. domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie art. 105 kpa., a także art. 107 § 3 kpa poprzez brak podania podstawy prawnej umorzenia postępowania oraz uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Jednocześnie skarżąca podkreśla, iż wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie toczy się żadne inne postępowanie, w tym samym przedmiocie wszczęte przed 27 czerwca 2007r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.

Przepis art. 61 § 1 przewiduje dwa sposoby wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, tj. na żądanie strony lub z urzędu. W obu przypadkach czynności skutkujące wszczęcie postępowania powinny być podjęte przez podmioty uprawnione i powinny odpowiadać określonym w przepisach wymaganiom. Z postanowień art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 oraz art. 14 § 1 k.p.a. wynika, że żądanie wszczęcia postępowania powinno przybrać formę pisemną sprowadzającą się do ujawnienia istoty żądania i potwierdzenia tego własnoręcznym podpisem. Wniosek otwierający postępowanie administracyjne, w przypadku niezachowania obowiązujących wymogów formalnych, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, mającego ustalić, czy domniemana jego treść zgodna jest z wolą osoby, od której pochodzi

W przypadku gdy wniosek wszczynający postępowanie administracyjne budzi wątpliwości organu administracji publicznej co do treści zawartego w nim żądania, organ ten jest obowiązany ustalić rzeczywistą treść tego żądania, należycie i wyczerpująco informując wnoszącego podanie o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2006 r., II OSK 1004/05, Lex nr 266429).

W sprawach wszczynanych na wniosek, postępowanie uważa się za wszczęte z chwilą złożenia wniosku (art. 61 § 1 k.p.a).

Strona zwraca się bowiem do organu administracji publicznej z opartym na przepisie prawa materialnego żądaniem załatwienia sprawy, a złożenie takiego wniosku przez stronę powoduje wszczęcie postępowania. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa formy wszczęcia postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przewiduje, że organ administracji publicznej orzeka o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania, z wyjątkiem przypadków, w których wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu złożyła organizacja społeczna (art. 31 § 2), wszczęcia wznowionego postępowania (art. 149) czy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 2 i 3).

Nie ulega zatem wątpliwości, że wszczęcie postępowania na wniosek strony może nastąpić wówczas, gdy zawarte we wniosku żądanie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji, wniosek został złożony przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28, wniosek odpowiada wymaganym warunkom formalnym i procesowym, a organ, do którego wniesiono podanie jest właściwy w sprawie. Kodeks określa wprost datę wszczęcia postępowania na żądanie strony, uznając, że jest to dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3).

Mając powyższe rozważanie na względzie należy zauważyć, iż skarżąca w dniu 21 października 2003r. zwróciła się do właściwego organu tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o skontrolowanie prawidłowości przebiegu budowy budynku przy ul. L. i jej zgodności z projektem budowlanym oraz przepisami Prawa Budowlanego gwarantującymi dostęp pomieszczeń w jej budynku do światła słonecznego.

Treść żądania oraz właściwość kompetencyjna nie wzbudziły zastrzeżeń organu, który nie widział potrzeby zastosowania art. 64 § 2 kpa, należy więc stwierdzić ( wbrew twierdzeniom skargi), iż z dniem 21 października 2003r. ( data wpływu do organu) zostało wszczęte na wniosek T. K. postępowanie w ramach nadzoru budowlanego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Przy czym bez znaczenia dla tej okoliczności pozostaje fakt naruszenia przez organ art. 61 § 4 kpa poprzez brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Złożenie kolejnego wniosku z dnia 27 czerwca 2007r. nie mogło być przez organ potraktowane jako inicjatywa wszczęcia nowego postępowania w tym samym przedmiocie, skoro wniosek z dnia 21 października 2003r. nie został załatwiony co do istoty poprzez wydanie stosownego aktu administracyjnego., a jedynie jako pismo ponaglające w ciągnącym się wiele lat postępowaniu. Potwierdza to także treść rozstrzygnięcia i uzasadnienie decyzji organu I instancji, który nie odwołuje się do wniosku z dnia 27 czerwca 2007r., pomimo, iż w aktach sprawy znajduje się wadliwie wydane, choć nie wywołujące skutków prawnych, zawiadomienie o wszczęciu postępowania ( w tym samym przedmiocie) z dnia 9 lipca 2007r.

Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, należy podkreślić, iż Sąd podziela zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania tj. art. 10 § 1 oraz art. 79 kpa w zakresie przeprowadzenia podstawowego dowodu z oględzin bez udziału skarżącej pomimo jej wcześniejszego, przekonywującego usprawiedliwienia nieobecności w dniu 3 sierpnia 2007r. Jednocześnie stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 kpa w związku z art. 61 §1 i 3 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, bowiem umarzając postępowanie przed organem I instancji wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 27 czerwca, bez podstawy prawnej i bez uzasadnienia , organ doprowadził do pomnożenia bytów prawnych, w sytuacji w której na skutek jednego wniosku( pochodzącego od strony) w jednym przedmiocie winno się toczyć jedno postępowanie administracyjne w której organ winien wydać merytoryczne rozstrzygniecie załatwiające sprawę co do jej istoty.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe rozważania, dbając jednocześnie o rzetelność prowadzonego postępowania poprzez zagwarantowanie stronie czynnego w nim udziału oraz podejmując czynności bez zbędnej zwłoki, mając na względzie, iż toczy się ono od 2003r.

Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, ze względu na naruszenie przez organy obu instancji wymienionych wyżej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku, rozstrzygniecie w pkt II I III opierając na treści art.152 i 200 przywołanej ustawy.