Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 483/99
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Prawo do obniżenia podatku powinno być łączone z fizycznym posiadaniem oryginału faktury. W sytuacji, kiedy podatnik za wcześnie korzysta z praw przyznanych przepisami prawa materialnego, m.in. z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, organ podatkowy nie może i nie powinien z urzędu przesuwać tego prawa do rozliczenia w prawidłowym miesiącu. Taki obowiązek organów podatkowych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa materialnego dotyczących podatku VAT. Także przepis zobowiązujący do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych /art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej/, który mieści się w zasadach ogólnych postępowania podatkowego, nie może w żadnej mierze być przyjęty za podstawę dla tych organów do przesuwania do właściwego miesiąca prawa do odliczenia podatku naliczonego. Reguluje on bowiem wyłącznie procedurę postępowania podatkowego i w tym względzie nie może zastępować przepisów prawa materialnego dotyczących podatku VAT.

TEZY

Prawo do obniżenia podatku powinno być łączone z fizycznym posiadaniem oryginału faktury. W sytuacji, kiedy podatnik za wcześnie korzysta z praw przyznanych przepisami prawa materialnego, m.in. z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, organ podatkowy nie może i nie powinien z urzędu przesuwać tego prawa do rozliczenia w prawidłowym miesiącu. Taki obowiązek organów podatkowych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa materialnego dotyczących podatku VAT. Także przepis zobowiązujący do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych /art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej/, który mieści się w zasadach ogólnych postępowania podatkowego, nie może w żadnej mierze być przyjęty za podstawę dla tych organów do przesuwania do właściwego miesiąca prawa do odliczenia podatku naliczonego. Reguluje on bowiem wyłącznie procedurę postępowania podatkowego i w tym względzie nie może zastępować przepisów prawa materialnego dotyczących podatku VAT.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo odliczało podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług sprzecznie z zasadą określoną w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Polegało to na tym, iż odliczenie nie następowało w miesiącu otrzymania faktur VAT lub następnym lecz z wyprzedzeniem. Skutkiem tego, w poszczególnych miesiącach rozliczeniowych wystąpiło zawyżenie podatku naliczonego.

W związku z tym, Inspektor Kontroli Skarbowej na podstawie art. 10 ust. 2 cyt. ustawy określił za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 1997 r., prawidłowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, kwoty do zwrotu i do przeniesienia, a także ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe zgodnie z art. 27 ust. 5 i 6 tej ustawy za ww. okres.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, Przedsiębiorstwo podważyło uprawnienia Inspektora Kontroli Skarbowej do określania zobowiązania podatkowego w trybie art. 10 ust. 2 ustawy, bowiem zastrzeżony on jest do właściwości urzędu skarbowego. Dlatego też kontrolowany mógł, zgodnie z art. 81 par. 4 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, po zakończeniu kontroli skarbowej dokonać korekty rozliczenia. Z uprawnienia tego skorzystał i w dniu 3 lutego 1999 r. złożył w Urzędzie Skarbowym deklaracje korygujące VAT-7 za okresy objęte kontrolą.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej uznając przedstawioną przez Przedsiębiorstwo interpretację obowiązujących przepisów zarówno ustawy o podatku od towarów i usług, jak i Ordynacji podatkowej, za rozszerzającą i niezgodną z literalnym ich brzmieniem.

W skardze do NSA Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie art. 19 ust. 1 i 3 oraz w konsekwencji art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 52 par. 1 pkt 2, art. 53 par. 2, art. 120-121 i art. 344 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Wskazać trzeba, iż zarzuty skargi w części w jakiej mają związek z art. 19 ust. 3 ustawy o VAT nie znajdują merytorycznego uzasadnienia w treści powołanego wyżej przepisu.

W ocenie Sądu, gramatyczna wykładnia art. 19 ust. 3 cyt. ustawy nie budzi wątpliwości. Słowo "otrzymania" jest jednoznaczne i wskazuje na to, że prawo do obniżenia podatku winno być łączone z fizycznym posiadaniem oryginału faktury. Podnieść trzeba, iż w przypadkach wątpliwości językowych, związanych z przepisami prawa, zasadą jest pogląd utrwalony w orzecznictwie Sądu, iż należy posiłkować się definicją ze słownika języka polskiego. W odniesieniu do tego słowa słownik języka polskiego /wyd. PWN Warszawa 1979 r. tom II str. 569/ - definiuje, iż otrzymywać to stawać się odbiorcą czegoś. Na tle powyższego, wywody strony zawarte na stronie 4 i 5 skargi należy uznać jako oderwane od treści art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. Podzielić trzeba stanowisko Izby, co do oczekiwań strony, by w sytuacji kiedy podatnik za wcześnie korzysta z praw przyznanych przepisami prawa materialnego /prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony/ organ podatkowy powinien z urzędu przesunąć to prawo do rozliczenia w prawidłowym miesiącu. Takie pojmowanie obowiązków organów podatkowych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach tego prawa. Powołanego przez stronę skarżącą art. 121 par. 1 Ordynacji podatkowej nie można w żadnej mierze przyjąć za podstawę dla przeprowadzenia takiego działania. Powyższy przepis mieści się bowiem w zasadach ogólnych postępowania podatkowego, czyli tej grupie przepisów, która reguluje procedurę i w tym względzie nie może zastępować przepisów prawa materialnego.

Podzielić także trzeba stanowisko Izby Skarbowej zawarte w decyzji z dnia 30 marca 1999 r. w części dotyczącej zasadności zastosowania przez organ I instancji art. 52 par. 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Okoliczność, iż zdarzenie miało miejsce w 1997 r. nie oznacza, że mają do niego zastosowanie przepisy wówczas obowiązujące. Przepisy przejściowe Ordynacji podatkowej uregulowały tę kwestię jednoznacznie wskazując w art. 335, że tylko odwołania od decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych wniesione przed dniem 1 stycznia 1998 r. podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów tej ustawy oraz dotychczasowych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.