Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 1482/01
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2002-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Faktura nie może stanowić dla spółki cywilnej podstawy do obniżenia podatku należnego o wynikający z niej podatek naliczony, jeśli nabywcami środka trwałego nie byli wszyscy jej wspólnicy. Jeśli środek trwały zostanie zakupiony przez spółkę cywilną oraz inną osobę fizyczną, to jako nabywca w tej fakturze powinna widnieć ta spółka z wymienieniem jej wszystkich wspólników oraz osoba trzecia niebędąca jej wspólnikiem. Spółka cywilna nie będzie zatem uprawniona nawet do stosunkowego obniżenia kwoty podatku naliczonego o kwotę podatku naliczonego z faktury wystawionej na zakup środka trwałego wskazującej tylko jednego z jej wspólników oraz osobę trzecią.

TEZY

Faktura nie może stanowić dla spółki cywilnej podstawy do obniżenia podatku należnego o wynikający z niej podatek naliczony, jeśli nabywcami środka trwałego nie byli wszyscy jej wspólnicy. Jeśli środek trwały zostanie zakupiony przez spółkę cywilną oraz inną osobę fizyczną, to jako nabywca w tej fakturze powinna widnieć ta spółka z wymienieniem jej wszystkich wspólników oraz osoba trzecia niebędąca jej wspólnikiem. Spółka cywilna nie będzie zatem uprawniona nawet do stosunkowego obniżenia kwoty podatku naliczonego o kwotę podatku naliczonego z faktury wystawionej na zakup środka trwałego wskazującej tylko jednego z jej wspólników oraz osobę trzecią.


UZASADNIENIE

W złożonej deklaracji VAT-7 Spółka cywilna wykazała w rozliczeniu podatku naliczonego zakup środka trwałego /samochodu ciężarowego/. Równocześnie Spółka wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika /poz. 67 deklaracji VAT-7/. Zwrot ten został zrealizowany.

Organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego określił Spółce wysokość należnego podatku oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, gdy okazało się, iż nabywcą wskazanym w fakturze dokumentującej zakup środka trwałego była ta spółka, jednakże wymienione dalej osoby wskazywały tylko jednego z jej wspólników oraz inną osobę fizyczną niebędąca wspólnikiem. Również w wydanym dowodzie rejestracyjnym pojazdu jako właściciel figurował jeden ze wspólników spółki cywilnej oraz jako współwłaściciel - inna osoba fizyczna niebędąca wspólnikiem tej spółki.

Odwołując się od tej decyzji spółka wskazała, iż zakupiony samochód, zgodnie z prowadzoną przez Spółkę ewidencją środków trwałych, stanowi jej współwłasność, a odliczenia podatku dokonano proporcjonalnie do wysokości udziałów we współwłasności.

Izba Skarbowa stwierdziła, iż w świetle zebranych w sprawie materiałów dowodowych brak jest podstaw do uznania, że nabywcą przedmiotowego pojazdu byli wspólnicy Spółki cywilnej.

Organ odwoławczy stwierdził m.in., iż dołączona do odwołania nota korygująca została wystawiona przez sprzedawcę, czyli niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie bowiem z treścią tych przepisów - nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi (...), może wystawić notę korygującą.

Ponadto, pomimo przedstawienia noty korygującej, nie został zmieniony dowód rejestracyjny pojazdu, który w dalszym ciągu potwierdza, iż współwłaścicielami samochodu są: jeden ze wspólników spółki cywilnej oraz osoba trzecia, tj. inna osoba fizyczna niebędąca jej wspólnikiem.

Decyzję tę pełnomocnik Spółki zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia decyzji Izby Skarbowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy Spółka cywilna była uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w fakturze wystawionej na zakup środka trwałego wskazującej tylko jednego ze wspólników tej spółki oraz osobę trzecią.

Rozstrzygając ten spór należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jak również przepisy rozporządzeń wykonawczych, przypisują fakturze VAT szczególną rolę dowodową w postępowaniu dotyczącym tego podatku, wyrażającą się wiążącym charakterem dokumentowania rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych.

Art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zawiera nakaz dokumentowania zdarzenia gospodarczego fakturą. Prawidłowość materialnoprawna tej faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami. Elementy formalne wymagane przez wyżej wymieniony przepis mają jedynie znaczenie dowodowe.

Faktura jako dokument będący podstawą rozliczenia pomiędzy stronami, a zarazem dowód księgowy w postępowaniu podatkowym musi odzwierciedlać faktycznie dokonane transakcje podmiotu gospodarczego.

Twierdzenie, że samochód jest współwłasnością Spółki cywilnej jest niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż fakt ten nie został potwierdzony w fakturze zakupu poprzez podanie dokładnych danych nabywcy. Wymagają tego przepisy rozporządzenia stanowiące, iż faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy. Jeśli więc zakup samochodu miał zostać dokonany przez Spółkę oraz inną osobę fizyczną to, jako nabywca w fakturze tej powinna widnieć: Spółka cywilna z wymienieniem jej wszystkich wspólników oraz osoba trzecia niebędąca jej wspólnikiem.

Przepisy rozporządzenia o VAT stanowią również, iż nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi, może wystawić notę korygującą. Zatem nota korygująca wystawiona przez sprzedawcę, została wystawiona przez podmiot do tego nieuprawniony i nie może stanowić korekty faktury.

W świetle zebranego w sprawie materiału stwierdzić zatem trzeba, iż zakwestionowana przez organy podatkowe faktura nie mogła stanowić podstaw do obniżenia podatku należnego o wynikający z niej podatek naliczony, gdyż nabywcami samochodu nie byli wspólnicy Spółki cywilnej, którzy w złożonej deklaracji VAT-7 wykazali w rozliczeniu podatku naliczonego zakup tego środka trwałego, wykazując równocześnie kwotę do zwrotu na rachunek bankowy.

Sąd podzielił także stanowisko Izby Skarbowej co do zastosowania wobec Spółki sankcji określonej w art. 27 ust. 6 i ust. 8 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Pierwszy z tych przepisów stanowi, iż w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa kwotę do zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 procent kwoty zawyżenia. Z kolei w myśl art. 27 ust. 8 pkt 1 ustawy, ust. 6 tego artykułu stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik wykazał w deklaracji podatkowej i otrzymał kwotę zwrotu różnicy podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego, a powinien wykazać kwotę zobowiązania podatkowego podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego.

W ocenie Sądu wniosek organów podatkowych wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału, który legł u podstaw zaskarżonej decyzji, jest zasadny.