Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1225/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 64e, art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2019 r. sprawy ze sprzeciwu J. N. i H. N. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: "PINB w Z." lub "organ I instancji") działając m.in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 poz. 1202 ze zm.) w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w przedmiocie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę znak: [...] z [...] r., dokonanych przy realizacji inwestycji "budynek gospodarczy", prowadzonej na nieruchomości, zlokalizowanej w Z. przy ul. [...] na działkach nr 1 i 2, nakazał H. N. oraz J. N. (zwanym dalej "skarżącymi") wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego (budynku gospodarczego) położonego na działkach nr 1 i 2 w Z., wskazując w sentencji decyzji, że obiekt należy rozebrać całości.

Uzasadniając powyższą decyzję PINB w Z. przypomniał najpierw, że decyzją z dnia z [...] r. Prezydent Miasta Z. na wniosek skarżących jako inwestorów zatwierdził projekt budowlany i wydał decyzję o pozwoleniu na budowę dla inwestycji "budynek gospodarczy" zlokalizowanej na wskazanych powyżej działkach skarżących. Po zawiadomieniu przez skarżących o terminie rozpoczęcia robót budowlanych PINB w Z. przeprowadził na działkach skarżących kontrolę w dniu [...] r. oraz ponownie w dniu [...] r. W tej ostatniej dacie PINB w Z. wszczął także postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego, a następnie postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymał roboty budowlane dla prowadzonej inwestycji. Na postanowienie to skarżący wnieśli zażalenie, po rozpatrzeniu którego Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "ŚWINB" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie PIBN w Z. W toku prowadzonego postępowania skarżący domagali się jego zawieszenia, co spotkało się z odmową ze strony PINB w Z..

Dalej organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. PINB w Z. zobowiązał skarżących do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, a po jego przedłożeniu i weryfikacji stwierdził, że jest on sprzeczny z przepisami prawa, a przedstawione przez inwestorów rozwiązania nie uwzględniały nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Według PINB w Z. projekt przedłożony przez skarżących został sporządzony przez osobę posiadającą wyłącznie uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Tymczasem projekt obejmuje także część architektoniczną. W konsekwencji powinien być sporządzony także przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej. Ponadto przewidywane rozwiązania projektowe naruszają art. § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (t.j. Dz. U. 2015, poz. 1422 z późn. zm.), gdyż wysokość tego obiektu wynosi 4,57 m, podczas gdy w/w przepis zezwala na lokalizację obiektów gospodarczych o wysokości nie większej niż 3 metry bezpośrednio w granicy działki budowlanej. PINB w Z. dostrzegł przy tym, że co prawda ściana zlokalizowana w granicy ma 3 metry wysokości, jednakże zdaniem tego organu w/w przepis odnosi się do wysokości budynku jako takiego.

Skarżący nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem i od decyzji PINB w Z. wnieśli odwołanie.

W treści odwołania skarżący po raz kolejny (w ślad za zażaleniem na postanowienie PINB w Z. o wstrzymaniu robót) podnieśli zastrzeżenia co do czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniu [...] r. oraz fakt, że nie brali oni udziału w tych czynnościach i nie byli na poszczególnych etapach postępowania należycie informowani o czynnościach dowodowych i przysługujących stronom postępowania uprawnieniach. Ponadto skarżący wskazali, że PINB w Z. bezzasadnie odmówił zawieszenia postępowania, podczas gdy jego rozstrzygnięcie zależało od rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego, toczącego się przed ŚWINB w sprawie postanowienia PINB o wstrzymaniu robót. Skarżący podnieśli także szereg wątpliwości i okoliczności dotyczących prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, które ich zdaniem świadczą o możliwości popełnienia przestępstwa w związku z przedmiotową sprawą.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. ŚWINB po rozpatrzeniu odwołania uchylił decyzję PINB w Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że projekt budowlany zamienny został przedłożony przed upływem wyznaczonego przez PINB terminu do wykonania tego nakazu. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, niedopuszczalne jest wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującej rozbiórkę obiektu, będącego przedmiotem postępowania. Jedyną bowiem przesłanką wydania nakazu określonego w tym przepisie jest niewykonanie w terminie obowiązku, określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tj. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Skoro projekt budowlany zamienny został przedłożony w terminie i jednocześnie zdaniem organu I instancji zawiera braki, to organ powinien w pierwszej kolejności wezwać skarżących do uzupełnienia dostrzeżonych braków, a w razie gdyby takie wezwane nie odniosło skutku powinien w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Tymczasem organ I instancji nie dał skarżącym możliwości uzupełnienia braków i wydał od razu decyzję w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, do czego nie był uprawniony.

Organ odwoławczy odniósł się także do wad dokumentacji projektowej. Wskazał, że jedynie kwestia uprawnień osoby sporządzającej tę dokumentację została uznana zasadnie za wadę dokumentacji projektowej. Natomiast ŚWINB nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że rozwiązania projektowe naruszają art. § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, który na obecnym etapie postępowania nie powinien być stosowany, a także ze względu na to, że stronie nie dano możliwości wyjaśnienia powstałych wątpliwości co do przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, to kwestionowana przez skarżących decyzja PINB w Z. musi być uznana za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnienie tych wątpliwości bezpośrednio przez ten organ w ramach postępowania odwoławczego spowodowałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. ŚWINB w zaskarżonej decyzji zawarł także wskazania co do dalszego postępowania kierowane do organu I instancji. Wedle tych wskazań PINB w Z. przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinien wezwać skarżących do usunięcia w określonym terminie stwierdzonych wad bądź nieprawidłowości w projekcie, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów, zawartych w treści odwołania, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. ŚWINB wskazał przy tym, że w odniesieniu do zarzutów skarżących dotyczących czynnościami kontrolnych w dniu [...] r. orzekł w ostatecznym postanowieniu z [...] r. Zaznaczył jednocześnie, że czynności kontrolne z skarżących zostały przeprowadzone w dniu [...] r. Natomiast podczas czynności w dniu [...] r. organ powiatowy dokonał wyłącznie dodatkowych pomiarów wysokościowych. Te okoliczności nie stanowią o wadliwości całego postępowania i nie mogłyby same przez się być powodem uchylenia rozstrzygnięć, zapadających w tym postępowaniu.

Za bezzasadne organ odwoławczy uznał także zarzuty odnoszące się do odmowy zawieszenia postępowania przed organem pierwszej instancji z powodu toczącego się postępowania zażaleniowego przed SWINB. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zagadnieniem wstępnym, które obliguje organy do zawieszenia postępowania nie jest każda kwestia, która może mieć wpływ na treść decyzji, jaka ma zostać wydana w sprawie, a wyłącznie kwestia, bez rozstrzygnięcia której wydanie decyzji w sprawie w ogóle będzie niemożliwe. Postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie stanowiło prejudykatu wobec postępowania, toczącego się w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego i zakończonego decyzjami, wydanymi w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4, 5 Prawa budowlanego.

ŚWINB zasygnalizował także, że organem właściwym dla rozpoznania doniesienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa jest właściwa miejscowo prokuratura i jeżeli skarżący podejrzewają, że w sprawie doszło do popełnienia przestępstwa, bądź mają na to dowody, winny we własnym zakresie poinformować o tym właściwą miejscowo prokuraturę.

Skarżący nie zgodzili się z powyższą decyzją organu odwoławczego i wnieśli pismo skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wskazując w treści, że stanowi ono skargę na ww. decyzję. Podkreślili, że nie zgadzają się ze stanowiskiem ŚWINB, który rozstrzygnięcie oparł na art. 138 § 2 k.p.a. nie przyjmując, że postanowienia i decyzję PINB w Z. wydano z naruszeniem prawa oraz w oparciu o sfałszowane dowody.

Skarżący zarzucili naruszenie art. 10 § 1 k.p.a, art. 79 k.p.a., art. 233 § 1 w związku z art. 271 kodeksu karnego, art. § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 81 ust. 4 i art. 81a pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazali także, że skargę wnoszą zgodnie z art. 50, art. 53 § 1, art. 54 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także że wnoszą ją na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1, pkt 2, pkt 4 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.

Jako cel skargi skarżący wskazali wyeliminowanie z obrotu prawnego: postanowienia PINB z dnia [...] r., postanowienia ŚWINB z dnia [...] r., decyzji PINB w Z. z dnia [...] r. oraz decyzji PINB w Z. z dnia [...] r., a także decyzji ŚWINB z dnia [...] r.

Skarżący podnieśli, że protokół sporządzony przez inspektorów PINB w Z. z dnia [...] r. nie spełnia wymogów formalnych, natomiast w dniu [...] r. nie doszło do żadnych oględzin, a pomimo tego został z tych oględziny sporządzony protokół, co według skarżących oznacza, że został on sfałszowany. Zakwestionowali również wymiary podane w tym protokole, gdyż i one został sfałszowane. ŚWINB nie zweryfikował zasadności powyższych zarzutów i przyjął, że inspektorzy PINB w Z. przeprowadzili oględziny w dniu [...] r., podczas których dokonali pomiarów wysokościowych przy użyciu łaty geodezyjnej. Organ odwoławczy nie odniósł się także do zarzutów fałszerstwa podniesionych w odwołaniu.

Ze względu na sfałszowanie pomiarów wysokościowych skarżący uważają, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie postanowienia PINB w Z. z dnia [...] r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i to postanowienie powinno być wyeliminowane z obrotu zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast ŚWINB celowo pomija sfałszowanie przez PINB w Z. pomiarów wysokościowych w protokole z dnia [...] r. Ponadto stwierdzenie samowoli budowlanej nie jest poparte żadnymi pomiarami wysokościowymi, gdyż w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. inspektorzy nie dysponowali żadnymi urządzeniami pomiarowymi. Z tego względu według skarżących w ogóle nie doszło do samowoli budowalnej.

Skarżący nie zgadzają się także ze stanowiskiem PINB, dotyczącym sposobu rozumienia § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wedle którego wymóg zachowania wysokość 3 metrów dotyczy całego budynku, a nie tylko ściany graniczącej z inną działką. Skarżący powołali się także na stanowisko Wojewody Śląskiego wyrażone w decyzji z dnia [...] r., zgodnie z którym projektowany budynek nie będzie powodował przesłaniania okien budynku należącego do sąsiadków. Ponadto wysokość muru przeciwpożarowego wynosząca 3,05 m. nie stanowi istotnego odstępstwa, gdyż mieści się w zakresie dopuszczalnej tolerancji wynikającej z art. 36a ust. 5a Prawa budowlanego wynoszącej 2 % co pozwala na odstępstwo do 3,06 m.

W podsumowaniu skargi skarżący podkreślili, że wnoszą o uznanie, że nie doszło do żadnej samowoli budowlanej i domagają się wyeliminowania wskazanych w skardze postanowień oraz decyzji poprzedzających obecnie zaskarżoną decyzję ŚWINB, a także wnoszą o umożliwienie dalszej kontynuacji budowy budynku gospodarczego.

W odpowiedzi na środek zaskarżenia wniesiony przez skarżących organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że na podstawie art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, od dnia 1 czerwca 2017 r. wprowadzono do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucję sprzeciwu, który przysługuje od rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm., w skrócie: "k.p.a.", skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest sprzeciw skarżących od decyzji ŚWINB uchylającej decyzję organu I instancji tj. PINB w Z. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zakwestionowane przez skarżących rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane na podstawie art.138 § 2 k.p.a. i ma charakter kasacyjny. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż w obowiązującym stanie prawnym w świetle powołanego powyżej art. 64a p.p.s.a. jedynym środkiem zaskarżenia pozwalającym na poddanie wydanej w toku postępowania administracyjnego decyzji kasacyjnej kontroli sądu administracyjnego jest sprzeciw od tej decyzji. W konsekwencji od decyzji kasacyjnej nie przysługuje już obecnie skarga do sądu administracyjnego, a w sytuacji, w której strona wniesiony przez siebie środek zaskarżenia określa mianem skargi podlega on rozpoznaniu nie jako skarga, lecz jako sprzeciw. Z tego względu choć według pisma skarżących wniesionego do tutejszego Sądu zaskarżają oni decyzję ŚWINB w drodze środka zaskarżania określanego przez nich mianem skargi, to podlega ona rozpoznaniu wyłącznie jako sprzeciw.

Poczyniona powyżej uwaga wstępna ma ważne znaczenie, gdyż sprzeciw jest środkiem zaskarżenia, różniącym się istotnie od klasycznej skargi. Jak wynika z art. 64e p.p.s.a. instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Celem instytucji sprzeciwu jest przyspieszenie rozpatrzenia i załatwienia sprawy administracyjnej co do jej istoty, dlatego Sąd rozpoznaje sprzeciw co do zasady na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, gdyż nie dokonuje merytorycznej oceny prawidłowości rozpatrzenia i załatwienia sprawy co do jej istoty (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Wskazać także należy na art. 151a § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast gdy w ocenie sądu organ odwoławczy zasadnie wskazuje na braki w postępowaniu dowodowym w tak znacznym zakresie, że organ ten nie może sam go uzupełnić, to Sąd uznając, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego była prawidłowa, oddala sprzeciw. Na skutek wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, zaskarżonej sprzeciwem, który sąd oddalił, sprawa w ramach postępowania administracyjnego wraca do organu I instancji, aby ten wykonał wskazania organu odwoławczego i usunął dostrzeżone braki w prowadzonym postępowaniu oraz prawidłowo rozpoznał sprawę w jej całokształcie.

Konsekwencją powołanych powyżej uregulowań prawnych zawartych w przepisach p.p.s.a jest to, że sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej wydanej przez organ odwoławczy ocenia, czy w realiach danej sprawy organ ten zasadnie skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie zaniechał załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest więc przede wszystkim ustalenie, czy wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny rozstrzygnąć zatem musi kwestię, czy na etapie postępowania odwoławczego wystąpiły przesłanki do odstąpienia przez organ II instancji od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga odniesienia się do treści art. 138 § 2 k.p.a. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla wykładni art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Analiza norm procesowych wynikających z powyższych przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten stosując środki wskazane w art. 136 § 1 kpa nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".

Zatem, najogólniej rzecz ujmując, inaczej niż w przypadku skargi granice rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej wywołanej sprzeciwem, będą istotnie zawężone do ustalenia dwu zasadniczych kwestii, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. tj. po pierwsze, czy postępowanie przed organem I instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do pierwszej kwestii stwierdzić należy, że organ odwoławczy słusznie uznał za niedopuszczalne wydanie przez PINB w Z. decyzji nakazującej rozbiórkę w sytuacji, w której organ zaniechał wcześniej wezwania skarżących do uzupełnienia braków przedłożonego przez nich w terminie projektu budowlanego zamiennego. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie mógł dla organu I instancji stanowić podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku dotyczącego m.in. przedstawienia projektu zamiennego organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Skoro zatem skarżący w wyznaczonym im przez PINB w Z. terminie przedłożyli projekt zamienny, to chociaż był on dotknięty brakami, to PINB w Z. nie był uprawniony do nakazania rozbiórki, lecz był zobowiązany umożliwić skarżącym uzupełnienie dostrzeżonych braków dokumentacji projektowej. Decyzja PINB została wydana zatem z naruszeniem art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, a ponadto doszło do naruszenia przez ten organ art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W konsekwencji decyzja PINB została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co oznacza, że spełniona została pierwsza z przedstawionych powyżej przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i wydania przez organ odwoławczy tj. przez ŚWINB w Z. decyzji kasacyjnej.

W odniesieniu do drugiej ze wskazanych powyżej kwestii podkreślić należy, że rozstrzygnięcie w zakresie legalizacji zależeć będzie od tego, czy skarżący po ich wezwaniu do uzupełnienia projektu zamiennego zadośćuczynią wymogom prawnym stawianym wobec projektu budowlanego. Wynik weryfikacji, jaką w tym zakresie ma przeprowadzić organ I instancji w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. rozstrzygnięcia czy projekt zamienny przedłożony przez skarżących zostanie zatwierdzony. W konsekwencji uznać należy, że spełniona została także i druga z przedstawionych powyżej przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Skoro zatem postępowanie przed organem I instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. to w ocenie Sądu zachodziły pełne podstawy do skasowania decyzji PINB w Z. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W kontekście licznych zarzutów podniesionych w skardze należy podkreślić, że w istocie jedynym zarzutem, którego podniesienie może skutkować uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. jest zarzut dotyczący naruszenia właśnie tego przepisu. Oznacza to, że jeżeli wynik sądowej kontroli legalności decyzji kasacyjnej wydanej przez organ odwoławczy, przeprowadzonej w następstwie prawidłowo wniesionego sprzeciwu, wskazuje na to, że organ ten prawidłowo zastosował art.138 § 2 k.p.a., to rozstrzygnięciem jakie w odniesieniu do sprzeciwu może wydać sąd administracyjny jest wyłącznie jego oddalenie.

Zarzuty skarżących i zgłoszone w związku z nim żądania wykraczają ponadto poza ramy sądowej kontroli legalności decyzji kasacyjnej wydanej przez organ odwoławczy. Skarżący domagają się bowiem wyeliminowania z obrotu postanowienia PINB w Z. z dnia [...] r. o wstrzymaniu robót, oraz utrzymującego to wstrzymanie w mocy postanowienia ŚWINB z dnia [...] r., a także decyzji PINB w Z. z dnia [...] r. nakazującej skarżącym przedłożenie projektu zamiennego. Ponadto zarzuty skarżących podniesione we wniesionym do tutejszego Sądu środku zaskarżenia w znacznej mierze dotyczą tych rozstrzygnięć i poprzedzających je czynności kontrolnych. W związku z tym należy podkreślić, że wskazane powyżej postanowienie PINB z dnia [...] r. o wstrzymaniu robót, oraz utrzymującego to wstrzymanie w mocy postanowienia ŚWINB z dnia [...] r., a także decyzja PINB w Z. z dnia [...] r. posiadają przymiot ostateczności. Skoro stały się ostateczne, to już z samej zasady nie mogą być powtórnie weryfikowane w ramach postępowania odwoławczego od decyzji PINB z dnia [...] r. nakazującej rozbiórkę. Na tym właśnie polega istota zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień wynikająca z art. 16 k.p.a. Zgłaszanie zarzutów dotyczących wskazanych powyżej ostatecznych rozstrzygnięć oraz domaganie się ich eliminacji z obrotu prawnego w ramach środka zaskarżenia od innej decyzji administracyjnej nie daje się w żaden sposób pogodzić z zasadą trwałości ostatecznych decyzji i postanowień. Z tego względu już z samej zasady nie mogły być one brane pod uwagę przy rozpatrywaniu sprzeciwu, zwłaszcza że, jak już wcześniej wyjaśniono, kontrola legalności decyzji podlegającej zaskarżeniu sprzeciwem jest dodatkowo ograniczona do kwestii prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że rozpatrując wniesiony przez skarżących sprzeciw tutejszy Sąd nie mógł badać, czy zasadnie wstrzymano skarżącym roboty budowlane oraz czy zasadnie zostali oni wezwani do przedstawienia projektu zamiennego.

Należy także zauważyć, że skarżący domagają się wyeliminowania z obrotu decyzji PINB w Z. z dnia [...] r. nakazującej im rozbiórkę. Tymczasem właśnie zaskarżoną przez nich decyzją ŚWINB, działając jako organ odwoławczy, uchylił tę decyzję PINB w Z. ponownie otwierając skarżącym możliwość ewentualnego zatwierdzenia projektu zamiennego (po jego uzupełnieniu). ŚWINB przyjął przy tym korzystną dla skarżących interpretację § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, iż zachodziły podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., stąd sprzeciw oddalił na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.