Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1281/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji i umorzono postępowanie w sprawie
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 i par. 3, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 125 par. 1, art. 59 par. 1, art. 125 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 61a par. 1, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nałożonych grzywien I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] i umarza postępowanie administracyjne, II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., po zapoznaniu się z treścią protokołu kontroli sanitarnej nr [...], przeprowadzonej w dniu [...] r. w Żłobku "[...]" w K., prowadzonym przez "[...]" Sp. z o.o. w K. - nakazał

w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt dzieci zapewnić na grzejnikach centralnego ogrzewania osłony ochraniające przed elementem grzejnym w salach zajęć grup: I, II i III w terminie do [...] r.

Ponieważ zobowiązana Spółka nie wykonała powyższego zobowiązania, organ doręczył jej w dniu [...] r. upomnienie z dnia [...] r., a następnie w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. nałożył na D. B. – prezesa zarządu "[...]" Spółki z o.o. w K. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w opisanym wyżej tytule wykonawczym z [...] r.

Kolejnymi postanowieniami - z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. organ nałożył w celu przymuszenia do wykonania powyższego obowiązku grzywny w kwotach – odpowiednio – [...] zł, [...] zł i [...] zł na P. K. – prezesa zarządu "[...]" Spółki z o.o. w K..

Wnioskiem z dnia [...] r. – podpisanym przez prezesa zarządu D. B. – "[...]" Spółka z o.o. w K. wniosła o umorzenie w stosunku do P. K. nałożonych na niego (postanowieniami z dnia [...] r., [...] r. i [...] r.) grzywien, wskazując, że wymieniony

w okresie objętym opisanymi wyżej postanowieniami nie był już ani pracownikiem ani też prezesem zarządu tej Spółki.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 59 § 3 w zw. z art. 125 § 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) odmówił umorzenia nałożonych na P. K. grzywien w celu przymuszenia i uznał wniosek Spółki za nieuzasadniony.

Zdaniem organu, Spółka "[...]" nie podniosła żadnych zarzutów, które wskazywałyby na wadliwość wydanych postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Wnioskująca nie wskazała także żadnej z enumeratywnie wymienionych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanek umorzenia postępowania. W ocenie organu – okoliczność, że P. K. nie był w dacie wydawania postanowień prezesem zarządu Spółki nie ma znaczenia bowiem w niniejszym postępowaniu obowiązek o charakterze niepieniężnym ciąży na Spółce a organ zarządzający nią – w tym przypadku prezes zarządu może odpowiadać jedynie za realizację obowiązków.

Dodatkowo organ zaznaczył, że w dacie wydawania postanowień nie miał wiedzy, że odbyło się walne zgromadzenie wspólników Spółki i P. K. został odwołany stosowną uchwałą z funkcji prezesa zarządu. Zwrócił uwagę,

że Spółka nie skorzystała z możliwości zaskarżenia wydanych orzeczeń ani też nie zawiadomiła organu o dokonanych zmianach personalnych w zarządzie Spółki.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wyjaśnił, że umorzenie grzywny, zgodnie z art. 125 § 1 cytowanej ustawy, możliwe jest jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Tylko częściowe wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Dodatkowo, organ zwrócił uwagę, że Spółka nie wykonała obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym.

W zażaleniu na to postanowienie, "[...]" Spółka z o.o. w K. wniosła o jego uchylenie oraz umorzenie w stosunku do P. K. nałożonych grzywien z dnia [...] r.

Zdaniem strony, postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane

z naruszeniem przepisu art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, bowiem pomimo wskazania we wniosku ważnego interesu strony oraz okoliczności uzasadniających wniosek, organ wskazał, że obowiązek ciąży na Spółce

a jej zarząd może odpowiadać jedynie za realizację tych obowiązków. Spółka podkreśliła, że postanowienia wydane w dniach: [...] r. – w celu przymuszenia – zostały adresowane do konkretnej osoby – w tym wypadku prezesa zarządu, wskazanego z imienia i nazwiska. Osoba ta nie pełniła już funkcji

w organie zarządzającym Spółki, a zatem postanowienia są wadliwe, z uwagi na przesłankę wskazaną w treści art. 59 § 1 pkt 4 ustawy – z uwagi na brak osoby zobowiązanego.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201) – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek o umorzenie grzywny w celu przymuszenia podlega rozpoznaniu na podstawie art. 125 § 1 ustawy o postpowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Wobec powyższego, brak jest podstaw do wiązania możliwości takiego umorzenia z jakimikolwiek innymi przyczynami niż wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Według stanu na dzień orzekania przez organ II instancji, nałożony decyzją z dnia [...] r. obowiązek nie został wykonany. Jednocześnie okoliczność, że w okresie objętym postanowieniami o nałożeniu grzywien w celu przymuszenia, P. K. nie był już prezesem zarządu Spółki nie może być (z przyczyn opisanych powyżej) brana pod uwagę.

Na powyższe postanowienie "[...]" Spółka z o.o. w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie:

- art. 33 § 1 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie, że osoba której dotyczy tytuł wykonawczy wydany w sprawie, nie jest osobą zobowiązaną, albowiem w dacie wydania tytułu wykonawczego nie pełniła funkcji prezesa zarządu,

- art. 7 w zw. z art. 70 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przejawiające się w braku zgromadzenia przez organ egzekucyjny wyczerpującego materiału dowodowego w zakresie ustalenia, kto jest osobą rzeczywiście zobowiązaną do wykonania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym,

- art. 59 § 1 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przejawiające się w odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko P. K. w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny

w celu przymuszenia w sytuacji gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej, gdyż

w tytule wykonawczym zamiast skarżącej Spółki błędnie wskazano osobę, która

w dacie wydania tytułu wykonawczego nie pełniła w Spółce żadnej funkcji,

- art. 125 § 1 cytowanej powyżej ustawy poprzez błędne przyjęcie,

że umorzenie grzywny w celu przymuszenia podlega rozpoznaniu tylko w sytuacji wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, podczas gdy tytuł wykonawczy wydany w sprawie został skierowany przeciwko niewłaściwej osobie,

- art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez uznanie, że skarżąca Spółka nie może się powoływać na dane, które nie zostały wpisane do KRS, podczas gdy wpis zmian w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma jedynie charakter deklaratoryjny, oraz poprzez pominięcie przedłożonej przez skarżącą Spółkę uchwały o powołaniu zarządu, z której wprost wynika, że obowiązany P. K. nie pełnił żadnej funkcji w skarżącej Spółce w dacie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. jak również postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. w sprawie odmowy umorzenia nałożonych na P. K. grzywien w celu przymuszenia, a nadto o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem Spółki, jeżeli tytuł wykonawczy wskazuje osobę zobowiązanego, zaś czynności egzekucyjne podjęto w stosunku do osoby błędnie uznanej za zobowiązanego, należy odstąpić od czynności podjętych w stosunku do tej osoby

i podjąć je wobec zobowiązanego bez konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie doszło do zaniechania podjęcia tak z urzędu jak i na wniosek strony, czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Uznano, że P. K. jest osobą zobowiązaną w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia,

w sytuacji gdy nie pełnił on żadnej funkcji w skarżącej Spółce w dacie wydania postanowienia o nałożeniu wspomnianej grzywny.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Inspektor Sanitarny

w S. wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według wskazanego wyżej kryterium, doprowadziła do uznania, że postanowienie to, podobnie jak rozstrzygnięcie je poprzedzające naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, jakkolwiek z innych względów niż wskazywane przez stronę.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. zostało wydane w wyniku rozpoznania wniosku "[...]" Spółki z o.o. w K. z dnia

[...] r. W piśmie z tej daty strona jednoznacznie wniosła o umorzenie

w stosunku do P. K. grzywien w celu przymuszenia nałożonych postanowieniami z dnia [...] r.

Nie ulega też wątpliwości, że postanowienia te zostały wydane w celu przymuszenia Spółki do wykonania obowiązków nałożonych na nią decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. (którą nakazano zapewnienie na grzejnikach centralnego ogrzewania osłon ochraniających przed elementami grzejnymi w salach zajęć wymienionych w tej decyzji).

W wystawionym w dniu [...] r. tytule wykonawczym nr [...] jako podmiot zobowiązany wskazano "[...]" Spółkę z o.o. w K..

Skarżąca Spółka nie skorzystała z możliwości zaskarżenia decyzji z dnia [...] r., jak również nie wniosła zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W sprawie nie zostały zaskarżone także postanowienia o nałożeniu grzywny

w celu przymuszenia. Jak już zaznaczono powyżej, wniosek skarżącej z dnia

[...] r. dotyczył jedynie umorzenia grzywien nałożonych wspomnianymi postanowieniami z dnia [...] r., nie zaś umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki.

Należy zgodzić się z organem, że umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest jedynie w wypadku opisanym w art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201). Zgodnie z tym przepisem, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wspominane umorzenie grzywny nałożonej w celu przymuszenia nie może być utożsamiane z umorzeniem postępowania egzekucyjnego o jakim mowa w art. 59 § 1 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 4 tej ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego.

Należy podkreślić, że podmiotem zobowiązanym do wykonania zobowiązania określonego decyzją z dnia [...] r. jest "[...]" Spółka z o.o. w K., co do której nie zachodzą przesłanki z art. 59 § 1 wspomnianej ustawy (skarżąca tego rodzaju argumentów nie podnosi). Inaczej natomiast przedstawia się kwestia ewentualnej egzekucji grzywien nałożonych na P. K. postanowieniami z dnia [...] r. Jak już wcześniej wspomniano, umorzenie takiej grzywny jest możliwe w oparciu o art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże zgodnie z treścią art. 125 § 2 tej ustawy, postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Pomijając okoliczność, że organ dotychczas nie podjął działań zmierzających do egzekucji grzywien nałożonych opisanymi wyżej postanowieniami, należy zaznaczyć, że zobowiązanym byłby w tym przypadku P. K. i to on właśnie winien złożyć stosowny wniosek w tym zakresie (niezależnie od tego czy nałożenie na wymienionego grzywien w celu przymuszenia było prawidłowe czy też nie, przy czym kwestia ta nie mogła być poddana ocenie organów w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ich umorzenie).

Uwadze organów obu instancji uszło, że wniosek o umorzenie grzywien w celu przymuszenia – nałożonych na P. K. - złożyła Spółka, która nie jest w tym wypadku podmiotem zobowiązanym, o jakim mowa w art. 125 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem nie była uprawniona do jego złożenia.

W tej sytuacji organ winien był zastosować art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ewentualnie, jeżeli organ postępowanie już wszczął, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W ocenie Sądu, taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, wobec czego organ winien był postępowanie umorzyć.

Stwierdzając, że oba wydane w sprawie postanowienia w przedmiocie umorzenia grzywien w celu przymuszenia nałożonych na P. K. naruszają przepisy prawa (art. 125 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na bezprzedmiotowości jego prowadzenia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.