Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3026/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1188/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] solidarnie na rzecz [...] 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. o sygn. akt III SA/Lu 1188/15, oddalił skargę [...] (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

W dniu 17 lutego 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, organ) ogłosił postępowanie konkursowe nr 03-14-000118/REH/05/1/05.2300.021.02/1 w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. w rodzaju rehabilitacja lecznicza, w zakresie rehabilitacji dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego na obszarze powiatów [...].

W ogłoszeniu z dnia 16 maja 2014 r. o rozstrzygnięciu konkursu ofert wybrano jednego oferenta, inny podmiot niż skarżący.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił odwołanie wniesione przez skarżących.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostało dokonane w wyniku prowadzonego konkursu ofert zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm. – dalej jako "ustawa o świadczeniach"), z przestrzeganiem warunków postępowania i zawierania umów. Organ podkreślił, że kwestionowane przez skarżących kryterium ciągłości jest kryterium ustawowym.

Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor [...] Oddziału NFZ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r.

Odnosząc się do oceny kryterium ciągłości organ wyjaśnił, że ustawą z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1290) znowelizowano art. 5 ustawy o świadczeniach, poprzez dodanie pkt 2a definiującego pojęcie ciągłości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Kryterium to podlegało ocenie w prowadzonym postępowaniu w znaczeniu nadanym ustawą.

Na skutek skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. o sygn. akt III SA/Lu 918/14 uchylił zaskarżoną decyzję.

W niniejszej sprawie skarżący uzyskali 55,83 punktów i zajęli trzecią pozycję w rankingu końcowym oceny ofert. Do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej został wybrany jeden świadczeniodawca, który uzyskał największą liczbę punktów (80 pkt) i zajął pierwsze miejsce w rankingu ([...]).

Według Sądu przyjęte przez organ rozumienie kryterium ciągłości narusza zasadę równego traktowania, ponieważ pozwala tylko i wyłącznie na premiowanie dodatkowymi punktami dotychczasowego świadczeniodawcy, co prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców, o której mowa w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Wskazano również, że jeżeli organ ma za zadanie skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko dokonać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. Ponadto przejawem naruszenia zasady równego traktowania uczestników konkursu jest również ograniczenie kontroli oferentów do tych, którzy nie realizowali dotychczas umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co stawia w uprzywilejowanej pozycji świadczeniodawcę udzielającego świadczeń opieki medycznej.

Podsumowując stwierdzone uchybienia Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i przepisów prawa materialnego – art. 5 pkt 2a, art. 134 ust. 1 oraz art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach.

Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor [...] Oddziału NFZ ponownie utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących stosowanych w tym postępowaniu kryteriów oceny ofert w zakresie personelu medycznego, organ stwierdził, że w zaskarżonej decyzji zostały podane kryteria oceny i ich wycena uzyskana przez skarżących, z której wynika, że za kryterium – personel, strona uzyskała 17,5 pkt. Maksymalna liczba 35 punktów możliwa była do uzyskania w przypadku spełnienia przez oferenta warunków opisanych w wierszu 1, 7, 14 i 17 Tabeli Nr 10 załącznika Nr 1 do zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Za każdy warunek opisany w powołanych wierszach oferenci mogli uzyskać po 8,75 pkt. Skarżący zaś spełnili warunek opisany w wierszu 1 i 14, tj. fizjoterapeuta posiadający udokumentowane doświadczenie (nie mniej niż 1 rok) w zakresie metod usprawniania dzieci z zaburzeniami rozwojowymi oraz wczesnej diagnostyki i terapii neurorozwojowej oraz psycholog posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie psychologii klinicznej.

Za spełnienie warunku z wiersza 7 – logopeda posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie neurologopedii lub ukończone studia podyplomowe w zakresie neurologopedii oraz wiersza 17 – specjalista w dziedzinie fizjoterapii – nie mniej niż równoważnik ½ etatu przeliczeniowego, oferenci mogli uzyskać po 8,75 pkt. Tych warunków skarżący nie spełnili, co miało wpływ na ocenę oferty.

W odniesieniu do zarzutu nierównego traktowania świadczeniodawców w związku ze stosowaniem kryterium ciągłości i faworyzowaniem podmiotów realizujących wcześniej umowę w tym zakresie organ wyjaśnił, że w postępowaniach konkursowych oferty mają formę oświadczeń i za ich prawidłowość odpowiada oferent. Weryfikacja prawdziwości oświadczenia spoczywa przede wszystkim na osobie, która je składa. Komisja konkursowa ma prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także może zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy.

Obligatoryjność przeprowadzenia kontroli oferentów, którzy nie realizowali dotychczas umowy w danym zakresie wynika z obowiązującej w Funduszu Procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ podkreślił, że w prowadzonym postępowaniu komisja konkursowa nie stwierdziła negatywnych wyników kontroli oferenta wybranego do realizacji umowy, co nie skutkowało obniżeniem punktów w kryterium jakość wyniki kontroli prowadzonych przez NFZ, w rankingu końcowym.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego poprzez dokonanie oceny ofert w postępowaniu konkursowym w kryterium ciągłości organ wskazał, że nie nadano mu dowolnego znaczenia, w szczególności sprzecznego z podstawowymi zasadami postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych, to jest zasadą równego traktowania świadczeniodawców z zachowaniem uczciwej konkurencji, a także sprzecznego z celem i założeniem tego kryterium. Powyższe kryterium stanowi kryterium ustawowe, wobec czego Prezes Funduszu był zobligowany do uwzględnienia w kryteriach oceny ofert również kryterium ciągłości, w celu zagwarantowania praw i interesów pacjentów do zmniejszenia ryzyka przerwania udzielania świadczeń lub przerwania procesu leczenia i stworzenia narzędzia służącego porównaniu ofert.

Treść definicji zawartej w z § 1 ust. 1 pkt 4 zarządzenia Prezesa NFZ nr 3/2014/DSOZ, jest zbieżna z ustawową definicją ciągłości. Od 1 stycznia 2014 r. nie może już budzić wątpliwości, że kryterium ciągłości uwzględnia to, czy oferent w dniu złożenia oferty realizuje proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotne, czyli innymi słowy, czy w dacie złożenia oferty udziela świadczeń medycznych na podstawie kontraktu zawartego z Narodowym Funduszem Zdrowia i to w ramach danego zakresu świadczeń. Tak rozumiane kryterium ciągłości w ocenie organu zastosowane zostało prawidłowo.

Komisja dokonała oceny wszystkich ofert zgodnie z Zarządzeniem Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Załącznik Nr 1, Tabela Nr 10 Rehabilitacja Lecznicza). Wszystkie oferty oceniane były przy zastosowaniu jednakowych kryteriów. Stosowane w postępowaniu kryteria zapewniały obiektywne porównanie ofert – o ich zastosowaniu nie decydowała Komisja – a kryteria te, w tym kryterium ciągłości, wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zastosowanie wszystkich zdefiniowanych kryteriów nie może być więc uznane za naruszenie przepisów prawa.

Świadczeniodawca spełniający kryterium ciągłości w dacie złożenia oferty mógł uzyskać 5 pkt. Przyjęta w ustawie o świadczeniach i zarządzeniu Prezesa NFZ definicja ciągłości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, nie stanowi naruszenia zasady równości, gdyż stanowi tylko jeden z wielu elementów oceny ubiegającego się o zawarcie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Organ nie zgodził się też z zarzutem, że "nowy" świadczeniodawca jest traktowany gorzej od świadczeniodawcy już związanego umową z Funduszem, gdyż za usługę tej samej jakości otrzyma on niższe wynagrodzenie. Fundusz nie ustala bowiem wynagrodzenia za wykonane usługi, lecz przeprowadza postępowanie konkursowe w celu wskazania do zawarcia umowy świadczeniodawców realizujących świadczenia opieki zdrowotnej o wysokiej jakości, w cenie i ilości uzgodnionej w procesie negocjacji z oferentem. Uwzględniając powyższe – w ocenie organu – brak podstaw do uznania zasadności zarzutów zawartych w odwołaniu.

W prowadzonym postępowaniu uzyskanie przez odwołującego maksymalnej liczby punktów w kryterium ciągłości, nie spowodowałoby wybrania go do zawarcia umowy. Oferent wybrany do zawarcia umowy uzyskał łącznie 80 pkt w rankingu końcowym, a odwołujący jedynie 55,83 pkt. Dodatkowe 5 pkt zmieniłoby pozycję odwołującego w rankingu końcowym z 3 na 2, jednakże nie miałoby to wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie postępowania konkursowego.

W zakresie przeprowadzenia kontroli oferentów organ stwierdził, że Komisja Konkursowa w jednakowy sposób weryfikowała dane zawarte we wszystkich ofertach, tak by zachować zasadę równego traktowania. W przypadku wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w ofertach lub złożonych wyjaśnieniach Komisja prowadziła postępowanie wyjaśniające lub podejmowała decyzje o przeprowadzeniu kontroli oferenta.

Reasumując swoje stanowisko organ przyjął, że w toku prowadzonego postępowania konkursowego oraz postępowania odwoławczego, nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji, ustaw i zarządzeń Prezesa Funduszu, wymienionych przez odwołujących we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. oddalił skargę [...].

W pierwszej kolejności Sąd I instancji przypomniał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem badania WSA w Lublinie, który wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 918/14, uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lipca 2014 r. Oznacza to, że ponowna kontrola zaskarżonej decyzji uwzględniać musiała wiążący charakter oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych we wskazanym rozstrzygnięciu -zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.).

Według Sądu I instancji organ w pełni uwzględnił ocenę prawną wyrażoną uprzednio przez Sąd przy rozpoznawaniu będącego przedmiotem sprawy postępowania konkursowego i w sposób szczegółowy przedstawił tok tego postępowania, czynności podejmowane przez Komisję konkursową oraz metodę analizy poszczególnych kryteriów w ramach oceny ofert, a także wpływ wyniku końcowego postępowania konkursowego na wybór oferty przeznaczonej do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza, w zakresie rehabilitacji dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego na obszarze objętym postępowaniem konkursowym.

Zauważył, że wobec pierwotnie zaskarżonej decyzji zawarte w wydanym wcześniej wyroku dotyczyły przede wszystkim braku w uzasadnieniu uchylonego rozstrzygnięcia wyjaśnienia przyczyn wyboru w postępowaniu konkursowym tylko jednego świadczeniodawcy.

Natomiast organ dokonując ponownej analizy przeprowadzonego postępowania konkursowego wyjaśnił to, że Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zaplanował środki na pokrycie kosztów finansowania świadczeń opieki zdrowotnej dla świadczeniobiorców na poszczególne obszary i w poszczególnych zakresach świadczeń oraz, że komisja konkursowa oceniła strukturę i zasoby świadczeniodawcy w kontekście zdolności do wykonania oferowanej liczby świadczeń oraz wymagania jakościowe zawarte w szczegółowych materiałach. Wzięto pod uwagę również to, że w I półroczu 2014 r. umowę w zakresie rehabilitacja dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego w ośrodku/oddziale dziennym, na obszarze powiatów [...] w kwocie 614.910 zł należycie realizował jeden podmiot: [...]. Umowa została w pełni zrealizowana, co oczywiście potwierdzało możliwości wykonawcze tego świadczeniodawcy. W postępowaniu konkursowym kwota ogłoszenia wynosiła taką samą wartość (614.910 zł). Komisja konkursowa oceniła spełnienie wymagań stawianych wszystkim oferentom w ramach przedmiotowego postępowania konkursowego i możliwości wykonawcze. W toku negocjacji ustalono możliwą do wykonania ilość świadczeń. Oferent, który został wskazany do zawarcia umowy złożył ofertę na wskazaną wartość, potwierdzając deklarowane wykonanie potencjałem wykazanym w ofercie.

Dyrektor NFZ wyjaśnił także, że wybór jednego świadczeniodawcy do realizacji umowy udzielania świadczeń opieki zdrowotnej nie ograniczał w żadnym razie dostępu świadczeniobiorców do świadczeń gwarantowanych w tym rodzaju, ponieważ w latach poprzednich realizowana była również jedna umowa z Funduszem zapewniająca dostęp i zapotrzebowanie na świadczenia na tym obszarze. Dlatego Fundusz zapewnił swoim świadczeniobiorcom dostępność i ciągłość świadczeń stanowiących przedmiot zamówienia, poprzez zakup świadczeń na całą wartość zamówienia.

Zdaniem Sądu I instancji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ prawidłowo wyjaśnił, że kryterium ciągłości musiało uwzględniać to, czy oferent w dniu złożenia oferty realizuje proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, a innymi słowy, czy w dacie złożenia oferty udzielał świadczeń medycznych na podstawie kontraktu zawartego z NFZ i to w ramach danego zakresu świadczeń.

Natomiast Komisja konkursowa dokonała oceny wszystkich ofert przy zastosowaniu jednakowych kryteriów. Organ wyjaśnił dodatkowo, że powyższe kryterium stanowi kryterium ustawowe, wobec czego był zobligowany do uwzględnienia w kryteriach oceny ofert również kryterium ciągłości, w celu zagwarantowania praw i interesów pacjentów do zmniejszenia ryzyka przerwania udzielania świadczeń lub przerwania procesu leczenia i stworzenia narzędzia służącego porównaniu ofert. Kryterium to premiować ma bowiem oferty świadczeniodawców realizujących obecnie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Każda zmiana świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej zakłóca proces leczenia, a także skutkuje przerwaniem ciągłości kolejki oczekujących na udzielenie świadczenia. Oferta nowego świadczeniodawcy powinna zatem być lepsza, aby uzasadniać związane z jej wyborem zmiany. Świadczeniodawca spełniający kryterium ciągłości w dacie złożenia oferty mógł uzyskać 5 pkt.

W ocenie Sądu I instancji wyjaśnienia odnośnie przyznania punktów w kryterium "ciągłość", jakkolwiek mogą rodzić wątpliwości, czy nie premiują obecnych już na rynku świadczeniodawców, to w kontekście interesu pacjentów i konieczności zapewnienia świadczeniobiorcom gwarancji w zakresie udzielania świadczeń w sposób umożliwiający kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, są jednak przekonywujące w świetle ustawowej definicji tego kryterium.

Odnośnie zaś konieczności wyjaśnienia ograniczenia w toku postępowania konkursowego kontroli oferentów do tych, którzy nie realizowali dotychczas umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, organ przekonująco wskazał, że podstawą prowadzenia postępowania wyjaśniającego były wątpliwości, co do prawdziwości danych zawartych w ofertach lub złożonych wyjaśnieniach. Jeżeli chodzi o oferenta, u którego nie przeprowadzono kontroli organ wyjaśnił, że komisja przeprowadziła kontrolę u nowych oferentów, to jest [...] oraz skarżących, w celu potwierdzenia stanu faktycznego z danymi zawartymi w ofercie. Natomiast brak kontroli dotyczył podmiotu, który nie był nowym oferentem, gdyż wcześniej realizował już świadczenia w ramach umowy, we wskazanym w ofercie miejscu udzielania świadczeń. Taki sposób postępowania znajduje swoje logiczne uzasadnienie. Skoro bowiem kontrola dotycząca weryfikacji miejsca udzielania świadczeń była przeprowadzona w postępowaniu, w którym po raz pierwszy oferent (jako "nowy oferent") złożył ofertę w przedmiotowym zakresie świadczeń, to realizacja zawartej później umowy była na bieżąco monitorowana.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest podpisania przez [...] (ówczesnego zastępcę Dyrektora ds. Ekonomiczno-Finansowych organu) decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie (jako pełniącego obowiązki dyrektora tego organu), zwrócił uwagę, że osoba ta występowała aktualnie w sprawie jako Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Natomiast instytucja wyłączenia podmiotów stosujących prawo do załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych w Kodeksie postępowania administracyjnego została uregulowana rozdziale 5 działu pierwszego. Ustawodawca przewidział tam instytucje wyłączenia pracownika organu administracji publicznej (art. 24 k.p.a.), wyłączenia organu administracji publicznej (art. 25 k.p.a.), wyłączenia członka organu kolegialnego (art. 27 § 1 k.p.a.) i wyłączenia całego organu kolegialnego (art. 27 § 2 k.p.a.). Kodeks wyraźnie rozróżnia i rozgranicza zakres i skutki prawne stosowania poszczególnych tych instytucji. Zaakcentował, że jakkolwiek pojęcie pracownika, o jakim mowa w art. 24 k.p.a., ma szeroki zakres znaczeniowy, to nie można uznać, by zwrot "pracownik organu" w znaczeniu, o jakim mowa w art. 24 k.p.a., obejmował także osobę będącą personalną obsadą organu. Piastun organu nie działa bowiem w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja oparta jest na obowiązku, a nie uprawnieniu (z wyjątkiem sytuacji, gdy przepis prawa podjęcie określonego działania pozostawia uznaniu organu administracji publicznej). Zatem osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej, w tym przypadku Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ – co do zasady – nie podlega wyłączeniu w trybie przewidzianym dla pracownika organu. Stąd ten zarzut skargi nie był zasadny.

W konkluzji Sąd I instancji uznał, że wbrew twierdzeniom skarżących brak jest podstaw do stwierdzenia dopuszczenia się przez organ naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, a w szczególności takich, które miały lub mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o rozpoznanie skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz obu zaskarżonych decyzji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. poprzez pominięcie wiążącej i klarownej oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez WSA w Lublinie w prawomocnym wyroku z dnia 19 marca 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 918/14 (dalej: wyrok z 2015 r.), a to:

a) błędną wykładnię pojęcia "ciągłość" zdefiniowanego w art. 5 pkt 2a oraz w art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez uznanie, że podmiot już realizujący w dniu złożenia oferty świadczenia w zakresie, którego dotyczy postępowanie konkursowe, powinien zawsze otrzymać maksymalną liczbę punktów rankingujących z tytułu tego kryterium, a podmiot składający taką ofertę po raz pierwszy, nigdy nie może otrzymać jakichkolwiek punktów z tego tytułu, co doprowadziło Sąd I instancji do błędnego wniosku, że kryterium "ciągłości" premiować ma oferty świadczeniodawców realizujących umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w dniu składania ofert, podczas gdy w wyroku z 2015 r. Sąd zdefiniował kryterium "ciągłości" jako prawo do oceny ryzyka zagrożenia gwarancji zapewnienia świadczeniobiorcom płynności i pewności świadczenia określonych świadczeń zdrowotnych stwarzanego przez każdego oferenta (a nie tylko tego składającego ofertę po raz pierwszy);

b) zaaprobowanie braku zasadności rozważenia przez organ - posiłkując się dokonaną w wyroku z 2015 r. jednoznaczną wykładnią kryterium "ciągłości" zawartą w art. 5 pkt 2a oraz art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach - czy skarżący spełniają kryterium ciągłości, a przez to czy byli uprawnieni do uzyskania w ramach postępowania konkursowego punktów rankingujących z tytułu tego kryterium, podczas gdy wyrok z 2015 r. zawierał wyraźne zobowiązanie w tym zakresie;

c) zakwestionowanie nałożonego w wyroku z 2015 r. obowiązku podjęcia przez organ rozważań w przedmiocie zasadności wyboru więcej niż tylko jednej oferty w postępowaniu konkursowym z uwagi obszar powiatów ([...]), których dotyczyło postępowanie konkursowe oraz liczbę świadczeniobiorców zamieszkałych na ich terenie i powołanie się - dla uzasadnienia przyjęcia odmiennego zapatrywania niż w wyroku z 2015 r. - na wyczerpanie wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu o postępowaniu przez pierwszy podmiot w rankingu ofert, podczas gdy okoliczność ta nie stanowi przeszkody do zawierania umów z większą liczbą świadczeniodawców przez innych Dyrektorów Oddziałów Wojewódzkich NFZ, co zostało wskazane w wyroku z 2015 r.;

d) błędną wykładnię § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719 – dalej: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r.) poprzez przyjęcie, że zrealizowanie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i zachowania zasady uczciwej konkurencji wymaga przeprowadzenia kontroli jedynie u świadczeniodawców ubiegających się po raz pierwszy o zawarcie umowy dotyczącej danego rodzaju świadczeń pomimo, że w ocenie Sądu I instancji za sam fakt realizacji świadczeń w danym zakresie w dniu złożenia oferty przyznawana jest maksymalna liczba punktów z tytułu kryterium "ciągłość", co przy braku kontroli uniemożliwia przyznanie tej maksymalnej liczby punktów nieskontrolowanym świadczeniodawcom z tytułu tego kryterium, podczas gdy w wyroku z 2015 r. wyraźnie wskazano, iż powyższe zapatrywanie narusza zasadę równego traktowania świadczeniodawców, a nie nastąpiła od dnia uprawomocnienia wyroku z 2015 r. żadna zmiana okoliczności, która uzasadniałaby przyjęcie odmiennego poglądu przez Sąd I instancji;

e) uznanie za wystarczające i w pełni obiektywne przedstawienie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tabel stanowiących wypełnione ankiety skierowane do świadczeniodawców wraz z liczbą przyznanych przez komisję konkursową punktów rankingujących z uwagi na odpowiedzi udzielone w tych formularzach, podczas gdy w wyroku z 2015 r. postulowano skonfrontowanie oceny ofert złożonych w postępowaniu konkursowym z samymi ofertami, co powinno oznaczać wyjaśnienie przez organ dlaczego odpowiedź jednego oferenta otrzymała więcej punktów niż udzielona odpowiedź innego, a także wyjaśnienie jakie okoliczności faktyczne i dane cząstkowe wpłynęły na przyjęte parametry oceny;

2) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił zaskarżonej decyzji, pomimo że organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz zaniechał podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a to:

a) nie wyjaśnił, w jaki sposób komisja konkursowa dokonała oceny oferty skarżących pod kątem stopnia ryzyka przerwania przez nich w przyszłości świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, którego to ryzyka dotyczy kryterium "ciągłości" zdefiniowane w art. 5 pkt 2a i użyte w art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach, przez co nie wyjaśnił w sposób należyty dlaczego skarżący nie uzyskali żadnych punktów rankingujących z tytułu tego kryterium;

b) nie podjął jakichkolwiek rozważań w przedmiocie zasadności wyboru więcej niż jednej tylko oferty w postępowaniu konkursowym, tj. pominął ofertę skarżących zapewniającą taką samą cenę oraz takie same lub nawet wyższe standardy jakości dotyczące personelu, sprzętu, aparatury medycznej oraz miejsca udzielania świadczeń, podczas gdy biorąc pod uwagę obszar powiatów (a tym samym odległości pomiędzy miejscami zamieszkania świadczeniobiorców do poszczególnych placówek ochrony zdrowia) oraz liczbę świadczeniobiorców, zasadnym było dokonanie wyboru także oferty skarżących i zawarcie z nimi umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

c) nie podjął żadnych czynności w zakresie zweryfikowania "potencjału" wykazywanego przez świadczeniodawców w składanych przez nich ofertach, a który to "potencjał" decydował o zakresie przyznawanych świadczeń w przypadku uzyskania największej liczby punktów rankingujących;

d) nie skonfrontował oceny ofert złożonych w postępowaniu konkursowym z samymi ofertami, a tym samym nie wyjaśnił dokonanej oceny poszczególnych ofert (wyrażającej się w wyjaśnieniu zasadności przyznania danej liczby punktów innym oferentom dla każdego z kryteriów oceny ofert) a ograniczył się do włączenia do treści uzasadnienia decyzji tabeli, w której wskazano pytania z ankiety skierowanej do oferentów wraz z ich odpowiedziami i przedstawieniem liczby punktów rankingujących uzyskanych z tego tytułu, a następnie powtórzył końcowy wynik punktacji uzyskanej przez poszczególnych świadczeniodawców;

3) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił zaskarżonej decyzji, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana przez pracownika organu ([...]), który podlegał wyłączeniu z uwagi na uprzednie wydanie w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], która stanowiła decyzję organu I instancji;

4) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej z uwagi na wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez WSA w Lublinie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku uchylającego poprzednią decyzję organu w przedmiotowej sprawie, a także poprzez wydanie odmiennej decyzji niż wydawane przez Dyrektorów innych Oddziałów Wojewódzkiego NFZ w sprawach o tożsamych stanach prawnych i zbieżnych stanach faktycznych;

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

a) brak zajęcia jednoznacznego stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia oraz wewnętrzną sprzeczność wywodów Sądu I instancji poczynionych w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia, a to: i) twierdzeń dotyczących premiowania ofert świadczeniodawców realizujących umowy z organem w dniu składania ofert w kontekście wykładni kryterium "ciągłości" przyjętej przez organ, ii) twierdzeń dotyczących oceny postępowania przeprowadzonego przez organ w ramach ponownego rozpoznania sprawy (po uchyleniu poprzedniej decyzji) co uniemożliwia lub przynajmniej znacznie utrudnia merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia, jak również nie wzbudza w skarżących przekonania o rzetelnym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji;

b) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie Sąd I instancji ustalił, że wywiedziony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego "wynika z nieuzasadnionej nadinterpretacji wskazań skierowanych do organu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2015 r." i na czym ta "nadinterpretacja" polegała, a tym samym brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów skargi, które dotyczyły naruszeń prawa materialnego przez organ.

Każde z powyższych naruszeń miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło Sąd I instancji do błędnego uznania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś organ nie dopuścił się żadnych uchybień w toku kontroli postępowania konkursowego oraz w pełni uwzględnił ocenę prawną wyrażoną w Wyroku z 2015 r. W wyniku dokonanych uchybień przez Sąd I instancji oraz braku uchylenia zaskarżonej decyzji ucierpiał nie tylko interes skarżących, ale także uzasadniony interes świadczeniobiorców (pacjentów), którzy - wobec braku zawarcia umowy o udzielanie świadczeń ze skarżącymi - nie uzyskali takiego dostępu do świadczeń, jaki zapewniony jest świadczeniobiorcom zamieszkałym na terenie właściwości innych Dyrektorów Oddziałów Wojewódzkich NFZ.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 5 pkt 2a i art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że kryterium "ciągłości", za pomocą którego dokonuje się oceny ofert - w tym oferty skarżących - należy rozpatrywać jedynie w aspekcie podmiotowym jako obowiązek przyznania oferentowi maksymalnej liczby punktów rankingujących z tytułu tego kryterium w każdym przypadku, gdy w dniu złożenia oferty udziela on świadczeń zdrowotnych objętych ofertą na podstawie obowiązującej umowy zawartej z NFZ i brak możliwości przyznania jakichkolwiek punktów rankingujących podmiotowi nierealizującemu takiej umowy z NFZ w dniu składania oferty, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem NSA oraz poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 2015 r. kryterium "ciągłości" należy rozumieć w aspekcie przedmiotowo-podmiotowym jako prawo do oceny stwarzanego przez każdego oferenta ryzyka przerwania zapewnienia świadczeniobiorcom określonych świadczeń zdrowotnych;

2) art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie skutkujące uznaniem, że organ przeprowadził postępowanie konkursowe w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych z zachowaniem zasady "równego traktowania wszystkich świadczeniodawców" oraz zasady "zachowania uczciwej konkurencji" oraz dokonał należytej kontroli tego postępowania, podczas gdy zasady te zostały naruszone w wyniku:

a) przyjęcia preferencji oceny punktowej w kryterium "ciągłości" dla świadczeniodawcy "realizującego umowę w dniu złożenia oferty" z jednoczesnym uniemożliwieniem przyznania jakichkolwiek punktów rankingujących innym świadczeniodawcom (w tym skarżącym), którzy nie realizowali takiej umowy,

b) dokonywania kontroli jedynie tych świadczeniodawców, którzy nie posiadali w dniu złożenia oferty zawartej umowy z NFZ, a z pominięciem podmiotów takie umowy już realizujących.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawili argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, której w sprawie nie stwierdzono.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. i skierowano ją przeciwko wyrokowi sądu, którym uznał on za prawidłową decyzję w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania skarżącej dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. w rodzaju rehabilitacja lecznicza, w zakresie rehabilitacji dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego na obszarze powiatów [...]. Sprawa ta była już uprzednio rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który sformułował ocenę prawną wraz z zaleceniami dla organu, tj. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Podkreślenia zatem wymaga, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Ocena prawna traci moc obowiązującą jedynie w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Okoliczności utraty mocy obowiązującej oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Lublinie w wyroku z 19 marca 2015 r. o sygn. akt III SA/Lu 918/14 nie miały miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Wobec faktu, że w sprawie zapadł już uprzednio wyrok WSA w Lublinie z 19 marca 2015 r. o sygn. akt III SA/Lu 918/14, to stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. zarówno wskazania sądu co do dalszego postępowania, jak też oceny prawne wyrażone w uzasadnieniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że trafny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., ponieważ zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, jak i Sąd I instancji - przy ponownym rozpoznaniu sprawy – nie zastosowali się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonych przez WSA w Lublinie w wyroku z 19 marca 2015 r. o sygn. akt III SA/Lu 918/14.

Nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że organ w pełni uwzględnił ocenę prawną wyrażoną w uprzednio wydanym wyroku oraz że – wbrew stanowisku skarżących zawartemu w skardze – nie doszło do naruszenia zasady określonej w art. 153 p.p.s.a. Bowiem w okolicznościach sprawy nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że w świetle wyroku WSA z 19 marca 2015 r. obowiązkiem organu było zastosowanie się do wykładni kryterium "ciągłości" w kontekście stwierdzonego przez WSA naruszenia przez organ zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji określonych przez ustawę o świadczeniach, a także rozważenie, czy skarżący spełniają kryterium ciągłości oraz uzasadnienie wyrażonego w tym zakresie stanowiska.

Sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę podzielił, a nawet rozwinął pogląd organu stojący w oczywistej sprzeczności z oceną prawną co do wykładni kryterium "ciągłości", o którym stanowi art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach, jak również zaakceptował brak rozważań organu co do kwestii spełnienia tego kryterium przez skarżących.

Mianowicie w wyroku z 19 marca 2015 r. - WSA dokonując wykładni art. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach - stwierdził, że z tego przepisu nie wynika, że ocena oferty w ramach kryterium ciągłości powinna być ograniczona do ustalenia, czy dany podmiot jest aktualnie związany umową z NFZ i przyznania mu w takim przypadku automatycznie 5 pkt za spełnienie kryterium ciągłości. Sąd podkreślił, że przyjęte przez organ rozumienie kryterium ciągłości narusza zasadę równego traktowania, o której mowa w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, ponieważ pozwala tylko i wyłącznie na premiowanie dodatkowymi punktami dotychczasowego świadczeniodawcy. Skutkuje to postawieniem w uprzywilejowanej pozycji świadczeniodawców realizujących umowy w dniu złożenia oferty, kosztem świadczeniodawców składających ofertę po raz pierwszy.

Natomiast organ ponownie rozpoznając sprawę uznał, że kryterium ciągłości powinno premiować oferty świadczeniodawców kontynuujących realizowanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdyż każda zmiana świadczeniodawcy zakłóca proces leczenia, a zatem oferta nowego świadczeniodawcy powinna być lepsza, żeby uzyskać odpowiednią punktację i tym samym organ potwierdził prawidłowość przyznania 5 pkt oferentowi udzielającemu już świadczeń na podstawie umowy zawartej z Fundusze. Jednocześnie jednak nie rozważył - pomimo wskazań WSA zawartych w wyroku z 19 marca 2015 r. - czy to kryterium spełniali skarżący, co zaakceptował Sąd I instancji.

Sąd I instancji jednocześnie stwierdził - nie biorąc pod uwagę oceny prawnej dokonanej we wcześniejszym cyt. wyroku - że wyjaśnienia organu odnośnie przyznania punktów za kryterium "ciągłość", wprawdzie mogą rodzić wątpliwości, czy nie premiują obecnych już na rynku świadczeniodawców, to w kontekście interesu pacjentów i konieczności zapewnienia świadczeniobiorcom gwarancji w zakresie udzielania świadczeń w sposób umożliwiający kontynuację procesu diagnostycznego lub terapeutycznego, są przekonywujące w świetle ustawowej definicji tego kryterium.

Zatem organ - ponownie rozpoznając sprawę - nie dostosował się również do wskazań dotyczących konieczności rozszerzenia kontroli na oferenta, który wygrał konkurs, nie zaś ograniczania jej wyłącznie do tzw. nowych oferentów, w tym do skarżących, co niesłusznie zaakceptował Sąd I instancji. Tym samym naruszono zasadę równego traktowania, stawiając w uprzywilejowanej pozycji świadczeniodawcę udzielającego świadczeń opieki medycznej.

Z podanych przyczyn stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., należało uznać za chybione. WSA akceptując odstąpienie przez organ od wskazań dotyczących konieczności wyjaśnienia kwestii spornych, które były istotne dla oceny, czy w sprawie nie doszło do naruszenia wynikającej z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasady uczciwej konkurencji, dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., gdyż wspomniane wskazania były wiążące także dla tego Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Z wyżej wskazanych względów trafny jest zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd I instancji art.153 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 5 pkt 2a, art. 134 ust. 1 i art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach.

Natomiast nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy konstrukcyjne wskazane w tym przepisie, jak również - wbrew twierdzeniom kasatora - zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że decyzję z dnia 12 czerwca 2014 r. nr 54/2014/154.3 z upoważnienia Dyrektora Oddziału NFZ podpisał [...] wówczas Zastępca Dyrektora Ds. Ekonomiczno-Finansowych. Zaskarżona decyzja została podpisana przez [...] jako Dyrektora [...] Oddziału NFZ. Zgodnie z art. 154 ust. 4 ustawy o świadczeniach od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 4, składa się do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 3. (art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach). W ocenie NSA podkreślić należy, że przy wydaniu decyzji z dnia 12 czerwca 2014 r. [...] uczestniczył jako pracownik Funduszu posiadający stosowne upoważnienie, natomiast zaskarżoną decyzją podpisał jako piastun organu - Dyrektora [...] Oddziału NFZ. Piastun organu nie działa w sprawie jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi, których realizacja oparta jest na obowiązku, a nie uprawnieniu (z wyjątkiem, gdy przepis prawa podjęcie określonego działania pozostawia uznaniu organu administracji publicznej). Kompetencje przypisane przez ustawodawcę konkretnemu organowi nie mogą być bez wyraźnej podstawy prawnej przeniesione na inny organ. Osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej – co do zasady – nie podlega wyłączeniu w trybie przypisanym pracownikom organu. Z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun funkcji monokratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym, a nie o wyłączeniu pracowników organu ( wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., I OSK 1186/12, LEX nr 1339577). Stwierdzić należy, że art. 24 kpa nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcje (monokratycznego) organu administracji publicznej, mimo że są jednocześnie pracownikami tego organu. Przypisanie kompetencji organowi administracji publicznej ma tę konsekwencję prawną, że w postępowaniu administracyjnym ma on zawsze pozycję organu, nigdy pracownika. Przepisy o wyłączeniu pracownika organu administracji publicznej można stosować tylko wtedy, gdy osoba będąca obsadą personalną organu jest stroną postępowania, a zatem gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego dotyczy jej jako osoby fizycznej (zob. uchwała NSA (7) z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09).

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze, że istota sprawy została wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 5 pkt 2a, art. 134 ust. 1 i art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach - zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie uwzględniając ocenę prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z 19 marca 2015 r. o sygn. akt III SA/Lu 918/14 i wskazania co do dalszego postępowania oraz biorąc pod uwagę wyrażone wyżej stanowisko.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).