Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 845/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 par. 1, 75 par. 1, 79 par. 3, 121 par. 1,0 122
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz–Rajchman (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi: B. Sp. z o. o. z/s w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 7 czerwca 2021 r. nr SKO/41/P-81/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu różnicy w podatku od nieruchomości za 2014 r.: I. uchyla zaskarżone postanowienie w całości oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 1 lutego 2021 r. nr FW.3120.1.3.2021.P8; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze na rzecz Strony skarżącej kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. sp. z o. o. w J. (dalej: skarżąca, strona, spółka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia 7 czerwca 2021 r. Nr SKO/41/P-81/2021 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Jeleniej Góry (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 1 lutego 2021 r. nr FW.3120.1.3.2021.P8 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu różnicy podatku od nieruchomości za rok 2014, pomiędzy kwotą rzeczywiście uiszczonego podatku, a kwotą wykazaną w korekcie deklaracji podatkowej z dnia 15 listopada 2017 r.

Organ pierwszej instancji uzasadniając wskazane powyżej postanowienie wyjaśnił, iż w dniu 16 stycznia 2014 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Miasta Jelenia Góra deklarację na podatek od nieruchomości za 2014 r., w której wykazała ten podatek w łącznej wysokości 225. 474, 00 zł, skorygowaną następnie w dniu 5 lutego 2014 r. z uwagi na błąd rachunkowy do kwoty 223. 180, 00 zł.

W dniu 15 listopada 2017 r. spółka złożyła w organie pierwszej instancji kolejną korektę deklaracji z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2014, w której wykazano to zobowiązanie w łącznej kwocie 177. 339, 00 zł. W piśmie złożonym wraz z korektą skarżąca wyjaśniła, że wynika ona z dokonanej inwentaryzacji gruntów i zabudowań, stanowiących jej własność, skutkiem której w złożonej korekcie wykazano odpowiadające stanowi rzeczywistemu wartości powierzchni gruntów, budynków i lokali z uwzględnieniem zwolnień i zmian, spowodowanych sprzedażą nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r., nr F-0.3120.1.684.2017.P12, organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017, zakończone wydaniem w dniu 30 maja 2019 r. decyzji nr FW.3120.2.17.2019.P8 określającej spółce podatek od nieruchomości za 2014 r. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji organ drugiej instancji uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji (decyzja z dnia 29 listopada 2019 r. nr SKO/41/P-166/2019). Mając na względzie zalecenia zawarte w rozstrzygnięciu instancyjnym organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 19 grudnia 2019 r., nr FW.320.1.86.2019.P8, wezwał stronę o przedłożenie dodatkowych dokumentów, które strona skarżąca przedstawiła w dniu 10 stycznia 2020 r. W dniu 27 kwietnia 2020 r. skarżąca zapoznała się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym nie wnosząc do niego uwag.

Decyzją z dnia 15 grudnia 2020 r. nr FW.3120.2.26.2020.P8 organ pierwszej instancji umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za ten okres. Spółka wniosła odwołanie od wskazanej decyzji wraz z wnioskiem z dnia 18 stycznia 2021 r. o zwrot podatku w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą rzeczywiście uiszczonego podatku a kwotą wskazaną w korekcie deklaracji podatkowej z dnia 15 listopada 2017 r.

Ustosunkowując się do powyższego wniosku organ pierwszej instancji nie podzielił stanowiska spółki, iż umorzenie postępowania podatkowego z uwagi na przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. skutkować powinno obowiązkiem zwrotu tego podatku w nadpłaconej przez spółkę wysokości. Wyjaśnił organ podatkowy, że żaden przepis prawa nie obliguje organu podatkowego do orzekania o kwocie zwrotu podatku, w sytuacji, gdy podatnik nie złożył formalnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Dalej wskazał organ podatkowy, iż samo złożenie korekty deklaracji nie skutkuje tym, że jest ona wiążąca. Fakt, że spółka nie złożyła w dniu 15 listopada 2017 r. wniosku o stwierdzenie nadpłaty w trybie art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) a jedynie korektę deklaracji opartą na przepisie art. 81 tej ustawy skutkuje brakiem możliwości orzekania przez organ podatkowy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Dodał organ, iż nawet gdyby przyjąć że pismo spółki z dnia 18 stycznia 2021 r. należy traktować jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty, to został on złożony po terminie zakreślonym dla tej czynności w obowiązujących przepisach prawnych. Z tych też względów działając na podstawie art. 165a § 1 O.p. organ pierwszej instancji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r., po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę zażalenia, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy stwierdził, iż w sytuacji gdy podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego od niego podatku może złożyć organowi podatkowemu wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatkowej, który zobowiązany jest uzupełnić o korektę uprzedniej deklaracji podatkowej. Może jednak ograniczyć swoje czynności do złożenia samej korekty deklaracji, który to fakt w odniesieniu do osób prawnych obliguje organ podatkowy do wszczęcia postępowania na podstawie art. 21 § 3 O.p. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, o ile poweźmie on wątpliwości co do jej prawidłowości. Przeszkodę w wydaniu decyzji stwarza zaś przepis art. 70 § 1 O.p. z którego wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem powstała za rok 2014 nadpłata podatkowa może być osobie zwrócona, o ile z żądaniem jej stwierdzenia podatnik wystąpił do organu podatkowego przed dniem 31 grudnia 2019 r. Zgodził się organ odwoławczy z organem pierwszej instancji, iż wobec braku odrębnego wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty organ ten nie objął tej kwestii zakresem postępowania podatkowego wszczętego w dniu 11 grudnia 2017 r. Jednocześnie wniosku takiego podatnik nie zawarł w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji a jedynie żądanie wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w wysokości wynikającej z korekty z dnia 15 listopada 2017 r. Brak było w ocenie organu podatkowego wyraźnego żądania spółki uzupełnienia przedmiotu prowadzonego nadal postępowania o wniosek o stwierdzenie nadpłaty, wynikłej z jego końcowego rezultatu. Wniosek taki zawarty został dopiero w piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r., a zatem po upływie terminu o którym mowa w art. 79 § 2 O.p. co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu spółce podatku od nieruchomości za 2014 r.

Strona wniosła na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj.:

1. Art. 73 § 1 O.p. oraz art. 75 § 1 i 3 O.p. poprzez przyjęcie, że pismo z dnia 15 listopada 2017 r. wraz z korektą deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od nieruchomości za 2014 r. nie stanowiło wniosku o zwrot nadpłaty, podczas gdy z pisma tego wynikało że w złożonych korektach, które wykazywały nadpłatę podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2015 wykazano odpowiadające stanowi rzeczywistemu wartości powierzchni gruntów, budynków i lokali z uwzględnieniem zwolnień i zmian spowodowanych sprzedażą nieruchomości.

2. Art. 79 § 3 O.p. poprzez brak jego zastosowania i zaniechaniu orzeczenia o zwrocie nadpłaty, mimo złożenia wniosku przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

3. Art. 80 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że doszło do wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty podatku w podatku od nieruchomości za rok 2014, pomimo złożenia wniosku o zwrot nadpłaty przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

4. Art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Uzasadniając skargę spółka podniosła, iż w treści decyzji organu pierwszej instancji z dnia 30 maja 2019 r. stwierdzono, że powstała nadpłata za rok 2014 w wysokości 6.161, 00 zł, co zdaniem strony potwierdza, iż organ nie miał wątpliwości że pismo z dnia 15 listopada 2017 r. wraz z korektą deklaracji stanowi wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Gdyby jednak taką wątpliwość powziął zobowiązany był do wszczęcia procedury naprawczej wynikającej z art. 169 O.p.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że postanowienie to należało uchylić, bowiem zostało wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w sprawie sprowadza się przede wszystkim do oceny rzeczywistego charakteru podejmowanych przez skarżącą działań oraz odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu różnicy podatku od nieruchomości za 2014 r.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że pismo strony skarżącej z dnia 15 listopada 2017 r. złożone wraz z korektą deklaracji nie stanowi wniosku o stwierdzenie nadpłaty, za taki zaś można uznać dopiero wniosek złożony w dniu 18 stycznia 2021 r. a zatem taki który złożony został po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zdaniem spółki pismo z dnia 15 listopada 2017 r. złożone wraz z korektą deklaracji podatkowej w podatku od nieruchomości za 2014 r. było wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i czego nie negował przez okres trwania postępowania podatkowego organ pierwszej instancji.

W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych jest niezasadne.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r., o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.), podatnicy będący osobami prawnymi, są obowiązani złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie, alba wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości, lub od dnia zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę wysokości podatku (art. 6 ust. 9 u.p.o.l.). Przy czym, o ile przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala organ podatkowy zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba, że przepisy przewidują inny tryb ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, albo dane zawarte w deklaracji są niezgodne ze stanem faktycznym ( art. 21 § 5 O.p.).

Definicję nadpłaty, ustawodawca zawarł w art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, zw. dalej: O.p.) zgodnie z którą za nadpłatę zobowiązania podatkowego, w tym podatku od nieruchomości, uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Kwotą nadpłaconą podatku jest kwota nadwyżki dokonanej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy lub decyzji kwotę podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, uiszczona na rzecz organu podatkowego. Przy czym przyczyną powstania nadpłaty musi być zawsze przekonanie podatnika, że to, co płaci, jest realizacją ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Nadpłata zobowiązania podatkowego powstaje ex lege tj. z mocy prawa.

Przepis art. 75 O.p. daje podatnikom, których zobowiązanie powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., to jest przez zaistnienie zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania, uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli w deklaracji wykazali oni zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Stosownie do art. 75 § 3 O.p. podatnik jest zobowiązany do złożenia równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty skorygowanej deklaracji (korekta deklaracji).

W niniejszej sprawie, bezsporne jest, że postępowanie podatkowe zainicjonowane zostało przez skarżącą na skutek złożonego przez nią pisma z dnia 15 listopada 2017 r. oraz dołączonej do tego pisma korekty deklaracji w podatku od nieruchomości za rok 2014. Z pisma tego wynikało, iż spółka dokonała inwentaryzacji gruntów i zabudowań będących jej własnością oraz stanowiących podstawę do naliczania podatku od nieruchomości, co wykazano w korekcie za 2016 r. oraz we wcześniej składanych wyjaśnieniach. Wyjaśniono, że w korektach za lata 2014 – 2015 wykazano odpowiadające stanowi rzeczywistemu wartości powierzchni gruntów, budynków i lokali z uwzględnieniem zwolnień i zmian spowodowanych sprzedażą nieruchomości.

Zdaniem Sądu, z analizy złożonego przez spółkę pisma z dnia 15 listopada 2017 r. wynikało, że żąda ona wszczęcia postępowania w sprawie nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2014.

W ocenie Sądu, sporne pismo spełnia przesłanki do uznania go za inicjujące uruchomienie trybu nadpłatowego, a ściślej, postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Należy bowiem zauważyć, że złożenie pisma o podanej treści, zawierającego informację o skorygowanym podatku, wyjaśniającego przyczyny tej korekty, z jednoczesnym dołączeniem korekty deklaracji z której wynika iż strona żąda zapłaty podatku w kwocie niższej niż pierwotnie uiszczona, powinno być kwalifikowane jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Zasadniczo, wniosek o stwierdzenie nadpłaty, wraz z obligatoryjną w takim wypadku w myśl art. 75 § 3 O.p. korektą zeznania podatkowego, wszczyna postępowanie w rozumieniu art. 165 § 1 O.p. (z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 79 § 1 O.p. ), którego celem jest jego weryfikacja i ustalenie, czy powstała nadpłata, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Istotą wszczynanego na wniosek podatnika postępowania jest ustalenie, czy podatek uiszczony został nienależnie lub w wysokości wyższej, niż wynika to z obowiązujących przepisów prawa. Zakres tego postępowania ograniczony jest do weryfikacji prawidłowości samoobliczenia podatku dokonanego w skorygowanym zeznaniu podatkowym.

Jeżeli jednak organ podatkowy powziął wątpliwości co do rzeczywistego żądania strony bądź jeżeli to żądanie nie zostało w sposób jednoznaczny sformułowane, winien był wezwać podatnika do dokonania określonych czynności wyjaśniających lub precyzujących, wskazując termin i odpowiedni rygor, np. dopytać czy korekta deklaracji oraz pismo z dnia 15 listopada 2017 r. stanowi wniosek o stwierdzenie nadpłaty w trybie art. 75 § 1 O. p., po czym w tym kierunku wszcząć i przeprowadzić postępowanie. Organ pierwszej instancji powinien wezwać spółkę do wyjaśnień, a nie dokonywać samodzielnej interpretacji jej żądania. Tym bardziej, iż z analizy dalszych czynności organu podatkowego oraz podejmowanych przez niego aktów nie sposób dopatrzeć się w jaki sposób zinterpretował on intencje spółki odnośnie złożenia przez nią korekty deklaracji podatkowej za rok 2014 w podatku od nieruchomości wraz z pismem z dnia 15 listopada 2017 r.

Powyższe w ocenie Sądu ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i jest bezpośrednio związane z realizacją obowiązków organu podatkowego wobec strony postępowania, wynikających z art. 120 i art. 121 O.p.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie o stwierdzenie nadpłaty toczące się w oparciu o wniosek podatnika, determinuje treść tego wniosku i załączona do niego korekta deklaracji podatkowej. Wniosek podatnika i korekta deklaracji podatkowej wyznaczają zakres tego postępowania, w toku którego organ podatkowy ocenia zarówno zasadność wniosku i prawidłowość skorygowanej deklaracji.

Złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji stosownie do art. 165 § 1 O.p. wszczyna postępowanie w sprawie nadpłaty. Przy czym wskazać należy, iż zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie zaś z art. 79 § 2 O.p., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W wyniku złożenia takiego wniosku przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania organ podatkowy orzeka o wysokości nadpłaty bądź odmawia jej stwierdzenia w całości lub w części. Jest to możliwe także po upływie terminu przedawnienia. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że z przepisu tego wynika, że termin przedawnienia zobowiązania jest datą graniczną, po której nie można już zgłosić żądania zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. Prawo podatnika do żądania zwrotu nadpłaconego bądź nienależnie zapłaconego podatku jest zatem ograniczone czasowo. Wynika także z tego przepisu, że ustawodawca uznał za konieczne wyraźne wskazanie, iż tylko w wypadku zgłoszenia wniosku przed upływem terminu przedawnienia organ ma prawo badania wysokości zobowiązania w celu stwierdzenia, czy podatek nie został nadpłacony bądź zapłacony nienależnie. Badanie to będzie ograniczone wyłącznie do tych okoliczności, które wynikają z wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ nie ma bowiem w takim wypadku obowiązku, a przede wszystkim możliwości wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego (uchwała NSA z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 5/12).

Po upływie okresu przedawnienia wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie wszczyna postępowania (165 a O.p.), a jeżeli postępowanie było prowadzone, mimo że wniosek został złożony po upływie terminu, to powinno być ono umorzone na podstawie art. 208 O.p. (Brolik J., i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2013). Art. 165a O.p. oraz art. 165 § 3 O.p. wskazują, że postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie do treści art. 165 § 3 O.p., z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania, jednak jest to faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada czy nie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postepowania podatkowego, do których zalicza się upływ okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W rozpatrywanej sprawie, spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty

wraz z korektą deklaracji w podatku od nieruchomości za 2014 r. w dniu 17 listopada 2017 r. a zatem przed upływem terminu o którym mowa w art. 79 § 2 O.p. Zobowiązanie podatkowe spółki w podatku od nieruchomości za 2014 r. przedawniało się bowiem z upływem 5 lat, licząc od końca roku 2014 (w tym bowiem roku upłynął termin płatności tego podatku), a zatem po dniu 30 grudnia 2019 r. Dla oceny zachowania przez skarżącą terminu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie ma zatem znaczenia fakt, iż wniosek o zwrot różnicy podatku od nieruchomości z dnia 18 stycznia 2021 r. został złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2014, gdyż to nie ten wniosek inicjował postępowanie nadpłatowe, a co najwyżej można go uznać za precyzujący i wyjaśniający pierwotne żądanie strony skarżącej.

Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu prowadzone przez organy podatkowe postępowanie podatkowe wszczęte z urzędu na podstawie art. 21 § 3 O. p. bez wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji przyczyn złożenia przez spółkę pisma z dnia 15 listopada 2017 r. wraz z korektą deklaracji, a w konsekwencji niewyjaśnienia jego charakteru mogło wprowadzić skarżącą w błąd co do zakresu prowadzonego przez organ podatkowy postępowania. Strona bowiem o tym, iż organ podatkowy nie proceduje w zakresie złożonego przez nią wniosku dowiedziała się de facto po ponad trzech latach od jego złożenia, w chwili doręczenia jej decyzji z dnia 15 grudnia 2020 r. umarzającej postępowanie podatkowe, dała temu zresztą wyraz w odwołaniu wnosząc o wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w wysokości wynikającej z korekty z dnia 15 listopada 2017 r. Tak sformułowane żądanie również powinno stanowić zdaniem Sądu impuls do refleksji organu nad tym, czy w istocie intencją strony nie było złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ponadto przekonanie skarżącej, działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, w zakresie procedowania przez organ pierwszej instancji w kwestii wniosku z dnia 15 listopada 2017 r. mogło zostać wsparte treścią decyzji tegoż organu z dnia 30 maja 2019 r., w której wprost organ stwierdza powstanie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r.

Brak kwalifikacji pisma strony z dnia 15 listopada 2017 r. jako wniosku o stwierdzenie nadpłaty, wobec samej treści spornego pisma oraz dołączonej do niego korekty deklaracji podatkowej w kontekście braku wskazania innego niż wola zainicjowania postępowania nadpłatowego celu podatnika, jak i następnie treści złożonego odwołania od decyzji z dnia 15 grudnia 2020 r. umarzającej postępowanie podatkowe oraz pisma skarżącej z dnia 18 stycznia 2021 r. skutkuje tym, iż w ocenie Sądu organ podatkowy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120 i art. 122, a przed wszystkim zaś naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych wynikającej z treści art. 121 § 1 O.p.

W konsekwencji, organ obowiązany będzie prowadzić postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r., zgodnie z treścią wniosku skarżącej.

Końcowo należy wskazać, iż przesądzając o uchyleniu zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem je poprzedzającym i rozstrzygnięciu w zakresie charakteru pisma skarżącej oraz korekty deklaracji z dnia 15 listopada 2017 r. Sąd wziął pod uwagę nie tylko sam przedmiot zaskarżonego w sprawie aktu, lecz również treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia odnoszącą się w znacznej części do pisma z dnia 15 listopada 2017 r., jak i dopuszczającą zakwalifikowanie wniosku w sprawie zwrotu różnicy podatku od nieruchomości za rok 2014 jako wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty i odnoszącą się do całokształtu dotychczasowego postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. Zresztą okoliczność, iż oceniając wniosek z dnia 18 stycznia 2021 r. należy wziąć pod uwagę całokształt postępowania została wskazana również w uzasadnieniu organu odwoławczego (str. 9 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia).

Z tych względów, wskazane w skardze zarzuty naruszenia art. 75 § 1 i 3, art. 79 § 3 oraz art. 121 § 1 O.p. należało uznać za uzasadnione.

Z tych też względów uchylono zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.