Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 239/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108b ust. 1 i 2, art. 108b ust. 5,
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.
article: art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1876
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe  - tekst jedn.
article: art. 10, art. 12,
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E.L. i A.L. s.c. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT na rachunek bankowy Podatnika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2020r., odmówił spółce E. L., A. L. s.c., z siedzibą w [...] (dalej: Spółka, strona, skarżący) wydania zgody na uwolnienie środków z rachunku VAT na rachunek rozliczeniowy. Organ I instancji stwierdził, iż wystąpiła negatywna przesłanka wykluczająca udzielenie zgody, wymieniona w art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106 ze zm., dalej "u.p.t.u.").

W sprawie był następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. Spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., o przekazanie środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku VAT nr: [...] w kwocie [...]zł na rachunek bankowy nr: [...]. W przedmiotowym piśmie strona wskazała, że wniosek swój motywuje koniecznością utrzymania płynności finansowej przedsiębiorstwa w związku z powstałymi zatorami płatniczymi w związku z COVID-19. Spółka stwierdziła, że uwolnione środki z konta zostaną przekazane na wypłaty wynagrodzeń dla pracowników oraz uregulowanie zobowiązań wobec dostawców.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pismem z dnia [...] lipca 2020 r. zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. o udzielenie informacji o etapie prowadzonej kontroli i wskazanie ewentualnych nieprawidłowości ustalonych w toku kontroli celno-skarbowej prowadzonej wobec E. L., A. L. s.c. w zakresie podatku od towarów i usług.

Z informacji uzyskanych od Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. wynika, że wobec Spółki prowadzona jest kontrola celno- skarbowa w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2017 r. do grudnia 2017 r. Natomiast analiza materiału dowodowego dokonana przez organ kontroli wskazuje na nieudokumentowanie rozchodu palet o szacowanej wartości przekraczającej 1 mln złotych.

Z powyższego pisma wynika również, że w toku kontroli ustalono, że Spółka:

1) W deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2017 r. zawyżyła podatek naliczony o kwotę [...]zł wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A D. B.. Przedmiotowa faktura o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł dokumentuje zakup przez spółkę [...] szt. palet o symbolu [...] i została dwukrotnie zaewidencjonowana w prowadzonych rejestrach zakupu VAT, tj. pierwszy raz w lutym 2017 r. i drugi raz w marcu 2017 r.

2) W deklaracji dla podatku od towarów i usług za marzec 2017 r. Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony w kwocie [...]zł (przed zaokrągleniem) wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2017r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł za zakup [...] szt. skrzynek [...] oraz [...] szt. palet euro [...], której wystawcą jest B P. C.. Na podstawie bazy RemDat ustalono, że P. C. w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres od stycznia 2017 r. do marca 2017 r. nie wykazała zarówno nabyć jak i dostaw towarów lub usług. Przesłuchany w dniu [...] lutego 2020 r. w charakterze strony E. L. zeznał, że nie zna ww. P. C., nigdy jej nie widział. Wszelkie sprawy związane z transakcjami dotyczące firmy B. P. C. załatwiał telefonicznie z P. K., którego także nigdy nie widział i który nie okazał się żadnymi pełnomocnictwami. Zeznał, że miał świadomość tego, że P. K. cyt. "...znowu coś kombinuje", że wystawia za kogoś faktury VAT dlatego, że w tym samym czasie miał do czynienia z fakturami VAT wystawionymi przez P. K. w imieniu firmy C M. Z. we W.. Nie sprawdził rzetelności firmy P. C. w sieci Internet i nie występował w tej sprawie do urzędu skarbowego. Zeznał także, że pomimo starań, nigdy nie otrzymał od P. C. lub P. K. oryginału ww. faktury VAT. W ocenie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do zakwestionowania prawa kontrolowanej Spółki do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z ww. faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., na której jako wystawca widnieje podmiot o nazwie B. P. C. we W..

3) W deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za:

- kwiecień 2017r. Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony w kwocie [...]zł wynikający z faktury VAT nr [...]/2017 z dnia [...] kwietnia .2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł,

- czerwiec 2017 r. obniżyła podatek należny o podatek naliczony w łącznej kwocie [...]zł wynikający z następujących faktur VAT: nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł i nr [...] z dnia [...] sierpnia .2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł,

- wrzesień 2017 r. obniżyła podatek należny o podatek naliczony w łącznej kwocie [...]zł wynikający z następujących faktur VAT: nr [...] z dnia [...] września 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł i nr [...] z dnia [...] września 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku [...] zł.

Powyższe faktury zostały wystawione przez podmiot C M. Z., za sprzedaż na rzecz kontrolowanej spółki skrzynek [...] i palet [...].

W toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej, Spółka, pomimo wezwań, nie przedłożyła do kontroli oryginałów ww. faktur VAT. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. uzyskał informację od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , iż organ przeprowadził w firmie C M. Z. we W. kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 01 marca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. W trakcie, której stwierdzono, że wszystkie faktury VAT wystawione przez firma C M. Z. we W. nie odzwierciedlają rzeczywistej sprzedaży towarów, są nieprawidłowe pod względem materialnym i wykazany w nich podatek nie może być podstawą do obniżenia podatku należnego. W dniu [...] lutego 2020 r. w charakterze strony został przesłuchany E. L., który zeznał, że nigdy nie widział właściciela M. Z. - właściciela firmy C we W., że nigdy z nim nie rozmawiał. Sprawy firmy C M. Z. we W. prowadził wspomniany powyżej P. K.. Nie wie, czy P. K. posiadał upoważnienie do działania w imieniu firmy M. Z.. Wielokrotnie zwracał się do P. K. o wydanie oryginałów faktur VAT, ale nigdy ich nie otrzymał. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do zakwestionowania prawa kontrolowanej spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w łącznej kwocie [...]zł wynikający z ww. faktur, na których jako wystawca widnieje podmiot o nazwie C M. Z. we W..

4) W deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za:

- maj 2017 r. Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony w łącznej kwocie [...]zł wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia [...].05.2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł oraz nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł,

- czerwiec 2017 r. Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony w łącznej wysokości [...] zł wynikający z następujących faktur VAT: nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł i nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł oraz nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł,

- lipcu 2017 r. Spółka obniżyła podatek należny o podatek naliczony w łącznej wysokości [...] zł wynikający z następujących faktur VAT: nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł, nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł oraz nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o wartości netto [...] zł i podatku VAT [...] zł.

Ww. faktury VAT zostały wystawione przez podmiot o nazwie D. Ł. M.

Pomimo wezwań, Spółka nie przedłożyła do kontroli oryginałów ww. faktur VAT wystawionych na jej rzecz w lipcu 2017 r. Wezwany do udzielenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów kontrahent Spółki (wystawca faktur), nie udzielił żądanych wyjaśnień i nie przedłożył dowodów.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. uzyskał informację od Naczelnika Urzędu Skarbowego P. , iż przeprowadził w D. Ł. M. w T. kontrolę podatkową w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od maja 2017 r. do lipca 2017r. Z treści sporządzonego protokołu kontroli wynika między innymi, że działalność firmy D. Ł. M. w kontrolowanym okresie polegała jedynie na wytworzeniu dokumentacji, tj. na wystawianiu faktur VAT, co spowodowało, że kontrolowany nie nabył rzeczywistego prawa do rozporządzania towarem określonego w art. 7 ust. 1 u.p.t.u. Organ stwierdził, że Ł. M. wystawiał faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i wprowadzał je do obrotu prawnego.

W dniu [...] lutego 2020 r. E. L. (wspólnik kontrolowanej spółki) został przesłuchany w charakterze strony. Zeznał, że: z Ł. M. rozmawiał tylko telefonicznie, że nigdy go nie widział i nie był w jego firmie, nie sprawdził jego firmy w ewidencji działalności gospodarczej, nie potrafi wyjaśnić, w jaki sposób sprawdził, czy Ł. M. jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie posiada do niego numeru telefonu, pieniądze za otrzymany towar przekazywał kierowcom ale nie widział ich pełnomocnictw do działania w imieniu Ł. M., nie wie gdzie znajdują się brakujące faktury z firmy D. Ł. M. w T. .

Spółka w toku kontroli celno-skarbowej była też wezwana do udzielenia wyjaśnień w sprawie nieudokumentowania rozchodu m.in. [...] szt. palet drewnianych różnego rodzaju o wartości netto przekraczającej [...] mln zł oraz [...] szt. palet uszkodzonych o wartości netto [...] zł, a także przedłożenie do kontroli dowodów dokumentujących spłatę zobowiązań spółki wynikających z faktur VAT otrzymanych od wskazanych kontrahentów. W sprawie rozchodu palet drewnianych strona przedłożyła dowody i udzieliła wyjaśnienia, które są wewnętrznie sprzeczne i konieczne okazało się przeprowadzenie dalszych czynności wyjaśniających w tej sprawie tj. przeprowadzenie kontroli prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów u jednego z kontrahentów Spółki oraz przesłuchanie świadków w tej sprawie. Natomiast w toku kontroli celno-skarbowej za czerwiec i lipiec 2019r. trwają czynności polegające na analizie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto w związku z tym, iż w prowadzonej kontroli nie rozpatrzono całości materiału dowodowego oraz z uwagi na konieczność przeprowadzenia zaplanowanych czynności, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. na obecnym etapie kontroli nie może w sposób jednoznaczny wskazać nieprawidłowości w rozliczeniu przez Spółkę podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2019 r.

Według Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. przedstawione powyżej ustalenia w toku kontroli celno-skarbowej, nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2017 r. stanowią podstawę do stwierdzenia, że kwoty podatku naliczonego wykazane przez Spółkę są zawyżone, co w konsekwencji skutkować będzie zawyżeniem kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika.

Mając na uwadze powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził, że zachodzi uzasadniona obawa, że u podatnika wystąpią zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r., z tytułu nienależnie wypłaconego zwrotu VAT.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b u.p.t.u. oraz art. 12 i art. 10 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm., dalej "p.p.") wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie żądania podatnika w całości lub choćby w części.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że art. 108b ust 5 pkt 2 lit. b u.p.t.u. został niezasadnie zastosowany przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ podatkowy odmawiając podatnikowi uwolnienia środków zgromadzonych na rachunku VAT musi jedynie mieć obawę, że wystąpią zaległości podatkowe w przyszłości, by móc orzec o odmowie przekazania wnioskowanych kwot.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydając zaskarżoną decyzję miał podstawę do odmowy wydania zgody na przekazanie środków w kwocie [...]zł zgromadzonych na rachunku VAT na rachunek bankowy podatnika, ponieważ analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ celno-skarbowy stanowi podstawę do stwierdzenia, że kwoty podatku naliczonego wykazane przez Spółkę są zawyżone, co w konsekwencji skutkować będzie zawyżeniem kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stwierdzenie organu I instancji, iż zachodzi uzasadniona obawa, że u podatnika wystąpią zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, za poszczególne okresy rozliczeniowe.

Organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut strony związany z naruszeniem przez organ I instancji art. 12 p.p., poprzez zastosowanie środków nieproporcjonalnych do celu tj. zatrzymanie zwrotu całego VAT, gdy organ mógł dokonać zwrotu częściowego, przy uwzględnieniu tych faktur kosztowych/sprzedażowych a nie tylko w proporcji uwzględniając faktury, które nie budziły jego wątpliwości. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na obecnym etapie postępowania kontrolnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w P. nie jest w stanie wyodrębnić faktur, które zupełnie nie budzą wątpliwości, gdyż prowadzone są czynności związane z gromadzeniem materiału dowodowego i ustaleniem rzeczywistego obrazu transakcji strony z jej kontrahentami.

Organ odwoławczy nie uwzględnił też zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 p.p. Wyjaśnił przy tym, ze nakaz rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika nie zwalnia z konieczności przeprowadzenia kompletnego postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia wszystkich możliwych dowodów w sprawie, w celu ustalenia stanu faktycznego. Dopóki organ I instancji nie wyczerpie wszystkich możliwych do przeprowadzenia środków dowodowych w sprawie, to nie może być mowy o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, a tym samym o możliwości, w przypadku powstałych wątpliwości, podjęcia rozstrzygnięcia na korzyść Spółki.

Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja dotyczy kwestii wyrażenia zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w spółce cywilnej jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług, natomiast zabezpieczenie, do którego odnosi się strona w odwołaniu dotyczy wydania zarządzenia zabezpieczenia w stosunku do A. i E. małżonków L., jako podatników podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do rozliczenia za rok 2016. W świetle obowiązującego prawa są to dwie odrębne instytucje prawa podatkowego. Decyzja wydana na podstawie art. 108b ust. 5 u.p.t.u. nie ma charakteru decyzji zabezpieczającej. W tym przypadku nie ma możliwości automatycznego "blokowania" środków zgromadzonych na rachunku VAT przez organy podatkowe, a odmowa nie ma bezpośredniego wpływu na płynność finansową przedsiębiorstwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 108b ust. 5 pkt 2 lit. b u.p.t.u., poprzez niezasadne zastosowanie tego przepisu,

- art. 12 p.p., poprzez stosowanie środków nieproporcjonalnych do celu i zatrzymanie zwrotu całego VAT, gdy organ mógł dokonać zwrotu częściowego, przy uwzględnieniu tych faktur kosztowych/sprzedażowych, które nie budziły jego wątpliwości,

- art. 10 p.p., poprzez przyjęcie złej wiary podatnika.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ mimo kwestionowania faktur na kwotę [...]zł odmówił w całości przekazania kwoty [...]zł, o którą zwracano się w złożonym wniosku i, że należności Skarbu Państwa zostały już zabezpieczone na majątku podatnika poprzez ustanowienie zastawu skarbowego. Końcowo, strona w oparciu o argumentację dotyczącą przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców wskazała, że zaskarżona decyzja stanowi nieproporcjonalną sankcję wobec podatnika, który wskutek bezzasadnej odmowy jest już na skraju bankructwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), o czym strony zostały zawiadomione.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zasadność decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT w wysokości [...] zł prowadzonym przez Bank [...] w D. na rachunek rozliczeniowy w Banku [...] w D. .

Złożony w tym zakresie wniosek strony skarżącej został oparty o art. 108b ust. 1 i 2 u.p.t.u., czyli przepis regulujący mechanizm podzielonej płatności.

W myśl art. 108b ust. 1 u.p.t.u. na wniosek podatnika naczelnik urzędu skarbowego wydaje w drodze postanowienia zgodę na przekazanie środków zgromadzonych na wskazanym przez podatnika rachunku VAT na wskazany przez niego rachunek bankowy, albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo - kredytowej, dla których jest prowadzony ten rachunek VAT. Podatnik we wniosku określa wysokość środków zgromadzonych na rachunku VAT, jaka ma zostać przekazana (art. 108b ust. 2).

Natomiast zgodnie z treścią art. 108b ust. 5 u.p.t.u. naczelnik urzędu skarbowego odmawia, w drodze decyzji, wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT:

1. w przypadku posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Prawo bankowe - w wysokości odpowiadającej tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, według stanu na dzień wydania decyzji;

2. w przypadku gdy zachodzi uzasadniona obawa, że:

a. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Prawo bankowe, nie zostanie wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań podatkowych lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję zobowiązań podatkowych, lub

b. wystąpi zaległość podatkowa z tytułu podatków i należności, o których mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Prawo bankowe, lub zostanie ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

Z powyższych przepisów wynika, iż jakkolwiek środki zgromadzone na rachunku VAT są środkami należącymi do podatnika i stanowią jego własność, to zaistnienie którejkolwiek z wyczerpująco wymienionych przesłanek spowoduje odmowę wydania zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT.

Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji wskazać należy, że podstawą do jej wydania było stwierdzenie, że istnieje uzasadniona obawa, że wystąpi zaległość podatkowa Spółki z tytułu podatku od towarów i usług lub zostanie ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe w tym podatku. Pojęcie "istnienia uzasadnionej obawy" nie zostało zdefiniowane na potrzeby art. 108b ust. 5 pkt 2 u.p.t.u., jak również innych przepisów "u.p.t.u.". Jednakże, w ocenie Sądu, wykładnia powyższego pojęcia winna być dokonana analogicznie jak w przypadku art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, w którym to przepisie również zostało ono użyte. Zatem "istnienie uzasadnionej obawy" sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją, że wystąpi zaległość podatkowa lub zostanie ustalone dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Zaznaczenia przy tym wymaga, że na organie ciąży zatem uprawdopodobnienie wystąpienia ww. okoliczności. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzenia o jakimś fakcie, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia wystąpienia w przyszłości danej okoliczności. Ocena dokonana przez organ nie może być przy tym dowolna.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że Spółka:

- zawyżyła podatek naliczony o kwotę [...]zł z faktury wystawionej przez kontrahenta, dokumentującej zakup [...] szt. palet o symbolu [...], poprzez dwukrotne zaewidencjonowanie w prowadzonych rejestrach zakupu VAT, tj. pierwszy raz w lutym 2017 r. i drugi raz w marcu 2017 r.

- obniżyła w deklaracji VAT-7 za marzec 2017 r. podatek należny o podatek naliczony w kwocie [...]zł wynikający z faktury wykazującej zakup [...] szt. skrzynek [...] oraz [...] szt. palet euro [...], której wystawcą jest podmiot, niedokonujący dostaw na rzecz spółki E. L. A. L. s.c. w [...].

- obniżyła podatek należny o podatek naliczony w deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za kwiecień 2017r. o kwotę [...]zł, za czerwiec 2017 r. o kwotę [...]zł, za wrzesień 2017 r. o kwotę [...]zł., które wynikają z faktur VAT dokumentujących sprzedaż skrzynek [...] i palet [...], a których oryginałów Spółka nie posiada. Ponadto przeprowadzona kontrola wobec kontrahenta - wystawcy faktur poddała w wątpliwość rzetelność wystawionych dokumentów, tj. brak wykazanych w nich rzeczywistych transakcji, tym samym nieprawidłowych pod względem materialnym, niedającym podstawy do ich odliczenia.

- obniżyła podatek należny o podatek naliczony w deklaracjach VAT-7 za maj 2017 r. o kwotę [...]zł, za czerwiec 2017 r. o kwotę [...]zł, za lipiec 2017 r. o kwotę [...]zł z faktur VAT wystawionych przez podmiot, wobec którego kontrola wykazała prowadzenie działalności mającej na celu jedynie wytwarzanie dokumentacji, tj. faktur VAT, a nie faktycznym rozporządzaniu towarem, określonym w art. 7 ust. 1 u.p.t.u. oraz na wprowadzaniu ich do obrotu prawnego.

Ponadto analiza materiału dowodowego dokonana przez organ kontroli wskazała na nieudokumentowanie rozchodu palet o szacowanej wartości przekraczającej 1 mln złotych.

Powyższe okoliczności wskazują na prawidłowość rozstrzygnięcia organów. W ocenie Sądu dokonane ustalenia były wystarczające do uznania, że organy uprawdopodobniły istnienie obawy, że wobec Spółki wystąpi zaległość podatkowa.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów ustawy z 6 marca 2018r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1292 ze zm., zwanej dalej "p.p.") należy zauważyć, że odczytywanie art. 10 p.p., w myśl którego organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów – zgodnie z wolą skarżącej niweczyłoby możliwość przeprowadzania jakiejkolwiek kontroli. Jak wskazano w orzecznictwie artykuł 10 ust. 1 p.p. ustanawiający swoistą zasadę domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie przekreśla prawa do dokonywania czynności kontrolnych. Nie można też mówić o naruszeniu wynikającej z art. 10 ust. 2 p.p. zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 170/20).

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 12 p.p., zgodnie z którym organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zarzucając naruszenie powyższego przepisu skarżący domaga się ewentualnie dokonania zwrotu częściowego, przy uwzględnieniu faktur, które nie budziły wątpliwości. Zdaniem Sądu analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ celno-skarbowy stanowi podstawę do stwierdzenia, że kwoty podatku naliczonego wykazane przez Spółkę są zawyżone, co w konsekwencji skutkować będzie zawyżeniem kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika. Organy podatkowe na obecnym etapie postępowania nie są w stanie wyodrębnić faktur, które zupełnie nie budzą wątpliwości, gdyż prowadzone są jeszcze czynności związane z gromadzeniem materiału dowodowego i ustalaniem rzeczywistego obrazu transakcji strony z jej kontrahentami.

W ocenie Sądu rację ma też organ odwoławczy, że art. 108 ust. 5 u.p.t.u. nie ma charakteru decyzji zabezpieczającej, a odmowa wydania zgody na przekazanie środków nie ma bezpośredniego wpływu na płynność finansową przedsiębiorstwa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.