Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 146/01
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2001-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 5
journal: Dz.U. 1993 nr 123 poz. 551
law: Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy.
Teza: Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ obowiązywała w okresie od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1998 r. Ustawa powyższa nie zawierała przepisów przejściowych, które pozwalałyby na jej stosowanie po upływie okresu jej obowiązywania.

Decyzja organu pierwszej instancji wydana została 15 września 2000 r., a więc w okresie w którym ww. ustawa już nie obowiązywała. Z tego też względu brak było podstawy na powoływanie się na przepisy prawa już nieobowiązującego.

TEZY

Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ obowiązywała w okresie od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1998 r. Ustawa powyższa nie zawierała przepisów przejściowych, które pozwalałyby na jej stosowanie po upływie okresu jej obowiązywania.

Decyzja organu pierwszej instancji wydana została 15 września 2000 r., a więc w okresie w którym ww. ustawa już nie obowiązywała. Z tego też względu brak było podstawy na powoływanie się na przepisy prawa już nieobowiązującego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krzysztofa K. na decyzję Izby Skarbowej w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z. z dnia 10 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie podatku importowego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Urzędu Skarbowego w H. z 15 września 2000 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 2, art. 3, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów i sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ Izba Skarbowa w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w H. z dnia 15 września 2000 r. (...) w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku importowym w kwocie 488 zł z tytułu importu w roku 1996 samochodu osobowego marki Volvo 850.

W uzasadnieniu swojej decyzji Izba Skarbowa podała, iż 1 marca 1996 r. Krzysztof K. zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy Volvo 850 przedstawiając do zgłoszenia celnego fakturę opiewającą na kwotę 6.500 CAD. Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w T. zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) z dnia 1 marca 1996 r. pojazd został dopuszczony na polski obszar celny, jednakże organ celny w wydanej decyzji podwyższył wartość celną pojazdu do wysokości 10.824,80 CAD i na podstawie tej wartości wymierzył cło oraz określił podatek od towarów i usług i podatek importowy. Od powyższej decyzji Krzysztof K. złożył odwołanie do Głównego Urzędu Ceł, który decyzja z dnia 23 lutego 1998 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W wyniku złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzje obu instancji zostały uchylone. W takim stanie rzeczy pełnomocnik Krzysztofa K. złożył w dniu 22 listopada 1999 r. wniosek do Urzędu Skarbowego w H. o zwrot w całości wpłaconej kwoty podatku importowego, motywując go faktem, iż odpadła podstawa prawna wymiaru tej należności, gdyż decyzja Urzędu Celnego i utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Urzędu Cel zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Urząd Skarbowy, po rozpatrzeniu wniosku o zwrot należności, decyzja z dnia 23 marca 2000 r. (...) stwierdził nadpłatę w podatku importowym stanowiącą różnicę pomiędzy podatkiem określonym na podstawie wartości celnej pojazdu ustalonej przez organ celny a podatkiem określonym w oparciu o wartość celną samochodu zadeklarowaną przez Krzysztofa K., zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalił. W postępowaniu odwoławczym decyzja I instancji została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Skarbowy w H. wydał decyzję (...) z dnia 15 września 2000 r. w której określił zobowiązanie podatkowe w podatku importowym w kwocie 488 zł.

Od ww. decyzji pełnomocnik Krzysztofa K. wniósł odwołanie, podnosząc. iż zaskarżona decyzja rażąco narusza przepis art. 3 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym. Skarżący stwierdził, iż obowiązek podatkowy w podatku importowym powstaje z chwilą dopuszczenia towaru do obrotu na polski obszar celny, zaś decyzja o dopuszczeniu sprowadzonego przez Krzysztofa K. pojazdu została uchylona i nie istnieje. Zdaniem skarżącego w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 7 ww. ustawy o podatku importowym. Skarżący zarzucił także, iż Urząd Skarbowy nie miał kompetencji ustalając w sprawie wysokość cła jak i podatku importowego. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji.

Rozpoznając odwołanie Izba Skarbowa podniosła, iż Krzysztof K. dokonał importu samochodu osobowego marki Volvo 850 przedkładając do odprawy celnej rachunek nr 1/96 z dnia 1 marca 1996 r. oraz deklarację wartości celnej, zgodnie z którymi pojazd zakupiony został za kwotę 6.500 CAD. Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych bądź nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ opodatkowaniu tym podatkiem podlegają towary sprowadzone lub nadesłane z zagranicy niezależnie od sposobu ich wprowadzenia na polski obszar celny oraz zachowania określonych przepisami prawa warunków i form. Obowiązek podatkowy powstawał z chwilą dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Skoro zatem sprowadzono w przedmiotowej sprawie do Polski samochód osobowy z Kanady i został on dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym to czynność ta objęta była opodatkowaniem podatkiem importowym. Mimo uchylenia decyzji o dopuszczeniu przedmiotowego pojazdu do obrotu na polski obszar celny pojazd ten de facto został dopuszczony do obrotu. Późniejsze uchylenie decyzji organu celnego nie uzasadnia przyjęcia, iż pojazd nie uzyskał dopuszczenia do obrotu. Jak stwierdził Główny Urząd Ceł w swojej decyzji z 29 lutego 2000 r. (...), decyzja o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym została "skonsumowana" przez jego faktyczne wykonanie. Właściwym w takiej sytuacji do określenia podatku importowego pozostawał urząd skarbowy.

Należy zauważyć, że urząd celny jako płatnik nie jest organem podatkowym, a czynności przez niego dokonane w celu obliczenia i pobrania należności podatkowych mają charakter jedynie czynności techniczno-rachunkowych. które nie wszczynają postępowania podatkowego. W takiej sytuacji kwestię przedawnienia prawa do wydania decyzji w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku importowym regulują przepisy podatkowe tzn. ustawa - Ordynacja podatkowa /wcześniej ustawa o zobowiązaniach podatkowych/. Zgodnie zaś z przepisem art. 70 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przedmiotowej sprawie termin płatności podatku upłynął w 1996 r., a zatem nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku importowym. Skoro zaś nie upłynął termin przedawnienia /w przeciwieństwie do należności celnych/ to organ podatkowy mógł wszcząć postępowanie i wydać decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku importowym, gdyż nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania, a mianowicie wprowadzono na polski obszar celny samochód, który podlegał cłu oraz podatkowi importowemu, a nie był z tych należności zwolniony.

Podkreślenia wymaga również fakt, iż podstawą zakwestionowania decyzji organu celnego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie był fakt wymiaru cła i podatków - Sąd nie stwierdził, że pojazd jest wolny od należności celnych bądź od podatków, stwierdził natomiast jedynie, iż bezzasadnym było podwyższenie przez organ celny wartości sprowadzonego pojazdu ponad wartość zadeklarowana przez sprawdzającego. Organ podatkowy nie ustalił w omawianej sprawie wysokości podatku importowego, a określił ten podatek na podstawie art. 21 par. 1 pkt 1 ustawy -Ordynacja podatkowa, czyli zobowiązanie podatkowe powstało z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania /czyli w omawianym przypadku z dniem 1 marca 1996 r. w którym to dniu wprowadzono przedmiotowy pojazd na polski obszar celny/, a zatem decyzja organu podatkowego określiła tylko już istniejące zobowiązanie. Urząd w zaskarżonej decyzji nie ustalił cła a jedynie przyjął do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od importowym wartość celną pojazdu /ustaloną w oparciu o wartość pojazdu zadeklarowaną przez podatnika/, powiększoną o należne cło, którego wysokość wyliczona została w oparciu o decyzję Urzędu Celnego w B.-P. z dnia 15 listopada 1999 r. (...) /określającej zwrot nienależnie pobranego cła w kwocie 2.803,50 zł, pierwotnie zaś należności celne wynosiły 7.017,20 zł czyli należne cło to kwota 4.213,70 zł./ Urząd Skarbowy przyjął do określenia podstawy opodatkowania cło. które już zostało naliczone w oparciu o zadeklarowaną przez podatnika wartość wprowadzonego na polski obszar celny pojazdu. Stąd nieuprawnione jest twierdzenie, że to Urząd Skarbowy ustalił cło.

Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik Krzysztofa K. domagając się uchylenia decyzji obu instancji zarzucając naruszenie art. 3 ustawy z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./.

W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku importowym z tytułu sprowadzenia z zagranicy przedmiotowego samochodu zostało wszczęte postanowieniem z 10 sierpnia 2000 r., które zostało doręczone stronie 16 sierpnia 2000 r. Ustawa z dnia 25 listopada 1993 r. o podatku importowym od towarów sprowadzanych lub nadsyłanych z zagranicy /Dz.U. nr 123 poz. 551 ze zm./ obowiązywała w okresie od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1998 r. Ustawa powyższa nie zawierała przepisów przejściowych, które pozwalałyby na jej stosowanie po upływie okresu jej obowiązywania.

Decyzja organu pierwszej instancji wydana została 15 września 2000 r., a więc w okresie w którym ww. ustawa już nie obowiązywała. Z tego też względu brak było podstawy na powoływanie się na przepisy prawa już nieobowiązującego. Zaskarżona decyzja powołuje się na ustalenia zawarte w decyzjach Dyrektora Urzędu Celnego w B.-P. z 15 listopada 1999 r. (...) i Prezesa Głównego Urzędu Cel z dnia 29 lutego 2000 r. (...), które zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2001 r. w sprawie I SA/Lu 265/00.

Z tych też przyczyn faktycznie nie ma aktualnie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia organów celnych w zakresie należnego cła, które stosownie do art. 5 ust. 1 ww. ustawy jest niezbędnym składnikiem podstawy opodatkowania tym podatkiem.

Podniesione wyżej okoliczności świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia i dlatego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74. poz. 368/ należało uchylić decyzje obu instancji i orzec o kosztach postępowania na podstawie art. 55 ust. 1 ostatnio wymienionej ustawy.