Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 659/96
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1997-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 8, par. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 125 poz. 559
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W sytuacji, gdy podatnik twierdzi, iż zapłacił od uiszczonych należności podatek dochodowy za 1993 rok, chociaż przedmiotem skargi jest decyzja określająca podatek dochodowy za 1992 rok, obowiązkiem organu II instancji było bądź poinformowanie skarżącego o przysługującym mu prawie do autokorekty zeznania za 1993 rok, bądź potraktowanie tej części odwołania jako wniosku w sprawie wszczęcia postępowania podatkowego celem określenia zobowiązania w podatku dochodowym za rok 1993 dla wykazania i zwrotu nadpłaty podatkowej.

TEZY

W sytuacji, gdy podatnik twierdzi, iż zapłacił od uiszczonych należności podatek dochodowy za 1993 rok, chociaż przedmiotem skargi jest decyzja określająca podatek dochodowy za 1992 rok, obowiązkiem organu II instancji było bądź poinformowanie skarżącego o przysługującym mu prawie do autokorekty zeznania za 1993 rok, bądź potraktowanie tej części odwołania jako wniosku w sprawie wszczęcia postępowania podatkowego celem określenia zobowiązania w podatku dochodowym za rok 1993 dla wykazania i zwrotu nadpłaty podatkowej.


UZASADNIENIE

W wyniku weryfikacji zeznania o wspólnych dochodach małżonków Marka i Barbary W. oraz na podstawie źródłowej kontroli dokumentów dotyczących prowadzonej przez P. Marka W. działalności gospodarczej - Urząd Skarbowy w Ż. wydał 30 października 1995 r. decyzję określającą należny podatek dochodowy za rok 1992 na kwotę 10.024 zł.

W bardzo obszernym uzasadnieniu tej decyzji wskazano na naruszenie zasad prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w 1992 r., w taki sposób, iż księga ta została odrzucona na podstawie art. 169 par. 1 Kpa, zaś podstawa ustalona w drodze oszacowania na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Lista uchybień materialnych i formalnych zawarta w uzasadnieniu tej decyzji jest bardzo długa. Wśród nich przedmiotem dalszego postępowania były zarzuty, iż podatnik naruszył par. 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 559/ poprzez dokumentację zakupów paliwa, opłat za przejazd autostradami za granicą - dowodami z automatów kasowych, które nie spełniają wymagań rachunku, bowiem brak było określenia odbiorcy oraz opisu dokumentu w języku polskim.

Wskazano także, iż diety i ryczałty za noclegi w ramach wyjazdów zagranicznych, traktowano jako delegacje służbowe. Dokumenty te nie obrazowały faktycznego czasu pobytu kierowcy na delegacji. Świadczenie usług transportowych na trasach zagranicznych występowało od stycznia 1992 r., a koszty delegacji wprowadzono dopiero do księgi od delegacji trwającej od 26 maja do 3 czerwca 1992 r.

Jako samochody firmy traktowane były samochody nie należące do P. Marka W. Umieszczono je w ewidencji środków trwałych oraz dokonywano odpisów amortyzacyjnych.

W odwołaniu od tej decyzji, podatnik podnosi szereg zarzutów. Zarzut braku właściwej dokumentacji zakupu paliwa za granicę należy uznać za bezzasadny. Dowody zakupu spełniały funkcje paragonu. Wszystkie firmy rozliczały się na podstawie paragonów - żaden zaś Urząd Skarbowy tego nie kwestionował. Praktykę taką akceptowało także Ministerstwo Finansów. Co zaś dotyczy dokumentowania delegacji kierowców - to czasokres trwania delegacji może być dokumentowany datą przejechania granic. Czas trwania delegacji nie mógł być bowiem wcześniej dokładnie określony w poleceniu wyjazdu gdyż na granicy oczekuje się na przejazd 2-3 dni. Niesłuszne było także podwyższenie obrotu firmy o wartość remanentu.

Decyzją z 11 marca 1996 r. Izba Skarbowa w S. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do NSA podatnik jeszcze raz wskazuje, iż otrzymywane za granicą paragony zawierające datę, ilość, cenę w walucie obcej zarówno jednostkową jak i ogólną - odpowiadały wymaganiom określonym w par. 10 pkt 2 cyt. wyż. rozporządzenia. Wartość zakupu przeliczana była na złote polskie i wprowadzana do księgi przychodów i rozchodów - również zgodnie z przepisami. Z kolei jeśli chodzi o zapłatę za usługi świadczone "Trans-orgowi" - to nie ma wątpliwości, iż nastąpiło to w 1993 r., co zostało przez podatnika wykazane w zeznaniu za rok 1993 - zgodnie z art. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma zatem w tym zakresie mowy o żadnej nierzetelności podatkowej.

Izba w odpowiedzi na skargę powtórzyła argumenty swej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jeśli chodzi o pierwszy zarzut skargi dotyczący zakupu paliwa za granicą, to skarżący nie kwestionuje stanu dokumentacji tych zakupów - a jedynie nieuznanie w taki sposób dokumentowanych wydatków za koszty uzyskania przychodów. Zgodzić się zatem należy, iż jednym z wymagań o znaczeniu nie tylko formalnym jest wiarygodne określenie dla kogo dokument zakupu został wystawiony /wskazanie stron uczestniczących w operacji gospodarczej/. Chodzi tu zatem o udokumentowanie, iż operacja gospodarcza pomiędzy podatnikiem a wystawcą rachunku miała miejsce. Zatem nie można wywodzić, iż zakup paliwa winien być dokumentowany jedynie paragonami. Określone bowiem w par. 8 cyt. wyż. rozporządzenia wymagania przesądzają czy rachunek lub jakikolwiek inny dokument może być uznany za dowód księgowy - to jest za stanowiący podstawę zapisu w księdze.

Postanowienia par. 11 ust. 2 rozporządzenia stanowiące wyjątek od tej zasady - stawiają jednak wymagania, by paragon ten został przez podatnika uzupełniony na odwrocie poprzez wpisanie swego nazwiska oraz rodzaju zakupionego towaru.

Jeśli chodzi natomiast o drugi zarzut skargi, to i tutaj zgodzić się należy z poglądem Izby Skarbowej w S. wyrażonym w odpowiedzi na skargę, iż art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 9 ust. 2 tejże ustawy, że opodatkowaniu podlega dochód /nadwyżka sumy przychodów nad kosztami uzyskania/ osiągnięty w roku podatkowym. Stąd też posługiwanie się w art. 14 ust. 1 zwrotem "kwoty należne z tytułu świadczeń dokonanych w ramach działalności". O powstaniu obowiązku podatkowego w danym roku przesądza data dokonania świadczeń w ramach działalności gospodarczej.

Natomiast jeśli chodzi o argument podatnika, iż zapłacił on od uiszczonych należności podatek dochodowy za rok 1993 - choć pozostaje poza przedmiotem skargi - to jednak wymaga stwierdzenia, iż obowiązkiem organu II-giej instancji było bądź to poinformowanie skarżącego o przysługującym mu prawie do autokorekty zeznania za rok 1993, bądź to potraktowanie tej części odwołania jako wniosku w sprawie wszczęcia postępowania podatkowego celem określenia zobowiązania w podatku dochodowym za rok 1993 dla wykazania i zwrotu nadpłaty podatkowej.