Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1313/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1913
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - t.j.
article: art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant referent stażysta Maria Pawlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (zwany dalej Przewodniczącym KRRiT lub organem) decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2020 r. poz.805 z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – zwanej dalej K.p.a., odmówił udostępnienia M. S. informacji publicznej w zakresie punktu 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2021 r., tj. przekazania wnioskodawcy "planów programowo-finansowych, o których mowa w art. 21c ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji dotyczących wszystkich jednostek publicznej radiofonii i telewizji za wszystkie okresy od roku 2014 włącznie do dziś oraz sprawozdań, o których mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, dotyczących wszystkich jednostek publicznej radiofonii i telewizji za wszystkie okresy od roku 2013 włącznie do dziś", z wyjątkiem przedmiotowych sprawozdań przedstawionych przez spółki: [...], [...], [...], [...], [...] przekazanych wnioskodawcy przy piśmie z dnia [...] maja 2021 r. nr [...].

Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2021 r. M. S. wystąpił do KRRiT o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie:

1. załączników do protokołów z posiedzeń KRRiT, podczas których dyskutowano nad przyjęciem uchwał dotyczących sposobu podziału pomiędzy jednostki publicznej radiofonii i telewizji wpływów abonamentowych oraz kwot pieniężnych i papierów wartościowych pochodzących z budżetu państwa, tzw. rekompensaty (dotyczy uchwał przyjętych od 1 stycznia 2014 r.) wskazując, że same protokoły już otrzymał w odpowiedzi na jego poprzedni wniosek, jednak bez załączników,

2. projektu protokołu nr [...] z [...] lutego br. wraz z załącznikami,

3. protokołu nr [...] z [...] lutego br. wraz z załącznikami, gdy tylko protokół ten będzie gotowy,

4. planów programowo-finansowych, o których mowa w art. 21 c ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, dotyczących wszystkich jednostek publicznej radiofonii i telewizji za wszystkie okresy od roku 2014 włącznie do dnia złożenia wniosku oraz sprawozdań, o których mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, dotyczących wszystkich jednostek publicznej radiofonii i telewizji za wszystkie okresy od roku 2013 włącznie do dnia złożenia wniosku.

Wnioskodawca wskazał jednocześnie, że wnosi o przesłanie informacji pocztą elektroniczną, lub też w innej dogodnej formie (np. DVD przesłany pocztą).

Pismem z [...] kwietnia 2021 r. organ zwrócił się do spółek publicznej radiofonii

i telewizji - czy w stosunku do planów finansowo - programowych, programowo - finansowych oraz sprawozdań spółki publiczne zastrzegają tajemnicę przedsiębiorstwa.

Po otrzymaniu odpowiedzi na ww. pytanie, organ pismem z [...] maja 2021 r. przesłał wnioskodawcy fragment protokołu nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. dotyczący kwestii związanych z przyjęciem uchwały w sprawie podziału rekompensaty dla spółek mediów publicznych w 2021 r. Kolejnym zaś pismem - z [...] maja 2021 r. - organ przekazał wnioskodawcy sprawozdania kwartalne spółek [...], [...], [...], [...], [...] z lat 2013 -2019, co do których nie zastrzeżono tajemnicy przedsiębiorstwa. Organ poinformował przy tym wnioskodawcę, że na stronach internetowych spółek mediów publicznych zostały zamieszczone sprawozdania za 2020 r. Nadto wyjaśnił, że opóźnienie w przekazaniu ww. informacji nastąpiło z powodu konieczności sprawdzenia bezpośrednio z poszczególnymi spółkami statusu prawnego poszczególnych materiałów.

Pismem z [...] maja 2021 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność KRRiT w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 341/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał KRRiT do rozpoznania punktu 1, 3 i 4 wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W dniu [...] czerwca 2022 r. w wykonaniu ww. wyroku organ przesłał M. S. załączniki do przesłanych wcześniej protokołów z posiedzeń KRRiT od [...] stycznia 2014 r. oraz decyzję z dnia [...] czerwca 2022 r.

W decyzji z dnia [...] czerwca 2022 r. Przewodniczący KRRiT, odmawiając udostępnienia planów programowo-finansowych oraz części sprawozdań (pkt 4 wniosku), stwierdził, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ dotyczy wykonywania zadań przez spółki publicznej radiofonii i telewizji w związku z realizacją powierzonych im zobowiązań publicznych.

Jednocześnie powołał się na ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 u.d.i.p.). W związku z tym wskazał, że organ był zobowiązany ocenić, czy żądane przez wnioskodawcę informacje podlegają ujawnieniu. Wyjaśnił, że w ramach tej oceny organ podjął działania zmierzające do uzyskania stanowiska przedsiębiorcy, czy wymienione w przedmiotowym wniosku dokumenty zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy. Poufność danych musi być bowiem wyraźnie zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę.

Organ wyjaśnił dalej, że z informacji otrzymanych ze wszystkich 19 spółek publicznej radiofonii i telewizji ([...]) wynika, że plany programowo-finansowe stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zaznaczył przy tym , że spółki w szczególności motywowały swoje decyzje możliwością ujawnienia informacji posiadających dla danej spółki wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Natomiast z informacji otrzymanych ze wszystkich 19 spółek publicznej radiofonii i telewizji wynika, że w zakresie sprawozdań, o których mowa w art. 31b ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, sprawozdania te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w 14 spółkach ([...]). Spółki w tym zakresie też motywowały swoje decyzje możliwością ujawnienia informacji posiadających dla danej spółki wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Organ zaznaczył jednocześnie, że nie posiada informacji i wiedzy, które pozwalałaby zakwestionować prawdziwość oświadczeń złożonych przez nadawców publicznych w toku postępowania, w konsekwencji uznał, że wystąpiły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W skardze na decyzję Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] czerwca 2022 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.S. zarzucił obrazę art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie przez zastosowanie tego przepisu, mimo że przesłanki do jego zastosowania nie zachodziły. Wniósł jednocześnie o stwierdzenie, że naruszenie prawa było rażące.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że aby informacja znajdująca się w posiadaniu organu obowiązanego na gruncie u.d.i.p. mogła być uznana za tajemnicę przedsiębiorcy niepodlegającą udostępnieniu, muszą być spełnione następujące warunki:

A) w chwili przekazywania informacji organowi przedsiębiorca zastrzegł, że stanowi ona tajemnicę przedsiębiorcy,

B) przedsiębiorca podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania informacji w poufności,

C) informacja ma wartość gospodarczą,

D) rzeczywisty test proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, a obywatelskim prawem do informacji wskazuje, że informacji ujawniać nie należy.

Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie warunek A nie jest spełniony, nie stwierdzono też, aby spełnione były warunki B i C, nadto nie wykonano testu proporcjonalności (warunek D). Skarżący zarzucił, że organ w ogóle nie odniósł się do warunków (ani tych sformułowanych powyżej, ani żadnych innych), które muszą być spełnione, aby w konkretnym przypadku informacja publiczna mogła być uważana za tajemnicę przedsiębiorcy niepodlegającą udostępnieniu. Oparł się jedynie na oświadczeniach nadawców publicznych, których prawdziwości nie potwierdził. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, decyzja powinna podlegać uchyleniu jako podjęta z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do argumentacji skargi podkreślił, że pomimo zwięzłego uzasadnienia, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Skarżący natomiast nie wykazał, że podniesione przez niego wątpliwości potwierdzają naruszenia prawa, które miały lub mogły mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) P.p.s.a. Argumentacja skargi nie prowadzi tym bardziej do wniosku, aby doszło do naruszenia prawa o charakterze rażącym.

Zarzucił jednocześnie, że skarżący pomija to, że w następstwie wyroku Sądu, organ zrealizował większość wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przekazując odpowiednie dokumenty. Podkreślił, że wśród udostępnionych skarżącemu dokumentów znajdują się uchwały oraz protokoły z posiedzeń KRRiT, które zawierają szczegółowe informacje dotyczące dysponowania środkami publicznymi przeznaczonymi na media publiczne oraz działalności organu w tym zakresie. Wykonanie tego wniosku w ustawowym terminie wiązało się ze znacznym nakładem pracy, w stosunkowo krótkim czasie. Mimo tego zaskarżona decyzja jest, w ocenie pełnomocnika organu, wystarczająco szczegółowa dla oceny motywów działania organu.

Pełnomocnik organu zaznaczył nadto, że plany programowo-finansowe zawierają też inne dane, niż związane z gospodarowaniem środkami publicznymi choćby dlatego, że dotyczą także kwestii dysponowania przychodami z innych źródeł (np. nadawania reklam), których nie zalicza się do majątku publicznego.

Pełnomocnik organu wywodził też, że jakkolwiek na jednostki mediów publicznych nałożony został szereg obowiązków w zakresie realizacji misji publicznej, w żadnej mierze nie wykonują one zadań władzy publicznej, co jest względem innych niż organy administracji jednostek organizacyjnych wymogiem wynikającym jednoznacznie z normy konstytucyjnej zawartej w art. 61 ust. 1 ustawy zasadniczej. Innymi słowy w zakresie, który nie dotyczy dysponowania środkami publicznymi, przedmiotowe dokumenty nie stanowiłyby samoistnie informacji publicznej. Ich status jako informacji publicznej może być jedynie pośredni, ponieważ wynika stąd, że plany te stanowiły przedmiot oceny KRRiT w zakresie sprawowanych przez ten organ kompetencji władczych. W ocenie pełnomocnika organu, rozróżnienie to ma znaczenie z tego powodu, że skarżący otrzymał już informacje publiczne o działaniach organu w tym zakresie. Nastąpiło to w związku z przekazaniem przez organ odpowiednich uchwał i protokołów, na podstawie których skarżący może zapoznać się w pełnym zakresie z działalnością KRRiT wobec jednostek mediów publicznych, w tym o podziale środków publicznych. Biorąc jednak pod uwagę, że wniosek o udostępnienie informacji wymieniał określone dokumenty wprost, niezbędne było wydanie przedmiotowej decyzji

Odnosząc się do podanych przez skarżącego kryteriów zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pełnomocnik organu podniósł, że skarżący nie podał źródła opisanych przez siebie warunków, można więc zakładać, że jest to autorskie zestawienie. W ocenie pełnomocnika, uzasadnienie skargi nie wykazuje, aby organ błędnie zastosował przesłankę odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W szczególności z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie można wyprowadzić wniosku, aby przedsiębiorca musiał koniecznie zastrzegać tajemnicę przedsiębiorstwa już przy przekazaniu odpowiednich dokumentów pod rygorem utraty prawa do ochrony swoich zastrzeżonych informacji.

Pełnomocnik organu wskazał nadto, że obok tego, że ten postulat nie wynika wprost z ustawy, należy podnieść, że w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca sformułował tajemnicę przedsiębiorstwa jako obligatoryjną podstawę wydania decyzji. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia przez organ, że w danej sprawie występuje tajemnica przedsiębiorstwa, ma on obowiązek wydać decyzję określonej treści - a jedyną przewidzianą przez ustawę przyczyną dla odstąpienia od wydania tej decyzji jest rezygnacja z przysługującego danemu podmiotowi prawa do zastrzeżenia tej tajemnicy.

Pełnomocnik podkreślił, iż organ nie miał wątpliwości co do tego, że określone informacje stanowią tajemnice przedsiębiorstwa z uwagi na wiedzę w tym zakresie uzyskaną w ramach wykonywania swoich ustawowych obowiązków. Zaś wystąpienie przez organ do jednostek mediów publicznych miało charakter formalny w tym znaczeniu, że część z tych spółek dokonała odpowiednich zastrzeżeń przy przekazywaniu tych dokumentów, zgodnie z postulatem, na który powołuje się skarżący. Zwrócenie się do poszczególnych podmiotów w tym samym trybie miało znaczenie z punktu widzenia zachowania jednolitego standardu dokonania i udokumentowania ustaleń w prowadzonym postępowaniu.

Pełnomocnik organu zaznaczył jednocześnie, że organowi są znane powody, dla których przedmiotowe spółki zastrzegają i chronią określone informacje, jako tajemnicę, to samo dotyczy wymiernej gospodarczej wartości tego rodzaju informacji. Nie jest zatem prawdą, jakoby organ nie miał odpowiedniej wiedzy i nie podejmował żadnych ustaleń - niezależnie od tego, że nie wszystkie informacje w tym zakresie zostały wyrażone w uzasadnieniu decyzji. To, że przedmiotowe plany programowo-finansowe zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa jest już oczywiste w świetle samej treści tych dokumentów, którą potwierdza wiedza powzięta z urzędu, w trakcie wykonywania kompetencji przez KRRiT — co dotyczy zarówno kategorii informacji, które w celu wykonania ustawy spółki mediów publicznych muszą zawrzeć w tych dokumentach, jak i z zapoznania się przez organ ze stanowiskiem poszczególnych jednostek mediów publicznych oraz z treści konkretnych dokumentów.

Natomiast w odniesieniu do sprawozdań jednostek mediów publicznych, określonych w art. 31b ustawy o radiofonii i telewizji należało wziąć pod uwagę zmianę stanu prawnego w tym zakresie, wynikającą z ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1717). Zgodnie z tą zmianą, sprawozdania te miały być publikowane w Internecie. Poprzednie brzmienie tego przepisu powodowało, że w treści sprawozdań mogły znajdować się także informacje niestanowiące informacji publicznej lub stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, co uzasadniało wydanie decyzji odmownej w tym zakresie. W powołanym wyżej piśmie KRRiT z dnia [...] maja 2021 r. przekazano jednak sprawozdania tych spółek, które zrzekły się zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wobec tych dokumentów.

Pełnomocnik organu stwierdził, iż biorąc pod uwagę, że art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ustanawia obligatoryjną podstawę wydania decyzji odmownej, oznacza to, że ustawodawca określił relację pomiędzy prawem ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, a prawem dostępu do informacji publicznej. Sytuacja, w której organ uchyliłby się od zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p., pomimo stwierdzenia występowania tajemnicy przedsiębiorstwa, byłaby postępowaniem contra legem. Tylko w ten sposób można bowiem określić sytuację, w której organ pominąłby zastosowanie jasno sformułowanej normy, zobowiązującej go do podjęcia określonego działania i pozostawiającego pola uznania na podstawie pozaustawowej przesłanki.

Pełnomocnik KRRiT wyjaśnił też, że w celu udzielenia kompleksowej odpowiedzi skarżącemu przeprowadzenie tego testu w niniejszym przypadku nie doprowadziłoby do korzystnego dla niego rezultatu. Zwrócił uwagę na to, że jest to kolejny wniosek skarżącego o udostępnienie całych obszernych kategorii dokumentów z wieloletniego okresu działalności KRRiT.

Pełnomocnik organu podniósł nadto, że skarżący mógł złożyć wniosek o udostępnienie informacji gospodarczych bezpośrednio do określonych spółek, jednak zdecydował się na skierowanie go do podmiotu publicznego, będącego jedynie dysponentem informacji, w taki sposób, aby pominąć lub ograniczyć możliwość zajęcia stanowiska przez same podmioty i skutecznej obrony ich praw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz.329).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – dalej u.d.i.p. (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W sprawie niniejszej nie było kwestią sporną, że KRRiT jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz, że żądane we wniosku z dnia [...] marca 2021 r. informacje stanowią informację publiczną.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia informacji żądanych w punkcie 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2021 r., tj. udostępnienia wnioskodawcy "planów programowo-finansowych, o których mowa w art. 21c ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji dotyczących wszystkich jednostek publicznej radiofonii i telewizji za wszystkie okresy od roku 2014 włącznie do dziś oraz sprawozdań, o których mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, dotyczących wszystkich jednostek publicznej radiofonii i telewizji za wszystkie okresy od roku 2013 włącznie do dziś", z wyjątkiem przedmiotowych sprawozdań przedstawionych przez spółki: [...], z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.

Według art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", niemniej jak słusznie zaznaczono w zaskarżonej decyzji przy analizie zastosowania ww. przepisu można posiłkować się odwołaniem do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1913), dalej u.z.n.k. W myśl tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi wyrazić w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonej informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja objęta manifestacją przedsiębiorcy musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I 2347/15; z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 3260/14; publ. CBOSA).

Zaznaczyć przy tym należy, że "tajemnica przedsiębiorcy" jest pojęciem użytym przez ustawodawcę wyłącznie w unormowaniach ustawy o dostępie do informacji publicznej jako jedna z przesłanek ograniczenia prawa do informacji. Tego rodzaju zabieg legislacyjny determinuje - zawężającą w stosunku do prawa dostępu do informacji publicznej - wykładnię ustawowego zwrotu "tajemnica przedsiębiorcy" oraz obliguje podmiot odmawiający udostępnienia informacji ze względu na "tajemnicę przedsiębiorcy" do przedstawienia motywów odmowy w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Odmowa oparta na ww. podstawie wymaga więc skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Ocena tego rodzaju informacji powinna być dokonana w uzasadnieniu decyzji w sposób umożliwiający kontrolę stanowiska organu przez sąd administracyjny.

Odnosząc się do powyższej argumentacji wyjaśnić należy, że w sytuacji, gdy w odpowiedzi na zapytanie organu, 19 spółek publicznej radiofonii i telewizji zastrzegło, że plany programowo-finansowe stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a 14 spośród tych spółek zastrzegło także, że sprawozdania, o których mowa w art. 31b ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, to organ winien to zastrzeżenie poddać ocenie i dopiero po dokonaniu analizy żądanych informacji pod kątem spełnienia przesłanki ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, ewentualnie, odmówić ich udostępnienia.

W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że interpretacja dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorcy informacji publicznej na podstawie arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Dla pozbawienia dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczającym byłoby bowiem formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowane przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że złożone przez przedsiębiorcę zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem przesądzi, że zastrzeżone przez niego informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Jeżeli natomiast w wyniku dokonanej kontroli okaże się, że zastrzeżona informacja, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. w szczególności wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1483/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 321/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 50/14 – publ. CBOSA).

Pokreślić w tym miejscu jeszcze należy, że aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa, informacje posiadające choćby minimalną wartość gospodarczą) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa.

Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji sprowadza się natomiast wyłącznie do powołania się na informacje przekazane przez 19 spółek publicznej radiofonii i telewizji, odnośnie tego, czy żądane informacje stanowią dla nich tajemnicę przedsiębiorstwa oraz do stwierdzenia organu, że nie posiada informacji i wiedzy, które pozwalałaby mu zakwestionować prawdziwość oświadczeń złożonych przez nadawców publicznych.

W okolicznościach niniejszej sprawy, analiza wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie daje zatem możliwości dokonania przez Sąd oceny, czy zaistniały faktycznie przesłanki do wydania decyzji odmownej z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Wobec tego uznać należy, iż doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia zaś wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 - 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że organ wydając ww. rozstrzygnięcie ma obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), a także należycie umotywować swoje stanowisko w sprawie. Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej winna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 K.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. Zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, tych wymogów nie spełnia. Organ nie wyjaśnił bowiem w sposób należyty i przekonujący, z jakich względów odmówił dostępu do dokumentów żądanych w punkcie 4 wniosku informacyjnego powołując się ogólnikowo na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.

Powyższe uchybienia obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Należy przy tym wyjaśnić, że przedmiotem oceny Sądu była wyłącznie zaskarżona decyzja oraz argumentacja zawarta w jej uzasadnieniu, nie zaś wywody organu poczynione w odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę nie jest bowiem aktem administracyjnym, lecz pismem procesowym, które nie podlega kontroli Sądu. Ponadto, odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91, publ. ONSA 1992/2, poz. 45; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1995 r., sygn. akt III SA 341/95, publ. Glosa 1996/8 str. 30).

Rozpoznając ponownie sprawę Przewodniczący KRRiT powinien dokonać ponownej oceny wnioskowanych w punkcie 4 wniosku z dnia [...] marca 2021 r. informacji pod kątem wypełnienia kryteriów umożliwiających zaliczenie ich do tajemnicy przedsiębiorcy. Uznając istnienie takiej tajemnicy wobec żądanych dokumentów organ obowiązany jest wskazać, których dokumentów utajnienie dotyczy i z czego konkretnie utajnienie to wynika. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Możliwa być musi bowiem sądowa weryfikacja prawidłowości stanowiska odnośnie do charakteru (statusu) żądanych informacji.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję.