Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2422/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Umowa o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości posiada skutek prawnorzeczowy i skarżący stał się współwłaścicielem nieruchomości już w dacie zawarcia tej umowy przed notariuszem.

2. Fakt wpisania w dziale III Księgi Wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania udziału innych współwłaścicieli nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawa skarżącego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ostrzeżenie bowiem jest wpisem zabezpieczającym roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

TEZY

1. Umowa o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości posiada skutek prawnorzeczowy i skarżący stał się współwłaścicielem nieruchomości już w dacie zawarcia tej umowy przed notariuszem.

2. Fakt wpisania w dziale III Księgi Wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania udziału innych współwłaścicieli nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawa skarżącego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ostrzeżenie bowiem jest wpisem zabezpieczającym roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Sławomira M. na postanowienie Wojewody M. z dnia 12 października 2000 r. (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 października 2000 r. (...) Wojewoda M. po rozpatrzeniu zażalenia Sławomira M. na postanowienie Starosty P. z dnia 28 sierpnia 2000 r. (...), zawieszającego postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę garażu na działce nr ew. 37 położonej w P. ul. 17 S. 50, dla Sławomira M. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia przez Sąd Rejonowy W.-M. - na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta KW nr 2353, w której w dziale II wpisano jako współwłaścicieli Wandę K. w 4/10 częściach, Natalię S.-C. w 3/10 częściach i Sławomira M. w 3/10 częściach, w dziale III natomiast wpisano ostrzeżenie o zakazie zbywania i obciążania udziału 4/10 części nieruchomości należącego do Wandy K.

W Sądzie Rejonowym dla miasta W.-M. toczy się postępowanie w sprawie przeniesienia na powoda Marka W. udziału w wysokości 4/10 części tej nieruchomości, należącego do Wandy K. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Rejonowy jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym i obliguje organ do jego zawieszenia.

Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Sławomir M., domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił, iż rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy sprawy z powództwa Marka W. przeciwko Wandzie K., nie ma znaczenia dla toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę garażu ponieważ nie dotyczy jego własności. Podkreślił, iż aktem notarialnym z dnia 6 stycznia 2000 r. współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości znieśli częściowo współwłasność, dokonując podziału tej nieruchomości na działki nr 37/2, 37/3 i 37/4. Mimo, iż do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Warszawie wpłynął wniosek o odłączenie z KW nr 2353 działki nr 37/2 o pow. 344 m2 i urządzenie dla odłączonej nieruchomości nowej księgi wieczystej i wpis w dziale II tej księgi współwłasności w 1/2 części na rzecz Sławomira M. i w 1/2 części Natalii S.-C. - wniosek ten dotychczas nie został rozstrzygnięty. Znacznie później natomiast został dokonany wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania udziału w wysokości 4/10 części należącego do Wandy K. nr KW nr 2353, który nie odzwierciedla aktualnego stanu prawnego nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podniósł, iż do czasu zakończenia sprawy przez Sąd Rejonowy w Warszawie i istnienia wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania udziału w 4/10 częściach przedmiotowej nieruchomości należącego do Wandy K., Sławomir M. nie jest w stanie wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest warunkiem niezbędnym "przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę".

Naczelny Sąd Administracyjny zważyły, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią przepisu art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd".

Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

W niniejszej sprawie zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji błędnie ocenili stan faktyczny przyjmując, iż rozstrzygnięcie sprawy o wydanie pozwolenia na budowę zależy od wyniku sprawy cywilnej z powództwa Marka W. przeciwko Wandzie K. o przeniesienia własności udziału w wysokości 4/10 części nieruchomości oznaczonej nr 37 położonej w P. W toku postępowania administracyjnego - już przed organem I instancji - skarżący złożył kserokopię aktu notarialnego z dnia 6 stycznia 2000 r., z którego wynika, iż w drodze umowy o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr 2353 - w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej nr 37 - stał się współwłaścicielem w 1/2 części działki oznaczonej numerem 37/2, zaś drugim współwłaścicielem tej działki jest Natalia S.-C. Z projektu zagospodarowania nieruchomości wynika, iż zamierzona inwestycja jest zlokalizowana właśnie na działce nr 37/2. W sprawie nie było więc żadnych wątpliwości co do tego, czy skarżący miał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zarówno w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i decyzji drugoinstancyjnej.

Organy administracyjne przeoczyły okoliczność, iż wpis prawa własności /współwłasności/ nieruchomości do księgi wieczystej ma tylko charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Oznacza to, iż umowa o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości posiada skutek prawnorzeczowy i skarżący stał się współwłaścicielem nieruchomości już w dacie zawarcia tej umowy przed notariuszem. W sprawie nie było więc zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego zależałoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Nie było wiać podstaw do zawieszenia postępowania.

Na marginesie należy podnieść, iż podkreślany przez organy administracyjne fakt wpisania w dziale III księgi wieczystej KW nr 2353 ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania udziału nieruchomości nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawa skarżącego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ostrzeżenie bowiem jest wpisem zabezpieczającym roszczenie o usunięcie niezgodności stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, wobec naruszenia przepisu art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa Sąd na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.