Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 193/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51  ust. 1  pkt 2 i  ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] przy ul. [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] – decyzją z dnia [...] października 2019r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7, art. 52 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...]w [...] (inwestorowi) usunięcie do dnia [...]grudnia 2019r. stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...]przy ul. [...], poprzez:

- wymianę kominka wentylacyjnego na wywiewkę kanalizacyjną systemową i wyprowadzenie jej ponad poziom zgodny z wymaganiami i warunkami technicznymi,

- rozbiórkę podbitki dachowej w łazience lokalu nr [...] wraz z paroizolacją, izolacją cieplną z wełny mineralnej, membraną dachową pierwotną, osuszenie odsłoniętych krokwi i zabezpieczenie ich środkiem przeciwgrzybiczym oraz odtworzenie warstw wykończeniowych dachu,

- naprawę izolacji termicznej dachu.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...].11.2017r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z remontem pokrycia dachu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...].

Sprawa była już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9.04.2019 r. sygn. akt: VII SA/Wa 2303/18, uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].08.2018r. oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].06.2018r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane.

Zdaniem organu przedmiotowe postępowanie jest skutkiem nienależycie wykonanego remontu dachu budynku przy ul. [...]. Wymiana pokrycia dachowego spowodowała m.in. zawilgocenie elementów poddachowych oraz liczne usterki w lokalu nr [...]należącym do R. M.

Przedłożona przez R. M. opinia techniczna opracowana przez inż. W. K. w sprawie "nieprawidłowości wymiany dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w [...]" z dnia [...].02.2017r. wskazywała, że występujące w lokalu mieszkalnym nr [...] wady wynikają z wadliwie przeprowadzonego remontu wymiany pokrycia dachowego wraz z elementami towarzyszącymi.

Autor opinii zalecał między innymi: rozebrać podbitkę dachową w łazience lokalu nr [...] wraz z paroizolacją, izolacją cieplną z wełny mineralnej oraz membraną dachową pierwotną, osuszyć odsłonięte krokwie i zabezpieczyć je środkiem przeciwgrzybiczym, a następnie odtworzyć warstwy wykończeniowe dachowe; zweryfikować zakres włączeń do pionu kanalizacyjnego, wymienić nasadę na wywiewkę dobraną prawidłowo do struktury pionu i wyprowadzić na wysokość odpowiadającą wymaganiom prawa.

Organ nadzoru budowlanego postanowieniem nr [...]z dnia [...].12.2017r. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek przedstawienia oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności po wykonaniu robót poprawkowych w celu zweryfikowania prawidłowości wykonanych prac.

Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości ul. [...]w [...]przedłożyła ocenę stanu technicznego "wykonanych robót budowlanych związanych z pokryciem dachu na budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...]przy ul. [...]" sporządzoną przez inż. Z. W..

Ekspertyza ta potwierdziła wskazane przez W. K. w opinii technicznej z lutego 2017r. nieprawidłowości w zakresie:

- wadliwie zamontowanej wywiewki kanalizacyjnej,

- elementów więźby dachowej,

- izolacji termicznej dachu.

Autor opracowania wskazał na zawilgocenie ościeża w lokalu nr [...] spowodowane wadliwą izolacją lub paroizolacją, jak również znaczne oblodzenie wywiewki kanalizacyjnej w łazience lokalu nr [...] i zalecił wymianę kominka wentylacyjnego na wywiewkę kanalizacyjną systemową oraz wyprowadzenie jej na poziom zgodny z warunkami technicznymi.

W dniu [...].09.2019r. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości ul. [...] przedłożyła opinię uzupełniającą, sporządzoną przez mgr inż. Z. W., w której wskazano na wadliwie przeprowadzoną przez właściciela mieszkania nr [...] adaptację poddasza nieużytkowego na cele mieszkalne, jako jedną z przyczyn powstałych nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym nr [...].

Dalej organ powołał protokół z kontroli obowiązkowej przeprowadzonej w dniu [...].07.2008r. przez PINB w [...] (przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie), protokół odbioru końcowego robót remontowych wykonanych w budynku przy ul. [...]z dnia [...].06.2008r. i protokół z dokonanej w dniu [...].02.2008r. kontroli przewodów kominowych, które potwierdzały, że roboty budowlane wykonane przez R. M. były przeprowadzone w sposób prawidłowy - zgodny z decyzją Prezydenta Miasta [...]o pozwoleniu na budowę z dnia [...].04.2007r. nr [...]oraz obowiązującymi przepisami.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...].

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]listopada 2019 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 2096, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...], od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...].10.2019 r., Nr [...]– utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9.04.2019 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2303/18, zawiadomił strony o kontynuowaniu przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Uchyloną przez Sąd decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, którą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie, nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym nr [...] poprzez: wymianę kominka wentylacyjnego na wywiewkę kanalizacyjną systemową i wyprowadzenie jej ponad poziom zgodny z wymaganiami i warunkami technicznymi, rozbiórkę podbitki dachowej w łazience lokalu nr [...]wraz z paroizolacją, izolacją cieplną z wełny mineralnej, membraną dachową pierwotną, osuszenie odsłoniętych krokwi i zabezpieczenie ich środkiem przeciwgrzybiczym oraz odtworzenie warstw wykończeniowych dachu, naprawę izolacji termicznej dachu.

W wyroku o sygn. akt: VII SA/Wa 2303/18 Sąd stwierdził, że: " (...) organy wskazywały, że stwierdzone nieprawidłowości powstały wskutek niewłaściwie wykonanego przez skarżącą Wspólnotę mieszkaniową remontu dachu, natomiast skarżąca podnosiła, że mogą być one wynikiem adaptacji poddasza na lokal mieszkalny ([...]) dokonanej przez jego właściciela. Oba przypadki mogą być zatem wynikiem wadliwie wykonanych prac remontowych przez Wspólnotę Mieszkaniową bądź prac adaptacyjnych przeprowadzonych przez właściciela lokalu [...]. Kwestie powyższe nie zostały jednak w tej sprawie jednoznacznie wyjaśnione, pomimo, iż skarżąca podnosiła, że zalanie odkrytej części poddasza (lokalu [...]) nastąpiło podczas prac remontowych, ale w późniejszym okresie przeprowadzanego remontu zostały wysuszone częściowo przez wykonawcę, a częściowo przez pogodę. Organ odniósł się jedynie do oceny technicznej mgr inż. Z. W. przedstawionej przez Wspólnotę, nie potwierdzającego faktu zawilgocenia ale wskazującego na konieczność sprawdzenia stanu izolacji oraz poziomu zawilgocenia (...) wnikliwie ustalenia w powyższym zakresie determinują nie tylko prawidłowy tryb w jakim winno toczyć się postępowanie, ale również właściwe określenie adresata decyzji (...) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy uwzględnią powyższe rozważania Sądu, ustalą prawidłowy tryb postępowania i przedstawią swoje stanowisko w uzasadnieniu spełniającym wymogi wymienione w art 107 §3 k.p a (...)".

W odniesieniu do trybu jaki powinien być zastosowany Sąd wskazał, iż: "Nie można natomiast na podstawie art. 66 Prawo budowlane nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdyż taka sytuacja odpowiada instytucji zawartej w przepisach 50 i 51 p.b. (...)".

Obecnie decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego.

W dniu [...].09.2019 r. do organu stopnia podstawowego wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej, zawierające uzupełnienie oceny technicznej - sporządzone [...].09.2019 r. przez mgr inż. Z. W..

Nadto pismo R. M. z dnia [...].09.2019 r. z załącznikami, tj.: kopiami protokołu odbioru końcowego robót remontowych wykonanych w ww. budynku z dnia [...].06.2008 r.; protokołu kominiarskiego z dnia [...].06.2008 r.; protokołu z kontroli obowiązkowej zakończonej budowy obiektu budowlanego z dnia [...].07.2008 r.; decyzji PINB w [...]udzielającej pozwolenia na użytkowanie lokalu mieszkalnego z dnia [...].07.2008 r.; pisma Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...].09.2016 r., dotyczącego wentylacji.

Organ stwierdził, że opinia sporządzona przez mgr inż. Z. W. wykazała wadliwie zainstalowaną wywiewkę kanalizacyjną. Ponadto z jej treści wynika, iż: "(...) Należy sprawdzić czy poziom zawilgocenia się utrzymuje, oraz jak wentylowana jest przestrzeń nad izolacją termiczną a pokryciem z blachy; "W lokalu [...]w jednym z okien od ulicy [...] widoczne jest zawilgocenie ościeża od "góry", co w mojej opinii jest wynikiem wadliwej izolacji lub paroizolacji co powoduje wykraplanie się pary wodnej (...)". Ustalenia takie korespondują z opinią techniczną sporządzoną w 2017 roku przez mgr inż. W. K.

Wspólnota Mieszkaniowa, przedłożyła uzupełniającą opinię dotyczącą robót budowlanych związanych z pokryciem dachu, sporządzoną [...]września 2019r. przez mgr inż. Z. W.

Z opinii tej wynikało, że: " (...) po zapoznaniu się z ww. wyrokiem WSA, przeanalizowaniu procesu inwestycyjnego remontu dachu i jego zakresu oraz zapoznaniu się z wyjaśnieniami Przedstawicieli Wspólnoty i osób bezpośrednio wykonujących roboty budowlane (...) adaptacje poddasza na cele mieszkalne wykonał Pan M.. Wykonane prace adaptacyjne obejmowały wykonanie izolacji termicznej dachu, montaż okien połaciowych i wykonanie wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń. W mojej opinii izolacja termiczna dachu wykonana w tym lokalu jest niewystarczająca (...) Wentylacja wykonana w łazience jest w ten sposób, że kratka jest podłączona do odległego przewodu wywiewnego poziomą rurą spiro. Nie ma w mieszkaniu skutecznego nawiewu powietrza z zewnątrz. Nic więc dziwnego, że w mieszkaniu przebiegają procesy wykraplania się pary wodnej. Osoby odpowiedzialne we Wspólnocie za remont namawiały Właściciela mieszkania do wykonania niektórych prac dociepleniowych będących poza wykonywanym zakresem jak dodatkowe doizolowanie dachu, ale nie był zainteresowany. Sprawa była o tyle prosta gdyż w trakcie prac był dostęp do przestrzeni dachowej (...) Podczas remontu dachu rzeczywiście nastąpiło zalanie części mieszkania, natomiast skutki tego zostały usunięte wraz zawilgoconą izolację. Podczas wizji lokalnej, jak to wcześniej napisałem w ocenie stanu technicznego robót, i nie zauważyłem następstw zalania (...) ".

[...]WINB podzielił stanowisko organu stopnia podstawowego, iż stwierdzone nieprawidłowości są skutkiem nienależycie wykonanego remontu dachu budynku przy ul. [...]. Wymiana pokrycia dachowego spowodowała m.in. zawilgocenie elementów poddachowych oraz liczne usterki w lokalu nr [...]należącym do R. M..

Prace budowalne wykonane przez właściciela lokalu nr [...]przeprowadzone były w 2008 r. Dokumentacja przedłożona przez R. M. potwierdzała, że zostały one wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po przeprowadzeniu kontroli obowiązkowej w dniu [...].07.2008 r., PINB w [...]decyzją z dnia [...].07.2008 r. udzielił R. M. pozwolenia na użytkowanie lokalu nr [...].

Prawidłowość wykonanych prac potwierdza także protokół odbioru końcowego robót remontowych wykonanych w budynku przy ul. [...]z dnia [...].06.2008 r.

Z kolei protokół sprawozdawczo - opiniodawczy Nr [...]z dnia [...].02.2008 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego M. potwierdzał zdatność przewodów kominowych oraz innych elementów: "Ilość przewodów kominowych wentylacyjnych - wystarczająca; w dniu sprawdzenia przewody wentylacyjne - drożne (...) kratki wentylacyjne (...) prawidłowe (...)".

Powyższe ustalenia, w tym przede wszystkim decyzja pozwolenia na użytkowanie lokalu nr [...]z dnia [...].07.2008 r. wykluczają ponowną ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych.

Roboty budowlane zrealizowane przez Wspólnotę Mieszkaniową prowadzone były w ramach inwestycji "Docieplenie ścian wraz z kolorystyką i remont dachu w ramach termomodernizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w [...] (...)".

Zgłoszenie obejmujące ww. inwestycję zostało przyjęte przez Urząd Miasta [...]bez sprzeciwu (pismo z dnia [...].07.2016 r.). Roboty dotyczyły m. in. wymiany stolarki okiennej, w tym kołnierzy przy oknach dachowych połaciowych, wymiany pokrycia dachu oraz remont istniejących kominów.

Zdaniem organu odwoławczego zakres robót nakazanych decyzją PINB, ustalono w sposób prawidłowy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii wykonanych przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia.

Sami odwołujący wskazali, iż: "Rzeczywiście podczas prac remontowych dachu nastąpiło zalanie odkrytej części poddasza (w tym przypadku mieszkania [...]), ale w późniejszym okresie remontu zalanie zostało wysuszone. Stało się to częściowo za sprawą działań wykonawcy a częściowo w związku z działaniami natury (pogoda))".

Faktu osuszenia zalanej części poddasza nie potwierdził właściciel lokalu nr [...]a z oceny technicznej wynika, że należy sprawdzić stan izolacji oraz poziom jej zawilgocenia.

Odnosząc się do zalania spornego lokalu organ wskazał, iż nastąpiło ono w wyniku niewłaściwie zamontowanego odwodnienia okna połaciowego (notatka służbowa z dnia [...].08.2016 r. podpisana przez R. M. oraz inspektora nadzoru robót budowlanych i kierownika robót). Nieprawidłowości w montażu okien potwierdzał także protokół reklamacyjny producenta okien sporządzony w dniu [...].09.2016 r., z którego wynikało m. in., że wkręty montażowe powkręcano w niedozwolone miejsca a okna zamontowano zbyt nisko.

Odnosząc się do przedłożonych przez Wspólnotę protokołów z okresowej kontroli, organ odwoławczy uznał że są to dokumenty ogólne, dotyczącego całego budynku, a przedmiotem postępowania są roboty budowlane wykonane w obrębie lokalu nr [...], nie stan techniczny całego budynku.

Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. art. 51.

Inwestorem robót budowlanych, których konsekwencją są stwierdzone nieprawidłowości jest Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...].

Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...]w [...]wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2019r., zarzucając jej:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez pominięcie dowodów i twierdzeń Wspólnoty Mieszkaniowej, dokonanie niewłaściwej oceny opinii technicznej wstępnej sporządzonej przed wszczęciem postępowania na zlecenie jednej ze stron, niewyjaśnienie stanu faktycznego, zaniechanie ustalenia jaki był zakres remontu budynku,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji, pominięcie okoliczności faktycznych i dowodów zgłaszanych przez skarżącą, niewyjaśnienie dlaczego podstawą opinii jest ocena techniczna wstępna z 2017r., mimo zgłaszanych zastrzeżeń, brak wyjaśnienia podstawy prawnej oraz przepisów jakim nie odpowiadają przeprowadzone na zlecenie Wspólnoty prace remontowe,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej zapoznania się z materiałami postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, tj. co do pisma R. M. wraz z załącznikami - na które powołał się [...]WINB.

Skarżącą domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania:

- nie wyjaśnił dlaczego adresatem decyzji jest Wspólnota Mieszkaniowa skoro usytuowanie kominka wentylacyjnego, przebieg wentylacji w mieszkaniu [...], czy wykonanie izolacji termicznej dachu w obrębie mieszkania nr [...], nie było objęte remontem prowadzonym na jej zlecenie w 2016r.;

- brak analizy zakresu prac adaptacyjnych w obrębie poddasza prowadzonych przez właściciela lokalu [...];

- brak wskazania jakich warunków nie spełniają prace remontowe przeprowadzone przez Wspólnotę Mieszkaniową, jakim przepisom nie odpowiadają;

- dlaczego organ odmówił wiarygodności protokółowi z dnia [...].07.2016r. odbioru końcowego robót remontowych, protokółowi nr [...]z okresowej kontroli przewodów kominowych oraz uzupełniającej opinii mgr inż. Z. W. z dnia [...] września 2019r.;

- brak ustalenia, by stan krokwi wymagał interwencji, nigdzie nie stwierdzono śladów zagrzybienia, nie był sprawdzany stan więźby dachowej;

- nie sprecyzowano jakich prac ani jakiej części dachu dotyczy nakaz naprawy izolacji termicznej dachu.

Wobec przyjęcia trybu z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, koniecznym było wskazanie inwestora robót budowlanych, co do których stwierdzono nieprawidłowości. Przyczyną nieprawidłowości były prace w mieszkaniu nr [...], stąd brak podstaw do odpowiedzialności Wspólnoty Mieszkaniowej przeprowadzającej remont budynku w 2016r.

Należało dokonać ustaleń zakresu prac w mieszkaniu nr [...]- w kontekście zgłaszanych nieprawidłowości.

Przebieg przewodów wentylacyjnych, w tym przede wszystkim usytuowanie kominka wentylacyjnego/wywiewki kanalizacyjnej, został zaaprobowany przez odpowiednie organy nadzoru budowlanego już w 2008r., nie ma podstaw, by obecnie obciążać obowiązkiem jego dostosowania do obowiązujących przepisów Wspólnotę Mieszkaniowy zamiast inwestora, czyli R. M..

Zamierzenie inwestycyjne Wspólnoty obejmowało m.in. wymianę stolarki okiennej, w tym kołnierzy przy oknach dachowych połaciowych, wymianę pokrycia dachu oraz remont istniejących kominów.

Z kolei prace adaptacyjne w lokalu [...]dokonane przez R. M., obejmowały: wykonanie izolacji termicznej dachu, montaż okien połaciowych i wykonanie wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń. W ich zakresie mieściło się usytuowanie kominka wentylacyjnego oraz wykonanie izolacji termicznej dachu.

Żaden z nakazów nie odnosi się do prac remontowych wykonywanych na zlecenie skarżącej w 2016r. Zakresem remontu nie były objęte części dachu bezpośrednio nad zaadaptowanymi mieszkaniami w zakresie ich doizolowania, a jedynie wymiana pokrycia.

Zgodnie z ustaleniami z członkami Wspólnoty, prace te każdy z właścicieli dokonujących przystosowania poddaszy na cele mieszkalne, wykonywał we własnym zakresie.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwalifikował jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia, protokoły okresowej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego z 2017 i z 2018r. Jednocześnie organy przyjęły dokument przedstawiony przez uczestnika za dowód potwierdzający prawidłowość wykonanych przez niego prac adaptacyjnych poddasza w 2008r.

Z oceny stanu technicznego wykonanej przez mgr inż. Z. W. dnia [...] września 2019r. wynika, iż w budynku nie stwierdzono następstw zalania części mieszkania nr [...], co podważa konieczność przeprowadzania prac z tym związanych.

Nakaz naprawy izolacji termicznej dachu również nie został oparty na wnikliwej analizie materiału dowodowego. Izolacja termiczna dachu, zgodnie z uzgodnieniami członków Wspólnoty, była wykonywana na zlecenie oraz na koszt właścicieli lokali na poddaszu. Skoro w obrębie mieszkania R. M. została wykonana nieprawidłowo, to on - jako inwestor tych prac - powinien być zobowiązany do jej naprawy.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga była bezzasadna.

Podstawą prawną wydanych decyzji był art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm.), zgodnie z którym - przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z ust. 7 art. 51 wynika, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Ten ostatni przepis stanowi m. in., iż organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od przepisów.

Uwzględniając wiążący charakter wyroku tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 2303/18 - słusznie organ nadzoru budowalnego wszczął postępowanie w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowalnego w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, uznając prawidłowo, że wykonane zostały w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź w sposób istotnie odbiegający od przepisów.

W toku stosowania procedury z art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, istotną kwestią jest prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlowe, jak też zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi. Potwierdza to treść uchwały z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10 (ONSAiWSA 2011/2/22).

Analiza uzasadnienia tej uchwały wskazuje, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne badanie, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po stwierdzeniu, że inwestor nie ma wymaganego ustawą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ nie może wydać nakazów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż byłyby prawnie nieegzekwowalne.

Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. art. 51.

Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie związane z robotami budowlanymi dotyczącymi dachu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], skutkującymi nieprawidłowościami w użytkowaniu lokalu nr [...].

W toku postępowania ustalono, że związek z nieprawidłowościami ujawnionymi w lokalu nr [...], mogą mieć prace budowalne wykonane w 2008 r. przez właściciela tego lokalu (przy adaptacji poddasza nieużytkowego na cele mieszkalne) oraz przez Wspólnotę Mieszkaniową w roku 2016, przy wymianie pokrycia dachowego.

Budynek przy ul. [...]w [...]jest budynkiem wielorodzinnym, jego części wspólne są przedmiotem współwłasności. W budynku funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, którą tworzą właściciele poszczególnych lokali.

Podkreślenia wymaga, że wyodrębnienie w 2008 r. części poddasza i przeznaczenie go na lokalu mieszkalny stanowiło w istocie przebudowę budynku w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, albowiem ze wspólnego poddasza wydzielono nowe pomieszczenie mieszkalne, wykonano otwory okienne i drzwiowy w przegrodach budowlanych.

Skoro w związku z projektowaną przebudową poddasza miały być prowadzone prace budowlane w obrębie nieruchomości wspólnej, to zgodę wyrazić musiała Wspólnota Mieszkaniowa. Podobnie, jeśli w wyniku przebudowy miało dojść do zmiany przeznaczenia części nieruchomości wspólnej, to nie mogło to nastąpić bez odpowiedniej zgody Wspólnoty Mieszkaniowej.

Z twierdzeń skarżącej Wspólnoty wynika, że ówcześnie taka zgoda była udzielona uczestnikowi postępowania R. M..

Okoliczność, że prace adaptacyjne dotyczące lokalu [...], obejmujące m. in.: wykonanie izolacji termicznej dachu, montaż okien połaciowych, wykonanie wentylacji grawitacyjnej (w tym kominka wentylacyjnego), prowadził i finansował R. M. nie niweczy stwierdzenia, że w sensie prawnym były to prace dotyczące części wspólnych nieruchomości przy ul. [...]w [...].

Postępowanie administracyjne bezsprzecznie wykazało, że stwierdzone nieprawidłowości i w konsekwencji nakazy objęte decyzją, dotyczą części wspólnej budynku - tj. poddasza.

Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali odwołuje się do kryterium funkcjonalnego, wskazując, że nieruchomością wspólną są te części nieruchomości, które "nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali". Nie chodzi tu przy tym o "użytek" w wąskim tego pojęcia znaczeniu, sprowadzający się do możliwości korzystania z danej części budynku czy gruntu, powiązanej z jej dostępnością. Pojęcie "użytku" w rozumieniu art. 3 ust. 2 ma szerszy zakres, który musi być odnoszony właśnie do funkcji, jaką pełni dana część nieruchomości wspólnej. W konsekwencji, każda część, której znaczenie (funkcja) wykracza poza sferę odrębnego lokalu, powinna być uznawana za należącą do nieruchomości wspólnej. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w [...]z dnia [...]grudnia 2016 r. [...], LEX nr [...]),

Zarząd częściami wspólnymi budynku jest wykonywany nie bezpośrednio przez współwłaścicieli, ale przez podmiot powołany w tym celu przez ustawodawcę, to jest wspólnotę mieszkaniową.

Pokrycie dachowe oraz konstrukcja dachu wraz z warstwami izolacyjnymi są niewątpliwie częścią wspólną budynku. Kominy i przewody wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku. Sam fakt korzystania z takiego kanału przez właściciela lokalu nie przesądza o przynależności do konkretnego lokalu w znaczeniu prawnym. Stan więźby dachowej, co oczywiste w okolicznościach sprawy, ujawniony zostanie po jej odsłonięciu. Osuszenie odsłoniętych krokwi i zabezpieczenie ich środkiem przeciwgrzybiczym będzie konieczne w sytuacji ich zawilgocenia i zagrzybienia.

Odpowiedzialność za stan budynków wielolokalowych (gdzie funkcjonuje wspólnota) związana jest z charakterem prawnym tych części budynku, w których nakazane roboty mają być wykonane. Jeśli będą to części wspólne, w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, to adresatem nakazu będzie właściciel lub zarządca budynku, jeśli natomiast nakazane roboty naprawcze dotyczyć będą lokali (odrębnych własności), które służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, to zobowiązanym będzie właściciel lokalu. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2019 r., II OSK 2547/17, LEX nr 3044034.)

Mimo, że w roku 2008 R. M. wykonywał na części wspólnej roboty budowlane, to obecnie adresatem decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - zmierzającej do doprowadzenia części wspólnej budynku do stanu zgodnego z prawem mogła być tylko wspólnota, a nie jej członek.

Dlatego dla rozstrzygnięcia sprawy nie miało istotnego znaczenia, to czy i w jakim zakresie stwierdzone przez organ nieprawidłowości wiązały się z robotami wykonanymi w 2008r. w obrębie mieszkania nr [...], a w jakim z remontem dachu prowadzonym przez Wspólnotę w 2016r.

Odmienna kwestią - pozostającą poza zainteresowaniem i kompetencjami organów nadzoru budowlanego są ewentualne rozliczenia finansowe Wspólnoty Mieszkaniowej z jej członkiem, związane z analizowanymi robotami budowlanymi.

Kierując się powyższą argumentacją WSA w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).