Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 711/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. o numerze [...], Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej po rozpatrzeniu odwołania J. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...], odmawiającą we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2007r. znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r. znak: [...], odmawiającą wszczęcia na wniosek J. H. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1998r. znak: [...]: uchylił ww decyzję z dnia [...] grudnia 2007r. i umorzył wznowione postępowanie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r. znak: [...], odmawiającą wszczęcia na wniosek J. H. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1998r. znak: [...], którą ustalono linie brzegu [...] w obrębie obiektu stawowego [...]. W ocenie organów obu instancji wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony, który uprawniałby go do zainicjowania postępowania w trybie nadzorczym.

W dniu [...] marca 2007r. do Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wpłynął wniosek J. H. o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2007r. Jako podstawę wznowienia skarżący podał art. 145 § 1 pkt 7 kpa. (zagadnienie wstępne rozstrzygnięte odmiennie od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji) wskazując, że uznanie go za stronę (zagadnienie wstępne) w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej sprawy, było przedmiotem rozważania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 955/02, który w wyroku z dnia 9 sierpnia 2005r. wśród uczestników postępowania wymienił również J. i R. H.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2007r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r., odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1998r. W ocenie organu, powołana przez skarżącego przesłanka uzasadniająca uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania, nie może odnieść skutku z uwagi na okoliczność, iż fakt występowania skarżącego w innym postępowaniu w charakterze uczestnika, nie może stanowić o jego legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniu przedmiotowym. Organ wskazał, że przywołane przez skarżącego prowadzone przez Sąd postępowanie dotyczyło decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r. Nr [...], którą uchylono decyzję Starosty [...] wydaną dnia [...] listopada 2001r. znak: [...], stanowiącą pozwolenie wodnoprawne udzielone Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa dla obiektu stawowego [...]. Jest to zupełnie inne postępowanie niż te, które zostało zakończone decyzją, o stwierdzenie nieważności której skarżący wnosi.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013r. J. H. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2007r. (decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B.) wnosząc jednocześnie o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z art. 127 § 3 Kpa.

Po uwzględnieniu ww wniosku, rozpatrując ponownie sprawę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej podniósł, iż błędnie wznowił postępowanie w sprawie niniejszej w dniu [...] lipca 2007r., gdyż postanowienie w tym przedmiocie zapadło bez ustalenia czy zachowany został przez wnioskodawcę ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie. Analiza tej okoliczności doprowadziła do konstatacji, że miesięczny termin nie został zachowany, zatem wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę m byłoby co do istoty dotknięte wadą nieważnościową wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 Kpa. Zachowanie terminu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeżeli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2014r. sygn. II SA/Po 841/13 oraz wyrok NSA z dnia 12 lutego 2013r. sygn. II OSK 1901/11). Wobec powyższego, iż nie zostały spełnione przesłanki, których zaistnienie jest wymagane do wznowienia postępowania, postępowanie prowadzone przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej winno być umorzone, a wydana w jego wyniku decyzja z dnia [...] grudnia 2007r. (decyzja odmawiająca uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2007r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r., odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1998r.) - uchylona.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J. H. zaskarżając ją w całości.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 §1 pkt.2 w związku z art.15 ust.3 ustawy - Prawo wodne oraz art. 7 i art. 80 kpa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości bez orzekania w całości co do istoty sprawy w oparciu o dane, którymi rozporządza ten organ.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy celem dokonania oceny, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczność dotycząca prawidłowego ustalenia kręgu stron niniejszego postępowania została udowodniona.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, czy też konieczność stwierdzenia jej nieważności.

Należy wskazać, że J. H. jako przesłankę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 7 kpa. Według tego przepisu wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji. Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Mówiąc inaczej jest to zagadnienie, które jest koniecznym elementem do rozpatrzenia sprawy przez organ, ale treść rozstrzygnięcia tego zagadnienia należy do kompetencji innego organu lub sądu, a ponadto nie zostało ono jeszcze rozstrzygnięte. Natomiast przywoływany przez skarżącego we wniosku wyrok, w ocenie Sądu nie miał żadnego znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, nie wiązał Prezesa KZGW, ponieważ orzeczenie Sądu zapadło w zupełnie innej sprawie aniżeli była rozpatrywana przez Prezesa KZGW. Kwestia oceny legitymacji J. H. jako strony postępowania o stwierdzenie nieważności, istotna przy rozpatrywaniu jego odwołania, nie stanowi zagadnienia wstępnego, które wymagałoby rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Nie wystąpiła w sprawie także sytuacja nadzwyczajna, wskazana w art. 100 § 2 kpa, w której Prezes KZGW wkraczałby w kompetencje innego organu lub sądu, właściwego do określenia statusu osoby występującej w postępowaniu.

Należy też zwrócić uwagę, że ustalenie legitymacji osoby w postępowaniu nie może być przedmiotem postępowania odrębnego. Z mocy bowiem przepisów k.p.a. każdy organ rozpatrując sprawę ma obowiązek analizowania czy dana osoba ma w tym postępowaniu legitymację do występowania w charakterze strony. Należy też mieć na uwadze, że przywołany wyrok WSA znajdował się w aktach sprawy prowadzonej przez Prezesa KZGW i był mu znany. Ponadto, w postępowaniu rozstrzygniętym powołanym wyrokiem Sąd nie oceniał legitymacji skarżącego jako strony postępowania z jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej linie brzegu lecz rozpoznawał skargę w zupełnie innej sprawie, dotyczącą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r. którą uchylono decyzję Starosty [...] wydaną dnia [...] listopada 2001r. stanowiącą pozwolenie wodnoprawne udzielone Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa dla obiektu stawowego [...]. Skarżący brał w powyższym postępowaniu udział dlatego, iż był dzierżawcą gruntów na mocy umowy z dnia [...] lutego 1994r., których właścicielem była Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z tego powodu jednak nie może wywodzić swojego uprawnienia do wzruszania w trybie nadzwyczajnym ww decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1998r., wydanej w postępowaniu, w którym nie był stroną.

Należy podkreślić, iż wznowienie postępowania należy do trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Celem tego postępowania jest w pierwszej kolejności zbadanie czy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa. Ustalenie, że nie wystąpiła przesłanka wznowienia - oznacza brak możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją dotychczasową i skutkuje odmową uchylenia tej decyzji. Nadto, co istotne, w przedmiotowej sprawie, wszczętej z wniosku skarżącego, podstawę wznowienia ma stanowić rozstrzygnięcie Sądu wydane w innej sprawie (stanowiące zagadnienie wstępne - art.145 §1 pkt.7 kpa.), stanowiące o legitymacji skarżącego do występowania w charakterze strony w innym postępowaniu administracyjnym. Natomiast badaniu przez organ podlegały przesłanki uzasadniające wznowienie tego postępowania, o wznowienie którego strona wnosiła, a zatem w badanej sprawie, postępowanie zakończone decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2007 roku. Skarżący w uwzględnieniu przedmiotowego wniosku upatruje możliwość "reaktywowania" postępowania zakończonego ostateczną ww decyzją, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności jeszcze innej decyzji (Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1998r.). W ocenie Sądu, okoliczność podnoszona przez skarżącego we wniosku wznowieniowym, iż organ winien był wszcząć ww postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 1998r., z uwagi na przywołany fakt uznania go za stronę w innym postępowaniu, a również dotyczącym ustalenia linii brzegu rzek [...] w obrębie obiektu [...], mogła być ewentualnie powołana jako podstawa zaskarżenia decyzji z dnia [...] lutego 2007 roku w zwykłym trybie do Sądu, który zbadałby jej zasadność i stwierdził, czy w istocie organy miały rację odmawiając wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B., ze względu na wykazanie przez skarżącego legitymacji do wystąpienia z takim wnioskiem, czy w istocie skarżący wykazał interes prawny w tym zakresie. Natomiast powołana przez skarżącego podstawa prawna przedmiotowego wniosku nie może mieć zastosowania, gdyż wniosek ten dotyczy postępowania, w którym skarżący brał udział, zatem nie było potrzeby dokonywania ustaleń w zakresie występowania po stronie skarżącego przymiotu strony, tym bardziej w sytuacji, kiedy okoliczność ta nie była przez organ kwestionowana.

Reasumując zdaniem Sądu, powołana przez skarżącego przesłanka nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, w którym skarżący był stroną, oczywiście w kontekście przez skarżącego wskazanym. Z tego powodu Sąd uznał za zasadne rozstrzygnięcie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wyrażone w zaskarżonej decyzji albowiem nie wystąpiły podstawy do wznowienia tego konkretnego postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku, które ostatecznie zostało prawidłowo umorzone. Jednocześnie jednak, w ocenie Sądu, nie poprawne jest twierdzenie organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wskazujące na przyczynę podjętej decyzji - uchybienie przez skarżącego ustawowego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej nie ma znaczenia kwestia ustalenia czy został przez skarżącego zachowany termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Oczywiście jest to przesłanka formalna, która podlega badaniu z urzędu, jednakże w sytuacji gdy rzeczywiście istnieje podstawa wznowienia postępowania wskazana w przepisie art. 145 §1 kpa. Natomiast żadna z okoliczności przewidziana powyższym przepisem w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Dlatego też, skoro było brak ustawowych podstaw do wznowienia postępowania, na skutek nie wystąpienia jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych (jako katalog zamknięty) w powyższej regulacji to tym bardziej brak jest podstaw do tego aby analizować czy skarżący wniósł wniosek o wznowienie w ustawowym terminie czy też z jego przekroczeniem i od tego uzależniać uwzględnienie wniosku o wznowienie.

Mając zatem powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ II instancji nie uchybił ww przepisom i z tej przyczyny - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.