Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 143/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku rozpatrzenia wniosku Z. P. z dnia 26 stycznia 2010 r., Prezydent Miasta Opola decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił przyznania Z. P. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem – J. P. Jako podstawę prawną podjętej decyzji organ wskazał przepisy art. 3 pkt 5, pkt 20 lit. b, art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 powyższej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Następnie organ wskazał, że z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 kwietnia 2008 r. wynika, iż syn wnioskodawcy – J. P. jest całkowicie niezdolny do pracy, natomiast w myśl art. 3 pkt 20 lit. b ustawy powołanej w podstawie prawnej decyzji, całkowita niezdolność do pracy orzeczona na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oznacza umiarkowany stopień niepełnosprawności. Na tej podstawie organ uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto organ stwierdził, że wnioskodawca pobiera rentę inwalidzką wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, przyznaną na stałe, co potwierdza oświadczenie strony z dnia 1 lutego 2010 r. oraz decyzja ZUS. W związku z tym wskazał, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, przy czym zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy emerytura i renta to między innymi emerytura i renta inwalidzka oraz renta z tytułu niezdolności do pracy.

Od powyższej decyzji odwołał się Z. P., podnosząc, że jest ona krzywdząca i dyskryminująca. Wskazał, że sam będąc osobą niepełnosprawną, od ponad 20 lat bez niczyjej pomocy wychowuje i rehabilituje syna z porażeniem mózgowym, niepełnosprawnym intelektualnie, a mimo to nie ma prawa do świadczeń pielęgnacyjnych, które kiedyś otrzymywał. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i zacytował przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu przywołanym już wcześniej przez organ pierwszej instancji. Nadto powołał ust. 5 tego przepisu podając, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (pkt 1). Podał też, że wedle art. 3 pkt 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych znaczy stopień niepełnosprawności oznacza: niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (lit. a), całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (lit. b), stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach (lit. c), posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów (lit. d). Na gruncie powołanych regulacji Kolegium stwierdziło, że ustawodawca określił zarówno pozytywne (art. 17 ust. 1 ustawy), jak i negatywne (art. 17 ust. 5 ustawy) przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przesłanki pozytywne muszą zostać spełnione z jednej strony przez wnioskodawcę, będącego adresatem decyzji, tj. na osobie tej powinien ciążyć obowiązek alimentacyjny i powinna ona zrezygnować z zatrudnienia lub jego podjęcia w celu sprawowania opieki nad osobą wymagającą sprawowania opieki. Z drugiej strony odnoszą się one do osoby, na rzecz której świadczenie jest przyznawane, tzn. osoba taka winna legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odnośnie przesłanek negatywnych organ wyjaśnił z kolei, że wynika z nich, iż ustawodawca ustanowił zasadę rozłączności pomocy w formie świadczenia pielęgnacyjnego i innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Przyznanie jednego z tych praw z ubezpieczeń emerytalnego, rentowego, pomocy społecznej lub zabezpieczenia bezrobotnych w wieku przedemerytalnym, o ile nastąpiło w drodze ostatecznej decyzji właściwego organu, skutkuje przeszkodą w przysługiwaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Powołując się na stanowisko doktryny, organ podkreślił, że tylko utrata możliwości podjęcia zatrudnienia ze względu na niezdolność do pracy, o ile zrekompensowana jest odpowiednim świadczeniem z ubezpieczenia rentowego przesądza, że osoba sprawująca opiekę, choć nie pracowała i pracować nie będzie - nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia. Rezygnacja z zatrudnienia, o jakiej mowa art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, musi wynikać ze świadomej decyzji opiekuna, a nie z niezdolności do pracy w znaczeniu prawa ubezpieczeń społecznych, pozostającej poza jego wolą. W oparciu o przedstawiony stan prawny organ odwoławczy uznał, że odmowa przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego była zasadna, gdyż z uwagi na fakt pobierania renty inwalidzkiej wnioskodawca nie jest osobą, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, tj. nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 powyższej ustawy. Ponadto organ zauważył, że fakt pobierania renty inwalidzkiej stanowi przesłankę negatywną, określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 tej ustawy, z powodu której świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wskazał w tym zakresie na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 kwietnia 2008 r. stwierdzające, iż J. P. jest trwale całkowicie niezdolny do pracy, co zgodnie z art. 3 pkt 20 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych odpowiada niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym i nie spełnia dyspozycji art. 17 ust. 1 tej ustawy, który wymaga, aby osoba, nad którą sprawowana jest opieka, legitymowała się znacznym stopniem niepełnosprawności.

Z. P. wniósł skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając organowi dyskryminację i ignorowanie jego trudnej sytuacji, związanej z faktem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Wyraził przy tym nadzieję, że uzyska wnioskowane świadczenie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powyższego podkreślić trzeba, że zakreślone ustawowo granice kryterium legalności pozwalają na badanie przez sąd administracyjny wyłącznie legalności aktu administracyjnego, czyli prawidłowości zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego oraz trafności wykładni tych przepisów i prawidłowości przyjętej procedury. Nie pozwala to na ocenę ani celowości, ani tym bardziej słuszności decyzji administracyjnej w świetle zasad sprawiedliwości społecznej.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie natomiast niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzając w niniejszej sprawie kontrolę legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd dostrzegł wprawdzie pewne wady, jednak nie są one tego rodzaju, aby decyzję tę można było ocenić jako naruszającą przepisy prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, mocą której odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną synem J.

W zakresie dokonanej przez Sąd oceny wskazać w pierwszej kolejności należy, że materialną podstawę prawną przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwana dalej ustawą, która określa warunki nabywania prawa do tego rodzaju świadczeń, a także zasady ich ustalania oraz wypłacania. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem rodzinnym mającym charakter świadczenia opiekuńczego. Zaskarżona decyzja prawidłowo zatem podjęta została w oparciu o przepisy tego aktu prawnego. Zauważyć jednak należy, że z rozpoznając sprawę organ błędnie przyjął jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed nowelizacji, jaka została dokonana ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz. U. Nr 219, poz. 1706), a która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. Wprowadzone zmiany funkcjonowały już zatem w porządku prawnym zarówno w dniu złożenia wniosku, jak i w dniu wydania decyzji pierwszej instancji, a także decyzji zaskarżonej. Z uwagi na datę złożenia wniosku, w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis przejściowy z art. 21 ustawy nowelizującej, nakazujący stosowanie dotychczasowych przepisów do postępowań w sprawach ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okresy zasiłkowe przypadające przed dniem wejścia w życie tej ustawy, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych ostateczną decyzją. W tych warunkach, skoro z mocy art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej K.p.a., organy działają w oparciu o przepisy prawa, co oznacza podejmowanie rozstrzygnięć w oparciu o obowiązujący stan prawny, to tym samym zarówno Kolegium, jak i organ pierwszej instancji, zobligowane były zastosować przepisy ustawy w brzmieniu ustalonym przez wskazaną ustawę zmieniającą. Tymczasem, w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji przytoczono przepis art. 17 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2010 r.

W ocenie Sądu, jakkolwiek wydanie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej, w oparciu o nieaktualną treść przepisu art. 17 ustawy, naruszało zasadę legalności określoną w art. 6 K.p.a., to jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i z tego powodu nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd w trybie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zmiana polegała bowiem na odmiennym sprecyzowaniu kręgu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zgodnie z art. 17 ust. 1 po nowelizacji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny (pkt 2), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 3) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie ulega wątpliwości, że skarżący - jako ojciec, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny, sprawujący faktyczną opiekę nad synem - należał do kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia na podstawie art. 17 ustawy, zarówno przed nowelizacją tego przepisu, jak i w obecnie obowiązującym stanie prawnym, znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Jednocześnie, na skutek omawianej nowelizacji nie uległa zmianie ta część przepisu art. 17 ust. 1 ustawy, która zawiera pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a które w niniejszej sprawie były przedmiotem oceny organów obu instancji. Nie uległ też zmianie przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy, określający przesłanki negatywne, wyłączające możliwość przyznania tego świadczenia, z których jedna zaistniała w niniejszej sprawie. Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, uznać należało, że odmowa przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego jest uzasadniona także w świetle art. 17 ustawy po nowelizacji, stąd powyższe naruszenie prawa nie wpływało na wynik sprawy. Jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, powołany wyżej przepis art. 17 ust. 1 ustawy określa kumulatywne przesłanki, których spełnienie stanowi konieczny warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym z jednej strony odnoszą się one do opiekuna, a z drugiej - do osoby nad którą sprawowana jest opieka. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie ma przy tym charakteru uznaniowego, a niespełnienie któregokolwiek z ustawowych warunków skutkuje brakiem uprawnienia do świadczenia. Orzekając w przedmiocie jego przyznania, właściwy organ obowiązany jest tym samym dokonać oceny, czy w ustalonym stanie faktycznym zaistniały określone przez ustawodawcę okoliczności uprawniające do przyznania świadczenia. Redakcja przepisu art. 17 ust. 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że podstawowym warunkiem jest rezygnacja z zarobkowania. W przepisie tym ustawodawca sformułował pełne określenie omawianego świadczenia, uściślając je jako "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". W końcowej części omawianego przepisu ustawodawca sprecyzował zakres użytego pojęcia "rezygnacja" i wskazał, że termin ten dotyczy zarówno niepodejmowania, jak i rezygnacji z wykonywania zatrudnienia bądź świadczenia innej pracy zarobkowej, przy czym tak rozumiana rezygnacja musi być powiązana ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Z tego względu, spośród osób niepozostających w zatrudnieniu i niewykonujących jakiejkolwiek pracy zarobkowej, uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego będą te, które powstrzymują się od podjęcia jednej z form wykonywania pracy ze względu na konieczność sprawowania opieki, jak i te, które zaprzestały wykonywać dotychczasowe zatrudnienie lub poniechały innej pracy z powodu konieczności sprawowania opieki. Na gruncie powyższego przyjąć można, że istotą i celem świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego dla opiekuna jest zrekompensowanie rezygnacji z aktywności zarobkowej. Z kolei osoba, nad którą sprawowana jest opieka, winna legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami zapewnienia stałej bądź długotrwałej pomocy innych osób albo wskazaniami współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka. Samo spełnienie warunków z art. 17 ust. 1 ustawy nie jest jednak wystarczające do uznania, że wnioskodawcy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Badając spełnienie wymogów do przyznania tego świadczenia, należy mieć również na uwadze przepis art. 17 ust. 5 ustawy, który określa negatywne przesłanki jego przyznania. Przepis ten zawiera zamknięty i rozłączny katalog okoliczności, których zaistnienie bezwzględnie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, że zaistnienie choćby jednej z nich pozbawia opiekuna możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego i to nawet wówczas, gdy spełnione zostały przesłanki z ust. 1 tego przepisu. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwarunkowane jest zatem spełnieniem wymogów z art. 17 ust. 1 ustawy, przy jednoczesnym braku przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest wyłączone w każdym przypadku, gdy: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Stosownie do zapisu art. 3 pkt 5 ustawy, zawierającego słownik pojęć na użytek ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez emerytury i renty, rozumieć należy m.in. emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na tle tych uregulowań skonstatować przyjdzie, że z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca wykluczył wszystkie osoby posiadające prawo do świadczeń emerytalno-rentowych, a także do innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego o podobnym charakterze, wymienionych enumeratywnie w art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy. Wobec powyższego, wystarczającą przesłanką uzasadniającą odmowę przyznania świadczenia rodzinnego jest już samo ustalenie prawa do tych świadczeń, a zatem prawomocne rozstrzygnięcie przez odpowiedni organ o ich przyznaniu, niezależnie nawet od faktycznego pobierania tych świadczeń, których wypłata z różnych względów może być wszak zawieszona. Dokumentacja zawarta w aktach administracyjnych przedłożonych w sprawie - w szczególności kserokopie decyzji organu emerytalno-rentowego - wskazuje, że od dnia 9 sierpnia 1988 r. Oddział ZUS w W. decyzją z dnia 16 września 1988 r., nr [...], przyznał skarżącemu prawo do renty inwalidzkiej z tytułu zaliczenia do drugiej grupy inwalidów, na podstawie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Aktualnie, jak przyznaje skarżący, nadal prawo do tej renty istnieje, dowodem czego jest decyzja organu rentowego z dnia 11 czerwca 1999 r., przy czym świadczenie to jest wypłacane jest przez Oddział ZUS w Opolu na podstawie przepisów obowiązującej obecnie w tym zakresie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W świetle omówionych wcześniej uregulowań, fakt posiadania przez skarżącego uprawnienia do świadczenia rentowego, opartego o przepisy tej ustawy, wyklucza możliwość przyznania dochodzonego świadczenia pielęgnacyjnego, a zatem należy przyjąć, że zaistniała negatywna przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy.

Zaakcentować ponownie trzeba, że przepis art. 17 ust. 5 ustawy określa przesłanki, których zaistnienie wyklucza niemożliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bez względu na jakiekolwiek inne okoliczności, nawet przy spełnieniu przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy. Uregulowanie to jest kategoryczne, co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organowi rozstrzygającemu o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego swobody uznania w tym zakresie. W tych okolicznościach, przy tak jednoznacznym zapisie ustawowym, jaki został zawarty w art. 17 ust. 5 ustawy, brak było podstaw do przyznania skarżącemu żądanego przez niego świadczenia. Rozstrzygnięcia organów w zakresie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy uznać za prawidłowe, gdyż organom nie można zarzucić wadliwej interpretacji i błędnego zastosowania normy prawnej. W świetle dotychczasowych rozważań, w ocenie Sądu, nie można natomiast podzielić dalej idącej argumentacji organu odwoławczego, który upatrywał przyczyn rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia w stanie jego zdrowia, kwalifikującym do uzyskania renty inwalidzkiej. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że wyłącznie z uwagi na fakt posiadania uprawnień renty inwalidzkiej skarżący nie jest osobą, która rezygnuje z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki i tym samym nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy. Zauważyć trzeba, że przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS dopuszczają możliwość podejmowania zatrudnienia przez osoby pobierające świadczenia emerytalno-rentowe, przy czym dalsza wypłata całości bądź części świadczeń, albo zawieszenie tej wypłaty uzależnione jest od wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia. Nie można zatem wykluczyć, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia i rezygnuje z dodatkowego źródła dochodu wyłącznie dlatego, że opiekuje się synem, którego stan zdrowia wymaga stałej opieki. Zauważyć jednak przyjdzie, że uregulowania z art. 17 ust. 1 i z ust. 5 ustawy są rozłączne, a wobec samodzielnego charakteru przesłanek określonych w art. 17 ust. 5 ustawy, nawet w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest zawsze wyłączone w razie m.in. posiadania przez opiekuna prawa do świadczeń emerytalno-rentowych. Z kolei zawieszenie wypłaty emerytury lub renty nie jest równoznaczne z utratą prawa do tego świadczenia. Z tego względu, na gruncie rozpoznawanej sprawy dywagacje organu odwoławczego odnośnie przyczyn, z jakich skarżący zrezygnował z zatrudnienia w rozumieniu ustawy, są pozbawione doniosłości prawnej, skoro jednoznacznie ustalony fakt, że skarżący ma ustalone prawo do renty inwalidzkiej, określonej w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, wykluczał przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Oceniając nadal zaskarżoną decyzję wskazać przyjdzie, że organ odwoławczy, analizując kwestię istnienia na gruncie art. 17 ust. 1 ustawy przesłanek pozytywnych po stronie syna skarżącego – J., powołał się na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 kwietnia 2008 r., stwierdzające trwałą całkowitą niezdolność do pracy istniejącą od dzieciństwa. Zasadnie organ wskazał, że stosownie do art. 3 pkt 20 lit. b ustawy, orzeczona niezdolność jest równoznaczna z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym. Dodać trzeba, że przepis art. 3 pkt 20 ustawy, podobnie jak następujący po nim pkt 21 tego przepisu, zapewnia możliwość usunięcia rozbieżności pomiędzy unormowaniami dotyczącymi klasyfikacji stanu zdrowia, w tym zawartymi w powołanej wcześniej ustawie 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, z zapisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407). Wskazana ustawa emerytalno-rentowa określa bowiem dwustopniowy podział pod kątem niezdolności do pracy, przewidując w art. 12 ust. 2 i 3 częściową oraz całkowitą niezdolność do pracy, natomiast w art. 13 ust. 5 dopuszcza dodatkowe orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Z kolei ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej (...) określa w art. 3 ust. 1 pkt 1-3 trójstopniowy podział pod względem niepełnosprawności, przewidując stopnie: znaczny, umiarkowany i lekki. Warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest opieka nad osobą posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, co w myśl art. 3 pkt 21 lit. b ustawy oznacza wymóg posiadania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i dodatkowo orzeczenia niezdolności do samodzielnej egzystencji, wydanych na gruncie ustawy z dnia o emeryturach i rentach z FUS. Orzeczenie z dnia 23 kwietnia 2008 r. nie zawiera rozstrzygnięcia o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji, gdyż zostało wydane dla celów renty socjalnej, a do jej przyznania, zgodnie z art. 4 i 5 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.), wymagane jest jedynie ustalenie całkowitej niezdolności do pracy na zasadach i w trybie określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Tym samym podzielić należy stanowisko organu odnośnie braku spełnienia warunku z art. 17 ust. 1 in fine ustawy, dotyczącej stanu zdrowia osoby, nad którą jest sprawowana opieka. Jest to również przesłanka wyłączająca możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dodać ponadto należy, że zważywszy przy tym na kategoryczny charakter negatywnej przesłanki, jaką jest istnienie po stronie skarżącego prawa do renty inwalidzkiej, nawet posiadanie przez J. P. orzeczenia o wymaganym stopniu niepełnosprawności nie wpłynęłoby na możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jego ojcu – Z. P.

Reasumując, w ocenie Sądu uznać należało, że prawidłowo zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem. Wprawdzie podejmując rozstrzygnięcie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i dokonały oceny na podstawie przepisów prawa materialnego w nieaktualnym brzmieniu, to jednak wobec niezaprzeczalnego zaistnienia przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy, którego treść od dnia 1 stycznia 2010 r. nie uległa zamianie na skutek nowelizacji, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu było niedopuszczalne. Wskazane powyżej uchybienie przepisom prawa, w świetle prawidłowego rozstrzygnięcia, nie miało tym samym wpływu na wynik sprawy.

Końcowo, odnosząc się do zarzutów skargi, podkreślić przyjdzie, że trudna sytuacja życiowa, rodzinna, czy też dochodowa strony, nie stanowią przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto, co już wcześniej podkreślono, ustawodawca nie pozostawił organom swobody w zakresie rozstrzygnięcia i możliwości przyznania tego świadczenia na podstawie uznania administracyjnego, w oparciu o argumenty natury słusznościowej. Skarżący nie spełnia ustawowo określonych warunków uprawniających do otrzymania świadczenia. Tym samym wniesiona skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.