Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 406/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 233 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca),, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]" nr "[...]" wymierzającą K. N. podatek rolny i podatek od nieruchomości na rok 2013, pobierane w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, w kwocie 4.755 zł, oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z motywów decyzji oraz akt sprawy wynika, że Wójt Gminy (dalej Wójt Gminy, organ I instancji) ustalił K. N. (dalej strona, podatniczka, odwołująca się, skarżąca) płatną w czterech ratach wysokość podatku rolnego i od nieruchomości położonej pod adresem: B. 7/1, przyjmując do podstawy opodatkowania w 2013r.:

1. w podatku rolnym – użytki rolne o powierzchni 0,4076 ha,

2. w podatku od nieruchomości:

– grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 366 m2,

– pomieszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 197,26 m2,

– budynek mieszkalny o powierzchni 111 m2,

– budynki pozostałe o powierzchni 95,20 m2 i 6,98 m2.

W złożonym odwołaniu podatniczka zarzuciła błędne wyliczenie łącznego zobowiązanie pieniężnego i błędne określenie przedmiotów opodatkowania. Wskazano, że skarżąca nie posiada nieruchomości w wielkości wykazanej przez organ podatkowy I instancji. Zarzucono błędne określenie stawki podatkowej w odniesieniu do nieruchomości o pow. 95,20 m2, a jako prawidłowe uznane zostało opodatkowanie budynku mieszkalnego.

Ponadto w ocenie odwołującej się organ nie przedstawił pełnego uzasadnienia decyzji, co nie pozwala na dokonanie całościowej weryfikacji poprawności oszacowania podatkowego i podstawy tego oszacowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej organ odwoławczy, organ II instancji, Kolegium, SKO) przeprowadziło postępowanie, a następnie wydało ww. decyzję z dnia "[...]". Jako podstawę uchylenia decyzji organu I instancji wskazało art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) dalej O.p.. W jej uzasadnieniu SKO powołało się na art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. nr 95, poz. 613, ze zm.).

SKO stwierdziło, że ze złożonej w dniu 17 maja 2010r. informacji w sprawie podatku rolnego wynika, że strona jest właścicielką gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne klasy III B, grunty te oznaczone są nr działek 82/5 o pow. 0,3015 ha i 82/4 o pow. 0,1061 ha. Dane zawarte w treści złożonej informacji znajdują potwierdzenie w rejestrze gruntów, zgodnie z którym podatniczka jest właścicielką działki o pow. 0,3015 ha o nr ewidencyjnym 82/5, położonej w miejscowości B., gmina A., zabudowanej budynkiem gospodarczym oraz lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości B. 7/1, stanowiącego odrębną nieruchomość, wraz z udziałem wynoszącym 54/100 części we własności działki nr 82/4 o pow. 0,2643 ha.

Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy w ramach wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, prawidłowo ustalił powierzchnię gruntów, które winny zostać opodatkowane podatkiem rolnym tj. 0,4076 ha. Ustalając zaś wysokość zobowiązania w podatku rolnym organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zastosował regulację art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku rolnym (z uwagi na powierzchnię gruntów), stąd też wysokość zobowiązania w podatku rolnym wyniosła 132,47 zł (5 x 65 zł = 325 zł i 325 zł x 0,4076 ha).

Odnośnie podniesionego w treści odwołania argumentu dotyczącego uwzględnienia w postępowaniu faktu wyłączenia z produkcji rolnej części działki nr 82/5 o pow. 0,0045 ha Kolegium wskazało, że w ewidencji gruntów działka 82/5 pozostaje sklasyfikowana w całości jako użytek rolny klasy III B. Z treści decyzji w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolnej wynika obowiązek zgłoszenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, co w świetle danych zawartych w ewidencji gruntów nie zostało wykonane (decyzja Starosty Powiatowego z dnia 17 czerwca 2003r. nr "[...]" – k. 30 akt podatkowych). Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Z kolei analizując rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości SKO stwierdziło, że organ podatkowy I instancji dokonał wymiaru zgodnie ze złożoną przez stronę informacją w sprawie podatku od nieruchomości w dniu 17 maja 2010r.: powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przyjęto jako 197,26 m2 oraz budynki pozostałe o pow. łącznej 102,18 m2. Suma powierzchni kwestionowanych przez pełnomocnika odwołującej się to 299,44 m2.

Strona natomiast wyraźnie wskazała w odwołaniu, że działka o nr ewidencyjnym 82/5 zabudowana jest parterowym budynkiem po byłej zlewni o pow. 216,80 m2 oraz budynkiem po byłej kotłowni o pow. 95,20 m2 - łączna powierzchnia budynków to 312 m2, a nie jak przyjął organ 299,44 m2 (powierzchnia 111 m2 lokalu mieszkalnego nie jest kwestionowana).

Kolegium oceniło, że skoro aktualnie podatniczka podaje inną, większą powierzchnię budynków, to okoliczność tę należy wyjaśnić w toku ponownego postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy uznał, że w takim stanie sprawy uzasadnione będzie przeprowadzenie pełnego postępowania w celu bezspornego ustalenia przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wobec treści odwołania można jedynie domniemywać, że po dacie złożenia informacji tj. po roku 2010, zmianie uległ stan faktyczny stanowiący podstawę wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2013.

Kolegium podało, że pozostawia organowi I instancji dobór środków dowodowych, wskazało jednak na możliwość wezwania podatniczki do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości według stanu na dzień 1 stycznia 2012r., przeprowadzenia dowodu z ksiąg wieczystych, dokonania oględzin i pomiaru nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, stwierdzenie, że decyzja ta nie jest prawomocna i wykonalna oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzuciła, że całe postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły i bezczynny. Kolegium naruszyło przepisy zarówno prawa materialnego i procesowego. Nie rozpatrzono meritum sprawy i błędnie oceniono materiał dowodowy. Zaniechano ponadto obowiązku z art. 200 § 1 i art. 235 Ordynacji podatkowej.

Podniosła, że Kolegium w swoich rozważaniach całkowicie pominęło błędne przyjęcie stawki bazowej dla budynku o powierzchni 95,20 m2. W żadnej mierze nie ustosunkowano się także do zarzutu błędnego i pobieżnego uzasadniania decyzji wymiarowych.

Z kolei odwołanie wniesione 26 marca 2013r. oraz akta sprawy wraz z pismem Wójta Gminy zostały przesłane SKO dopiero 24 maja 2013r., po interwencji jej pełnomocnika i organu odwoławczego. Ponadto organ odwoławczy nie doręczył w przedmiotowej sprawie postanowienia wydanego w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej jest to zaniedbanie, które musi skutkować uchyleniem zaskarżanej decyzji w całości, choćby z uwagi na czynności dowodowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., może ją uchylić, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 133 i art. 134 p.p.s.a. wynika, że sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Analiza akt sprawy nie dała podstaw do stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło normę, wskazującą na możliwość wydania innej decyzji niż rozstrzygającej sprawę co do istoty. Należy w tym miejscu podkreślić, że sama strona w odwołaniu wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym wskazuje się na wyjątkowy charakter normy z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, jako wprowadzającej wyłom w konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, jednak ocena prawidłowości zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, który w swojej treści zawiera zwrot niedookreślony "w znacznej części" możliwa jest jedynie na tle okoliczności konkretnego przypadku.

Zdaniem Sądu, w przypadku opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdy strona kwestionuje w odwołaniu podstawę opodatkowania, tj. powierzchnię poszczególnych przedmiotów opodatkowania, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, które nie może być dokonane w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, bez narażenia się przez organ odwoławczy na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

W okolicznościach sprawy organ I instancji przyjął do opodatkowania w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w 2013r. wymienione na wstępie uzasadnienia nieruchomości dla celów podatku rolnego oraz dla celów podatku od nieruchomości na postawie informacji podatniczki z dnia 17 maja 2010r., sporządzonych na formularzach IN-1 i IR-1 (k. 10 i 11 akt podatkowych).

W odniesieniu do podatku rolnego organ odwoławczy uznał wyliczenie podatku za prawidłowe, zgodne z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 136, poz. 969 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od początku 2013r.. Przedmiotem sporu w zakresie tego podatku jest okoliczność wpływu na jego wymiar wyłączenia z produkcji rolnej części działki nr 82/5 o pow. 0,0045 ha. Z treści decyzji Starosty Powiatowego z dnia 17 czerwca 2003r. nr "[...]" (k. 30 akt podatkowych) zapadłej w tym zakresie wynika obowiązek zgłoszenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, co w świetle danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie zostało wykonane. Brak stosownego wpisu w tym zakresie w omawianej ewidencji powoduje, że przy wymierzaniu podatku rolnego organ podatkowy bierze pod uwagę wpis w rej ewidencji. Organ nie może pominąć danych wykazanych w ewidencji, gdyż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2010r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) m.in. podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Natomiast w zakresie podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ odwoławczy stwierdził, że na etapie odwołania strona podała inną, większą powierzchnię budynków. W celu bezspornego ustalenia przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości Kolegium przekazało sprawę do ponownego postępowania przez organem I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżanej decyzji w jasny sposób przedstawiło powody uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Wyraźnie wskazało, że organ podatkowy I instancji dokonał wymiaru zgodnie ze złożoną przez stronę informacją w sprawie podatku od nieruchomości w dniu 17 maja 2010r., w której powierzchnię budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przyjęto jako 197,26 m2 oraz budynki pozostałe o pow. łącznej 102,18 m2. Suma powierzchni kwestionowanych przez pełnomocnika odwołującej się to 299,44 m2. W odwołaniu natomiast strona podała, że działka o nr ewidencyjnym 82/5 zabudowana jest parterowym budynkiem po byłej zlewni mleka o pow. 216,80 m2 oraz budynkiem po byłej kotłowni o pow. 95,20 m2 - łączna powierzchnia budynków to 312 m2, a nie jak przyjął organ 299,44 m2. Przy czym poza sporem jest opodatkowanie powierzchni 111 m2 lokalu mieszkalnego.

Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe, które jednak nie dało odpowiedzi w zakresie prawidłowości wyliczeń. Powołanego w odwołaniu na tę okoliczność zaświadczenia organu I instancji z 12 marca 2004r. nr "[...]" i "[...]", strona nie przedstawiła w toku postępowania przed Kolegium.

Należy podzielić stanowisko Kolegium, że wobec treści odwołania można domniemywać, że po dacie złożenia informacji tj. po roku 2010 zmianie uległ stan faktyczny stanowiący podstawę wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2013. Zasadnie też Kolegium, uchylając decyzję, pozostawiło organowi I instancji dobór środków dowodowych, wskazało jednak na możliwość wezwania podatniczki do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości według stanu na dzień 1 stycznia 2012r. (powinno być: na dzień 1 stycznia 2013r.) przeprowadzenia dowodu z ksiąg wieczystych, dokonania oględzin i pomiaru nieruchomości.

W związku z tym nie mają znaczenia zarzuty skargi w zakresie przyjęcia błędnej stawki bazowej dla budynku o powierzchni 95,20 m2, jak też nieustosunkowania się SKO do zarzutu błędnego i pobieżnego uzasadniania decyzji wymiarowej. Organ I instancji otrzymał zalecenia, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwzględnić okoliczności wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co powoduje, że dokonując wymiaru podatku od nieruchomości ponownie rozważy zastosowanie stawek podatku od nieruchomości, jak też przedstawi stosowne uzasadnienie. Podatniczce w toku instancji będzie przysługiwało uprawnienie do wniesienia odwołania od nowej decyzji.

Odnośnie do zarzutu niedoręczenia postanowienia z dnia 20 stycznia 2014r. nr "[...]", wydanego w trybie art. 200 § 1 O.p. należy wskazać, że w aktach sprawy widnieje dowód doręczenia przesyłki zawierającej postanowienia o innym numerze: ""[...]"" (k. 41 akt podatkowych). Nawet, gdyby postanowienie nie zostało doręczone, to uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, na tym etapie nie prowadzono żadnego nowego postępowania dowodowego, o którym strona by nie wiedziała lub nie miała możliwości się zapoznać. Odnośnie do zarzutu przewlekłości postępowania podatkowego, Sąd stwierdza, że w tym zakresie organ odwoławczy przyznał w odpowiedzi na skargę, iż postępowanie w tej sprawie faktycznie było długotrwałe. Jednakże sprawa objęta skargą została zapoczątkowana ponagleniem z dnia 15 maja 2013r. na niezałatwienie w terminie sprawy, tj. nieprzekazanie (do Kolegium) w obowiązującym terminie odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]". Dalszym etapem postępowania było rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Dopiero po zakończeniu powyższych postępowań możliwe było rozpoznanie odwołania. Dodatkowo, w toku postępowania odwoławczego Kolegium prowadziło postępowanie wyjaśniające, które jednak nie usunęło wszystkich wątpliwości w sprawie.

Nie stwierdzając, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.