Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1561/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Polska Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 381/10 w sprawie ze skargi S. Polska Spółka z o.o. w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 381/10 oddalił skargę S. Polska S.p z o.o. w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Decyzją z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia 6 sierpnia 2008 r., którą wniesiono sprzeciw odnośnie planowanych robót budowlanych polegających na budowie dwustronnej tablicy reklamowej typu S-18 o wymiarach 6,00 x 3,00 m usytuowanej na terenie przy ul. [...] w Warszawie, dz. ew nr [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż dokonane zgłoszenie dotyczące ww. urządzenia reklamowego ma uchybienia formalne, albowiem dołączono do niego niekompletny projekt budowlany. Na przedłożonym planie brak jest oznaczenia granic działki i zaznaczenia odległości posadowień urządzenia reklamowego od tych granic. Podkreślono również, że do zgłoszenia nie załączono kontekstu urbanistycznego, tj. wizualizacji projektowanych tablic reklamowych w terenie. Poza tym organ stwierdził, iż o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja i przeznaczenie oraz względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie ma bowiem zastosowania do urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 3 pkt 3 tejże ustawy. Artykuł 29 ust. 2 pkt 6 w zakresie, w jakim zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych wymagają zgłoszenia ma zastosowanie do tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach budowlanych i do wolnostojących niezwiązanych trwale z gruntem (stojących na gruncie).

W ocenie organu odwoławczego zgłoszona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Za taką oceną przemawiają poglądy wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten wyróżnił dwa rodzaje urządzeń reklamowych: wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowle wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę oraz tablice i urządzenia reklamowe, na których instalowanie wymagane jest jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.

Zdaniem Wojewody Mazowieckiego, gdyby ustawodawca chciał zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolnostojące trwale związane gruntem urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego to zamieściłby stosowny punkt w art. 29 Prawa budowlanego, a nie w ust. 2 tego przepisu. Oznacza to, że wykonania wolnostojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych nie można uznać za "instalowanie", a do takich właśnie urządzeń należy zaliczyć objęte zgłoszeniem w sprawie niniejszej.

Skargę na powyższa decyzję wniosła S. Polska sp. z o.o. w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz o zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy w niniejszej sprawie nie przeprowadziły postępowania mającego na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy i swoje postępowanie ograniczyły do przytoczenia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zakwestionowano dokonaną przez organ odwoławczy wykładnię przepisów. Zdaniem Spółki w sprawie nie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a dokładniej z budowlą z uwagi na fakt, że przedmiotowe urządzenie reklamowe nie jest trwale związane z gruntem.

Przytoczono szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, w których prezentowany był pogląd, że instalacja urządzeń reklamowych następuje na podstawie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Odnosząc się do stwierdzenia organu, że sporne urządzenie reklamowe posiada fundament stwierdzono, że ustalenie to jest sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy oraz obowiązującym prawem. Przepisy prawa nie definiują bowiem pojęcia fundamentu. Dokonują tego normy techniczne, które wymagają aby fundamenty były budowane poniżej poziomu przemarzania gruntu. Z tego względu pojęcie fundament w ujęciu techniczno-prawnym może mieć odniesienia do tego rodzaju budowli, natomiast nazywanie przestawnej podstawy urządzenia reklamowego fundamentem jest wadliwe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę S. Polska sp. z o.o. w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazał, że wobec braku przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 29 Prawa budowlanego, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, wykonanie urządzenia reklamowego objętego zgłoszeniem winno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu Sąd podał, że punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy inwestor dokonał zgłoszenia instalacji tablicy reklamowej w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego czy też realizacji budowli obejmującej taką instalację.

Sąd zaznaczył, że art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nakazuje traktować jako "budowlę" m.in. wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Z kolei "budowa" to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa oraz nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6). Jeżeli natomiast w ustawie jest mowa o "obiekcie budowlanym", to należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami bądź obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1).

W ocenie Sądu z powyższego wynika, że jedynie budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę, bowiem nie korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dokonując kwalifikacji prawnej tego czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę czy jedynie zgłoszenia powinno się więc brać pod uwagę także art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07).

Sąd podał, że jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, na który powołują się także organy inwestor chce realizować tablicę reklamową dwustronną o wymiarach 6 m x 3 m (18 m2) umocowaną na słupie o wysokości 4 m przytwierdzonym do fundamentu. Z opisu technicznego inwestycji wynika, że fundament, o którym mowa ma być wykonany z betonu B 20 zazbrojonego siatką z prętów ze stali. W fundamencie mają znajdować się także kotwy stalowe służące do zamocowania słupa. Według autora opisu technicznego ów fundament można ustawić na terenie lub zagłębić częściowo bądź całkowicie w gruncie w zależności od występującego podłoża.

W ocenie Sądu wielkość tego urządzenia reklamowego, jego konstrukcja oraz sposób osadzenia na gruncie względnie częściowo pod powierzchnią gruntu (w zależności od występującego podłoża) świadczą o tym, że jest to budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. O trwałości związania z gruntem nie może decydować wyłącznie fakt posadowienia konstrukcji fundamentowej przynajmniej częściowo poniżej poziomu gruntu. Sąd uznał zatem, iż organy prawidłowo przyjęły że planowane roboty budowlane nie będą instalacją tablicy (urządzenia reklamowego), o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, lecz że mamy tu do czynienia z budowlą w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, która wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego. Oznacza to, że dokonanie w przedmiotowym stanie faktycznym zgłoszenia było zasadną podstawą do wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.

Sąd zaznaczył jednocześnie, że na tle wykładni art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego prezentowane były w orzecznictwie sądowym także poglądy odmienne, jednakże poglądów tych skład orzekający nie podziela.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2010 r. wniosła S. Polska Sp. z o.o. w Warszawie, zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając:

– na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz uznanie, poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i w związku z powyższym konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę;

– na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie za prawidłowe ustalenie, że wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają trwałego związania z gruntem, co nie wynika z materiału dowodowego sprawy, oraz poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć znaczenie dla poczynionych przez sąd ustaleń.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Dodatkowo wniesiono o rozważenie możliwości zwrócenia się w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. o rozstrzygnięcie budzącego poważne wątpliwości zagadnienia prawnego – czy wykonanie robót budowlanych polegających na ustawieniu urządzenia reklamowego bez związania tego urządzenia reklamowego za pomocą środków technicznych z gruntem w sposób trwały wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i czy do przyjęcia trwałości związania z gruntem wystarczy jedynie waga i rozmiar urządzenia reklamowego zapewniająca mu stabilne i bezpieczne posadowienie na gruncie – przez skład siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że Sąd I instancji z jednej strony wskazuje, że jedynie budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budową, a następnie stwierdza, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem. Jeżeli zatem o trwałym związaniu z gruntem nie decyduje sposób tego związania, tzn. czy jest on trwały czy nietrwały, to w takim razie do budowy wszystkich wolnostojących urządzeń reklamowych wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skarżąca wskazała, że z twierdzeń Sądu wynika, że istnieją nie tylko rozwiązania techniczne, ale i sposoby ich oceny pozwalające na stwierdzenie że powodują one, że sposób związania z gruntem ma charakter trwały. A zatem organy administracji w przedmiotowej sprawie powinny dokonać oceny i ustalić, czy urządzenie reklamowe pomimo tego, że pod względem technicznym nie jest trwale związane z gruntem, to z uwagi na jego wielkość, konstrukcję, przeznaczenie oraz z uwagi na względy bezpieczeństwa powinno posiadać takie rozwiązanie techniczne, które powodowałoby związanie go z gruntem w sposób trwały. Organy administracji takiego postępowania nie przeprowadziły. Ustalenia Sądu nie wynikają z materiału dowodowego sprawy. Ustalenia organu, że względy bezpieczeństwa wymagają stałego związania z gruntem uzasadniałyby wydanie decyzji zawierającej sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, która to podstawa została uznana przez Sąd za prawidłową.

Podkreślono, że tak organy administracji, jak i Sąd nie ustaliły, czy przedmiotowe urządzenie reklamowe będzie dotykało gruntu. Z treści zgłoszenia wynika, że urządzenie zostanie zainstalowane w miejscu, w którym już istnieje urządzenie reklamowe. Sąd nie ustalił, czy instalacja nastąpi na istniejącym fundamencie demontowanego urządzenia reklamowego, czy też bezpośrednio na gruncie, w sposób odpowiedni przygotowanym i utwardzonym z uwagi na funkcjonowanie na nim demontowanego urządzenia reklamowego. Przedmiotem zgłoszenia jest wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia reklamowego składającego się z trzech części podstawy, słupa nośnego i tablicy ekspozycyjnej, łączonych za pomocą śrub. Instalacja ma odbywać się za pomocą dźwigu. Zgłoszenie nie dotyczy wykonywania jakichkolwiek innych prac, w tym prac ziemnych.

Skarżąca podniosła, że z analizy przepisów wynika, iż budowa niewątpliwie jest procesem polegającym na prowadzeniu robót budowlanych, mającym na celu wybudowanie obiektu budowlanego – urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Natomiast instalacja jest procesem polegającym na prowadzeniu robót budowlanych mających na celu powstanie urządzenia reklamowego niebędącego budowlą, a więc urządzenia niezwiązanego w sposób trwały z gruntem. Przy instalacji nie występuję wykonywanie robót budowlanych mających, na celu trwałe związanie urządzenia reklamowego z gruntem. Powyższe oznacza, że budowa urządzenia reklamowego polega na wykonaniu robót budowlanych, których część z tych robót ma na celu doprowadzenie do trwałego połączenia urządzenia reklamowego z gruntem, prac polegających na zespoleniu urządzenia reklamowego z gruntem, aby stanowiły jedną całość. Nie jest prawdziwy, jak i zgodny z prawem pogląd, że o związaniu z gruntem nie decyduje metoda oraz sposób związania z gruntem, ale obciążeniowe działanie stopy fundamentowej. Obciążeniowe działanie stopy fundamentowej wynika z działania na tę stopę siły grawitacji, zaś z analizy przepisów wynika, że trwałe związanie z gruntem ma powstawać w wyniku wykonania robót budowlanych, gdyż ten element różni budowę od instalacji. Działanie siły grawitacji nie jest wykonaniem robót budowlanych. Związanie z gruntem ma mieć charakter trwały, a siła grawitacji takiego charakteru nie ma.

Dodano ponadto, że zestawienie przepisów art. 3 pkt 3 i 5 Prawa budowlanego nakazują przyjęcie, że o tym, czy dany obiekt jest związany trwale z gruntem, decyduje nie stabilność i trwałość posadowienia, ale fakt istnienia materialnego związania (zespolenia) z gruntem powstałego w wyniku wykonania robót budowlanych. Takim związaniem nie jest oddziaływanie siły grawitacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem podniesione w niej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw, a Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione enumeratywnie w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W niniejszej sprawie podstawowym zagadnieniem była kwalifikacja objętego zgłoszeniem urządzenia reklamowego, które w ocenie organów architektoniczno-budowlanych i Sądu I instancji stanowiło – ze względu na cechy konstrukcyjne i parametry – budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wymagającą pozwolenia na budowę, a który to pogląd został zakwestionowany przez skarżącą Spółkę.

W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w sprawie nie ma zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane w związku art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy oraz uznanie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy i w związku z powyższym konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Według inwestora planowane roboty budowlane polegają jedynie na instalacji urządzenia reklamowego, wymagającego wyłącznie zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Jego zdaniem urządzenie to nie jest trwale związane z gruntem, bowiem posadowione jest na żelbetonowej przestawnej podstawie, która nie jest związana z gruntem.

Argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej sprowadzała się do wykazania, że urządzenie reklamowe, którego zgłoszenia dokonano, nie jest trwale związane z gruntem, tym samym nie jest to "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe", zaliczane do budowli, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.

Jak podniósł Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od lat zwraca się uwagę na to, że na tle przepisów Prawa budowlanego, można wyróżnić co najmniej dwa typy urządzeń reklamowych: wolnostojące trwale związane z gruntem (art. 3 pkt 3) i inne, o których jest mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6, które nie wymagają pozwolenia na budowę w przeciwieństwie do tych pierwszych. Wśród cech wyróżniających (określających) urządzenia reklamowe zaliczane do budowli (art. 3 pkt 3) jest to, że są to urządzenia wolnostojące i trwale związane z gruntem, których to określeń nie zawiera przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 mówiący o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych". Niesporne w sprawie jest to, że zgłoszone przez inwestora urządzenie reklamowe jest wolnostojące, bowiem tak je określono w zgłoszeniu i wynika to z załączonego rysunku i opisu technicznego. Sporne natomiast jest to czy urządzenie reklamowe mogło być zakwalifikowane jako trwale związane z gruntem.

Różnice w klasyfikacji urządzeń reklamowych obu typów nie sprowadzają się tylko do sposobu związania ich z gruntem, czy też technologii robót budowlanych wykonywanych w związku z ustawieniem na gruncie urządzenia reklamowego, ale i z ich wielkością, parametrami i masą całkowitą, co nie jest bez znaczenia w świetle przepisów art. 5 Prawa budowlanego. Nie jest więc istotne w jaki sposób inwestor zamierza zrealizować obiekt budowlany. Wykładnia przepisów Prawa budowlanego i rozumienie pojęć zamieszczonych w art. 3 tej ustawy nie mogą być uzależnione od technologii budowy obiektu, czy też stosowanych technik i użytych materiałów.

Mając na uwadze powyższe, nie można zgodzić się z rozumieniem pojęcia trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego, prezentowanym w skardze kasacyjnej, gdyż sprowadza się ono wyłącznie do związania z gruntem w znaczeniu fizycznym. Tymczasem pojęcie to użyte w przepisie art. 3 pkt 3, podobnie jak i w pkt 2 ma szersze, bardziej złożone znaczenie i nie można go rozumieć dosłownie (w znaczeniu technicznym). Rozumienia przepisów Prawa budowlanego, nie można uzależniać od tego, czy fundament (stopa) urządzenia reklamowego będzie z betonu lanego na miejscu budowy, czy też urządzenie reklamowe będzie przymocowane do bloku betonowego gotowego, przywiezionego na miejsce usytuowania urządzenia i czy będzie on zagłębiony w gruncie, czy też nie (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05; z 29 kwietnia 2011 r. II OSK 770/10 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć trzeba, że przepisy art. 29 Prawa budowlanego są wyjątkiem od zasady zawartej w art. 28 ust.1 Prawa budowlanego i jako takich nie można ich interpretować w drodze wykładni rozszerzającej.

W świetle aktualnego jednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Ponadto o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem decyduje to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08; z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1686/09; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 25/10; z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 514/10; z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 770/10; z dnia 7 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 920/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając powyższe stanowisko należy stwierdzić, że ustawiane na gruncie urządzenie reklamowe, ze względu na swoje rozmiary, a także sposób połączenia z gruntem, wynikający z obciążeniowego działania stopy fundamentowej tworzy budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej, wskazać należy, że pojęcie "trwałego związania z gruntem", poza aspektem technicznym, zawiera w sobie jeszcze powiązanie z aspektem czasowym. Tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego z tej racji, że są przeznaczane do czasowego użytkowania, nie wymagają trwałego połączenia z gruntem w przeciwieństwie do tych obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i 3, których użytkowanie nie zostało ograniczone czasowo.

Podkreślić trzeba, że sygnalizowane w skardze kasacyjnej rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące urządzeń reklamowych mają już znaczenie historyczne, obecnie jednolicie prezentowany jest pogląd zbieżny z przyjętym w niniejszej sprawie. Nie można więc podzielić poglądu prezentowanego w skardze kasacyjnej, że występuje w sprawie budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne, które wymaga rozstrzygnięcia w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a.

Z przedstawionych względów należało podzielić wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko, że przedmiotowe urządzenie budowlane jest wolnostojącym, trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, a więc obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na budowę którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Wobec czego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie mógł być uznany za uzasadniony.

W świetle powyższych rozważań dotyczących wykładni przepisów materialnoprawnych bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawały kwestie wskazane w zawartym w skardze kasacyjnej zarzucie dotyczącym naruszenia art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Niezależnie od tego stwierdzić należy, że Sąd I instancji przyjęte w sprawie ustalenia faktyczne oparł na materiale znajdującym się w aktach postępowania, a akceptując ustalenia organów odwołał się m.in. do opisu technicznego inwestycji. Nie jest więc również uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania.

Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.