Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 282/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1 pkt 3 w zw. z  art. 71 ust. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 2 w zw. z  art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie sędzia WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skarg Prokuratora Apelacyjnego w W. i [...] Izby [...] w W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu mieniem Skarbu Państwa 1) uchyla decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r., nr [...], obie w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. w punkcie IV; 2) w pozostałej części skargi oddala; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Ministra Infrastruktury z dnia z dnia [...] października 2005 r., nr [...] w części opisanej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu; 4) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz [...] Izby [...] w W. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Transportu i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku Prokuratora Apelacyjnego w W. i [...] Izby [...] w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r., nr [...], w której organ nadzoru orzekł o niestwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Izbę [...] w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...] w W. oraz własności położonego na nim budynku. Rozstrzygnięcie to organ administracji oparł na ustaleniu, że w dniu 5 grudnia 1990r. [...] Izba [...] działająca na podstawie dekretu z dnia 28 września 1948 r. o utworzeniu [...] Izby [...] (Dz. U. Nr 53, poz. 403), jako państwowa osoba prawna już nie istniała, gdyż status ten utraciła z dniem 8 czerwca 1989 r.

Wojewoda [...], na skutek wniosku [...] Izby [...] o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 1995 r. uznając, że nie wystąpiły przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 KPA.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1262/01, wobec cofnięcia skargi przez [...] Izbę [...], umorzył postępowanie sądowe.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpoznaniu wniosku kuratora [...] Izby [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. odmawiającej uwłaszczenia [...] Izby [...], w uzasadnieniu wskazując, że [...] Izba [...] działająca na podstawie dekretu z dnia 28 września 1949 r. otrzymała na podstawie protokołu przekazania z dnia 27 kwietnia 1956 r. sporny grunt wraz z budynkiem w administrowanie. Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (Dz. U. Nr 35, poz. 195), tj. z dniem 8 czerwca 1989 r., zadania [...] Izby [...] oraz wszelkie sprawy, zobowiązania i majątek przejęła [...] Izba [...] z wyjątkiem majątku jednostki organizacyjnej pod nazwą " [...]". Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że [...] Izba [...] uzyskała osobowość prawną z dniem wpisu do rejestru izb gospodarczych, tj. z dniem 15 lutego 1990 r. Nie została natomiast powołana "nowa" [...] Izba [...]. W tej sytuacji [....] Izba [...] jako następca prawny dawnej [...] Izby [...] wystąpiła do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. praw do nieruchomości przy ul. [...] w W., wywodząc istnienie prawa zarządu z przejęcia nieruchomości, na podstawie protokołu przejęcia-przekazania z [...] kwietnia 1956r. oraz z decyzji z [...] grudnia 1969 r. o ustaleniu opłat z tytułu użytkowania. W związku z powyższym, w ocenie organu, skoro do czasu powołania "nowej" [...] Izby [...],[...] Izba [...] prowadzi działalność na podstawie dekretu z dnia 28 września 1949 r., to żaden przepis nie odebrał "dawnej" [...] Izbie [...] statusu "osoby prawnej prawa publicznego", co w efekcie oznacza państwową osobę prawną. Zatem odmawiając uwłaszczenia, zdaniem Prezesa, Wojewoda [...] rażąco naruszył art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 90, poz. 464 ze zm.) oraz art. 77 i 80 KPA.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] stwierdził: w pkt I. nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Izbę [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 na 99 lat, tj. do dnia 5 grudnia 2089r; w pkt II. odpłatne nabycie prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na gruncie opisanym w pkt I oraz ustalił: w pkt III. cenę gruntu na kwotę [...] zł; w pkt IV. opłatę roczną z dniem 1 stycznia 2003 r. z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości [...] zł, wynoszącą 3 % ceny określonej w pkt III; w pkt V. cenę nabycia własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na gruncie w wysokości [...] zł. Wojewoda wskazał, że osobowość prawna [...] Izby [...] wynika z dekretu z dnia 28 września 1949 r., który wprawdzie utracił moc, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych, jednak z ust. 2 tego artykułu wynika, że ustawodawca nakazał w odniesieniu do działalności dawnej [...] Izby [...] stosowanie dekretu do czasu utworzenia [...] Izby [...] oraz nowej [...] Izby [...]. W związku z tym Wojewoda uznał, że [...] Izba [...] pozostaje nadal osobą prawną prawa publicznego, co jest równoznaczne ze statusem państwowej osoby prawnej.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Zakład [...] Oddział w W. wniósł odwołanie.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na brak interesu prawnego po stronie odwołującego się.

Na tę decyzję Zakład [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA 2283/03, oddalił skargę, wskazując, że państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej nie może skutecznie domagać się przyznania praw rzeczowych do gruntu.

Pismem z dnia 30 czerwca 2005 r. Kurator [...] Izby [..] wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., w części dotyczącej niezaliczenia do ceny nabycia własności budynku zwaloryzowanych opłat poniesionych z tytułu zarządu budynkiem, a także nieodliczenia wartości tej części budynku, która była rozbudowana ze środków własnych [...] Izby [...] i jej następcy prawnego.

Pismem z dnia 27 lipca 2005 r. Prokurator Apelacyjny w W. wniósł sprzeciw od wskazanej decyzji Wojewody [...], z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego naruszenia art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prokurator podniósł, że [...] Izba [...] nie była nigdy państwową osobą prawną, wskazując, że dekret z dnia 28 września 1949 r. nadał jej status instytucji prawa publicznego, której nie można utożsamiać z państwową osobą prawną, w związku z czym Izba była instytucją samorządu gospodarczego z osobowością publicznoprawną. Podkreślono, że o państwowej osobie prawnej można mówić tylko wtedy, gdy przepis tak wyraźnie stanowi. Fakt ustanowienia kuratora dla [...] Izby [...], w ocenie prokuratora, nie przesądza o posiadaniu przez nią osobowości prawnej. W ocenie prokuratora [...] Izba [...] nie miała również prawa zarządu, gdyż była najemcą określonych pomieszczeń w budynku, a jednocześnie pełniła obowiązki jego administratora.

Pismem z dnia 25 sierpnia 2005 r. Minister Infrastruktury powiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2005 r. orzekł o nie stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., W uzasadnieniu organ wskazał, że wątpliwości, czy dotychczasowa [...] Izba [...] była państwową osoba prawną, zostały przesądzone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA 2283/03, który, po rozważaniach na tle badania interesu prawnego ZUS wskazał, że istniejąca dotychczasowa [...] Izba [....] była państwową osobą prawną. Podkreślono, że ta ocena wiąże organ. W związku z powyższym, w ocenie Ministra Infrastruktury, skoro dotychczasowa [...] Izba [...] istniała z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r. i była państwową osobą prawną, zatem mogła posiadać grunt w zarządzie. W kwestii odpłatności za budynek organ wskazał, że budynek przy ul. [...] nie był wybudowany lub nabyty ze środków własnych jednostki uwłaszczanej, a więc odpłatność jest uzasadniona.

Od powyższej decyzji Prokurator Apelacyjny w W. oraz [....] Izba [...] złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] października 2005 r.

Na powyższą decyzję Prokurator Apelacyjny w W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prokurator Apelacyjny zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez uznanie, że ocena prawna dotycząca statusu prawnego [...] Izby [...] wyrażona w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2005 r. wiąże Ministra Transportu i Budownictwa przy ocenie legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. o uwłaszczeniu [...] Izby [...], podczas, gdy przedmiotem postępowania sądowego była jedynie ocena statusu prawnego ZUS, jako strony postępowania uwłaszczeniowego. Według Prokuratora Apelacyjnego, w dniu 5 grudnia 1990 r. [...] Izba [...] nie istniała jako osoba prawna, państwową osobą prawną nie była także w czasie swego istnienia, a także nie posiadała przedmiotowej nieruchomości w zarządzie. Dekret z dnia 28 września 1949 r. nadał jej status instytucji prawa publicznego, której nie można utożsamiać z państwową osobą prawną. Izba ta była więc instytucją samorządu gospodarczego z osobowością publicznoprawną, nie wyposażoną w mienie państwowe. Podkreślono, że o państwowej osobie prawnej można mówić tylko wtedy, gdy przepis tak wyraźnie stanowi. W ocenie Prokuratora fakt ustanowienia kuratora dla [...] Izby [...] również nie przesądza o posiadaniu przez nią osobowości prawnej, bowiem postanowienie o ustanowieniu kuratora nie może konstruować nieistniejącej osoby prawnej. Prokurator podniósł ponadto, że kurator obowiązany był powołać organy osoby prawnej lub wystąpić o jej likwidację. Niedopełnienie tych obowiązków oznacza, że kurator utracił legitymację do działania w imieniu podmiotu. Wskazano, że [...] Izba [...] była najemcą określonych pomieszczeń w budynku przy ul [...], a jednocześnie pełniła obowiązki jego administratora, administrowanie natomiast nie jest prawem majątkowym, ani zobowiązaniem lub sprawą, która na mocy ustawy o izbach gospodarczych miała przejąć [...] Izba [...]. Najem zaś nie został dotychczas wypowiedziany przez żadną ze stron. W ocenie Prokuratora Apelacyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny statusu [...] Izby [...] wykroczył poza granice rozpoznania sprawy. Prokurator Apelacyjny podniósł także, iż w postępowaniu o uwłaszczenie [...] Izby [...] funkcjonują dwa wnioski wzajemnie wykluczające się: jeden złożony przez [...] Izbę [...] jako następcę prawnego [...] Izby [...], z którego wynika, że [...] Izba [...] nie istnieje, a drugi złożony przez kuratora [...] Izby [...] z którego wynika, że [...] Izba [...] istnieje. Skarżący zważył, że Kurator [...] Izby [...] nie mógł wstąpić do postępowania wszczętego wnioskiem [...] Izby [...], gdyż takie uprawnienie przysługuje tylko prokuratorowi albo Rzecznikowi Praw Obywatelskich. W związku z powyższym podkreślono, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. pozostawi w obrocie prawnym decyzję rażąco naruszającą prawo.

Na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] Izba [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 6 i 7 KPA oraz wniosła o stwierdzenie nieważności obu decyzji wydanych przez organ centralny, względnie uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. Skarżący wskazał, że Minister Transportu i Budownictwa błędnie przyjął, iż Wojewoda [...] w decyzji uwłaszczeniowej prawidłowo ustalił wysokość opłaty rocznej, bowiem opłata ta została ustalona poczynając od dnia 1 stycznia 2003 r., a więc od innej daty niż data powstania prawa. Nie znajduje to oparcia w żadnym przepisie prawa. Co do odpłatności za budynek, to wskazano, że w decyzji brak jest wskazania, jakie nakłady zostały odliczone od ceny nabycia i dlaczego nie odliczono innych nakładów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 471/06, uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że skargi należało uwzględnić, lecz z innych przyczyn niż podniesione w ich treści. Sąd wskazał, że nie należy do jego zadań dokonywanie oceny prawomocnego wyroku z dnia 17 stycznia 2005 r., zważył jednak, że nie można podzielić poglądu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozważaniach w kwestii zasadniczych przesłanek uwłaszczenia wykroczył poza granice orzekania, w związku z czym, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje uzasadnienia. Za niezasadny uznano zarzut wadliwego przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego w oparciu o dwa wzajemnie wykluczające się wnioski: [...] Izby [...] i Kuratora [...] Izby [...], co miałoby swoje dalsze skutki dla tego postępowania. Podniesiono, że dla wydania przez właściwy organ deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej nabycie z mocy samego prawa prawa użytkowania wieczystego do gruntu oraz własności położonych na nim budynków i urządzeń, nie jest wymagane złożenie wniosku, w związku z czym nie powstają kwestie związane z terminem złożenia wniosku, czy też kolizją w postaci wzajemnie wykluczających się wniosków. Wskazano, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji administracyjnej, do którego to postępowania mają zastosowanie zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7 i 77 § 1 KPA zobowiązujące organ prowadzący postępowanie nadzorcze do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

Sąd uznał, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono w dostateczny sposób kwestii odnoszących się do opłat rocznych za użytkowanie wieczyste, jak również do ustalenia odpłatności za budynek, co w rezultacie skutkowało naruszeniem powołanych przepisów KPA. Zatem sprawa ustalenia przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. daty początkowej ponoszenia opłaty rocznej na dzień 1 stycznia 2003 r. wymagać będzie ponownej oceny przez organ nadzoru. W ocenie Sądu, stanowisko organu nadzoru w kwestii odpłatności za nabycie własności budynku jest błędne, gdyż nie uwzględnia treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 35, poz. 159 ze zm.), na podstawie którego została wydana pierwsza decyzja o opłatach za użytkowanie terenu. Wskazano, iż w § 1 ust. 3 tego rozporządzenia wyjaśniono, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o terenie, należy przez to rozumieć także teren zabudowany. Nie jest więc prawidłowe ustalenie, że opłaty za zarząd budynkiem nie były ponoszone, gdyż w kwocie ustalonej w decyzji o opłatach z [...] grudnia 1969 r. mieściła się także opłata za budynek. W związku z tym, zdaniem Sądu pierwszej instancji, ponownej oceny wymaga także kwestia ustalenia odpłatności za nabycie własności budynku.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył także Minister Budownictwa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006r. oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1870/06 w uwzględnieniu skargi kasacyjnej Ministra Budownictwa uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 471/06 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz oddalił skargę kasacyjną Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w W. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dokonując w pierwszej kolejności oceny zasadności wniesionej przez Prokuratura Prokuratury Apelacyjnej w W. skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd uznał, że zarzut skargi kasacyjnej Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej polegający na podważeniu oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA 2283/03 nie jest uzasadniony. We wskazanym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając atrybut Zakładu [...] jako strony w postępowaniu uwłaszczeniowym dotyczącym [...] Izby [...] mógł równocześnie wyrazić ocenę, czy [...] Izba [...] posiada osobowość prawną. Sąd administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2005 r. nie wyszedł przy tym poza granice orzekania. Zatem w myśl art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu wiążą w sprawie zarówno sąd jak i organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zdaniem NSA, [...] Izba [...] powstała na podstawie dekretu z dnia 28 września 1948 r. o utworzeniu [...] Izby [...] (Dz. U. Nr 53, poz. 40). Przepis art. 2 wskazanej wyżej ustawy stanowił, że Izba ma osobowość prawną i jest instytucją prawa publicznego. Powyższy dekret utracił moc zgodnie z postanowieniami art. 15 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (Dz. U. Nr 35 poz. 195) z zastrzeżeniem, że do czasu utworzenia [...] Izby [...] oraz [...] Izby [...] [...] Izba [....] prowadzi działalność na podstawie dekretu z dnia 28 września 1949 r., a [...] Izba [...] przejmuje wszelkie sprawy, zobowiązania i majątek dotychczasowej [...] Izby [...] (z wyjątkiem majątku jednostki organizacyjnej pn. "[...]"). Stosownie do art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych doszło do przekazania zarówno majątku, jak i zobowiązań [...] Izby [...] na rzecz [...] Izby [...], co potwierdza protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] lutego 1991 r. Natomiast przeniesienie prawa użytkowania wieczystego (użytkowania gruntu), własności budynku i innych urządzeń miało miejsce w dniu 19 lipca 2005 r. na podstawie aktu notarialnego Rep A nr [...]. [...] Izba [...] posiadała osobowość prawną na datę uwłaszczenia tj. na dzień 5 grudnia 1990 r. Wynika to bowiem zarówno z protokołu przejęcia z dnia [...] kwietnia 1956 r., jak i z decyzji z dnia [...] grudnia 1969 r. o ustaleniu opłat z tytułu użytkowania, jak również znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Okręgowego w W. Wydział I Cywilny z dnia [...] czerwca 1999 r. sygn. akt I [...].

Z kolei badając zasadność wniesionej przez Ministra Budownictwa (obecnie Ministra Infrastruktury) skargi kasacyjnej Sąd stwierdził, że podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Za zasadny NSA uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd administracyjny pierwszej instancji art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niedokonanie w uzasadnieniu wyroku szczegółowej analizy prawa materialnego mającego w niniejszej sprawie zastosowanie. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdził, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska drugiej strony, a także podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku spełniające określone ustawą warunki stwarza bowiem podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Dokonana przez sąd administracyjny ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu, doprowadziła do jego uchylenia, jednakże nastąpiło to bez dostatecznego wyjaśnienia podstaw takiego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku.

Równocześnie za skuteczny Sad uznał zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskutek zaniechania wskazania przez sąd, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, którego dopuścił się organ nadzoru, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Regułą bowiem jest, że uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c następuje wtedy, gdy naruszono kilka przepisów procesowych, a uchybienie im mogło w sposób istotny oddziaływać na treść decyzji. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c jest nie tylko wskazanie przepisu, czy też przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. W ocenie NSA należy mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym była ocena legalności decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym, w której to organ nadzorczy ograniczony jest jedynie do ustalenia, czy weryfikowana w tym trybie decyzja ostateczna dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 KPA. Zatem sąd badając taką decyzję musiał uwzględnić, że przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogły podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco.

W ocenie Sądu, również zasługuje na uwzględnienie przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut polegający na naruszeniu prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 200 ust. 1 i 4 w związku z przepisem art. 71 ust. 1 i 4 ustawy w dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu daty początkowej ponoszenia opłaty rocznej z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego. Pomimo deklaratoryjnego charakteru decyzji uwłaszczeniowej, dopiero wydanie decyzji o nabyciu nieruchomości stanowi autorytatywne stwierdzenie, że w odniesieniu do danego podmiotu powstały skutki określone w art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W decyzji tej tkwi bowiem element konstytutywny, gdyż uprawnia ona do powoływania się na nabycie prawa. Opłaty związane z uwłaszczeniem mają charakter konstytutywny i są ustalane na moment powstania tego prawa. Deklaratoryjny charakter decyzji uwłaszczeniowej dotyczy zaś wyłącznie kwestii powstania prawa użytkowania wieczystego i związanej z tym własności budynków, innych urządzeń i lokali. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji uchylając z tego powodu decyzję Ministra Transportu i Budownictwa jednocześnie nie dokonał właściwej argumentacji zajętego przez siebie stanowiska.

Ponadto NSA stwierdził, że nie jest słuszne stanowisko Sądu pierwszej instancji wskazujące organowi konieczność wyjaśnienia kwestii ustalenia odpłatności za nabycie budynków. Przyjęcie takiego poglądu spowodowało, że Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne przez niewłaściwe zastosowanie § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach polegające na przyjęciu, że [...] Izba [...] w W. ponosiła opłaty za zarząd budynkiem. Zarówno w protokole przekazania z 1956 r. jak i decyzji o opłatach z 1969 r. nie wspomniano o budynku, a opłata była ustalona jedynie za teren.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje.

Skarga Prokuratora Apelacyjnego w W. nie zasługiwała na uwzględnienie, natomiast skargę [...] Izby [...] w W. należało uznać za częściowo uzasadnioną.

Na wstępie należy zauważyć, że celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ocena legalności decyzji administracyjnej. W postępowaniu tym obowiązek organu wyższego stopnia sprowadza się do dokonania oceny, czy kwestionowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja nie jest obarczona którąś z kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 KPA oraz czy w sprawie nie wystąpiły przeszkody do stwierdzenia nieważności wskazane w § 2 tego przepisu. W tego rodzaju sprawie organ nadzoru nie prowadzi więc postępowania co do istoty sprawy i nie orzeka w sprawie merytorycznie na podstawie przepisów prawa materialnego, lecz załatwiając sprawę o stwierdzenie nieważności wydaje decyzję na podstawie przepisów prawa procesowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1870/06 przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że kontrola legalności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] sprowadzała się do wyjaśnienia, czy decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami normującymi instytucję nabycia prawa użytkowania wieczystego w drodze uwłaszczenia, w szczególności z art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z przepisami wydanego na podstawie art. 206 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Ocena ta dokonywana była przez pryzmat przesłanek nieważności sformułowanych w art. 156 § 1 KPA.

Sąd podziela stanowisko Ministra Infrastruktury i Ministra Transportu i Budownictwa zawarte w decyzji z dnia [...] października 2005 r. i z dnia [...] stycznia 2006 r., co do prawidłowości stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [...] Izbę [...] w W. prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu przy ul. [...] w W. Z oceny prawnej zawartej w wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyroku z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA 2283/03 - którą związany był organ nadzoru i Sąd orzekający w niniejszej sprawie – wynika, że sporny grunt przy ul. [...] wraz budynkiem został przejęty w administrowanie przez państwową osobę prawną – [...] Izbę [...] w dniu 27 kwietnia 1956 r. W orzeczeniu tym sąd administracyjny pierwszej instancji uznał, że [...] Izba [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. zarządzała przedmiotowym gruntem i w tym dniu posiadała osobowość prawną. Zasadne jest więc stanowisko organu nadzoru, że decyzja uwłaszczeniowa jako podmiot uwłaszczenia prawidłowo wskazuje [...], skoro w dniu 5 grudnia 1990 r. istniały dokumenty stwierdzające prawo zarządu przysługujące tej osobie, tj. protokół przekazania-przejęcia z dnia [...] kwietnia 1956 r. i decyzja z dnia [...] grudnia 1969 r. o ustaleniu opłat z tytułu użytkowania (§ 4 ust. 1 pkt 7 i 9 rozp. wykonawczego). W uzasadnieniu decyzji uwłaszczeniowej z 2003 r. organ wskazał dokumenty stwierdzające dotychczasowe prawo zarządu [...] zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego. Zarzuty skargi Prokuratora Apelacyjnego w W. co do nieposiadania przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. osobowości prawnej oraz braku legitymowania się przez ten podmiot w tym dniu prawem zarządu do przedmiotowego gruntu były bezzasadne.

Rację należy również przyznać organowi nadzoru, że budynek biurowy przy ul. [...] nie był wybudowany lub nabyty ze środków własnych [...] bądź jej poprzednika prawnego i w związku z tym w decyzji uwłaszczeniowej należało orzec o odpłatnym nabyciu przedmiotowego budynku (art. 200 ust. 1 pkt 1 i 3 ugn). Budynek ten jak wynika z akt sprawy przed II wojną światową był własnością Państwowego Zakładu [...]. Po wojnie został odbudowany przez ten Zakład, a następnie oddany w 1954 r. w zarząd Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych Nr [...].

Kwestionowana w niniejszej sprawie decyzja uwłaszczeniowa nie narusza przepisów dotyczących ustalenia ceny gruntu przy ul.[...]. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] wydał w powyższym zakresie decyzję na podstawie aktualnego operatu szacunkowego z dnia 19 września 2002 r. Przy czym z treści tego dokumentu wynika, że wyceny gruntu i budynku rzeczoznawcy majątkowi dokonali dla potrzeb uwłaszczenia, zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami i § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia, tj. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. i według wartości na dzień wydania decyzji (str. 2, 4 i 5 operatu). Wojewoda [...] zasadnie więc ustalił cenę gruntu na kwotę [...] zł, opierając się na wycenie biegłego (str. 12 operatu).

Prawidłowa jest również zastosowana w sprawie 3% stawka opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste (art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami) liczona od ceny gruntu, skoro przedmiotowy grunt nie był wykorzystywany na działalność, o której mowa w art. 72 ust. 3 pkt 1-4 w związku z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Przy wydawaniu decyzji uwłaszczeniowej z 2003 r. zachowano również wymogi z art. 200 ust. 4 ugn i § 5 ust. 4 rozporządzenia, co dokumentuje uzyskane w postępowaniu uwłaszczeniowym pismo Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...]. Co prawda w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej nie były rozpoznane roszczenia Zakładu [...] do nieruchomości przy ul. [...] jednakże okoliczność ta nie mogła świadczyć o kwalifikowanej wadzie decyzji uwłaszczeniowej, skoro w konsekwencji roszczenia Zakładu o ustanowienie użytkowania wieczystego nie zostały uwzględnione (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA 2283/03). Na przeszkodzie uwłaszczeniu nie stały też roszczenia W. G., skoro miały one jedynie charakter odszkodowawczy.

Decyzja uwłaszczeniowa jest zgodna także z art. 200 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ugn, ponieważ określa sposób zabezpieczenia wierzytelności z tytułu nabycia własności budynku i urządzeń (ustanowienie hipoteki) oraz określa warunki użytkowania wieczystego (sposób korzystania i rozporządzania gruntem, sposób korzystania i utrzymywania znajdujących się na gruncie: budynku i urządzeń) – pkt VII. i VIII. decyzji.

Prawidłowe jest też stanowisko Ministra co do tego, że nie było podstaw do odliczenia od ceny nabycia zwaloryzowanych opłat za zarząd budynkiem (art. 200 ust. 1 pkt 4 ugn). Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby [...] Izba [...] w W. ponosiła opłaty za zarząd budynkiem. Również w protokole przekazania z 1956 r. jak i decyzji o opłatach z 1969 r. nie wspomniano o budynku, a opłata była ustalona jedynie za teren.

Nie można również odmówić racji organowi nadzoru, że decyzja uwłaszczeniowa z 2003 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA), w zakresie w jakim, ustala wysokość kwoty należnej z tytułu nabycia własności budynku pomniejszoną o wartość nakładów poniesionych na ten składnik przed dniem 5 grudnia 1990 r. Z operatu szacunkowego przyjętego za podstawę ustalenia przez Wojewodę [...] kwoty należnej z tego tytułu wynika, że zakres opinii obejmuje określenie wartości nakładów poniesionych z własnych środków na odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę i modernizację budynku w latach 1956-1990 przez [...] i jego następcę prawnego (str. 4 i 5 operatu). W procesie wyceny określono wartość nakładów modernizacyjnych oraz polegających na rozbudowie budynku poniesionych przez posiadacza w latach 1956-1990 według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. i cen aktualnych na dzień wykonywania opinii o nakładach (str. 7 operatu). Rzeczoznawcy stwierdzili, że w procesie wyceny dokonano określenia nakładów w wartości odtworzeniowej i wartości rynkowej. Autorkom opracowania przedstawiono wykaz nakładów, sporządzony przez [...] Izbę [...] (następcę prawnego [...]) wraz z kwotami oszacowanych nakładów. W opinii uwzględniono nakłady użyteczne związane z modernizacją budynku, jego przebudową oraz w części nakłady konieczne poniesione przez [...] - doprowadzające do stanu techniczno - użytkowego budynku na dzień 5 grudnia 1990. Są to nakłady remontowe i modernizacyjne. Założono na podstawie opinii biegłego rewidenta księgowego mgr W. J., nr upr. [...] z dnia [...] września 2002, że nakłady zostały sfinansowane ze środków własnych [...] i jego następcy prawnego. Opinia nie obejmowała ustalenia źródeł finansowania nakładów. Potwierdzono na podstawie oględzin i innych zachowanych dokumentów zakres przeprowadzonych prac. W wycenie nie uwzględniano wyposażenia i urządzeń ruchomych. Autorzy operatu wskazali dokumentację stanowiącą źródło danych w zakresie poczynionych nakładów oraz podali, że wycena została oparta na materiałach. i dokumentach udostępnionych przez zamawiającego ([...] Izbę [...] w W.) oraz własnych oględzinach nieruchomości, z zastrzeżeniem przyjęcia w dobrej wierze danych dotyczących nieruchomości i uzyskanych od zamawiającego (str. 9-11 operatu). Wartość nakładów modernizacyjnych oraz remontowych użytecznych, poniesionych w latach 1956 - 1990 przez [...] Izbę [...] i jej poprzednika prawnego w wielkości odtworzeniowej rzeczoznawcy określili na kwotę [...] zł, a wartość nakładów w wielkości rynkowej na kwotę [...] zł. W wycenie nakładów przyjęto faktycznie występujący zakres prac modernizacyjnych i remontowych ulepszających, wykonanych przez wnioskodawcę. Uwzględniono stan techniczny nakładów (stopień zużycia) z daty 5 grudnia 1990 oraz poziom cen z daty wykonywania opinii. Rzeczowy zakres remontów ustalono na podstawie własnych oględzin poszczególnych elementów budowlanych, potwierdzonych udostępnionymi dokumentami źródłowymi. Jako dokumenty źródłowe wykorzystano w analizie projekty wykonawcze, faktury, rachunki, umowy z wykonawcami. Natomiast potwierdzono na podstawie oględzin i innych zachowanych dokumentów zakres przeprowadzonych prac. W wycenie nie uwzględniano wyposażenia i urządzeń ruchomych. Wyceną nie objęto wszelkich prac konserwacyjnych, remontowych wykonywanych dla podtrzymania substancji technicznej budynku oraz prac, które zużyły się technicznie, a także niezrealizowanych projektów technicznych. W wycenie nakładów nie uwzględniono prac, wykonanych po 5 grudnia 1990 r. (str. 12 i 13 operatu). Zakres przeprowadzonych remontów wyszczególniono na stronie 21 operatu. Zakres rzeczowy nakładów użytecznych ustalonych na podstawie dokumentów archiwalnych oraz własnych oględzin i pomiarów określono zakres rzeczowy wykonanych nakładów użytecznych, wykonanych w okresie 1956 - 1990 przedstawia strona 28 operatu. W rozliczeniu nie uwzględniono tych nakładów, które się całkowicie zużyły technicznie, jak np. elewacja frontowa i wewnętrzna, czy prace konserwacyjne Obliczenie wartości nakładów w wartości odtworzeniowej przedstawia tabela na stronie [...] operatu. Stopień zużycia technicznego i moralnego poszczególnych elementów określono na podstawie oględzin oraz informacji o dacie wybudowania, środowisku eksploatacji, pracach konserwacyjnych i przyjęciu okresu trwałości według przyjętych norm technicznych ("Zasady ustalania zużycia technicznego budynków" – wyd.[...]).

W ocenie Sądu, szczegółowa analiza operatu szacunkowego pod kątem przyjętych przez rzeczoznawców ustaleń co do wyceny nakładów poniesionych na budynek przed dniem 5 grudnia 1990 r. nie potwierdza zarzutów skargi [...] Izby [...] o wadliwości wyceny w tym zakresie. W dokumencie tym biegli wskazali na ile został wyceniony budynek ([...] zł - str. 12 operatu) oraz wycenili wartość rynkową faktycznie poniesionych nakładów oraz poziom cen z daty wydania opinii ([...] zł). Operat uwzględnia zatem wymogi § 11 ust. 1 i § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Rację ma więc organ nadzoru, że przyjęta przez Wojewodę [...] kwota należna za nabycie budynku i urządzeń ([...] zł) jest prawidłowa, skoro stanowi różnicę między wartością budynku, a wartością nakładów. Należy również zauważyć, że kwestionowana obecnie przez [...] wycena z [...] września 2002 r. została wykonana na zlecenie Izby, m. in. na podstawie dostarczonych przez zamawiającego dokumentów i nie była kwestionowana przez skarżącego w postępowaniu uwłaszczeniowym. Nie bez znaczenia jest również i to, że w postępowaniu nadzorczym – jak wspomniano na wstępie – organ badał jedynie legalność decyzji uwłaszczeniowej i nie orzekał co do istoty sprawy na podstawie tego dowodu. Trudno więc zarzucić organowi wadliwość jego decyzji, skoro dowód w postaci operatu szacunkowego sporządzono dla potrzeb postępowania uwłaszczeniowego, w oparciu o właściwe podstawy prawne, a w jego treści biegli wskazali i uzasadnili, w sposób niesprzeczny z konkluzją, motywy przyjętych zasad wyceny wartości nieruchomości, budynku i nakładów oraz źródła uzyskiwanych na ten temat danych. Wbrew temu co podniesiono w skardze [...], z przytoczonej wyżej treści operatu szacunkowego wynika również jakiego rodzaju nakłady (konieczne, użyteczne, ulepszeniowe – modernizacyjne i remontowe) i za jaki okres (1956-1990) stały się podstawą wyceny, a jakie nie zostały uwzględnione (nakłady dla podtrzymania substancji technicznej budynków oraz niezrealizowanych projektów technicznych, prace całkowicie zużyte technicznie, nakłady poniesione po 5 grudnia 1990 r.) .

Wątpliwości Sądu - na co zwróciła również uwagę [...] Izba [...] - budzi natomiast pozytywne stanowisko organu nadzoru w kwestii zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], w części w jakiej decyzja ta ustala początkową datę obowiązywania opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste (pkt IV osnowy decyzji).

Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w decyzji uwłaszczeniowej ustala się warunki użytkowania wieczystego. Jednym z warunków realizacji tego prawa jest ustalenie opłaty za użytkowanie wieczyste (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2002 r., sygn. akt I SA 49/01, niepubl.), a więc i początkowego terminu jej obowiązywania. Nie można jednak zapominać, że nabycie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ugn następuje z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. Skutek prawny wynikający z tego przepisu potwierdza zaś dopiero ostateczna decyzja uwłaszczeniowa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1870/06 decyzja ta ma charakter deklaratoryjny w zakresie dotyczącym powstania prawa użytkowania wieczystego, skutek konstytutywny wywiera natomiast w zakresie dotyczącym ustalenia warunków użytkowania wieczystego, w tym i opłat rocznych (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA/Łd 736/02, ONSA 2004/I/38). Warto również wspomnieć, że nabycie prawa użytkowania wieczystego w tym trybie nie zależy od dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpis ten ma bowiem charakter deklaratoryjny (por. uzasadnienie uchwały Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 9 listopada 1998 r., III CZP 33/98, OSNC 4/99/67). Stosując przepisy dotyczące ponoszenia opłat za użytkowanie wieczyste trzeba zatem uwzględnić szczególny tryb i skutki nabycia tego prawa. Z art. 238 Kodeksu cywilnego wynika, że użytkownik wieczysty uiszcza opłatę roczną przez cały czas trwania użytkowania wieczystego. Z kolei art. 71 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne, z tym, że w przypadku uwłaszczenia w trybie art. 200 tej ustawy pierwszej opłaty nie pobiera się (art. 200 ust. 1 pkt 4 tej ustawy). Dla oceny legalności decyzji uwłaszczeniowej najistotniejsze jest zaś to, że opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie pobiera się jednak za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Właściwy organ, na wniosek użytkownika wieczystego może ustalić inny termin zapłaty, nie przekraczający danego roku kalendarzowego (art. 71 ust. 4 ugn).

W kontekście tego co zostało wyżej przedstawione nie można więc uznać za prawidłowego ustalenia opłaty rocznej z datą wcześniejszą, niż data wydania decyzji uwłaszczeniowej. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1870/06 dopiero wydanie decyzji o nabyciu nieruchomości stanowi autorytatywne stwierdzenie, że w odniesieniu do danego podmiotu powstały skutki określone w art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tego względu w praktyce z kwestią ujawnienia "na zewnątrz" nabycia prawa użytkowania wieczystego mamy do czynienia dopiero w chwili, gdy decyzja stwierdzająca nabycie tego prawa stanie się ostateczna (a więc i wykonalna w części dotyczącej ustalonej opłaty rocznej). Skoro więc opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione to prawo (w niniejszej sprawie będzie to rok, w którym decyzja uwłaszczeniowa stała się ostateczna), to należało by przyjąć, że obowiązek wniesienia opłaty rocznej powstał z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Przedstawionych powyżej wątpliwości organ nadzoru nie dostrzegł i nie wyjaśnił, mimo, że kwestia ta ma istotne znaczenie, z punktu widzenia legalności decyzji uwłaszczeniowej.

Pominięcie przez organ nadzoru tego aspektu sprawy świadczy więc o tym, że decyzje Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. i Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2005 r., w części w jakiej odmawiają stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej w pkt IV, zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 7 KPA, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ nadzoru obowiązany będzie zatem do wyjaśnienia i oceny, czy ustalenie przez Wojewodę [...] opłaty rocznej z datą wcześniejszą, niż data wydania decyzji uwłaszczeniowej świadczy o wydaniu decyzji, w części dotyczącej pkt IV jej osnowy, z rażącym naruszeniem prawa - art. 200 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 71 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. art. 152 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie należnych pełnomocnikowi [...] Izby [...] w W. kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 206 oraz art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).