Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2074/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 7,77,107, 31 par 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 37 ust 1, 34, 35a, 27 ust 3
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Klubu [...] w P. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania Klubu P., utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art.37 ust.1 ustawy o ochronie przyrody w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na remoncie budowli regulacyjnych na rzece W., obejmującego zabudowę powstałych wyrw w opasce brzegowej na lewym brzegu rzeki W. ( na odcinku od km 12+000 do km 17+000, na działkach o nr ew.: [...] (obręb [...]),[...] (obręb [...]) oraz [...], położonych w granicach gm. S..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G., po zbadaniu przesłanek określonych w art. 31 § 1 Kpa, uznał stosownie do treści przepisu art. 31 § 2 Kpa, żądanie Klubu P. zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r . za uzasadnione i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. wszczął z urzędu postępowania w trybie art. 37 ustawy o ochronie przyrody w przedmiotowej sprawie oraz dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. organ I instancji umorzył prowadzone postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość. W toku postępowania ustalono, iż miejsca, w których zostały podjęte kwestionowane działania, polegające na odtworzeniu budowli regulacyjnych na rzece W. (tzw. opasek brzegowych), które w wyniku fali powodziowej w roku 2010/2011 zostały zniszczone lub uszkodzone, są położone w granicach Parku Narodowego "U." oraz w obszarze mającym znaczenie dla W. ([...]), będącym jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków. Na odcinku lewego brzegu rzeki W. od km 6+00 do km 16+950 zinwentaryzowano łącznie 26 istniejących wyrw lub istotnych uszkodzeń w opaskach brzegowych rzeki, z czego w roku 2011 zlikwidowano (zabudowano) 4 wyrwy w km 12+400, 12+950, 13+660, 13+980, a w roku 2012 zlikwidowano (zabudowano) 8 wyrw w km 12+050, 13+050, 13+300, 14+430, 16+190, 16+300, 16+530, 16+950". Wykonane prace obejmowały trwałą zabudowę, powstałych uszkodzeń w opaskach brzegowych (...), przy zastosowaniu materacy taflowych faszynowo-kamiennych grubości 1,0 i 0,6 m, narzutów z kamienia łamanego ciężkiego, o średnicy 15-30 cm na materacach i 20-50 cm na budowlach, z zakolmaltowaniem wykonanych budowli piaskiem oraz ich obsadzeniem żywokołami. Prace te zostały wykonane wyłącznie z wody (tj. od strony rzeki W.) przy użyciu holownika, barek i koparki na pontonie, w terminie od [...] sierpnia 2011 do [...] grudnia 2011 r. (...) oraz w terminie od [...] marca 2012 r. do [...] czerwca 2012 r. Organ wskazał, że sporne działania ".stanowiły roboty określone mianem remontu oraz że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w P. wykonał przedmiotowe prace w oparciu przepis art. 6 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906 z późn. zm.) w związku z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 stycznia 2011 r. w sprawie gmin, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, a także szczególne zasady zagospodarowania terenów oraz zasady i tryb nabywania nieruchomości, w związku z osunięciem ziemi (Dz. U. Nr 5, poz. 14, z późn. zm.).

Organ I instancji po rozważaniu czy realizacja spornych działań mogła znacząco negatywnie oddziaływać na właściwy stan ochrony gatunków lub siedlisk przyrodniczych, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 U. ze względu na uwarunkowania hydrologiczne i hydrograficzne panujące na tym obszarze stwierdził, że przeprowadzone prace remontowe obiektów regulacyjnych W., polegające na zabudowie 12 powstałych w wyniku wód powodziowych wyrw w opaskach brzegowych, nie były działaniami mogącymi znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 U.. Wskazał przy tym, że ważnym dodatkowym źródłem zasilania obszaru "b." w wody, jest także czynnik atmosferyczny (opad) oraz system sztucznych kanałów wodnych doprowadzających wody do obszaru "basenu" ze wschodniej części zlewni rzeki W.. Zdaniem organu I instancji istnienie lub brak istnienia wyrw w opasce brzegowej w km 12+000 do km 17+000 biegu rzeki W., nie ma (i nie miało) istotnego z punktu widzenia celów ochrony obszaru Natura 2000 znaczenia, zaś ewentualne zmiany w stosunkach wodnych obszaru, które mogły by powstać wyniku dokonania prac remontowych przez RZGW w P. na obiektach regulacyjnych rzeki W., można jednoznacznie uznać za zmiany, które nie dadzą wyróżnić z tła naturalnych fluktuacji oraz zmiennych hydrologicznych zachodzących w geosystemie zlewni rzek W., O. i P.. Na podstawie poczynionych ustaleń, organ I instancji uznał, iż pierwsza z dwóch przesłanek, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, polegająca na podjęciu działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Organ ten również uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi także druga przesłanka, polegająca na podjęciu spornych działań bez zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art 35a ustawy o ochronie przyrody. Wyjaśnił, że planowane działania nie wymagały uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem nie zostały one wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.) jako przedsięwzięcia, przed których realizacją uzyskanie takowej decyzji jest obligatoryjne. Kwestionowane przez Klub P. działania polegały na wykonaniu w istniejących obiektach budowlanych, tj. budowlach regulacyjnych na rzece W. (tzw. opaskach brzegowych), robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego z dopuszczeniem stosowania wyrobów budowlanych innych niż użytych w stanie pierwotnym, co odpowiada klasyfikacji wykonanych prac zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane - jako remont oraz, że zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, remont budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych uszkodzonych w wyniku działania żywiołu nie wymaga zgłoszenia planowanych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Brak wymogu uzyskania przez RZGW w P. uzyskania decyzji przed przystąpieniem do tego rodzaju robót stanowi o tym, że nie ma podstaw do zastosowania art. 35a w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Organ I instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne, wszczęte w zakresie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy wobec Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P., stało się bezprzedmiotowe, bowiem przesłanki zobowiązujące organ do podjęcia czynności określonych powołanym przepisem nie zostały spełnione oraz nie zostały spełnione łącznie.

Odwołanie od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G.złożył Klub P., wnosząc o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i nakazanie Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej przywrócenia stanu poprzedniego przez rozebranie wykonanej opaski brzegowej W. w istniejących uprzednio miejscach określonych wpływów wody z W. do basenu S..

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ przytoczył treść art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 37 ust.1 ustawy o ochronie przyrody (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 627, z późn. zm.), zgodnie z którym, jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujący się na liście, o której mowa w art 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska (...) a na nakazuje ich natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. Przepis ten ma zastosowanie już wówczas, gdy istnieje tylko prawdopodobieństwo wystąpienia znaczącego negatywnego wpływu na cele ochrony obszaru Natura 2000, a nie jego pewność, co wynika z zasady przezorności określonej w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90 poz. 864/2). Zatem, aby możliwe było zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy muszą wystąpić kumulatywnie dwie przesłanki: jedna - podjęcie działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub proponowanego obszaru Natura 2000 oraz druga - podjęcie tych działań bez zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art. 35a ww. ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2797/12). Słusznie organ I instancji wskazał, że ocena skutków realizacji przedsięwzięć na środowisko dotyczy wyłącznie przedsięwzięć planowanych (a więc nie zrealizowanych), co wynika z prewencyjnego charakteru przepisów z zakresu oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko, jednakże błędnie i w sposób zupełnie nieuzasadniony organ wywiódł, iż skoro sporne prace zostały zakończone, to przesłanka z art. 37 ust. 1 ustawy w zakresie kryterium polegającym na nieuzyskaniu odpowiednio wcześniej (...) zezwolenia [bezpośrednio], o którym mowa w art. 34 ustawy, nie znajduje umocowania prawnego w przepisach do zastosowania w niniejszym postępowaniu administracyjnym. GDOŚ wskazał, iż przepis art. 37 ustawy nie ma charakteru prewencyjnego, jest instrumentem naprawczym, dotyczącym wszczętych już działań, przy czym bez znaczenia jest fakt, czy są to działania trwające, czy już zakończone, a jedynym kryterium do zastosowania tego przepisu jest jednoczesne wystąpienie dwóch przesłanek, tj. realizacja prac bez stosownych zezwoleń i, że przedmiotowe działania mogą znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.

Organ odwoławczy stwierdził, iż nie podziela również stanowiska organu I instancji co do baku wystąpienia drugiej z dwóch przesłanek o których mowa w przepisie art. 37 ust. 1 ustawy, gdyż przepis ten dotyczy działań podjętych bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art. 35a, tj.działań, których realizacja nie była poprzedzona oceną oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Z akt sprawy wynika, iż sporne działania nie były poprzedzone zezwoleniem lub decyzją, o których mowa powyżej, a zatem należy uznać, iż analizowana przesłanka wystąpiła w przedmiotowej sprawie.

GIOŚ wskazał, iż kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy zachodzi pierwsza z dwóch przesłanek, o których mowa w przepisie art 37 ust. 1 ustawy, tj. czy przedmiotowe przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Z akt sprawy wynika, że w celu ustalenia stanu faktycznego w powyższym zakresie organ I instancji w dniu [...] lipca 2012 r. przeprowadził oględziny terenu, z których sporządzono dwie notatki służbowe, jednakże zostały one przeprowadzone z naruszeniem art. 67 § 1 i art. 68 § 2 k.p.a. w stopniu pozbawiającym je wartości dowodowej.

GIOŚ podkreślił, iż w toku postępowania wystąpił o udzielenie informacji odnośnie charakteru podjętych działań do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. oraz - odnośnie poziomu wody na terenie Obwodu Ochronnego S. i Obwodu Ochronnego C. - w okresie wiosennym i letnim 2013 r. - do Dyrektora Parku Narodowego "U.". Po przeanalizowaniu całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż sporne przedsięwzięcie, zrealizowane przez RZGW w P., pod nazwą "remontu budowli regulacyjnych na rzece W.", polegało na zabudowie wyrw powstałych w budowlach regulacyjnych (opaskach brzegowych i tamach faszynowo kamiennych) na lewym brzegu rzeki W. w km 12+050, 13+050, 13+300, 14+430, 16+190, 16+300, 16 +300, 16+530, 16+950, na terenie gminy S.. Budowle regulacyjne, o których mowa powyżej (opaski i tamy podłużne) buduje się w celu zabezpieczenia brzegu przed postępującymi procesami erozyjnymi, zatem zadaniem takich konstrukcji jest regulacja koryta rzecznego, które zmienia kształt pod wpływem płynącej wody. Przedmiotowe prace, przeprowadzone od strony rzeki (tj. "z wody" - z użyciem barek) zostały zakończone w 2012 r. Spornym w sprawie jest w jakim okresie powstały owe wyrwy. GIOŚ stwierdził, że działania dotyczyły likwidacji wyrw powstałych zarówno w latach 2010-2011, jak i w latach wcześniejszych. Z pilotażowego programu zarządzania ochroną obszaru Natura 2000 U. (opracowanego w 2004 r. w ramach Projektu Bliźniaczego PHARE P L/l [...]), zawierającego szczegółową charakterystykę obszaru wynika jednoznacznie, że na analizowanym odcinku W. już w okresie sporządzania opracowania wyrwy istniały, zaś sporne prace polegały na likwidacji wszystkich wyrw na tym odcinku. Przedmiotowe prace zrealizowano w granicach Parku Narodowego "U." oraz obszaru mającego znaczenie dla W. ([...]), będącego jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków, w bezpośrednim sąsiedztwie terenu zalewowego, położonego w lokalnej depresji, stanowiącego część [...] Zbiornika Retencyjnego, określaną według nomenklatury przyjętej przez Park Narodowy U. Obwodem Ochronnym S. i Obwodem Ochronnym C., a przez Skarżącego i organ I instancji - jako "basen s.". Obszar Natura 2000 U. , zajmujący powierzchnię ok. 33 tysięcy ha, obejmuje terasę zalewową W., przy jej ujściu do O., wraz z [...] Zbiornikiem Retencyjnym i fragmentem doliny O., poprzecinaną licznymi odnogami cieków, starorzeczami i kanałami. Niemal co roku 1/3 obszaru jest zalewana przez wodę, zaś najwyższy poziom wody występuje przeważnie w marcu lub kwietniu. Tereny zalewowe stanowią łąki i pastwiska, szuwary oraz zarośla i łęgi wierzbowe. Przedmiotami ochrony specjalnego obszaru ochrony ptaków U. są przede wszystkim gatunki ptaków wodno- błotnych, dla których omawiany obszar stanowi siedlisko lęgowe, pierzowisko lub miejsce żerowania i odpoczynku podczas wędrówek. Teren zalewowy będący przedmiotem postępowania (Obwód Ochronny S. i Obwód Ochronny C.), położony na południe od W., stanowi cenny obszar lęgowy ptaków wodno-błotnych i przed utworzeniem Parku Narodowego "U." stanowił część ornitologicznego rezerwatu przyrody "S.". Warunki siedliskowe występujących na omawianym obszarze gatunków ptaków zależą od wiosennych zalewów. Organ stwierdził, iż nie zgadza się z twierdzeniem organizacji, że przedmiotowe prace uniemożliwią przelewanie się wody na analizowany teren. Sporne działania dotyczyły bowiem likwidacji (zabudowy) wyrw powstałych w istniejącej już opasce brzegowej w latach ubiegłych, przy czym same parametry opaski brzegowej, a w szczególności jej wysokość, która mogłaby ewentualnie mieć wpływ na przelewanie się wody z W. na analizowany teren, nie uległy zmianie. Poziom wód na omawianym terenie zalewowym ulega znacznym wahaniom, zarówno w cyklu rocznym, jak i w ujęciu wieloletnim, i zależy od wielu czynników (m.in. opadów atmosferycznych oraz wielkości i długości zalegania pokrywy śnieżnej na obszarze zlewni O. i W.) warunkujących poziom wody w samej W.. W świetle tego, zadaniem organu nieuzasadnione jest stanowisko skarżącego, iż fakt, że w jednym tylko sezonie wiosenno-letnim (w 2012 r.) wysoki poziom wody na analizowanym terenie utrzymywał się jedynie do połowy maja, a potem znacznie się obniżył, jednoznacznie świadczy o tym, iż było to spowodowane spornymi działaniami polegającymi na likwidacji wyrw w opasce brzegowej. Na podstawie jednorocznej obserwacji nie można jednoznacznie wykluczyć, iż kwestionowana zabudowa wyrw w opasce brzegowej nie przyczyniła się istotnie do zmiany warunków. Przepis art 37 ust. 1 ustawy ma zastosowanie już wówczas, gdy nie można jednoznacznie wykluczyć, że analizowane działania mogą znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Organ wskazał, iż w celu jednoznacznego ustalenia, czy sporne prace mogły mieć wpływ na poziom oraz długość stagnowania wody na omawianym terenie wystąpił do Dyrektora Parku Narodowego "U." o udzielenie informacji odnośne poziomu wody na terenie Obwodu Ochronnego S. i Obwodu Ochronnego C. w okresie wiosenno-letnim 2013 r. Z udzielonej odpowiedzi wynika, iż w 2013 roku poziom wody na analizowanym terenie był wysoki i utrzymywał się stosunkowo długo, bo do połowy lipca (podczas gdy z reguły woda opada pod koniec maja), co było spowodowane faktem, iż "długo zalegała pokrywa śnieżna i długo utrzymywał się stan zagrożenia powodziowego w zlewni rzeki O.". Zatem - po upływie roku od wykonania spornych działań, w następnym sezonie wiosenno-letnim (2013 r.) na analizowanym terenie woda utrzymywała się aż do połowy lipca, w przeciwieństwie do sezonu wiosenno-letniego w 2012 r., kiedy to już w drugiej połowie maja zaczęła intensywnie opadać. Świadczy to o braku związku między realizacją spornych działań, a poziomem wody i długością jej stagnowania na analizowanym obszarze, a potwierdza jedynie zmienność poziomu wód na omawianym terenie zalewowym w poszczególnych latach, w zależności od poziomu wody w W. i O.. Powyższe fakty, zdaniem GIOŚ wskazują, iż realizacja spornych działań nie miała znaczącego wpływu na warunki hydrologiczne analizowanego obszaru, a tym samym nie mogła znacząco negatywnie oddziaływać na gatunki ptaków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 U. (poprzez istotną zmianę ich siedlisk). Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła tylko jedna z przesłanek z art. 37 st.1 ustawy, zatem nie było podstawy do tego przepisu. Wobec tego stanowisko organu I instancji o umorzeniu postępowania było prawidłowe.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut skarżącego, iż organ I instancji uznając, że nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie art. 37 ust. 1 ustawy, powinien odmówić nakazania wstrzymania prac i przywrócenia stanu poprzedniego, a nie umarzać postępowanie ze względu na jego rzekomą bezprzedmiotowość. Organ wyjaśnił, iż postępowanie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wszczyna się z urzędu, a zatem po stwierdzeniu braku istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie tego przepisu - wydaje się decyzję o umorzeniu postępowania, bowiem gdyby Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. wydał decyzję o odmowie (....), sam - jako organ prowadzący przedmiotowe postępowanie z urzędu - byłby adresatem odmowy wydania tej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Klub P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi podniesiono, że ocena organu II instancji jest błędna, gdyż: 1. w sprawie właśnie o to, że od dawna woda przelewała się przy średnich stanach W. na Basen S. nie pod opaską, ale przez wyrwy w opasce, a ich zabudowa zmieniła warunki przelewania wody; 2. Choć rzeczywiście poziom wody w Basenie S. zależy od wielu czynników, organ II instancji nie wykluczył, że jego niski stan w sezonie 2012 r. ( co stanowiło bezspornie znaczące pogorszenie w 2012 r. stanu ochrony obszaru Natura 2000 ) był wynikiem wykonywania działań; 3. Z faktu, że w 2013 roku poziom wody w Basenie S. był wysoki, tj. negatywne oddziaływanie w tym roku nie wystąpiło, zupełnie nie wynika, że znaczące negatywne oddziaływanie wykonanych działań nie mogło i nie może wystąpić. Oddziaływanie wykonanych działań polega na tym, że woda nie może wlewać się do Basenu S. w latach o niskich i średnich poziomach wód rzecznych, ponieważ w takich latach znaczenie ma wlew przez wyrwy. Skarżący Klub podniósł, iż organ nie odniósł się do pisma RZGW w P., na które powołał się w odwołaniu, jak również nie odniósł się do ewentualnego oddziaływania wykonania prac w sezonie lęgowym, a zwłaszcza do argumentów, że może to w sezonie lęgowym 2012 r. doprowadzić do poważnych start w lęgach, co może oznaczać eliminację z populacji kilku tysięcy ptaków z gatunków w zał. I dyrektywy ptasiej, będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000. Organ nie ustalił, czy takie oddziaływanie nastąpiło ani czy mogło nastąpić.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem postępowania organów ochrony środowiska była ocena, czy likwidacja wyrw i przerw w opasce brzegowej rzeki W. na odcinku w granicach Parku Narodowego "U." ( [...]), będącym jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, stanowiły działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, tym samym czy ziściły się przesłanki do wydania na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody decyzji nakazującej ich natychmiastowe wstrzymanie lub podjęcie niezbędnych działań zapobiegawczych lub działań naprawczych.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszaru znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art. 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, nakazuje ich natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. Wydanie decyzji na podstawie powołanego wyżej art. 37 ust. 1 ustawy, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek, wynikających z treści tego przesłanek, tj. uznanie, że określone działanie: po pierwsze - może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujący się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, po drugie - zostało ono podjęte bez zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art. 35a. Prawidłowo wskazał również organ, że omawiany przepis ma zastosowanie już wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia znaczącego negatywnego wpływu inwestycji na obszar Natura 2000, a nie jego pewność, co wynika z zasady przezorności określonej przepisie art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2004 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.).

Organ odwoławczy uznał, iż realizacja spornych działań nie miała znaczącego wpływu na warunki hydrologiczne analizowanego obszaru, a więc nie mogła znacząco negatywnie oddziaływać na gatunki ptaków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 U. poprzez istotną zamianę ich siedlisk. Organ w wyjaśnieniu takiego stanowiska, zajętego w oparciu o własne ustalenia, jak i ustalenia organu pierwszej instancji, wskazał na to, że warunki siedliskowe występujące na terenie zalewowym na obszarze Natura 2000 U. zależą od wiosennych zalewów, przy czym likwidacja wyrw w istniejącej opasce brzegowej polegająca na zachowaniu poprzednich jej parametrów, w szczególności jej wysokości, nie uniemożliwiają przelewania się wody na analizowany teren. Poziom wód na tym terenie zależny jest od ilości odpadów atmosferycznych, od wielkości i okresu zalegania pokrywy śnieżnej na obszarze zlewni O. i W.. Są to czynniki powodujące znaczne wahania poziomu wód w tym rejonie w cyklu rocznym, jak i wieloletnim. Organ zaznaczył, z informacji otrzymanych od Dyrektora Parku Narodowego "U." wynika, że w roku 2013 poziom wody na analizowanym terenie był wysoki i utrzymywał się długo do połowy lipca, co spowodowane było długo zalegającą pokrywą śnieżną i długo utrzymującym się stanem zagrożenia powodziowego w zlewni rzeki O.. Organ podkreślił, iż z reguły woda na tym terenie opada już pod koniec maja, tak jak to miało miejsce w sezonie wiosenno-letnim w 2012 roku, kiedy to woda zaczęła intensywnie odpadać już w drugiej połowie maja. Okoliczności te, zdaniem organu, świadczą zarówno o zmienności poziomu wody na tym terenie zalewowym w poszczególnych latach, jak również o braku związku pomiędzy likwidacją wyrw w opasce brzegowej a stanem poziomu wody i długością okresu jej stagnowania na wskazanym terenie, gdyż na zmiany w stanie poziomu wody przede wszystkim ma wpływ poziom wody w W. i O..

W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie można takiemu stanowisku organu odwoławczego odmówić słuszności, przy czym należy zauważyć, że GIOŚ jest organem wyspecjalizowanym w zakresie ochrony środowiska w szerokim jej ujęciu. W ocenie Sądu z analizy akt administracyjnych wynika, że stan faktyczny sprawy został przez organ należycie wyjaśniony - w zgodzie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., i dokonał jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny ( art. 80 k.p.a.), zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił motywy jakimi kierował się, podejmując kwestionowane przez stronę skarżącą stanowisko.

Tymczasem skarżąca organizacja społeczna nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających lub chociażby uprawdopodabniających, że likwidacja wyrw w opasce brzegowej rzeki W. znacząco mogła czy też miała znacząco negatywny wpływ na warunki lęgowe gatunków ptaków stanowiących przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 U.. Podniesione w skardze zarzuty stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem organu odwoławczego, który zasadnie w realiach rozpoznawanej sprawie prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakazującej wstrzymanie przedmiotowych prac i podjęcie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu obszaru Natura 2000 U.. Prawidłowo również organ odwoławczy uznał, iż w świetle warunków niniejszej sprawy decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania była zasadna.

Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r, poz. 2 orzekł jak w sentencji wyroku.