Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 270/02
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2002-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 4 pkt 2, art. 209 par. 1-2
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny.
Teza: Korzystający z procedury składu celnego ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu celnego, mocą której na podstawie art. 65 par. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /t.j. Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./ uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wysokości długu celnego.

TEZY

Korzystający z procedury składu celnego ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu celnego, mocą której na podstawie art. 65 par. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /t.j. Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./ uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wysokości długu celnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Danuty H. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 kwietnia 1998 r. (...), Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia 6 kwietnia 1998 r. dokonane przez Danutę H. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "D.-W.". Powyższą decyzją objęto towar procedurą składu celnego, ustalając dług celny na kwotę 5. 843,30 zł. W uzasadnieniu zakwestionowano wiarygodność ceny zgłoszonych do odprawy celnej tkanin, a tym samym danych będących podstawą określenia wartości celnej towarów. Wartość tę ustalono w oparciu o dane porównawcze tkaniny odprawianej w Urzędzie Celnym w K. według SAD (...) z 24 listopada 1997 r. i SAD (...) z 11 grudnia 1997 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła organowi celnemu, iż zakwestionowanie wartości celnej było niezasadne. Niska cena importowanych tkanin wynikała bowiem z faktu, iż były one niepełnowartościowe, ponieważ na skutek znacznego okresu magazynowania zawierały liczne uszkodzenia mechaniczne. Ponadto strona podniosła, iż tkaniny stanowiły końcówki produkcyjne, które mają być wykorzystywane nie w celach handlowych, ale dla wzornictwa, projektowania odzieży oraz działalności charytatywnej. Do odwołania dołączono dokument dostawy wystawiony przez firmę "G. T. GmbH", który potwierdzał niską jakość importowanych tkanin. Pismem z dnia 29 sierpnia 2000 r. skarżąca podniosła także bezpodstawne posłużenie się przez organ celny materiałem porównawczym pochodzącym z nieznanego dla niej zgłoszenia celnego.

Decyzją z dnia 27 grudnia 2000 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji zasadnie ustalił wartość celną towaru metodę określoną w art. 29 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /t.j. Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802/. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona w oparciu o art. 23 i art. 25-28 Kodeksu celnego ustala się ją na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1/ artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.

2/ porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.

3/ przepisów działu II Kodeksu celnego - "Wartość Towarów"

Podkreślono, iż w niniejszej sprawie nie skorzystano z metod ustalania wartości celnej określonych w art. 25 - 28 Kodeksu celnego z uwagi na brak stosownych danych.

W skardze z dnia 22 marca 2001 r. skarżąca podniosła, iż organy celne nie wyjaśniły okoliczności sprawy, zaś przewlekłość postępowania - trwającego przeszło 3 lata spowodowała znaczne straty. Zaskarżonej decyzji zarzuciła ponadto brak podania dowodów będących jej podstawą oraz wykazania przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności dowodom prezentowanym przez skarżącą. Podniosła także pominięcie istotnych okoliczności faktycznych w sprawie takich jak niska jakość tkanin oraz fakt, iż stanowiły one resztki produkcyjne.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie akcentując, że podstawą zakwestionowania wartości celnej tkanin było porównanie ich ceny z cenami innych tkanin podobnych, jakimi dysponował organ celny /7,50 zł/m - tkaniny importowanej przez skarżącą kod PCN 51111999, wobec ceny tkaniny podobnej kod PCN 51112000 0-7.000 ITL -14,45 zł/. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze podniesiono, iż zakwestionowanie wartości towaru zgłoszonego do procedury składu celnego nie mogło pociągnąć żądnych negatywnych skutków dla skarżącej. Określenie wartości celnej służy bowiem w tej sytuacji jedynie ustaleniu zabezpieczenia majątkowego. Dopiero w dniu wyprowadzenia towaru ze składu celnego - zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu - następuje ustalenie wartości celnej stanowiącej podstawę wymiaru cła.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 20 lutego 2003 r. strona skarżąca przyznała, iż wyprowadziła towar ze składu celnego w procedurze tranzytu i złożyła towar we własnym składzie celnym.

Pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w Ł. podniósł, że w tej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe, albowiem po pierwsze, wyprowadzenie przez stronę towaru ze składu celnego w procedurze tranzytu, a następnie ponowne objęcie procedurą składu celnego sprawia, iż zaskarżona decyzja nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Po drugie, w procedurze składu celnego nie określa się wysokości długu celnego, a jedynie kwotę zabezpieczenia przyszłego długu celnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Po pierwsze, sąd administracyjny w świetle postanowień art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nie rozpoznaje sprawy od nowa, gdyż sprawuje kontrolę decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem i orzeka na podstawie akt sprawy przyjmując za podstawę oceny stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji. Dla oceny zarzutów skargi nie ma zatem znaczenia wyprowadzenie towaru i ponowne złożenie go w składzie celnym albowiem miało ono miejsce po wydaniu decyzji.

Po drugie, dług celny stanowi powstałe z mocy prawa zobowiązanie do mszczenia należności celnych odnoszących się do towaru /art. 3 par. 1 pkt 2 Kodeksu celnego/. Zgodnie z art. 209 par. 1 pkt 1 i par. 2 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W następstwie objęcia towaru procedurą składu celnego nie powstaje dług celny. Towary w czasie składowania w składzie celnym nie podlegają cłu /art. 102 par. 1 pkt 1 Kodeksu celnego/. Wysokość długu celnego określana jest celem ustalenia wysokości zabezpieczenia /art. 109 par. 1 Kodeksu celnego/. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 120 Kodeksu celnego, wartość celna towaru, który był wcześniej objęty procedurą składu celnego, może zostać obniżona w stosunku do wartości tego towaru z dnia objęcia procedurą składu celnego, jedynie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Zaskarżoną decyzją wy daną na podstawie art. 65 par. 4 pkt 2 Kodeksu celnego uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe i zmieniając wartość celną określono wyższą kwotę długu celnego. Warto zauważyć, że wartość celna towaru ustalona w zaskarżonej decyzji może oddziaływać również na prawa i obowiązki strony w kontekście art. 109 Kodeksu celnego. Przykładowo korzystający z procedury składu celnego odpowiada za dług celny powstały w następstwie bezprawnego usunięcia towaru spod dozoru celnego, choćby nie ponosił winy /art. 211 par. 1 i art. 211 par. 3 pkt 4 w związku z art. 3 par. 1 pkt 2 Kodeksu celnego - por. przykładowo wyrok SN z dnia 8 marca 2001 r., III RN 138/00 - OSNAPU 2001 nr 15 poz. 477/.

Reasumując korzystający z procedury składu celnego ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu celnego, mocą której na podstawie art. 65 par. 4 pkt 2 Kodeksu celnego, uznano zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wysokości długu celnego. Nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie okoliczność, że ostateczne określenie kwoty wynikającej z długu celnego nastąpi dopiero z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego i dopuszczenia do obrotu towaru /art. 209 par. 1 pkt 1 i par. 2 Kodeksu celnego/. Z treści art. 65 par. 3 pkt 2 Kodeksu celnego wynika wprost, iż przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa określenie kwoty wynikającej z długu celnego chyba, że w sprawie zostanie wydana decyzja organu celnego o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego. Ustalona w ten sposób kwota, jak już wyżej wskazano, może rodzić istotne skutki dla strony. Ma ona więc interes prawny w prawidłowym jej ustaleniu, gdyż może wpływać na wysokość przyszłego długu celnego.

Po trzecie, zgodnie z art. 187 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 97 poz. 137 ze zm./ organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy celne nie ustosunkowały się do zarzutów podnoszonych przez stronę, zwłaszcza zawartych w odwołaniu. Ustalając wartość celną tkanin, zarówno organy I jak i II instancji, nie odniosły się do indywidualnych cech i jakości tkanin. Nie ustalono, czy są to resztki produkcyjne. Należy także zauważyć, że strona skarżąca wielokrotnie powoływała się na niską jakość towaru. Na potwierdzenie tej okoliczności przedstawiła pismo pochodzące od eksportera. Pomimo pobrania próbek brak jest w sprawie charakterystyki importowanych tkanin. Organy celne zaniechały przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność jakości i wartości spornego towaru nie dając wyrazu przyczynom swojej decyzji w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie przyczyn odmowy zastosowania metod zastępczych ustalenia wartości celnej towaru określonych w art. 25- 28 Kodeksu celnego ograniczono do stwierdzenia - "brak stosownych danych".

Mając na uwadze wyżej przytaczane argumenty na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak na wstępie.