Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1162/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 111 § 1, § 16,  §2., art. 141 § 1, art. 142 oraz art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uzupełnienia decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "[...] WINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 735, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm., dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] (zwaną dalej także: "Wspólnotą Mieszkaniową" bądź "skarżącą"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej także: "PINB [...]") z [...] lutego 2021 r., nr [...], którym odmówiono uzupełnienia decyzji własnej nr [...] z [...] stycznia 2021r. w sprawie nałożenia na inwestora – Ł. M. obowiązku doprowadzenia lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego, tj. sprzed wykonanych robót budowlanych poprzez: usunięcie sufitów podwieszanych z płyt gips - karton w kuchni, odbudowę z materiałów rozbiórkowych (pierwotnych użytych do budowy pieca) między kuchnią a pokojem pieca kaflowego, likwidację nowych podejść z PCV Ø 50 mm do instalacji zw, cw, przywrócenie poprzedniego sposobu montażu drzwi wejściowych do lokalu nr [...], w taki sposób, aby otwierały się one do wewnątrz lokalu.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez [...] WINB.

Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...], pismem z 3 grudnia 2018 r., zwróciła się do PINB [...] o skontrolowanie prac budowlanych w lokalu nr [...], usytuowanym w kamienicy przy ul. [...].

W dniu 29 stycznia 2019 roku upoważniony przedstawiciel PINB [...] przeprowadził czynności kontrolne w ww. lokalu, w czasie których ustalono, iż przy ul. [...] w [...] znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, podpiwniczony o V kondygnacjach naziemnych. Budynek narożny usytuowany w zbiegu ulic [...] i [...]. Konstrukcja budynku murowana, więźba dachowa konstrukcji drewnianej, pokryta papą, budynek wpisany do rejestru zabytków. W budynku III wewnętrzne klatki schodowe. W poziomie I piętra – II klatce schodowej znajduje się lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni 50,50 m2. W lokalu znajduje się pokój, kuchnia, wc, przedpokój, wysokość pomieszczeń ok. 3,60 m. W lokalu nr [...] wykonano następujące roboty budowlane: w kuchni – usunięto tynki ze ścian, w trakcie realizacji roboty związane z wykorzystywaniem sufitu podwieszanego z płyt gips - karton, ściany tego pomieszczenia obłożone płytami gips - karton, dokonano wymiany istniejącej instalacji elektrycznej. Między kuchnią a pokojem dokonano rozbiórki pieca kaflowego, a miejsce w ścianie zaślepiono materiałem budowlanym. Do pokoju i kuchni poprowadzono nowe podejścia PCV Ø 50 mm oraz instalację zw, cw, w trakcie robót usunięto cegły w murze (wykonano głębokie bruzdy). Między przedpokojem a pokojem, ze ściany wewnętrznej usunięto tynk, wykonano nową instalację elektryczną. Dokonano wymiany drzwi wejściowych do lokalu nr [...], drzwi otwierają się na zewnątrz w kierunku korytarza.

Z uwagi na fakt, iż Inwestor nie przedłożył do akt sprawy stosownych dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót, w dniu [...] lutego 2019 roku zostało wszczęte na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...].

W dniu 25 lutego 2019 r. Ł. M. załączył do akt sprawy ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] lutego 2019 r. zezwalającą na przeprowadzenie prac remontowych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] w zakresie i sposobie określonym w dołączonym do wniosku programie podejmowania działań pt. "[...]", wykonanym przez Ł. M.

Pismem z 28 lutego 2019 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o podjęcie przez PINB [...] działań, które uniemożliwią kontynuowanie w lokalu nr [...] robót budowlanych noszących znamiona samowoli budowlanej.

PINB [...] postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń i nałożył na Ł. M. obowiązek przedłożenia oceny technicznej potwierdzającej prawidłowość wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] oraz ich zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wraz z opinią rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych odnośnie zmiany kierunku otwierania drzwi do lokalu nr [...] w ww. budynku.

Pismem z 3 kwietnia 2019 r. Ł. M. przedłożył w powiatowym organie nadzoru budowlanego opinię techniczną dot. poprawności wykonanych robót budowlanych wraz z opinią techniczną z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Z uwagi na powyższe, decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], PINB [...] odmówił nałożenia na Ł. M. obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia lokalu nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, z uwagi na bezzasadność żądania.

Od tego rozstrzygnięcia odwołała się Wspólnota Mieszkaniowa.

Decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...],[...] WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W międzyczasie, postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...] Wydział Architektury i Budownictwa [...], działając z upoważnienia Prezydenta [...], wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z [...] marca 2019 r., udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę, obejmującego wykonanie robót polegających na remoncie lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Wydział Architektury i Budownictwa [...], uchylił ww. własną decyzję nr [...] z [...] marca 2019 r. i odmówił udzielenia przedmiotowego pozwolenia dla Ł. M.

Z kolei postanowieniem z [...] czerwca 2019 r., znak: [...][...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na przeprowadzenie prac remontowych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], zakończone decyzją ostateczną tego organu nr [...] z [...] lutego 2019 r.

Decyzją z [...] września 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z [...] lutego 2019 r.

W dniu 2 października 2021 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Pismem z 5 września 2019 r. Ł. M. wystąpił do PINB [...] o zawieszenie postępowania z uwagi na okoliczności związane z uzyskaniem zgody właściciela na prowadzone prace remontowe.

Postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...], organ powiatowy zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Na ww. postanowienie Wspólnota Mieszkaniowa złożyła zażalenie.

Rozstrzygnięciem z [...] grudnia 2019 r., nr [...][...] WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na ww. rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego Wspólnota Mieszkaniowa złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z 22 kwietnia 2020 r. WSA w Warszawie uchylił postanowienie [...] WINB z [...] grudnia 2019 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

Decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], PINB [...] nałożył na Inwestora – Ł. M. obowiązek doprowadzenia lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego, tj. sprzed wykonanych robót budowlanych poprzez: usunięcie sufitów podwieszanych z płyt gips - karton w kuchni, odbudowę z materiałów rozbiórkowych (pierwotnych użytych do budowy pieca) między kuchnią a pokojem pieca kaflowego, likwidację nowych podejść z PCV Ø 50 mm do instalacji zw, cw, przywrócenie poprzedniego sposobu montażu drzwi wejściowych do lokalu nr [...], w taki sposób aby otwierały się one do wewnątrz lokalu.

W piśmie z 17 lutego 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie ww. decyzji PINB z [...] stycznia 2021 r., nr [...] poprzez nałożenie na Ł. M. dodatkowych obowiązków.

Postanowieniem z [...] lutego 2021 r., nr [...], powiatowy organ nadzoru budowlanego odmówił uzupełnienia własnej decyzji nr [...] z [...] stycznia 2021 r.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...] reprezentowana przez r.pr. J. R.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...],[...] WINB utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego.

Organ II instancji wskazał, że przedmiotem postępowania zażaleniowego była ocena prawidłowości odmowy przez PINB [...] uzupełnienia własnej decyzji nr [...] z [...] stycznia 2021 r. w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], gdyż skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. powyższego rozstrzygnięcia poprzez nałożenie na Ł. M. dodatkowych obowiązków związanych z doprowadzeniem lokalu nr [...] do stanu poprzedniego.

Zdaniem [...] WINB przepis art. 111 § 1 k.p.a. wymienia w sposób wyczerpujący składniki rozstrzygnięcia, co do których można wnosić o ich uzupełnienie. Uzupełnienie decyzji może jedynie dotyczyć rozstrzygnięcia lub pouczenia o środkach zaskarżenia bądź o uprawnieniu wytoczenia powództwa do sądu powszechnego. Decyzja wymaga natomiast uzupełnienia, gdy jest niekompletna, a więc zawiera rozstrzygnięcie, które jest niepełne oraz nie zawiera pouczenia o zakresie i trybie weryfikacji decyzji lub też zamieszczone w nim pouczenie nie daje pełnej informacji co do uprawnień stron. Uzupełnienie rozstrzygnięcia sprawy będzie zatem miało miejsce wtedy, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzeniu decyzji wydano decyzję w samej rzeczy częściową, chociaż, w ocenie organu wydającego, miało ono załatwić całą sprawę. Przepis art. 111 § 1 k.p.a. wyraźnie zatem zawęża dopuszczalność uzupełnienia decyzji wyłącznie do jej rozstrzygnięcia lub pouczenia o środkach prawnych. Poza tymi elementami uzupełnienie decyzji jest zdecydowanie wykluczone.

W ocenie [...] WINB, organ powiatowy zasadnie uznał, iż w opisanym trybie nie jest możliwe uzupełnienie decyzji PINB [...] nr [...] z [...] stycznia 2021 r. w zakresie, o którym mowa we wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej z 17 lutego 2021 r. Żądanie na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. uzupełnienia rozstrzygnięcia poprzez nałożenie na inwestora dodatkowych – niewymienionych w pierwotnej decyzji nr [...], dotyczy bowiem uzupełnienia rozstrzygnięcia o merytoryczne dodatkowe stanowisko w sprawie, co nie jest dopuszczalne w powołanym trybie.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Postanowieniu [...] WINB zarzuca:

1) naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art., 126 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego prowadzące do błędnego przyjęcia, że zachodzą przesłanki do odmowy uzupełnienia decyzji nr [...], podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca zgłaszała samowolnie wykonane przez Inwestora prace remontowe objęte wnioskiem o uzupełnienie, a organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego w oparciu o informacje i dokumenty przekazywane przez skarżącą;

2) naruszenie art. 111 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że wniosek skarżącej dotyczy uzupełnienia decyzji w zakresie nieobjętym tym przepisem.

Mając na uwadze zaprezentowane wyżej zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia PINB [...] nr [...] z [...] lutego 2021 r. w całości, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ I instancji odmówił uzupełnienia swojej decyzji wskazując, że podczas czynności kontrolnych nie ujawniono podnoszonych przez skarżącą samowolnych działań Inwestora. Jednakże PINB [...] nie wskazał w jakiej dacie te czynności kontrolne zostały podjęte. O fakcie dokonania tych czynności skarżąca nie została zawiadomiona, co pozwala przypuszczać, że kontrola ta miała miejsce wiele miesięcy temu, najprawdopodobniej przed uchyleniem postanowienia [...] WINB nr [...] z [...] grudnia 2019 r. w sprawie utrzymania w mocy postanowienia PINB [...] nr [...] z [...] września 2019 r. przez WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 354/20.

Według skarżącej, przedmiotowe stanowisko organu I instancji wskazuje, że organ ten nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego i oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na pobieżnym wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego, czym naruszył art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.

Skarżąca w toku postępowania prowadzonego przed PINB [...] wskazywała na ww. samowolne działania Inwestora. Mimo posiadania przez organ I instancji informacji i dokumentów dotyczących tych działań, jak wynika ze stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, organ powiatowy nie podjął czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego.

Decyzja, której uzupełnienia żąda skarżąca nie rozstrzyga ani nie odnosi się do ww. samowolnie wykonanych prac przez Inwestora, a tym samym jest decyzją niekompletną.

Wobec powyższego, skoro organ administracji posiadał stosowne wnioski i informacje od skarżącej winien był przeprowadzić odpowiednie postępowanie zmierzające do kompletnego załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie [...] WINB z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] narusza prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż wskazane przez skarżącą.

Przechodząc do merytorycznej analizy niniejszej sprawy przypomnieć trzeba, że przedmiotem kontroli tutejszego Sądu jest rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2021 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...], odmawiające uzupełnienia decyzji własnej nr [...] z [...] stycznia 2021 r. w sprawie nałożenia na inwestora – Ł. M. obowiązku doprowadzenia lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego, tj. sprzed wykonanych robót budowlanych.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego stanowi przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z dyspozycją art. 144 k.p.a. przepisy dotyczące odwołań, w zakresie nieuregulowanym w Rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, mają odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Zgodnie z art. 83 ust. 2 p.b. organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie [...] WINB wskazał, że w trybie art. 111 § 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne uzupełnienie decyzji PINB [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...], gdyż żądanie uzupełnienia tego orzeczenia poprzez nałożenie na Ł. M. dodatkowych – niewymienionych w pierwotnej decyzji z [...] stycznia 2021 r. – obowiązków, w istocie zmierza do uzupełnienia rozstrzygnięcia o merytoryczne dodatkowe stanowisko, co nie jest możliwe w powołanym trybie.

Zaskarżone postanowienie [...] WINB jest jednak obarczone wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zostało wydane bez podstawy prawnej.

Jak stanowi bowiem art. 111 § 1 k.p.a., strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Treść przytoczonego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że strona może żądać uzupełnienia rozstrzygnięcia, jeżeli organ nie rozstrzygnął o całości żądania strony albo nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albo nie zamieścił w osnowie decyzji rozstrzygnięcia, które zgodnie z przepisami szczególnymi, powinien był zamieścić z urzędu.

Zgodnie z przepisami art. 134 w zw. z art. 126 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (odpowiednio zażalenia) oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (odpowiednio zażalenia), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z treści przywołanego przepisu wynika, że organ odwoławczy w tzw. postępowaniu wstępnym, w pierwszej kolejności powinien podjąć czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne, a następnie czy zostało ono wniesione w terminie. W przypadku, gdy odwołanie/zażalenie jest niedopuszczalne, należy rozstrzygnąć w przedmiocie jego dopuszczalności.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika jednoznacznie z sentencji zaskarżonego postanowienia [...] WINB, organ ten merytorycznie rozpoznał zażalenie skarżącej na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji własnej przez PINB [...]. Tymczasem, stosownie do treści art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie wyłącznie wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Z kolei postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.).

Jak już wyjaśniono, PINB [...] postanowieniem z [...] lutego 2021 r., nr [...] odmówił uzupełnienia decyzji własnej z [...] stycznia 2021 r., nr [...]. Jednocześnie organ powiatowy pouczył, że na niniejsze postanowienie służy stronom prawo wniesienia zażalenia do [...] WINB w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia. Powyższe pouczenie odnoszące się do odmowy uzupełnienia postanowienia w trybie art. 111 k.p.a., jest błędne, bowiem na tego typu postanowienie nie przysługuje zażalenie. Podkreślenia przy tym wymaga, że prawo do zaskarżenia danego aktu administracyjnego nie kreuje samoistnie pouczenie, lecz musi ono wynikać z obowiązujących przepisów prawa.

Postanowienie w sprawie odmowy uzupełnienia decyzji nie podlega zaskarżeniu w formie zażalenia. W sposób stanowczy odniesiono się do tej kwestii w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Tak np. w wyroku WSA w Gdańsku z 21 grudnia 2016 r. (sygn. III SA/Gd 836/16, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – "CBOSA"), wskazano, że: "Nie ma normy prawa, która dopuszczałaby zaskarżenie postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji (art. 111 k.p.a.). Ustawodawca bowiem nie przewidział możliwości odrębnego wniesienia zażalenia na tego typu orzeczenia proceduralne (akcesoryjne)". Przywołane orzeczenie stanowi odzwierciedlenie utrwalonych i zgodnych poglądów judykatury oraz nauki, w których przyjmuje się, że orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego, a pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona, w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Ponadto z uwagi na to, że decyzja o uzupełnieniu decyzji stanowi dodatkowy składnik decyzji podstawowej, nie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Na postanowienie o uzupełnieniu (sprostowaniu) lub odmowie uzupełnienia (sprostowania) decyzji nie przysługuje stronie zażalenie. Wynika to z faktu, że, po pierwsze, zgodnie z art. 141 § 1 na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie jedynie, gdy kodeks tak stanowi. Po wtóre, jak wyżej wskazano postanowienie o uzupełnieniu (sprostowaniu) decyzji lub o odmowie jej uzupełnienia (sprostowania) nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia (sprostowania) domaga się strona. W konsekwencji dzieli ono losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym, zażaleniowym czy też sądowoadministracyjnym. Postanowienie takie może być więc zaskarżone tylko w odwołaniu (powództwie, skardze) od decyzji, której dotyczyło uzupełnienie lub sprostowanie (zob. m.in.: wyrok NSA z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2955/18, LEX nr 2614351; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1221/10, LEX nr 759522; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 517/09, CBOSA; postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., I OSK 875/07, CBOSA; wyrok NSA z dnia 12 listopada 2000 r., II SA/Gd 1783/98, ONSA 2002, nr 1 poz. 23; wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 180/06, LEX nr 276773, tak też: M. Karpiuk (red.), P. Krzykowski (red.), A. Skóra (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 61-126. Tom II, Opublikowano: Wyd. UW-M 2020; M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, Opubl.: WKP 2020).

W konsekwencji [...] WINB powinien wywieść, że należało w zaistniałej sytuacji stwierdzić niedopuszczalność wniesionego zażalenia, czego jednak organ rozpoznając zażalenie w niniejszej sprawie nie uczynił.

Organ zobowiązany był stwierdzić niedopuszczalność zażalenia (art. 134 k.p.a.) na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji, powołując się na treść cytowanych wyżej przepisów, w tym art. 111 § 1b w związku z art. 141 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej i nie mogło tym samym pozostać w obrocie prawnym. Tym bardziej, że jego wadliwość była oczywista. Biorąc pod uwagę, iż organ wojewódzki nie dostrzegł niedopuszczalności wniesionego zażalenia i rozpoznał sprawę co do jej istoty, Sąd był natomiast zobowiązany do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.

Na marginesie należy wskazać, że potrzeba uzupełnienia decyzji co do jej rozstrzygnięcia zachodzi wtedy, gdy jej rozstrzygnięcie jest niekompletne, ponieważ organ nie orzekł o żądaniu strony w całości. Niekompletność podjętego przez organ rozstrzygnięcia powinna być przy tym obiektywnie widoczna. W przypadku gdy strona wnosi o uzupełnienie decyzji w trybie art. 111 k.p.a. i jest wydawane postanowienie odmawiające takiej czynności, organ ma obowiązek pouczyć stronę, że termin do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Skoro bowiem postanowienie to nie ma samodzielnego i odrębnego bytu od decyzji, której uzupełnienia domaga się strona, to zagadnienie prawidłowości rzeczonej odmowy może być przedmiotem zaskarżenia i ewentualnej kontroli li tylko w postępowaniu odwoławczym. W tej sytuacji, organ odwoławczy, któremu przedstawiono niewłaściwy środek zaskarżenia, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony. Jest tak tym bardziej w rozpoznawanej sprawie, gdzie skarżąca została błędnie pouczona nie o przysługującym jej prawie i terminie do wniesienia odwołania, lecz o możliwości wniesienia zażalenia. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie organy zobowiązane będą rozważyć, czy wniesione przez skarżącą "zażalenie" może być ewentualnie uznane za odwołanie, co wobec treści wystosowanego przez nią środka zaskarżenia nie wydaje się uprawnione, czy też w sytuacji wadliwego pouczenia skarżącej przez organ powiatowy, Wspólnota Mieszkaniowa mogłaby wnosić o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB [...] nr [...] z [...] stycznia 2021 r., liczonego od daty doręczenia stronie postanowienia tego organu o odmowie uzupełnienia ww. decyzji.

Końcowo Sąd czuje się w obowiązku wyjaśnić, że sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość wynagrodzenia działającego w sprawie pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265, z późn. zm.), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wpisu od skargi (100 zł).