Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1098/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, Asesor WSA Joanna Kruszewska –Grońska, Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej [...] kwoty 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] marca 2019r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, ze zm., zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową), odmówił wyłączenia stosowania wobec D. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

D. K. wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. wystąpiła do Ministra Spraw o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu wniosku szczegółowo opisała przebieg swojej służby; podkreśliła, że jej staż pracy w demokratycznej Polsce wynosi ponad 25 lat, a więc okres służby przed 1990 r. jest krótkotrwały. Podała, że obowiązki służbowe wykonywała rzetelnie, z narażeniem zdrowia i życia. We wniosku zaznaczyła również, że w toku służby w Urzędzie Ochrony Państwa i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego strona była wielokrotnie awansowana, uzyskiwała pozytywne opinie służbowe, nigdy nie była karana oraz została odznaczona Medalem Złotym za Długoletnią Służbę.

Analizując niniejszą sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że D. K. została zwolniona ze służby w Delegaturze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącego Informację o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] lutego 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r. tj. 1 rok, 5 miesięcy i 13 dni.

W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 27 lat, 2 miesiące i 13 dni (tj. od dnia [...] lutego 1989 r. do dnia [...] kwietnia 2016 r.).

Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z dnia [...] października 2017 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby D. K. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w piśmie z dnia [...] marca 2018r. znak: [...] przekazał informacje dotyczące służby w.w. funkcjonariuszki. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że była funkcjonariuszka po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki. Wielokrotnie przyznawano jej zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, awansowano na kolejne stopnie służbowe, nadano Medal Złoty "Za Długoletnią Służbę" jak również pozytywnie opiniowano. W aktach sprawy nie zawarto informacji o wymierzonych wobec wnioskującej karach dyscyplinarnych. W zgromadzonym materiale brak jest dokumentów wprost potwierdzających udział D. K. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jej zdrowia i życia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż służba zainteresowanej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku, 5 miesięcy i 13 dni, podczas gdy jej całkowity okres służby wynosi 27 lat, 2 miesiące i 13 dni. Organ nie zakwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawczynię w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Zaznaczono jednak fakt, że charakter zadań realizowanych w Urzędzie Ochrony Państwa i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji, stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W ocenie organu zgromadzone dokumenty nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. K. zakwestionowała decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2019r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie.

Decyzji tej zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, t.j. art. 1, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 k.p.a. przez prowadzenie postępowania bez uwzględnienia interesu prawnego strony, rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony, działanie w sposób niebudzący zaufania, wyłącznie pozorne wyjaśnienie przesłanek wydania decyzji określonej treści, wybiórczą i stronniczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego;

2. naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej i nieuzasadnionej wykładni pojęć "krótkotrwałości" oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" zawartych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności dotyczących służby strony, wbrew jej uzasadnionemu interesowi prawnemu, z rozstrzygnięciem wątpliwości interpretacyjnych na jej niekorzyść.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzję wydano bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, bez odniesienia do konkretnego przypadku Skarżącej, mimo iż powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w myśl art. 7, 77 §. 1, art. 80 oraz 107 § 3, wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie –zdaniem Sądu – wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Organ administracji trafnie scharakteryzował uwarunkowania formalne sprawy, w tym przywołał treść stosownych regulacji normatywnych oraz właściwy sposób ich rozumienia, według zasad wykładni językowej. W szczególności organ wyjaśnił, jak należy określać ramy dla zastosowania wyjątku, przewidzianego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże- zdaniem Sądu- nie odniósł prawidłowo tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącej, opisywanych przez nią okoliczności faktycznych jej służby, w tym wykonywanej pracy, uzyskanego medalu oraz ocen służby.

Odnosząc zarysowane ramy prawne do rozpatrywanego stanu faktycznego (który jest bezsporny) należy wskazać, co następuje:

Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN. Jak z niej wynika, Skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] lutego 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r. tj. 1 rok, 5 miesięcy i 13 dni. Całkowity okres jej służby wynosi 27 lat, 2 miesiące i 13 dni, co daje zaledwie 5 % służby na rzecz totalitarnego państwa.

Zdaniem Sądu w opisanym stanie faktycznym bez najmniejszej wątpliwości mamy do czynienia z krótkotrwałą służbą na rzecz totalitarnego państwa. Zatem organ błędnie ocenił kwestię krótkotrwałości służby Skarżącej, skoro przepracowała ona zaledwie 5% swojego stażu pracy na rzecz totalitarnego Państwa.

Nadto wymaga wzięcia pod uwagę, że Skarżąca w toku postępowania przywoływała szereg okoliczności, które - jej zdaniem - przemawiają ze szczególnym charakterem pełnionej przez nią służby: przyznawano jej zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, awansowano na kolejne stopnie służbowe, nadano Medal Złoty "Za Długoletnią Służbę" jak również pozytywnie opiniowano.

Poprzestając na ogólnym wskazaniu, że dokonania i służba powinny spełniać przesłanki, zakreślone w pkt 2 i części wstępnej art. 8a ust. 1, organ nie odniósł się do faktów, przywoływanych przez skarżącą.

Wzbudziło to uzasadnione wątpliwości Sądu co do kryteriów, jakimi kierował się organ podczas rozpatrywania sprawy skarżącej, dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej.

Nie jest bowiem możliwe samodzielne ustalenie przez Sąd, jakimi kryteriami kierował się organ uznając, że powoływane przez skarżącą okoliczności nie spełniają przesłanek zakreślonych ustawą – np. szczególnego przebiegu służby i zasług skarżącej, posiadanego przez nią medalu, uzyskanych wysokich ocen pracy itp.

Sprawa skarżącej musi być zatem wnikliwie rozważona przez organ administracji, a wyniki tych analiz muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.