Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 12/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 103 i art. 59
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie NSA Jerzy Solarski (spr.) Marek Stojanowski Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta L. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o przyjęcie do Domu Pomocy Społecznej w C. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta C. jako organ właściwy do rozpoznania niniejszego wniosku.


UZASADNIENIE

J. K. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z wnioskiem o przyjęcie do Domu Pomocy Społecznej w C. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2007r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C. Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wniosek J. K. przekazał Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w L. i wskazał, że wniosek o przyjęcie do Domu Pomocy Społecznej został wniesiony do organu niewłaściwego. Zgodnie z przepisem z art. 101 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscowa gminy jest ustalana według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc. Oznacza to, że organem właściwym jest Ośrodek w L., gdyż J. K. zameldowana jest w L. przy ul. [...].

Działający z upoważnienia Burmistrza Miasta L., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] postanowił wniosek J. K. dotyczący przyjęcia do Domu Opiekli Społecznej w C. przekazać do Prezydenta Miasta C., który jest właściwy do jego załatwienia, zgodnie z przepisem art. 101 ustawy o pomocy społecznej. W sprawie ustalono, że J. K. jest zameldowana w L. przy ul. [...]. Zgodnie zaś z art. 25 kc miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Okoliczność zameldowania na pobyt stały nie ma znaczenia gdy chodzi o ustalenie miejsca zamieszkania osoby fizycznej. Z akt sprawy wynika, że J. K. nie mieszka w L., bowiem od 2000r. przebywała u swoich dzieci, najpierw u syna w C. przy ul. [...], a następnie u córki w Z., przy ul. [...] i tam była zameldowana na pobyt czasowy. Organ wskazał na oświadczenie C. A. z dnia 9 listopada 2007r. z którego wynika, że J. K. nie mieszka w L. od około 5 lat, a rodzina przesyła pieniądze na opłacenie czynszu i opłat za mieszkanie. J. K. jest osobą w podeszłym wieku (85 lat) i z uwagi na swój wiek i stan zdrowia wymaga pomocy i stałej opieki innych osób. Jest całkowicie niezdolna do samodzielnej egzystencji, dlatego też zamieszkiwała u dzieci do momentu gdy te były w stanie zapewnić jej pomoc. Zdaniem organu nie można zgodzić się z twierdzeniem, że miejsce zameldowania na pobyt stały jest głównym ośrodkiem życia i działania J. K..

W zaistniałej sytuacji Burmistrz Miasta L. działający przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wnioskiem z dnia 28 stycznia 2008r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Gminą Miejską L. - Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w L., a Miastem C. - Ośrodkiem Pomocy Społecznej w C., w sprawie ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku J. K. o przyjęcie do Domu Pomocy Społecznej w C., powtarzając w uzasadnieniu argumentację zawartą w postanowieniu z dnia [...] listopada 2007r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

organem właściwym do rozpoznania wniosku J. K. jest Prezydent Miasta C..

Właściwość miejscowa gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej, w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz.593 ze zm.), ustalana jest według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust.3 ustawy). Ostatnio wskazane unormowanie nie dotyczy jednak sprawy o skierowanie do domu pomocy społecznej, a więc decyzję w sprawie takiego wniosku winien wydać organ gminy miejsca zamieszkania wnioskodawcy (art.59 ust.1 ustawy).

Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają definicji "miejsca zamieszkania", a zatem wyjaśnienia tegoż pojęcia można poszukiwać w innych przepisach. I tak, zgodnie z przepisem art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z unormowania tego wynika, że dla przyjęcia zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości konieczne jest ustalenie występowania dwóch przesłanek, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu, przy czym przesłanki te muszą wystąpić łącznie. O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza trudności, o tyle przy ustalaniu "zamiaru stałego pobytu" mogą decydować różnorakie okoliczności. W doktrynie przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej (zob. St. Dmowski, St. Rudnicki - Komentarz do Kodeksu cywilnego, Wydanie 7, LexisNexis 2006. str.117).

Podzielając takie pojmowanie pojęcia "miejsce mieszkania" uznać należy, że w przypadku J. K. obie przesłanki spełnia Gmina Miasto C.. Wnioskodawczyni od 2000 roku przebywa u swoich dzieci, w C. i w Z.. Jako osoba w podeszłym wieku, a nadto z uwagi na chorobę, nie zamieszkuje samodzielnie w L. - miejscu swego zameldowania. Aktualnie, ze względu na stan zdrowia przebywa w Zakładzie Pielęgnacyjno Opiekuńczym w C. i dla zapewnienia możliwości bliskich kontaktów z rodziną, wnioskodawczyni właśnie C. wskazała jako miejsce koncentracji swoich interesów życiowych. Zatem stwierdzić należy, że przebywanie w tej miejscowości i wyrażony zamiar dalszego w niej pobytu jednoznacznie wskazują, że miejscem zamieszkania w rozumieniu art.25 Kodeksu cywilnego jest C.. Oznacza to, że organem właściwym do rozpoznania wniosku J. K., zgodnie z powołanym art.101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jest Prezydent Miasta C..

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, w oparciu o art.15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 1570, poz.1270, ze zm.).