Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 29/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) WSA Janina Guść Protokolant: Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody z dnia 6 grudnia 2000r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia 14 lipca 2000r., [...] oraz zasądza od Wojewody na rzecz E. M. 30(trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 6 grudnia 2000 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty, z dnia 14 lipca 2000 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu na rzecz E. M. nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], [...], [...] stanowiącej część działki nr [...] i [...] będących własnością Gminy oraz umorzenia postępowania w sprawie zwrotu części działki nr [...] będącej własnością Gminy. W uzasadnieniu powołał się na dokonane przez organ I instancji ustalenia faktyczne w świetle, których objęte wnioskiem o zwrot nieruchomości zostały nabyte przez Skarb Państwa na mocy umowy sprzedaży z dnia 12 kwietnia 1972 r. Rep A-numer [...]. Z zawartego w umowie zapisu wynika, że podstawę wykupu nieruchomości stanowił zatwierdzony decyzją z dnia 30 grudnia 1970 r. nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury plan ogólny zagospodarowania przestrzennego zgodnie, z którym nieruchomość przeznaczona była pod budowę osiedla mieszkaniowego A. Ustosunkowując się do zarzutów odwołującej się organ wskazał, że przedsięwzięcie inwestycyjne, jakim jest osiedle mieszkaniowe obejmuje nie tylko budynki mieszkalne, ale także inwestycje towarzyszące, do których zalicza się budowę obiektów i urządzeń infrastruktury organizacyjno-technicznej, związanych z funkcjonowaniem osiedla i służących zaspakajaniu potrzeb mieszkańców. Stwierdził, że urządzony na przedmiotowej nieruchomości parking, targowisko oraz rozwiązania komunikacyjne wraz z zielenią organ stanowią niezbędną infrastrukturę osiedla, tym samym nie można jej uznać za zbędną na cel określony w umowie o wykup. W tych okolicznościach brak jest podstaw do jej zwrotu na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115, poz. 741 ze zm.).

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. M. podnosząc, że objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość została wykupiona pod zabudowę mieszkaniową, która na tym terenie nie powstała. Wskazała, że wprawdzie Zarządzeniem Wojewody w dniu 3 maja 1976 r. zatwierdzony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przedmiotowy teren przeznaczył na funkcje usługowe, jednakże, w jej ocenie, wymienionych przez organy istniejących obiektów, tj. parkingu -targowiska, zieleni nie można uznać za obiekty usługowe spełniające te funkcje. Mają one bowiem charakter tymczasowy, nie stanowią stałej zabudowy. Z tego względu nie mogą być również uznane za infrastrukturę osiedla, jak kwalifikują to organy. Nie został zatem zrealizowany cel, na który nieruchomość została wykupiona (art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ponadto z uwagi na unieważnienie decyzji lokalizacyjnej z dnia 30 grudnia 1970 r. i zatwierdzenia w dniu 3 maja 1976 r. nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego żądanie jest zasadne na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez stronę skarżącą.

Rozpoznawana przez Sąd sprawa dotyczy postępowania administracyjnego w wyniku, którego Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty, odmówił zwrotu na rzecz skarżącej nieruchomości - części działki nr [...] i [...] położonej w B. przy ul. [...], [...], [...] stanowiącej własność Gminy.

W tym stanie faktycznym stwierdzić należy, że zachodzi sytuacja, w której organ miasta, działający w granicach przyznanych mu ustawowo kompetencji jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w postępowaniu dotyczącym interesu prawnego tego miasta. Nie budzi wątpliwości okoliczność, że ze względu na przysługujące Gminie Miasta prawo własności nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, Gmina jest zatem stroną tego postępowania, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jednocześnie, zgodnie z art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115, poz. 741 ze zm.), organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu nieruchomości jest starosta. Przepis art. 4 pkt 9b1) powołanej ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o staroście należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu. Z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz.U. Nr 103, poz. 652), Miasto B. jest miastem na prawach powiatu.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 stanął na stanowisku, że w sprawie o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako jego organ wykonawczy, reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.

W uzasadnieniu uchwały Sąd stwierdził, że pozostawanie z gminą w stosunku zatrudnienia, a ponadto sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta i pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) prezydent miasta jest pracownikiem samorządowym zatrudnionym w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru. W świetle art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest także ustawowym przedstawicielem strony - gminy: kieruje jej bieżącymi sprawami oraz reprezentuje ją na zewnątrz.

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Prezydent Miasta podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.

Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu powoduje, że organ administracji (organ wykonawczy gminy) staje się niezdolny do załatwienia sprawy (art. 26 § 3 k.p.a.), w związku z czym sprawa podlega załatwieniu przez wojewodę jako organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (art. 26 § 2 k.p.a.). Wskazać przy tym należy, że organ ten ma możliwość wyznaczenia do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ.

Ze względu na naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.).