Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 66/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 205 § 2 i 3, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 6 pkt 2, 3, 4, 5 , § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a,  § 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. L. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 588/10 w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skarg S. L. [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]sierpnia 2010 r., nr [...] z dnia [...]sierpnia 2010 r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 20 stycznia

2011 r., sygn. akt I SA/Ke 588/10, po rozpoznaniu skargi S. L. w pkt 1 uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]oraz z dnia [...] września 2010 r., nr [...], nr [...], nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego, w pkt 2 stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości i w pkt 3 zasądził od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz S. L. kwotę 5624 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Na zawarte w pkt 3 powyższego wyroku postanowienie o zwrocie kosztów postępowania S. L. wniósł zażalenie zarzucając mu:

1. naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz § 6 pkt 2, 3, 4, 5 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) poprzez niezasądzenie Skarżącemu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wynikającej ze wskazanych wyżej przepisów mimo uwzględnienia przez Sąd skargi w całości;

2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przyczyn dla których dokonano zmniejszenia kosztów zastępstwa procesowego, ograniczając się jedynie do przywołania przepisów.

Mając na uwadze powyższe składający zażalenie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego pozostałej kwoty 3780 zł, tj. o zasądzenie w miejsce kwoty 5624 zł kwoty 9404 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy zauważyć, że przepis ten ma zastosowanie także do motywów rozstrzygnięcia o kosztach postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Uznać należy, że zarzut naruszenia ww. przepisu może być skuteczny, jeśli uzasadnienie orzeczenia nie pozwala stronie na skuteczne wdanie się w spór i uniemożliwia dokonanie kontroli przez sąd kasacyjny.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji - na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a.- połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg S. L. na 8 decyzji Dyrektora Izby Celnej. Uzasadniając postanowienie o kosztach postępowania Sąd wskazał, że orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy p.p.s.a. i wyjaśnił, iż na koszty złożyły się: wpisy od skarg uiszczone przez skarżącego w wysokości 1708 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 3780 zł ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 6 pkt 2, 3, 4, 5 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz opłata od pełnomocnictw 136 zł.

Rozważając, czy powyższe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pozwala na jego kontrolę należy wskazać, że art. 200 p.p.s.a. jedynie ogólnie określa, że w razie uwzględnienia skargi stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, natomiast nie rozstrzyga samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości tych kosztów, ani nie stanowi podstawy dla arbitralnej decyzji sądu co do wysokości zasądzonych kosztów. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Treść § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, do którego odsyła wskazany wyżej art. 205 § 2 p.p.s.a., określa szczegółowo podstawę obliczania stawek minimalnych w postępowaniu przez sądami administracyjnymi w pierwszej instancji. Stanowi mianowicie, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji - w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6.

Przedmiotem postępowania w połączonych sprawach, zarówno przed organami administracyjnymi, jak i Sądem I instancji, był podatek akcyzowy za miesiące lipiec – grudzień 2004 r. oraz styczeń i grudzień 2005 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że we wszystkich połączonych sprawach przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w cytowanym powyżej przepisie, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5, przy czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy.

Z powołanego przepisu wynika zatem, że Sąd ma możliwość miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika, ale jedynie gdy strona wnosi o przyznanie tego wynagrodzenia w kwocie stanowiącej wielokrotność stawki minimalnej. Nie może natomiast orzec o przyznaniu wynagrodzenia poniżej stawki minimalnej, określonej rozporządzeniem dla danego rodzaju sprawy.

Za powyższym przemawia treść delegacji ustawowej do wydania przez Ministra Sprawiedliwości ww. aktu wykonawczego. Ponadto przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sprzeczności z ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ustawie tej możliwość miarkowania kosztów przewiduje jedynie art. 207 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub części - w szczególnie uzasadnionych przypadkach – odnosi się wyłącznie do kosztów postępowania kasacyjnego.

Podzielić należy pogląd, że okoliczność, iż skarżący wniósł do WSA szereg skarg na decyzje wydane w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym oraz że stroną przeciwną jest organ administracji publicznej, także nie ma wpływu na określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego (porównaj postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 177/08).

Ponadto, co jest istotne, połączenie spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową, nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 22/11). Tym samym art. 111 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do "łącznego" orzeczenia o kosztach postępowania we wszystkich połączonych sprawach. Powołany przepis jest przepisem prawa procesowego, stąd jego naruszenie może być usprawiedliwioną podstawą zaskarżenia, jedynie gdy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle tego, co zostało wyżej powiedziane, łączne orzeczenie o kosztach, przy braku argumentacji jak Sąd I instancji wskazane przepisy zastosował w poszczególnych sprawach uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego postanowienia.

Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.