Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 2/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska- Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do załatwienia wniosku Z. W. z [...] marca 2018 r. (data wpływu) w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej Z. W. sumę pieniężną w kwocie [...]([...]) złotych; 5. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej Z. W. kwotę [...]zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;


UZASADNIENIE

Z. W. (dalej również jako: Skarżąca) wniosła do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy P. w załatwieniu sprawy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu hodowli trzody chlewnej w istniejącym oraz projektowanym budynku o obsadzie (zdolności produkcyjnej) do [...] DJP zlokalizowanych w miejscowości S. P., gmina P., na terenie nieruchomości stanowiących działki nr ewid. [...] i [...] obręb S. P..

Żądaniem skargi objęto:

- uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ppsa,

- uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania Wójta Gminy P. przez WSA w Poznaniu i zobowiązanie go do załatwienia przedmiotowej sprawy (wydania aktu) w określonym przez WSA w Poznaniu terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez Wójta Gminy P. w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 ppsa),

- stwierdzenie, że Wójt Gminy P. dopuścił się przewlekłości (art. 149 § 1 pkt 3 ppsa),

- stwierdzenie, że przewlekłość Wójta Gminy P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa),

- przyznanie od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa (art. 149 § 2 ppsa)

- zasądzenie od Wójta Gminy P. na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w kwocie [...]zł.

Uzasadniając skargę wskazano, że pismem znak: [...] z dnia [...] marca 2018 r. Wójt Gminy P. zawiadomił, że w dniu [...] marca 2018 r. na wniosek Z. W. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu hodowli trzody chlewnej w istniejącym oraz projektowanym budynku o obsadzie (zdolności produkcyjnej) do [...] DJP lokalizowanych w miejscowości S. P., gmina P., na terenie nieruchomości stanowiących działki nr ewid. [...] i [...] obręb S. P..

Od tego czasu minął ponad dwadzieścia miesięcy, a organ sprawy bardzo dobrze mu znanej nie załatwił - nie wydał żadnej decyzji, choć powinien to uczynić bez zbędnej zwłoki po zajęciu stanowiska przez organy opiniujące i uzgadniające. Zupełnie bezzasadnie, już jedenastokrotnie, Wójt wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy w istocie nie podając żadnej konkretnej przyczyny zwłoki. Podkreślono, że nawet załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Podkreślono, że szczególnie bulwersujące jest żądanie i to wielokrotne od organów opiniujących i uzgadniających ponownego określania warunków realizacji przedsięwzięcia już raz określonych oraz żądanie od inwestora podejmowania rozmów (dialogu) i konsultacji z mieszkańcami miejscowości, których to działań nie przewiduje żaden przepis prawa. Zaakcentowano, że to nie sąsiedzi (mieszkańcy) decydują o tym gdzie i jaka inwestycja może powstać, a obowiązujące prawo, a Organ nie może uchylać się od podjęcia rozstrzygnięcia i odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Podkreślono też, że w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania Skarżąca od 1,5 roku nie może w żaden sposób rozpocząć kolejnego etapu inwestycyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. oświadczył, że zarzuty zawarte w skardze na przewlekłość postępowania w całości uznaje za bezzasadne, ponieważ nie dopuścił się przewlekłości postępowania "z uwagi na podejmowany cały czas szereg czynności administracyjnych przewidzianych prawem w celu zakończenia postępowania". W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że nie można organowi przypisać tak jak twierdzi Skarżąca opieszałego, niesprawnego i nieskutecznego działania. Podkreślono, że Wójt Gminy P. działał cały czas w granicach prawa w tym zapewniając czynny udział inwestorowi i społeczeństwu. W dalszej kolejności wskazano, że przedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pt: "Prowadzenie hodowli trzody chlewnej w istniejącym oraz projektowanym budynku o obsadzie (zdolności produkcyjnej) do [...] DJP zlokalizowanych w miejscowości S. P., gmina P., na terenie nieruchomości stanowiących działki nr ewid. [...] i [...] obręb S. P." niewątpliwe należy do postępowań trudnych, skomplikowanych, wielowątkowych, rodzących konflikty społeczne, znacznie utrudniające prowadzenie postępowania.

Organ przedstawił, podejmowane czynności w toku postępowania, tj. od daty wpływu wniosku, wskazując, że w dniu [...] marca 2018 r. do Urzędu Gminy w P. wpłynął wniosek Z. W., zam. S. P. [...], [...] P. , o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia (k. 1 akt adm.). W oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 1 przy uwzględnieniu art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 z późn. zm.) organ wystąpił o opinię określającą potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. oraz do Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w P. (k. 25 akt adm.). Organ zawiadomił również strony o wszczęciu postępowania wskazując jednocześnie możliwość zapoznania się ze złożonymi dokumentami oraz umieścił dane w publicznie dostępnym wykazie danych.

W dniu [...] marca 2018 r. strona postępowania dokonała wglądu w akta sprawy, z czego sporządzono protokół (k. 47 akt adm.). Ponadto, strona postępowania w dniu [...] kwietnia 2018 r. złożyła pisemny protest wobec planowanej inwestycji, wskazując na negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia, podnosząc m.in. względy zdrowotne, pogorszenie jakości życia (nadmierny i już obecnie uciążliwy odór, hałas, obecność insektów). Przedmiotowy protest został przekazany organom opiniującym w celu ewentualnego uwzględnienia w wydanych opiniach (k. 48 akt adm.).

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w opinii z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...] stwierdził, iż dla przedmiotowej inwestycji nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (k. 55 akt adm.). Pismem, znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. (wpł. [...].04.2018 r.) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające poinformował o załatwieniu sprawy w późniejszym terminie, z uwagi na konieczność uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia (k. 72 akt adm.). Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w opinii z dnia [...] kwietnia 2018 r. (wpł. [...].04.2018 r.), znak: [...] również nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na stan zasobów wodnych i zagrożenia osiągnięcia przez nie celów środowiskowych (k. 74 akt adm.).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wezwał Inwestora do i uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia, w zakresie oceny skumulowanego oddziaływania z innymi budynkami inwentarskimi, emisji substancji do powietrza, analizy akustycznej przedsięwzięcia (k. 77 akt adm.). Pismem, znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. zwrócił się do Wójta Gminy P. o udzielenie informacji dot. klasyfikacji akustycznej terenów wokół planowanego przedsięwzięcia oraz poinformował o załatwieniu sprawy w późniejszym terminie (k. 78 akt adm.).

Wójt Gminy P., pismem z dnia [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. poinformował Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o faktycznym sposobie zagospodarowania terenu wokół planowanej inwestycji oraz wskazał najbliższe tereny wymagające ochrony akustycznej (k. 107 akt adm.).

Wójt Gminy P. pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] zawiadomił strony postępowania o załatwieniu sprawy w późniejszym terminie z uwagi na konieczność uzyskania wszystkich wymaganych opinii organów współdziałających (k. 85 akt adm.).

W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Urzędu Gminy P. wpłynął obywatelski protest mieszkańców S. P. oraz S. D., podpisany przez [...] osób, dotyczący kategorycznego sprzeciwu wobec budowy planowanego budynku inwentarskiego. Przedmiotowy pisemny protest argumentowany był m.in. stale utrzymującym się, uciążliwym odorem, złymi warunkami sanitarno- weterynaryjnymi, pogorszeniem warunków życia, zbyt zwartą zabudową obecnością szkoły, "Domu [...] i [...]" (miejsca pobytu osób chorych, starszych, niepełnosprawnych) oraz budowanej pasywnej hali sportowej (k. 99 akt adm.).

W dniu [...] kwietnia 2018 r. wpłynęło pismo Rady Rodziców Szkoły Podstawowej [...] w S. P., które zarówno jak wcześniejsze protesty mieszkańców, stanowiło kategoryczny sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Skarżący sprzeciwiają się usytuowaniu kolejnego budynku inwentarskiego w zwartej zabudowie miejscowości, w bardzo bliskiej odległości od szkoły, przedszkola, nowopowstałej [...] hali sportowej oraz "Domu [...] i [...]", Ponadto, wyrażano wątpliwości w zakresie prawdopodobnego powiązania technologicznego ww. przedsięwzięcia z istniejącym przedsięwzięciem członka rodziny Inwestora (k. 128 akt adm.).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] Wójt Gminy P. przekazał kolejne skargi oraz protesty do organów opiniujących, w tym dokumentację fotograficzną przedłożoną przez stronę postępowania. W związku ze złożonymi dokumentami, mogącymi mieć wpływ na prowadzone postępowanie Wójt Gminy P. ponownie wystąpił do Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...], Zarządu Zlewni w P., o ponowne wydanie opinii w przedmiotowej sprawie lub o stwierdzenie czy stanowisko wyrażone w opinii z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] zachowuje ważność (k. 165 akt adm.).

Przedstawiciel Wójta Gminy P. wraz z przedstawicielem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. w dniu [...] maja 2018 r. dokonali oględzin w miejscu planowanej inwestycji (k. 172 akt adm.).

W odpowiedzi na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., Inwestor uzupełnił kartę informacyjną przedsięwzięcia (k. 213 akt adm.).

Pismem, znak: [...] z dnia [...] maja 2018 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające poinformował o załatwieniu sprawy w późniejszym terminie, z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. (wpł. [...].05.2018 r.) znak: [...] Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego w P., po analizie zebranych dokumentów w sprawie, stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu, wskazując na elementy, które ujmuje przedmiotowe postanowienie (k. 191 akt adm.).

Dnia [...] maja 2018 r. do Urzędu Gminy P. wpłynęło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], w którym wyrażono opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (k. 205 akt adm.).

W związku z uzupełnieniem karty informacyjnej Wójt Gminy P. ponownie wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. o ponowne wyrażenie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub o stwierdzenie, czy zachowuje ważność stanowisko wyrażone w poprzedniej opinii.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w opinii z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] wyraził opinię, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko, wskazując na uwzględnienie zagadnienia skumulowanego oddziaływania, oddziaływania na klimat akustyczny oraz zagadnienia analizy rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu (k. 302 akt adm.). Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy P. zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (k. 330 akt adm.). Po przedłożeniu raportu przez Inwestora oraz wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego organ wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania (k. 351 akt adm.).

Następnie Wójt Gminy P. wystąpił do organów współdziałających - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w P. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. o wydanie opinii w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie wszczęto postępowanie z udziałem społeczeństwa i wyznaczono 30-dniowy termin na składanie uwag i wniosków w przedmiotowej sprawie(k. 375 akt adm.).

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. pismem znak: [...] zauważając braki raportu wezwał Inwestora do jego uzupełnienia (k. 391 akt adm.). Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w P. postanowieniem znak: [...] uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia oraz określił warunki tej realizacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wydał opinię znak: [...] w sprawie ochrony zdrowia i warunków życia ludzi (k. 394 akt adm.).

W oczekiwaniu na uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. organ zawiadomił o załatwieniu sprawie w późniejszym terminie (k. 403 akt adm.). Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji (k. 425 akt adm.).

Z uwagi na uzupełnienie raportu, stanowiące nowy materiał dowodowy, organ wystąpił do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki [...] Gospodarstwa Wodnego [...] w P. o ponowne uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o ponowne wyrażenie opinii w zakresie realizacji przedsięwzięcia (k. 459 akt adm.). Z uwagi na pojawienie się nowego, uzupełnionego materiału dowodowego Wójt Gminy P. uznał, że zaistniała konieczność ponownego wszczęcia postępowania z udziałem społeczeństwa z wyznaczeniem 30 dniowego terminu na wniesienie uwag i wniosków. W zakreślonym terminie wpłynęły kolejne skargi mieszkańców, wniesione pisemne, telefonicznie oraz ustnie. Pismami z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz [...] grudnia 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. (k. 501 akt adm.) oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa [...] w P. (k. 503 akt adm.) utrzymali wyrażone wcześniej stanowiska w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.

W związku ze złożonymi w ramach udziału społeczeństwa skargami, uwagami i wnioskami, stanowiącymi nowy materiał dowodowy, Wójt Gminy P. ponownie wystąpił do organów współdziałających o ponownie uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia i ponowne wyrażenie opinii w zakresie realizacji przedsięwzięcia (k. 600 akt adm.). Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód [...] w P. w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] (k. 655 akt adm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w opinii sanitarnej znak: [...] (k. 659 akt adm.) oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w piśmie znak: [...] z dnia [...] marca 2019 r. (k. 682 akt adm.) w podtrzymali swoje stanowiska wyrażone w uzgodnieniach i opinii.

Zawiadomieniami z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] maja 2019 r., [...] czerwca 2019 r., 30. lipca 2019 r., [...] sierpnia 2019 r., [...] września 2019 r., [...] października 2019 r., [...] listopada 2019 r. Wójt Gminy P. informował o załatwieniu sprawy w terminie późniejszym, a tym samym - jak podkreślono w odpowiedzi na skargę - organ spełniał obowiązek zawiadomienia strony. W odpowiedzi na skarge wskazano finalnie, że Wójt Gminy P. pismami z dnia [...] czerwca 2019 r. i [...] października 2019 r. przekazywał dokumentację sprawy, w tym opinie, zebrane sprzeciwy i uwagi, do konsultacji pod względem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Przystępując do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2329 – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma zatem znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest bowiem wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia [...] października 2013 r., sygn. I OZ [...], orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany, bowiem kwestią bezsporną jest, że Z. W. pismem sporządzonym dnia [...] grudnia 2019 r. złożyła ponaglenie w sprawie (k. 834 akt adm.).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przewlekłość postępowania obejmować będzie natomiast opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także przy nieuzasadnionym obiektywnie przedłużaniu terminu załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.).

W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że Wójt prowadził skarżone postępowanie przewlekle. Postępowania nie cechowała wymagana dynamika, a czynności Organu w jego ramach nie były należycie skoncentrowane.

Każdą skargę należy oceniać w realiach konkretnego stanu faktycznego ustalonego w danej sprawie. Badając bezspornym w niniejszej sprawie, opisanym szczegółowo w odpowiedzi na skargę, stanie faktycznym zasadność złożonej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd miał w szczególności na uwadze, że ustawodawca nie uregulował w sposób autonomiczny terminu wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Oznacza to, że Wójt Gminy P. zobowiązany był załatwić sprawę wniosku Z. W. w przewidzianym prawem terminie.

Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia [...] marca 2018 r. (data wpływu do Urzędu Gminy P.), do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, tj. do [...] lutego 2020 r. wniosek ten pozostawał niezałatwiony, a to oznacza, że postępowanie trwało niespełna dwa lata. Za nieobciążający Wójta Gminy P. Sąd uznał okres od [...] lipca 2018 r. do [...] sierpnia 2018 r. kiedy postępowanie administracyjne pozostawało zawieszone.

Prawdą jest – co akcentuje Wójt Gminy P. – że Skarżąca jest regularnie informowana o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Odnosząc się jednak do tego argumentu należy wyjaśnić, że badając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd nie mógł ograniczyć się do samego tylko ustalenia, czy w sprawie wydano zawiadomienie o którym mowa w art. 36 k.p.a. ale musiał dokonać zasadności wydania tego zawiadomienia w kontekście konkretnych okoliczności badanej sprawy. Sąd musiał ustalić jakie przyczyny wskazano jako uzasadniające przedłużenie terminu załatwienia sprawy i ocenić zasadność czynności, które były podejmowane pomiędzy wydaniem takiego zawiadomienia, a wydaniem decyzji kończącej postępowanie w danej instancji.

W badanej sprawie - trzynaście razy - informowano Skarżącą o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Miało to miejsce:[...] kwietnia 2018 r. (k. 83 akt adm.), [...] maja 2018 r. (k. 242 akt adm.), [...] czerwca 2018 r. (k.284 akt adm.), [...] lutego 2019 r. (k. 637 akt adm.), [...] marca 2019 r. (k. 663 akt adm.), [...] kwietnia 2019 r. (k. 686 akt adm.), [...] maja 2019 r. (k. 705 akt adm.), [...] czerwca 2019 r. (k. 724 akt adm.), [...] lipca 2019 r. (k. 742 akt adm.), [...] sierpnia 2019 r. (k. 760 akt adm.), [...] września 2019 r. (k. 779 akt adm.), [...] października 2019 r. (k. 798 akt adm.), [...] listopada 2019 r. (k. 816 akt adm.).

Jako przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie wskazywano:

- "konieczność uzyskania wszystkich wymaganych opinii organów współdziałających" (k. 83 akt adm.),

- "analizę dokumentacji, skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność kontynuacji postępowania z uwagi na opinię organów współdziałających" (k. 242 oraz k. 284 akt adm.),

- "skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność uzyskania nowych opinii organów współdziałających względem nowego materiału dowodowego" (k. 637, k. 663, k. 686 akt adm.),

- "skomplikowany charakter sprawy oraz analizę zgromadzonej dokumentacji" (k. 705, k. 742, k. 760, k. 779, k. 798, k. 816 akt adm.).

Analiza akt sprawy wskazuje, że Wójt Gminy P. kilkukrotnie zwracał się do organów opiniujących, przy czym wystąpienie z dnia [...] lutego 2019 r. (k. 520 akt adm.) zostało uzasadnione wniesionymi "uwagami w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa oraz odpowiedzią Inwestora stanowiącymi nowy materiał dowodowy w prowadzonym postępowaniu". Mając na uwadze argumentację odpowiedzi na skargę należy wskazać, że sprzeciw społeczności lokalnej nie stanowi w żadnym przypadku normatywnej podstawy wydania decyzji środowiskowej. Organ wydający decyzję środowiskową ma obowiązek zapewnić udział społeczności lokalnej w tym postępowaniu administracyjnym, która może składać uwagi i wnioski, a w jaki sposób zostały one wzięte pod uwagę właściwy organ musi wyjaśnić - w uzasadnieniu decyzji - środowiskowej. Stanowisko społeczeństwa organ ocenia na podstawie zgłoszonych uwag i wniosków oraz ustaleń raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnie proponuje inwestorowi inny wariant realizacji tego przedsięwzięcia (por. wyrok z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. II OSK [...]). W konsekwencji nie znajdowało uzasadnienia prawnego kierowanie do organów opiniujących kolejnego już wystąpienia o wyrażenie opinii, z tej przyczyny że do sprawy wpłynęły uwagi społeczeństwa dotyczące planowanego przedsięwzięcia. Należy z resztą zauważyć, że bezzasadności ponownego wystąpienia o wydanie opinii dali wyraz: Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. (k.695 akt adm.) oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (k. 684 akt adm.). Nie budzi wątpliwości Sądu, że działanie Wójta Gminy P. w tym zakresie nie znajdowało uzasadnienia ani prawnego, ani faktycznego, natomiast wpłynęło na wydłużenie postępowania.

Ponadto Wójt Gminy P. z uwagi skomplikowany charakter sprawy oraz analizę zgromadzonej dokumentacji" przedłużał postępowanie:

- zawiadomieniem z [...] maja 2019 r. (k. 705 akt adm.) do [...] czerwca 2019 r. i w tym okresie w aktach sprawy zamieszczono wyłącznie notatkę służbową (k. 723 akt adm.) dotyczącą nasilających się konfliktów społecznych (które nie zostały jednak udokumentowane) oraz prowadzonych analiz prawnych (które też nie zostały udokumentowane);

- zawiadomieniem z [...] czerwca 2019 r. (k. 724 akt adm.) do [...] lipca 2019 r. – w tym okresie nie udokumentowano – żadnej – aktywności organu;

- zawiadomieniem z [...] lipca 2019 r. (k. 742 akt adm.) do [...] sierpnia 2019 r. – w tym okresie nie udokumentowano – żadnej – aktywności organu;

- zawiadomieniem z [...] sierpnia 2019 r. (k. 760 akt adm.) do [...] września 2019 r. i w tym okresie w aktach sprawy zamieszczono wyłącznie notatkę służbową (k. 723 akt adm.) dotyczącą zgłaszanych "ustnie i telefonicznie" uwag (k. 778 akt adm.). Uwagi te nie zostały jednak w żaden sposób udokumentowane.

- zawiadomieniem z dnia [...] września 2019 r. (k. 779 akt adm.) do [...] października 2019 r. i w tym okresie w aktach sprawy zamieszczono wyłącznie notatkę służbową (k. 797 akt adm.) dotyczącą stale wpływających sprzeciwów i potrzebą konsultacji prawnych, które jednak nie zostały – w żaden sposób – udokumentowane.

- zawiadomieniem z [...] października 2019 r. (k. 798 akt adm.) do [...] listopada 2019 r. – w tym okresie nie udokumentowano – żadnej – aktywności organu;

- zawiadomieniem z [...] listopada 2019 r. (k. 816akt adm.) do [...] grudnia 2019 r. – w tym okresie udokumentowano wystosowanie informacji o możliwości wnoszenia uwag.

Powyższe oznacza, że co najmniej od lutego 2019 r. w sprawie nie podjęto żadnej czynności procesowej, przybliżającej organ do wydania decyzji. Od maja 2019 r. do grudnia 2019 r. nie udokumentowano w istocie podejmowania jakichkolwiek czynności uzasadniających wydłużenie terminu czynności. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 133 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a jak się zasadnie wskazuje w orzecznictwie, sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z [...].02.2008 r., I OSK [...], Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). W tej sytuacji akta sprawy nie odzwierciedlają deklarowanej przez Wójta Gminy P. potrzeby wydłużania postępowania, przez okres ponad 6 miesięcy.

Mając na uwadze powyższe nie może budzić żadnych wątpliwości fakt prowadzenia przez Wójta Gminy P. przewlekle sprawy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu hodowli trzody chlewnej w istniejącym oraz projektowanym budynku o obsadzie (zdolności produkcyjnej) do [...] DJP zlokalizowanych w miejscowości S. P., gmina P., na terenie nieruchomości stanowiących działki nr ewid. [...] i [...] obręb S. P..

Z tej też przyczyny Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wójta Gminy P. do załatwienia wniosku Z. W. z [...] marca 2018 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku. Nie może przy tym budzić żadnych wątpliwości, że organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji (art. 104 § 1 k.p.a.).

Należało stwierdzić, że Wójt Gminy P. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszenie prawa. Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK [...], LEX nr 1218894). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. W okolicznościach badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Doszło bowiem do ponad rocznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy, przy czym w toku postępowania przez okres ponad pół roku nie udokumentowano podejmowania żadnych czynności, a przedłużanie terminu załatwienia sprawy nie było uzasadnione żadnymi obiektywnymi przesłankami. W tej sytuacji należało stwierdzić, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania i rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 pkt 3 i 1a p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 2 i 3 sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Według tego przepisu, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z obwieszczenia Prezesa GUS z dnia [...] lutego 2019 r. (Dz. Urz. Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski z dnia [...] lutego 2019 r., poz. 201), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło [...] złotych. Skarżąca domagała się przyznania połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania. W związku z tym Sąd uznał, że zaszły przesłanki przyznania od Wójta Gminy P. na rzecz Z. W. sumy pieniężnej, jednak nie kwocie żądanej ale w wysokości [...] zł, która to kwota, zważywszy na postawę wnioskodawczyni w toku prowadzonego postępowania oraz uzasadnienie jej wniosku spełni swoją funkcję kompensacyjną za negatywne przeżycia wynikające z przewlekle prowadzonego postępowania i w tym zakresie Sąd orzekł jak w pkt. 4 sentencji wyroku. Ustalając wysokość tej kwoty Sąd miał na uwadze w szczególności, że jakkolwiek Skarżąca podnosi, że nie może ona rozpocząć kolejnego etapu inwestycyjnego, to sama z ponagleniem wystąpiła dopiero [...] grudnia 2019 r., a więc 1,5 roku po złożeniu wniosku. Wcześniej (również w okresie ponad półrocznego milczenia organu) nie podejmowała natomiast żadnych działań w związku z przewlekłością Wójta Gminy P..

O należnych Skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.). Na zasądzoną od organu kwotę składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz kwota [...]zł należnych z tytułu kosztów zastępstwa procesowego i [...] zł uiszczone tytułem opłaty od pełnomocnictwa.