Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1797/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 § 1 w zw. z art. 27c, art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (zwany dalej również: "organem egzekucyjnym") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec A.S. (zwanego dalej: "Skarżącym") na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] z dnia 29 stycznia 2013 r. wystawionych przez P. S.A. obejmujących należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r. w łącznej kwocie należności głównej 1.059,10 zł powiększonej o należne odsetki za zwłokę.

Następnie na podstawie zawiadomienia z dnia 2 maja 2013 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym w Zakładzie Emerytalno-Rentowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Zakładowi Emerytalno-Rentowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Skarżącemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 8 maja 2013 r. W odpowiedzi na skierowane zawiadomienie o zajęciu Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pismem z dnia 21 maja 2013 r. poinformował, iż zadłużenie zostanie przekazane w dwóch ratach: w miesiącu lipcu i sierpniu 2013 r.

Pismem z dnia 14 maja 2013 r. Skarżący złożył do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec niego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie wszystkich dokonanych czynności egzekucyjnych oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. Skarżący wskazał w uzasadnieniu, że skoro obowiązek płacenia abonamentu powstaje z mocy prawa i brak jest w tym przypadku decyzji stanowiącej podstawę tego obowiązku, to konieczne jest co najmniej wskazanie, iż dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Brak tych informacji stanowi podstawę zarzutu opartego na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.e.a." Zdaniem Skarżącego, podjęte postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych jedynie na zobowiązanego stanowi naruszenie art. 27 § 1 w zw. z art. 27c u.p.e.a. Ponadto egzekucja ta została podjęta w zakresie obowiązku częściowo przedawnionego, gdyż zobowiązanie za okres styczeń 2008 r. - kwiecień 2010 r. uległo już przedawnieniu.

Organ egzekucyjny mając na uwadze wniesione przez Skarżącego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiesił realizację przesłanego zajęcia świadczenia Skarżącego do odwołania. Jednocześnie, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., pismem z dnia 24 maja 2013 r., przekazał zarzuty złożone przez Skarżącego do wierzyciela P. S.A., celem zajęcia stanowiska oraz wydania postanowienia w tej sprawie.

Wierzyciel P. S.A. postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. uznał zarzuty dotyczące niespełnienia przez ww. tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz przedawnienia zobowiązania, za nieuzasadnione. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela, które organ odwoławczy - Dyrektor Centrum Obsługi Finansów rozpatrzył postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., uchylając w całości zaskarżone postanowienie z dnia 22 września 2014 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie wierzyciel P. S.A. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. uznał zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych za nieuzasadnione. W uzasadnieniu powołał podstawę prawną żądania egzekwowanego obowiązku oraz wskazał, że rejestracja odbiorników rtv używanych pod adresem: ul. [...] zgłoszona została na imię i nazwisko Skarżącego. Dokonana rejestracja potwierdza natomiast spełnienie ustawowego obowiązku zgłoszenia posiadanych odbiorników w celu regulowania opłat abonamentowych. Ponadto wierzyciel odnosząc się do zarzutu przedawnienia części egzekwowanego obowiązku, potwierdził wymagalność egzekwowanego obowiązku.

Skarżący zaskarżył następnie ponownie postanowienie wierzyciela P. S.A. wnosząc pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. zażalenie do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, który postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela.

Następnie organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów, postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. oddalił zarzuty przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz niespełnienia przez ww. tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., jako nieuzasadnione.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem nadzoru") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że organ egzekucyjny nie przeprowadził w sposób dostateczny postępowania wyjaśniającego w sprawie i w wydanym rozstrzygnięciu pominął zarzut naruszenia art. 27 § 1 w zw. z art. 27c u.p.e.a., tj. podjęcia egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka.

Organ egzekucyjny po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. oddalił zarzuty Skarżącego dotyczące przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., jako nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ egzekucyjny odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania za okres od stycznia 2008 r. do kwietnia 2010 r. opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powołał stanowisko wierzyciela, które zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., jest dla organu egzekucyjnego wiążące w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do zarzutu niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny po analizie przedmiotowych tytułów wykonawczych uznał, iż spełniają one wszystkie wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Ponadto wyjaśnił, że prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało skierowane do majątku osobistego zobowiązanego zgodnie z wystawionymi tytułami wykonawczymi. W powyższej sprawie nie jest prowadzone egzekucja z majątku wspólnego małżonków, zatem nie mają zastosowania przepisy art. 27c u.p.e.a.

Następnie Skarżący złożył pismem z dnia 6 lutego 2017 r. zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie przez organ nadzoru zarzutów podniesionych przez niego w piśmie z dnia 14 maja 2013 r. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że jego zdaniem przedmiotowe tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż przy egzekucji przedmiotowego obowiązku powstającego z mocy prawa konieczne jest wykazanie, iż dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i przedstawienie dokumentu to potwierdzającego. Jednocześnie w tytułach wykonawczych został wskazany sam zobowiązany, co tym samym narusza art. 27e u.p.e.a., gdyż przedmiotowa egzekucja została podjęta z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka. Skarżący zarzucił też, że zaskarżone postanowienie narusza art. 124 § 2 w zw. z art. 126 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – zwanej dalej: "k.p.a.", z uwagi na brak należytego wyjaśnienia i uzasadnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia.

Organ nadzoru po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu organ nadzoru powołując się na treść art. 33 § 1 oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1 - 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ nadzoru wyjaśnił też, że organ egzekucyjny przed podjęciem egzekucji organ egzekucyjny, zgodnie z przepisem art. 29 § 1 u.p.e.a., bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Organ nadzoru zauważył następnie, że organ egzekucyjny przesłał zarzuty Skarżącego do wierzyciela P. S.A., celem uzyskania stanowiska wymaganego przepisem art. 34 § 1 u.p.e.a. Wierzyciel rozpatrzył wniesione przez Skarżącego zarzuty niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. oraz przedawnienia zobowiązania, wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym uznał przedmiotowe zarzuty za nieuzasadnione. Wskazane postanowienie, na skutek zażalenia wniesionego przez Skarżącego, zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, który wydając w dniu 28 września 2016 r. ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela z dnia [...] czerwca 2015 r. Następnie organ egzekucyjny na podstawie ostatecznego stanowiska wierzyciela, rozpatrując zarzuty Skarżącego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do nr [...] wystawionych przez P. S.A., wydał na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. zaskarżone postanowienie, uznając zarzuty przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz niespełnienia w ww. tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., za nieuzasadnione.

Następnie organ nadzoru nawiązując do podniesionego przez Skarżącego zarzutu przedawnienia należności za okres od stycznia 2008 r. do kwietnia 2010 r. zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego w kwestii oceny zasadności tego zarzutu, który wskazując na wiążące stanowisko wierzyciela wyjaśnił, iż należności z tytułu opłat abonamentowych i obowiązek rejestrowania odbiorników RTV wynikają wprost z ustawy o opłatach abonamentowych, a więc mają charakter administracyjny, do których stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w przypadku opóźnienia w uiszczeniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – zwanej dalej: "O.p." Zatem zgodnie z art. 70 § 1 O.p., wskazane zaległości przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W powyższej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego Skarżącego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Organ nadzoru odnotował też, że organ egzekucyjny rozpatrując zarzut Skarżącego oparty o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w zakresie swojego rozstrzygnięcia jest zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia 28 września 2016 r. W konsekwencji jeżeli wierzyciel twierdzi, że obowiązek nie uległ przedawnieniu, to rzeczą organu egzekucyjnego jest uznanie tego zarzutu za nie uzasadniony. Organ ten bowiem w tym zakresie nie może podważyć stanowiska wierzyciela. Organ nadzoru dodał też w tym miejscu, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, jest on również związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza bowiem podstawy do kontroli przez ten organ stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Organ nadzoru za uzasadnione uznał również stanowisko organu egzekucyjnego dotyczące zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia przez przedmiotowe tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27. Organ nadzoru wyjaśnił w tym miejscu, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest przywołanie przepisów, na podstawie których wydana została decyzja administracyjna, oraz oznaczenie samej decyzji, zaś gdy obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie tego przepisu. Organ nadzoru zauważył też, że w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, iż gdy egzekwowany obowiązek wynika z mocy prawa, powołanie jako podstawy prawnej aktu normatywnego z którego obowiązek wynika spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zdaniem organu nadzoru, analiza treści przywołanego przepisu nie pozwala na stwierdzenie, że przez wskazanie postawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie dokumentów potwierdzających zaistniałe w sprawie zdarzenia.

Końcowo organ nadzoru uznał również za niezasadny zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art. 27 w związku z art. 27c u.p.e.a. Organ nadzoru wyjaśnił, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych wystawionych przez P. S.A., obejmujących zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV, w których jako zobowiązany został wskazany Skarżący. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmując czynności mające na celu zaspokojenie roszczeń wierzyciela dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego zobowiązanego Skarżącego w Zakładzie Emerytalno-Rentowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Powyższe oznacza zdaniem organu nadzoru, że podjęte środki egzekucyjne zostały skierowane do majątku osobistego Skarżącego wskazanego w egzekwowanych tytułach wykonawczych, zaś wskazany przez niego przepis art. 27c u.p.e.a., nie ma zastosowania.

Skarżący zaskarżył następnie powyższe postanowienie organu nadzoru wnosząc skargę w piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r., w której zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1) art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nierozpatrzenie i nieprzedstawienie własnej oceny w odniesieniu do zarzutu przedawnienia, w sytuacji gdy w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny, co w konsekwencji oznacza, iż organ nadzoru powinien rozpatrzyć ten zarzut samodzielnie i w postanowieniu wydanym w przedmiotowej przedstawić własną ocenę,

2) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez uznanie tego zarzutu za niezasadny, podczas gdy egzekucja została podjęta w zakresie obowiązku częściowo przedawnionego, gdyż zobowiązanie za okres od stycznia 2008 r. do kwietnia 2010 r. uległo przedawnieniu,

3) art. 27 § 1 w zw. z art. 27c u.p.e.a., poprzez uznanie tego zarzutu za niezasadny, podczas gdy egzekucja została podjęta z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, zaś w tytule wykonawczym został wskazany sam zobowiązany, co tym samym rażąco narusza art. 27 § 1 w zw. z art. 27c u.p.e.a.,

4) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., poprzez uznanie tego zarzutu za niezasadny, podczas gdy egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł w swojej skardze o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia organu nadzoru oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego,

2) uchylenie na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] września 2016 r. oraz poprzedzającego go postanowienia P. S.A. z dnia [...] czerwca 2015 r.,

3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Zatem powołanie się przez organ egzekucyjny, a następnie przez organ nadzoru na postanowienie P. S.A. z dnia [...] września 2016 r., nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla powielenia przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela. Zdaniem Skarżącego, organ egzekucyjny nie uwzględnił, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Pozostające obecnie poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może zatem wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Zatem kwestie, w których zakresie organ egzekucyjny był przed dniem 15 sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego. W konsekwencji po zmianie stanu prawnego, tj. od dnia 15 sierpnia 2015 r., ciężar orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych został przeniesiony z wierzyciela na organ egzekucyjny. Skoro zatem w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie nowy stan prawny, to przy rozpatrywaniu zarzutu podniesionego przez Skarżącego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny powinien rozpatrzyć te zarzuty samodzielnie i przedstawić własną ocenę w postanowieniu wydanym w sprawie zarzutów egzekucyjnych.

Skarżący wskazał też, że wbrew twierdzeniom wierzyciela, jak również następnie organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wskazane przez niego zobowiązanie z tytułu opłaty abonamentowej uległo w części przedawnieniu, tj. za okres od stycznia 2008 do kwietnia 2010 r. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie 3-letni termin przedawnienia tejże należności. Skarżący zauważył, że zgodnie z art. 2 § 2 O.p., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa, natomiast regulacja dotycząca odsetek znajduje się w dziale III Ordynacji podatkowej. W opinii Skarżącego, w ten sposób ustawodawca zasygnalizował, iż tylko w odniesieniu do odsetek stosuje się dział III Ordynacji podatkowej. Skoro zatem art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych odsyła jedynie do części działu III Ordynacji podatkowej, tj. tylko co do odsetek, to a contrario oznacza, iż w pozostałym zakresie przepisy tego działu nie mają zastosowania, dlatego też stanowisko P. S.A., a w następstwie tego również organu egzekucyjnego i organu nadzoru, jest błędne. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było stosowanie działu III Ordynacji podatkowej w całości, to nie tworzyłby dodatkowej regulacji jedynie co do odsetek, gdyż przepisy działu III należałoby stosować w całości, zaś przepisy o odsetkach stanowią fragment tego działu. Dlatego też za prawidłową należy uznać wykładnię, zgodnie z którą Ordynację podatkową stosujemy tylko co do wysokości odsetek, natomiast w odniesieniu do przedawnienia zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego i tym samym 3-letni termin przedawnienia.

Skarżący wskazał też ponownie na zasadność jego zarzutu naruszenia art. 27 § 1 w zw. z art. 27c u.p.e.a. Zauważył, że w świetle treści art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Tymczasem przedmiotowa egzekucja została podjęta z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, zaś w tytule wykonawczym został wskazany sam zobowiązany, co tym samym rażąco narusza art. 27c u.p.e.a. Skarżący podkreślił, że w skład majątku wspólnego wchodzą m.in. wynagrodzenie, emerytura, renta inwalidzka oraz różnego rodzaju świadczenia socjalne i stypendia, co nie zostało dostrzeżone przez organ nadzoru, który zaniechał też jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie, czym naruszył również art. 124 k.p.a.

Skarżący wskazał też końcowo, że skoro obowiązek płacenia abonamentu powstaje z mocy prawa i brak jest w tym przypadku decyzji stanowiącej podstawę obowiązku, to konieczne jest co najmniej wykazanie, że dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i przedstawienie dokumentu to potwierdzającego. W przeciwnym wypadku P. S.A. mogłaby wystawić tytuł wykonawczy na każdą osobę fizyczną zamieszkującą na terenie kraju, bez względu na fakt zarejestrowania danego odbiornika. Dowód rejestracji odbiornika powinien być dołączony do wysłanego przed wszczęciem egzekucji upomnienia. Powyższe oznacza natomiast, że P. S.A. nie wykazała w niniejszej sprawie, że doszło do rejestracji na Skarżącego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i że jest on osobą obowiązaną do pokrycia opłat wynikających z tego tytułu. Skoro zatem brak jest dowodów potwierdzających rejestrację i nie zostały one wysłane do Skarżącego wraz z upomnieniem poprzedzającym przedmiotową egzekucję, to nie ma jakichkolwiek możliwości do obciążenia Skarżącego opłatą abonamentową, którą obowiązane są uiszczać wyłącznie osoby, na które zarejestrowany został odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny. Tym samym zarzut, którego podstawę stanowi art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. jest uzasadniony.

Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznanej sprawie było postanowienie organu nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym w administracji utrzymujące w mocy, na skutek zażalenia wniesionego przez Skarżącego, postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu zarzutów wniesionych przez Skarżącego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] z dnia 29 stycznia 2013 r. wystawionych przez P. S.A., obejmujących należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r.

Odnosząc się do pierwszego spośród podniesionych przez Skarżącego w jego skardze zarzutów należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zauważyć w tym miejscu należy, że w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), którą m.in. nadano wskazaną treść powołanemu wyżej przepisowi 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., podkreślono, iż postanowienia te mają charakter incydentalny. Wskazano także, iż w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja). Natomiast sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może i powinien odnieść się również do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego jego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać za niezasadny zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nierozpatrzenie i nieprzedstawienie przez organ nadzoru własnej oceny w odniesieniu do podniesionego przez Skarżącego zarzutu przedawnienia.

Odnosząc się natomiast do drugiego spośród podniesionych przez Skarżącego zarzutów należy wskazać, że do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy przepis art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decydujące w tym zakresie znaczenie ma charakter opłaty abonenckiej, który został określony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (OTK-A 2010/3/22). Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, jednym z obowiązków ciążących z mocy Konstytucji RP na "każdym" jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji), natomiast nakładanie danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji). Wyrażenie "ciężary i świadczenia publiczne" ma najszerszy zakres znaczeniowy, z kolei "daniny publiczne" są kategorią "świadczeń publicznych". Daniny te to świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych, a zaliczają się do nich podatki, rozmaite opłaty oraz cła, a także abonament RTV (patrz: pkt VI.1.4. uzasadnienia).

Przedstawione powyżej stanowisko Trybunału Konstytucyjnego pozwala zatem przenieść rozważania dotyczące opłaty za abonament na grunt prawa daninowego, a konkretnie podstawowego dla tej materii aktu prawnego rangi ustawowej, jakim jest Ordynacja podatkowa. Przepis art. 2 O.p. regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 pkt 1 ustawy (czyli organy podatkowe). Objęcie opłaty za abonament przepisem art. 2 § 2 O.p. oznacza, że do tej opłaty stosuje się przepisy działu III tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że stosuje się także art. 70 § 1 O.p., który odnosi się do biegu terminu przedawnienia zobowiązania powstającego z mocy prawa. Pogląd ten znajduje tym bardziej uzasadnienie, że obowiązek ponoszenia tej daniny publicznej powstaje z mocy prawa, po wystąpieniu zdarzenia jakim jest rejestracja odbiornika. Jednocześnie stosownie do art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że ciążąca na Skarżącym należność z tytułu abonamentu RTV za poszczególne miesiące 2008 roku, stosownie do treści art. 70 § 1 O.p. uległaby przedawnieniu z końcem 2013 roku. Jednakże jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z dnia 2 maja 2013 r. zajęcia prawa majątkowego Skarżącego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym w Zakładzie Emerytalno-Rentowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Zakładowi Emerytalno-Rentowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Skarżącemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych - w dniu 8 maja 2013 r., co nakazuje uznać, że stosownie do treści art. art. 70 § 4 O.p. doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia ciążących na Skarżącym należności z tytułu abonamentu RTV za cały okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r. W konsekwencji za niezasadny należy uznać zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia przez organ nadzoru przepisu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Za niezasadny Sąd uznał również trzeci spośród podniesionych przez Skarżącego zarzutów, dotyczący naruszenia przepisu art. 27 § 1 w zw. z art. 27c u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, na podstawie tytułu wykonawczego, w którym został wskazany sam zobowiązany. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmując czynności mające na celu zaspokojenie roszczeń wierzyciela dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego zobowiązanego Skarżącego w Zakładzie Emerytalno- Rentowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądów, emerytura jest świadczeniem o charakterze osobistym związanym z osobą uprawnionego, ponadto prawem o charakterze niezbywalnym. Oznacza to, że wierzytelność przysługuje wyłącznie emerytowi i należy do jego majątku osobistego, a nie małżonkom łącznie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 60/16, LEX nr 1254693). Biorąc powyższe pod uwagę należy więc uznać, że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny zostały skierowany do majątku osobistego zobowiązanego (Skarżącego) wskazanego w egzekwowanych tytułach wykonawczych, a tym samym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania wskazywany przez Skarżącego przepis art. 27c u.p.e.a., który stanowi że tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków wówczas, gdy egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych.

Sąd uznał również za niezasadny czwarty spośród podniesionych przez Skarżącego zarzutów, dotyczący naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., poprzez uznanie przez organ nadzoru zarzutu opartego na tym przepisie za niezasadny, podczas gdy egzekucja została podjęta na podstawie tytułów wykonawczych nie spełniających wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest przywołanie przepisów, na podstawie których wydana została decyzja administracyjna, oraz oznaczenie samej decyzji, zaś gdy obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie tego przepisu. W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że gdy egzekwowany obowiązek wynika z mocy prawa, powołanie jako podstawy prawnej aktu normatywnego z którego obowiązek wynika spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2229/11, LEX nr 1342100). Sąd zgadza się w tym miejscu ze stanowiskiem organu nadzoru, że analiza treści przepisu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie pozwala na stwierdzenie, iż przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie również dokumentów potwierdzających zaistniałe w sprawie zdarzenia. Poza tym - jak wskazuje organ nadzoru - z akt sprawy wynika, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wraz ze swoim postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. zawierającym stanowisko w sprawie zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów, przesłał Skarżącemu kopie następujących dokumentów: wniosku o rejestrację odbiornika, zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz potwierdzenia odbioru upomnienia (akta administracyjne – k. 71-73). Skarżący nie może więc twierdzić, że jest on przypadkową osobą na którą P. S.A. wystawiła przedmiotowe tytułu wykonawcze, bez uwzględnienia faktu rzeczywistej rejestracji na niego odbiornika RTV.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa pozwalających na uwzględnienie skargi.

Z tych powodów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.