Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 742/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2015 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. - utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2013 r. znak: [...] kierującą A. K. na egzamin kontrolny w celu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień kategorii B.

Organ wskazał, że decyzja pierwszoinstancyjna zapadła na wniosek Komendanta [...] Policji o sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, ponieważ A. K. przekroczył limit 24 punktów karnych. Organ zaznaczył, że w jego ocenie terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy jest termin trzech miesięcy, tj. do dnia [...] lutego 2014 r.

Organ odwoławczy odpowiadając w pierwszej kolejności na zarzut odwołania odnośnie nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 114 ust. 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazał, że zgodnie z art. 139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014, poz. 600 ze zm.) ustawa weszła w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. Ustawa w art. 125 pkt 10 lit. g uchyliła cały rozdział 2 i 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy czym w stosunku do przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, przepis art. 125 pkt 10 lit g wchodzi w życie dopiero 4 stycznia 2016 r.

W rozpatrywanej sprawie z wniosku Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2013 r. wynika, że A. K., w okresie do dnia [...] czerwca 2012 r. do [...] sierpnia 2012 r., otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego:

1. w dniu [...] lutego 2012 r. przekroczył dozwoloną prędkość od 11 do 20 km/h (2 punkty),

2. w dniu [...] czerwca 2012 r. przekroczył dozwoloną prędkość od 21 do 30 km/h (4 punkty),

3. w dniu [...] czerwca 2012 r. przekroczył dozwoloną prędkość od 31 do 40 km/h (6 punktów),

4. w dniu [...] sierpnia 2012 r. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego (10 punktów)

5. w dniu [...] sierpnia 2012 r. nie zastosował się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego (6 punktów).

Z powyższego wynika, że zaistniały uzasadnione wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy, a tym samym przesłanki do skierowania odwołującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wskazał również, że zgodnie z utrwaloną opinią doktryny prawa podstawą wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji może być również powtarzające się naruszenie przez kierującego przepisów ruchu drogowego, nawet jeżeli w określonym czasie nie przekroczył on dopuszczalnego limitu punktów karnych. Powtarzające się wykroczenia, zwłaszcza mające istotny wpływ na bezpieczeństwo ruchu, np. niestosowanie się do sygnałów i poleceń wydawanych przez osoby kierujące ruchem czy do ograniczeń prędkości, mogą rodzić uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji takiego klarującego. W omawianym przypadku podejrzenia co do kwalifikacji kierowcy potwierdza dodatkowo zgromadzona liczba punktów karnych (28). Znajomość i przestrzeganie przepisów przez kierowców są istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby znające zasady i przepisy ruchu drogowego, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy i jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo przypadkach. Stąd też i ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia kwalifikacji kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wówczas gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji jest dopuszczalne tylko w wyraźnie określonych w obowiązujących przepisach przypadkach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przesłanką taką jest m.in. zgromadzenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a w niniejszej sprawie kierujący zgromadził 28 punktów karnych. Mimo trudnej sytuacji życiowej odwołującego się, organ jest związany obowiązkiem skierowania osoby przekraczającej dozwolony limit punktów karnych na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Odnosząc się natomiast do kwestii wskazania terminu na wykonanie badania organ odwoławczy zauważa, iż brak jest podstaw prawnych do oznaczania w przedmiotowej decyzji terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W zaskarżonej decyzji termin został wskazany w uzasadnieniu decyzji, a zatem może on mieć jedynie charakter instrukcyjny. W przypadku niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w terminie określonym w uzasadnieniu decyzji, organ I instancji każdorazowo ocenia czy nie istnieją przesłanki do zastosowania dalej idących środków prawnych przewidzianych ustawą o kierującymi pojazdami, w tym m.in. cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wniósł A. K. wnosząc o jej uchylenie, o uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Wskazał, że decyzja organu I instancji nie zawiera prawidłowego uzasadnienia spełniającego wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji dokonał zaś tylko ogólnikowego uzasadnienia, opartego na znanym orzecznictwie, nie odnosząc się do zarzutów odwołania. Organ ten nie wyjaśnił wszechstronnie okoliczności sprawy, nie wziął pod uwagę interesu indywidualnego strony.

Skarżący wskazał też, że ma 74 lata i od 25 lat jest kierowcą, w tym czasie nie miał żadnego wypadku ani kolizji drogowej. Mieszka w Z., w której brak jest autobusów miejskich a do dworca kolejowego ma 1,5 km. Bez samochodu nie mógłby się dostać do lekarzy, pod opieką których się znajduje, żeby móc jeszcze żyć. Zdawanie w obecnych czasach egzaminu przy obecnych wymogach graniczy, dla człowieka słabego, z niemożliwością. Obecna sytuacja, która jest przedmiotem niniejszej sprawy jest powodem depresji skarżącego, która jednak nie ogranicza jego sprawności doprowadzenia pojazdów. Naruszenia przepisów spowodowane były przede wszystkim sytuacją losową skarżącego a nie nieznajomością przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r., orzekającą o skierowaniu A. K. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 139 pkt 3 w związku z art. 99 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014, poz. 600 ze zm.), ustawa ta weszła w życie w dniu 19 stycznia 2013 r. Ustawa ta w art. 125 pkt 10 lit. g uchyliła cały rozdział 2 i 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy czym w stosunku do przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, przepis art. 125 pkt 10 lit g wchodzi w życie dopiero 4 stycznia 2016 r.

Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut skarżącego odnośnie nieprawidłowo zastosowanego przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.

A zatem, zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Stosownie do art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów.

Stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1b Prawa o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że bezspornie, w okresie od [...] czerwca 2012 r. do [...] sierpnia 2012 r., skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w związku z czym otrzymał łącznie 28 punktów. Konsekwencją tego było skierowanie przez Komendanta [...] Policji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego.

Wskazać trzeba, że celem uregulowania zawartego w przywołanym wyżej przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Powyższe oznacza, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1732/13; publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. ustawy jednoznacznie i bezwarunkowo określa kto i kiedy "podlega" kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, nie pozostawiając żadnych wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru powinności poddania się sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano skutecznie ponad 24 punkty z tytułu naruszania zasad obowiązujących w ruchu drogowym. Z całą pewnością należy zatem przyjąć, że z chwilą przypisania 25 (lub większej liczby) punktów, starosta jest zobowiązany skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w czasie krótszym niż rok:

1. [...] lutego 2012 r. przekroczył dozwoloną prędkość od 11 do 20 km/h (2 punkty),

2. [...] czerwca 2012 r. przekroczył dozwoloną prędkość od 21 do 30 km/h (4 punkty),

3. [...] czerwca 2012 r. przekroczył dozwoloną prędkość od 31 do 40 km/h (6 punktów),

4. [...] sierpnia 2012 r. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego (10 punktów)

5. [...] sierpnia 2012 r. nie zastosował się do sygnałów i poleceń dawanych przez osoby uprawnione do kontroli ruchu drogowego (6 punktów).

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie bezspornie skarżący przekroczył dopuszczalną liczbę 24 punktów za naruszenia przepisów w ruchu drogowym w przewidzianym prawem czasie. Bezspornie nastąpiło to w czasie krótszym niż rok. Skarżący tego nie podważa.

Skarżący wyczerpał zatem przesłanki przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Prawidłowa wykładnia przepisów art. 130 ust. 1 oraz art. 114 Prawa o ruchu drogowym prowadzi do stwierdzenia, że kierowca po uzyskaniu 24 punktów, chcąc zachować uprawnienie do kierowania pojazdami, nie może uniknąć kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonej decyzji przyjęło, że w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów skierowanie kierowcę na kontrolny egzamin było prawidłowe i zasadne.

Kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Przepisy te mają na celu zagwarantowanie względnego poczucia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego.

W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające, spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres niezbędnych ustaleń.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.