Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 591/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 116 i art. 116b par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 20 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2021 roku sprawy ze skargi B. B. likwidatora P. sp. z.o.o w likwidacji w W. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] stycznia 2021r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021r. Nr [...] Zarząd Województwa działający jako Instytucja Zarządzająca [...] Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014 – 2020, dalej jako IZ [...]RPO 2014+ (dalej: organ) orzekł o odpowiedzialności wraz ze spółką P. sp. z o.o. w likwidacji likwidatora spółki w osobie B. B. (dalej: skarżący) za zaległości spółki powstałe z tytułu braku dokonania przez spółkę zwrotu dofinansowania określonego w decyzji nr [...] wydanej [...] października 2018r. przez Zarząd Województwa wobec spółki, będącej beneficjentem projektu pod nazwą "Mniej obcy język obcy", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 – 2020, Oś Priorytetowa 8 "Edukacja", Działanie 8.2 "Uczenie się przez całe życie" (umowa nr [...]), w kwocie:

- [...] zł – należność główna,

- [...] zł – odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych od [...] sierpnia 2017r. (przekazania refundacji w wysokości [...] zł) do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie, tj. do dnia [...] stycznia 2021r. włącznie.

W decyzji wskazano termin zwrotu należności i obowiązek zapłaty odsetek w razie niedotrzymania terminu płatności.

W uzasadnieniu organ podał, że [...] kwietnia 2016r. zawarł z C. sp. z o.o ( obecnie P. sp. z o.o. w likwidacji) z siedzibą w [...] umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Mniej obcy język obcy" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 – 2020. Całkowita wartość projektu będąca jednocześnie łączną wartością kosztów kwalifikowanych projektu wynosiła [...] zł. Beneficjent miał prawo do dofinansowania w wysokości [...] zł, w tym ze środków europejskich w kwocie [...]zł, co stanowiło 85 % kosztów kwalifikowanych projektu oraz ze środków dotacji celowej w kwocie [...]zł, co stanowiło nie więcej niż 5 % kosztów kwalifikowanych projektu. Ponadto beneficjent zobowiązany był do pokrycia wkładu własnego w wysokości [...] zł, co stanowiło nie mniej niż 5 % wydatków kwalifikowanych projektu.

Zgodnie z umową projekt miał być realizowany w terminie od [...] marca 2016r. do [...] listopada 2017r. W trakcie realizacji projektu IZ [...]RPO 2014+ przekazał [...] lipca 2016r. spółce zaliczkę w wysokości [...] zł oraz [...] sierpnia 2017r. refundację w wysokości [...] zł.

Oświadczeniem o rozwiązaniu umowy z [...] września 2017r. IZ [...]RPO 2014+ na podstawie § 25 ust. 2 pkt 7 umowy rozwiązała ze spółką umowę z zachowaniem 14 – sto dniowego okresu wypowiedzenia, tj. 14 dni kalendarzowych od momentu doręczenia przedmiotowego pisma. Umowa została rozwiązana z uwagi na przekazaną przez spółkę informację o postawieniu spółki w stan likwidacji, zmianę organu prowadzącego sieć szkół dla dorosłych C. z C. sp. z o.o. na Fundację [...]. W ocenie organu nie było podstaw do wyrażenia zgody na kontynuowanie projektu przez fundację. IZ [...]RPO 2014+ wskazała, że spółka zgodnie z § 27 ust. 2 umowy, miała prawo do wydatkowania wyłącznie tej części otrzymanej transzy dofinansowania, odpowiadającej prawidłowo zrealizowanej części projektu. W związku z powyższym IZ [...]RPO 2014+ poinformowała spółkę o konieczności przedstawienia rozliczenia otrzymanej transzy dofinansowania w formie wniosku o płatność, w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy oraz jednocześnie zwrotu niewykorzystanej części dofinansowania. IZ [...]RPO 2014+ poinformowała również spółkę, iż w przypadku niedokonania rozliczenia w terminie oraz niezwrócenia nierozliczonego dofinansowania uruchomiona zostanie procedura odzyskiwania środków, określona w § 13 umowy, odwołująca się do przepisów u.f.p.

Oświadczenie zostało doręczone beneficjentowi [...] września 2017r. Umowa została rozwiązana ze skutkiem na [...] października 2017r.

Beneficjent przedłożył końcowy wniosek o płatność, jednakże wszystkie wskazane w tym wniosku wydatki uznane zostały przez IZ [...]RPO 2014+ za niekwalifikowane. Z uwagi na nieosiągnięcie wskaźnika "Liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie", IZ [...]RPO 2014+ podjęła decyzję o zastosowaniu reguły proporcjonalności do nieosiągniętego w ramach projektu wskaźnika, co skutkowało uznaniem kwoty [...]zł jako kwoty do zwrotu wraz z odsetkami.

Pismem z dnia [...] lutego 2018r. IZ [...]RPO 2014+ wezwała spółkę do zwrotu kwoty głównej w wysokości [...] zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] sierpnia 2017r. (dzień przekazania refundacji w wysokości [...] zł) do dnia dokonania zwrotu. Wezwanie do zwrotu zwrócono do IZ [...]RPO 2014+ z adnotacją Poczty Polskiej S.A. " zwrot, nie podjęto w terminie".

Zwrot otrzymanego dofinansowania nie został przez spółkę dokonany, w związku z czym organ wszczął postępowanie w przedmiocie środków przez beneficjenta.

Decyzją z [...] października 2018r. nr [...] organ określił kwotę do zwrotu przez beneficjenta w kwocie [...]zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] sierpnia 2017r. do dnia dokonania zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Decyzja ta została doręczona w trybie doręczenia zastępczego [...] listopada 2018r. i stała się ostateczna [...] grudnia 2018r. Beneficjent nie dokonał zwrotu środków w wyznaczonym w decyzji terminie, tj. do [...] grudnia 2018r.

IZ [...]RPO 2014+ jako wierzyciel na podstawie art. 15 § 1 i art. 6 ustawy z [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skierowała do spółki upomnienie nr [...] z [...] grudnia 2018r. wzywające do uregulowania należności określonych w/w decyzją oraz kosztów upomnienia w wysokości [...] zł. Upomnienie nie zostało odebrane przez beneficjenta. Przesyłka była dwukrotnie awizowana. Na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. została uznana za skutecznie doręczoną.

Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] marca 2019r. wystawionego przez IZ [...]RPO 2014+ Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] wszczął i prowadził wobec majątku spółki administracyjne postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny pismem z [...] marca 2020r. zawiadomił IZ [...]RPO 2014+ jako wierzyciela o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie w/w tytułu wykonawczego wskazując, że mimo wielokierunkowo podejmowanych działań zmierzających do wyegzekwowania należności, nie ustalił majątku, do którego możliwe byłoby skierowanie skutecznej i uzasadnionej ekonomicznie egzekucji, wskazując na podjęte działania ustalające kondycję finansową spółki. Organ egzekucyjny na wniosek IZ [...]RPO 2014+ uwzględniający przedstawione przez organ egzekucyjny okoliczności faktyczne wydał postanowienie nr [...] z [...] kwietnia 2020r. w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji z uwagi na brak znanego majątku spółki, do którego prowadzić można skuteczną egzekucję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki [...] stycznia 2017r. podjęło uchwałę w sprawie rozwiązania spółki po przeprowadzeniu likwidacji. Kolejną uchwałą z tego samego dnia na prezesa spółki powołano K. P. i uchwałą nr [...] z tego samego dnia wchodzącą w życie [...] lutego 2017r. powołano K. P. na likwidatora spółki. [...] grudnia 2017r. w Krajowym Rejestrze Sądowym spółki dokonano wpisu zmiany nazwy spółki z "C. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZILNOŚCIĄ" na "P. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ".

Uchwałą z [...] stycznia 2018r. Zgromadzenie Wspólników P. sp.z o.o. odwołało K. P. z funkcji likwidatora z dniem [...] grudnia 2017r., tj. z dniem jego rezygnacji oraz powołano na funkcję likwidatora z dniem [...] stycznia 2018r. M. K..

[...] maja 2018r. w Krajowym Rejestrze Sądowym dokonano zmiany nazwy spółki na P. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ W LIKWIDACJI.

[...] czerwca 2018r. Zgromadzenie Wspólników spółki podjęło uchwałę o powołaniu B. B. na likwidatora spółki z dniem [...] czerwca 2018r.

[...] marca 2019r. dokonano wpisu w KRS danych likwidatora B. B..

[...] kwietnia 2019r. wykreślono z KRS dane likwidatora M. K. w związku ze złożoną przez nią z dniem [...] lutego 2018r. rezygnacją z funkcji likwidatora spółki.

Organ wszczął postępowanie zmierzające do wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności likwidatora spółki w osobie skarżącego za zaległości powstałe w związku z brakiem dokonania przez spółkę zwrotu kwoty określonej w decyzji, której termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków likwidatora spółki.

Organ podał, że B. B. powołany na likwidatora spółki z dniem [...] czerwca 2018r. pełnił obowiązki likwidatora spółki w okresie gdy upływał termin płatności (zwrotu) kwoty dofinansowania określonej w decyzji. Organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwał do złożenia wyjaśnień. W toku postępowania pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nieuzasadnione jest ewentualne utożsamianie momentu powstania solidarnej odpowiedzialności wraz ze spółką z momentem upływu terminu płatności zobowiązania wynikającego z decyzji organu o zwrocie środków.

Organ wyjaśnił, że w przypadku [...]RPO właściwy w sprawie wydania decyzji administracyjnej jest Zarząd Województwa, w imieniu którego samą decyzję podpisuje Marszałek Województwa [...], w decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków Zarządu Województwa, którzy biorą udział w posiedzeniu Zarządu, którego przedmiotem jest podjęcie określonej decyzji.

Zawarte w art. 67 ust. 1 u.f.p. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III o.p. nie oznacza automatycznego stosowania wszystkich przepisów działu III. Odpowiednie stosowanie tych przepisów polega na ich stosowaniu wprost, stosowaniu ich z odpowiednimi modyfikacjami, stosowaniu niektórych z tych przepisów, aż do całkowitego wykluczenia stosowania tych przepisów. Organ podał, że jednym z instrumentów prawnych pozwalających na skuteczne dochodzenie należności jest możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności za zobowiązania nie tylko podatnika – dłużnika (spółki), lecz także osób z nim związanych, tj. osób trzecich, które są określone w art. 107-117 b o.p.). Podał również, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy o.p. w brzmieniu obowiązującym w okresie, gdy upływał termin płatności zaległości. Natomiast przepisy u.f.p. i k.p.a. stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania niniejszej decyzji. Organ powołując treść art. 116 b § 1, 2 i 3 o.p. podał, że dla orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki konieczne jest wykazanie istnienia przesłanek pozytywnych, natomiast wystąpienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych uniemożliwia skuteczne orzeczenie o tej odpowiedzialności. Organ powołał również treść art. 108 § 1 i 2 pkt 2 lit a o.p., i art. 207 ust. 9 u.f.p. i wyjaśnił, że zgodnie z treścią decyzji spółka powinna była zwrócić dofinansowanie wraz z należnymi odsetkami jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji. Doręczenie zastępcze decyzji było skuteczne i nastąpiło [...] listopada 2018r. a decyzja stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 2018r. Z powyższego wynika, że termin płatności rozpoczynał bieg [...] grudnia 2018r., natomiast [...] grudnia 2018r. był ostatnim dniem terminu płatności. Spółka nie dokonała zwrotu w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego organ przyjął, że zgodnie z art. 51 § 1 o.p. w związku z art. 67 ust. 1 u.f.p. [...] grudnia 2018r. powstała zaległość podatkowa z tytułu braku dokonania przez spółkę zwrotu kwoty dofinansowania określonej w decyzji, gdyż upłynął określony w niej, a wynikający z art. 207 ust. 1 u.f.p., termin płatności zobowiązania. W związku z tym odpowiedzialność za zaległości spółki, których termin płatności upływał w okresie od [...] grudnia 2018r. do [...] grudnia 2018r., tj. w czasie likwidacji spółki, dotyczy osób, które pełniły obowiązki likwidatora.

W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił sposób wyliczenia należności głównej i odsetek.

Podał, że w sprawie wystąpiła bezskuteczność egzekucji. Na zaległości spółki – powstałe w związku z brakiem zwrotu kwoty określonej w decyzji wystawiony został [...] marca 2019r. tytuł wykonawczy nr [...] Wydane również zostało postanowienie w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji z uwagi na brak znanego majątku spółki, z którego prowadzić można skuteczną egzekucję.

Wystąpiła również druga przesłanka, a mianowicie pełnienie przez skarżącego obowiązków likwidatora w okresie upływu terminu płatności zobowiązania określonego decyzją, które przerodziło się w dochodzoną zaległość. Organ stwierdził, że spółka była zobowiązana do dokonania zwrotu dofinansowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji nr [...] Zarządu Województwa z [...] października 2018r., tj w terminie od [...] grudnia 2018r. do [...] grudnia 2018r. [...] grudnia 2018r. powstała więc zaległość z tytułu braku dokonania przez spółkę zwrotu kwoty dofinansowania określonej w decyzji. W związku z tym odpowiedzialność likwidatora spółki za zaległość powstałą w związku z brakiem zwrotu dofinansowania przez spółkę dotyczy osoby, która pełniła obowiązki likwidatora w spółce w okresie między [...] grudnia 2018r. a [...] grudnia 2018r., tj. w okresie upływu terminu płatności zobowiązania określonego decyzją.

W tym okresie funkcję likwidatora spółki pełnił B. B., powołany uchwałą zgromadzenia wspólników spółki z [...] czerwca 2018r.

Organ wskazał, że wykazanie przesłanek uwalniających likwidatora spółki od odpowiedzialności za zaległości spółki powstałe w czasie likwidacji spółki spoczywa na stronie postępowania. W związku z tym organ zwrócił się do strony o wykazanie, że zgłoszono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. Skarżący nie wskazał żadnej z przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki konieczne do orzeczenia o odpowiedzialności likwidatora spółki B. B. zości spółki z tytułu braku dokonania przez spółkę zwrotu kwoty dofinansowania określonej w decyzji oraz za odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych od tej zaległości.

W terminowo wniesionej skardze skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie norm prawa materialnego, tj.

- art. 116 b ordynacji podatkowej w zw. z art. 116 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 107 § 1, § 2 pkt 1 i 2 o.p. poprzez błędne ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że zachodzą przesłanki wskazane w tych przepisach uprawniające organ administracji do określenia solidarnej odpowiedzialności likwidatora spółki łącznie ze spółką za zobowiązania spółki pomimo, że nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności likwidatora spółki,

- art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, iż zaległość podatkowa powstała w chwili uprawomocnienia się decyzji o wysokości dotacji do zwrotu z dnia [...] października 2018r.

2. naruszenie norm prawa procesowego, tj.

- art.80 k.p.a. oraz art. 6-7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a poprzez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i w rezultacie dokonania błędnych ustaleń skutkujących przyjęciem, że skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność wraz ze spółką w sytuacji gdy zaległość podatkowa powstała gdy skarżący nie był likwidatorem spółki,

- art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, z uwagi na brak wskazania rozważenia prze organ w sposób kompleksowy i wszechstronny wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji i tym samym ma istotny wpływ na wynik sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podał, że nie zaistniały pozytywne przesłanki odpowiedzialności solidarnej likwidatora. Zdaniem skarżącego za moment powstania zobowiązania podatkowego należy przyjąć moment zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p. W przedmiotowej sprawie momentem tym było niezastosowanie się do zapisów umowy o dofinansowanie poprzez wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 187 u.f.p. a zatem jeszcze przed rozwiązaniem umowy o dofinansowanie a najpóźniej w momencie jej rozwiązania, tj. w dniu [...] września 2017r. Skarżący podał, ze spółka była pismem z [...] lutego 2018r. wezwana do zwrotu kwoty [...]zł z odsetkami od [...] sierpnia 2017r. w terminie 14 dni od doręczenia tego wezwania. W tych datach skarżący nie był likwidatorem spółki a zatem nie może być solidarnie ze spółką odpowiedzialny za przedmiotowe zobowiązanie. Skarżący powołując się na orzeczenia sądów podał, ze decyzja orzekająca o zwrocie środków przez beneficjenta nie jest decyzją konstytutywną , a deklaratoryjną, a zatem ma jedynie pomocniczy charakter i nie tworzy nowego stosunku prawnego. Podał, że nieuzasadnione jest utożsamianie momentu powstania zaległości podatkowej a w konsekwencji odpowiedzialności solidarnej likwidatora spółki z momentem upływu terminu płatności zobowiązania wynikającego z decyzji organu o zwrocie środków. Skarżący likwidator nie miał bowiem żadnego wpływu na powstanie zaległości podatkowej, zaś aktualne obciążanie go odpowiedzialnością za działania spółki w okresie poprzedzającym pełnienie funkcji przez niego należy uznać za nadużycie prawa. Skarżący podniósł również, że w sprawie nie została wykazana bezskuteczność egzekucji, gdyż organ egzekucyjny w ogóle do niej nie przystąpił a fakty ustalał na podstawie wcześniejszych postępowań, bez ich aktualizacji. Skarżący podał, że organ nie zastosował reguł oceny materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi podał, że są one nieuzasadnione. Wskazał, że dla objęcia odpowiedzialnością likwidatora spółki na mocy decyzji decydujące znaczenie ma wykazanie, że w czasie, kiedy powstała zaległość – dana osoba pełniła funkcję likwidatora. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, powołującym się na wyrok NSA z [...].06.2017r. (sygn. II GSK [...]), że znaczenie w sprawie ewentualnej odpowiedzialności ma moment powstania zobowiązania podatkowego jako moment zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p. Powoływany wyrok NSA w ogólne nie odnosi się do kwestii powstania zaległości, która powstaje w związku z niezapłaceniem należności wynikającej z decyzji administracyjnej w terminie w niej wskazanym, a odnosi się do kwestii przedawnienia i na gruncie tego problemu rozwija zagadnienie samego zobowiązania, bez wdawania się w problematykę powstania samej zaległości. Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie znaczenie ma to, kiedy powstała zaległość liczona jako niezapłacona w terminie należność wynikająca z decyzji o zwrocie dofinansowania przez beneficjenta. Zdaniem organu zaległość ta powstała w czasie, kiedy nie zapłacono w terminie należności wynikającej z decyzji administracyjnej o zwrocie dofinansowania i wówczas likwidatorem spółki był skarżący. Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 116 o.p. Podał, że zaistnienie okoliczności egzoneracyjnych wyłączających odpowiedzialność likwidatora winno zostać wykazane przez samego zainteresowanego, co nie nastąpiło. Zdaniem organu nie został również naruszony art. 207 ustawy o finansach publicznych. Ustawodawca w art. 207 ust. 1 u.f.p. uznał, że środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, bądź pobrane nienależnie lub w nienależnej wysokości, są środkami nienależnymi już od dnia przekazania tych środków beneficjentowi, nie zaś z upływem 14 dni od wydania decyzji ustalającej tę należność. Przepis ten nie był podstawą orzekania o solidarnej odpowiedzialności likwidatora. Zdaniem organu w decyzji o odpowiedzialności likwidatora nie ma podstaw do kwestionowania wcześniejszych ustaleń związanych z wysokością zadłużenia czy jego podstawą. Zdaniem organu Skarżący jest niekonsekwentny raz wskazując, że momentem decydującym o odpowiedzialności jest moment powstania zobowiązania a w innym miejscu skargi wskazując, że przesłanką odpowiedzialności likwidatora jest powstanie zaległości w momencie pełnienia przez niego funkcji. W ocenie organu skarżący nie miał racji wskazując, że nie miał wpływu na powstanie zobowiązania spółki a obciążanie go zaległością jest nadużyciem prawa. Skarżący miał bowiem wpływ na to, by wykazać okoliczności egzoneracyjne, czego zaniechał. W sprawie skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień ani nie wykazał ewentualnych przesłanek egzoneracyjnych. Organ podał, że istotne znaczenie w sprawie miał termin powstania zaległości, który miał miejsce w dacie pełnienia przez skarżącego funkcji likwidatora. Odnosząc się do zarzutu braku wykazania bezskuteczności egzekucji organ podał, że wbrew temu co twierdzi skarżący czynności przeprowadzone przez organ egzekucyjny pozwoliły na ustalenie, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna a organ wydający zaskarżoną decyzję doszedł do powyższej konkluzji na podstawie szczegółowej analizy całokształtu okoliczności sprawy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury organ wskazał, że skarżący powoływał orzeczenia sądów nie przenosząc ich w sposób konkretny na grunt niniejszej sprawy, co uniemożliwia odniesienie się do tych zarzutów. Zdaniem organu prowadzone postępowanie administracyjne nie uchybiało żadnym regułom postępowania a skarżący mimo wezwania nie brał w nim czynnego udziału.

Niniejsza sprawa na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) w związku z koniecznością rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę aktualną sytuację epidemiczną, powodującą, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, uwzględniając przy tym także zalecenia właściwych organów sanitarno – epidemiologicznych wydane wobec istotnego zagrożenia zakażeniem wirusem SARS – CoV – 2 oraz § 3 zarządzenia nr [...] Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] października 2020r. i zarządzenie nr [...] Prezesa WSA w Poznaniu z dnia [...] października 2020r. - została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony otrzymały zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, czemu nie sprzeciwiły się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny.

Organ w zaskarżonej decyzji wydanej m.in. na podstawie art. 116 i art. 116 b ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 800 ze zm., dalej: o.p.) orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze spółką P. sp. z o.o. w likwidacji za zaległości spółki powstałe z tytułu braku dokonania przez spółkę zwrotu dofinansowania określonego w decyzji nr [...] wydanej [...] października 2018r. przez Zarząd Województwa wobec spółki, będącej beneficjentem projektu pod nazwą "Mniej obcy język obcy", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014 – 2020, Oś Priorytetowa 8 "Edukacja", Działanie 8.2 "Uczenie się przez całe życie" (umowa nr [...]), w kwocie:

- [...] zł – należność główna,

- [...] zł – odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych od [...] sierpnia 2017r. (przekazania refundacji w wysokości [...] zł) do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie, tj. do dnia [...] stycznia 2021r. włącznie.

Skarżący likwidatorem spółki był w okresie od [...] czerwca 2018r. W okresie pełnienia przez niego funkcji likwidatora upływał termin płatności (zwrotu) kwoty dofinansowania określonej w decyzji z [...] października 2018r. Decyzja ta doręczona w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a) stała się ostateczna [...] grudnia 2018r. a termin dokonania zwrotu środków w niej wskazanych upływał z dniem [...] grudnia 2018r , w czasie którego likwidatorem był skarżący. Kwota wskazana w tej decyzji nie została zwrócona, wobec czego organ wydał zaskarżoną decyzję.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy zobowiązanie do zwrotu przedmiotowych środków powstało dopiero w wyniku wydania decyzji z [...] października 2018r., czy też wcześniej, to jest w momencie, kiedy spółka nie wywiązała się z zobowiązań, co skutkowało rozwiązaniem umowy o dofinansowanie, ewentualnie w dacie kierowania przez organ wezwania do zapłaty.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska organu. Zgodnie z artykułem 116b § 1 o.p likwidatorzy spółki, z wyjątkiem likwidatorów ustawionych przez Sąd odpowiadają za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie likwidacji. Z przepisu tego wynika, że odpowiedzialność likwidatora obejmuje zaległości z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków likwidatora. Stosując ten przepis odpowiednio do podlegających zwrotowi środków na finansowanie programów i projektów dniem powstaniem obowiązku zwrotu tych środków nie jest dzień wydania decyzji, na podstawie art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 869, dalej: u.f.p.), jak twierdził organ. Decyzja ta jest bowiem decyzją deklaratoryjną i określa kwotę do zwrotu, która wynika ze zdarzeń wcześniejszych, stanowiących przesłankę do zwrotu na podstawie art. 207 ustęp 1 u.f.p., to jest wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, pobranie środków nienależnie, lub w nadmiernej wysokości. Zobowiązanie do zwrotu środków nie powstaje więc jak wskazywał organ po doręczeniu decyzji z [...] października 2018r., i upływie terminu do płatności w niej wskazanego, tylko aktualizuje się już w momencie zaistnienia przesłanek z art. 207 ustęp 1 u.f.p. W przedmiotowej sprawie przesłanki z tego przepisu zaistniały w czasie, kiedy skarżący nie był likwidatorem spółki i nie miał żadnego wpływu na ich powstanie. Akt administracyjny w postaci ostatecznej decyzji orzekającej zwrot środków jest potrzebny w sytuacji, w której beneficjent nie zwrócił środków dobrowolnie i niezbędny jest tytuł wykonawczy, w oparciu, o który środki te mogą zostać odzyskane w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazany w art. 207 ustęp 1 u.f.p. upływ 14-dniowego terminu nie powoduje, iż wymienione w decyzji zobowiązanie przekształca się w zaległość. Jego upływ pozwala jedynie na wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do zaległości wskazanej w decyzji, która powstała już wcześniej z mocy prawa (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2021r. sygn. akt I GSK 1840/18).

Nie jest więc trafne stanowisko organu, zgodnie z którym zaległość powstała dopiero po wydaniu decyzji z [...] października 2018r. Decyzja ta, jak już wyżej wspomniano ma charakter deklaratoryjny, wydawana jest na podstawie art. 207 ustęp 9 u.f.p. po bezskutecznym upływie terminu, w którym wezwana spółka była zobowiązana do zwrotu środków. Jest to decyzja deklaratoryjna, w której organ stwierdza zaistnienie przesłanek określonych w art. 207 ustęp 1 u.f.p.. Na deklaratoryjny charakter tej decyzji jednoznacznie wskazuje również fakt, że w decyzji określa się termin, od którego nalicza się odsetki. Oznacza to, że omawiana decyzja nie kreuje nowego stosunku prawnego, ale stwierdza, że w przeszłości powstał stan uzasadniający jej wydanie i wiąże z nim określone konsekwencje w postaci zaistnienia odsetek. W przedmiotowej sprawie odsetki liczone były od [...] sierpnia 2017r.. Zaległość nie powstała więc, jak twierdzi organ dopiero po upływie 14-dniowego terminu wskazanego w decyzji z [...] października 2018r., a wcześniej, w okresie kiedy skarżący nie był likwidatorem spółki. Skarżący słusznie wskazywał, że nie miał wpływu na powstanie tej zaległości. Nie miał również możliwości kwestionowania podstawy jej ustalenia czy wysokości. Mógł ewentualnie podnosić zaistnienie przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 pkt 1 o.p. odnoszących się do zgłoszenia wniosku o upadłość czy wskazania mienia spółki, a więc nie związanych z powstaniem czy wysokością zaległości. W sytuacji kiedy podnosił, że nie był likwidatorem spółki w czasie kiedy powstała przedmiotowa zaległość nie było celowe podnoszenie przez niego zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych z w/w przepisu.

Tym samym zasadne było stanowiska skarżącego o naruszeniu w niniejszej sprawie art. 116b w zw. z art. 116 § 1 i 2 o.p. oraz art. 207 ustęp 1 u.f.p. w związku z artykułem 207 ustęp 9 punkt 1 u.f.p.. Wprawdzie przepis art. 207 u.f.p. nie stanowił wprost podstawy wydania zaskarżonej decyzji, jednakże znajdował zastosowanie do oceny spornej w niniejszej sprawie kwestii, a mianowicie ustalenia czy zaległość powstała dopiero w dacie wydania decyzji na podstawie art. 207 u.f.p., czy wcześniej.

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że rację miał skarżący, iż nie zostało wykazane, że zaległość powstała w czasie, kiedy pełnił funkcję likwidatora w spółce. Przy takim ustaleniu zbędne było odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 punkt 1a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzekł jak w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego poniesione w sprawie koszty, na które składał się uiszczony wpis i opłata od pełnomocnictwa. Wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego nie został złożony.