Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 805/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 pkt 16
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 czerwca 2020 r., nr (...) w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta (...) z dnia 20 marca 2020 r., którą organ I instancji po wznowieniu postępowania w sprawie uchylił własną decyzję z dnia 11 maja 2016 r., nr (...) oraz odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na A.K. na okres od 2016-04-01 do 2017-09-30 i przyznał prawo do świadczenia wychowawczego na M.K. na okres od 2016-04-01 do 2017-09-30.

Decyzję powyższą wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

P.K. w dniu 5 kwietnia 2016 r. zwrócił się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na drugie i kolejne dziecko: A.K. oraz M.K. , wskazując jako skład rodziny siebie, żonę i troje dzieci (W.K., A.K. oraz M.K. ). Decyzją z dnia 11 maja 2016 r. organ I instancji przyznał P.K. prawo do świadczenia wychowawczego na A.K. oraz M.K. . Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 30 maja 2016 r.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2020 r., organ I instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia 11 maja 2016 r., wskazując że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji a organowi nie znane w dniu jej wydania. Organ wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2019 r. otrzymał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 104/19, z uzasadnienia którego wynika odmienny stan faktyczny aniżeli wskazany przez stronę we wniosku P.K.. Ustalono bowiem w wyroku, że córka strony W.K. zamieszkuje wraz z matką, albowiem zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt (...) orzekającym rozwód pomiędzy skarżącym a K.W. wynika, iż wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią W.K. powierzono obojgu rodzicom z jednoczesnym ustaleniem miejsca pobytu małoletniej przy matce oraz zasądzono od ojca alimenty na rzecz W.

Organ I instancji stwierdził, że wynikający z powyższego wyroku stan faktyczny sprawy uniemożliwia zaliczenie córki W.K. do składu rodziny wnioskodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, dalej jako: "u.p.p"). Jest ona od rozwodu rodziców w 2007 r. dzieckiem pozostającym pod opieką matki i nie pozostaje pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Organ nie zaakceptował także twierdzenia strony co do tego, że córka W.K. jest na tyle samodzielna, że sama już decyduje o pobycie naprzemiennym i rodzicielski plan wychowawczy nie jest już stosowany, bowiem w obrocie prawnym nadal pozostaje wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt. (...) oraz ugoda sądowa zatwierdzona przez Sąd Rejonowy w W., sygn. akt (...), które są wiążące w zakresie sprawowania opieki przez rodziców nad małoletnią W.K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało na znane mu z urzędu sprawy o sygn. akt (...) i (...), dotyczące wniosku P.K. o przyznanie świadczenia wychowawczego na drugie i trzecie dziecko w rodzinie – A. i M. K. - na okres świadczeniowy 2017/2018. Kolegium podkreśliło, że we wniosku tym P.K. wskazał, iż nie ubiega się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie, którym według niego jest W.K. . Do wniosku dołączono kopię wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 listopada 2007 r. (...) orzekającego rozwód pomiędzy skarżącym i K.W. (matką W. ) oraz ustalającego miejsce pobytu dziecka stron przy matce i zasądzającego od ojca dziecka alimenty na rzecz dziecka, jak również kopię rodzicielskiego planu wychowawczego sporządzonego w drodze ugody pozasądowej w październiku 2014 r. W rodzicielskim planie wychowawczym zawartym przez rodziców W.K. ustalono zgodnie, że miejsce zamieszkania dziecka jest przy matce oraz ustalono kontakty ojca z dzieckiem - opieka ojca obejmuje piątki i weekendy oraz naprzemiennie dni świąteczne. Plan został zatwierdzony w drodze ugody sądowej w sprawie (...) zawartej przed Sądem Rejonowym w W. przez rodziców W.K. . Kolegium wskazało, że Burmistrz Miasta (...) decyzją z dnia 15 listopada 2017 r., nr (...) orzekł o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko A.K. w okresie świadczeniowym 2017/2018, gdyż w świetle przepisów art. 2 pkt 14 i 16 u.p.p. jest ona pierwszym dzieckiem w rodzinie. Decyzją z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt (...) Kolegium utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesiona przez P.K. na decyzję Kolegium z dnia 11 grudnia 2018 r. została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 104/19.

Kolegium podniosło, że istotną dla sprawy okolicznością faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji pierwotnej, tj. w dniu 11 maja 2016 r., a nieznaną organowi w chwili wydania tej decyzji było to, że W.K. po rozwodzie rodziców w 2007 r. jest dzieckiem pozostającym pod opieką matki i nie pozostaje pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Okoliczności te ujawniły się dopiero w dniu 14 sierpnia 2017 r., kiedy P.K. złożył w siedzibie organu I instancji kopię wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 listopada 2007 r. (...) orzekającego rozwód pomiędzy wnioskodawcą i K.W. (matką W. ) oraz ustalającego miejsce pobytu dziecka stron przy matce i zasądzającego od niego alimenty na rzecz dziecka, jak również kopię rodzicielskiego planu wychowawczego zatwierdzonego w drodze ugody pozasądowej, z którego nie wynika jednak naprzemienne sprawowanie opieki przez oboje rodziców w sposób naprzemienny. Kolegium stwierdziło, że okoliczność ta miała wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego na A.K., która w świetle przepisów art. 2 pkt 14 i 16 u.p.p. jest pierwszym, a nie drugim dzieckiem w rodzinie wnioskodawcy, w związku z czym nie przysługuje na nią świadczenie wychowawcze. Kolegium podkreśliło, że wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 104/19 zawiera wiążącą ocenę prawną co do tego, że W.K. w okresie pomiędzy rozwodem rodziców, a dniem 30 września 2018 r. nie pozostawała pod opieką naprzemienną obojga rodziców, w związku z czym nie wchodziła w skład rodziny wnioskodawcy w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.

Wskazując na powyższe Kolegium stwierdziło, że decyzja ostateczna z dnia 11 maja 2016 r. jako dotknięta wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. została uchylona prawidłowo, zaś zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ I instancji zobowiązany był do jednoczesnego rozstrzygnięcia w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego w okresie 2016/2017 co do istoty. Organ ten prawidłowo ustalił, że świadczenie wychowawcze na córkę A.K. – jej ojcu nie przysługuje, bowiem we wniosku strona wyraźnie wskazała, że nie ubiega się o świadczenie na nią jako na pierwsze dziecko. P.K. nie składał wraz z wnioskiem dokumentów obrazujących sytuację dochodową rodziny (w okresie świadczeniowym 2016/2017 prawo do świadczenia na pierwsze dziecko przysługiwało pod warunkiem zachowania kryterium dochodowego na osobę w rodzinie zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy). Natomiast prawidłowym było ustalenie przez organ I instancji świadczenia na drugie dziecko w rodzinie - M.K. - w całym okresie świadczeniowym 2016/2017 w kwocie 500 zł miesięcznie.

P.K. zaskarżył decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwestionując uznanie organów o wyjściu na jaw nowych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. Skarżący podkreślił, że opiekę nad córką W. sprawuje z K.W. zgodnie, a jego relacje z byłą małżonką są znakomite.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej zwanej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Ponadto należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności bądź też celowości. Sąd administracyjny nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 2 pkt 16 u.p.p. ilekroć w ustawie jest mowa o "rodzinie" oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Ani ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ani żaden inny akt prawny - w tym ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz.1360 ze zm.), czy ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 682 ze zm.), nie zawierają definicji pojęcia "opieki naprzemiennej", użytego przez ustawodawcę w art. 2 pkt 16 u.p.p.

Kodeks postępowania cywilnego posługuje się pojęciem "orzeczenie, w którym sąd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach". Zostało ono wprowadzone do k.p.c. z dniem 29 sierpnia 2015 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r., poz.1062).

Zgodnie z art. 107 § 1 i 2 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Podobne unormowanie zawarte jest w art. 58 § 1 i § 1a k.r.o., zgodnie z którymi w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W braku powyższego porozumienia sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Regulację tą stosuje się także przy orzekaniu separacji (art. 613 § 1 k.r.o.).

W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, nałożona wskazanym przepisem w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana.

Sąd administracyjny orzekając w niniejszej sprawie, stosownie do powyższego przepisu związany był poglądem wyrażonym w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 104/19 wydanym w sprawie ze skargi P.K. na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2017/2018 na córkę A.K..

W powołanym wyżej wyroku Sąd przedstawił wykładnię art. 2 pkt 16 u.p.p., która to reguluje warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.

Sąd wskazał, że w braku wyraźnego orzeczenia o władzy naprzemiennej o którym mowa w art. 2 pkt 16 u.p.p., jego wymogi spełni takie orzeczenie, z którego treści wynikać będzie, że rodzice rozwiedzeni, żyjący w separacji lub w rozłączeniu sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian w następujących po sobie okresach. Nie jest jednak możliwa do zaakceptowania, z punktu widzenia powyższej regulacji, sytuacja całkowitego braku orzeczenia w powyższym zakresie. Tym samym nie jest uprawnione ustalenie opieki naprzemiennej przez sam organ administracji rozstrzygający sprawę, na podstawie badania dodatkowych okoliczności sprawy i zaliczenie na tej podstawie dziecka do rodzin obojga rodziców w świetle treści art. 2 pkt 16 u.p.p., posługującego się pojęciem "orzeczenie". Zgodnie z treścią tego przepisu fakt ustanowienia opieki naprzemiennej obojga rodziców rozwiedzionych, aby wywołać określony w tym przepisie skutek prawny - musi wynikać z "orzeczenia sądu". Na gruncie stosowania przepisów u.p.p. zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej tylko rodziny. Zaliczenie dziecka jednocześnie do odrębnych rodzin obydwojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo, a zatem tę regulację prawną należy interpretować ściśle, gdyż ma ona charakter wyjątku od ogólnej reguły.

Wskazano w wyroku, że skarżący posiada troje małoletnich dzieci – W.K., A.K. i M.K. . Małżeństwo skarżącego z K.W. zostało rozwiązane przez rozwód bez orzekania o winie stron na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. II Wydziału Cywilnego i Rodzinnego (sygn. akt (...)). Ponadto Sąd Okręgowy w G. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką W.K. , powierzył obojgu rodzicom, ustalając miejsce pobytu dziecka przy matce. Sąd nie uregulował kontaktów P.K. z małoletnią córką, a z akt rozpatrywanej sprawy nie wynikało, by po wydaniu wyroku rozwodowego zapadło jakiekolwiek orzeczenie w sprawie ustalenia kontaktów z tą córką. Z akt sprawy wynikało natomiast, że pomiędzy rodzicami W.K. w dniu 9 października 2014 r. zawarte zostało porozumienie rodzicielskie, w którym strony określiły sposób wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią oraz utrzymywania kontaktów i sprawowania opieki nad córką (Rodzicielski Plan Wychowawczy). Przedmiotowy dokument stanowił podstawę do zakończenia spraw o sygnaturach (...) oraz (...)prowadzonych przed Sądem Rejonowym w W..

Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy w zestawieniu z zaprezentowaną wykładnią art. 2 pkt 16 u.p.p. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie przewidział możliwości uznania za sprawowanie opieki naprzemiennej sytuacji, gdy taka opieka wynika wyłącznie z obustronnego porozumienia rodziców. Z wyraźnej woli ustawodawcy nie jest wystarczające dla przyznania świadczenia wychowawczego powoływanie się skarżącego na zawarte porozumienie i wskazywanie w oparciu o nie, że sprawowanie opieki nad córką ma charakter naprzemienny. Brak orzeczenia sądu, z którego wynikałaby opieka naprzemienna (w rozumieniu wskazanym przez ustawę) uniemożliwia zaliczenie dziecka do rodzin obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w rozłączeniu.

Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 104/19 stwierdził również, że z rodzicielskiego planu wychowawczego wynika wprost, że opieka sprawowana nad W. przez jej rodziców nie ma cech opieki naprzemiennej, rozumianej jako opieka sprawowana przez rodziców w porównywalnych okresach. Zatem nie ma cechy ustawowo wyrażonej i wymaganej przez art. 2 pkt 16 u.p.p. Z treści planu wychowawczego wynika jednoznacznie, że zdecydowaną większość miesiąca W.K. pozostaje pod opieką matki. Czas opieki sprawowanej przez ojca obejmuje tylko piątki po zajęciach szkolnych oraz co drugi weekend do godz. 17.00 w niedziele, naprzemiennie dni świąteczne i wakacje, przy czym w tym ostatnim wypadku nie wskazano jednoznacznie, czy wakacje obejmują całe 2 miesiące, czy tylko wybrany okres w ich trakcie, determinowany urlopami wypoczynkowymi rodziców. Okresy sprawowania stałej opieki nad dzieckiem przez matkę i ojca ustalone w ugodzie nie są porównywalne i mimo tego, że są powtarzalne, to wobec ich oczywistej nierówności nie mogą być uznane za okresy opieki naprzemiennej. Sąd podkreślił, że nie zapadło jakiekolwiek orzeczenie w sprawie ustalenia kontaktów z córką w sposób inny niż przyjęty w planie rodzicielskim. Przymiotnik "porównywalny" oznacza: "taki, który jest podobny do innego na tyle, aby można go z nim porównywać, zestawić", co w kontekście brzmienia przepisu art. 2 pkt 16 u.p.p. oznaczać powinno zbliżone do siebie okresy sprawowania przez oboje rodziców żyjących w rozłączeniu opieki nad dzieckiem.

Sąd zatem w cytowanym wyroku jednoznacznie przesądził o braku możliwości zaliczenia W.K. do rodziny skarżącego w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p. Oceną tą związany był sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę. Na marginesie tylko dodać należy, że taka interpretacja pojęcia opieki naprzemiennej znajduje obecnie pełne oparcie w jednolitym w tym zakresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przedmiotem kontroli były decyzje organów obydwu instancji wydane w trybie wznowieniowym. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było to czy organ zasadnie zastosował w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu ujawnienia się nowej, w ocenie organów, okoliczności, jaką była informacja, iż W.K. po rozwodzie rodziców w 2007 r. nie pozostawała pod opieką naprzemienną obojga rodziców.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, określoną w art.145 § 1 k.p.a..

Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., dotyczą rzeczywistego stanu faktycznego, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, a miał znaczący wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

Nowe fakty, jak i dowody stanowiące podstawę wznowienia muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej.

Wskazać należy, że we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego skarżący wskazał jako członka rodziny W.K.. Organ administracji, orzekając o przyznaniu skarżącemu świadczenia wychowawczego na dwie córki przyjął fakty wskazane we wniosku za ustalone, nie mając podstaw, by je zakwestionować. Nowym faktem, który stał się podstawą wznowienia postępowania była wiadomość, że W.K. nie mogła być zaliczona do rodziny skarżącego w rozumieniu regulacji art. 2 pkt 16 u.p.p.

Niezależnie od tego czy informacja ta ujawniła się dopiero w momencie otrzymania przez organ I instancji wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 104/19, czy w dacie 14 sierpnia 2017 r. gdy skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na A. i M.K. na następny okres świadczeniowy 2017/2018, jak przyjęło Kolegium, to faktem jest że powołana okoliczność wznowieniowa istniała w momencie wydawania przez organ I instancji decyzji o przyznaniu świadczenia, bowiem od rozwodu rodziców W.K. orzeczonego w wyroku z dnia 15 listopada 2007 r., córka ich nie pozostawała pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Organ dowiedział się o tym bezspornie już po wydaniu decyzji z dnia 11 maja 2016 r.

Zgodnie z art. 4 u.p.p. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 u.p.p. świadczenie wychowawcze przysługiwało osobom, o których mowa w powyższym przepisie w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Natomiast stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.p., (w brzmieniu obowiązującym w dacie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego decyzją z dnia 11 maja 2016 r.), na pierwsze dziecko świadczenie to przysługiwało, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty 800 zł.

W świetle wskazanych regulacji prawnych i wiążącej oceny Sądu wyrażonej w wyroku z dnia 28 marca 2019r. o sygn. akt III SA/Gd 104/19, nie może budzić wątpliwości, że na okres świadczeniowy 2016/2017 P.K. nie był uprawnionym do świadczenia wychowawczego na A.K., gdyż na tle uregulowań ustawy uznać ją należało za pierwsze dziecko w rozumieniu przepisów u.p.p., na które świadczenie wychowawcze przyznawane było w przypadku spełnienia kryterium dochodowego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący nie ubiegał się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w oparciu o kryterium dochodowe. Zatem prawidłowo organ orzekł o przyznaniu świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2016/2017 jedynie na jedną córkę skarżącego - M.K. .

Uznając za wiążącą ocenę prawną dokonaną przez WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 28 marca 2019 r. i nie mając żadnych wątpliwości co do jej trafności w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należało za prawidłowe wznowieniu postępowania przez organy na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją organu I instancji z dnia 11 maja 2016 r. Również wydana w wyniku wznowienia postępowania decyzja o uchyleniu tej decyzji oraz odmowa przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na A.K. i przyznanie tego świadczenia jedynie na M.K. jest zgodna z prawem.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), zgodnie z którym: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów".

Uznać należało, że rozpoznanie sprawy jest konieczne, zaś aktualna sytuacja związana z pandemią COVID 19 i ograniczone możliwości techniczne Sądu uzasadniają stwierdzenie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.