Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 548/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 57, art. 144 ust. 1, art. 156 ust. 1, art. 160 ust. 1, art. 173, art. 174 ust. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 1112
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.
article: art. 124 par. 1 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 205 par. 2, art. 220
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 14b, art. 14h, art. 121 par. 1, art. 165a par. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Finansów działając przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) dalej: "O.p.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku E.X. - syndyka:

-Masy Upadłości A.X. jako wspólnika "C" A.X., B.X. Spółka Jawna oraz

- A.X. jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" w upadłości likwidacyjnej,

o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej VAT w zakresie opodatkowania sprzedaży składników majątku.

Z uzasadnienia postanowienia wynikają następujące ustalenia i oceny prawne.

Syndyk we wniosku przedstawił następujące zdarzenie przyszłe.

Wierzyciel, Bank [...] S.A. z siedzibą w [...] pismem z dnia [...] maja 2013 r. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości:

- "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...],

- A.X. zam. w [...] jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...] oraz A.X. jako prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" w [...],

- B.X. jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...].

Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w [...] Wydział [...] Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia:

- [...] grudnia 2013 r. wydanym w sprawie [...] ogłoszona została upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika [...] "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...],

- [...] grudnia 2013 r. wydanym w sprawie [...] ogłoszona została upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika A.X. zam. w [...] jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...], oraz jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" w [...],

- [...] grudnia 2013 r. wydanym w sprawie [...] ogłoszona została upadłość obejmująca likwidację majątku dłużnika B.X. wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...],

- [...] marca 2014 r. postępowanie wobec A.X. jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...] zostało umorzone z uwagi na brak środków na prowadzenie postępowania, zgodnie bowiem z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) dalej: "p.u.n.", majątek wspólny małżonków A.X. i B.X. wszedł do masy upadłości A.X., co do której upadłość ogłoszono o 5 dni wcześniej, a podział tego majątku jest niedopuszczalny. Tym samym małżonek upadłego może dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym, zgłaszając tę wierzytelność sędziemu komisarzowi.

- [...] maja 2014 r. postępowanie prowadzone wobec "C" A.X., B.X. Spółka jawna z siedzibą w [...] oraz A.X. zamieszkałej w [...] jako wspólnika "C" A.X., B.X. Spółka jawna z siedzibą w [...], i jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" w [...] zostało połączone celem wspólnego rozpoznania.

Sąd we wszystkich tych sprawach ustanowił tego samego syndyka.

"C" A.X. B.X. spółka jawna w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...], prowadziło działalność gospodarczą polegającą na przetwórstwie i konserwowaniu mięsa, produkcji mięsa oraz sprzedaży hurtowej i detalicznej mięsa i wyrobów z mięsa. Wspólnikami spółki jawnej są A.X. i B.X.

Dla celów prowadzonej działalności gospodarczej spółka na gruncie stanowiącym własność wspólników spółki (A.X. i B.X.) wybudowała budynki (zakład), które wykorzystywała do prowadzenia działalności gospodarczej. Budowa została zakończona [...] grudnia 2003 r. i w całości została sfinansowana przez spółkę. Od nakładów na wybudowanie zakładu mięsnego spółka odliczyła VAT. Nakłady na budynki zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych w 2004 r., tj. po zakończeniu inwestycji i amortyzowane według 2,5% stawki. Do dnia złożenia wniosku budynki te nie zostały w pełni zamortyzowane. Późniejsze wydatki były niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. Grunt, na którym posadowiono przedmiotowe budynki stanowi współwłasność małżeńską i nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych.

Zakład mięsny (jako całość, tj. budynki, maszyny, urządzenia, wyposażenie) został przez spółkę wydzierżawiony osobie trzeciej w dniu [...] lipca 2013 r. a dzierżawa jest kontynuowana przez syndyka.

W dniach [...] i [...] grudnia 2013 r., również wobec wspólników została ogłoszona upadłość likwidacyjna. Do masy upadłości "C" A.X., B.X. spółka jawna weszły więc maszyny i urządzenia niezbędne do produkcji, a nadto, zgodnie z art. 231 ust. 1 k.c., wierzytelność wobec wspólników o zwrot nakładów na wybudowanie zakładu, która to wierzytelność może być zgłoszona sędziemu komisarzowi. Natomiast do masy upadłości wspólnika weszła między innymi nieruchomość stanowiąca grunt zabudowany zakładem produkcyjnym. Zgodnie z art. 316 ust. 1 p.u.n. przedsiębiorstwo upadłego powinno być sprzedane jako całość, chyba że nie jest to możliwe.

Syndyk za zgodą sędziego komisarza podejmie próbę sprzedaży wszystkich składników majątku jako całości (tj. gruntu zbudowanego zakładem produkcyjnym, maszyn i urządzeń, wyposażenia). Przy umowie sprzedaży będzie działać zarówno w imieniu jednego jak i drugiego upadłego. Działając w imieniu każdego z upadłych syndyk będzie sprzedawać odrębne składniki , to złożą się one na całość jaką jest przedsiębiorstwo i taką całość gospodarczą zakupi ewentualny nabywca. Zgodnie z art. 317 p.u.n., na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą również wszelkie koncesje, zezwolenia, licencje etc. Z uwagi na treść art. 313 p.u.n. na nabywcę nie przejdą natomiast zobowiązania żadnego z podmiotów, a to sprzedaż nie będzie takie obejmowała środków pieniężnych na rachunkach bankowych, bowiem służą one zaspakajaniu kosztów postępowania. W operacie szacunkowym przedsiębiorstwa wycenione zostaną oddzielnie poszczególne składniki majątku (tj. grunt, budynki, maszyny i urządzenia etc.). Środki uzyskane ze sprzedaży wpłyną odpowiednio do mas upadłości wspólnika i spółki - w zależności od przysługującego prawa własności, do masy upadłości wspólnika proporcjonalnie do wartości nieruchomości, natomiast do masy upadłości spółki jawnej proporcjonalnie do wartości maszyn i urządzeń stanowiących własność spółki. Zgodnie z art. 215 p.u.n., dla każdego z upadłych sporządzona zostanie odrębna lista wierzytelności oraz plan podziału funduszów masy.

W przypadku gdyby sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości okazała się niemożliwa, wówczas za zgodą sędziego komisarza prowadzona będzie sprzedaż poszczególnych składników majątku. W tym odrębnie gruntu wraz z posadowionymi na nim budynkami, odrębnie maszyn i urządzeń.

W związku z powyższym opisem syndyk zadał trzy pytania:

- czy sprzedaż składników majątku "C B.X. A.X." spółka jawna w upadłości likwidacyjnej przy równoczesnej sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkami zakładu - przy uwzględnieniu, że poszczególne składniki stanowią własność: wspólnika - grunt i posadowione na nim budynki; spółki - maszyny i urządzenia niezbędne do prowadzenia działalności, koncesje, licencje, zezwolenia, wierzytelności; można potraktować jako sprzedaż przedsiębiorstwa i czy w związku z tym sprzedaż ta stanowi czynność, o której mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o VAT, tj. nie podlegającą ustawie o VAT i czy w związku z tym sprzedaż nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT?,

- czy w przypadku, gdyby nie znalazła się osoba zainteresowana zakupem całości i syndyk dokonywałby sprzedaży poszczególnych składników majątku różnym nabywcom, a także gdyby własne stanowisko w zakresie pytania pierwszego okazało się nieprawidłowe, to czy sprzedaż opisanego gruntu wraz z posadowionymi na nim budynkami będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

- czy podatnik ma możliwość rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w pytaniu drugim?

Organ interpretacyjny po przeprowadzeniu analizy treści przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz zadanych pytań, stwierdził, co następuje.

Osoba fizyczna - A.X., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "A.X. C" oraz w spółce jawnej , której jest wspólnikiem, to odrębne , samoistnymi i niezależne podmioty gospodarcze prowadzące działalność gospodarczą, będące rezultacie powyższego w świetle przepisów ustawy o VAT odrębnymi podatnikami . Zatem każdy z tych podmiotów ma obowiązek odrębnego rozliczenia VAT z tytułu sprzedaży swojego likwidowanego majątku. W rezultacie , nie jest dopuszczalne wydanie interpretacji w trybie art. 14b § 1 O.p. dla wnioskodawcy wskazanego jako: Syndyk Masy Upadłości A.X. jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna oraz jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "C" w upadłości likwidacyjnej. Taka interpretacja nie dotyczyłaby indywidualnych spraw poszczególnych podatników VAT (tj. spółki jawnej oraz A.X. - osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D"). Nie można uznać, że syndyk jest zainteresowanym w "swojej indywidualnej sprawie" kształtującej prawa i obowiązki na gruncie ustawy o VAT. Co więcej podmiot wskazany we wniosku jako wnioskodawca, na gruncie tej ustawy, nie jest i nie może być podatnikiem VAT, a więc nie może korzystać z uprawnienia do złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej - wynikającego z treści art. 14b § 1 O.p.

Syndyk w zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia oraz wydanie wnioskowanej interpretacji. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 165a § 1 w związku z art,14b § 1-4 i art. 14h O.p. , poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania przedmiotowej interpretacji indywidualnej i błędnego uznania, że w niniejszej sprawie wystąpiły przeszkody uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, podczas gdy uzasadnionym było wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej w następstwie wniosku,

2) art. 14b § 1 O.p. ,poprzez błędne uznanie, że syndyk nie posiada przymiotu podmiotu zainteresowanego w wydaniu interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie i tym samym nie jest legitymowana do wystąpienia z takim wnioskiem, co oznacza w rezultacie błędne przyjęcie, że określony we wniosku stan faktyczny nie rodzi dla Wnioskodawcy konsekwencji w sferze stosunków prawnopodatkowych,

3) art. 14b § 2 i 3 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie syndyka,

4) art. 14b § 1 w związku z art. 14k § 1 w związku z art. 181, art. 187 § 1, art. 191 § 1-4 i art. 292 O.p. , poprzez obłędne uznanie, że wydana przez organ w niniejszej sprawie interpretacja indywidualna wiązałaby organ podatkowy prowadzący ewentualne postępowanie podatkowe lub kontrolę podatkową pozbawiając go możliwości oceny sytuacji na podstawie zebranego materiału dowodowego i tym samym pozbawiając go kompetencji, które mu przysługują,

5) art. 14b § 2 i 3 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że syndyk nie był uprawniony do złożenia oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie,

6) art. 121 § 1 w związku z art. 165a § 1 i art. 14h O.p. , poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów, a polegające na nieuzasadnionej odmowie wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i w konsekwencji pozbawienie syndyka przysługującego mu uprawnienia żądania wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy przedstawiony we wniosku przez Wnioskodawcę stan faktyczny może rodzić określone konsekwencje w sferze jego stosunków podatkowoprawnych, tj. może mieć wpływ na powstanie obowiązku lub zobowiązania podatkowego,

7) art. 155 § 1 w związku z art. 14h O.p., poprzez niewezwanie syndyka do złożenia wyjaśnień w sytuacji powzięcia przez organ jakichkolwiek wątpliwości co do celu jak i uprawnienia do złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Minister Finansów działając przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] na podstawie art. 14b § 1, art. 220, art. 221 w zw. z art. 239, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek powyższego zażalenia , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, co następuje:

Z regulacji art. 14b § 1 -3 O.p. wynika, że z wnioskiem o interpretację indywidualną może wystąpić osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego, zatem o wykładnię wskazującą zakres i sposób zastosowania przepisów regulujących określony podatek do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, który indywidualizuje zakres jego sprawy. Celem tej instytucji jest wiążącej informacji, w jaki sposób organ podatkowy zinterpretuje przepisy podatkowe w opisanym we wniosku stanie faktycznym, a w konsekwencji udzielenie informacji co do zasad obliczenia podatku. Organ wydający interpretację rozstrzyga, czy zainteresowany prawidłowo ocenia kwestię wpływu zaistnienia opisanej sytuacji faktycznej na obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego.

Osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być zatem wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego ( art. 14b § 1 O.p. "w jego indywidualnej sprawie"). Przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy. W świetle art. 14k § 1 O.p. skutki związane z udzieleniem interpretacji dotyczą podmiotu, który o nią wystąpił bowiem interpretacja gwarantuje ochronę prawną w zakresie regulowanym art. 14k - 14n O.p., które zastosowały się do wydanych na ich rzecz rozstrzygnięć.

Podsumowując, osobami zainteresowanymi, które mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są:

1) podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników - niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji,

2) osoby, u których wystąpiła lub może wystąpić zaległość podatkowa, o której mowa w art. 52 § 1 O.p.,

3) osoby planujące utworzenie spółki - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tej spółki,

4) przedsiębiorcy zamierzający utworzyć oddział lub przedstawicielstwo - w sprawach związanych z przyszłą sytuacją tego oddziału lub przedstawicielstwa.

A.X. jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" oraz spółka jawna, której A.X. jest wspólnikiem, są odrębnymi, samoistnymi i niezależnymi podmiotami gospodarczymi prowadzącymi działalność gospodarczą, a w konsekwencji odrębnymi podatnikami w świetle przepisów ustawy o VAT. Zatem każdy z tych podmiotów ma obowiązek odrębnego rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży swojego likwidowanego majątku. Podatnikiem VAT jest spółka jawna, a nie poszczególni wspólnicy tej spółki, niezależnie od faktu, że wspólnik - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie - może być odrębnym podatnikiem VAT - prowadzącym samodzielnie działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Z punktu widzenia ustawy o VAT bez znaczenia dla podmiotowości podatkowej odrębnych podatników VAT pozostaje fakt, że w dniu [...] maja 2014 r. postępowanie prowadzone wobec "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...] oraz A.X. zam. w [...] jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna z siedzibą w [...] i jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" w [...] zostało połączone celem wspólnego rozpoznania.

Uprawnienie dla podmiotu składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego może być badane wyłącznie na bazie prawa podatkowego. Nie jest dopuszczalne wywodzenie takiego prawa z innych aktów prawnych, w tym, przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Nie można uznać, że syndyk jest zainteresowanym w "swojej indywidualnej sprawie" kształtującej prawa i obowiązki na gruncie ustawy o VAT. Co więcej syndyk wskazany jako wnioskodawca, na gruncie tej ustawy, nie jest i nie może być podatnikiem VAT, a więc nie może korzystać z uprawnienia do złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie tego podatku. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że dla wnioskodawcy wskazanego jako syndyk nie jest dopuszczalne wydanie interpretacji w trybie art. 14b § 1 O.p. bowiem interpretacja w zakresie opisanego zagadnienia we wniosku nie dotyczyłaby indywidualnych spraw poszczególnych podatników VAT, którzy mogliby o taką interpretację wystąpić, spółki jawnej oraz A.X. – prowadzącej jako osoba fizyczna działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D".

Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 121 § 1 w związku z art. 165a § 1 i art. 14h, art. 155 § 1 w związku z art. 14h O.p. Organ nie odwoływał się do wskazanych w zażaleniu przepisów, tj. art. 181, art. 187 § 1, art. 191 § 1-4 i art. 292 O.p. Zarzut naruszenia art. 14b § 2 i 3 O.p. jest bezprzedmiotowy, bowiem treść tych przepisów nie dotyczy kwestii składanego pod wnioskiem o wydanie interpretacji oświadczenia. Odnoszą się one do przedmiotu wniosku, tj. czy wniosek dotyczy stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, jak również obowiązku przedstawienia przez w nim wyczerpującego ich opisu oraz własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

W rezultacie, w sprawie brak jest podstaw do uchylenia postanowienia i wydania interpretacji indywidualnej.

W skardze syndyk domagał się uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2014 r. odmawiającego wszczęcia postępowania i zobowiązanie organu do wydania interpretacji prawa podatkowego a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania "wg norm przepisanych".

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1) art.165a § 1 w związku z art. 14b § 1-4 i art. 14h O.p., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania przedmiotowej interpretacji indywidualnej i błędnego uznania, że w niniejszej sprawie wystąpiły przeszkody uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, podczas gdy uzasadnionym było wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej w następstwie złożonego wniosku,

2) art. 14b § 1 O.p. , poprzez błędne uznanie, że syndyk nie posiada przymiotu podmiotu zainteresowanego w wydaniu interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie i tym samym nie jest legitymowana do wystąpienia z takim wnioskiem, co oznacza w rezultacie błędne przyjęcie, że określony we wniosku stan faktyczny nie rodzi dla Wnioskodawcy konsekwencji w sferze stosunków prawnopodatkowych,

3) art. 14b § 2 i 3 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie syndyka,

4) art. 14b § 1 w związku z art. 14k § 1 w związku z art. 181, art. 187 § 1, art. 191 § 1-4 i art. 292 O.p., poprzez [...] uznanie, że wydana przez organ w niniejszej sprawie interpretacja indywidualna wiązałaby organ podatkowy prowadzący ewentualne postępowanie podatkowe lub kontrolę podatkową pozbawiając go możliwości oceny sytuacji na podstawie zebranego materiału dowodowego i tym samym pozbawiając go kompetencji, które mu przysługują,

5) art. 14b § 2 i 3 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że syndyk nie był uprawniony do złożenia oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie,

6) art. 121 § 1 w związku z art. 165a § 1 i art. 14h O.p., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów, a polegające na nieuzasadnionej odmowie wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i w konsekwencji pozbawienie syndyka przysługującego mu uprawnienia żądania wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy przedstawiony we wniosku przez syndyka stan faktyczny może rodzić określone konsekwencje w sferze jego stosunków podatkowoprawnych, tj. może mieć wpływ na powstanie obowiązku lub zobowiązania podatkowego,

7) art. 155 § 1 w związku z art. 14h O.p. , poprzez niewezwanie syndyka do złożenia wyjaśnień w sytuacji powzięcia przez organ jakichkolwiek wątpliwości co do celu jak i uprawnienia do złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Minister Finansów działając przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi. Zwrócił uwagę, że skarga powtarza zarzuty zażalenia. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie wydane w I instancji o odmowie wszczęcia postępowania było uzasadnione. W konsekwencji, uwzględniając przedstawione argumenty stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sedno sporu sprowadza się do odmowy wszczęcia postępowania w postępowania z wniosku Syndyka o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarowi usług w zakresie zwolnienia od podatku sprzedaży przedsiębiorstwa, zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości oraz możliwości rezygnacji ze zwolnienia od podatku.

Ze stanowiskiem Ministra Finansów nie można się zgodzić z następujących względów:

W postępowaniu dotyczącym masy upadłości z dniem jej ogłoszenia, upadli utracili legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy upadłości. Legitymację tę z mocy prawa nabył natomiast syndyk masy upadłości. Syndyk jako podmiot postępowania upadłościowego działa w niniejszym postępowaniu w imieniu własnym i z mocy własnego prawa. Nie zmienia to jednak faktu, że czynności syndyka wchodzące w zakres zarządu masą upadłości dotyczą upadłego. W konsekwencji w niniejszym postępowaniu sądowoadmnistracyjnym (a wcześniej administracyjnym), jako dotyczącym masy upadłości, stroną postępowania jest syndyk, a nie upadli. Syndykowi więc przysługuje legitymacja do występowania w niniejszym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Upadła spółka będąc stroną w znaczeniu materialnym pozbawiona jest legitymacji formalnej do występowania w postępowaniu sądowym.

W myśl art. 144 ust. 1 p.u.n. jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. służy przede wszystkim umożliwieniu syndykowi wstąpienia do postępowania ze względu na fakt, że to jemu, zgodnie z art. 144 p.u.n. przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Użyte w art. 144 ust. 1 p.u.n. wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu, oznacza, że upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach.

W razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego (art. 156 ust. 1 p.u.n.), ustanawia się syndyka masy upadłości. Zadania syndyka polegają na niezwłocznym objęciu majątku upadłego, zarządzaniu nim, zabezpieczeniu go przed zniszczeniem, uszkodzeniem czy zabraniem przez osoby postronne lub przystępujące do likwidacji (art. 173 p.u.n.), z możliwością użycia przymusu (art. 174 ust. 1) i nałożeniem na upadłego odpowiednich obowiązków w tym zakresie (art. 57). Odrębnie także określono rolę syndyka w odniesieniu do postępowań sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości. Stosownie do treści art. 144 ust. 1 p.u.n. jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Natomiast zgodnie z art. 160 ust. 1 p.u.n. w sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności na rachunek upadłego lecz w imieniu własnym. Nie budzi wątpliwości, jakiej masy upadłości dotyczy wniosek o interpretację.

Z powyższych przepisów wynika, że syndyk jest stroną w postępowaniach dotyczących masy upadłości, jest jednoznaczna ze stwierdzeniem, iż syndykowi przysługuje legitymacja do występowania w tych postępowaniach.

Wystąpienie o interpretację przez syndyka odbywa się więc na rzecz upadłego. Użyte w art. 144 ust. 1 p.u.n. wyrażenie, że postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu, oznacza, że upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc bezwzględny charakter (por. wyrok NSA z 18 lutego 2015 r., II OSK 1841/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem jego zdolności prawnej, to jest zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków ( por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2536/12 i z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt FSK 2449/04 oraz postanowienia: NSA z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 2327/11 i z dnia 19 lutego 2008 r. sygn. akt I FSK 1736/07 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Celem indywidualnej interpretacji prawa podatkowego jest udzielenie wiążącej informacji na gruncie opisanego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. W interesie syndyka masy upadłości A.X. jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółki jawnej z siedzibą w [...] oraz prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" w [...] leży uzyskanie wiążącej informacji czy sprzedaż nieruchomości w opisanym stanie faktycznym będzie podlegała VAT. Syndyk we wniosku przedstawił istotne w tym zakresie dane o nieruchomości.

W opinii sądu nie zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, nie można bowiem odmówić syndykowi przymiotu zainteresowanego w rozumieniu art. 14b O.p.

Nie jest trafna argumentacja organu podatkowego, że nie jest dopuszczalne wydanie interpretacji w trybie art. 14b § 1 O.p. dla wnioskodawcy określonego jako: Syndyk Masy Upadłości A.X. jako wspólnika "C" A.X., B.X. spółka jawna oraz jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" w upadłości likwidacyjnej. Nie stanowi przeszkody wskazanie organu podatkowego, że osoba fizyczna - A.X., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą A.X. "D" oraz w spółce jawnej , której jest wspólnikiem, to odrębne , samoistnymi i niezależne podmioty gospodarcze prowadzące działalność gospodarczą, będące rezultacie powyższego w świetle przepisów ustawy o VAT odrębnymi podatnikami i każdy z tych podmiotów ma obowiązek odrębnego rozliczenia VAT z tytułu sprzedaży swojego likwidowanego majątku. W świetle art. 14b § 1 O.p. , interpretacje indywidualne mogą być wydawane na wniosek tego samego syndyka wyznaczonego do prowadzenia postępowania upadłościowego dla kilku podatników VAT.

Podkreślić należy, że art. 144 ust. 1 p.u.n., którego nie dostrzegł organ podatkowy , odnosi się do wszelkich postępowań dotyczących masy upadłości w tym postępowań rozpoznawczych, postępowań egzekucyjnych. Ponadto nie zwrócił uwagi na utrwalony pogląd , że przepisy prawa upadłościowego mają charakter szczególny w stosunku do ustawy o VAT (por. wyrok NSA z 26 maja 2000r. I SA/Wr 2549/98).

Wobec tego zasadny jest zarzut syndyka naruszenia art. 165a § 1 w związku z art. 14b § 1-4 i art. 14h O.p., poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i błędnego uznania, że wystąpiły przeszkody uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, art. 14b § 1 O.p. , poprzez błędne uznanie, że syndyk nie jest podmiotem zainteresowanym i tym samym nie jest legitymowany do wystąpienia z takim wnioskiem, art. 121 § 1 w związku z art. 165a § 1 i art. 14h O.p. , poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów, a polegające na nieuzasadnionej odmowie wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.

Rozpatrując ponownie wniosek organ podatkowy uwzględni przedstawioną powyżej wykładnię prawa.

Z tych powodów sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a , art. 220 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 217, ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.