Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 280/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A O na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do wydania rozstrzygnięcia, II. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postepowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego grzywnę w wysokości 2000 zł (dwa tysiące złotych), V. w pozostałym zakresie skargę oddala, VI. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego A O kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia 3 sierpnia 2020 r. doręczoną organowi 17 sierpnia 2020 r. A O, W L, A B i M L

wnosili o:

1. Zobowiązanie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie skargi w terminie miesiąca.

2. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

3. Przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

4. Zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie składając jednocześnie sprawozdanie z przebiegu postępowania.

Wskazał mianowicie, że w dniu 16 maja 2016 r. do Prezesa ULC w Warszawie wpłynęły skargi skarżących A O, W L, A B oraz M L oraz 12 innych pasażerów o stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004, w związku z lotem z dnia [...] sierpnia 2015 roku o numerze [...] na trasie [...] ([...])-[...] ([...]). Istotą żądań zawartych w przedmiotowych skargach było to, by Prezes ULC stwierdził decyzją administracyjną, iż przewoźnik lotniczy naruszył przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 oraz, że pasażerowie nie otrzymali od przewoźnika lotniczego należnego im odszkodowania.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r., Prezes ULC zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz wezwał przewoźnika lotniczego do złożenia wyjaśnień w sprawie.

Po przeprowadzaniu postępowania administracyjnego w dniu [...] listopada 2016 r. Prezes ULC wydał w sprawie decyzję o nr [...] , w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia 261/2004/WE.

W dniu 28 grudnia 2016 r. przewoźnik lotniczy [...] , nie zgadzając się z ww. decyzją, wniósł do Urzędu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (wniosek datowany na 22 grudnia 2016 r.).

W dniu 13 maja 2019 r. Skarżący wnieśli do Prezesa ULC ponaglenie (ponaglenie z dnia 29 kwietnia 2019 r.)

W dniu 17 sierpnia 2020 r. Skarżący wnieśli skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa ULC w sprawie nr [...] (skarga z dnia 3 sierpnia 2020 r.).

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., Prezes ULC zawiadomił strony o wniesieniu przez przewoźnika lotniczego [...] wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 15 września 2020 r., uzasadniając to koniecznością zapewnienia Stronom czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.

W dniu [...] września 2020 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, w której uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. i umorzył postępowanie w całości.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi wskazano, że po pierwsze, do skargi nie dołączono wymaganego załącznika w postaci dowodu uiszczenia wpisów od wniesionej skargi. Po drugie, w skardze nie wskazano uczestników postępowania.

Po trzecie do skargi nie załączono wystarczającej liczby odpisów skargi dla uczestników postępowania.

Wnosząc ewentualnie o oddalenie skargi wskazano, że Prezes ULC nie prowadził postępowania administracyjnego w sposób przewlekły, podkreślając przy tym, że w dniu [...] września 2020 r. Prezes ULC wydał decyzję w II instancji o nr [...], w której uchylił w całości decyzję nr [...]z dnia [...] listopada 2016 r. i umorzył postępowanie w całości.

Ponadto organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania, Prezes ULC poddał pełnej i wnikliwej ocenie wszystkie dokumenty przedkładane w toku postępowania przez strony i podjął wszelkie starania w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W związku z powyższym, Prezes ULC informował strony o planowanym terminie zakończenia sprawy, jednocześnie Prezes ULC dokonywał czynności mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Co więcej, Strony w toku postępowania miały zapewniony czynny udział w sprawie i miały możliwość zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy oraz możliwość wypowiedzenia się co do okoliczności ustalonych w toku postępowania. Dlatego też nie sposób przyznać racji Skarżącym, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły. Każda bowiem czynność organu ma wpływ na jego tok, a zatem wpływa także na ostateczny termin załatwienia sprawy.

Wskazano również, że w 2018 r. do Komisji Ochrony Praw Pasażerów (dalej: "KOPP") wpłynęła rekordowa ilość spraw, a mianowicie 17 436 spraw, natomiast w 2019 r. ok 10 007 spraw. Dla porównania, w roku 2017 wpłynęło łącznie 7985 skarg oraz wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przy takiej samej liczbie pracowników. Tak ogromna liczba spraw jaka wpłynęła do Prezesa ULC skutkowała obiektywną niemożliwością ich rozpoznania w terminach przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego. Podkreślono, że o ile na dzień 1 stycznia 2017 r. w KOPP pozostawało ok 2809 niezałatwionych spraw, zaś na dzień 1 stycznia 2018 r. ok 3486 niezałatwionych spraw, o tyle już na dzień 1 stycznia 2019 r. wobec ogromu spraw jakie wpłynęły do Prezesa ULC w 2018 r., w KOPP pozostawało ok 12 053 niezałatwionych spraw, zaś na dzień 1 stycznia 2020 r. ok 14 656 niezałatwionych spraw. Co istotne, taka liczba niezałatwionych spraw pozostawała pomimo faktu, iż Prezes ULC tak w roku 2017, jaki w roku 2018 oraz w 2019 zakończył ok 7 000/8000 spraw rocznie.

Ponadto, zgodnie z informacją uzyskaną z Departamentu KOPP, wpływ na pracę Komisji ma nie tylko ogromna liczba spraw rozpatrywanych i załatwianych przez pracowników KOPP, ale i braki kadrowe oraz duża rotacja w składzie osobowym Komisji. Duża zmienność kadrowa i konieczność procedowania spraw przejętych po innych pracownikach powodowała dodatkowe obciążenie pracą i zwiększało ryzyko niezachowania wymaganych terminów procedowanych spraw. Na chwilę obecną w KOPP jest jeszcze ok. 10 300 spraw w toku rozpatrywanych przez 14 pracowników. Każdy z tych pracowników prowadzi zatem bardzo dużą liczbę spraw (przy czym część z tych pracowników jest nowych i dopiero następuje ich wdrażanie, co następuje przez długi okres czasu, tj. okres kilku miesięcy). Jednocześnie ci sami pracownicy odbierają telefony od pasażerów i odpisują na wiadomości mailowe. Takie obciążenie pracą powoduje często trudności w dotrzymaniu wynikających z kpa, terminów rozpatrzenia wniosków. Koniecznym jest podkreślenie, że wszyscy pracownicy Komisji, pomimo bardzo dużej ilości rozpatrywanych spraw każdą z nich prowadzą z należytą starannością i starają się wyczerpująco zebrać materiał dowodowy w sprawie, zachowując przy tym bezstronność i obiektywizm, co także ma wpływ na ostateczny termin załatwienia sprawy.

Podkreślono również, że z uwagi na ogłoszony na terytorium Rzeczypospolitej Polski stan epidemii COVID-19, w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r. przepisy o bezczynności organów oraz przepisy o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie znajdowały zastosowania. Ponadto, w tym terminie organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierzało się kar, grzywien ani nie zasądzało się od nich sum pieniężnych na rzecz Skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Stanowił o tym, uchylony obecnie art. 15zzs ust 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych1 (dalej: "specustawa coyidowa").

Wprowadzony w dniu 13 marca 2020 r. stan zagrożenia epidemicznego, a następnie w dniu 20 marca 2020 r. stan epidemii stanowiły okoliczność bez precedensu. Sytuacja zagrożenia pracowników koronawirusem dotknęła również KOPP, co skutkowało tymczasowym utrudnieniem wykonywania obowiązków.

W przedstawionych okolicznościach sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., organ wnosił o oddalenie wniesionej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga W L, A B i M M została odrzucona prawomocnym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2020 r.

Przechodząc do oceny skargi A O stwierdzić należy, że co do zasady zasługuje ona na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 cyt. ustawy, a więc również na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w zakresie wydania decyzji lub postanowienia. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie (art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.) może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

Przyjmując, że w rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił z ponagleniem (pismo z dnia 29 kwietnia 2019 r., doręczone 13 maja 2019 r.), a jednocześnie możliwe jest uczynienie przedmiotem skargi na przewlekłość czynności organu podjętych w postępowaniu wywołanym złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący skutecznie wniósł skargę, co pozwalało Sądowi poddać merytorycznej ocenie sprawność spornego postępowania prowadzonego przez Prezesa ULC i zarazem umożliwiało Sądowi zastosowanie instrumentów zwalczania przewlekłości, które zostały określone w art. 149 § 1 pkt 1-3, § 1a, § 1b i § 2 p.p.s.a.

Oceniając, czy doszło do zarzuconej w skardze przewlekłości w załatwieniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego definiują "przewlekłość postępowania" jako stan, w którym "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zasada szybkości postępowania, o której stanowi art. 12 § 1 k.p.a., jest zasadą ogólną postępowania administracyjnego, która w założeniu ma gwarantować, że realizacja prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy w ogólnym postępowaniu administracyjnym nie tylko nie dozna uszczerbku, ale nastąpi w możliwie najkrótszym czasie (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 116 i n.; J. Malanowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019, s. 145-146). W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym konkretyzującym stan przewlekłości jednolicie z tego względu uznaje się, że postępowaniem przewlekłym pozostaje postępowanie administracyjne, w którym organ nie podejmuje koniecznych działań procesowych, ewentualnie je podejmuje, niemniej działa w sposób nieskuteczny, co sprawia, że sprawa, która mogłaby zostać załatwiona w terminie wcześniejszym, w terminie tym nadal pozostaje nierozstrzygnięta. Działanie niesprawne obejmuje przypadki dokonywania przez organ czynności procesowych w ten sposób, że występują pomiędzy nimi nieusprawiedliwione okresy przerw, które w wyniku ich zsumowania prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Niesprawność, zdaniem Sądu, odnosić należy również do podejmowania czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, albowiem zasadność czynności podjętych przez organ, obok stopnia zawiłości sprawy i zachowania samej strony, determinuje ocenę, czy czas trwania postępowania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z 18 lipca 2019 r. sygn. II OSK 533/19; wyrok NSA z 27 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1009/19; wyrok NSA z 10 lipca 2018 r. sygn. II OSK 737/18; wyrok NSA z 8 maja 2018 r. sygn. II OSK 1592/17; wyrok NSA z 16 marca 2018 r. sygn. II OSK 1401/17).

Bezpośrednim przedmiotem rozpatrywanej skargi jest postępowanie prowadzone przez Prezesa ULC wywołane złożonym 28 grudnia 2016 r. przez przewoźnika wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Poddając je ocenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nie znajduje żadnych podstaw, by podważyć stanowisko skarżącego, które przyjmuje, że Prezes ULC dopuścił się w kontrolowanej sprawie w oczywisty sposób przewlekłości w załatwieniu sprawy zainicjowanej złożonym środkiem zaskarżenia (art. 127 § 3 k.p.a.). Okoliczność niewydania decyzji kończącej postępowanie, pomimo że mogła zostać ona wydana w terminie dużo wcześniejszym, czemu towarzyszył całkowity zastój postępowania stanowią bowiem jednoznacznie potwierdzenie, że dynamika nadana podejmowanym przez Prezesa ULC czynnościom nie tylko była wątpliwa, ile ukazuje skrajną niewydolność działań procesowych organu nakierowanych na załatwienie sprawy obejmującej określenie tego, czy znaczne opóźnienie, jakiego doznał lot wiązał się z naruszeniem praw skarżącego jako pasażera określonych w rozporządzeniu (WE) 261/2004. Sąd zwraca uwagę na to, że łączny czas prowadzenia postępowania wyznaczony datą złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 28 grudnia 2016 r. i datą wydania decyzji z [...] września 2020 r. (z wyłączeniem okresu pomiędzy 13 marca 2020 r. a 23 maja 2020 r., gdy doszło do wstrzymania i zawieszenia biegu terminów procesowych) z oczywistych względów nie miał jakiegokolwiek uzasadnienia w stopniu skomplikowania sprawy, które byłoby determinowane koniecznością rozważenia zawiłych kwestii prawnych lub faktycznych dotyczących spornego lotu, czy też innymi okolicznościami mającymi wpływ na wynik sprawy. Już sam wzgląd na datę złożenia wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. oraz datę podjęcia przez organ pierwszej i jedynej czynności w toku zainicjowanego postępowania (pismo z 17 sierpnia 2020 r.) każe w działaniu Prezesa ULC dostrzec niczym nieuzasadnioną opieszałość. Nie znajduje uzasadnienia odstąpienie przez organ od załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej, gdy stan wyjaśnienia tejże sprawy nie stoi temu na przeszkodzie, a wywołana zwłoka jest motywowana wyłącznie ilością spraw pozostających we właściwości rzeczowej Prezesa ULC.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela ten kierunek wykładni nadawanej art. 149 § 1a p.p.s.a., który rażące naruszenie prawa w rozumieniu powyższego przepisu odnosi do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. sygn. II OSK 879/20; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 1415/19; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 1557/18; wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r. sygn. II OSK 272/18; wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 381/18). Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa i odniesienie tego stanu do zaistniałej przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wymaga zatem zaistnienia szczególnych okoliczności, które z punktu widzenia celów ochrony zapewnianej stronie, powinny być powszechnie uznawane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 1831/17).

W niniejszej sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja zaistniała. Prezes ULC w czasie blisko czterech lat trwania postępowania w sposób arbitralny dopuścił się niczym nieuzasadnionej zwłoki, lekceważąc prawo do rozpatrzenia złożonego przez wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie, w jakim obiektywne względy na to pozwalały, co każe Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w takich warunkach przyjąć, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a jednocześnie przewlekłość ta osiągnęła stopień odpowiadający rażącemu naruszeniu prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W wyroku z 12 marca 2020 r. sygn. II OSK 79/19 Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze uogólnioną ocenę działania Prezesa ULC, zauważył, że problemy organizacyjne organu nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Tenże wniosek, zdaniem Sądu, tym mocniej powinno się wyrazić względem postępowania, w którym organ wydał już decyzję załatwiającą sprawę co do istoty, co stwarza podstawę, by uznać, że konieczność rozpatrzenia środka zaskarżenia od własnej decyzji nie powinna wiązać się z czynnościami nadmiernie wydłużającymi postępowanie wyjaśniające, z pewnością też nie powinna prowadzić do przyjęcia postawy pasywnej względem potrzeby przesądzenia, czy rozstrzygnięcie to pozostaje zgodne z prawem.

Sąd uznał, że całokształt przedstawionych powyżej wniosków uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie jakkolwiek nie wystąpiła podstawa do zobowiązania organu do wydania aktu, skoro w kontrolowanym postępowaniu została wydana decyzja z [...] września 2020 r., to charakter rażącego naruszenia prawa, które należy przypisać dostrzeżonej przewlekłości postępowania, stanowić powinna podstawę do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ta decyzja Sądu jest determinowana celem skargi, którym powinno być zapobieżenie przewlekłości mogącej zaistnieć w przyszłości w innych postępowaniach, gdy zaniechaniu organu towarzyszyłyby podobne okoliczności do stwierdzonych w kontrolowanej sprawie, jeżeli zostały one przez Sąd ocenione jednoznacznie negatywnie. Kwota zasądzonej grzywny (2000 zł), w ocenie Sądu, pozostaje w pełni adekwatna do celu, który w zamierzeniu Sądu powinien zostać osiągnięty wskutek zastosowania tego rodzaju środka dyscyplinującego jak i jest stosowna do stopnia przewlekłości postępowania.

Sąd nie orzekł na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej. Wyjaśnić należy, że jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, zaś suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny (zob. m.in.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 164/19). Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, czy przewlekłości.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 111/19, który to pogląd tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym trzeba zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. Wybór sądu powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność: zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu.

Dlatego też tutejszy Sąd uznał, że cele skargi w kontrolowanej sprawie mogą zostać w pełni osiągnięte już poprzez zastosowanie wobec organu środka dyscyplinującego i prewencyjnego, jakim jest nałożenie na organ grzywny w orzeczonej wysokości.

W rozstrzyganej sprawie Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem skarżącym sumy pieniężnej, w szczególności za przyznaniem jej w wysokości określonej przez skarżącego.

Wymaga zauważenia, że wniosek skarżącego przyznania od organu sumy pieniężnej, o której mowa w cyt. art. 149 § 2 p.p.s.a., nie został poparty jakimkolwiek uzasadnieniem. W kontekście roli kompensacyjnej wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, w skardze nie wskazano na konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku w tym zakresie.

Ponownie należy wobec tego podkreślić, że zasądzanie wskazanej sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy to uzasadniają (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19). Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien więc zawierać uzasadnienie, w którym powinno się nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Wa 48/19).

Dlatego też tutejszy Sąd stwierdził, że cele skargi w kontrolowanej sprawie mogą zostać w pełni osiągnięte już poprzez zastosowanie wobec organu środka dyscyplinującego i prewencyjnego, jakim jest nałożenie na organ grzywny w orzeczonej wysokości.

Ta okoliczność uzasadnia odstąpienie przez Sąd od przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej i w konsekwencji Sąd oddalił skargę w tym zakresie (pkt V wyroku).

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt I-IV sentencji wyroku, natomiast w pozostałym zakresie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi (pkt V sentencji wyroku).

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

O kosztach postępowania (pkt VI) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z zasadą zwrotu skarżącym kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, ustalając je na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.