Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 358/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 109 par. 1, art. 129 par. 2, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Odwołanie złożone przez stronę postępowania, której nie doręczono w trybie art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzji kończącej postępowanie i która nie wniosła odwołania od tej decyzji w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, jest niedopuszczalne bowiem dotyczy decyzji ostatecznej, co organ odwoławczy powinien stwierdzić wydając postanowienie o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 Kpa.

TEZY

Odwołanie złożone przez stronę postępowania, której nie doręczono w trybie art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzji kończącej postępowanie i która nie wniosła odwołania od tej decyzji w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, jest niedopuszczalne bowiem dotyczy decyzji ostatecznej, co organ odwoławczy powinien stwierdzić wydając postanowienie o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 Kpa.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Bk 358/07

UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 1998 r. Burmistrz Gminy i Miasta S. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie linii energetycznej kablowej SN 15 kV pomiędzy stacjami transformatorowymi ST [...] przewidzianej do realizacji w ciągu ulic G., G. i Ż. w S.

Na podstawie art. 107 § 4 Kpa odstąpiono od uzasadnienia decyzji jako uwzględniającej w całości żądanie strony oraz ustalono, iż jest ona ważna do dnia 30 grudnia 1999 r.

W stosunku do powyższego rozstrzygnięcia J. B. zainicjował kilka postępowań administracyjnych prowadzonych w trybach nadzwyczajnych - wszystkie w związku z wnioskiem z dnia 29 czerwca 1999 r. – k. 128 akt adm. I instancji):

- postępowanie znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] maja 1998 r.;

- postępowanie znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1998 r.;

- postępowanie znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 1998 r.

Rozstrzygnięcia wydawane w w/w postępowaniach poddawane były kontroli sądu administracyjnego:

- postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2000 r. w sprawie sygn. akt SA/Bk 735/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku odrzucił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2000 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1998 r. (k. 96 akt adm. I instancji);

- postanowieniem z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie sygn. akt SAB/Bk 40/02 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] maja 1998 r. (k. 120 akt adm. I instancji);

- wyrokiem z dnia 06 października 2005 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 58/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zobowiązał Burmistrza S. do wydania w terminie miesiąca od zwrotu akt decyzji załatwiającej wniosek skarżącego J. B. z dnia 29 czerwca 1999 r., sprecyzowany pismem z dnia 21 stycznia 2000 r., zawierający żądanie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] maja 1998 r. oraz oddalił skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny (k. 2 akt adm. II instancji).

W następstwie wyroku z dnia 06 października 2005 r. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję Burmistrza S.i z dnia [...] lutego 2006 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej decyzji z dnia [...] maja 1998 r. (k. 29 akt adm. II instancji).

W trakcie w/w postępowań J. B. w dniu 20 grudnia 2002 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego w S. o doręczenie mu jako stronie postępowania (właścicielowi działki nr [...] i [...]) decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] maja 1998 r. (k. 103 akt adm. I instancji).

Wniosek ponowił w piśmie z dnia 31 stycznia 2006 r. (k. 11 akt adm. II instancji).

W dniu 06 lutego 2006 r. doręczono J. B. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię przedmiotowej decyzji (k. 13 akt adm. II instancji).

W dniu 13 lutego 2006 r. J. B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. odwołanie od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] maja 1998 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci linii energetycznej opisanej w tej decyzji, żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzucił decyzji:

- brak ustaleń odnośnie warunków wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez nieustalenie zasięgu oddziaływania inwestycji celu publicznego oraz niedostarczenie projektantowi danych o planowanej ilości odbiorców energii elektrycznej i ich charakterystyce, co uniemożliwiło zrealizowanie obowiązku ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, o jakich mowa w przepisie art. 5 ust. 2 pkt 2 a Prawa budowlanego według stanu prawnego na dzień wydania decyzji,

- pominięcie w podstawie prawnej uchwały Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy S. z dnia [...] czerwca 1987 r. w sprawie wprowadzenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...] w S., co skutkowało błędnym ustaleniem, iż działka nr [...] jest przeznaczona w planie przestrzennym pod pas drogowy, gdy wskazana uchwała tę działkę wyłączała z użytkowania publicznego.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy art. 134 w zw. z art. 17 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 3 Kpa.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] maja 1998 r. nie została doręczona J. B., albowiem nie brał on udziału w postępowaniu – nie miał statusu strony i legitymacji procesowej do wniesienia odwołania. Jak podano "wobec skarżącego nie istnieje w znaczeniu prawnym kwestionowana przez niego decyzja z uwagi na jej niedoręczenie przez organ I instancji". Dalej wskazano, iż kwestia związana z brakiem udziału strony w postępowaniu może być przedmiotem postępowania wznowieniowego prowadzonego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Prawo do wszczęcia tego postępowania ma strona, która bez swojej winy nie brała w nim udziału i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna. Natomiast - zdaniem organu - z wniosku, o którym mowa w przepisie art. 58 § 1 Kpa może korzystać tyko strona, której doręczono decyzję – powołano się na wyrok NSA z dnia 05 grudnia 1997 r. w sprawie sygn. akt I SA 1329/95.

Organ wskazał również na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2000 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1998 r.

Skargę na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniósł do sądu administracyjnego J. B. zarzucając:

1. obrazę art. 134 Kpa przez błędne uznanie, że odwołanie było niedopuszczalne jako wniesione od ostatecznej decyzji i przez osobę nie mającą legitymacji do jego wniesienia, gdy w rzeczywistości decyzja nie była ostateczna, a skarżący był stroną postępowania przed organem I instancji;

2. obrazę art. 16 § 1 Kpa wskutek uznania, iż decyzja od której przysługiwał środek odwoławczy była ostateczna tylko z tego powodu, że została błędnie opatrzona klauzulą ostateczności;

3. obrazę art. 28 Kpa w zw. z art. 61 § 4 Kpa wobec faktu niewłaściwego uznania, że skarżącemu organ administracyjny pierwszej instancji nie przyznał statusu strony, gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że dopuszczono go do udziału w postępowaniu i zapewniono czynny w nim udział – co potwierdzają złożone przez skarżącego oświadczenia;

4. naruszenie art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka przez pozbawienie skarżącego prawa do skutecznego środka odwoławczego od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] maja 1998 r. Nr [...].

Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i pozbawienie decyzji Burmistrza S. z dnia [...] maja 1998 r. klauzuli wykonalności (ostateczności) - na zasadzie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu zwrócił uwagę na różnicę pomiędzy sytuacją pozbawienia strony prawa do sądu, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, a sytuacją pozbawienia strony prawa do udziału w czynnościach postępowania, czy też prawa do odwołania – co stanowi odpowiednio rażące naruszenie prawa i pozbawienie prawa do skutecznego środka odwoławczego. Różnica ta, zdaniem skarżącego, nie została dostrzeżona przez organ II instancji prezentujący stanowisko, iż w niniejszej sprawie decyzja pierwszoinstancyjna może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w postępowaniu wznowieniowym wszczętym na wniosek skarżącego oparty na art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Dalej wywodził, iż Burmistrz S. nie doręczając skarżącemu decyzji z dnia [...] maja 1998 r. z uwagi na złożone przez niego oświadczenie dotyczące działki nr [...] – w oświadczeniu tym wskazał, iż decyzja nie narusza jego interesu – pominął fakt, iż decyzja dotyczy również działki nr [...]. Lokalizacja inwestycji na tej ostatniej działce naruszała jego interes prawny. Sprecyzował, iż o statusie strony nie decyduje lista osób, którym doręczono decyzję kończącą postępowanie, ale lista osób, które zawiadomiono o jego wszczęciu.

Skarżący zakwestionował również prawidłowość nadania decyzji z dnia [...] maja 1998 r. klauzuli ostateczności przed wniesieniem i rozpatrzeniem jego odwołania z dnia 13 lutego 2006 r. przez organ II instancji. Powołał przepisy art. 130 § 2 Kpa i art. 16 § 1 Kpa, z których wynika, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu rozpatrzenia odwołania. Decyzja z dnia [...] maja 1998 r. została mu doręczona w dniu 06 lutego 2006 r., zatem odwołanie z dnia 13 lutego 2006 r., którego niedopuszczalność stwierdzono, wniósł z zachowaniem terminu.

Podniósł, iż prawo do sądu funkcjonuje niezależnie od prawa do środka odwoławczego, a zastępowanie jednego z tych praw drugim jest niezgodne z Konstytucją. Przytoczył stanowiska NSA wyrażone w orzeczeniach: z dnia 04 listopada 1981 r. w sprawie sygn. akt II SA 52/81, ONSA 1981 r. z. 2, poz. 83 i z dnia 28 września 1987 r. w sprawie IV SA 538/87, GAP 1988 nr 1.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej wywodząc, iż nie zgadza się z interpretacją art. 145 §1 pkt 4 Kpa przedstawioną przez J. B. Wyraził pogląd, iż niedoręczenie stronie rozstrzygnięcia czyni wadliwym całe postępowanie, albowiem uniemożliwia stronie poddania go kontroli instancyjnej. W rozpoznawanej sprawie decyzja Burmistrza S. z dnia [...] maja 1998 r. stała się ostateczna z dniem upływu terminu do wniesienia odwołania liczonego od doręczenia adresatowi będącemu stroną postępowania. Skarżący ma zatem możliwość jej kwestionowania jedynie w trybie art. 145 §1 pkt 4 Kpa.

Na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2007 r. J. B. podtrzymał przedstawioną w skardze argumentację podając dodatkowo, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy potwierdza nieprawdę, a jej pozostawienie w obrocie prawnym spowoduje odpowiedzialność odszkodowawczą organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest legalność działalności organów administracji tj. zgodność wydawanych aktów i podejmowanych czynności z przepisami administracyjnego prawa materialnego i procesowego. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd następuje w przypadku: a) uchybienia przepisom prawa materialnego, jeśli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., b) w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., jak również c) w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W niniejszym postępowaniu przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie, w którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez J. B. Badając to orzeczenie z punktu widzenia wad wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uznał, iż nie doszło do uchybienia przepisom prawa procesowego i prawa materialnego dającego podstawę do jego uchylenia.

Przede wszystkim chybiony jest główny zarzut skargi, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] maja 1998 r. w dacie wniesienia przez J. B. odwołania tj. w dniu 13 lutego 2006 r. nie była ostateczna, a w związku z tym organ nie mógł stwierdzić niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 Kpa. Powyższy pogląd zaprezentowany w skardze oparty został na błędnym przekonaniu, iż na skutek przesłania skarżącemu decyzji z dnia [...] maja 1998 r. na jego wniosek z dnia 31 stycznia 2006 r. doszło do otwarcia dla niego biegu terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie do organu drugiej instancji (art. 15 i 127 § 1 Kpa). Odwołanie powinno być wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie postępowania, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia (art. 129 § 2 Kpa).

Stosownie do treści art. 16 § 1 zd. 1 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne i mogą zostać wzruszone tylko postępowaniach nadzwyczajnych przewidzianych w rozdziałach 12 i 13 Kpa: postępowanie o uchylenie lub zmianę decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub też o wznowienie postępowania.

Podmiot będący stroną postępowania w znaczeniu materialnoprawnym (mający interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa) może być jednak bez własnej winy pozbawiony udziału w nim i to zarówno w całym, jak i w pewnym jego stadium np. na skutek niedoręczenia decyzji. W takiej sytuacji czternastodniowy termin biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronom uczestniczącym w postępowaniu. Niewniesienie w tym terminie odwołania przez żadną ze stron, którym zapewniono w nim udział powoduje, iż decyzja staje się ostateczna z upływem wskazanego czternastodniowego terminu liczonego od daty ostatniego doręczenia. W tym przypadku osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, ma prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Przedstawione stanowisko jest ugruntowane tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie (vide wyroki NSA z dnia 05 grudnia 1997 r. w sprawie sygn. akt I SA 1329/95 ONSA 1998/3/103 i z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie sygn. akt II SA 2230/00, M.Prawn. 2002/20/916 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 października 2005 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1606/04, Lex nr 191505, jak też B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 586 i In.). Co prawda zakłada ono pewną fikcję prawną, ta jednak zapewnia poszanowanie wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych, dającej uczestnikom obrotu prawnego przekonanie o stabilności załatwienia sprawy administracyjnej.

Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej skargi zgodzić się należy z twierdzeniem J. B., iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ I instancji traktował go jak stronę, o czym świadczy fakt złożenia w dniu 02 kwietnia 1998 r. oświadczenia w przedmiocie wyrażenia zgody na budowę linii energetycznej na działce nr [...] (k. 3 akt adm. I instancji). Ten fakt umknął organowi odwoławczemu, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia błędnie stwierdził, iż J. B. nie był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Prawdą jest również, iż skarżącemu - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 109 § 1 Kpa - nie doręczono decyzji z dnia [...] maja 1998 r., w związku z czym nie rozpoczął biegu – indywidualnie w stosunku do jego osoby - termin do wniesienia odwołania. Nie oznacza to jednak, wbrew twierdzeniom J. B., iż w/w decyzja nie stała się ostateczna. Zgodnie z przedstawionym powyżej stanowiskiem, które skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela, skarżący mógł wnieść odwołanie w ciągu czternastu dni liczonych od dnia doręczenia decyzji stronie biorącej udział w postępowaniu. Termin ten minął najpóźniej z upływem czternastego dnia od daty ostatniego doręczenia jednej ze stron. Odwołanie w tym czasie nie zostało jednak złożone ani przez skarżącego, ani przez inną stronę postępowania.

W takiej sytuacji decyzja stała się ostateczna, a J. B. przysługiwał wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, z której to możliwości skorzystał w dniu 29 czerwca 1999 r. (wniosek sprecyzowany co do żądania wznowienia pismem z dnia 21 stycznia 2000 r., k. 43 i 128 akt adm. I instancji), a postępowanie w tym przedmiocie jest w toku (vide decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie znak [...] uchylająca decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. o odmowie wznowienia postępowania i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji k. 28 akt adm. II instancji).

Nie można się zgodzić ze skarżącym, iż termin na wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] maja 1998 r. zaczął w stosunku do niego biec dopiero w dacie [...] lutego 2006 r. tj. po przesłaniu w/w decyzji w wyniku wniosku złożonego w dniu 31 stycznia 2006 r. - a w związku z powyższym odwołanie z dnia 13 lutego 2006 r. wniesiono w terminie. W ocenie sądu otwarcie biegu terminu z art. 129 § 2 Kpa następuje tylko i wyłącznie na skutek doręczenia stronie decyzji kończącej postępowanie na podstawie art. 109 § 1 Kpa. Nie otwiera biegu terminu do wniesienia odwołania przesłanie na wniosek strony decyzji, która została już uprzednio prawidłowo doręczona innym stronom postępowania i stała się ostateczna na skutek jej niezaskarżenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1935/04, Lex nr 165025). Nie wywołało zatem zamierzonego przez skarżącego skutku w postaci otwarcia biegu terminu do wniesienia odwołania przesłanie mu w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] maja 1998 r. wskutek wniosku ze stycznia 2006 r. W ocenie sądu czynność ta miała wyłącznie charakter informacyjny.

W tym miejscu można zauważyć, iż z akt administracyjnych wynika, że J. B. o spornym rozstrzygnięciu dowiedział się już w 1999 r. z akt sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę prowadzonej przez Starostwo Powiatowe (k.128 akt adm. I instancji). Złożył wówczas wniosek o wznowienie postępowania z dnia 29 czerwca 1999 r.

Przedstawione powyżej stanowisko uprawnia do wniosku, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 16 § 1 Kpa, a organ drugiej instancji prawidłowo potraktował zakwestionowaną decyzję jako ostateczną.

W świetle powyższych rozważań należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. właściwie zastosowało art. 134 Kpa stwierdzając niedopuszczalność odwołania z dnia 13 lutego 2006 r. Jednocześnie wskazać trzeba, iż powołany przepis rozróżnia stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oraz stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. To ostatnie może nastąpić w sytuacji, gdy nie dochowała terminu z art. 129 § 2 Kpa strona biorąca udział w postępowaniu, której doręczono kończące to postępowanie rozstrzygnięcie i wobec której rozpoczął bieg czternastodniowy termin wskazany w tym przepisie. Z jego brzmienia wynika bowiem, iż termin ten dotyczy tylko osób, które brały udział w postępowaniu i którym decyzja została doręczona (ogłoszona).

Niedopuszczalne jest natomiast orzeczenie o stwierdzeniu uchybienia terminu wobec podmiotu, któremu decyzja nie została doręczona i co do którego indywidualnie ten termin nie biegnie, albowiem – jak to już wyżej wskazano – może ona wnieść odwołanie tylko w terminie biegnącym dla innej strony, a gdy ten upłynie – może wyłącznie skorzystać z wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji należy przyjąć, iż odwołanie złożone przez stronę postępowania, której nie doręczono w trybie art. 109 § 1 Kpa decyzji kończącej postępowanie i która nie wniosła odwołania od tej decyzji w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, jest niedopuszczalne, co organ odwoławczy powinien stwierdzić wydając postanowienie na podstawie art. 134 Kpa. Stronie tej przysługuje wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Przy tym niedopuszczalność odwołania wyklucza badanie kwestii zachowania terminu do jego wniesienia, a także czyni bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie sygn. akt SA/Rz 1571/00).

W tym miejscu należy poddać krytyce treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r., w którym organ – dochodząc ostatecznie do prawidłowej konkluzji w kwestii dopuszczalności odwołania i przysługującego skarżącemu wniosku o wznowienie postępowania – przedstawił nieprecyzyjną i nieadekwatną do stanu faktycznego i prawnego sprawy argumentację (zarzut trzeci skargi). Wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy był traktowany jak strona, zatem posiadał i zachował legitymację procesową (vide powoływane oświadczenie z dnia 02 kwietnia 1998 r.). Nieprawidłowo w podstawie prawnej rozstrzygnięcia obok prawidłowo wskazanego przepisu art. 134 Kpa powołano art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 3 Kpa. Te ostatnio wymienione przepisy nie mogły i nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia.

Mając jednak na uwadze, iż ostateczny wniosek wyprowadzony przez organ – co do powodów niedopuszczalności odwołania jako wniesionego od decyzji ostatecznej przez stronę, której decyzji nie doręczono odpowiada prawu, a rozstrzygnięcie stanowi w istocie prawidłowe zastosowanie przepisu art. 134 Kpa powołanego w orzeczeniu - sąd uznał, iż wskazane uchybienia nie dyskwalifikują postanowienia w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Pozostały bowiem bez wpływu na wynik sprawy.

Nie można się również zgodzić ze skarżącym, iż zaprezentowane w niniejszej sprawie stanowisko organu, którego wyrazem jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołania i wskazanie drogi postępowania wznowieniowego jako właściwej dla dochodzenia naruszonych praw stanowi pozbawienie skarżącego prawa do skutecznego wniesienia środka odwoławczego i naruszenie art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Błędny jest pogląd, iż w sytuacji pozbawienia prawa do środka odwoławczego poprzez niedoręczenie decyzji kończącej postępowanie - nie ma zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Po pierwsze przez udział w postępowaniu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 Kpa należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decydujących, który jest realizowany przez doręczenie stronie decyzji i stworzenie możliwości prawnych podejmowania czynności procesowych w celu obrony interesów prawnych. Niedoręczenie J. B. decyzji z dnia [...] maja 1998 r. kwalifikowało się zatem pod przepis art. 145 §1 pkt 4 Kpa.

Po drugie strona, której nie doręczono decyzji kończącej postępowanie faktycznie ma możliwość poddania rozstrzygnięcia kontroli instancyjnej, albowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego otwiera możliwość prowadzenia sporu ponownie z zagwarantowanym udziałem w postępowaniu tak w pierwszej, jak i w drugiej instancji – oczywiście pod warunkiem spełnienia wszystkich przesłanek skutecznego uruchomienia tego nadzwyczajnego trybu (por. B. Adamiak "Kodeks ...", s. 586 i 651). Skarżący przeczy w skardze samemu sobie, bowiem skorzystał w sprawie niniejszej z trybu wznowienia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Bezskuteczne w niniejszej sprawie jest także żądanie usunięcia przez sąd w trybie art. 135 p.p.s.a. klauzuli wykonalności (ostateczności) nadanej decyzji z dnia 11 maja 1998 r. Wskazany przepis pozwala na wyeliminowanie z obrotu prawnego aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeśli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Zastosowanie tego przepisu ma zatem miejsce tylko wówczas, gdy sąd uwzględnia skargę. Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Nadto jak wyżej wyłożono, decyzja z dnia [...] maja 1998 r. nosi atrybut ostateczności.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.

Zgodnie z art. 200 cyt. ustawy zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi. Sytuacja taka w sprawie niniejszej nie ma miejsca, stąd żądanie zasądzenia poniesionych kosztów było nieskuteczne.