Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3374/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 5 ust 1 i 2, art 7,77 par 1, 80 kpa
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z.S., Z.S. i K.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżących Z.S., Z.S. i K.R. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia Z.S., Z.S. oraz K.R. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S.K., M.N. oraz O.W. udziału w prawie własności nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O., powiat [...], woj. [...].

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2008 r. (data wpływu) O.N., załączając stosowne pełnomocnictwo udzielone J.B., wystąpił do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości m.in. przez S.K., J.G., M.N. z domu G. i O.W. z domu G. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O., powiat [...], woj. [...].

W odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...] do uzupełnienia braków wniosku, pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. J.B. załączył do akt pełnomocnictwo upoważniające go do reprezentowania w sprawie Z.S. oraz Z.S., a także kserokopie dowodów osobistych oraz oświadczeń o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, wskazując, że dokumenty te stanowią uzupełnienie wniosku z dnia 29 grudnia 2008 r.

W piśmie z dnia 19 listopada 2009 r. pełnomocnik stron wskazał natomiast, że wniosek z dnia 8 czerwca 2009 r. jest rozszerzeniem wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, złożonego w dniu 29 grudnia 2008 r. przez O.N. w imieniu własnym i innych spadkobierców S.K., J.G., M. z G. N., O. z G.W..

Przy piśmie z dnia 20 maja 2011 r. do akt sprawy dołączone zostały stosowne pełnomocnictwa udzielone przez D.N. oraz dokumenty stwierdzające nabycie przez nią spadku po zmarłym O.N..

Z kolei wnioskiem z dnia 29 września 2011 r. adw. L.P., załączając stosowne pełnomocnictwo, wystąpiła w imieniu K.R. o dopuszczenie do toczącego się postępowania w charakterze strony.

W piśmie z dnia 13 września 2012 r, J.B. w odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wskazał, że jego mocodawcy nie występowali z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty przed 31 grudnia 2008 r., gdyż w tym czasie nie był jeszcze ustalony krąg spadkobierców po właścicielach pozostawionego mienia oraz że wniosek O.N. z dnia 28 grudnia 2008 r. został złożony w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców S.K., J.G., M.N. oraz O.W..

W pismach z dnia 28 czerwca 2013 r. Wojewoda [...] wyjaśnił, że z wniosku O.N. jednoznacznie wynika, iż został on złożony wyłącznie w jego własnym imieniu. Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje bowiem wyłącznie na wniosek osoby uprawnionej, czego w/w osoby do tej pory nie uczyniły.

W odpowiedzi na powyższe pełnomocnicy stron wskazali, że w ich ocenie ustawa nie wymaga składania wniosków jednocześnie przez wszystkich uprawnionych. Wystarczającym jest złożenie stosownego podania wyłącznie przez jedną osobę w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. To na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek ustalenia pozostałych stron postępowania i zapewnienie im możliwości wzięcia w nim czynnego udziału.

W dniu 20 marca 2014 r. z akt sprawy o sygn. [...] dotyczącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S.K., M.N. i O.W. udziału w prawie własności nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP w miejscowości O. wydzielono wnioski Z.S., Z.S. oraz K.R. do odrębnego postępowania i zarejestrowano pod sygn. [...].

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia Z.S., Z.S. oraz K.R. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S.K., M.N. oraz O.W. udziału w prawie własności nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości O., powiat [...], woj. [...] wskazując, że wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożone przez Z.S. i Z.S. pismem z dnia 8 czerwca 2009 r., a przez K.R. w dniu 29 września 2011 r., złożone zostały z naruszeniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Z.S. i Z.S. zarzucając naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię, a także naruszenie art. 8 kpa, 28 kpa oraz 61 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 63 § 2 kpa oraz podnosząc, że Wojewoda [...] nieprawidłowo zakwalifikował pisma wnioskodawców jako wnioski o wszczęcie postępowania, zamiast wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku O.N., co skutkowało stwierdzeniem naruszenia terminu prawa materialnego. Wprawdzie pierwotny wnioskodawca oświadczył, że jest jedyną osobą uprawnioną do rekompensaty, jednak wynikało to z braku wiedzy o istnieniu innych osób uprawnionych do rekompensaty. Dopiero dalsze poszukiwania doprowadziły do ustalenia następców prawnych współwłaścicieli pozostawionego majątku.

Po rozpoznaniu sprawy Minister Skarbu Państwa stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, Wojewoda [...] właściwie bowiem ustalił, iż wnioski Z.S., Z.S. oraz K.R. zostały złożone z naruszeniem terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Organ odwoławczy wskazał, że za daty żądania wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie należy uznać w stosunku do Z.S. i Z.S. dzień 8 czerwca 2009 r., zaś wobec K.R. dzień 29 września 2011 r., odpowiadają bowiem one datom złożenia przez wnioskodawców pism, z treści których wynika, iż zgłaszają oni swój udział w sprawie toczącej się z wniosku O.N. złożonego z zachowaniem terminu ustawowego.

Zdaniem Ministra twierdzenie stron postępowania, że ich wolą było przystąpienie do toczącego się postępowania z wniosku O.N. nie znajduje potwierdzenia w aktualnym stanie prawnym. Jak wynika z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, każdy ze spadkobierców winien złożyć samodzielnie wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Czym innym jest bowiem pojęcie osoby uprawnionej do rekompensaty, a czym innym osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa. Prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP lub niektórym z nich wskazanym przez pozostałych spadkobierców, natomiast prawo to może zostać potwierdzone przez właściwego wojewodę jedynie w stosunku do tych spadkobierców, którzy złożyli wnioski o potwierdzenie tego prawa w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1107/12).

Minister Skarbu Państwa zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie żaden z wnioskodawców nie złożył wniosku w terminie wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. Wprawdzie wniosek, o którym mowa powyżej można złożyć w imieniu własnym, jak również w imieniu innych osób uprawnionych, lecz musi to wynikać w sposób niebudzący wątpliwości z treści wniosku czy dołączonych pełnomocnictw. Wnioskodawców nie można domniemywać, bowiem możliwość domagania się rekompensaty jest prawem, a nie obowiązkiem osoby uprawnionej.

Zdaniem organu odwoławczego z odwołania, jak i z wcześniejszych pism stron wyraźnie wynika, że w chwili składania wniosku przez jednego ze spadkobierców majątku, tj. O.N. pozostałe osoby nie miały wiedzy, iż rekompensata z tego tytułu może im przysługiwać. O.N. złożył wniosek wyłącznie w imieniu własnym, a nie w imieniu pozostałych spadkobierców. Wobec zaś niezłożenia stosownych wniosków o wydanie decyzji przez Z.S., Z.S. oraz K.R. w wymaganym terminie, niemożliwe jest potwierdzenie prawa do rekompensaty, niezależnie od tego, iż w innej sprawie organ pierwszej instancji prowadzi postępowanie z wniosku jednego ze spadkobierców właścicieli majątku w O..

Minister Skarbu Państwa podkreślił, że w świetle przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty może zostać wszczęte i toczy się wyłącznie na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa. Wniosek winien zostać złożony w określonym w tym przepisie terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. Zachowanie powyższego terminu jest tym samym warunkiem koniecznym do merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty wygasa, co z kolei oznacza, że następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę.

Zdaniem organu bezzasadne są zarzuty dotyczące kwalifikacji pism z dnia 8 czerwca 2009 r. i 29 września 2011 r. jako żądań wszczęcia postępowania, a nie jak chcieli wnioskodawcy przystąpienia do toczącego się postępowania z wniosku O.N.

Organ przytoczył treść art. 62 kpa i zaznaczył, że przepis ten upoważnia organ do połączenia wielu spraw administracyjnych do wspólnego rozpatrzenia w jednym postępowaniu i rozstrzygnięcia tych spraw jedną decyzją administracyjną wydaną w wyniku tego postępowania. Ma on zastosowanie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki - istnieje wielość spraw administracyjnych, prawa i obowiązki w każdej z tych spraw wynikają z tego samego stanu faktycznego bądź z tej samej podstawy prawnej, w każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej

Minister podkreślił, że w pismach z dnia 8 czerwca 2009 r. i z dnia 29 września 2011 r. wnioskodawcy stwierdzili, że dołączają się do prowadzonego z wniosku O.N. postępowania dotyczącego rekompensaty za mienie pozostawione w O. W chwili złożenia pism toczyło się już zatem postępowanie administracyjne z wniosku innego podmiotu o potwierdzenie jego prawa do rekompensaty. Niewątpliwie więc wszczęte wnioskiem O.N. z dnia 29 grudnia 2008 r. postępowanie dotyczyło jedynie potwierdzenia prawa do uzyskania rekompensaty przez wnioskodawcę, jako jednego z następców prawnych S.K., M.N. oraz O.W.. Przedmiotowy wniosek wszczął więc postępowanie administracyjne, którego stroną był jedynie O.N. i postępowanie to dotyczy jedynie jego praw do rekompensaty za mienie pozostawione przez jego współwłaścicieli.

Zdaniem Ministra Skarbu Państwa w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie może znaleźć zastosowania art. 62 kpa, ponieważ w dacie złożenia wniosków przez skarżących nie istniała jeszcze wielość spraw administracyjnych, lecz prowadzone było jedno postępowanie administracyjne z wniosku O.N.. Ponadto potwierdzenie prawa do rekompensaty wymaga wniosku strony złożonego przed upływem ściśle określonego terminu.

Organ zaznaczył, że w ustawie brak jest przepisu, z którego wynikałoby, iż złożenie w ustawowym terminie wniosku przez choćby jednego ze spadkobierców skutkuje względem pozostałych. Aby uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty, każdy z uprawnionych powinien wystąpić z osobnym wnioskiem, a każdy wniosek wszczyna osobną sprawę administracyjną, które to sprawy mogą następnie zostać połączone w jednym postępowaniu, w trybie art. 62 kpa.

Zdaniem organu przywołane wyżej wnioski skarżących są wnioskami o wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, a nie jak twierdzi pełnomocnik stron wnioskami o dopuszczenie do udziału w toczącym się już postępowaniu administracyjnym.

Minister Skarbu Państwa zaznaczył, że przewidziany w ustawie termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, tj. 31 grudnia 2008 r., jest terminem prawa materialnego, który ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych. W przypadku uchybienia temu terminowi organ pierwszej instancji jest zobowiązany zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty, co potwierdza stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne (np. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1550/11). Wprawdzie istnieją wyroki, w których sąd wskazał, że z literalnej wykładni przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie wynika, że stosowne wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty, muszą zostać złożone od razu przez wszystkich uprawnionych we wskazanym w ustawie terminie, ponadto złożenie wniosku w terminie przez jednego spadkobiercę odnosi skutek wobec pozostałych (np. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/12), jednakże - w ocenie Ministra Skarbu Państwa - nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z dotychczasowego ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że osobom, które złożyły wnioski po terminie określonym w art 5 ust. 1 ustawy nie przysługuje prawo do rekompensaty, ponieważ uprawnienie to wygasa wraz z upływem terminu, o którym mowa w tym przepisie.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż wnioski Z.S., Z.S. oraz K.R. zostały złożone po upływie terminu przewidzianego w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r., zaś fakt złożenia wniosku w terminie przez innego spadkobiercę nie może skutkować prowadzeniem postępowania wobec pozostałych następców prawnych właścicieli nieruchomości, gdyż w/w ustawa nie przewiduje takiej możliwości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z.S., Z.S. i K.R. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawach, w których przedmiotem rozpoznania jest przyznanie prawa do rekompensaty, niedopuszczalne jest przystąpienie do już toczącej się sprawy przez dalszych uprawnionych do rekompensaty, podczas gdy ustawa, a w szczególności w/w przepisy nie wyłączają takiej możliwości oraz naruszenie prawa procesowego, tj. a) art. 28 kpa poprzez niedopuszczenie skarżących do udziału w sprawie toczącej się z wniosku pierwotnego wnioskodawcy, tj. O.N. pod sygn. akt [...] mimo wykazania przez w/w interesu prawnego dotyczącego sprawy; b) art. 63 § 2 kpa w zw. z art. 61 § 1 i 3 kpa poprzez błędne zakwalifikowanie pism z dnia 8 czerwca 2009 r. i z dnia 29 września 2011 r. jako wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy pisma te były wnioskami o dopuszczenie do udziału w charakterze strony do sprawy toczącej się pod sygn. akt [...]; c) art. 62 kpa poprzez uznanie, że do współuczestnictwa w sprawie może dojść jedynie w przypadku złożenia stosownych wniosków przez wszystkich zainteresowanych i następczego połączenia kilku spraw do jednego postępowania, podczas gdy przepis ten odnosi się wyłącznie do charakteru technicznego współuczestnictwa, nie zaś do współuczestnictwa o charakterze materialnym, a tym samym zaniechaniu przez organ ustalenia kręgu uprawnionych do ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty; d) art. 6 kpa i 8 kpa poprzez odmowę dopuszczenia skarżących do toczącego się postępowania, mimo iż złożyli oni stosowne wnioski i wykazali swój interes prawny w sposób należyty, jak i poprzez zaniechanie ustalenia kręgu osób zainteresowanych udziałem w sprawie.

W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Występujący między skarżącymi, a organami administracji spór dotyczy tego, czy na gruncie przepisów ustawy wymagane jest, aby do dnia 31 grudnia 2008 r. każda z uprawnionych osób wystąpiła ze stosownym wnioskiem, czy też wystarczy, aby w terminie tym wystąpiła chociaż jedna osoba z grona uprawnionych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Wniosek ten składa współwłaściciel mienia pozostawionego poza obecnymi granicami państwa polskiego lub jego spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty.

Zdaniem Sądu, z przepisu art. 5 ust. 2 ustawy wynika, że kiedy uprawnienie do realizacji prawa do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom (lub niektórym wskazanym przez pozostałych uprawnionych), wniosek składa spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. To, że ustawodawca użył liczby pojedynczej określając podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem – spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty - nie oznacza, że dla zachowania prawa do potwierdzenia prawa do rekompensaty każda z tych osób musi złożyć stosowny wniosek w terminie wskazanym w ustępie 1 art. 5. Z konstrukcji powołanych przepisów wynika, że złożenie w terminie wniosku przez jednego z legitymowanych podmiotów wszczyna postępowanie administracyjne, co do wszystkich uprawnionych. Wystarczy zatem, żeby jeden ze spadkobierców złożył wniosek przed 31 grudnia 2008 r., aby pozostali uprawnieni, którzy takich wniosków nie złożyli, zachowali swoje roszczenia, stosownie do posiadanych udziałów w spadku. W takiej sytuacji obowiązkiem organu administracji jest w pierwszej kolejności prawidłowe ustalenie wszystkich stron postępowania, a następnie, zgodnie z zasadą wyrażoną w art 10 i przepisem art. 61 § 4 kpa, zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Należy mieć na uwadze, że sprawach dotyczących tzw. mienia zabużańskiego zachodzi jedność stosunku materialnoprawnego. W wyroku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2993/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że toczy się jedno postępowanie administracyjne o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia określonego mienia nieruchomego poza obecnymi granicami państwa polskiego i przez określonego jego właściciela. W postępowaniu tym konieczne jest dokonanie szeregu ustaleń faktycznych, takich jak np. skład majątku pozostawionego, jego wartość, okoliczności, w jakich doszło do pozostawienia mienia, miejsce zamieszkania byłego właściciela majątku, ewentualna data jego zgonu i ustalenie spadkobierców. NSA uznał, że czynienie tego rodzaju ustaleń dotyczy tej samej sprawy pod względem materialnoprawnym, chociaż sprawa może dotyczyć kilku osób. Trzeba wskazać, że ratio legis regulacji zawartej w art. 5 ustawy ma na celu ułatwienie uzyskania rekompensaty przez każdego ze spadkobierców. Poza tym zaakceptowanie poglądu, wyrażonego przez oraz organy, skutkowałoby tym, że - przy wielości osób uprawnionych do rekompensaty – należałoby wielokrotnie dokonywać tych samych ustaleń, a co za tym idzie, zobowiązywać strony do składania szeregu takich samych dokumentów, kolejnych, nowych wycen, czy też dokonywać kilkakrotnego badania kto, kiedy oraz w jakiej części, zrealizował już swoje uprawnienia, co nie byłoby uzasadnione z punktu widzenia ekonomiki prowadzenia postępowania administracyjnego. Zaprezentowana wykładnia znajduje swoje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1770/12; z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2993/12, z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 682/13; z dnia 29 maja 2014 r., sygn.. akt I OSK 2722/12 – opubl. CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że błędnie Wojewoda [...] i Minister Skarbu Państwa odmówili Z.S., Z.S. oraz K.R. (poprawne nazwisko R. – pełnomocnictwo Rep. [...]) prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S.K. i M.N. oraz O.W. udziału w prawie własności nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP w miejscowości O. (poprawna nazwa [...] – tłumaczenie z języka ukraińskiego zaświadczenia Archiwum Państwowego Obwodu [...] w T. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...]).

Zdaniem Sądu, rację mają organy, że wniosek z dnia 29 grudnia 2008 r. nie był złożony w imieniu Z.S., Z.S. i K.R.. Z wniosku tego wynika wyraźnie, że wnioskodawcą jest O.N..

Dopiero w piśmie z dnia 8 czerwca 2009 r. uzupełnionym pismem z dnia 19 listopada 2009 r. Z.S. i Z.S. (powołując się na swe prawa spadkowe po M.N. – współwłaścicielce nieruchomości w O.) przystąpili do toczącego się postępowania, wyrazili wolę uczestniczenia w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty i przyznania tego prawa także na ich rzecz. Jednocześnie w piśmie z dnia 25 września 2011 r. uzupełnionym pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. K.R. (powołując się na swe prawa spadkowe po O.W. – współwłaścicielce nieruchomości w O.) przystąpiła do toczącego się postępowania, wyraziła wolę uczestniczenia w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty i przyznanie tego prawa także na jej rzecz.

Uszło jednak uwadze organów, że wniosek złożony przez O.N. w 2008 r. wszczął postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty za pozostawione mienie w miejscowości O., także w stosunku do Z.S., Z.S. i K.R..

Rację mają zatem skarżący twierdząc, że Wojewoda [...] i Minister Skarbu Państwa błędnie ocenili, że Z.S., Z.S. i K.R. złożyli po terminie ustawowym wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty, co świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy dokonały także błędnej wykładni przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli chodzi o kwestię zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 62 kpa, to Sąd stoi na stanowisku, że niniejsza sprawa administracyjna w sensie materialnym jest jedna, natomiast występuje w niej kilka osób twierdzących, że są spadkobiercami po współwłaścicielach nieruchomości w O.. Ta sprawa winna zatem zostać – co do zasady – zakończona jedną decyzją administracyjną. Wobec tego w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 62 kpa. Przepis ten, jeżeli chodzi o postępowania wszczynane na wniosek stron, znajduje zastosowanie w przypadku, gdy do tego samego organu wpływa wiele wniosków pochodzących od wielu osób, które kreują wiele spraw administracyjnych, a więc spraw które powinny być załatwione wieloma decyzjami, a - z uwagi na tożsamość faktyczną i prawną tychże spraw oraz zasadę szybkości i ekonomiki postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 kpa) - celowe jest, aby organ prowadził w tych sprawach jedno postępowanie administracyjne.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...]weźmie pod uwagę to, że poza D.N., także Z.S., Z.S. oraz K.R. domagają się przyznania prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez S.K. i M.N. oraz O.W., we wszczętym i toczącym się już postępowaniu o przyznanie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione w O.. Wojewoda [...] będzie prowadzić w tej sprawie jedno postępowanie. Jednocześnie organ winien podjąć czynności wyjaśniające, mające na celu ustalenie wszystkich stron postępowania – spadkobierców nie tylko po S.K., M.N. i O.W., ale też po J.G., celem zapewnienia im udziału w postępowaniu. Organ będzie miał także na uwadze to, że w aktach sprawy zalega nierozpoznany wniosek D.N. z dnia 29 maja 2012 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).