Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 682/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217, art. 218, art. 219
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wskazanej treści oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], Wojewoda D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 oraz art. 217 § 1 i § 2 , art. 218, art. 219 K.p.a., po rozpoznaniu zażalenia Z. Z. (dalej: skarżący, zainteresowany) na postanowienie Starosty D. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

Rozstrzygnięcie powyższe organ podjął w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 19 czerwca 2015 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w D. (dalej: PUP) wpłynął wniosek skarżącego z dnia 18 maja 2015 r. o wydanie zaświadczenia o pobieraniu przez niego zasiłku dla bezrobotnych, potwierdzającego aktualne zarejestrowanie jako bezrobotnego z prawem do zasiłku, a także potwierdzającego, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia. Jednocześnie zainteresowany wskazał, iż zaświadczenie jest wymagane przez inny organ państwowy.

Pismem z dnia 23 czerwca 2015 r. PUP, powołując się na przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., wezwał skarżącego do wykazania interesu prawnego w uzyskaniu takiego zaświadczenia.

W dniu 2 lipca 2015 r. do PUP wpłynęło pismo skarżącego z dnia 29 maja 2015 r., w którym zainteresowany wskazał, iż: "zaświadczenie wymagane jest przez inny organ państwowy w związku z moim interesem prawnym".

Po rozpoznaniu wniosku Starosta D., postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], odmówił wydania zaświadczenia. W motywach orzeczenia organ pierwszej instancji stwierdził, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] orzeczono o uznaniu strony od dnia 21 listopada 2014 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 21 listopada 2014 r.

Dalej organ wyjaśnił, iż zaświadczenie o treści żądanej przez wnioskodawcę jest czynnością faktyczną, rodzajem dokumentu urzędowego. Zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego, potwierdzającym istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej) bądź w innym indywidualnym akcie prawnym (wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1898/10, LEX nr 1079721).

W myśl art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa. Stosownie natomiast do przepisu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Jak dalej wyjaśnił organ, zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. w przypadku, ubiegania się przez stronę o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów, albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Natomiast zgodnie z § 2 powyższego artykułu organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Organ stwierdził, iż skarżący nie wykazał interesu prawnego, w urzędowym potwierdzeniu faktów określonych we wniosku z dnia 18 czerwca 2015 r. i z tych też względów odmówił wydania zaświadczenia.

Z zachowaniem ustawowego terminu, skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie do Wojewody D., wnosząc jednocześnie o nakazanie Staroście D. bezzwłoczne wydanie stosownego zaświadczenia. W uzasadnieniu zażalenia polemizował z treścią uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, kwestionując powołane przez organ pierwszej instancji fakty uzasadniające odmowę wydania zaświadczenia.

Rozpatrując zażalenie na tle zgromadzonego materiału dowodowego Wojewoda stwierdził, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w Dziale VII zatytułowanym: Wydawanie zaświadczeń - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie w tym przedmiocie ma charakter postępowania uproszczonego, w którym przyjęto - odmiennie niż w ogólnym postępowaniu administracyjnym - ramową regulację prawną i ograniczony formalizm czynności. Dla organu administracji właściwego w sprawie wydania zaświadczenia o żądanej treści, nie oznacza to jednak zupełnej dowolności w działaniu i zwolnienia z obowiązku zachowania zasadniczych rygorów proceduralnych. Istotny jest tu zatem przepis art. 217 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Oznacza to, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczyna się wyłącznie na wniosek, czyli nie może być wszczęte z urzędu. Przepis zaś art. 217 § 2 k.p.a. konkretyzuje dwa przypadki, w których właściwy organ administracji państwowej zobowiązany jest do wydania zaświadczenia, tj., gdy: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1), bądź gdy o jego wydanie ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny (pkt 2).

Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 18 czerwca 2015 r., który wpłynął do PUP w dniu 19 czerwca 2015 r. We wniosku tym zainteresowany zwrócił się o wydanie zaświadczenia o pobieraniu przez niego zasiłku dla bezrobotnych, potwierdzającego aktualne zarejestrowanie jako bezrobotnego z prawem do zasiłku, a także potwierdzającego, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia. Nadto wnioskodawca wskazał, iż zaświadczenie jest wymagane przez inny organ państwowy.

Zdaniem Wojewody treść wniosku wskazuje, iż urzędowe potwierdzenie faktów, którego domagał się skarżący nie było wymagane przepisem prawa, a zatem w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Tym samym skarżący był zobowiązany do wykazania interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Powyższe prowadzi zaś do wniosku, iż w sprawie miał również zastosowanie przepis art. 218 § 1 i § 2 k.p.a, ponieważ zgodnie z jego treścią, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, przy czym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Co więcej, przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wprowadza obowiązek określonego działania tak w odniesieniu do wnioskodawcy, jak i organu administracji publicznej.

Zatem zasadnie organ pierwszej instancji, pismem z dnia 23 czerwca 2015 r., powołując się na regulacje art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a., wezwał skarżącego do dostarczenia, w zakreślonym terminie, stosownych dokumentów bądź innych dowodów, np. oświadczenia, z których zainteresowany wywodził żądanie wydania zaświadczenia, tak aby organ mógł obiektywnie stwierdzić istnienie interesu prawnego, po stronie wnioskodawcy, w uzyskaniu tego zaświadczenia.

Natomiast w odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia 1 lipca 2015 r., które wpłynęło do urzędu w dniu 2 lipca 2015 r., zarzucił organowi pierwszej instancji prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 218 § 2 k.p.a., w celu ustalenia interesu prawnego wskazując, iż organ nie wskazał podstaw prawnych takiego działania. Jednocześnie zainteresowany stwierdził, iż cyt. "zaświadczenie wymagane jest przez inny organ państwowy w związku z moim interesem prawnym".

Mając na względzie treść wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia oraz wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia 1 lipca 2015 r. Wojewoda stwierdził, iż organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż skarżący nie wykazał interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu okoliczności wskazanych we wniosku o wydanie zaświadczenia.

Organ II instancji podkreślił, iż - wbrew twierdzeniu skarżącego - przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. zobowiązuje wnioskodawcę do wykazania interesu prawnego stanowiącego podstawę do ubiegania się o wydanie zaświadczenia, natomiast na organ administracji publicznej nakłada obowiązek zbadania tego interesu prawnego. Powołane unormowanie jest o tyle istotne, że ustalenie istnienia albo nieistnienia interesu prawnego ma bezpośredni wpływ na dalszy kierunek rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia.

Jeżeli organ ustali, że wnioskodawca interesu takiego nie posiada, to okoliczność taka stanowi jedną z trzech przesłanek odmowy wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 8 Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 821).

Tylko zaś ustalenie istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy daje organowi możliwość dalszego rozpatrywania wniosku skarżącego w zakresie zgłoszonego żądania o urzędowe potwierdzenie określonych faktów.

W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku przewidzianym w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., czyli gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, organ powinien zbadać to w postępowaniu wyjaśniającym (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. I, Zakamycze 2000, str. 1010 oraz cyt. tam wyrok NSA z dnia 22 listopada 1996 r., sygn. akt I SA/ Wr 142/96).

Wskazać przy tym należy, iż przyjmuje się powszechnie, że treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu. Powoduje ona, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się, np. wydania orzeczenia administracyjnego (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2011 r" sygn. akt IV SA/Wr 380/12).

Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (por. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego (w:) Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.).

Zdaniem Wojewody, niewątpliwie postępowanie to powinno być prowadzone przy odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania administracyjnego (w tym dotyczących postępowania dowodowego), co jest podyktowane uproszczonym charakterem postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń. Postępowanie to ma jednak charakter zbliżony do administracyjnego z uwagi na fakt uregulowania instytucji wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również ze względu na organy je prowadzące oraz prawne formy działania organów administracji w tym postępowaniu.

Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, iż argumenty skarżącego zawarte w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący podniósł, że postanowienia wydane zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji naruszają przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 , art. 12 oraz art. 76 k.p.a. i wyczerpują znamiona fałszu intelektualnego art. 271 k.k. Skarżący ponadto stwierdził, że na podstawie art. 9 k.p.a. organ ma obowiązek wydania takiego zaświadczenia i nie ma prawa do żądania od niego udowodnienia interesu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jej zarzuty nie są zasadne i skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że chodziło o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., mówiącego, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Niniejsza sprawa prowadzona była w trybie przepisów regulujących tryb wydawania zaświadczeń, a więc przepisów mających - w stosunku do przepisów ogólnych procedury administracyjnej - charakter uproszczony. Przejawia się on m.in. w ograniczonym, pod względem zakresu, postępowaniu dowodowym.

Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń unormowane jest bardzo lakonicznie w dziale VII k.p.a.. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. postępowanie to jest wszczynane na wniosek strony. W myśl art. 217 § 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Istotą żądania skarżącego było wydanie zaświadczenia stwierdzającego pobieranie przez niego zasiłku dla bezrobotnych i potwierdzającego aktualne zarejestrowanie jako bezrobotnego z prawem do zasiłku, a także potwierdzającego, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych skarżący nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia.

Jak wynika z powołanego wyżej art. 217 § 2 K.p.a. ustawodawca przewidział dwie sytuacje uprawniające do wydania zaświadczenia. Jak wcześniej stwierdzono, brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku skarżącego w oparciu o art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a. Nie ma bowiem przepisu prawa, który wymagałby urzędowego potwierdzenia określonych faktów – wskazanych we wniosku lub stanu prawnego. Zatem do rozpoznania pozostało, czy skarżący może ubiegać się o zaświadczenie, o wskazanej przez niego treści na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. Mianowicie, czy posiada interes prawny w jego uzyskaniu.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia w zakresie danych posiadanych przez Starostę D., a zatem w zakresie potwierdzenia pobierania przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych, potwierdzenia zarejestrowania skarżącego jako bezrobotnego z prawem do zasiłku, a także potwierdzającego, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca nie odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia.

Wskazać należy, że "interes prawny to interes, któremu przepisy prawa przyznają ochronę prawną. Źródłem regulacji prawnej tej ochrony są przepisy materialnego prawa administracyjnego, ale nie wyłącznie. Źródłem tego interesu, nadając mu rangę interesu prawnego mogą być przepisy prawa cywilnego pozostające w związku z regulacją materialnego prawa administracyjnego" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2741/12, przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nie wskazał jednak przepisów materialnych, na których opiera żądanie wydania zaświadczenia, jak i dokumentów, które choćby uprawdopodobniłyby istnienie interesu prawnego.

W tym miejscu przypomnieć należy, że czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97, LEX nr 43262).

Natomiast cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.

Interes prawny ma więc charakter materialnoprawny. Oznacza to, że podmiot żądający wydania zaświadczenia powinien wskazać konkretny przepis prawa materialnego, z którego wynika, że wydanie zaświadczenia oddziałuje bezpośrednio lub pośrednio na jego sytuację prawną. Takiego przepisu prawa materialnego w tej sprawie skarżący nie wskazał.

Nie jest wskazaniem interesu prawnego, rozumianego w przedstawiony wyżej sposób, stwierdzenie skarżącego, że zaświadczenie, o wskazanej treści, wymagane jest przez inny organ państwowy. Zainteresowany nie przedstawił nawet dowodów, że takie zaświadczenie jest wymagane przez inny organ.

W myśl art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Oznacza to, że zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy, ani też nie kształtuje żadnej nowej sytuacji prawnej, ani też stosunku prawnego. Nie stanowi więc ono wiążącego oświadczenia woli organu administracji, lecz tylko i wyłącznie oświadczenie jego wiedzy, potwierdzające istnienie - i to w określonym czasie - określonych faktów lub stanu prawnego. Nie tworzy żadnych skutków prawnych, a potwierdza jedynie ich istnienie.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w rozważaniach wyroku z dnia z 29 lutego 2012 r. w sprawie II GSK 186/11, co pozostaje aktualne na gruncie sprawy niniejszej, zaświadczenie jest "pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego, wraz ze zmiana których dezaktualizuje się, co tworzy podstawy do wydania nowego zaświadczenia, odpowiadającego aktualnym faktom lub aktualnemu stanowi prawnemu. Zaświadczenie ma więc wyłącznie walor dowodowy. Przemawia za nim również domniemanie prawdziwości. (...) Zaświadczenie stanowiąc, jak wyżej już wskazano oświadczenie wiedzy, nie zaś oświadczenie woli organu, nie tworzy bowiem żadnych skutków prawnych potwierdzając jedynie ich istnienie. W przeciwieństwie więc do decyzji administracyjnej, zaświadczenie, zważywszy na wskazany jego charakter i funkcje, nie wiąże organu i może być zawsze uchylone lub zmienione, w sytuacji, gdy dojdzie do zmiany faktów lub stanu prawnego. Nie posiada więc ono waloru res iudicata, albowiem, jak wyżej wskazano, wraz ze zmianą faktów lub stanu prawnego staje się nieaktualne, co umożliwia wydanie nowego zaświadczenia odpowiadającemu aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia zaświadczenia pierwotnie wydanego. Wartość zaświadczenia oceniać należy więc w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie może być ono jednocześnie - w przeciwieństwie do aktu administracyjnego - oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu (por. np. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 88/06; wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09)."

Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 sierpnia 2007 r. w sprawie I OSK 1280/06: "Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany. W świetle art. 218 § 1 k.p.a. w przypadku, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktu albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W myśl § 2 art. 218 organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające".

Sąd nie zgadza się z zarzutem skarżącego dotyczącym obrazy art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 oraz art. 76 K.p.a. Powyższe zarzuty naruszenia przepisów procesowych nie mogły odnieść skutku. Zdaniem Sądu orzekającego, organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza, że oceny organów są błędne.

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art 218 K.p.a., ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe: stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 1997 r., sygn. akt: II SA/Gd 1241/96). To na skarżącym ciążył obowiązek wykazania istnienia interesu prawnego.

Co więcej, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt: II OSK 975/2013 "w postępowaniu dotyczącym wydania lub odmowy wydania zaświadczenia (art. 217-20 K.p.a.) właściwy organ nie przeprowadza ponownie całego postępowania dowodowego dotyczącego ustaleń faktycznych i prawnych w danej sprawie (...) Wynika to z tego, że postępowanie wyjaśniające, o którym stanowi art. 218 § 2 k.p.a. może spełniać tylko rolę pomocniczą odnośnie ustalenia treści danego zaświadczenia". Organ II instancji nie może więc niejako wchodzić w rolę skarżącego oraz poszukiwać dowodów i dokumentów w celu wykazania istnienia jej interesu prawnego w danej sprawie (do czego zobowiązany jest sam skarżący).

Za dominujący w literaturze przedmiotu należy uznać pogląd, że w sprawach administracyjnych, ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje twierdzenia (zob. A. Hanusz, Strona postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004 r., Nr 9, s. 54.)

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, stosując art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.