Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2116/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 107 § 3,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1 , ust. 3 pkt 1, art. 140ab, ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140ab ust. 2, art. 140aa ust. 4 pkt 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 2 pkt 35a, art. 140aa ust. 1 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 1 - 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 3 § 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c, art. 145 § 1 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant ref . Agata Wiącek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 maja 2022 r. nr BP.502.195.2021.1277.KA12.218195 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z 23 maja 2022 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "Organ", "GITD"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "Kpa"), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), art. 140ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej: "Prd"), § 3 ust. 1 pkt 15, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WWITD", "organ I instancji") z 31 maja 2021 r. nr [...] nakładającej na [...] (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych – utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Podstawę faktyczną rozstrzygnięć podjętych przez organy administracyjne stanowiło wykonywanie przez Skarżącego przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii V. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia przez skontrolowany pojazd dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej.

W dniu 27 kwietnia 2021 r. w Katowicach, zatrzymano do kontroli samochód marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan Z. S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem odpadów o kodzie [...] (gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w [...]) (ładunek podzielny) w imieniu [...] ul. [...] ul. [...] (lotnisko). Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] dnia 27 kwietnia 2021 roku.

Zgodnie z treścią protokołu w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenie: przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 8,4 t, przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu o 9,1 t. W obliczu powyższych ustaleń stwierdzono w protokole, iż skarżąca winna posiadać zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdem nienormatywnym. Jak wynika z treści protokołu pomiarów wagowych pojazdu dokonano przy użyciu konfiguracji pary przenośnych wag do pomiarów statycznych SAW 10 IIIC o nr: [...] oraz [...] a podczas ważenia nie zastosowano podkładek z uwagi na wyznaczone miejsce do ważenie wyposażone we wpusty. Kierowcy udostępniono instrukcję obsługi wag oraz świadectwa legalizacji urządzeń użytych w trakcie kontroli.

Pismem z 29 kwietnia 2021 r. zawiadomiono Skarżącą spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w następstwie powyższego zdarzenia.

Decyzją nr [...] z dnia 31 maja 2021 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na [...]. kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym zakwalifikowanym jako kategoria V, w pozostałych przypadkach gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej.

Od ww. decyzji Strona pismem z 1 lipca 2021 r. w ustawowym terminie złożyła odwołanie. W odwołaniu strona podniosła m.in., iż nie wykazano aby miejsce gdzie przeprowadzono ważenie było prawidłowe, nie wykazano aby wagi, którymi wykonano pomiary posiadały odpowiednie świadectwa legalizacji oraz nie wykazano, iż sposób ważenia był prawidłowy.

Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z 23 maja 2022 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji Organ przytoczył ustalony stan faktyczny w zakresie wskazanego wyżej naruszenia oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Organ wskazał, iż norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o wartość powyżej 20 %, dlatego wymierzono karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Wyjaśniono przy tym, iż jak stanowi lp. 5 załącznika nr 1 do prd, zezwolenia kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach wskazanych w zezwoleniu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 złotych – w pozostałych przypadkach.

W ocenie organu zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie wyżej opisany stan faktyczny. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Wyjaśniono m.in. iż mimo, że w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza od takiego sposobu dokonywania pomiarów odstępstw. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe wówczas należy pod koła położyć tzw. odkłady wyrównawcze (nr 6-2 instrukcji). Jednakże podkłady można wyeliminować jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi ( pkt 6.3.3 instrukcji). Wagi typu SAW są umieszczane na metalowych szynach, które są wbudowane w krawędzie dołu fundamentowego w ten sposób, że waga niejako jest na niej zawieszona, płyta wagi jest na jednym poziomie ze stanowiskiem ważenia. Zaznaczono przy tym, iż kierowca nie wnosił uwag jakoby miejsce ważenia nie było dostosowane do wag oraz przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż zwracał uwagę operatorowi koparki, że pojazd jest przeładowany a w miejscu załadunku nie było wagi. Nadto organ podkreślił tutaj, iż instrukcja ważenia dopuszcza ważenie nawet na powierzchniach nierównych, nieutwardzonych.

Organ wyjaśnił także, iż w rozpatrywanym przypadku przewożono odpady o kodzie 170504 (gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 170503), jednak nie znajdował w sprawie zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ podczas kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie wykazał, że strona dochowała należytej staranności, co wyłączałoby jej odpowiedzialność na podstawie art. 140aa ust. 4 prd.

Reasumując GITD uznał, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone właściwie, z poszanowaniem praw Skarżącego, jako jego strony. W jego ocenie zebrany materiał dowodowy jest kompletny i przedstawia stan faktyczny, w oparciu o który należnie wymierzono Skarżącemu karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kat. V, co było okolicznością, na powstanie której Skarżący miał wpływ, gdyż przy realizacji skontrolowanego przejazdu nie dochował należytej staranności.

Skarżący, z zachowaniem trybu i terminu, zaskarżył ww. decyzję GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jej uchylenie. W skardze zarzucił naruszenie:

1. naruszenie przepisu postępowania, a to przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. Nr 30, poz. 168 z późn. zm.), które miało istotny wpływ na wynik postępowania, w wyniku zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy kontrolowany pojazd jest pojazdem ponadnormatywnym, w tym czy prawidłowo ustalono dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, rzeczywistą masę całkowitą pojazdu oraz czy należycie dokonano pomiaru obciążenia osi kontrolowanego pojazdu, czy miejsce dokonania ważenia spełniało wymagania ku temu przewidziane oraz czy użyte urządzenia posiadały wymagane prawem świadectwo legalizacji, a w rezultacie nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę zarzuconych w toku kontroli naruszeń, dowolnie obliczając przyjęte w decyzji wartości,

2. naruszenia przepisu postępowania, a to art. 107 § 3 Kpa, które miało wpływ na wynika postępowania w wyniku braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji, w szczególności poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego przyjęto, iż prawidłowo ustalono masę całkowitą pojazdu oraz dokonano prawidłowego pomiaru obciążenia osi kontrolowanego pojazdu, z uwzględnieniem wymagań określonych w instrukcji obsługi użytych wag,

3. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 2 pkt 35a w związku z art. 140aa ust. 1 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.) oraz przepisu § 3 ust. 1 pkt 15 oraz § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 24 grudnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2560), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprawidłowe ustalenie, że kontrolowany pojazd jest pojazdem nienormatywnym, jak też w wyniku nieprzeprowadzenia należytej oceny istnienia (lub braku) okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 140aa ust. 4 pkt 2 ww. ustawy.

Mając na względzie wyżej zgłoszone zarzuty. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz utrzymanej w niej decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych wraz z uiszczoną opłatą skarbową.

W odpowiedzi na skargę GITD, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2021, poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)–c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja GITD, jak i utrzymana nią w mocy decyzja WITD, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich eliminację z obrotu pranego.

Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja GITD z 23 maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję WITD z 31 maja 2021 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości 15.000 zł, w związku ze stwierdzoną nienormatywnością kontrolowanego pojazdu.

W dniu kontroli ww. pojazdem Strona Skarżąca wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne z ładunkiem: "gleba i ziemia w tym kamienie" stanowiącym ładunek podzielny. Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności Skarżącego, jako podmiotu wykonującego skontrolowany przejazd, pojazdem uznanym za nienormatywny – przekroczenie dmc pojazdu, którym przewożono ładunek podzielny, oraz przekroczenie nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu.

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika bezsprzecznie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. W sytuacji naruszenia art. 64 ust. 2 prd, a więc przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, wymierza się stosownie do treści art. 140ab ust. 2 karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Pojazdem nienormatywnym, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych.

W kontekście niniejszej sprawy należy także zauważyć, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 11 i pkt 15 Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 11) i pkt. 15) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.) "Dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2

20, nie może przekraczać w przypadku:

11) pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony;

15) samochodu ciężarowego o podrodzaju wywrotka, samochodu ciężarowego o podrodzaju pojemnik z przeznaczeniem betoniarka albo betoniarka z pompą do betonu, z zabudową wymienną o podrodzaju wywrotka albo podrodzaju pojemnik z przeznaczeniem betoniarka albo betoniarka z pompą do betonu oraz samochodu specjalnego z przeznaczeniem pompa do betonu, mającego cztery osie, używanego w ruchu krajowym - 34 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu ''Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.

W niniejszej sprawie zarzuty strony skarżącej sprowadzają się w głównej mierze do kwestii prawidłowości ustaleń faktycznych tj. co do dokonania w trakcie ww. kontroli czynności ważenia pojazdu, a w rezultacie oceny, czy wyniki ważenia mogły skutkować uznaniem, że opisany wyżej przewóz drogowy wykonywano z naruszeniem ustawowych wymogów. W szczególności kluczowym zagadnieniem jest, czy prawidłowo użyto zastosowane wagi SAW 10 C/III, czy odpowiednie było miejsce ważenia pojazdu w wyniku którego ustalono nacisk poszczególnych osi pojazdu. Nadto w ocenie strony skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia w sposób należyty powodów podjętego przez organ administracyjny rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy orzekające nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, i art. 107 § 3 Kpa ustalając stan faktyczny poprzez przyjęcie wyników ważenia z dnia kontroli przeprowadzonej 27 kwietnia 2021 r.

W szczególności na aprobatę nie mogą zasługiwać podnoszone ex post zarzuty skargi odnośnie prawidłowości procedury ważenia. Zważyć należy, że z protokołu kontroli przeprowadzonej 27 kwietnia 2021 r. wynika, że obecny w jej trakcie kierowca będący pracownikiem Skarżącej nie zgłosił żadnych zarzutów odnośnie stwierdzonych naruszeń i bez zastrzeżeń podpisał protokół kontroli. Ów dokument urzędowy, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kierowcę ewentualnych zastrzeżeń. Stwierdzić należy, że podstawowe znaczenie dla wyniku tego rodzaju postępowań mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego stwierdzone w toku kontroli, przedstawione w protokole kontroli i na załączonym do niego wydruku pomiarów wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Zasadniczo to na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia. Protokół kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny w wyniku kontroli, ustalony "na gorąco", który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. II GSK 1399/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. VI SA/Wa 1224/04, dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wysoki walor dowodowy protokołu przejawia się w tym, że jego treść, stosownie do art. 75 utd, stanowi podstawę formułowania wniosków o wszczęcie postępowania. Z kolei ustalenia zawarte w protokole kontroli wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego (np. wyrok NSA z 8 czerwca 2021 r., sygn. II GSK 1221/18, dostępny j.w.). Zatem to protokół kontroli jest wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu.

W ocenie Sądu wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu był pomiar dokonany w toku kontroli drogowej za pomocą zalegalizowanych urządzeń pomiarowych (dokumentacja wykazująca dopuszczalność użytej pary wag dołączona została do akt administracyjnych sprawy i jak wynika z treści protokołu kontrolnego przedstawiona była kierowcy w dniu przeprowadzania kontroli). Wbrew zarzutom skargi GITD trafnie i wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że urządzenia pomiarowe (przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o stosownych numerach) miały wymagane świadectwa legalizacji, które jako dokumenty urzędowe potwierdzają prawidłowość i rzetelność ich wskazań.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowego użycia wag to w świetle zapisów dołączonej do akt administracyjnych niniejszej sprawy instrukcji wag typu SAW seria III, nie budzi wątpliwości Sądu również prawidłowość metodologii pomiaru dokonanej w toku przedmiotowej kontroli. Organ prawidłowo przyjął, że dopuszczalnym sposobem ważenia tak poszczególnych osi pojazdu członowego, jak i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu tego typu wagami jest pomiar jedną parą wag. W pkt 4.2 tejże instrukcji o tytule: "POŁĄCZNIE DWÓCH WAG (DO WAŻENIA OSI)", wskazano mianowicie, iż zamiast dokonywania dwóch oddzielnych pomiarów dla kół, można połączyć dwie wagi SAW III tak, aby wykonać pomiar obciążenia osi. W pkt 6.3 instrukcji o tytule: "PRZYKŁADOWE KONFIGURACJE STANOWISKA WAŻENIA" producent wskazał natomiast, iż procedurę ważenia wagi SAW seria III można zaplanować w wielu konfiguracjach w tym m.in. 1 para – do ustalenia obciążenia jednej osi itd. W kontekście zarzutów skargi dodać tutaj jednak należy, iż Producent wskazał również, iż Sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi tj. każdej osi ważonej osobno, można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu. W pkt 6.3.3 o tytule "Zagłębienia dla stosowania wagi (wnęki)" Producent wskazał, iż alternatywnie (w stosunku do podkładów) waga SAW seria III może zostać umieszczona we wnękach (zagłębieniach) przygotowanych w powierzchni drogi.

Mając zatem wskazane wyżej zasady używania zastosowanych wag zarzuty skargi jakoby bezpodstawnie użyto jednej pary wag bez zastosowania podkładów uznać należy za nieuzasadnione.

Odnośnie miejsca ważenia pojazdu, do czego odnosi się także argumentacja skargi, wskazać należy, że miejsce do kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia pojazdów. Ponadto punkt wagowy wyposażony był w stosowne wnęki do pomiaru. Podczas wykonywania pomiarów ważenie przeprowadzono zgodnie z instrukcją obsługi wag. Okoliczność ta została potwierdzona przez kontrolowanego kierowcę, który podpisał protokół kontroli bez wniesienia w tym zakresie jakichkolwiek uwag, w tym odnośnie ponownego ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów. Co więcej podkreślić w tym miejscu należy, iż sam kierowca zeznając wyjaśnił, iż w miejscu załadunku przewożonego towaru nie było wag oraz że zwracał uwagę operatorowi dokonującemu załadunku przy przedmiotowym transporcie, iż kontrolowany pojazd został "przeładowany". Tym samym w ocenie Sądu, wobec braku w tym zakresie uwag kierowcy podczas kontroli, braku zastrzeżeń strony do protokołu kontroli, przy równoczesnym uwzględnieniu szczególnej mocy dowodowej tego dokumentu oraz z uwagi na brak wymogu dokonywania przy każdej czynności ważenia pomiaru wnęk, Sąd uznał podniesiony następnie przez Skarżącą zarzut nieprawidłowego usytuowania (lokalizacji) wag za niezasadny.

Reasumując zatem kwestie związane z zarzutami w zakresie stanu faktycznego wskazać należy, iż skoro użyte do ważenia wagi posiadały ważne świadectwo legalizacyjne i używane były zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia (por. wyroki NSA: z 5 marca 2013 r., sygn. II GSK 2301/11 oraz z 10 maja 2016 r., sygn. II GSK 2766/14, dostępne j.w.). W konsekwencji należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i wynika z niepodważonego skutecznie protokołu kontroli.

Dokonując kontroli wysokości nałożonej kary Sąd uznał, iż kara określona została w sposób prawidłowy. Wskazać tutaj należy, iż w wyniku ważenia skontrolowanego pojazdu ustalono, że jego rzeczywista masa całkowita wynosiła 40,40 t (po korekcie 39,4 t), przy dopuszczalnej dmc 32 t, dało to przekroczenie o 8,4 t, tj. przekroczenie dmc o 26,25 %. W pełni zasadne są przy tym uwagi organu co do oceny zmiany dopuszczalnej masy całkowitej przedmiotowego pojazdu jaka wynika z dowodu rejestracyjnego wydanego po przeprowadzonej kontroli (który to dowód Sąd oddalił). Kontrdowodu nie może bowiem stanowić przedłożona wraz ze skargą kserokopia dowodu rejestracyjnego wydanego niemal pół roku po przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2021 r. kontroli drogowej. Nadto okoliczność ewentualnego przekroczenia DMC przy uwzględnieniu DMC wynikającej z nowego dowodu rejestracyjnego o 18,82 % (zamiast 26,25 %) w świetle przekroczenia nacisku na podwójnej osi o 50 % w żadnym stopniu nie wpłynęłaby na treść podjętego przez organ rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie, mając na uwadze wskazany wyżej pomiar dmc i przekroczenia nacisku na podwójnej osi skontrolowanego pojazdu o ponad 50 % oraz normę określoną § 3 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia w sprawie warunków, dopuszczającą dmc na poziomie 32 t, w sytuacji obligatoryjnego brzemienia art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., nie miały innej możliwości, jak tylko wymierzyć Skarżącemu, sztywną karę pieniężną, 15.000 złotych (określoną dla pozostałych przypadków).

Przy tego rodzaju naruszeniu, gdy przejazd pojazdem nienormatywnym związany jest z przewozem ładunku podzielnego, naruszony został art. 64 ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych, niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b p.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się z pewnością przewożony skontrolowanym pojazdem materiał sypki (Gleba i ziemia w tym kamienie). Sąd stwierdza, że nic nie stało na przeszkodzie, aby Skarżący, należycie organizując badany przewóz, podzielił ów ładunek na tyle przewozów, by nie doszło w ich toku do naruszenia dopuszczanych norm.

Konsekwencją naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 p.r.d. - za przejazd pojazdem nienormatywnym, jest kara pieniężna, jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział bowiem odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną, polegającą na zastosowaniu kary, jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidują sytuację, gdy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 4 art. 140aa, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w takiej sprawie umarza się. Umorzenie dopuszczalne jest jednak wyłącznie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, lub/i nie miał wpływu na powstanie naruszenia (art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b p.r.d.).

Jak zasadnie przyjęły organy uwolnienie się przewoźnika od kary za przejazd pojazdem nienormatywnym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym zostanie wykazane istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności przy wykonywaniu przewozu.

W ugruntowanym orzecznictwie podnosi się, że wobec braku definicji należytej staranności - o której mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a p.r.d. - należy posłużyć się regulacją zawartą w art. 355 § 2 k.c., wiążącą należytą staranność z wymaganą od podmiotów gospodarczych z zawodowym charakterem prowadzonej działalności. Oznacza to, że podmiot wykonujący przewóz jest zobligowany do staranności wymaganej od przewoźnika, czyli staranności profesjonalisty. Zasadny jest nadto pogląd - wyrażany na gruncie regulacji zawartej w omawianym przepisie - że to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie skutkujące nałożeniem kary, powstało w wyniku niezależnych od niego okoliczności, na powstanie których nie miał wpływu, a także, że podjął wszelkie niezbędne działania, bądź środki, zmierzające do wykonania przewozu zgodnie z przepisami prawa i wynikającymi z nich normami i wymogami. To przewoźnik podejmuje się transportu, a tym samym może i powinien go rozpocząć dopiero po upewnieniu się, czy przewożony ładunek nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów (por. wyroki NSA z 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 1116/15 oraz 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1481/15).

Sąd stwierdza, że organy prawidłowo przyjęły, że z akt niniejszej sprawy nie wypływa, by Skarżący, w toku postępowania, podniósł takie okoliczności, lub dowody, z których wynikałoby, że w rozpoznawanym przypadku rzeczywiście dołożył wszelkiej staranności, wymaganej od podmiotu profesjonalnie zajmującego się przewozem drogowy. Zdaniem Sądu, z zeznań Kierowcy wynika przeciwnie, tj. wyjechał on na drogę publiczną, nie znając wagi przewożonego towaru a nawet podejrzewając, iż waga została przekroczona (vide zeznania świadka). Tym samym okoliczność, iż Kierowca podejrzewał, że pojazd może być nienormatywny, a mimo to podjął się jego wykonania nie sprawdziwszy tego wyklucza zachowanie należytej staranności w tej sprawie.

Z powyższych względów organy słusznie przyjęły, że w sprawie nie ma świadectwa dochowania przez Skarżącego należytej staranności w realizacji czynności związanych ze skontrolowanym przejazdem, jak również nie uprawdopodobnił on, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia.

Nie znajduje także w sprawie zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. bowiem w rozpatrywanym przypadku przewożono co prawda materiał sypki (gleba i ziemia w tym kamienie), jednak podczas kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu. Tym samym zarzuty w zakresie naruszenia prawa materialnego (art. 140 aa ust. 1 i ust. 4 p.r.d.) Sąd uznał za nieuzasadnione.

Z powyższych względów, zdaniem Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego, wydając sporne decyzje, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 64 ust. 2 i art. 140aa ust.1 i 4 p.r.d. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały także przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Ponadto Sąd uznał, że w uzasadnieniu obu spornych rozstrzygnięć wyjaśnione zostały, w sposób dostatecznie jasny i przekonywujący, motywy ich podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja była wyczerpująca i w pełni odnosząca się do stanowiska Skarżącego.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.