Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1161/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 4  pkt 34, art. 52a
journal: Dz.U. 2018 poz 1030
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2018 r. ([...]) na podstawie art. 4 pkt 11a, pkt 27 i pkt 34, art. 44b, art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r, poz. 1030), art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 12 ust. 1, art. 37 ust. 1ustawy z dnia 14marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r, poz. 1261 ze zm.), art. 104 kpa Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wymierzył W. R. karę pieniężną w wysokości 30 000 zł w związku ze stwierdzonym wprowadzeniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów posiadających w swoim składzie: 3-CMC, 4 – CMC, MDMB-CHMICA, THJ-2201, AB-CHMINACA, NM-2201, PV8 – substancje spełniając e definicje nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia7 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2017 r., poz.1582) oraz α-PVT, 3-dezoksy-3,4-MDPV – substancje spełniające definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Organ podał, że w dniu 5 maja 2016 r. przy udziale funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji przeprowadzono w "V" w K przy ul. K kontrolę w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Mając na względzie uzasadnione podejrzenie, że sprzedawane w przedmiotowym sklepie produkty mogą stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, Powiatowy Inspektor Sanitarny skorzystał z uprawnień wskazanych w art. 10 § 2 k.p.a. i odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Protokół kontroli z dnia 5 maja 2016 r. został podpisany przez W. R. oraz odebrany przez stronę w dniu kontroli. Podczas kontroli stwierdzono, iż w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych o nazwach wymienionych w pkt. 1 – 20 i podanych na opakowaniach cenach.

Wskazał organ, że w sumie zabezpieczono 73 szt. produktów. Badania toksykologiczne zabezpieczonych dowodów przeprowadzone w dniu 7 grudnia 2016 r. wykazały, że związki obecne w składzie tych produktów wyczerpują pojęcie środka zastępczego oraz nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu art. 4 pkt. 11 a i pkt 27 u.o.p.n.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. R., kwestionując uznanie go przez organ za wprowadzającego do obrotu. Podał, że organ właściwie ustalił, iż pracował on jako sprzedawca w punkcie przy ul. K, a jednocześnie nie wskazano, że dokonał choć jednej transakcji. Zatem został ukarany za przygotowanie do popełnienia deliktu.

Decyzją z dnia 21 września 2018 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 44 b, art. 44c i art. 52a oraz art. 4 pkt 11a, pkt 27, pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz podał, co następuje:

Zarówno z akt sprawy jak i z treści wniesionego odwołania wynika, czemu nie zaprzecza sam skarżący, że sprzedawał "dopalacze". Na każdym opakowaniu produktów, które zostały zabezpieczone podczas kontroli w dniu 5 maja 2016 r. widnieje kwota za jaką dany "dopalacz" był sprzedawany. W związku z powyższym mamy tutaj do czynienia z "udostępnieniem osobom trzecim, odpłatnie środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych". Z protokołu kontroli z dnia 5 maja 2016 r. wynika, iż W. R. w kontrolowanym lokalu pełnił funkcję sprzedawcy. Do jego obowiązków należała sprzedaż talizmanów, amuletów, zabawek erotycznych, płynów do e-papierosów. Oświadczył również, co zostało odnotowane w protokole, że jest to jego drugi dzień pracy. Pierwszy raz był przed weekendem majowym ("bodajże") i pracował od 11 do 23 godziny. Utarg z dnia pierwszego wyniósł 300 zł. W. R. poinformował, iż nie zna danych pracodawcy, nie ma umowy o pracę, a pracę znalazł za pośrednictwem portalu olx odpowiadając na ofertę pracy (stawka 12 zł/godz.). W sprawie pracy rozmawiał przez telefon z mężczyzną, którego personaliów nie podał. Mężczyzna ten powiedział, żebym zjawił się w pracy na ul. K i że klucze będą pozostawione w umówionym miejscu obok lokalu.

Organ I instancji słusznie więc przyjął, że osobą odpowiedzialną za wprowadzanie do obrotu produktów podejrzanych o bycie środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną był W. R. W związku z brakiem potwierdzenia, że Ww. był zatrudniony przez spółkę wynajmującą w tym czasie przedmiotowy lokal lub jakąkolwiek inną a zarazem brakiem wpisu Ww. do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazać należy, że W. R. był wprowadzającym do obrotu środki zastępcze oraz prowadził niezarejestrowaną działalność w sklepie "V" w K przy ul. K. Sam bowiem brak wpisu do CEIDG nie przesądza o fakcie prowadzenia lub nie prowadzenia działalności gospodarczej.

Nadto zgodnie z art. 601§1 i 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks Wykroczeń kto wykonuje działalność gospodarczą bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, wpisu do rejestru działalności regulowanej lub bez wymaganej koncesji albo zezwolenia, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. Tej samej karze podlega każdy, kto nie dopełnia obowiązku zgłaszania do ewidencji działalności gospodarczej zmian danych objętych wpisem. W związku z powyższym, zarzut, że nie przedstawiono w toku postępowania żadnych dowodów potwierdzających, że Strona sprzedała czy też wydała klientom zakazane substancje jest bezzasadny.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący nie tylko wyłącznie był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane potocznie "dopalaczami". Trudno uwierzyć jakoby W. R. niczego nie sprzedał w trakcie 12 godzinnego dnia pracy. W przedmiotowym sklepie były wielokrotnie przeprowadzane kontrole w zakresie łamania zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych i za każdym razem były zabezpieczane substancje o takich nazwach jak te zabezpieczone w trakcie kontroli oraz inne. Za każdym razem znajdowały się w sklepie karty rozliczeniowe w różnej ilości. Również za każdym razem sprzedawcy obierali tę samą linie obrony twierdząc, że nic w danym dniu nie sprzedali, nie wiedzą kto ich zatrudnia, że klucze do lokalu "pojawiały się znikąd". Należy zwrócić uwagę, że kontrole punktów sprzedających "dopalacze" przeprowadzane są na skutek działań operacyjnych policji, z których wynika, że w sklepach tych dochodzi do sprzedaży środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. Zatem twierdzenia strony, że organ nie udowodnił wprowadzania do obrotu nowych substancji psychoaktywnych i środków zastępczych i że strona pełniła funkcję sprzedawcy, któremu nie udało się nic sprzedać jest pozbawione zwykłego zdrowego rozsądku, ale również wskazują na lekceważący stosunek skarżącego do organów państwowych, w tym organów kontroli. Nie może być tak, aby ktoś kto utrudnia postępowanie następnie zarzucał jego wadliwe prowadzenie organowi, któremu prowadzenie tego postępowania utrudnia wręcz uniemożliwia (por. wyrok WSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1519/16).

Zarzut, że w treści decyzji organ I instancji nie wskazał de facto żadnych powodów, dla których zachowanie strony uznał za wprowadzanie do obrotu, również nie zasługuje na uznanie, gdyż organy Inspekcji Sanitarnej nie dysponują dowodami w postaci nagrań wideo z czynności wprowadzania. Zgodnie bowiem z tezą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31.03.2011 r. sygn. akt II SA/Gd 898/10, w ramach normy art. 80 k.p.a. organ dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego, może uznać daną okoliczność za udowodnioną, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego z innych ustalonych faktów, jeśli w sprawie brak jest bezpośrednich środków dowodowych wykazujących dane okoliczności.

Wydając przedmiotową decyzję organ I instancji oparł się na działaniach operacyjnych policji, które wykazały, że w przedmiotowym sklepie prowadzona jest sprzedaż "dopalaczy", na podstawie których to działań została przeprowadzona kontrola w dniu 5 maja 2016 r. w toku której zostały zabezpieczone środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne. Wobec przedmiotowego sklepu przeprowadzane były inne kontrole, w wyniku których również zabezpieczano produkty o nazwach takich samych jak podczas kontroli, której dotyczy odwołanie (decyzja z dnia [...] 2016 r., nr [...], zabezpieczono 146 szt., decyzja z dnia [...], nr [...], zabezpieczono 65 szt. oraz decyzja z dnia [...] 2016 r. nr [...] zabezpieczono 34 szt.). Podczas kontroli w dniu 12 września 2016 r. sprzedawcą był również W. R. Organ oparł się również na kartach rozliczeniowych dołączonych do protokołu kontroli, z których ewidentnie wynika, że w tym sklepie prowadzona jest sprzedaż środków zastępczych. Strona oświadczyła do protokołu, że do jej obowiązków należy wypełnianie takich kart. Organ kontrolujący z takimi kartami spotykał się za każdym razem podczas przeprowadzanych kontroli sklepów z "dopalaczami" w punktach przy ul. K, F oraz W. Z kart tych wynikało, że średni dzienny utarg wynosił ok. 3300 zł. Dlatego też, twierdzenie zawarte w odwołaniu, iż odwołujący był sprzedawcą w przedmiotowym punkcie, a nie dokonał sprzedaży, jest pozbawione sensu. Mało prawdopodobna wydaje się obrona, że W. R. nie sprzedał nic skoro został zatrudniony w takim celu i zdawał sobie z tego sprawę. Dodatkowo na potwierdzenie wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych przez skarżącego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny oparł się na protokole kontroli z dnia 12 września 2016 r. nr [...] z którego wynika, że W. R. sprzedawał "dopalacze" w punkcie przy ul. F w K w sklepie w sklepie V. Przeprowadzona kontrola wykazała, że W. R. był osobą sprzedającą "dopalacze" w dniu kontroli, czemu nie zaprzeczył. W trakcie tej kontroli zabezpieczono łącznie 34 sztuki amuletów i talizmanów o takich samych nazwach jak te zabezpieczone w punkcie przy ul. K. Zatem powyższe okoliczności wyraźnie wskazują, że organ I instancji prawidłowo uznał W. R. za wprowadzającego do obrotu środki zastępcze wbrew zakazowi wynikającemu z art. 44 b u.o.p.n.

W sprawie prawidłowo więc przyjęto, że osobą odpowiedzialną za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych jest właśnie W. R. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości także okoliczność, że skarżący nie tylko wyłącznie był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających w swoim składzie środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne, co zostało potwierdzone w sprawozdaniu sądowo - lekarskim z dnia 7 grudnia 2016 r., zwane potocznie "dopalaczami".

Powyższe stanowi naruszenie art. 44b w związku z art. 4 pkt 11 a, pkt 27, pkt 34 w rozumieniu u.o.p.n., który zakazuje wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. Biorąc pod uwagę powyższe fakty, brak danych dotyczących właściciela sklepu, udzielanie wymijających odpowiedzi osobom kontrolującym, zabezpieczenie produktów, które po badaniu okazały się środkami zastępczymi, ilość zabezpieczonych produktów, uznano W. R. za osobę wprowadzającą do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne w miejscu ogólnodostępnym, w tym dla nieletnich, co wskazuje na brak odpowiedzialności za bezpieczeństwo zdrowotne osób, którym oferował ww. środki. Dlatego wymierzona na podstawie art. 52a u.o.p.n. kara pieniężna w kwocie 30 000 zł jest adekwatna do zakresu prowadzonej działalności (wprowadzania do obrotu), ilości wprowadzonych do obrotu środków zastępczych, stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu. Na podstawie art. 52a u.o.p.n. zaskarżonej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zagrożenie dla zdrowia stwarzane przez środki zastępcze jest bowiem zjawiskiem powszechnie znanym, mającym potwierdzenie w szeroko podawanych do publicznej wiadomości przypadkach zatruć po zażyciu produktów stanowiących środki zastępcze.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył W. R., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 136 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, które były niezbędne do całościowego i kompleksowego rozpoznania sprawy, w szczególności nieprzesłuchania świadków - innych pracowników punktu sprzedaży przy ul. K w K, podczas gdy przeprowadzenie takich dowodów przyczyniłoby w znacznym stopniu do rozstrzygnięcia sprawy i mogłoby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia;

- art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, niezgodną z zasadami logicznego rozumowano i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący był osobą wprowadzającą do obrotu środki zastępcze.

Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji j z dnia 21 września 2018 r. oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156k.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych zasad skutkowała uznaniem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. 2018. 1030), dalej u.p.n. Celem tej ustawy jest przeciwdziałanie narkomanii, które realizuje się między innymi przez zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii (art. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 5). Ustawa wprowadza zasadę, że obrót, wytwarzanie, przetwarzanie, przerób i posiadanie takich substancji jest możliwe wyłącznie na podstawie pozwolenia wydawanego tylko szczegółowo określonym podmiotom przez uprawnione organy i czynności te podlegają ponadto ścisłemu nadzorowi. Istnieje więc ogólny zakaz dokonywania takich czynności bez zezwolenia.

Jednym z przewidzianych w ustawie sposobów realizacji zapobiegania narkomanii jest wynikający z art. 44b u.p.n. całkowity zakaz wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) środków zastępczych; 2) nowych substancji psychoaktywnych. Państwowy inspektor sanitarny zobowiązany jest więc - w razie stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stanowią one środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, podjąć czynności zmierzające do przeprowadzenia przez specjalistyczny podmiot badań mających na celu ustalenie czy rzeczywiście te produkty takimi środkami lub substancjami. Organ ten w pierwszej kolejności w drodze decyzji nakazuje więc wstrzymanie wytwarzania takich produktów albo jeśli są one już w obrocie - wycofanie ich z obrotu - na czas niezbędny do przeprowadzenia badań. Następnie organ dokonuje zabezpieczenia podejrzanych produktów oraz nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu produktu do obrotu - również na czas niezbędny do przeprowadzenia badań produktu. Następnie w razie potwierdzenia po przeprowadzeniu badań, że produkt jest środkiem zastępczym lub substancją psychotropową, organ kolejną decyzją zakazuje (całkowicie) jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu oraz nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa i zniszczenie (art. 44c ust. 1, 3, 4 u.p.n.). Zgodnie natomiast z art. 52a ust. 1 u.p.n., kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.0000 zł. Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 52a ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej właściwy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust. 3).

W przepisie art. 4 pkt. 27 u.p.n. ustawodawca zdefiniował pojęcie środka zastępczego, którym jest produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych (definicja według stanu prawnego na datę wydania zaskarżonej decyzji). Odmienną definicją określano środek zastępczy przed zmianą wprowadzoną przepisem art. 1 pkt. 3 lit.f ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. (Dz.U. 2018.1490) zmieniającej u.p.n. z dniem 21 sierpnia 2018 r. Zmianą tą wprowadzono pojęcie środków zastępczych dla wszystkich substancji lub produktów, które mogą być używane jako środki odurzające lub substancje psychotropowe. Środek zastępczy jest więc pojęciem szerszym od pojęcia "nowej substancji psychoaktywnej".

Zgodnie natomiast z art. 4 pkt. 34 u.p.n. pod pojęciem "wprowadzania do obrotu", rozumie się udostępnienie osobom trzecim odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Skarżący nie kwestionuje w skardze że produkty, które znajdowały się w ofercie lokalu, w którym jak sam oświadczył w dniu 5 maja 2016 r. do protokołu kontroli (k. 16, 17 akt adm.) pracował na stanowisku sprzedawcy i w dniu kontroli sprzedał kilka z spełniały definicję środka zastępczego. Stwierdzenie powyższej okoliczności nastąpiło w drodze badań toksykologicznych przeprowadzonych w Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej, szczegółowo opisanych w sprawozdaniu sądowo-lekarskim z dnia 18 maja 2017 r. (k. 30-36 akt adm.). Należało więc uznać, że ustalenia faktyczne organu w powyższym zakresie są prawidłowe i stanowią podstawę do uznania, że produkty wprowadzane do obrotu przez skarżącego spełniają definicję z art. 4 pkt. 27 u.p.n. Produkty te zostały wyszczególnione w uzasadnieniach kwestionowanych w niniejszej sprawie decyzji.

Skarżący kwestionuje natomiast dokonane przez organy ustalenie, że wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Argumentacja skargi w tym zakresie nie da się jednak pogodzić ani z ukształtowanym jednolicie stanowiskiem sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego ani z jednoznacznym brzmieniem przepisów art. 4 pkt. 34 u.p.n. art. 52 a u.p.n. Stoi ona także w sprzeczności z treścią materiału dowodowego zgromadzonego i prawidłowo przez organy ocenionego. Zdaniem skarżącego, skoro organ w żaden sposób nie wykazał, że dokonał on jakiejkolwiek sprzedaży produktów uznanych za dopalacze, to bezpodstawnie został uznany za "wprowadzającego do obrotu". Istota sporu sprowadza się więc do dokonanej przez organy interpretacji powyższego pojęcia, zdefiniowanego w przepisie art. 4 pkt. 34 u.p.n. Twierdzenia skargi obligują do wskazania i podkreślenia – co jest oczywiste z uwagi na brzmienie art. 4 pkt. 34 u.p.n. , że definiując pojęcie wprowadzania do obrotu ustawodawca nie ograniczył go jedynie do dokonania sprzedaży. Definicją tą, przez użycie określenia "udostępnienie" objął bowiem wszelkie formy działania umożliwiające skorzystanie przez osoby trzecie, odpłatnie lub nieodpłatnie z możliwości wejścia w posiadanie środka zastępczego. Wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych w rozumieniu przepisu art. 4 pkt. 34 u.p.n. będzie więc udostępnienie w jakiejkolwiek formie i w jakimkolwiek celu osobie trzeciej, odpłatnie lub nieodpłatnie środka zastępczego (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2019 r., II OSK 768/17, Lex nr 2629569). Zgodnie z udzielonymi przez samego skarżącego wyjaśnieniami do protokołu kontroli z dnia 5 maja 2016 r. pełnił on rolę sprzedawcy w lokalu, w którym oferowane były substancje, których charakteru skarżący nie kwestionuje. W momencie kontroli skarżący był jedyną osobą obecną w lokalu, oświadczył, że pierwszego dnia pracy utarg wyniósł 300,-zł, że wypłatę pobiera z pozostawionego utargu, oraz na koniec zmiany wypełnia kartę rozliczeniowa i pozostawia w lokalu. Okoliczności powyższe zdaniem Sądu dawały organom niewątpliwą podstawę do uznania, że skarżący przebywał w lokalu jako osoba wypełniająca swoim działaniem definicję "wprowadzającego do obrotu". Działaniem swoim niewątpliwie umożliwiał nabywanie przez osoby trzecie środków zastępczych, zatem udostępniał te środki osobom trzecim odpłatnie. Wbrew szczegółowym i obszernym wywodom skargi, wymierzając skarżącemu karę pieniężną na podstawie art. 52a u.p.n. w stanie faktycznym sprawy, organy nie były zobligowane do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego celem ustalenia, czy skarżący przebywając w kontrolowanym lokalu dokonał sprzedaży środka zastępczego i do wskazania konkretnej transakcji, czy też konkretnych transakcji, ponieważ wystarczającymi dowodami na fakt udostępniania przez skarżącego środków zastępczych a zatem wprowadzania ich do obrotu był zgromadzone w sprawie dowody. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że udowodnienie przez organy, iż był osobą wprowadzającą do obrotu "dopalacze" jest jedynie udowodnieniem pozornym. Błędne jest przekonanie skarżącego, że nawet w sytuacji, w której celem jego pracy jest sprzedawanie dopalaczy to wymierzenie kary pieniężnej musi być poprzedzone wykazaniem przez organ, że w określonym czasie doszło do wprowadzenia do obrotu poprzez dokonanie transakcji. Jest to stanowisko niezgodne z definicją pojęcia "wprowadzania do obrotu" wynikającą z art. 4 pkt. 34 u.p.n. Prowadząc postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzania do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2019 r., II OSK 768/17, Lex nr 2629569). W związku z zarzutami skargi dotyczącymi kwestii braku wykazania przez organy, że skarżący był wprowadzającym do obrotu środki zastępcze z powodu braku dowodów na dokonanie przez skarżącego transakcji wskazać należy, że art. 52a u.p.n. został dodany do u.p.d. wraz z art. 44b ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2010.1396). Ustawa ta weszła w życie z dniem 27 listopada 2010 r. W art. 44b u.p.n. został wprowadzony zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terenie naszego kraju środków zastępczych

Tym samym postanowienia u.p.n. przewidują zarówno odpowiedzialność karną (rozdział 7 ustawy) jak i odpowiedzialność administracyjną (rozdział 6a u.p.n.). Celem powyższej zmiany było przeciwdziałanie rozwojowi zjawiska wprowadzania do legalnego obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne, nazywanych potocznie "dopalaczami". Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a ust. 4 wskazują, że do kary, o której mowa w ust.1 stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, a organowi inspekcji sanitarnej przysługują uprawnienia organu podatkowego, a wyegzekwowana kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa. Z uwagi na ratio legis wprowadzenia do u.p.n. przepisów przewidujących bezwzględny zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terenie naszego kraju środków zastępczych oraz zasadnicze różnice dotyczące istoty kary administracyjnej i istoty odpowiedzialności karnej, po wprowadzeniu w 2010 r. zmiany w u.p.n. ukształtował się jednolity pogląd, zgodnie z którym w procesie ustalania treści normatywnej art. 52a u.p.n., nie powinno się odwoływać do poglądów doktryny i judykatury ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy z dnia 8 października 2010 r., ponieważ ugruntowały się one na tle innego reżimu normatywnego, penalizującego wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, czyli narkotyków (por. przywołany wyżej wyrok WSA w Gliwicach IV SA/Gl 674/16).

W tym przedmiocie wypowiadał się w licznych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny. Dla przykładu należy przytoczyć pogląd NSA wyrażony w cyt. wyżej wyroku z dnia 9 września 2015 r. II OSK 77/14 formułując następujące tezy : "Nie ma podstaw do przenoszenia na grunt rozdziału 6a u.p.n. niedotyczących go orzeczeń odnoszących się do przestępstw i wykroczeń zawartych w rozdziale 7 ustawy. Ocena, w ramach odpowiedzialności administracyjnej podmiotu, który wprowadza do obrotu środki zastępcze, w oparciu o reguły i zasady prawa karnego, jest nie do pogodzenia z ratio legis nowelizacji ustawy z 2010 roku", "Wykładnia art. 52a ust. 1-3 u.p.n. powinna uwzględniać cel wprowadzenia tej regulacji oraz jej miejsce w systematyce ustawy, a także związek normatywny z postanowieniami art. 44b i 44c ustawy. W konsekwencji, w procesie ustalania treści normatywnej art. 52a u.p.n., nie powinno się odwoływać do poglądów doktryny i judykatury ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7 u.p.n., a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy z 2010 roku" (teza nr 3 i 4). W razie ustalenia przez organ inspekcji sanitarnej, że doszło do wprowadzenia do obrotu czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego, organ ten obowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną w wysokości uwzględniającej w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. W kontrolowanej sprawie organy ustaliły, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, zatem wymierzono skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości nieznacznie przekraczającej dolna granice określoną przepisem. Wysokość tej kary organ uzasadnił w sposób nie budzący zastrzeżeń.

Bez znaczenia pozostaje również okoliczność podnoszona w skardze, iż skarżący nie prowadził w kontrolowanym lokalu działalności gospodarczej. Decyzja wydana na podstawie art. 52a u.p.n. czyli wymierzenie kary pieniężnej może być skierowana do każdego podmiotu wprowadzającego do obrotu środki zastępcze, niekoniecznie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i bez względu na to czy taką działalność prowadzi. Adresatem takiej decyzji nie musi być wyłącznie przedsiębiorca, ale każdy, kto prowadzi jakąkolwiek działalność w pomieszczeniach, w których środki takie są wytwarzane albo wprowadzane do obrotu. Wobec tego bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów kpa poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W świetle brzmienia omawianych przepisów organy nie miały obowiązku kontynuowania postępowania dowodowego celem prowadzenia ustaleń, czy skarżący wprowadzał do obrotu dopalacze z własnej inicjatywy, czy też na podstawie jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej czy też umowy o pracę. Organy nie miały więc obowiązku przesłuchiwać pozostałych sprzedawców celem dokonania ustaleń w zakresie podstawy działania skarżącego w lokalu, w którym wprowadzał do obrotu środki zastępcze.

Wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla zastosowania przez organ wobec skarżącego przepisu art. 52a u.p.n. zostały ustalone w sposób prawidłowy i niezbędny a zarazem wystarczający do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej a skarżący brał aktywny udział w postępowaniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom stawianym przepisem art. 107 § 3 kpa.

Skoro zarzuty skargi nie zostały uwzględnione a Sąd nie stwierdził innych wad zaskarżonej decyzji skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić, o czym orzeczono w sentencji wyroku.