Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 93/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9b ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 118 poz 1112
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - t. jedn.
article: par. 7
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1288
law: Rozporzadzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od  nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego  zakładu kształcenia nauczycieli.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Asesor WSA Marta Semiczek Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 16 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. M. na decyzję D. Kuratora Oświaty we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie aktu nadania stopnia nauczycielskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...]r. Pani I. M. otrzymała decyzją dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. nr [...]- akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Prezydent W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]stwierdził nieważność powyższej decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W., w uzasadnieniu podał, że zainteresowana nie posiadała w dniu rozpoczęcia stażu oraz w dniu nadania stopnia, kwalifikacji do zajmowanego stanowiska i wobec tego akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Dalej wskazał, że w dniu [...]r. Pani I. M. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, na stanowisku nauczyciela języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr [...] we W., w pełnym wymiarze i uzyskała z tym dniem z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty.

Legitymuje się ona dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Technologii Żywności Akademii Rolniczej w P. w zakresie technologii żywności, specjalność żywienie człowieka (nr dyplomu [...] z dnia [...]r.), świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogiczno-metodycznego z zakresu nauczania języka angielskiego z dnia [...]r. Ponadto posiada Świadectwo Zaawansowanych Umiejętności Zarządzania potwierdzające ukończenie kursu na uczelni Swinburne University of Technology (Victoria A.) uznanego przez Państwową Komisję Szkoleniową. Nauczycielka posiada First Certificate in English z [...]r. nr [...]. W dniu [...]r. rozpoczęła staż na stopień nauczyciela kontraktowego.

W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela / Dz. U. z 1997 r. Nr 56 poz. 357 ze zm./, warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w przypadku nauczyciela stażysty - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

Pani I. M. nie uzyskała wymaganych kwalifikacji, bowiem miała co prawda odpowiednie przygotowanie pedagogiczne, lecz posiadane wyższe wykształcenie w zakresie technologii żywności nie daje kwalifikacji merytorycznych z języka angielskiego, zatem nie mogła w dniu [...]r. uzyskać stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, bowiem w tym dniu nie posiadała kwalifikacji do zajmowanego stanowiska.

Mimo, że nauczyciel odbył staż na stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskał akceptację komisji kwalifikacyjnej, nie spełnił wymagań kwalifikacyjnych, niezbędnych do zajmowania stanowiska nauczyciela, a tym samym wymogów niezbędnych do nadania stopnia awansu zawodowego, zgodnie z art. 9b ust. 1 cyt. ustawy.

Ponieważ decyzja nadania w dniu [...]r. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego Pani I. M. przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W., akt nr [...], została wydana niezgodnie z art. 9b ust.1, art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, a więc z rażącym naruszeniem prawa, stwierdzono zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Od powyższej decyzji Pani I. M. odwołała się wnosząc o jej uchylenie zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 155 oraz art. 156 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy nie wyraziła zgody na stwierdzenie nieważności decyzji. Powołała się również konstytucyjną ochronę praw nabytych, a stwierdzenie nieważności decyzji jest równoznaczne z jej uchyleniem lub zmianą. Nigdy nie wyraziła zgody na stwierdzenie nieważności decyzji.

D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W., podzielając ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji, podając, że odwołanie nie jest zasadne bowiem Pani I. M. nie spełniła w dniu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego wymogów określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1 z Karty Nauczyciela, z którego wynika, że na stanowisku nauczyciela może być zatrudniona osoba, która posiada wykształcenie wyższe z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej obrazę prawa procesowego, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy podczas wydawania decyzji nie naruszono rażąco obowiązujących przepisów prawa. Wskazała dalej, że stwierdzenie nieważności decyzji pozbawiło ją możliwości korzystania z praw nabytych, co obniża zaufanie obywateli do obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Skargę nie można uznać za zasadną.

Skarżąca nie podważa stanowiska organów administracji, że w sprawie nadania jej stopnia awansu zawodowego doszło co do zasady do naruszenia przepisów prawa. Zarzuca jedynie wadliwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stanowiącego o podstawach stwierdzenia nieważności decyzji przez błędną ocenę stopnia tego naruszenia. Nie można w tym zakresie podzielić poglądu strony, iż nie doszło do rażącego naruszenia przepisów, gdyż jej kwalifikacje do nauczania języka angielskiego są zbliżone do wymagań prawem określonych, a taka sytuacja mogłaby zaistnieć gdyby nie posiadała ona w ogóle kwalifikacji do nauki języka angielskiego.

Decyzja administracyjna dotknięta wadami wskazanymi w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest indywidualnym aktem administracyjnym, który istnieje w obrocie prawnym do czasu jego eliminacji w trybie i na zasadach określonych procedurą administracyjną. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji obwarowana jest w kpa trzema przesłankami: przesłanka pozytywną w postaci wystąpienia jednej z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa podstaw oraz negatywnymi tj. upływem terminu oraz spowodowaniem przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych.

W niniejszej sprawie organ administracyjny stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...]r. nr [...]dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] we W. w sprawie akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego powołał jako podstawę art. 156 § 1 pkt 2 kpa tj. wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie rażącego naruszenia prawa należy łączyć z rozstrzygnięciem sprawy ewidentnie sprzecznym z wyraźnym niebudzącym wątpliwości przepisem, co wobec jego brzmienia jest łatwo widoczne. Decydującym dla oceny czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny obowiązujący na dzień wydania przedmiotowej decyzji. Zgodnie z ówczesnym art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela na stanowisko Nauczyciela mogła być zatrudniona osoba, która posiadała wykształcenie wyższe z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Warunkiem zaś nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego – nauczyciela kontraktowego jest spełnienie wymagań z przywołanego powyżej przepisu co do kwalifikacji z zastrzeżeniem jego ust. 2 i 3, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej /art. 9 b ust 1 Karty Nauczyciela /.

Kwestią na której oparto stwierdzenie nieważności decyzji jest brak posiadania przez skarżącą wówczas wystarczających kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego. Nie budzi wątpliwości, że jeżeli wymagane kwalifikacje dotyczą ukończenia studiów wyższych kwalifikacje te obejmują legitymowanie się dyplomem ukończenia danych studiów wyższych /wyrok NSA w Warszawie z dnia 27.11.2001 r. sygn. akt 2133/01, a w przypadku strony z zakresu anglistyki.

Nie spełnia zatem tego kryteria posiadane przez Panią I. M. wykształcenie wyższe magisterskie w zakresie technologii żywności. W tych okolicznościach stosownie do odesłania z art. 9 b ust. 1 do art. 9 ust. 3 ustawy w sprawie istotnego znaczenia nabiera treść rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10.10.1991 r. dotyczącego szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli /Dz.U.91.98.433/. W myśl § 7 ust. 2 tego rozporządzenia kwalifikacje do nauczania języka angielskiego posiadała osoba legitymująca się:

- dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych w zakresie nauczania języka obcego,

- dyplomem ukończenia studiów wyższych lub zawodowych ukończonych w kraju, w którym językiem urzędowym jest dany język obcy,

- dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych,

- dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub odpowiedniego egzaminu przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne uznawanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne.

Pani M. posiadała poziom wykształcenia odpowiedni do nauczania w szkole (wykształcenie wyższe magisterskie) oraz kurs pedagogiczno-metodyczny z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego natomiast konieczne było jeszcze potwierdzenie co najmniej zaawansowanej znajomości języka angielskiego -uznawanymi przez Ministerstwo dokumentami w tym zakresie były: Certificate in Advanced English ( z oceną A, B lub C), TOEFL ( z wynikiem co najmniej 550 pkt. z testu, co najmniej 4,5 pkt. z egzaminu pisemnego - TWE oraz 230 pkt. z egzaminu ustnego- TSE) a także Certificate of Proficiency in English, których strona nie posiadała. Ukończenie w A. kursu z umiejętności zarządzania nie dawało podstaw do nauczania języka, zgodnie z powołanym rozporządzeniem kwalifikacje takie uzyskać można było jedynie kończąc studia magisterskie lub zawodowe w kraju gdzie językiem urzędowym jest dany język obcy, a kurs niewątpliwie nie należy do tej kategorii. Nie można również zaliczyć do spełnienia wymogów uznanie przez dyrektora szkoły pismem z dnia [...]r. świadectwa ukończenia kursu za zbliżone do nauczania języka angielskiego, gdyż zgodnie z § 7 cyt. rozporządzenia kierunek ukończenia studiów musi być zgodny, a nie zbliżony z nauczaniem języka obcego.

Wobec niespełnienia zatem przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych i faktu, że warunku do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego z przywołanego art. 96 ust. 1 Karty Nauczyciela muszą wystąpić łącznie należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż nadanie stopnia awansu zawodowego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanki wskazane w art. 9b ust 1 Karty Nauczyciela są wyraźnie określone i nie pozwalają na ich rozszerzającą wykładnie w drodze ustalenia podobieństwa zdarzeń do warunków tam wymienionych, stad decyzje z dnia [...]r. należy uznać za wadliwą w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa wobec faktu, iż jej kwalifikacje do nauczania języka angielskiego są zbliżone do wymagań prawnie przewidzianych.

Rażące naruszenie prawa bowiem zachodzi, gdy organ administracji wbrew literalnemu brzmieniu przepisu przyzna uprawnienie stronie mimo, że narusza tym wyraźną niebudzącą wątpliwości interpretacyjnej normy prawa materialnego, co miało w niniejszej sprawie miejsce. Nie ma również znaczenia w świetle powyższych rozważań podnoszona przez skarżącą kwestia pozbawienia jej możliwości korzystania z praw nabytych, gdyż przepis nie ustanawia w tym zakresie żadnych wyjątków, a z punktu widzenia praworządności wszelkie rażące naruszenie prawa powinno być usuwane.

W zaskarżonej decyzji nie stwierdzono zarzucanych przez stronę uchybień w stosowaniu prawa materialnego jak i procesowego i dlatego brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.