Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2104/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17.1.4
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Gabriela Nowak, , po rozpoznaniu w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2021 r. wydaną na podstawie art. 104, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2020, poz. 111 z późn. zm., dalej "ustawa o świadczeniach rodzinnych"), § 10 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017, poz. 1466), po rozpatrzeniu wniosku M. P. (Skarżąca) Wójt Gminy [...] (Wójt) odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką – H. P. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że (1) osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, (2) nie został spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1 pkt 4, ustawy o świadczeniach rodzinnych, to jest nie zostało nieudokumentowanie przez Skarżącą, że rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana była koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności, (3) niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 25 roku życia oraz (4) okoliczność, że Skarżąca ma ustalone prawo do renty.

Organ wskazał następnie, że Skarżąca wyjaśniła, że sprawuje opiekę nad matką w pełnym wymiarze czasu, pomagając we wszelkich codziennych czynnościach. Pomaga jej w wykonywaniu czynności higienicznych i samoobsługowych oraz przygotowuje posiłki. Skarżąca pomaga przemieszczać się swojej matce, umawia wizyty lekarskie, jeździ na nie wraz matką, kupuje i podaje leki. Ponadto załatwia wszystkie sprawy urzędowe, robi zakupy oraz zajmuje się płaceniem rachunków. Skarżąca oświadczyła, że zakres sprawowanej opieki jest na tyle szeroki, że wyklucza on możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej. Skarżąca wskazała również, że legitymuje się III grupą inwalidzką.

Ponadto w dniu [...] lutego 2021 r. pracownik socjalny GOPS w [...] przeprowadził wywiad alimentacyjny zgodnie z art. 23 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w celu weryfikacji faktu sprawowania opieki nad matką. W toku wywiadu ustalono, że rodzina w skład której wchodzą Skarżąca, jej mąż, który pracuje zawodowo oraz dwójka uczących się dzieci prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca posiada własny dochód z tytułu pobieranej renty chorobowej. Ponadto Skarżąca jest pod stałą kontrolą lekarską. Osoba wymagająca opieki to jest matka Skarżącej zamieszkuje wraz z mężem w innej miejscowości. Mąż osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że Skarżąca jest u matki trzy lub cztery razy w tygodniu i spędza tam od trzech do czterech godzin. Skarżąca poinformowała pracownika socjalnego, że sprząta, przygotowuje posiłki, robi zakupy, wykupuje i podaje leki. Matka Skarżącej choruje na gościec stawowy, a obecnie ma cukrzycę i nadciśnienie tętnicze. Skarżąca poinformowała, że mama porusza się samodzielnie w swoim domu, czasami do lekarza również wybiera się sama. Wyjaśniła, że całodobowo nie przebywa u matki i całodobowo nie sprawuje opieki nad nią. Według Skarżącej świadczona pomoc w powyższym zakresie jest wystarczająca, tym bardziej że może w każdej chwili dojechać do matki do miejsca jej zamieszkania.

W ocenie pracownika socjalnego Skarżąca sprawuje opiekę nad swoją matką, jednakże nie jest to opieka całkowita oraz całodobowa, ponieważ jak wynika z wywiadu oraz złożonego oświadczenia polega ona jedynie na doraźnej pomocy w zakresie umożliwiającym starszej osobie wykonywanie czynności dnia codziennego, w tym czynności związane z dużymi odległościami np. dostęp do lekarza, czy brak sklepu w miejscowości, gdzie zamieszkuje matka Skarżącej. Skarżąca przebywa u matki trzy lub cztery razy w tygodniu. Wówczas wykonuje różne czynności: przygotowuje posiłki, które jej matka spożywa samodzielnie, robi zakupy, sprząta, wykupuje leki oraz w razie potrzeby zawozi do lekarza. Jednocześnie Skarżąca oświadczyła, że jak rodzice zostają sami, to wówczas muszą sobie jakoś radzić. Ponadto ustalono, że osoba wymagająca opieki w większości w domu przebywa pod opieką swojego małżonka, który według Skarżącej także wymaga pomocy.

Organ ustalił, że Skarżąca mieści się w kręgu osób uprawnionych wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednak w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby Skarżąca zrezygnowała z posiadanego zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki, nie wynika również, aby rozmiar i zakres opieki wymuszał rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Matka Skarżącej nie jest osobą leżącą na stałe, całkowicie niesprawną ruchowo, porusza się po mieszkaniu samodzielnie. Z opisu sprawowanej opieki wynika, że Skarżąca jedynie podaje leki, robi zakupy, prowadzi gospodarstwo domowe (sprzątanie i pranie), przynosi posiłki. Czynności opiekuńcze związane z osobistą opieką nad chorą nie zajmują takiej ilości czasu w ciągu dnia, aby Skarżąca przy należytej organizacji tej opieki nie mogła podjąć pracy zarobkowej. Robienie zakupów, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, umawianie wizyt lekarskich wykonywane są zgodnie z oświadczeniem Skarżącej trzy lub cztery razy w tygodniu i zajmują one ok. trzech, czterech godzin, co nie powinno kolidować z podjęciem zatrudnienia. Taki zakres opieki, który polega na pracach w gospodarstwie domowym, towarzyszeniu w wizytach lekarskich, robieniu zakupów czy załatwianiu spraw urzędowych nie wymusza rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Nie można na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień Skarżącej uznać, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki. Brak takiego związku przesądza o niespełnieniu przesłanki pozytywnej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Na gruncie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad matką, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku córki względem matki, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Ponadto z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że "rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się", a wzajemne wsparcie pomiędzy rodzicami i dziećmi powinno być całkiem bezinteresowne, co wynika przede wszystkim z norm moralnych. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z akt sprawy wynika, że osoba wymagająca opieki w związku małżeńskim. Jej małżonek nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z powyższym nie został spełniony warunek do uzyskania wnioskowanego świadczenia.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium) decyzją z [...] czerwca 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Kolegium wyjaśniło, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa Skarżącej mogłoby przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, pomimo że niepełnosprawność jej matki nie powstała w dacie wskazanej w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). W wyroku tym sąd konstytucyjny wskazał, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji

Kolegium wskazało, że na przeszkodzie przyznaniu tego świadczenia nie stoi również fakt, że Skarżąca ma ustalone prawo do renty, bowiem zawieszenie tego prawa skutkujące wstrzymaniem jej wypłaty eliminuje negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium uznało jednak, że brak jest podstaw prawnych do przyznania Skarżącej - będącej jak w sprawie niniejszej córką osoby wymagającej opieki- świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną w stopniu znacznym matkę, w sytuacji gdy matka pozostaje w związku małżeńskim z J. P., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do tutejszego sądu podnosząc w niej zarzut :

1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) niezastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, w której przepis ten stanowi podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącej, jako osobie należącej do kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacji wobec matki.

b) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Organ, że fakt pozostawania w związku małżeńskim i brak legitymowania się przez małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co doprowadziło do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia.

2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez Skarżącą w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki posiada męża nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do ustalenia czy wymieniona osoba może sprawować opiekę nad mężem - co pozwoliłoby na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie nie wnosząc o przeprowadzenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada prawu.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji Kolegium stanowił art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezasadny. Zgodnie z analizowanym przepisem, podstawową przesłanką uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja przez osobę uprawnioną z zatrudnienia lub też niemożność podjęcia zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

Okolicznością bezsporną jest, że Skarżąca jako córka H. P., legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny i która może ubiegać się o ww. świadczenie.

Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organ pierwszej instancji wynika, że Skarżąca sprawuje opiekę nad matką w wymiarze 3-4 godzin dziennie 3, 4 razy w tygodniu.

Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy rzeczywiście, w związku z tak sprawowaną opieką Skarżąca nie może podjąć pracy zarobkowej.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, którą Sąd aprobuje, istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 535/19). Nadto, warunku "stałej lub długotrwałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 145/21; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 728/20). Określenia "stała lub długoterminowa" wskazują, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, a zatem sporadycznie (wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. sygn. I OSK 2201/15, Lex 2240790). Podkreślić zatem należy, że ustawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji faktycznej takiej, jak w niniejszej sprawie, wynikającą z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest nie podejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w taki sposób, że opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji podopiecznego, co wynika z faktu, że podopieczny nie jest w stanie normalnie bez opiekuna funkcjonować.

Podzielić należy zatem stanowisko, że osoba sprawująca opiekę nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności nie musi wykonywać czynności opiekuńczych przez 24 godziny na dobę. Ważne bowiem jest aby opiekun pozostawał w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, przy czym chodzi tu o opiekę stałą lub długoterminową.

Ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie (w tym oświadczeń samej Skarżącej) wynika tymczasem, że zamieszkuje ona w miejscowości sąsiedniej w stosunku do miejsca zamieszkania matki. Opiekę sprawuje 3-4 godziny dziennie 3, 4 razy w tygodniu. Zatem tak sprawowana opieka nie ma charakteru stałego jak również nie koliduje z możliwością podjęcia zatrudnienia przez Skarżącą. Sąd podziela również stanowisko że pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego przeznaczona jest dla osób, które nie mogą podjąć żadnej pracy z uwagi na stały charakter świadczonej opieki nad osobą tego wymagającą. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż to wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

Zakres czynności wykonywanych przez Skarżącą, jak też ich wymiar czasowy, nie pozostawia zatem wątpliwości, że Skarżąca nie sprawuje stałej i długotrwałej opieki nad matką, tak jak wymaga tego dyspozycja art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zasady doświadczenia życiowego wskazują przy tym, że pomoc Skarżącej nie jest na tyle absorbującą aby połączenie jej z pracą zawodową było niemożliwe.

Uznać zatem należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między niepodejmowaniem (rezygnacją) przez Skarżącą zatrudnienia a koniecznością opieki nad matką.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) wskazać należy, że rzeczywiście, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominujące jest zapatrywanie, że sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim przez inną osobę niż małżonek, lecz obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym, w szczególności przez dziecko niepełnosprawnego małżonka, nie wyłącza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę. Zapatrywanie to pozostaje aktualne także w sytuacji, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolny tego obowiązku wypełnić, a opiekę tą - niejako w zastępstwie małżonka - sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki. Pozostawanie w związku małżeńskim stanowi zatem tylko wtedy przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdy małżonek osoby wymagającej opieki będzie w stanie skutecznie taką pomoc świadczyć. Dokonując wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych na gruncie stanów faktycznych, w których prawa do świadczenia pielęgnacyjnego domagała się osoba obciążona wobec niepełnosprawnego obowiązkiem alimentacyjnym w dalszej kolejności niż żyjący współmałżonek, który obiektywnie nie był zdolny tego obowiązku wypełnić, w procesie wartościowania wyników wykładni ww. przepisów Naczelny Sąd Administracyjny przyznawał pierwszeństwo wykładni celowościowej oraz systemowej, uwzględniającej takie wartości konstytucyjne jak dobro rodziny (art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) i pomoc państwa osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP), pomijając sprzeczne z nimi wyniki wykładni literalnej (vide: wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., I OSK 722/09; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., I OSK 723/09; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012 r., I OSK 190/12; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., I OSK 1196/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., I OSK 1899/12; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2013 r., I OSK 1526/12; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 1200/14; wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014 r., I OSK 251/14; wyrok NSA z dnia 20 września 2013 r., I OSK 46/13; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2015 r., I OSK 1230/14; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2017 r., I OSK 1113/15; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2021 r., I OSK 2103/20; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2021 r., I OSK 2103/20, z dnia 14 lipca 2021 r. I OSK 394/21www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć jednak, iż konieczność przyznania pierwszeństwa wynikom wykładni celowościowej i systemowej art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych aktualizuje się wyłącznie w określonym stanie faktycznym sprawy. Następuje to w sytuacji gdy wykładnia językowa, od której rozpoczyna się proces rekonstrukcji normy prawa, daje rezultaty nieakceptowalne na gruncie systemu prawa, pozostające w sprzeczności z nadrzędnymi przepisami konstytucyjnymi, znajdującymi bezpośrednie zastosowanie w razie sprzeczności z nimi norm niższego rzędu (art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP).

Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w okolicznościach badanej sprawy, skoro z niezakwestionowanych okoliczności wynika, że rodzice Skarżącej zamieszkują w sąsiedniej miejscowości i funkcjonują samodzielnie przez większość czasu w tygodniu. Jak wskazała sama Skarżąca - jak rodzice zostają sami, to wówczas muszą sobie jakoś radzić.

Nie można zatem stawiać organom zarzutu, że nie ustaliły, czy ojciec Skarżącej może sprawować nad nią opiekę. Za podstawową przyczynę odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego uznać należy niespełnienie przesłanki rezygnacji zatrudnienia z pracy zarobkowej lub też niepodejmowania zatrudnienia. Faktycznie w uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium położyło nacisk na literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W świetle ustaleń faktycznych wynikających z przeprowadzonego wywiadu uznać należy, że skoro matka Skarżącej pozostaje przez większą część tygodnia pod opieką swojego męża, również ta okoliczność wyłączała możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W konsekwencji należy uznać, że podstawa odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest prawidłowa, znajduje potwierdzenie w materialne dowodowym zebranym w sprawie oraz w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Stwierdzić należy także, że organ dokonał właściwej oceny materiału dowodowego, nie naruszając tym samym podstawowych zasad postępowania określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Z powyższych względów uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.