Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2642/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 152 ust. 1, art. 153, art. 154, art. 149 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 74
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego Z. z siedzibą w L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], oddalającą w całości odwołanie wniesione przez K. S. (dalej: strona, skarżący), prowadzącego działalność leczniczą jako Zespół Opieki Zdrowotnej [...] z siedzibą w L., ul. S. [...], numer oferty: [...], dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczeń w zakresie położnictwa i ginekologii, pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego – zakres skojarzony, na terenie dzielnicy [...].

Podstawą prawną powyższych decyzji były przepisy art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 154 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.

Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i stanie prawnym.

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy o świadczeniach w dniu [...] listopada 2011 r. ogłosił postępowanie konkursowe nr [...], prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: świadczeń w zakresie położnictwa i ginekologii, pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego - zakres skojarzony.

W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 2 596 230,00 PLN na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. W przedmiotowym postępowaniu swoje oferty złożyło łącznie 11 oferentów.

Na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w dniu [...] grudnia 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania. Informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicach ogłoszeń oraz na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, co oznacza, że wypełniona została dyspozycja art. 151 ust. 2 ustawy o świadczeniach, który stanowi o jawności informacji o postępowaniu konkursowym w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zwany dalej "Funduszem" zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 ustawy o świadczeniach.

W myśl art. 154 ust. 1-3 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpatrzeniu.

Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Decyzja jest zamieszczana w terminie 2 dni od dnia jej wydania, na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu.

W dniu [...] stycznia 2012 r. do [...]OW NFZ wpłynęło odwołanie złożone przez Skarżącego. Odwołanie zostało wniesione w terminie.

W dniu [...] stycznia 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Fundusz Zdrowia wydał decyzję nr [...] oddalającą odwołanie, powołując się na fakt niewykazania przez Skarżącego naruszenia przez Komisję konkursową zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Ocena ta skutkuje uznaniem przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego, iż nie doszło do naruszenia interesu prawnego Skarżącego tym samym wykazując brak podstaw do uwzględnienia odwołania. Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] lutego 2012 r., Skarżący wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

W dniu [...] września 2012 r. Prezes Funduszu wydał decyzję nr [...], utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...]OW NFZ.

Na powyższą decyzję, Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który po rozpoznaniu sprawy w dniu 20 lutego 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Sąd stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu (sygn. akt VI SA/Wa 2560/12).

W ocenie Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa NFZ naruszała przepisy prawa. Zdaniem Sądu, stanowisko Prezesa NFZ, zgodnie z którym, aby zachować zasadę równego traktowania należy dokonać oceny wszystkich ofert, które winny być załączone do akt kontrolowanego postępowania, a także odmowa udostępnienia stronie skarżącej dokumentacji ofertowej, złożonej przez konkurencyjnych świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym, wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego - budzi poważne wątpliwości. Sąd wskazał, że Prezes NFZ rozpatrując sprawę ponownie, winien rozpatrzyć w sprawie wszystkie złożone oferty oraz uzasadnić powody ewentualnej odmowy udostępnienia stronie skarżącej wglądu do pełnych akt postępowania konkursowego, w tym również do dokumentacji ofertowej innych uczestników postępowania.

Sąd wyraził przy tym pogląd, iż zasadę równego traktowania świadczeniodawców określona w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach naruszałby w stosunku do skarżącego fakt ewentualnego bezpodstawnego zawyżenia oceny któregokolwiek z jego konkurentów.

W wykonaniu ww. wyroku WSA, Prezes NFZ w dniu [...] listopada 2013 r. wydał decyzję Nr [...] uchylającą decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. i nakazał organowi I instancji ponownie rozpatrzyć odwołanie od postępowania konkursowego nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ wskazał, że organ I instancji powinien okazać Skarżącemu pełne akta sprawy dotyczącej przebiegu postępowania konkursowego w tym również dokumentację ofertową podmiotów konkurencyjnych wobec Skarżącego, ale w takiej formie, która nie będzie naruszała przepisów prawa powszechnie obowiązującego, zakazujących przekazywania danych wrażliwych chronionych prawnie, znajdujących się w dokumentacji ofertowej podmiotów konkurencyjnych. Skarżący, jako strona postępowania, zapoznał się z aktami sprawy, wnosząc zastrzeżenie, iż "uwagi zostaną zgłoszone w terminie 7 dni".

W dniu [...] stycznia 2014 r, wpłynęło pismo Skarżącego zawierające zastrzeżenia i uwagi odnoszące się do zebranego w sprawie materiału.

Skarżący podniósł, że odmówiono mu możliwości zapoznania się z danymi osobowymi zgłoszonego w ofertach personelu. W ocenie Skarżącego dane dotyczące personelu nie są objęte ustawową ochroną, chociażby z tego powodu, że po podpisaniu umowy informacje te stają się jawne dla pacjentów. Zdaniem Skarżącego oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne, a zakrycie danych osobowych uniemożliwia w praktyce weryfikację wiarygodności złożonej oferty. Nie istnieje bowiem możliwość sprawdzenia, czy wskazana osoba została wykazana u innych świadczeniodawców.

Ponadto Skarżący wniósł następujące zastrzeżenia:

1. NZOZ C. Sp. z o. o. - w harmonogramie dostępu profilu medycznego oferent zgłosił 41,50 godziny tygodniowo, a z harmonogramu czasu pracy poszczególnych lekarzy wynika dostępność 38 godzin, natomiast w ankiecie, zgłoszono dostępność poradni powyżej 48 godzin tygodniowo. Harmonogramy czasu pracy lekarzy w poniedziałki i czwartki nie zapewniają zgłoszonej dostępności komórki organizacyjnej. Certyfikaty wskazane przez NZOZ C. nie mają określonego zakresu; nie udostępniono też ich kopii. W ofercie także nie było kopii zawartych umów z podwykonawcami.

2. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej S. komórka organizacyjna [...] - podany harmonogram czasu pracy komórki nie pokrywa się w całości z wykazanymi godzinami pracy lekarzy. Zgłoszona dostępność komórki wynosi 53,50 godziny, tymczasem z harmonogramów czasu pracy lekarzy wynika 45,5 godziny. W związku z powyższym zaznaczona w ankiecie ofertowej odpowiedź powyżej 48 godzin jest nieprawidłowa. Odnośnie sprzętu medycznego mającego znaczenie w rankingu wielokrotnie brak jest oznaczenia numeru seryjnego lub modelu. Ponadto w ankiecie zaznaczono 100% pokrycia czasu pracy specjalistów, a w harmonogramach czasu pracy lekarzy wskazany jest jeden lekarz z I stopniem specjalizacji i kilku w trakcie specjalizacji. W ankietach ofertowych dla komórki organizacyjnej [...] i [...] oferent zaznaczył dostępność do echokardiografii, ale nie wskazał podwykonawcy, który będzie wykonywał badanie, ani stosownego sprzętu, w ofercie nie było także kopii umów zawartych z podwykonawcami.

3. S. Zakład Opieki Zdrowotnej sp. z o.o. - wykazany w ofercie sprzęt medyczny mający znaczenie w rankingu został wykazany bez żadnego sprecyzowania (nr seryjny, model, rok produkcji) zatem oferent nie powinien otrzymać punktów rankingujących w tym zakresie. Załączony do oferty certyfikat ISO posiadał datę ważności do 2012 roku. Brak było również kopii umów zawartych z podwykonawcami.

4. NZOZ M. - harmonogramy czasu pracy lekarzy nie zapewniają zgłoszonej dostępności do lekarza określonej w harmonogramie komórki organizacyjnej. Ponadto podany certyfikat z aktualną datą ważności nie posiada wskazanego zakresu. Inne zaś certyfikaty posiadają datę końcową ważności określoną na 2011 rok. Oferent zaznaczył w ankiecie dostęp do echokardiografii płodu, jednakże nie wskazał umowy z podwykonawcą ani aparatury w spisie sprzętu. Brak załączonych kopii ww. certyfikatów i umów z podwykonawcami.

5. [...] Szpital Miejski [...] - podmiot w ankiecie ofertowej zaznaczył dostęp do amniopunkcji i echokardiografii płodu, ale nie wykazał sprzętu lub umowy z podwykonawcą.

6. Podmiot M. Szpital Wielospecjalistyczny złożył dwie oferty w powyższym postępowaniu, co jest niezgodne z § 14 ust. 1 Zarządzenia nr 46/2011 DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. Pomimo tego uchybienia, wykluczającego powyższego oferenta, obie oferty tego podmiotu zostały wybrane. Ponadto oferent wykazał w obu komórkach organizacyjnych ten sam sprzęt medyczny (koloskop), a wybór obu ofert sugeruje, że sprzęt został uwzględniony jako znajdujący się w obu komórkach jednocześnie. Podmiot zaoferował wykonywanie badania echokardiografii płodu, jednakże nie wykazał sprzętu do wykonywania tych badań ani podwykonawcy.

W ocenie Skarżącego przedstawienie wykazanych powyżej uchybień mogłoby mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a odrzucenie ofert podmiotów medycznych nie spełniających wymogów koniecznych spowodowałoby wybór oferty skarżącego tj. ZOZ L. Skarżący nadmienił również, że w materiałach postępowania brak było umów z podwykonawcami.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] lutego 2014 r. decyzję nr [...], w której przedstawił następujący stan faktyczny, przypominając jednocześnie, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2011 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. Nr 111, poz. 653, ze zm.) winni, zgodnie z art. 146 ust 1 pkt. 3 ustawy o świadczeniach, spełnić wymagania określone przez Prezesa NFZ, wskazane w:

- zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; zmienionego zarządzeniem nr 53/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r.;

- zarządzeniu nr 81/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna;

- zarządzeniu nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionego zarządzeniem nr 70/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 października 2011 r., zmienionego zarządzeniem nr 77/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 października 2011 r., zmienionego zarządzeniem nr 80/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r., zmienionego zarządzeniem nr 82/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 listopada 2011 r., zmienionego zarządzeniem nr 84/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 listopada 2011 r. oraz zmienionego zarządzeniem 91/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 grudnia 2011 r.

Treść powyższych zarządzeń została opublikowana wraz z ogłoszeniem.

W części jawnej konkursu ofert komisja konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert stwierdzając, iż oferta Skarżącego nie zawierała braków formalno-prawnych. Oferta została zakwalifikowana do części niejawnej postępowania.

Fakt zakwalifikowania oferty do części niejawnej postępowania oznacza jedynie, iż oferta nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Spełnianie wymaganych warunków określonych przepisami prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy, nie skutkuje wybraniem oferty celem zawarcia umowy, a jedynie pozwala na dokonanie, na podstawie art. 148 ustawy o świadczeniach oraz zarządzenia Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późniejszymi zmianami, oceny oferty według następujących kryteriów:

1) jakość - oceniana w szczególności poprzez:

kwalifikacje personelu, jego umiejętności oraz doświadczenie, wyposażenie oferenta w sprzęt i aparaturę medyczną, zewnętrzną ocenę jakości, wyniki kontroli prowadzonej przez Narodowy Fundusz Zdrowia;

2) dostępność - oceniana w szczególności poprzez:

liczbę dni i godziny pracy w harmonogramie pracy, organizację przyjęć świadczeniobiorców, brak barier dla osób niepełnosprawnych;

3) kompleksowość - oceniana w szczególności poprzez:

a) możliwość kompleksowej realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie, uwzględniająca wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji (w tym diagnostyczne i terapeutyczne),

b) planowaną strukturę świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie lub planowany profil leczonych przypadków,

c) wymagania formalne;

4) cena - oceniana poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy. Szczegółowe parametry kryteriów oceny, wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej oraz sposób oceny ofert pod względem kryterium ceny w przedmiotowym postępowaniu określone zostały w przywołanym powyżej zarządzeniu Prezesa NFZ.

Wyżej wymienione kryteria oraz zasady oceny mają charakter obiektywny, są znane wszystkim oferentom w chwili wszczęcia postępowania konkursowego, nie ulegają zmianie aż do zakończenia postępowania.

Spełnienie warunków opisanych w wyżej wskazanych zarządzeniach Prezesa NFZ nie skutkuje dokonaniem wyboru oferty w rozstrzygnięciu konkursu ofert i zawarciem z nim umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jest jedynie warunkiem zakwalifikowania jej do części niejawnej postępowania i może być podstawą, w przypadku uzyskania wysokiej oceny łącznej i sklasyfikowania na wysokiej pozycji uzyskanej w wyniku porównania z innymi ofertami, do wybrania oferty w rozstrzygnięciu.

Na podstawie udzielonych odpowiedzi przez oferentów na pytania zawarte w formularzach ofertowych i ankietach oraz oświadczeń złożonych w ankietach ofertowych dokonuje się oceny ofert, ich porównania i na tej podstawie sporządza się ranking otwarcia.

Ranking powstaje przy pomocy systemu informatycznego, szeregującego oferty do przedmiotowego postępowania według przyznanej im wstępnie liczby punktów oceny. Oferty o takiej samej liczbie punktów oceny zajmują tę samą pozycję w rankingu. Ranking sporządzany jest dla każdego miejsca udzielania świadczeń wskazanego w danej ofercie. Odrębne miejsce udzielania świadczeń jest identyfikowane zakresem i adresem. Jeżeli nie ma różnicy w odpowiedziach ankietowych i cenie przy zgłaszaniu kilku miejsc, traktowane jest to jako jedna pozycja w rankingu.

Z rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania wynika, iż oferta złożona przez Skarżącego zajęła odpowiednio w niewybranych 6 miejscach:

1. Ex aequo 9 miejsce - Komórka przy ul. T. [...] ([...] cz. Kodu resortowego [...]). Oferta uzyskała 69,437 pkt. Uzyskana wartość punktowa za poszczególne kryteria oceny przedstawia się następująco:

Cena - 20 pkt;

Jakość - 36,591 pkt;

Dostępność - 9,000 pkt;

Kompleksowość - 3,846 pkt.

2. Ex aequo 9 miejsce - Komórka przy ul. S. [...] ([...] cz. Kodu resortowego [...]). Oferta uzyskała 69,437 pkt. Uzyskana wartość punktowa za poszczególne kryteria oceny przedstawia się następująco:

Cena - 20 pkt;

Jakość - 36,591 pkt;

Dostępność - 9,000 pkt;

Kompleksowość - 3,846 pkt.

3. 12 miejsce - Komórka przy ul. M. [...] ([...] cz. Kodu resortowego [...]). Oferta uzyskała 66,437 pkt. Uzyskana wartość punktowa za poszczególne kryteria oceny przedstawia się następująco:

Cena - 20 pkt;

Jakość - 36,591 pkt;

Dostępność - 6,000 pkt;

Kompleksowość - 3,846 pkt.

4. 17 miejsce - Komórka przy ul. W. [...] ([...] cz. Kodu resortowego [...]). Oferta uzyskała 51,255 pkt. Uzyskana wartość punktowa za poszczególne kryteria oceny przedstawia się następująco:

Cena - 20 pkt;

Jakość - 18,409 pkt;

Dostępność - 9,000 pkt;

Kompleksowość - 3,846 pkt.

5. Ex aequo 18 miejsce - Komórka przy ul. L. [...] ([...] cz. Kodu resortowego [...]). Oferta uzyskała 42,164 pkt. Uzyskana wartość punktowa za poszczególne kryteria oceny przedstawia się następująco:

Cena - 20 pkt;

Jakość - 9,318 pkt;

Dostępność - 9,000 pkt;

Kompleksowość - 3,846 pkt.

6. Ex aequo 18 miejsce - Komórka przy ul. N. [...] ([...] cz. Kodu resortowego [...]). Oferta uzyskała 42,164 pkt. Uzyskana wartość punktowa za poszczególne kryteria oceny przedstawia się następująco:

Cena - 20 pkt;

Jakość - 9,318 pkt;

Dostępność - 9,000 pkt;

Kompleksowość - 3,846 pkt.

Komisja konkursowa, zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, których oferty spełniają stawiane wymagania i nie zostały odrzucone.

Komisja konkursowa w dniu [...] grudnia 2011 r. przeprowadziła ze Skarżącym negocjacje. Oferta cenowa za punkt wynosiła 8,10 zł - cena minimalna oraz liczbę świadczeń w wymiarze odpowiednio:

- Komórka przy ul. T. [...]-19 000 punktów za produkt podstawowy oraz 600 punktów za badania cytologiczne na okres 12 miesięcy.

- Komórka przy ul. S. [...] - 19 110 punktów za produkt podstawowy oraz 900 punktów za badania cytologiczne na okres 12 miesięcy.

- Komórka przy ul. M. [...] - 14 460 punktów za produkt podstawowy oraz 600 punktów za badania cytologiczne na okres 12 miesięcy.

- Komórka przy ul. W. [...] - 15 000 punktów za produkt podstawowy oraz 900 punktów za badania cytologiczne na okres 12 miesięcy.

- Komórka przy ul. L. [...] - 15 000 punktów za produkt podstawowy oraz 600 punktów za badania cytologiczne na okres 12 miesięcy.

- Komórka przy ul. N. [...] - 15 000 punktów za produkt podstawowy oraz 600 punktów za badania cytologiczne na okres 12 miesięcy.

Odzwierciedleniem dokonanych ustaleń jest podpisany przez Skarżącego i komisję konkursową protokół - protokół końcowy z negocjacji.

Po zakończeniu negocjacji komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy, który przeprowadza się w stosunku do wszystkich ofert, które nie zostały odrzucone. W rankingu tym oferty są uszeregowane w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, z uwzględnieniem wyników negocjacji. Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonym w ogłoszeniu.

W rankingu końcowym oferta Skarżącego uzyskała identyczną jak w rankingu otwarcia liczbę punktów i sklasyfikowana została odpowiednio w ww. kolejności na 12, 12, 15, 17, 18 i 18 miejscu.

Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy i uwzględniła w rozstrzygnięciu postępowania te, które w rankingu końcowym zajęły 1-11 miejsce. Oferta, która znalazła się na pierwszej pozycji uzyskała łącznie 91,591 punktów. Punktacja pozostałych wybranych ofert oscylowała pomiędzy 70,091 a 90,000 punktów. O miejscu w rankingu końcowym Skarżącego zdecydowała punktacja, jaką świadczeniodawca otrzymał przede wszystkim za kryteria: kompleksowość, dostępność oraz jakość, o czym zadecydowało udzielenie następujących odpowiedzi na pytania ankietowe:

Komórka przy ul. T. [...]

Na pytanie "Ile godzin w tygodniu pracuje poradnia" - udzielono odpowiedzi "powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie";

Ponadto Skarżący udzielił negatywnej odpowiedzi w ankiecie na poniższe pytania:

- "Czy oferent zapewnia aparat do krioterapii - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kardiotokograf - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kolposkop z możliwością pobrania materiału do badań z oceną histopatologiczną - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia mammograf - w lokalizacji";

- "Czy oferent zapewnia ultrasonograf typu 3, umożliwiający badania USG w pełnym zakresie wraz z badaniami dopplerowskimi (poza badaniami echokardiograficznymi) oraz biopsje powierzchowne, głębokie, badania endokawitarne - zgodnie z zakresem realizowanych świadczeń - w lokalizacji";

- "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy";

- "Czy oferent zapewnia wykonywanie amniopunkcji diagnostycznej z badaniem płynu owodniowego - w lokalizacji".

Komórka przy ul. S. [...]

Na pytanie "Ile godzin w tygodniu pracuje poradnia" udzielono odpowiedzi "powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie";

Ponadto Skarżący udzielił negatywnej odpowiedzi w ankiecie na poniższe pytania:

- "Czy oferent zapewnia aparat do krioterapii - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kardiotokograf - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kolposkop z możliwością pobrania materiału do badań z oceną histopatologiczną - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia mammograf - w lokalizacji";

- "Czy oferent zapewnia ultrasonograf typu 3, umożliwiający badania USG w pełnym zakresie wraz z badaniami dopplerowskimi (poza badaniami echokardiograficznymi) oraz biopsje powierzchowne, głębokie, badania endokawitarne - zgodnie z zakresem realizowanych świadczeń - w lokalizacji";

- "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy";

- "Czy oferent zapewnia wykonywanie amniopunkcji diagnostycznej z badaniem płynu owodniowego - w lokalizacji".

Komórka przy ul. M. [...]

Na pytanie "Ile godzin w tygodniu pracuje poradnia" - udzielono odpowiedzi "powyżej 12 godzin do 24 godzin włącznie";

Ponadto Skarżący udzielił negatywnej odpowiedzi w ankiecie na poniższe pytania:

- "Czy oferent zapewnia aparat do krioterapii - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kardiotokograf - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kolposkop z możliwością pobrania materiału do badań z oceną histopatologiczną - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia mammograf - w lokalizacji";

- "Czy oferent zapewnia ultrasonograf typu 3, umożliwiający badania USG w pełnym zakresie wraz z badaniami dopplerowskimi (poza badaniami echokardiograficznymi) oraz biopsje powierzchowne, głębokie, badania endokawitarne - zgodnie z zakresem realizowanych świadczeń - w lokalizacji";

- "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy";

- "Czy oferent zapewnia wykonywanie amniopunkcji diagnostycznej z badaniem płynu owodniowego - w lokalizacji".

Komórka przy ul. W. [...]

Na pytanie "W jakim wymiarze czasu pracy świadczeń udziela lekarz specjalista położnictwa i ginekologii lub ginekologii onkologicznej" - udzielono odpowiedzi "Czas pracy powyżej 50% do 75% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni";

Na pytanie "Ile godzin w tygodniu pracuje poradnia" - udzielono odpowiedzi "powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie";

Ponadto Skarżący udzielił negatywnej odpowiedzi w ankiecie na poniższe pytania:

- "Czy oferent zapewnia aparat do krioterapii - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kardiotokograf - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kolposkop z możliwością pobrania materiału do badań z oceną histopatologiczną - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia mammograf - w lokalizacji";

- "Czy oferent zapewnia ultrasonograf typu 3, umożliwiający badania USG w pełnym zakresie wraz z badaniami dopplerowskimi (poza badaniami echokardiograficznymi) oraz biopsje powierzchowne, głębokie, badania endokawitarne - zgodnie z zakresem realizowanych świadczeń - w lokalizacji";

- "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy";

- "Czy oferent zapewnia wykonywanie amniopunkcji diagnostycznej z badaniem płynu owodniowego - w lokalizacji".

Komórka przy ul. L. [...]

Na pytanie "W jakim wymiarze czasu pracy świadczeń udziela lekarz specjalista położnictwa i ginekologii lub ginekologii onkologicznej" udzielono odpowiedzi "Czas pracy poniżej 50% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni";

Na pytanie "Ile godzin w tygodniu pracuje poradnia" - udzielono odpowiedzi "powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie";

Ponadto Skarżący udzielił negatywnej odpowiedzi w ankiecie na poniższe pytania:

- "Czy oferent zapewnia aparat do krioterapii - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kardiotokograf - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kolposkop z możliwością pobrania materiału do badań z oceną histopatologiczną - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia mammograf - w lokalizacji";

- "Czy oferent zapewnia ultrasonograf typu 3, umożliwiający badania USG w pełnym zakresie wraz z badaniami dopplerowskimi (poza badaniami echokardiograficznymi) oraz biopsje powierzchowne, głębokie, badania endokawitarne - zgodnie z zakresem realizowanych świadczeń - w lokalizacji";

- "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy";

- "Czy oferent zapewnia wykonywanie amniopunkcji diagnostycznej z badaniem płynu owodniowego - w lokalizacji".

Komórka przy ul. N. [...]

Na pytanie "W jakim wymiarze czasu pracy świadczeń udziela lekarz specjalista położnictwa i ginekologii lub ginekologii onkologicznej" - udzielono odpowiedzi "Czas pracy równo lub poniżej 50% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni";

Na pytanie "Ile godzin w tygodniu pracuje poradnia" - udzielono odpowiedzi "powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie";

Ponadto Skarżący udzielił negatywnej odpowiedzi w ankiecie na poniższe pytania:

- "Czy oferent zapewnia aparat do krioterapii - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kardiotokograf - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia kolposkop z możliwością pobrania materiału do badań z oceną histopatologiczną - w miejscu";

- "Czy oferent zapewnia mammograf - w lokalizacji";

- "Czy oferent zapewnia ultrasonograf typu 3, umożliwiający badania USG w pełnym zakresie wraz z badaniami dopplerowskimi (poza badaniami echokardiograficznymi) oraz biopsje powierzchowne, głębokie, badania endokawitarne - zgodnie z zakresem realizowanych świadczeń - w lokalizacji";

- "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy";

- "Czy oferent zapewnia wykonywanie amniopunkcji diagnostycznej z badaniem płynu owodniowego - w lokalizacji".

Wysokość środków finansowych przeznaczonych na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania nr [...] pozwoliła na wybranie ofert z jedenastu pozycji znajdujących się w rankingu końcowym. Oferta Skarżącego znalazła się poniżej jedenastej pozycji tzw. "linii odcięcia", co oznacza, że oferty zajmujące pozycje poniżej nie zostały wybrane w rozstrzygnięciu konkursu ofert.

Szczegółowe porównanie ofert znajdujących się w rankingu końcowym powyżej oferty Skarżącego oraz wartość punktową oceny ofert za poszczególne kryteria oceny obrazuje tabela zamieszczona na stronach od 19 do 117 decyzji organu I instancji (Decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r.), a szczegółową punktację oferentów wybranych do zawarcia umowy i Skarżącego za kryteria niecenowe i cenowe, naliczoną na podstawie udzielonych odpowiedzi zamieszczono na stronach 117 i 118 przytoczonej decyzji organu I instancji.

Organ wskazał, iż postępowanie konkursowe prowadzi się w celu zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zatem na każdym jego etapie komisja konkursowa podejmuje działania zmierzające do wyboru ofert i zawarcia umów w takiej liczbie, która zapewni świadczeniobiorcom dostęp do świadczeń zdrowotnych określonego rodzaju. Działania komisji konkursowej nie mają jednak prowadzić do zawarcia umów ze wszystkimi oferentami biorącymi udział w postępowaniu. Zgodnie z ideą konkursu ofert, zadaniem Komisji konkursowej, stosownie do treści art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach, jest wybór oferty lub ofert najkorzystniejszych. Komisja konkursowa ma prawo nie wybrać pozostałych ofert, które są mniej korzystne. Zasady, według których prowadzone było przedmiotowe postępowanie określone są wprost w ustawie o świadczeniach oraz aktach wykonawczych, w tym w szczególności w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. nr 273, poz. 2719), wydanym na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Zasady te były znane wszystkim oferentom biorącym udział w postępowaniu, w tym również Skarżącemu. Skarżący w ofercie złożył oświadczenia, zgodne z załącznikiem nr 2 do Zarządzenia nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w których między innymi oświadczył wprost, że "zapoznał się z warunkami postępowania oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania".

Komisja konkursowa, w ramach postępowania konkursowego, stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu.

Przedmiot zamówienia został opisany przez Zamawiającego w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Określenie przedmiotu zamówienia było zgodne z wymogami określonymi w art. 140 ust. 2 i 141 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 134 ust. 2 ustawy o świadczeniach, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępnione były wszystkim Świadczeniodawcom na tych samych zasadach. Informacje dostępne były na tablicach ogłoszeń [...]OW NFZ (w siedzibie [...]OW NFZ) oraz na stronach internetowych [...]OW NFZ. Sposób udostępnienia materiałów umożliwiał zapoznanie się z nimi przez wszystkich oferentów. Kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od Świadczeniodawców, jak wykazano powyżej, były jawne i nie podlegały zmianie w toku trwania przedmiotowego postępowania. Ocena ofert, w tym oferty Skarżącego, odbywała się o enumeratywne określone kryteria, z wyłączeniem dowolności w tym zakresie. Kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich oferentów. W przywołanym zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z późniejszymi zmianami, wskazane zostało z jakimi okolicznościami przypisanymi poszczególnym kryteriom oceny wiążą się określone ilości punktów.

W zaskarżonej decyzji Dyrektor [...]OW NFZ odniósł się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu oraz piśmie z datą wpływu [...] stycznia 2014 r.

Polemizując z zarzutem pominięcia przez komisję konkursową takich aspektów jak ciągłość, bezpośrednia dostępność i bezpieczeństwo pacjentów, Dyrektor [...]OW wskazał, że ocena ofert została dokonana w oparciu o kryteria oceny ofert szczegółowo określone w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 54/2011/DSOZ, które zostało wydane na podstawie przysługujących Prezesowi Funduszu ustawowo kompetencji. Powyższe zarządzenie przewiduje, że oferty składane w przedmiotowym postępowaniu były oceniane poprzez kryterium jakości, dostępności, kompleksowości i ceny, a zatem przyjęte kryteria oceny ofert były znane Skarżącemu, ponieważ zostały opublikowane razem z ogłoszeniem o konkursie ofert. Zarządzenia Prezesa NFZ, w tym także zarządzenie nr 54/2011/DSOZ określające kryteria oceny ofert, są wiążące dla świadczeniodawców.

Za nietrafny organ uznał zarzut naruszenia zasady równego traktowania, ponieważ Komisja konkursowa oceniała oferty z zastosowaniem kryterium ceny, jakości, dostępności i kompleksowości co wykazane zostało powyżej. Kryteria te stosowane były do wszystkich oferentów, zgodnie z zarządzeniem. W przedmiotowym postępowaniu Komisja konkursowa nie oceniała ofert pod względem kryterium ciągłości, ponieważ przywołane zarządzenie nie przewidywało oceny ofert pod tym względem. Pozostało to jednak bez wpływu na pozycje oferentów w rankingu, ponieważ wszystkie oferty oceniane były przy zastosowaniu jednakowych kryteriów i zasad. Stosowane w postępowaniu kryteria zapewnić miały obiektywne porównanie ofert, a o ich stosowaniu nie decydowała Komisja konkursowa. Wynikało to z powołanego wyżej zarządzenia, którego załącznik precyzuje szczegółowe kryteria oceny w ramach definicji zawartych w części ogólnej. Nie jest więc naruszeniem prawa niestosowanie w każdym postępowaniu łącznie wszystkich zdefiniowanych kryteriów.

Przepisy, na podstawie których prowadzone było przedmiotowe postępowanie, nie przewidują rankingowania ofert złożonych w postępowaniu konkursowym w oparciu o kryterium oceny długoletniej współpracy Skarżącego z Narodowym Funduszem Zdrowia w ramach zawartej umowy. Dokonywanie oceny oferty w oparciu o przytoczone kryterium mogłoby spotkać się z zarzutem nierównego traktowania oferentów biorących udział w postępowaniu konkursowym. Sam fakt wieloletniego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w tym zakresie w oparciu o umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz spełnianie warunków wymaganych co do sprzętu i personelu, nie stanowi gwarancji do zawarcia umowy w wyniku kolejnego konkursu. Komisja konkursowa w toku prowadzonego postępowania nie kwestionowała faktu spełniania przez Skarżącego warunków wymaganych określonych w przytoczonych powyżej przepisach. O wyborze oferty decyduje szereg przedstawionych wyżej okoliczności wynikających z przytoczonych przepisów, a w szczególności punktacja uzyskana przez oferenta, naliczona na podstawie udzielonych odpowiedzi na konkretne pytania ankietowe. Organ zaznaczył, iż Skarżący w toku postępowania uzyskał informacje dotyczące zasad dokonywania oceny ofert poprzez wgląd w dokumentację postępowania, zaś zasady oceny ofert, które zdaniem Skarżącego były dla niego niejasne i krzywdzące, zostały określone zarządzeniami Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o świadczeniach. Organ zaznaczył, iż zgodnie z orzecznictwem Sądów Administracyjnych zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia są wiążące dla świadczeniodawców. Skarżący składając ofertę oświadczył, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od sprawdzania powtarzalności personelu organ I instancji wyjaśnił, że z natury rzeczy personel jest elementem zmiennym i ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dopuszczają jego zmianę przy zachowaniu tych samych kwalifikacji.

Na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2719), Komisja konkursowa ma prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy. Zgodnie z w/w rozporządzeniem, prawdziwość danych zawartych w ofertach może zostać ustalona także poprzez żądanie dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania. Ponadto oferenci składając ofertę składali również oświadczenia, że spełniają warunki realizowania świadczeń oraz wymogi określone w odrębnych przepisach, a dane przedstawione w oświadczeniu są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Dlatego przeprowadzenie kontroli, nie jest obligatoryjne i nie przesądza o naruszeniu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Prawo do kontroli jest uprawnieniem Komisji konkursowej, wynikającym z aktu szczególnego w odniesieniu do przepisów ustawy i nie może być rozpatrywane jako czynność, która obligatoryjnie, jak ma to miejsce w przypadku czynności opisanych w art. 142 ust. 2 ustawy o świadczeniach, winna być zastosowana w odniesieniu do każdej złożonej w postępowaniu oferty. Powyższe argumenty, w ocenie Dyrektora [...]OW NFZ świadczą o bezzasadnym zarzucie naruszenia art. 134 ustawy o świadczeniach.

Organ I instancji nie podzielił również stanowiska Skarżącego, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy w sposób nieograniczony podlega ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Nie podlegają bowiem ujawnieniu dane zawarte w ofercie objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe. Zdaniem Skarżącego, dane personelu nie są objęte ustawową ochroną. W ocenie Organu I instancji, ani ustawa o ochronie danych osobowych nie wprowadza takiego wyłączenia, ani nie wynika ono z innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających z innych aktów prawnych, w tym ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 roku, Nr 101, poz. 926 ze zm.). Powyższe dotyczy również umów zawieranych przez Oferentów z podwykonawcami. Umowy zawierane są przez oferentów z osobami trzecimi, nie biorącymi udziału w postępowaniu konkursowym. Ujawnianie informacji dotyczących osób trzecich, zawartych w umowach z podwykonawcami, wykroczyłoby poza ramy jawności postępowania administracyjnego dla stron tego postępowania, a nawet poza ramy jawności umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Komisja konkursowa oceniając oferty za czas pracy poradni przyjmowała, zgodnie z postanowieniami zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 4 listopada 2011 r. nr 81/DSOZ/2011, sumę godzin pracy wszystkich lekarzy zgłoszonych w ofercie jako personel, mający udzielać świadczeń od początku trwania umowy. Organ I instancji wykazał w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. szczegółową dostępność poszczególnych poradni, która wynikała z harmonogramów czasu pracy poszczególnych lekarzy wykazanych w cz. VI formularza ofertowego. W ofercie C. - komórka "[...]" wskazano 4 lekarzy w łącznym wymiarze czasu pracy tygodniowo 53 godziny, co skutkowano możliwością udzielenia, na pytanie o czas pracy poradni, odpowiedzi: powyżej 48 godzin tygodniowo. W ofercie złożonej przez NZOZ S. - komórka "[...]" zgłoszono 11 lekarzy w łącznym wymiarze czasu pracy tygodniowo 65 godzin, co skutkowano możliwością udzielenia, na pytanie o czas pracy poradni, odpowiedzi: powyżej 48 godzin tygodniowo. Natomiast NZOZ S. - komórka "[...]" zgłoszono 4 lekarzy w łącznym wymiarze czasu pracy tygodniowo 24,5 godzin, co skutkowano możliwością udzielenia, na pytanie o czas pracy poradni, odpowiedzi: powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie tygodniowo. W ofercie złożonej przez NZOZ "M." - komórka "[...]" zgłoszono 2 lekarzy w łącznym wymiarze czasu pracy tygodniowo 26 godzin, co skutkowano możliwością udzielenia, na pytanie o czas pracy poradni, odpowiedzi: powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie tygodniowo. Organ I instancji w omawianej decyzji wykazał umowy zawarte z podwykonawcami przez oferentów na poszczególne badania diagnostyczne i wskazał, że oferenci udzielający twierdzącej odpowiedzi na pytania dotyczące posiadania certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych nie mieli obowiązku przekazywania do komisji konkursowych kserokopii tych certyfikatów.

W zakresie odpowiedzi na pytania o dostępność do badań echokardiograficznych płodu komisja konkursowa opierała się na odpowiedziach ankietowych udzielonych przez oferentów, natomiast brak wypełnionych pól numerów seryjnych sprzętu lub modelu w zasobach świadczeniodawcy wynika z faktu, że nie są to pola obligatoryjne i system pozwala na przygotowanie oferty bez dokonania wpisu w tych polach.

Organ wskazał, że w przypadku oferty NZOZ "M." w przedmiotowym postępowaniu rankingujące było posiadanie certyfikatu ISO lub certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości. Okres ważności zgłoszonego przez oferenta certyfikatu PN-ISO 9001:2009 związany z udzieleniem twierdzącej odpowiedzi na pytanie dotyczące posiadania certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych obejmował okres od 27 czerwca 2011 r. do 26 czerwca 2014 r. Organ I instancji w wydanej w dniu [...] lutego 2014 r. decyzji nr [...] oddalił w całości odwołanie Skarżącego.

Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] marca 2014 r., Skarżący wniósł odwołanie do Prezesa NFZ za pośrednictwem Dyrektora [...]OW NFZ.

W odwołaniu podniesiono zarzuty:

1. Naruszenia przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 73 § 1, art. 74 § 1 i 2 Kpa., art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa. oraz art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach, poprzez:

- zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych odnośnie okoliczności wynikających z ankiet oferentów zawartych w złożonych ofertach i brak odniesienia takich ustaleń do szczegółowych parametrów oceny ofert i różnic w ocenie poszczególnych ofert,

- uchylenie się przez organ od dokonania ustaleń faktycznych w zakresie postawionych przez skarżącego zarzutów dotyczących wskazywanego przez innych oferentów sprzętu medycznego, który kwalifikował ich do uzyskania dodatkowych punktów, mimo, że obowiązkiem organu jest dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy,

- niepopartą uzasadnieniem odmowę ujawnienia danych personelu medycznego wykonującego świadczenia medyczne u poszczególnych oferentów i zaniechanie dokonania tej odmowy w przewidzianej formie procesowej postanowienia,

- oddalenie odwołania strony, mimo, że jej interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 107 ust. 1 i ust. 5 pkt 8, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, polegające na naruszeniu zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców poprzez zaniechanie sprawdzania prawdziwości i rzetelności danych z ofert nowych świadczeniodawców w sytuacji, gdy prawdziwość i rzetelność oferentów, którzy dotychczas wykonywali umowy zawarte z NFZ była faktycznie sprawdzona, zaniechaniu odrzucenia ofert zawierających nieprawdziwe dane (które nie zostały sprawdzone), a także polegające na błędnej wykładni art. 107 ust. 1 i ust. 5 pkt 8 ustawy o świadczeniach, wyrażającej się w niezasadnym przyjęciu, że pojęcie "przeprowadzenia postępowań" obejmuje również prawo do określania zasad ich przeprowadzania.

Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do postanowienia art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 154 ustawy oświadczeniach świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może złożyć w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Po rozpatrzeniu odwołania, dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję. Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Prezes Funduszu rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Decyzja Prezesa Funduszu podlega natychmiastowemu wykonaniu na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach.

Prowadząc postępowanie w II instancji, Prezes Funduszu ma za zadanie ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną oraz ocenić prawidłowość decyzji wydanej w I instancji.

Z powołanych powyżej przepisów art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, iż przedmiotem rozstrzygania przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Prezes NFZ podkreślił, że ustawodawca, na podstawie delegacji zawartej w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w sposób niebudzący wątpliwości dał Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia prawo do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców. Ponadto należy zauważyć, iż kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś Skarżącego w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczył, iż zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz, że przyjmuje je do stosowania.

W związku z wniesionym odwołaniem, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., organ II instancji poinformował Skarżącego, pismem z dnia [...] marca 2014 roku o przysługującym prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, co następuje:

Prezes Funduszu, rozpatrując odwołanie dotyczące decyzji Dyrektora [...]OW NFZ nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] poddał analizie całość zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania dokumentacji, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania.

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 12 § 1 K.p.a., zapewnił Skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału.

Wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor [...]OW NFZ przedstawił szczegółowe dane dotyczące wartości punktowych jakie uzyskali oferenci biorący udział w postępowaniu za poszczególne kryteria oceny. Dane te określają liczbę punktów jaką otrzymali oferenci za udzielone odpowiedzi na pytania ankietowe. Skarżący otrzymał szczegółową informację dotyczącą parametrów oceny ofert. Na podstawie przedstawionych danych widoczne były także różnice w ocenie poszczególnych ofert. Skarżący uzyskał również informację na temat okoliczności, które zdecydowały o wynikach postępowania konkursowego.

Organ nie podzielił zarzutu Skarżącego dotyczącego uchylenia się przez organ od dokonania ustaleń faktycznych w zakresie wykazywanego przez innych oferentów sprzętu medycznego, który kwalifikował ich do uzyskania dodatkowych punktów.

Odnosząc się do kwestii zarzutu nieprawidłowości oznaczenia sprzętu wykazanego w ofertach konkurencyjnych organ wskazał, że wszystkie oferty zostały złożone zgodnie ze wzorem oraz na formularzach przygotowanych przez zamawiającego. Wobec powyższego zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), należy uznać za nieznajdujący potwierdzenia w stanie faktycznym. Istotnie, niektóre pola formularza ofertowego pozostały niewypełnione, jednakże brak było podstaw do uznania, że niepodanie tych danych w ofercie jest równoznaczne z brakiem wykazanego sprzętu, ponieważ pola te nie miały charakteru obligatoryjnego. Komisja konkursowa traktowała wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jednakowo, jako działających w dobrej wierze. Wszystkie oświadczenia przyjmowane były jako prawdziwe.

W odniesieniu do zarzutu Skarżącego dotyczącego odmowy ujawnienia danych osobowych personelu medycznego, organ wyjaśnił, że Dyrektor [...]OW NFZ umożliwił Skarżącemu wgląd do dokumentacji ofertowej podmiotów konkurencyjnych w takiej formie, która nie będzie stanowiła naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tj. zakazujących przekazywania danych wrażliwych chronionych prawnie. Udostępniona Skarżącemu dokumentacja ofertowa podmiotów konkurencyjnych, przed umożliwieniem do niej wglądu, została zanonimizowana (zasłonięto dane wrażliwe), w celu ochrony danych osobowych personelu wskazanego w ofertach podmiotów konkurencyjnych oraz ochrony tajemnic handlowych. Dyrektor [...]OW NFZ, usuwając z kserokopii ofert dane osobowe, kierował się przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

Powyższe dotyczy również umów zawieranych przez świadczeniodawców z podwykonawcami. Umowy zawierane są przez świadczeniodawców z osobami trzecimi, niebiorącymi udziału w postępowaniu konkursowym. Ujawnianie informacji dotyczących osób trzecich, zawartych w umowach z podwykonawcami wykroczyłoby poza ramy jawności postępowania administracyjnego dla stron tego postępowania, a nawet poza ramy jawności umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Mając powyższe na uwadze, organ nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy podlega ujawnieniu innym świadczeniodawcom w sposób nieograniczony.

W kwestii podnoszonego przez Skarżącego zarzutu dotyczącego naruszenia § 14 Zarządzenia Nr 46/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze zmianami, który stanowi, że "Oferent może złożyć w danym Oddziale Funduszu tylko jedną ofertę dotyczącą danego przedmiotu postępowania", organ odwoławczy wskazał, iż Oferent "M. Szpital Wielospecjalistyczny" w postępowaniu nr [...] złożył dwie oferty na dwa miejsca udzielania świadczeń, w związku z powyższym, nie były to oferty alternatywne. Przez alternatywne oferty należy rozumieć takie, które zostały złożone na jedno miejsce udzielania świadczeń, różniące się w zakresie chociażby ceny i ilości świadczeń. Organ podkreślił, że Skarżący również złożył ofertę obejmującą kilka miejsc udzielania świadczeń. Podobnie, jak w przypadku "M. Szpital Wielospecjalistyczny", oferta Skarżącego nie została potraktowana jako oferta alternatywna.

Odnosząc się do kwestii wydania zarządzenia nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. przez Dyrektora [...]OW NFZ w sprawie odstąpienia od stosowania "Procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych" we wszystkich postępowaniach prowadzonych w trybie konkursu ofert/rokowań poprzedzających zawieranie, z [...] Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia, umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2012 i lata następne, organ podkreślił, że wbrew twierdzeniu Skarżącego przedmiotowe zarządzenie nie zwalniało komisji konkursowych od sprawdzenia prawdziwości i rzetelności danych zawartych w ofertach. Zarządzenie dotyczyło odstąpienia od "Procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych", zwanej dalej procedurą, m.in. w zakresie:

- kontroli prawdziwości danych wskazanych w ofercie,

- sprawdzenia powtarzalności personelu wskazanego w poszczególnych ofertach w relacji z pozostałymi ofertami,

- badania zgodności oświadczenia o wpisach do rejestru z danymi w publicznym rejestrze informatycznym.

Organ podkreślił, że procedura konkursu ofert ma charakter wewnętrznej instrukcji ujednolicającej sposób postępowania pracowników Funduszu w sprawach związanych z kontraktowaniem świadczeń opieki zdrowotnej. Procedura przewiduje możliwość wyłączenia jej stosowania, w przypadkach skutkujących zagrożeniem niedotrzymania terminów zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodę na odstąpienie od stosowania procedury wyraża dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu w drodze zarządzenia.

W niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wyrażenia zgody na odstąpienie od procedury w ściśle oznaczonych zakresach, z uwagi na kończący się okres obowiązywania umów, tj. 31 grudnia 2011 r. i konieczność zapewnienia świadczeniobiorcom dostępu do świadczeń na podstawie nowo zawartych umów. Podstawę merytoryczną do wydania zarządzenia nr [...] Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie odstąpienia od stosowania "Procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych" we wszystkich postępowaniach prowadzonych w trybie konkursu ofert/rokowań poprzedzających zawieranie z Narodowym Funduszem Zdrowia ([...]OW NFZ) umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2012 i lata następne, stanowiły postanowienia przedmiotowej procedury. Formalną podstawą powyższego były przepisy art. 107 ust. 1 i ust. 5 pkt 8 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którymi dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu kieruje oddziałem wojewódzkim Funduszu oraz przeprowadza postępowanie o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a zatem posiada kompetencje do podejmowania decyzji w wyżej wymienionym zakresie.

Procedura konkursu ofert nakłada na komisje konkursowe m. in. obowiązek przeprowadzania kontroli obligatoryjnie u tych podmiotów, które dotychczas nie miały zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w zakresie, na który została złożona oferta.

W zakresie kontroli nowych podmiotów procedura nakłada na pracowników Funduszu obowiązki dalej idące, niż wynikające z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań, zgodnie z którymi komisja konkursowa ma prawo, a nie obowiązek przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania konkursowego przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy. Powyższe przepisy nie nakładają na nią obowiązku sprawdzenia każdej oferty i wszystkich jej aspektów - nie byłoby to możliwe, ze względu na to, iż część ofert ma charakter deklaratywny.

Przystępując do postępowania konkursowego, oferent ma pełną wiedzę o treści aktów prawnych mających zastosowanie podczas postępowania konkursowego oraz sposobu oceny ofert. Jednocześnie przy składaniu ofert, składa również oświadczenie oferenta, w którym potwierdza, że przedstawione przez niego w ofercie dane są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Kierunek powyższej regulacji jest jednoznaczny, nie nakłada bowiem na komisję konkursową obowiązku przeprowadzania kontroli, a jedynie nadaje jej takie uprawnienie. W powyższej kwestii stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2011 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 264/10, w którym orzekł: "(...) Uprawnienie to, jak trafnie podkreślono w skardze kasacyjnej, jako wynikające z obowiązującego prawa nie może być odczytywane jako naruszenie prawa. Dodać należy, że to uprawnienie nie może być rozumiane jako przejaw nierównego traktowania uczestników konkursu, mieści się bowiem w granicach swobodnego wyboru Komisji konkursowej".

Organ podkreślił, że cytowane rozporządzenie przyznaje komisjom konkursowym prawo, a nie obowiązek, do przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie. Zatem, w myśl postanowień rozporządzenia, to komisja konkursowa podejmuje decyzję o podjęciu kontroli, jeżeli w jej ocenie zachodzą przesłanki do badania prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie.

Nadto organ stwierdził, że odstąpienie od procedury w wyżej wymienionym zakresie nie oznaczało odstąpienia od jakiejkolwiek kontroli danych wskazanych w ofertach, a tym bardziej sprawdzenia prawdziwości i rzetelności danych zawartych w ofertach. Decyzja o podjęciu ewentualnej kontroli, stosownie do brzmienia § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań pozostała w gestii Komisji konkursowej. Zgodnie z powyższym rozporządzeniem, prawdziwość danych zawartych w ofertach może zostać ustalona także poprzez żądanie dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania konkursowego. Dlatego też nieprzeprowadzenie kontroli, która co należy podkreślić, nie jest obligatoryjna, nie przesądza o naruszeniu art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach.

Zdaniem organu odwoławczego [...]OW NFZ nie naruszył w toku postępowania konkursowego zasad określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektora [...]OW NFZ Prezes Funduszu w dniu [...] czerwca 2014 r. wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektora [...]OW NFZ.

Pismem z dnia 15 lipca 2014 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] czerwca 2014 r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, 8, 10 § 1, 73 § 1 i 74 § 1 i 2, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), polegające na naruszeniu standardów postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie dostępu do pełnych akt administracyjnych (wszystkich danych i informacji zawartych w tych aktach, a dotyczących personelu medycznego wskazywanego w ofertach poszczególnych świadczeniodawców) w zakresie, w jakim pozwoliłoby to stronie porównanie ofert i sprawdzenie prawidłowości oceny tych ofert w postępowaniu konkursowym, mimo że akta sprawy nie zawierają informacji niejawnych o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne" ani ich jawność nie została wyłączona ze względu na ważny interes państwowy i mimo braku postanowienia organu o odmowie udostępnienia akt w tej części, oraz poprzez niewyjaśnienie w pełnym zakresie stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia skarżącego możliwości sformułowania wszystkich zarzutów w odwołaniu od wyniku postępowania konkursowego odnośnie naruszenia zasad postępowania konkursowego, a w szczególności zasady równego traktowania świadczeniodawców, uczciwej konkurencji, niezmienności warunków w trakcie postępowania, a więc, że interes prawny odwołującego doznał uszczerbku.

2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 107 ust. 5 pkt 8, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 149 ust. 1 pkt 2 z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań, polegające na pozbawionym podstawy prawnej wyłączeniu w drodze zarządzenia Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ uprawnień komisji konkursowej do badania prawdziwości oświadczeń składanych przez oferentów w postępowaniu konkursowym i dokonaniu w ten sposób niedopuszczalnej zmiany przepisów powszechnie obowiązujących, wyłączeniu możliwości rzetelnego porównania złożonych ofert i odrzucenia ofert zawierających nieprawdziwe dane oraz, w konsekwencji, naruszeniu zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Prezesa NFZ w Warszawie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że organ obowiązany był rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2012 r.

Dokonując oceny sprawy w świetle powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna w zakresie obydwu stawianych przez stronę zarzutów: naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zarzutu naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Przepis art. 154 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.o.z. stanowi, że świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (zd. pierwsze ust. 3 art. 154). Postępowanie zainicjowane odwołaniem jest więc w istocie postępowaniem administracyjnym (dwuinstancyjnym), kończącym się wydaniem w każdej instancji decyzji administracyjnej, pełniącym funkcję postępowania kontrolnego w stosunku do postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (postępowania konkursowego lub postępowania w trybie rokowań). Odwołanie jako środek zaskarżenia służy, co do zasady, weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiającej jego wzruszenie. Można nawet powiedzieć, że cechą charakterystyczną instytucji odwołania jest dążenie do wyeliminowania tą drogą z obrotu prawnego określonego rozstrzygnięcia. Z art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej wynika, że przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym, wszczętym odwołaniem, jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy (z uwzględnieniem wyłączeń określonych w art. 152 ust. 2 ustawy), polegające na dokonaniu wyboru świadczeniodawców, z którymi zostaną zawarte umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, i - siłą rzeczy - wskazujące świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takich umów. Na tej podstawie należy stwierdzić, że odwołanie dotyczy całego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy (świadczeniodawców) i, co do zasady, nie ma podstaw do ograniczenia tego środka zaskarżenia wyłącznie do "sprawy" wnoszącego odwołanie, rozumianej jako rozpatrzenie okoliczności dotyczących oceny jego tylko oferty z punktu widzenia zgodności z regułami prowadzania postępowania w przedmiocie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń. Przemawia za tym przede wszystkim charakter tego postępowania, zarówno bowiem postępowanie w formie konkursu, jak i postępowanie w trybie rokowań, jest postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji (o ograniczoną ilość dóbr może się ubiegać nieograniczona liczba świadczeniodawców). Ustalenie wyniku tego konkurowania w postaci rankingu – klasyfikacji wartościującej poszczególne oferty mieści w sobie implicite porównywanie ofert świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu.

Obowiązek równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji nałożony na mocy art. 134 ust. 1 u.s.o.z. jest zasadniczą zasadą postępowania konkursowego, która winna być przestrzegana na wszystkich jego etapach. Wszelkie szczegółowe unormowania regulujące przebieg tego postępowania winny być poddawane ocenie w ramach kontroli instancyjnej na skutek złożonego odwołania, a następnie sądowoadministracyjnej – właśnie pod kątem prawidłowego jej wypełniania przez organ prowadzący postepowanie. Nie jest dopuszczalne, w ocenie Sądu, odstąpienie od tej zasady pod presją czasu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu, który wskazując na krótki czas, jaki pozostał do realizacji świadczenia usług medycznych będących przedmiotem postępowania konkursowego, z respektowania tej zasady de facto zrezygnował. Należy w tym miejscu w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż wprowadzając w życie zarządzenie nr [...] z [...] listopada 2011 r. w sprawie odstąpienia od stosowania procedury konkursu ofert (...) Dyrektor [...]OW NFZ dopuścił się naruszenia art. 149 pkt 2 ustawy o świadczeniach w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy, ani z treści skarżonych decyzji nie wynika także, aby w jakikolwiek inny, poza kontrolą przeprowadzoną u oferentów, organ dokonał sprawdzenia prawdziwości danych ofertowych. Przeciwnie, z zamieszczonych w tabelach będących integralną częścią decyzji danych wynika, iż dane dotyczące sprzętu, personelu itp. organ przyjął za prawdziwe na podstawie samych tylko oświadczeń oferentów.

Należy podkreślić, iż w myśl art. 149 pkt 2 ustawy o świadczeniach – oferty zawierające nieprawdziwe informacje podlegają odrzuceniu.

W tej sytuacji – stwierdzając, iż stosowanie "odstępstwa" poprzez odstąpienie od skontrolowania podawanych w ofertach danych stanowi naruszenie ustawowego obowiązku organu zweryfikowania merytorycznej zawartości składanych ofert. Nie ulega również, w ocenie Sądu, wątpliwości fakt, iż takie działanie organu przeczy zasadzie równości w ten sposób, że promuje podmioty, które stosując się do zarządzenia Dyrektora z [...] listopada 2011 r. umieściły w swoich formularzach pozytywne odpowiedzi o posiadaniu sprzętów lub spełnianiu wymogów, czyniąc to wyłącznie pro forma, w (słusznym) przekonaniu, iż dane te nie będą w późniejszym postęowaniu weryfikowane.

Pogląd o pozaprawnym charakterze zarządzenia nr [...] potwierdza utrwalone już orzecznictwo sądowe (vide: wyroki NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1856/13, z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1609/13).

Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r., zauważył, że zgodnie z tym przepisem komisja konkursowa ma prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy. Słusznie organ przyjął, iż przepis ten statuuje uprawnienie komisji, a nie obowiązek. Podkreślenia jednak wymaga, że zarządzenie Dyrektora [...]OW NFZ nr [...] zostało wydane bez podstawy prawnej oraz, że odstąpienie od kontroli prawdziwości danych wskazanych w ofertach doprowadziło do naruszenia art. 149 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym, oferty zawierające nieprawdziwe informacje podlegają odrzuceniu.

Należy mieć na względzie, iż równe traktowanie w zakresie ocen ofert jest kwestią pewnych relacji pomiędzy tymi ocenami. Nie jest więc możliwe skontrolowanie respektowania zasady równego traktowania przy ustalaniu rankingu świadczeniodawców wyłącznie na podstawie weryfikacji oceny oferty odwołującego się dokonanej pod względem zgodności z wymaganiami stawianymi świadczeniodawcom. Narusza bowiem tę zasadę również prawidłowa ocena oferty odwołującego się w sytuacji, gdy ocena któregokolwiek z jego konkurentów wyżej uplasowanego w rankingu została bezpodstawnie zawyżona. Ponadto teza, że odwołanie wszczynające kontrolne postępowanie administracyjne zmierza do weryfikacji i wzruszenia całego wyniku postępowania znajduje potwierdzenie w przepisie art. 154 ust. 2 zd. drugie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który stanowi, że wniesienie odwołania wstrzymuje zawarcie umowy o udzielanie świadczeń do czasu jego rozpatrzenia. Należy dodać, że to wstrzymanie obowiązuje, ze względu na niewykonalność decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji, do czasu ostatecznego rozpatrzenia odwołania, czyli w razie wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 154 ust. 4 omawianej ustawy, do czasu wydania w tej sprawie decyzji przez organ drugiej instancji – Prezesa Funduszu.

Nadto, zdaniem Sądu nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie arbitralna decyzja organu o utajnieniu wobec strony danych osobowych (tu przede wszystkim - imion, nazwisk) personelu medycznego wskazywanego w złożonych ofertach podmiotu konkurencyjnego, na etapie postępowania odwoławczego. Zdaniem Sądu, w każdym razie, strona postępowania konkursowego ma ważny interes prawny w zapoznaniu się z tymi danymi z uwagi na treść § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 81 z 2008 r., poz. 484), zgodnie z którym osoby wykonujące zawody medyczne lub posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia nie mogą, w czasie wyznaczonym do udzielania świadczeń w harmonogramie pracy, udzielać świadczeń w innej jednostce organizacyjnej tego samego świadczeniodawcy lub u innego świadczeniodawcy. Tak więc organ – mimo wszystko decydując się na zatajenie ww. danych osobowych – winien był wydać stosowne umotywowane postanowienie w trybie art. 74 § 2 kpa, umożliwiając stronie wyczerpanie drogi odwoławczej w tym zakresie, na co zasadnie – i w sposób wiążący zwrócił uwagę WSA w wyroku z 20 lutego 2013 r. – a co nie zostało w sposób należyty zważone przez organ w zaskarżonej decyzji.

Należy podkreślić, iż w wiążącym w niniejszym postępowaniu wyroku WSA – poza zasadniczym motywem uchylenia skarżonej decyzji – brakiem udostępnienia stronie ofert konkurencyjnych do wglądu wraz ze wszystkimi istotnymi w sprawie materiałami – wyraził pogląd o konieczności zweryfikowania prawidłowości przeprowadzonego postępowania co do tych podmiotów, których oferty zostały wyłonione celem zawarcia umowy. Zaznaczył, iż ewentualne stwierdzenie niezasadnie zawyżonej ceny tych ofert rzutowałaby na prawidłowość oceny skarżącego. Powyższe zalecenie WSA również nie zostało w sposób prawidłowy zrealizowane w treści kontrolowanej obecnie decyzji.

Organy Funduszu winny przy ponownym rozpatrywaniu sprawy na skutek niniejszego wyroku wziąć pod uwagę wyżej sformułowane poglądu Sądu wraz z poglądami zawartymi w przytoczonych orzeczeniach NSA.

Eliminacja obydwu decyzji z obrotu prawnego uzasadniona jest zasadnym zarzutem naruszenia art. 134 ust. 1 oraz 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach, a także art. 74 kpa, Sąd dostrzega także naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez organy NFZ w wyżej opisany sposób.

Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach zaś orzekł w trybie art. 200 p.p.s.a.