Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1694/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
article: par. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 81 poz 550
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Grupa lub Skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] lipca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję nr [...] wydaną [...] grudnia 2016 r. przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów- rolnych w okresie od 18 maja 2015 r. do 17 maja 2016 r. tj. za piąty rok funkcjonowania grupy producentów rolnych.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] grudnia 2016 r., nr [...] odmówił Grupie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansową na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od 18 maja 2015r do 17 maja 2016r., to jest za piąty rok działalności.

Grupa wniosła odwołanie od decyzji.

Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji stwierdzając brak podstaw do wypłaty Grupie wnioskowanej pomocy.

Prezes ARiMR ustalił, że Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.:

1. A. P. (adres zamieszkania: ul. [...]),

2. A. P. (adres zamieszkania: ul. [...]),

3. K. P. (adres zamieszkania: ul. [...]),

4. M. A. (adres zamieszkania: ul. [...]),

5. T. M. (adres zamieszkania: [...]).

Jako przedmiot działalności grupy wskazano: kwiaty cięte i doniczkowe.

Organ ustalił, że funkcję Prezesa Zarządu pełni M. A., który jest upoważniony do składania oświadczeń woli w imieniu spółki. Prokurentami są: T. M. oraz M.K.. Siedziba spółki znajduje się pod adresem: [...],[...].

W toku postępowania ustalono ponadto, że pomiędzy członkami grupy występują powiązanie osobowe (rodzinne), a mianowicie: A. P. jest matką A. P. A. oraz K. P. natomiast A. P. A. jest żoną M. A. (małżeństwo posiada rozdzielność majątkową). Ponadto A. P. jest żoną K. P., który jest wspólnikiem podmiotów: [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] w [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...] w [...] Sp. z o.o.

W trakcie weryfikacji wniosku o płatność stwierdzono m.in., że zgodnie z wykazem faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy w okresie od 18 maja 2015 r. do 17 maja 2016 r. (symbol formularza W2.3/141) nabywcami produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy było 246 podmiotów (osoby fizyczne, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne), w tym:

- VITROFLORA Grupa Producentów sp. z o. o.,

VITROFLORA sp. z o.o.,

EUROPLANT sp. z o.o.,

[...] w [...] sp. z o. o.,

[...] sp. z o.o.,

[...] w [...] sp. z o. o.

Na podstawie załącznika nr 3 do wniosku o płatność ustalono, że do ww. podmiotów Grupa dokonała w okresie objętym wnioskiem sprzedaży 20.112.645 szt. kwiatów świeżych-ciętych i doniczkowych, co stanowi 96,60% ogólnej ilości sprzedanych produktów o wartości netto 12.052911,96 zł, co stanowi 86,40% ogółem wartości netto produktów sprzedanych. Jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia ww. podmioty są powiązane osobowo z członkami Grupy, jak również pomiędzy sobą, co przedstawiono w decyzji w formie tabelarycznej.

Z dokumentacji dołączonej do sprawy, wynika ponadto, iż sprzedaż kwiatów ciętych i doniczkowych w poprzednich latach działalności Grupy wyglądała następująco:

1, 2 oraz 3 rok działalności - 100% produkcji sprzedana została do [...]Sp. z o.o.,

4 rok działalności:

98,77% - produkcji sprzedana została do [...] Sp. z o.o.,

0,07% - produkcji sprzedana została do [...] Sp. z o.o.,

0,01% - produkcji sprzedana została do [...] Sp. z o.o.,

1,14% - produkcji sprzedana została do podmiotów niepowiązanych.

Ponadto, w okresie objętym wnioskiem, część produktów sprzedawana była do podmiotów, które widnieją na stronie internetowej www.vitroflora.pl jako punkty sprzedaży detalicznej, np.:

- Ogrodnictwo E. i W. Z., ul. [...][...],

- Ogrodnictwo J. O., [...],[...],

- Ogrodnictwo J. F., ul. [...], [...],

- Ogrodnictwo M. i A. O., ul. [...],[...],

- Ogrodnictwo K. K., [...],[...],

- Ogrodnictwo A. C., ul. [...],[...],[...]Sp. j., ul. [...],[...].

Organ wskazał, że [...] Sp. z o.o. była również grupą producentów rolnych w rozumieniu przepisów ustawy o grupach producentów rolnych. Wpis do rejestru grup producentów rolnych uzyskała na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...].[...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] w okresie od 26 czerwca 2006 r. do 25 czerwca 2011 r. na mocy decyzji nr [...] z [...] lutego 2007 r. wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uprawniona była do korzystania z pomocy finansowej dla grup producentów rolnych w ramach PROW 2004-2006. W ramach przedmiotowej pomocy złożyła pięć wniosków o płatność, dla których Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydał pozytywne decyzje. [...] Sp. z o.o. została utworzona w zakresie: ozdobne rośliny ogrodnicze, szkółkarstwo roślin sadowniczych i ozdobnych, rozsada roślin warzywnych. Jej członkami, w tamtym okresie byli:

1. A. P. A.,

2. A. P.,

3. T. M.,

4. K. P.,

5. K. P.,

6. M. A..

Skarżąca jako zleceniodawca zawarła [...] stycznia 2011 r. umowę z [...] Sp. z o.o. (zleceniobiorca), na mocy której (§ 2 pkt. 1 umowy) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zleceniobiorca będzie wykonywał na rzecz zleceniodawcy usługę polegającą na organizacji dystrybucji towarów od chwili wydania towaru dostarczanego przez zleceniodawcę do chwili wydania go klientom zleceniodawcy. Ponadto § 3 ww. umowy stanowi, że zleceniobiorca zobowiązuje się do odbioru towaru we wskazanych przez zleceniodawcę miejscach (gospodarstwach ogrodniczych członków jego grupy producentów rolnych) oraz dostarczenia go zgodnie z zawartą umową odbiorcom zewnętrznym na własny koszt.

Skarżąca (zamawiający) [...] maja 2011 r. zawarła również umowę z [...] Sp. z o.o. Zgodnie z § 1 umowy: "Zamawiający zamawia, a Wykonawca przyjmuje do wykonania zlecenie obejmujące udostępnienie pracowników do wykonania prac polegających na:

I. prowadzeniu wszelkich prac ogrodniczych wynikających z technologii upraw realizowanych przez Zamawiającego,

II. wykonywania prac pomocniczych do czynności określonych w pkt. a, a w szczególności związanych z wewnętrznym rozdysponowaniem i magazynowaniem towarów i produktów oraz dozorem upraw, sprzątaniem i obsługą systemu ogrzewania pomieszczeń zamawiającego,

III. zapewnieniu ciągłości funkcjonowania systemu informatycznego zamawiającego,

IV. prowadzeniu akcji marketingowych i reklamowych zamawiającego,

V. prowadzeniu działalności księgowej na rzecz zamawiającego.

Pismem z 26 maja 2017 r. Skarżąca wyjaśniła jakie czynności wpisują się w pojęcie "wszelkich prac ogrodniczych wynikających z technologii upraw". Zgodnie z tymi wyjaśnieniami pracownicy [...] Sp. z o.o. przygotowywali materiał roślinny do sprzedaży, segregowali materiał roślinny w jednolite partie, selekcjonowali materiał roślinny przygotowany do wysyłki, pakowali materiał roślinny oraz przygotowywali materiał roślinny do ekspedycji. Usługa ta była wykonywana na terenie gospodarstw członków Grupy i obejmowała etap pracy z materiałem roślinnym od zakończenia wykonania zlecenia produkcyjnego przez poszczególnych producentów do przekazania roślin do transportu.

Skarżąca w ponad 80°/o korzysta z oferowanego przez [...] Grupa Producentów Sp. z o.o. kanału dystrybucji. Część klientów zewnętrznych korzysta z ofert [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Dzięki takiemu rozwiązaniu, jak wynika z pisma Skarżącej z 6 września 2016 r. Grupa uzyskała możliwość generowania przychodów na zakładanym poziomie.

Co istotne, jak wynika z pisma Skarżącej z 26 maja 2017 r. przed utworzeniem Grupy żaden z jej członków nie produkował produktu gotowego - roślin ozdobnych, nawet w niewielkich partiach. Każdy z członków Grupy rozpoczął działalność w tym zakresie z dniem utworzenia Grupy.

Wskazano również, że przed utworzeniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością działającą pod firmą [...] Sp. z o.o. (data rejestracji w KRS - 31 stycznia 2011 r.) w zakresie: kwiaty świeże - cięte i doniczkowe, na rynku dział podmiot pod nazwą [...] Sp. z o.o. (data rejestracji w KRS - 14 marzec 2006 r.) utworzony w zakresie w zakresie: ozdobne rośliny ogrodnicze, szkółkarstwo roślin sadowniczych i ozdobnych, rozsada roślin warzywnych. Członkami Grupy zostało 5 członków [...] Sp. z o.o., która w latach 2007-2011 uzyskała wsparcie finansowe w ramach działania "Grupy producentów rolnych" PROW 2004-2006. Jednocześnie, żaden z obecnych członków Grupy przed jej utworzeniem nie był producentem produktu z uwagi na jaki Grupa powstała, a fakt, że członkami Grupy (4 z 5 członków) są osoby będące członkami jednej rodziny pozwala wywieść, że osoby te zawiązując Grupę z łatwością mogły dojść do porozumienia między sobą w zakresie obejścia przepisów mających zastosowanie dla przedmiotowego działa, zaś jedynym powodem powołania Grupy była chęć uzyskania korzyści finansowych w ramach pomocy unijnej.

Zdaniem Prezesa ARiMR cały przedstawiony przez Skarżącą proces produkcyjny i dystrybucyjny jednoznacznie świadczy, że Grupa jest jedynie sztucznym ogniwem mającym zapewnić spełnienie formalnego wymogu pozwalającego na ubieganie się o pomoc finansową. Grupa nie posiada przy tym żadnych środków trwałych, pomieszczeń czy obiektów. Sprzedaż produktów do Grupy przez jej członków jest jedynie działaniem formalnym, nieodzwierciedlającym rzeczywistego obrotu towarowego, a zatem ma charakter fikcyjny. To [...] Sp. z o.o. posiada bazę pozwalającą na zlecony jej zgodnie z umowa z 11 stycznia 2011 r. transport materiału roślinnego.

Istotnym w sprawie jest również to, że ponad 96 % produkcji Skarżącej sprzedawana jest do [...] Sp. z o.o., a zatem, patrząc na skład wspólników obu podmiotów, towar ten, do momentu sprzedaży do odbiorcy końcowego, faktycznie przez cały czas w posiadaniu członków Grupy. Nie uszło również uwadze organów, że [...] Sp. z o.o. (większościowy odbiorca produktu) nie jest końcowym odbiorcą produktu, a jedynie pośrednikiem w sprzedaży.

Ponadto wskazano, że to pracownicy [...] Sp. z o.o. wykonują wszelkie prace ogrodnicze wynikające z technologii upraw realizowanych przez Grupę.

Wskazane wyżej okoliczności doprowadziły organy orzekające do przekonania, że powołanie Grupy, w celu prowadzenia opisanej działalności nie było konieczne, gdyż członkowie [...] Sp. z o.o. mogli rozszerzyć działalność o produkcję kwiatów świeżych-ciętych oraz doniczkowych (klasy działalności PKD w zakresie ww. produkcji są tożsame w obu podmiotach) zamiast ponosić dodatkowe koszty związane z założeniem kolejnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Dzieje się tak tym bardziej, że produkcja kwiatów świeżych-ciętych oraz doniczkowych odbywa się w tych samych gospodarstwach co produkcja sadzonek, a prace ogrodnicze oraz dystrybucja zlecona została spółkom: [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o.

Mając na uwadze wskazane okoliczności oraz fakt, że w sprawie bezsprzeczne istnieją powiązania rodzinne i osobowe pomiędzy członkami Grupy, organy oceniając przedstawione przez Skarżącą dowody doszły do wniosku, że działania Grupy nie były ukierunkowane na osiągnięcie i zachowanie celu wyznaczonego przez Unię Europejską w ramach działania "Grupy producentów rolnych", zaś środki, o które ubiegała się Grupa nie będą służyły celowi określonemu art. 35 ust. 1 lit. a oraz lit. b rozporządzenia nr 1698/2005.

Organ II instancji zwrócił ponadto uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że w przepis art. 3 ust. 1 ustawy gpr stanowi, iż członkowie Grupy muszą być producentami jednego produktu rolnego lub grupy produktów w celach określonych w art. 2 tejże ustawy. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że członkiem Grupy nie może zostać każdy podmiot prowadzący działalność rolniczą, a jedynie taki, który jest producentem tego samego produktu lub grupy produktów, z uwagi na które została utworzona Grupa. W rozpoznawanej sprawie członkowie Grupy, przed jej utworzeniem, powinni byli prowadzić działalność w zakresie produkcji kwiatów świeżych-ciętych oraz doniczkowych. Chodzi tu przy tym o rzeczywistą produkcję, a nie jedynie o możliwość jej prowadzenia, wynikającą np. z danych zawartych w CEDiG. To, że żaden z członków Grupy przed wstąpieniem do niej nie produkował produktu, ze względu na który Grupa została utworzona, tj. kwiatów świeżych-ciętych, a produkcja taka została rozpoczęta dopiero z dniem utworzenia Grupy (pismo Strony z 26 maja 2017 r.), świadczy o niespełnieniu przez Skarżącą celów określonych w art. 35 ust. 1 lit. a) oraz lit b) rozporządzenia nr 1698/2005. Zdaniem organu odwoławczego nie można uznać, że nastąpiło dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji, w sytuacji, w której u członków Grupy przed jej utworzeniem proces taki nie miał miejsca.

Podkreślono również, że skoro zgodnie z art. 2 ustawy gpr określone w nim podmioty prowadzące gospodarstwo rolne lub działalność rolniczą mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, to jest jednoznaczne, że podmioty te "wchodząc" do Grupy wnoszą do niej swój dotychczasowy potencjał produkcyjny. Brak prowadzenia działalności w zakresie, w jakim Grupa została utworzona, przez członków Grupy dowodzi, że w istocie chodziło nie o samą produkcję i możliwość współpracy podmiotów tworzących Grupę w ramach wspólnego działania określonego zarówno w treści art. 35 ust. 1 rozporządzenia 1698/2005, jak i w treści art. 2 ustawy gpr, ale o sztuczne stworzenie warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej w ramach PRO W 2007- 2013.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na to rozstrzygnięcie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 8, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwane dalej "K.p.a." poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na nieuzasadnieniu zmiany oceny prawnej organu i zarzuceniu Skarżącej stworzeniu sztucznych warunków, podczas gdy stan faktyczny od wydania decyzji o przyznaniu pomocy i przez cztery lata płatności nie uległ zmianie, a udział VITROFLORA Grupa Producentów sp. z o.o. w kanale dystrybucyjnym był znany od pierwszego roku płatności i nigdy nie zarzucano Skarżącej sztucznego stworzenia warunków;

2. art. 16 K.p.a. poprzez bezpodstawne kwestionowanie okoliczności spełnienia przez członków Skarżącej warunków do utworzenia Grupy w rozumieniu przepisów art. 2 i 3 ustawy o grupach producentów rolnych w sytuacji, w której spełnienie przedmiotowych warunków zostało stwierdzone w przedmiocie zarejestrowania grupy przez Marszałka Województwa [...], jak również w ostatecznej decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 18 maja 2011 r. do 17 maja 2016 r. w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 19 lipca 2011 r.;

3. art. 7, 77, 80 K.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności:

- bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn takiego a nie innego sposobu dystrybucji produktów, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu II instancji, że sposób i kanały dystrybucji produktów świadczą o niespełnieniu warunków i celów stawianych grupom producentów rolnych w szczególności poprzez niewprowadzenie produktów na rynek i do obrotu;

- przez bezpodstawne przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi, a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie podobnego rodzaju działalności odbiera Skarżącej samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie wykazują stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności;

- pominięcie faktu, że działalność skarżącej przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008;

4. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał, że przyjęty przez Skarżącą model dystrybucyjny świadczy o tym, że nie spełnia ona celu określonego w art. 35 ust 1 lit b) rozporządzenia nr 1698/2005;

5. art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do sytuacji, w której działalność Skarżącej przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę;

6. art. 35 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że wobec Skarżącej nie można uznać, że nastąpiło dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji, pomijając przy tym fakt, że wszyscy członkowie skarżącej grupy mieli odpowiedni potencjał produkcyjny i doświadczenie;

7. art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez Stronę nie polegają na wspólnym wprowadzaniu produktów do obrotu, że sprzedaż produktów do [...] sp. z o. o. nie stanowi wprowadzenia produktów do obrotu i na rynek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowy z 26 września 2017 r. organ odniósł się do wszystkich zarzutów skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, ani takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów unijnych jak i krajowych.

Na gruncie przepisów unijnych istota przedmiotowej pomocy przedstawiona została w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.) (dalej "rozporządzenie nr 1698/2005"), niniejsze rozporządzenie stosuje się w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 88 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.) (Dz. U. UE. i,. 2013.347.487, z późn. zm.). Wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych,

ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 1698/2005, zostały zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011, z późn. zm.), które następnie zostało uchylone i w jego miejsce stosuje się m.in. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., z późn. zm. (dalej "rozporządzenia nr 1306/2013").

Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. nr 88, poz. 983, z późn. zm.) (dalej "ustawa gpr"). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy gpr, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.) - dalej rozporządzenie wykonawcze - w brzmieniu obowiązującym na dzień składnia wniosku.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego sprowadzających się do uznania, że skoro Skarżąca otrzymała płatność przez 4 lata, to powinna otrzymać płatność również w piątym roku funkcjonowania (skoro sposób działania Grupy nie uległ zmianie), zaś realizację celu powstania Grupy potwierdza decyzja Marszałka Województwa o wpisie Grupy do rejestru, wskazać należy, iż Grupa producentów rolnych uzyskuje wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych prowadzonego przez właściwego marszałka województwa. Następnie zgodnie z § 3 ust 3 rozporządzenia wykonawczego grupa producentów rolnych składa wniosek o przyznanie pomocy finansowej w terminie 6 miesięcy od dnia wpisu grupy, do rejestru właściwego, ze względu na siedzibę grupy do dyrektora oddziału regionalnego ARiMR. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie pomocy finansowej dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy. Następnie grupa producentów rolnych składa wniosek o płatność. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, pomoc udzielana jest grupie producentów rolnych prowadzącej działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wpisanej do rejestru grup producentów rolnych, zgodnie z przepisami ustawy o gpr. Natomiast na mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, pomoc dla grupy producentów rolnych wypłacana jest w formie rocznych płatności obejmujących okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie do rejestru grup. Innymi słowy, realizacją uprawnień z tytułu przyznanej pomocy są środki finansowe wypłacane w formie corocznych płatności, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego.

Postępowanie w sprawach przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest podzielone na dwa etapy. Pierwszy to przyznanie pomocy, który zarazem jest warunkiem koniecznym do przyznawania w kolejnych latach płatności, a drugi to przyznanie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Tak więc, składając wnioski o płatność ARiMR wszczyna nowe postępowanie administracyjne i w pierwszej kolejności dokonuje weryfikacji spełniania przez grupę warunków formalnych przyznania płatności, tj. czy Grupa spełnia warunki przyznania pomocy. Mając na uwadze powyższe, fakt przyznania pomocy finansowej w latach ubiegłych nie jest gwarancją otrzymania płatności w całym pięcioletnim okresie na który pomoc została przyznana.

Wraz z wnioskiem o przyznanie płatności składanych jest szereg dokumentów na podstawie, który ARiMR może wywieść konkretne wnioski w zakresie sztucznego stworzenia warunków przez Stronę. Ponadto, na etapie oceny wniosku o przyznanie płatności przeprowadzana jest m.in kontrola administracyjna (lub Grupa jest wzywana do złożenia wyjaśnień), podczas której sprawdzane są dokumenty, do których organ nie miał dostępu na etapie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy. Tym samym, brak jest możliwości, aby przed rozpatrzeniem dołączonych do wniosku o płatność dokumentów, ARiMR mogła stwierdzić zaistnienie okoliczności świadczących o sztucznym stworzeniu warunków do uzyskania przez Stronę pomocy. Należy zwrócić uwagę, że w trakcie badania mogą zostać ujawnione fakty, które dotychczas nie były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji, a są istotne dla rozstrzygnięcia. Art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 562 ; dalej jako "ustawa PROW") stanowi, iż: "W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy." Tym samym ARiMR zobowiązana jest rozpatrzyć ponownie całość materiału dowodowego.

Ponadto podnieć należy, że jak to m.in. zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2013 r., (sygn. akt. II GSK 2138/11 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) "Organ dokonujący płatności (organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) ma obowiązek badać, czy w kolejnym roku spełnione są warunki do otrzymania kolejnej części pomocy. Sam fakt pozostawania w rejestrze grup, nie może stanowić wystarczającego warunku do uzyskania płatności. Wskazane okoliczności dotyczące niespełnienia przez Grupę warunków art. 2 i art. 3 ustawy gpr, są jedną z przesłanek wskazujących na fakt stworzenia przez Stronę sztucznych warunków, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011".

Sąd wskazuje, że organ nie kwestionował spełniania przez Grupę formalnych warunków koniecznych do uzyskania statusu grupy producentów rolnych, gdyż odmienną kwestią jest spełnienie formalnych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych, o czym decydował właściwy miejscowo marszałek województwa, a odmienną spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 określonych w i przepisach wspólnotowych czy też krajowych. Uznanie formułowanego w tym zakresie zarzutu skargi prowadziłoby do sytuacji, w której rola organu sprowadzona zostałaby wyłącznie do naliczenia wysokości pomocy, gdyż sam fakt wpisania grupy do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa przesądzałby o zasadności przyznania pomocy. Taką możliwość wyklucza tymczasem art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, który nakazuje badanie, czy przyznanie pomocy nie jest konsekwencją sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania pomocy. W realiach sprawy, pomimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia Grupy, Strona w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania płatności. Otrzymanie w takiej sytuacji płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Z tych przyczyn organ zasadnie odmówił Skarżącej przyznania pomocy finansowej.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 Sąd wskazuje, że organ prawidłowo wskazał powody stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków uzyskania pomocy z uwagi na niespełnienie celu działania polegającego na dostosowaniu do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup, centralizacji i dostawy do odbiorców hurtowych, czyli celów określonych w art. 35 ust. 1 lit a i b rozporządzenia nr 1698/2005. Członkowie Grupy, poprzez swą wcześniejszą przynależność do [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. wskazane cele realizowali już przed utworzeniem Grupy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., należy wskazać, że postępowanie w sprawie przyznania płatności regulowane w ustawie PROW oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniem wykonawczym, jest postępowaniem szczególnym. Świadczy o tym, między innymi, treść regulacji zawartej w przepisie art. 21 ustawy PROW. Z przepisu tego wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, wskazanych w art. 1 pkt 1 ustawy PROW, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odrębności tego postępowania, w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, szczegółowo wskazane w ust. 2 art. 21, wyrażają się również w tym, że jak wynika z ust. 3 art. 21 Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności, sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Takie stanowisko potwierdza ugruntowane orzecznictwo, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1523/11 (por. np. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. akt GSK 1075/10; wyrok NSA z 7 marca 2012r., sygn. akt II GSK 88/11).

W przedmiotowej sprawie organy I i II instancji przeprowadził postępowanie w oparciu o dokumenty oraz twierdzenia przedstawione przez Stronę. Ponadto, dokonał ustalenia stanu faktycznego w oparciu o ogólnie dostępne w rejestry publiczne (KRS), wiadomościach posiadanych przez organ z urzędu. Fakt nieuznania dowodów przedstawionych przez Stronę i nie podzielenia argumentacji Strony oraz wskazania powodów ich nie uwzględnienia, nie może być traktowany jako przeprowadzenie postępowania niezgodnie z zasadami określonymi w art. 21 ustawy PROW. Wobec powyższych argumentów brak jest uzasadnienia dla uznania, iż organy orzekające naruszyły art. 21 ustawy PROW, ani tym bardziej, naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., ze względu na fakt, że powyższe przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w sprawie.

Zdaniem Sądu brak jest też podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2017 r. organ wskazał, które okoliczności faktyczne wziął pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.

Chybiony jest również zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 80 K.p.a. wprowadzający zasadę swobodnej oceny dowodów bowiem organy orzekające dokonały rzetelnej oceny materiału dowodowego, który został zgromadzony w sprawie i który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa materialnego: unijnego i krajowego. Organ precyzyjnie wskazał powody i przepisy prawa, na podstawie których uznał, że Skarżąca w sztuczny sposób stworzyła warunki do uzyskania pomocy. Sąd stwierdza, że ustalenia te są prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych powołanymi wyżej przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.