Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 128/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 25 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 roku sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz R. M. kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego w P. na podstawie art.207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.) w związku z art.262, 57 § 1, 59 § 1 i 2, 65 § 4 pkt.2a, 184 pkt.1 i 185 § 1 Kodeksu celnego, na podstawie § 233 ust.1 pkt.1 i § 234 ust.1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. nr 117, poz.1250) w związku z § 4 ust.1 pkt 5 oraz § 6 i załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych (Dz.U. Nr 81, poz.917) uznał zgłoszenie celne z dnia [...] nr [...] za nieprawidłowe w zakresie wnioskowanej procedury celnej i nakazał dokonanie powrotnego wywozu używanego samochodu ciężarowego Renault G 340 poza polski obszar celny.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 13 marca 2002r. złożone zostało zgłoszenie celne wraz z wymaganymi załącznikami i dokumentami. Przedmiotem zgłoszenia był samochód ciężarowy Renault G 340 nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia załączono m.in. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 7 marca 2002r. sporządzone przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w R.. W wyniku rewizji celnej ujawniono ingerencję w pole numerowe samochodu. W związku z czym przeprowadzono dowód z opinii rzeczoznawcy E. K., który stwierdził, iż numer identyfikacyjny nadwozia został przerobiony z numeru [...], [...] lub [...] na numer [...]. O fakcie tym powiadomiono Prokuraturę Rejonową w P., która umorzyła dochodzenie wobec braku dostatecznych danych uzasadniających popełnienie przestępstwa. Uznano, iż badanie techniczne pojazdu przeprowadzone przez Stację Kontroli Pojazdów w R. w dniu 7 marca 2002r. było nierzetelne. Badanie takie winno zostać przeprowadzone w oparciu o oględziny organoleptyczne. Diagnosta K. K., który przeprowadzał to badanie zeznał w czasie przesłuchania przed organami ścigania, iż dokonano odczytu zapisów na tabliczce znamionowej a nie z miejsca wybicia numeru identyfikacyjnego samochodu. Badanie to, w ocenie organu celnego, nie było zatem rzetelne. Zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego stanowi nieodzowny załącznik do zgłoszenia celnego.

Dokumenty załączone do zgłoszenia celnego a mianowicie faktura, francuskie dokumenty identyfikacyjne pojazdu, świadectwo przewozowe EUR 1odnoszą się do innego towaru niż ten, który został faktycznie sprowadzony do Polski. Dokumenty te zostały wystawione na samochód o numerze nadwozia [...] jednak numer ten nie jest oryginalnym oznaczeniem pojazdu zgłoszonego do odprawy a jedynie został naniesiony przez ingerencję w pole numerowe. W ocenie organu celnego brak jest wiarygodnych dokumentów niezbędnych do objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Mając to na uwadze organ celny orzekł jak w sentencji decyzji.

Odwołanie od wymienionej decyzji złożył R. M. zarzucając naruszenie przepisów art.121 § 1, 123, 124, 187 § 1, 190 i 191 Ordynacji podatkowej przez dowolną ocenę materiału dowodowego, brak zapewnienia stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a także naruszenie art.59 § 1 i 2 Kodeksu celnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Do odwołania dołączona została opinia biegłego H. Ś. z dnia 31 lipca 2002r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art.233 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 262, 57 § 1, 59 § 1, 184 pkt 1 i 185 § 1 Kodeksu celnego, art. 4 ust.1 ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Towar będący przedmiotem obrotu towarowego winien być zgodny z przedstawionymi organowi celnemu dokumentami, załączonymi do zgłoszenia celnego. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, iż została dokonana ingerencja w pole numerowe samochodu ciężarowego RENAULT G 340. Fakt ten został ujawniony w wyniku rewizji celnej, przeprowadzonej w dniu 13 marca 2002r., a następnie potwierdzony w opinii biegłego w dziedzinie mechaniki pojazdowej i ruchu drogowego, sporządzonej dnia 23 marca 2002r. Z opinii tej wynika, iż przeprowadzone badania chemiczne i mechanoskopijne numeru VIN podwozia samochodu wykazały ,że numer identyfikacyjny samochodu został przerobiony z numeru [...], [...] lub [...] na numer [...].

Z porównania ustalonego stanu faktycznego z dokumentami, nie wynika, iż przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą jest ten sam towar, jaki został określony w dokumentach załączonych do odprawy celnej. Cechy identyfikacyjne tego towaru nie zgadzają się bowiem z przedstawionymi dokumentami. Organ celny I instancji nie mógł więc uznać, iż towar zgłoszony do objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu jest tożsamy z towarem określonym w dokumentach. W ocenie organu odwoławczego nie został naruszony art.190 Ordynacji podatkowej gdyż przedstawicielem strony była Agencja Celna A, która uczestniczyła w oględzinach pojazdu przeprowadzonych w dniu 22 marca 2002r. Przedstawiciel agencji miał możliwość zadawania pytań biegłemu i składania wyjaśnień. Był także informowany o wszystkich czynnościach podejmowanych w czasie postępowania. Organ celny I instancji wyjaśnił także dlaczego odmówił wiarygodności zaświadczeniu o przeprowadzeniu badania technicznego z dnia 7 marca 2002r. i słusznie uznał, iż brak było wiarygodnych dokumentów niezbędnych do objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu oraz trafnie wydał nakaz powrotnego wywozu pojazdu.

Do każdego zgłoszenia celnego dotyczącego używanego pojazdu samochodowego winno być przedłożone zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego oraz dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy. Strona nie złożyła takich dokumentów a więc pojazd nie spełnia wymagań technicznych potrzebnych do uznania go za zdolny do ruchu. Pojazdy niezdolne do ruchu uznawane są za odpady zaś przywóz odpadów skutkuje zastosowaniem trybu przewidzianego w art. 59 Kodeksu celnego. Załączona przez odwołującego opinia z dnia 31 lipca 2002 r. nie może zostać uznana za wiarygodną gdyż została sporządzona cztery miesiące po dokonaniu odprawy celnej zaś oględzin dokonano bez udziału funkcjonariusza celnego. Nie ma także istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy opinia z dnia 16 października 2002 r. gdyż jej przedmiotem był stan faktyczny z tego dnia czyli po upływie sześciu miesięcy od dokonania odprawy celnej i w tym czasie pojazd był w dyspozycji strony. Jedyną wiarygodną opinią jest opinia biegłego E. K. z dnia 23 marca 2002 r. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu celnego I instancji.

Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R. M.

W obszernym uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nie został zawiadomiony o oględzinach pojazdu w dniu 22 marca 2002r. na siedem dni przed terminem oględzin. Agencja Celna A nie była upoważniona do podejmowania czynności związanych z prowadzeniem postępowania celnego. Organy celne wydając decyzje oparły się tylko na jednej opinii biegłego z dnia 23 marca 2002r. zaś pominęły inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzające faktyczny numer nadwozia pojazdu. W szczególności pominięto opinie biegłych z dnia 31 lipca 2002r. oraz z dnia 16 października 2002r. mimo, że dotyczą one tego samego pojazdu. Organy celne naruszyły reguły postępowania dowodowego przy wyjaśnianiu stanu faktycznego. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.

Od powyższego wyroku R. M., działając przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W..

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 stycznia 2005r. w sprawie oznaczonej sygn. akt GSK 1272/04 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Podejmując powyższe rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił następującą wykładnię prawną i ocenę orzeczenia Sądu I instancji:

Regulacja prawna zawarta w art. 59 § l Kodeksu celnego stanowi, że jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne uzależniają posiadanie, obrót lub rozpowszechnianie towarów od spełnienia określonych wymogów, to przywóz tych towarów może być dokonany pod warunkiem ich spełnienia. Przepis ten przewiduje jednocześnie obowiązek cofnięcia przez organ celny towaru za granicę, w wypadku niespełnienia obowiązujących wymogów z zastrzeżeniem, że umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne nie przewidują jego przepadku albo innego sposobu postępowania.

Według przepisów, (będących przepisami odrębnymi w myśl art. 59 § l Kodeksu celnego), tj. art. 66 ust. 3a pkt l i pkt 2 oraz art. 66a ust. 2 ustawy Prawo ruchu drogowym, wprowadzonych ustawą z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444), pojazd uczestniczący w ruchu drogowym winien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne: 1) numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy, 2) numer silnika (art. 66 ust. 3a).

Zgodnie art. 66a ust. l ustawy cechy identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3a, nadaje i umieszcza producent. W ust. 2 tego przepisu wymienione są przypadki, w których starosta właściwy w sprawach rejestracji jest uprawniony do wydania decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych pojazdu. Przepisy te zawarte są w Dziale III "pojazdy" rozdział 1 “Warunki techniczne pojazdów". W art. 66 ust. l ustawy regulowane są warunki, jakie powinien spełniać pojazd uczestniczący w ruchu, aby korzystanie z niego zapewniało bezpieczeństwo ruchu i ochronę środowiska przed ujemnymi skutkami używania pojazdu.

W wykonaniu upoważnienia zawartego w art. 66a ust. 5 Prawa o ruchu drogowym – Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wydał (obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji) rozporządzenie z dnia l kwietnia 1999r. Z regulacji zawartej w § 11 ust. l pkt l tego aktu prawnego wynika m.in., że numeru identyfikacyjnego VIN nie wymaga się dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem l stycznia 1995r. Ta regulacja prawna nie była, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotem rozważań Sądu orzekającego w pierwszej instancji.

NSA stwierdził, że z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, że przedmiotowy samochód produkcji 1994r.- został po raz pierwszy zarejestrowany za granicą w dniu 13 kwietnia 1994r. Powyższe wynika z załączonego do akt administracyjnych (k. 2 i 3) dowodu rejestracyjnego pojazdu nr [...]. Dowód ten nie był kwestionowany ani w postępowaniu administracyjnym ani przed Sądem pierwszej instancji.

Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje ponadto okoliczność, że Prokuratura Rejonowa w P. postanowieniem z dnia [...] nr [...] umorzyła dochodzenie w sprawie ujawnionego w dniu 13 marca 2002r. na terenie Urzędu Celnego w P. podrobienia numeru nadwozia samochodu marki Renault przedstawionego do odprawy przez B R. M. za pośrednictwem Agencji Celnej A o czyn z art. 270 § l kk w zb. z art. 306 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z braku dostatecznych danych uzasadniających podejrzenie jego popełnienia.

Sąd pierwszej instancji podzielając pogląd organów celnych, które odmówiły wiarygodności przedstawionemu przy zgłoszeniu celnym zaświadczeniu z badania technicznego pojazdu z dnia 7 marca 2002r. i załączonego dokumentu identyfikacyjnego wystawionych przez uprawnionego diagnostę K. K. stwierdził, że badanie to było nierzetelne, bowiem przesłuchany przez organy ścigania zeznał on, iż opierał się jedynie na zapisie na tabliczce znamionowej pojazdu, a nie na miejscu wybicia numeru VIN. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa ocena nie została poparta stosownym dowodem. Z uzasadnienia postanowienia Prokuratury Rejonowej w P. wynika natomiast, że przesłuchany jako świadek K. K. zeznał, iż “w dniu 7.03.2002 r. numer nadwozia sam. m-ki Renault wraz z tabliczką znamionową były zgodne z dokumentami listu przewozowego U.C. w Ł. w czasie wykonywania przez jego osobę badań pojazdu na terenie Stacji Diagnostycznej w R.". W postanowieniu Prokuratury powołano się również na zeznania funkcjonariusza celnego J. S. z przejścia granicznego w Z., zgodnie z którymi w czasie odprawy celnej w dniu

6 marca 2002r. samochód marki Renault “nie ujawnił" niezgodności nadwozia z dokumentami. Samochód był odprawiony w tranzycie do P..

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany wyżej stan faktyczny sprawy nie uzasadnia stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż dla potrzeb uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wnioskowanej procedury celnej i nakazu dokonania powrotnego wywozu spornego samochodu poza polski obszar celny - zasadnicze znaczenie miało ustalenie numeru identyfikacyjnego VIN oraz że przerobiony numer VIN w samochodzie skarżącego świadczy, iż dopasowano w ten sposób do dokumentów złożonych do odprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd Wojewódzki dokonując oceny w omawianym zakresie, potwierdzającej ocenę dokonaną przez organy celne, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny miał również na uwadze konieczność rozważenia problemu - czy na tle regulacji prawnej art. 79a ust l w zw. z art. 66a ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym- opinia biegłego sądowego w dziedzinie mechaniki pojazdowej i ruchu drogowego ( k.44-46 akt adm.) ma walor opinii rzeczoznawcy samochodowego w rozumieniu art. 66a ust. 3 cytowanej ustawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 zd 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a.) ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny /.../

Ponadto z mocy art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2004 r. oddalający skargę , uznał że przyjęty w wyroku stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób dostateczny dla rozstrzygnięcia sprawy, a sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dokonując oceny potwierdzającej ocenę dokonaną przez organy celne, że zasadnicze znaczenie miało ustalenie numeru identyfikacyjnego VIN oraz, że przerobiony nr VIN w samochodzie skarżącego świadczy, iż dopasowano go w ten sposób do dokumentów złożonych do odprawy. Oznacza to konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu przed organami celnymi, a następnie dokonania jego ponownej oceny z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA , co uzasadnia uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien na wstępie wyjaśnić czy E. K. , który na zlecenie Urzędu Celnego wydał w dniu 23 marca 2002 r opinię w rozpoznawanej sprawie, był wpisany na listę rzeczoznawców samochodowych prowadzoną przez ministra właściwego do spraw transportu, a co za tym idzie, czy opinia ta mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia ( art. 66 a ust. 3 w zw. z art. 79 a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – Dz. U. z 1997 Nr 98 poz. 602 ze zm.) Z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika wprawdzie , że E. K. w 1997 r. został ustanowiony biegłym sądowym oraz , że uzyskał uprawnienia eksperta badań wypadków komunikacyjnych nadane przez dyrektora Zakładu Kryminalistyki Komendy Głównej MO , natomiast brak jest informacji o wpisie na listę rzeczoznawców samochodowych.

W przypadku negatywnego wyniku ustaleń organ celny winien rozważyć celowość dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego rzeczoznawcy i dopiero wówczas dokonać ponownej oceny materiału dowodowego, w tym rzetelności badania przeprowadzonego przez uprawnionego diagnostę K. K., mając na uwadze pozostałe wskazania zawarte w orzeczeniu NSA. Organ winien także ustalić, czy poza nr VIN pojazd posiada inną cechę identyfikacyjną oraz uwzględnić regulację prawną obowiązującą w dacie wydania decyzji, zawartą w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz. U. Nr 44 poz. 432 ze zm.) .

Z powyższych względów , Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na postawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych /..../ ( Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm. ).