Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 733/95
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1995-10-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 2 ust. 3 pkt 3b
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w 1994 r., opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegało wydanie towarów w miejsce świadczenia pieniężnego, co dopiero od 16 stycznia 1995 r. przewiduje art. 2 ust. 3 pkt 3b ww. ustawy.

TEZY

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w 1994 r., opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegało wydanie towarów w miejsce świadczenia pieniężnego, co dopiero od 16 stycznia 1995 r. przewiduje art. 2 ust. 3 pkt 3b ww. ustawy.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 1994 r. opodatkowaniem tym podatkiem podlega m.in. sprzedaż towarów. Opodatkowaniu nie podlegało natomiast wydanie towarów w miejsce świadczenia pieniężnego, co dopiero od 1995 r. przewiduje art. 2 ust. 3 pkt 3b ww. ustawy.

W tym stanie prawnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii zasadności wystawienie przez "A." faktury z określonym w kwocie 11.012.584.000 zł podatkiem od towarów i usług i w następstwie tego do stwierdzenia skuteczności odliczenia przez spółkę "I." tejże kwoty od podatku należnego /bądź żądania jej zwrotu jako podatku do odliczenia/, niezbędne jest prawidłowe wyjaśnienie charakteru czynności prawnej, dokonanej przez strony, a wyrażonej w umowie z 25 marca 1994 r.

Jedynie bowiem w przypadku, gdyby strony istotnie zawarły między sobą umowę sprzedaży możliwe byłoby obniżenie podatku należnego o podatek naliczony /art. 19 ust. 1 ww. ustawy/, bądź ewentualny zwrot podatnikowi różnicy podatku w przypadkach, o których mowa w art. 21.

Sąd podziela pogląd organów skarbowych w kwestii interpretacji art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, tym nie mniej jednak uważa, że organy te, wbrew wymogom art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, nie dość wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy.

Wspomniana umowa nazwana przez strony umową sprzedaży, mimo takiego jej nazwania mogła budzić, co do jej faktycznego charakteru, uzasadnione wątpliwości organów podatkowych, bowiem zawarte w niej sformułowania sugerować mogą, iż "A." spłacił swój dług zaciągnięty w "I." "w naturze" tj. przekazując tej spółce zamiast pieniędzy maszyny i urządzenia do produkcji soków.

Umowę tę Urząd Skarbowy uznał za umowę zamiany, a organ odwoławczy za porozumienie stron co do sposobu wykonania zobowiązania "A." z tytułu długu /bez jego bliższego sprecyzowania np. pożyczka/, zawarta na podstawie art. 453 Kc. Skarżąca spółka kwestionuje stanowisko organu II instancji w tym zakresie stwierdzając, że strony zawarły umowę sprzedaży z zastosowaniem potrącenia. W celu prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w myśl art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa należy, zdaniem Sądu, dokonać szczegółowej analizy gospodarczych i finansowych powiązań "A." ze spółką "I." oraz ustalić w jaki sposób "A." stał się właścicielem /posiadaczem/ maszyn i urządzeń będących przedmiotem umowy z 25 marca 1994 r. celem stwierdzenia, czy mogły być one przedmiotem sprzedaży, a nadto, jakie wierzytelności posiadał "I." w "A." i z jakiego tytułu. Ustalenia te mogą się bowiem przyczynić do wyjaśnienia, czy zasadne jest stanowisko skarżącej spółki, co do możliwości ewentualnego zastosowania potrącenia, w ramach zawartej przez nią umowy w dniu 25 marca 1994 r. Poza tym zauważyć należy, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na stwierdzenie, czy formalne braki faktury wystawionej przez "A." w wyniku zawarcia ww. umowy stanowią wystarczający powód do odmowy uznania zasadności odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego. Odpowiedź twierdzącą w tym zakresie sugeruje treść str. 2 /ostatni akapit/, natomiast treść str. 3 /od góry/ pozwala uznać, że kwestie formalne prawidłowości faktury nie są w sprawie istotne w świetle treści art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ podatkowy II instancji winien więc jednoznacznie wyjaśnić, czy ww. aspekt formalny sprawy ma również istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii zasadności odliczenia podatku naliczonego od należnego /zwrotu różnicy/.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa oraz art. 208 Kpa orzekł jak w sentencji.