Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 410/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1 pkt 1 i par 1a, art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. L., W. L., P. L., M. L., M. K., H. B., D. K., J. S., M. B., A. K., E. B., G. K., D. B.i A. P. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku E. B. i J. S. z [...] lutego 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ul. [...], oznaczoną hip. Tabela likwidacyjna wsi [...] nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. L., W. L., P. L., M. L., M. K., H. B., D. K., J. S., M. B., A. K., E. B., G. K., D. B. i A. P. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2019 r. (data prezentaty) K. L., W. L., P. L., M. ., M. K., H. B., D. K., J. S., M. B., A. K., E. B., G. K., D. B. i A. P. (spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie w rejonie ul. [...], oznaczoną hip. [...].

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze

[...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości w. - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.

Pismem z [...] lutego 2008 r. E. B. i J. S. wystąpiły o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ul. [...], oznaczoną hip. [...].

Wniosek ten został ponowiony przez spadkobierców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości pismem z [...] marca 2017 r. - w którym dokładnie opisano kilkadziesiąt działek składających się na tę nieruchomość, które w części stanowią własność Miasta [...] a w części własność Skarbu Państwa.

Kolejnym pismem z [...] stycznia 2018 r. spadkobiercy byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości - działając na podstawie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego - złożyli do Prezydenta [...] ponaglenie - zarzucając organowi brak podejmowania czynności w celu rozpatrzenia ww. wniosku dotyczącego ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość w. położoną przy ul. [...].

Rozpoznając powyższy wniosek o odszkodowanie Prezydent [...] pismem z dnia [...] lutego 2018 r. wystąpił do Urzędu Dzielnicy [...] wydział Obrotu Nieruchomościami o przesłanie akt własnościowych dotyczących nieruchomości położonej przy dawnej ul. [...] ozn. jako [...] oraz przekazał do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie informując urząd, że do dnia dzisiejszego nie wpłynęła całość dokumentacji dotycząca określenia następstwa prawnego po wszystkich spadkobiercach poprzednich właścicieli.

Następnie w dniu [...] września 2018 r. zlecił wykonanie opracowania geodezyjnego dotyczącego rozliczenia przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] listopada 2018 r., nr [...], uznał zażalenie za uzasadnione, wyznaczając Prezydentowi [...] czteromiesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia liczony od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa.

Podniósł, iż stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Wojewoda dodał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Prezydent [...] nie podejmował czynności zmierzających do zakończenia przedmiotowego postepowania, a tym samym w dacie złożenia zażalenia na bezczynność pozostawał w bezczynności.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda uznał, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 kpa - a zatem zachodzi konieczność wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia tej sprawy.

Akta sprawy wraz z postanowieniem Wojewody [...] wpłynęły do organu w dniu [...] listopada 2018 r. - zatem wyznaczony czteromiesięczny termin upłynął w dniu [...] marca 2019 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Prezydent [...] poinformował pełnomocnika wnioskodawców, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa.

Dodał, iż z dniem [...] r. zarządzeniem Prezydenta [...]

nr [...], wprowadzona została procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z nowymi procedurami obowiązującymi w tut. Biurze konieczna była ponowna weryfikacja zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów dotyczących daty utraty władania przez poprzednich właścicieli oraz następstwa prawnego po dawnych właścicielach .

W celu uzupełnienia materiału dowodowego zlecone zostało opracowanie geodezyjne polegające min. na naniesieniu na współczesną mapę granic dawnej nieruchomości hipotecznej, rozliczeniu powierzchni gruntu w obecnych działkach ewidencyjnych, zaznaczenie na mapie granic decyzji lokalizacyjnych, rozliczeniu części objętych decyzjami odszkodowawczymi oraz decyzjami o przyznaniu gruntów zamiennych, wykazaniu części pozostających we władaniu poszczególnych osób wymienionych w akcie not. z [...] r. Rep. Nr [...], ustaleniu czy fragmenty opisanej nieruchomości uwzględnione w opracowaniu p. Z. O. z dnia [...] r. stanowią część gruntu objętego opracowaniem - 100 części.

Termin realizacji powyższego zlecenia został ustalony do dnia [...] r., a następnie został przedłużony do dnia [...] r. na prośbę firmy geodezyjnej realizującej zlecenie, z uwagi na długi czas oczekiwania na wgląd do akt (akta znajdowały się do dnia [...] r. w posiadaniu Wojewody [...] z uwagi na złożone przez strony ponaglenie).

Prowadzone czynności zmierzają do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie działając na podstawie art 36 §1kpa organ poinformował pełnomocnika wnioskodawców, że po zgromadzeniu i przeanalizowaniu całości materiału dowodowego decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki.

Zaś przed wydaniem decyzji osobnym pismem zostanie on zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa).

W dniu [...] czerwca 2019 r. do Prezydenta [...] wpłynęło pismo pełnomocnika wnioskodawców precyzujące krąg spadkobierców po poprzednich właścicielach nieruchomości wraz z postanowieniami spadkowymi.

Pismem z [...] września 2019 r. (data prezentaty) K. L., W. L., P. L., M. ., M. K., H. B., D. K., J. S., M. B., A. K., E. B., G. K., D. B. i A. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ul. [...] , oznaczoną hip. [...].

Wnieśli w niej o:

- zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny za bezczynność w wysokości według uznania Sądu,

- zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi opisał przebieg postepowania w sprawie stwierdzając, że został już zgromadzony kompletny materiał dowodowy i brakuje jedynie operatu szacunkowego koniecznego do wydania decyzji.

Odpowiadając na skargę Prezydent [...] pismem z [...] września 2019 r. wniósł o jej oddalenie.

Podniósł, że prowadzone jest - z wniosku z dnia [...] lutego 2008 r. - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] , ozn. hip. [...], zgodnie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2018, poz. 2204 ze zm.). Wniosek dekretowy co do przedmiotowej nieruchomości nie został złożony.

W akcie notarialnym Rep. [...] z dnia [...] r. istnieje zapis, że aktem notarialnym nr [...] z dnia [...]-[...] r. M. L. kupił od J. i B. małżonków L. 22 morgi 89 prętów, czyli 12 ha 4832 m2 z nieruchomości położonej we wsi [...] i zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod numerem [...].

W treści aktu not. Rep. [...] z dnia [...] r, dokonano też podziału gruntu po zmarłym M. L. na jego spadkobierców: żonę N. L. oraz dzieci M. K., L. K., K. L., B. L., C. L., H. P. L., S. J. L. i M. N. L. oraz w §4 wskazano, że ostateczny akt działu będzie sporządzony z chwilą sporządzenia przez mierniczego ostatecznego zgodnego z niniejszym planu podziału i zatwierdzenia go przez odpowiednie władze.

Organ dodał, że dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji, a także ponowna jej weryfikacja wykazały, iż zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania decyzji rozpatrującej merytorycznie wniosek o ustalenie odszkodowania.

W pierwszej kolejności należy zauważyć braki formalne w postaci nieuzupełnionych postępowań spadkowych. Do chwili obecnej nie przedłożono dokumentu stwierdzającego następstwo prawne po L. K., córce M. i N. a zatem nie jest ustalony pełny krąg stron postępowania.

Stwierdził też, że zebrany zasób dokumentacji dotyczącej niniejszej sprawy zawiera następujące decyzje administracyjne pozostające w obrocie prawnym:

- decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] r. znak [...] orzekająca o ustaleniu odszkodowania za grunt rolny o pow. 14154 m2, a zobowiązująca Dyrekcję Rozbudowy Miasta [...] do wypłaty tego odszkodowania na rzecz L. K.;

- decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] r. znak [...] orzekająca o ustanowieniu na rzecz M.K. prawo wieczystego użytkowania na okres 99 lat działki zamiennej, stanowiący grunt rolny o powierzchni 2.1124 m2 położony w [...] -jako odszkodowanie za grunt rolny o powierzchni 2.1485 m2 położony w [...] na terenie byłej wsi [...] grunty tabeli likw. wsi [...];

- decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] r. znak [...] orzekająca o ustaleniu odszkodowania za grunt o powierzchni 2341 m2 położony przy ul. [...], a zobowiązująca Dyrekcję Rozbudowy Miasta [...] do wypłaty tego odszkodowania na rzecz S. L.;

- decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] r. znak [...] orzekająca o ustaleniu odszkodowania za grunt rolny o powierzchni 16306 m

położony w [...] w b. wsi [...] , a zobowiązująca Dyrekcję Rozbudowy Miasta [...] do wypłaty tego odszkodowania na rzecz C. L.;

- decyzja Nr [...] z dnia [...] r. znak [...] orzekająca o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , między ul. [...] pochodzącą z osady włość. Zapis. W tab. likw. wsi [...] pod nr [...] dz. 2 o pow. 10.905 m2.

Pismem z [...] r. J. L. wniósł o wypłacenie odszkodowania za wywłaszczoną ziemię przez Biuro Rozbudowy Miasta [...] pod rozbudowę Dzielnicy [...] , gdzie ówcześnie znajdowały się Zakłady Urządzeń Dźwigowych przy ul. [...].

Pismem z [...] r. M. L. wniósł o wypłacenie odszkodowania za wywłaszczoną ziemię przez Biuro Rozbudowy Miasta [...] pod rozbudowę Dzielnicy [...], gdzie ówcześnie znajdowały się Zakłady Urządzeń Dźwigowych przy ul. [...].

E. B. oraz J. S. pismem z [...] r. wniosły o wydanie decyzji o wypłaceniu odszkodowania za przejętą nieruchomość tzw. dekretem warszawskim z 1945 r. za nieruchomość położona przy ul. [...] oraz w obrębie [...].

Pełnomocnik stron postępowania w piśmie z [...] r. ponowił wniosek z dnia [...] r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za gospodarstwo rolne położone w [...] pod nazwą "[...]".

W związku z powyższym Urząd na obecnym etapie postępowania poddaje analizie zasadność roszczeń wnioskodawców wobec przedmiotowej nieruchomości.

W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że kolejnym aspektem wymagającym wyjaśnienia i udokumentowania jest brak dowodu własności na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26.10.1945 r., tj. na dzień [...] r. do nieruchomości położonej w rejonie ul . [...] pochodzącej z Tabeli likwidacyjnej wsi [...]. Strony postępowania nie dostarczyły stosownego zaświadczenia hipotecznego opatrzonego ww. datą ani stosownego wyroku ustalającego wydanego przez sąd powszechny.

W opinii geodezyjnej sporządzonej na zlecenie Urzędu przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. K. z dnia [...] r. na podstawie materiałów archiwalnych wskazano, że co do działki nr [...], która miała przypaść N. L. - Arkusz nr [...] z opracowania [...] zaginął. Ze szkiców polowych wykonanych w ramach opracowania wynika, iż działka ozn. nr [...] w akcie not. rep. [...] została podzielona na 11 działek, lecz dla żadnej nie został wpisany jako władający żaden ze spadkobierców M. L. Ponadto, przy opisaniu działek i powierzchni w akcie not. rep. [...] posłużono się planem sporządzonym przez M. D. w dniu [...] r. L. dz. [...], a planu tego nie odnaleziono.

Prezydent stwierdził, że podjął szereg działań, mających na celu w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 § 1 kpa.

W zgodzie z treścią art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Jednakże w niniejszej sprawie istnieje zbyt wiele wątpliwości, co do ustalenia prawa własności skarżących do przedmiotowej nieruchomości - a co za tym idzie zakończenia postępowania przyznaniem odszkodowania za przejęcie gruntów, o co wnosili. Dlatego koniecznym jest uzupełnienie materiału dowodowego przez strony postępowania jak i Urząd, którego weryfikacja pozwoli na wydanie rozstrzygnięcia prawidłowego pod względem merytorycznym.

Na zakończenie podniósł, że niewątpliwie znaczenie dla wydłużenia czasu zakończenia sprawy miało również wykonanie opinii geodezyjnej, które wymagało dłuższego okresu czasu, ponieważ teren nieruchomości znajduje się na bardzo rozległym obszarze.

Ponadto - z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i zgromadzenia całości dokumentacji - nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa.

Również pismami z tego samego dnia tj. [...] września 2019 r. Prezydent [...] zwrócił się do:

- Sądu Rejonowego dla [...] z uprzejmą prośbą o wydanie:

1. odpisu wykazu hipotecznego obejmującego dział I i II z księgi wieczystej nieruchomości położonej w rejonie ul. [...] , ozn. hip. [...], ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień [...] r,, tj. dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...];

2. odpisu aktu notarialnego zeznanego przed F. J. zastępcą W. R., b. notariusza w [...], w dniu w dniu dwudziestym drugim lipca/trzecim sierpnia roku tysiąc osiemset dziewięćdziesiątego piątego nr [...], na mocy którego nieruchomość tę nabył M. L. od J. i B.małżonków L. o pow. 22 morgi 89 prętów, czyli 12 ha 4832 m2;

3. odpisu aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1939 r. Rep. [...];

- pełnomocnika wnioskodawców z uprzejmą prośbą o przedłożenie dokumentacji w postaci:

- oryginału bądź uwierzytelnionej kopii postanowienia spadkowego po K. L., pozwalającego na odczytanie sygnatury akt i daty;

- sprostowania niezgodności wobec zapisu nazwiska H. B. - w postanowieniu spadkowym po I. L. zapisano jej nazwisko jako "[...]", natomiast w Pańskiej korespondencji widnieje "[...]";

- oryginału bądź uwierzytelnionej kopii postanowienia spadkowego po L. K.;

- informacji, czy r.pr. M. A. nadal pozostaje pełnomocnikiem M. B. (pełnomocnictwo udzielone [...] r.).

Organ dodał, że celem uzupełnienia dokumentacji zwraca się z wnioskiem o przedłożenie do akt postępowania dokumentu stwierdzającego właściciela nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu tj. 26 października 1945 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania, którym może być albo stosowne zaświadczenie hipoteczne opatrzone ww. datą albo stosowny wyrok ustalający wydany przez sąd powszechny.

Stwierdził też, że z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa.

Jednocześnie, działając na podstawie art. 36 § 1 kpa poinformował pełnomocnika wnioskodawców, iż decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana po uzupełnieniu materiału dowodowego, zaś przed wydaniem decyzji osobnym pismem zostanie on zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa). Podał też przewidywany termin zakończenia sprawy - [...] grudnia 2019 r.

Do dnia [...] grudnia 2019 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa

w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.".

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], złożyli zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa.

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.

Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia

- stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem - jak wynika z akt sprawy - wniosek E. B. i J. S. z [...] lutego 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ul. [...], oznaczoną hip. [...]. (ponowiony przez spadkobierców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości pismem z [...] marca 2017 r.) nie został dotychczas rozpoznawany, zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej.

Co prawda organ podejmował czynności w sprawie mające na celu zebranie kompletnego materiału dowodowego - ale zaczął podejmować skuteczne działania w tym zakresie dopiero po ponowieniu wniosku o odszkodowanie przez spadkobierców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości pismem z [...] marca 2017 r.

W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony.

Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych,

a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania

w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".

Stosownie do art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - ponieważ Prezydent [...] nie dochował terminów do załatwienia sprawy określonych w kpa.

Nie do zaakceptowania jest w demokratycznym państwie prawa sytuacja, w której postępowanie prowadzone jest przez organ administracji ponad 10 lat i nadal nie jest zakończone. Zdaniem Sądu okres ten jest wystarczający, aby zakończyć nawet niezwykle skomplikowaną sprawę.

Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin czteromiesięczny na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie będzie adekwatny i realny. W tym czasie Prezydent [...] powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję.

Natomiast Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. - uznając, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną i dyscyplinującą funkcję spełni samo stwierdzenie, iż Prezydent m. st. Warszawy dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd zasądził też na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 §1 pkt 1 i §1a, art. 120

w zw. z art. 119 pkt 4, art. 151 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.