Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 521/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.3  ust. 3,  art.  5  ust. 1 pkt 1-5, art. 6, art. 7
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: art. 145 par. 1  pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Ewa Janowska – spr. sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. orzekł o: przyznaniu G. P. posiadającej prawo do lokalu (własność innego lokalu mieszkalnego) w K. ul. [...], o powierzchni 21.94 m2, dodatek mieszkaniowy w kwocie 43,43 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 września 2008 r. określając, że dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem będzie przekazywany przelewem na konto zarządcy do 10 dnia każdego miesiąca. Jako materialną podstawę prawną wydania decyzji organ wskazał przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 817 ze zm.) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. (Dz. U. Nr 84, poz. 587). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż na kwotę przyznanego świadczenia składa się dodatek mieszkaniowy ustalony w wysokości 42, 36 zł oraz ryczałt w kwocie 1,07 zł. Uznając, że wnioskodawczyni spełnia warunki do otrzymania dodatku mieszkaniowego odnotował, iż gospodarstwo domowe strony liczy 1 osobę, zaś łączny dochód jej gospodarstwa domowego z trzech miesięcy wynosi 2357,16 zł, co miesięcznie w przeliczeniu na osobę daje kwotę 785,72 zł. Ponadto wskazał, że naliczeń dokonano na podstawie powierzchni rzeczywistej lokalu, która to wynosząc 21,94 m2 nie przekracza powierzchni normatywnej, ustalając że wydatki na lokal wynoszą 157, 30 zł. Organ wyjaśnił, iż w zakresie ustalenia wydatków w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdował art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jak wskazał, zgodnie też z tym przepisem, przy naliczaniu dodatku mieszkaniowego, przyjęto nie wydatki potwierdzone przez zarządcę lokalu w kwocie 214, 45 zł – stanowiącej sumę opat indywidualnych w wysokości 115,83 zł i opłat związanych z utrzymaniem części wspólnej w kwocie 98,62 zł – lecz takie które byłyby pokrywane w ramach czynszu, jednak wyłącznie do wysokości czynszu jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby wchodził on w skład zasobu mieszkaniowego gminy. Wskazując, że na mocy uchwał Rady Gminy [...], stawka czynszu 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy wynosi 1,89 zł, organ dokonał wyliczenia kwoty wydatków poprzez zsumowanie opłat indywidualnych ponoszonych faktycznie przez stronę w wysokości 115, 83 zł oraz iloczynu powierzchni użytkowej lokalu i przyjętej w gminie stawki czynszu. Do uzyskanej w wyniku tego rachunku kwoty 157,30 zł doliczył następnie, na podstawie § 3 pkt 3 Rady Ministrów ryczałt za brak instalacji gazu przewodowego w wysokości 3,99 zł, przyjmując jednocześnie brak podstaw do uznania za wydatki ryczałtów, o których mowa § 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Sumując ustaloną w wysokości 157,30 zł kwotę wydatków oraz kwotę ryczałtu w wysokości 3,99 zł, w oparciu o art. 6 ust. 1 ustawy ( przy uwzględnieniu art. 6 ust. 10) organ wyliczył dodatek mieszkaniowy przysługujący stronie w kwocie 43, 43 zł, przyjmując iż stanowi on różnicę sumy ustalonych wydatków i ryczałtu, a 15 % dochodu gospodarstwa (161,29 zł – 15 % x 785,72 zł= 43,43 zł).

W odwołaniu od decyzji G. P. wskazała, że kwota przyznanego jej dodatku mieszkaniowego jest prawie o połowę mniejsza od dodatku przyznawanego jej we wcześniejszych okresach. Kwestionując decyzję wyjaśniła, iż wniosek o przyznanie dodatku składa co pół roku. Ponadto powołała okoliczności związane z wcześniejszymi postępowaniami w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, wskazała wydatki jakie poniosła w 2008 r. (z tytułu dostawy energii elektrycznej, wody oraz wywozu śmieci), a także odniosła się do kwestii zwiększonej powierzchni normatywnej mieszkania, swych trudnych warunków mieszkaniowych i przedłożyła dokumenty dotyczące jej stanu zdrowia.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy przyznało G. P. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy - od 1 kwietnia 2008 r. do 30 września 2008 r., w wysokości 43,43 zł miesięcznie, w tym 1,07 zł ryczałtu na zakup opału, w całości przekazywany zarządcy domu. W uzasadnieniu odnosząc się do spornej kwestii dotyczącej wysokości przyznanego dodatku, jako niemający wpływu na dokonywane w tym zakresie wyliczenia organ uznał podnoszony przez odwołującą fakt, że w minionych okresach przyznawany był jej dodatek w wyższej wysokości. W tym też zakresie organ wyjaśnił, że na jego wysokość ma wpływ wiele zmiennych czynników określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych takich jak: dochody z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku, wydatki na lokal mieszkalny z miesiąca, w którym składany jest wniosek, wysokość emerytury w dniu złożenia wniosku, wartość jednej kilowatogodziny energii elektrycznej stanowiącej podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opalu oraz procentowo określony udział własny w dochodach gospodarstwa domowego, który powinien ponieść wnioskodawca ubiegający się o dodatek mieszkaniowy. W żadnym zaś razie o kwocie dodatku nie decyduje niski standard lokalu oraz wysokie koszty jego utrzymania, a jedynie wielkość powierzchni użytkowej lokalu. Powołując regulacje dotyczące przyznania i obliczania wysokości dodatku mieszkaniowego organ odwoławczy w zakresie analizy zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdził, że odwołująca jest właścicielką lokalu mieszkalnego, którego powierzchnia użytkowa – wynosząca 21,94 m2 , nie przekracza 130 % powierzchni normatywnej, wynoszącej dla jednej osoby, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, 35 m2. Jednocześnie wskazując, że zadeklarowany przez stronę dochód za okres od 1 grudnia 2007 r. do 29 lutego 2008 r., wyniósł 2357,16 zł i przyjmując, że na dochód ten składa się emerytura w wysokości 632,53 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 153,19 zł, organ uznał, że średni miesięczny dochód G. P. w uwzględnianym okresie wyniósł 785,72 zł. Nie przekroczył on tym samym 175 % kwoty najniższej emerytury, wynoszącej 1113,51 zł. Uwzględniając definicję dochodu, określoną w art. 3 ust. 3 ustawy organ stanął też na stanowisku, że brak jest podstaw do odliczenia od dochodu odwołującej dodatku pielęgnacyjnego, który przysługuje do emerytury lub renty i wypłacany jest przez organ rentowy na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). W tym zakresie Kolegium przyjęło, że wskazany dodatek pielęgnacyjny nie jest świadczeniem tożsamym z zasiłkiem pielęgnacyjnym przyznawanym na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), który to wymieniony jest w katalogu odliczeń od dochodu obliczanego dla potrzeb przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ wskazał, że takie stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. akt K 16/03. Jako drugi obok dochodu, podstawowy czynnik mający wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego organ wskazał wydatki przypadające na normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego. Odnośnie tej okoliczności, organ powołując regulacje art. 6 ustawy oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych, wskazał zasady wyliczenia dodatku oraz rodzaje wydatków stanowiących podstawę jego wyliczenia. W oparciu o powołane przepisy dokonał następnie zgodnego z wyliczeniem organu pierwszej instancji, wyliczenia kwoty łącznych wydatków ponoszonych przez odwołującą na zajmowany przez nią lokal. Przyjmując, iż wynoszą one 161,29 zł, wyliczył dla strony dodatek mieszkaniowy w kwocie 43, 43 zł. Jednocześnie jednak wskazał, że kwota tego dodatku ulega dalszemu podziałowi na część przypadającą wnioskodawczyni w formie ryczałtu na zakup opału oraz część przypadającą zarządcy domu. Ustalając wysokość tego ryczałtu w kwocie 1,07 zł organ wskazał na podstawie przepisów powoływanego rozporządzenia (§ 4, §3 i § 2 ust. 1), że stanowi on iloczyn obliczonego dodatku mieszkaniowego i wskaźnika. Odnosząc się do decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśnił przy tym, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało zreformowane z uwagi na brak orzeczenia o kwocie ryczałtu na zakup opału, który stanowi część dodatku mieszkaniowego oraz określenie terminu wypłaty dodatku, która to kwestia nie jest rozstrzygana w drodze decyzji. Ponadto dostrzegł, że stosownie do art. 107 § 1 K.p.a. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., który nie jest uprawnionym z mocy ustawy do wydawania decyzji w zakresie dodatków mieszkaniowych, mógł wydać taką decyzję tylko jako osoba upoważniona, a więc winien był użyć pieczęci o treści "z upoważnienia wójta". Zaistniałe uchybienie, zdaniem organu, nie miało jednak wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W zakresie zgłoszonych zarzutów organ odwoławczy stwierdził natomiast, iż przepisy w oparciu o które dokonywane jest wyliczenie dodatku mieszkaniowego w sposób ścisły określają obowiązujące w tym zakresie zasady i nie dają organom możliwości wprowadzenia jakichkolwiek modyfikacji. To zaś oznacza, że rozstrzygając o dodatku mieszkaniowym na podstawie i w granicach prawa, organ odwoławczy nie ma podstaw prawnych do zwiększenia kwoty przyznanego dodatku, bez względu na jakiekolwiek inne okoliczności faktyczne sprawy, a w szczególności sytuację lokalową i zdrowotną wnioskodawcy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, G. P. wskazała, że za okres od 1 kwietnia 2007 r. do 30 września 2007 r. przyznano jej dodatek mieszkaniowy w kwocie 80 zł miesięcznie, natomiast w okresie od 1 października 2007 r. do 31 marca 2008 r. już o połowę mniejszy tj. w kwocie 40,71 zł. Podała, że wnioski o przyznanie dodatku składa co pół roku i w dalszym ciągu otrzymuje dodatek o połowę niższy. Kwestionując wysokość przyznanego świadczenia skarżąca wyjaśniła ponadto, że jej lokal mieszkalny nie przekracza normatywnej powierzchni użytkowej, dochody uzyskuje w wysokości niższej niż 175 % najniższej emerytury, zaś opłaty za lokal obejmują zaliczki oraz roczne rozliczenia. Do skargi skarżąca załączyła też dokumenty dotyczące przyznawanych jej dodatków oraz jej stanu zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do podnoszonej w skardze okoliczności przyznania dodatku w wysokości niższej niż przyznawany we wcześniejszym okresie, organ podał z kolei, że nie ma ona w niniejszej sprawie znaczenia, albowiem przyjęte do obliczenia dodatku dane, mające wpływ na wysokość dodatku mieszkaniowego, dotyczą zupełnie innego okresu niż poprzednio przyjęty. Doliczenie zaś do dochodu, uwzględnianego przy obliczaniu dodatku, także dodatku pielęgnacyjnego i jednoczesne przyjęcie, że nie podlega on odliczeniu, jak wskazał organ, znajduje potwierdzenie w wyroku TK z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. akt K 16/03.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje przy tym rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w granicach sprawy w której skarga została wniesiona.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w sprawie o przyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami postępowania przed organami administracji publicznej w indywidualnych sprawach, znajdujących wyraz w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej K.p.a. Przede wszystkim zaś wyjaśniono wszystkie istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności, a ich ocena dokonana została na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, przez właściwy organ w granicach jego ustawowego upoważnienia. Niemniej jednak, rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odwoławcza nie odpowiada przepisom prawa z uwagi na naruszenie prawa materialnego. Z tego też względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzeczono o jej uchyleniu.

W zakresie dokonanej oceny, w pierwszej kolejności dostrzec trzeba, że materialną podstawę prawną przyznania dodatku mieszkaniowego stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.)- zwanej dalej ustawą, która w myśl jej art. 1 reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy prawidłowo zatem przyjął jako jego podstawę prawną przepisy powołanej ustawy. Ponadto, odnosząc się do ustaleń postępowania wyjaśniającego przeprowadzanego przed organem pierwszej instancji, prawidłowo dokonując oceny okoliczności faktycznych istotnych dla przedmiotowego rozstrzygnięcia: wziął pod uwagę powierzchnię lokalu mieszkalnego stanowiącego własność skarżącej, mając na uwadze określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wartość powierzchni normatywnej lokalu, uwzględnił dochody skarżącej z okresu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku, wydatki na lokal mieszkalny z miesiąca, w którym wniosek został złożony - obliczone w myśl zasady zawartej w art. 6 ust. 6 ustawy, wysokość emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku oraz stosownie do wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 9 ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r . w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) - wartość jednej kilowatogodziny energii elektrycznej stanowiącej podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału oraz procentowo określony udział własny w dochodach gospodarstwa domowego, który powinien ponieść wnioskodawca ubiegający się o dodatek mieszkaniowy. Wbrew zarzutom strony skarżącej słusznie też nie uznał za okoliczność mającą wpływ na rozstrzygnięcie faktu, że zajmowany przez stronę lokal posiada niski standard, faktyczne koszty jego utrzymania są wysokie oraz że we wcześniejszych okresach dodatek mieszkaniowy przyznawany był skarżącej w wyższej wysokości. Dla określenia prawa do dodatku mieszkaniowego oraz jego wysokości okoliczności te nie mają bowiem znaczenia.

Odnosząc się do przesłanek przyznania przedmiotowego dodatku mieszkaniowego zauważyć przyjdzie, iż w myśl art. 3 ust.1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy tj. zgodnie z pkt 3, także osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust.8 ustawy. Powołany przepis art. 6 ust. 8 stanowi natomiast, że jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o więcej niż 30 % lub o więcej niż 50 % jeżeli udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Jego wysokość obliczana jest z kolei według zasad wynikających z art. 6 ustawy przy uwzględnieniu regulacji rozporządzenia. W przypadku osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy - a z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie — do wydatków przyjmowanych do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się przy tym, po myśli art. 6 ust. 6 ustawy: wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy oraz opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.

Mając na uwadze powyższe, skoro zatem, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżąca złożyła stosowny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, dołączając do niego wymaganą deklarację o dochodach oraz inne niezbędne dokumenty uznać należało, iż stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy organ prawidłowo rozstrzygnął o prawie skarżącej do dodatku mieszkaniowego, stosując wskazane regulacje. Jednocześnie jednak w ocenie Sądu podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie organ odwoławczy naruszył art. 3 ust. 3 ustawy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wbrew ocenie organu, w świetle tego przepisu za nieprawidłowe uznać bowiem należy wliczenie do średniego miesięcznego dochodu, stanowiącego podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego, kwoty dodatku pielęgnacyjnego przysługującego do emerytury lub renty i wypłacanego przez organ rentowy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

Jak stanowi art. 3 ust. 3 ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Jednocześnie też, do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie emerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r. Stosownie też do powołanej regulacji, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, że zasiłek pielęgnacyjny o jakim mowa w art. 3 ust. 3 ustawy (niepodlegający wliczeniu do dochodu) obejmuje zarówno "zasiłek pielęgnacyjny" wypłacany w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), jak i "dodatek pielęgnacyjny" o którym mowa w art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Takie rozumienie powołanego przepisu wynika z wykładni celowościowej i systemowej art. 3 ust. 3 ustawy dokonanej na gruncie orzecznictwa. Zarówno cel jak i funkcje obydwu tych świadczeń są bowiem identyczne. Z tego też względu zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny, przy obliczaniu dochodu dla potrzeb postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego winny być traktowane identycznie i winny podlegać odliczeniu od dochodu. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem, że równoważność wskazanych świadczeń, potwierdza przepis art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który pozbawia zasiłku pielęgnacyjnego osobę uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego. Jeśli zaś na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek i dodatek zostały zrównane, to dokonując wykładni systemowej przyjąć należy, że winny one być jednakowo traktowane także na gruncie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nie można przy tym uznać, że na możliwość odliczenia kwot tych świadczeń od dochodu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy ma wpływ kwestia zróżnicowania sposobu finansowania, podstaw prawnych czy też nazewnictwa. Decydującym elementem przy dokonywaniu oceny w tym zakresie winien wszak być cel jakiemu służą obydwa świadczenia. Mając charakter pieniężny nie służą one natomiast "wzbogaceniu" uprawnionych, lecz są przeznaczone na pokrywanie przez osoby otrzymujące te świadczenia, wydatków wynikających z niepełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej do samodzielnej egzystencji (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 744/06, System Informacji Prawnej LEX nr 320111; wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1277/07 niepublikowany).

W ocenie Sądu, przyjętej wykładni pojęcia "zasiłku pielęgnacyjnego", nie przeczy przy tym powołany w zaskarżonej decyzji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. akt K 16/03, stwierdzający zgodność art. 3 ust. 3 ustawy z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Jak słusznie podkreślono w orzecznictwie, stwierdzenie w wyroku tym konstytucyjności przepisu art. 3 ust. 3 ustawy nie wyłącza możliwości stosowania wykładni celowościowej i systemowej dla ustalenia prawidłowego rozumienia regulacji prawnej (por. powołane wcześniej wyroki). Ponadto podejmując powołane rozstrzygnięcie Trybunał stwierdził, że choć regulacja ta pozostaje konstytucyjna może budzić pewne wątpliwości. Ewentualna zaś "luka" w prawie polegającą na niezamieszczeniu w art. 3 ust. 3 dodatku pielęgnacyjnego jako świadczenia uprzywilejowanego, nie może być przez niego uzupełniona. Pełni on bowiem rolę "negatywnego prawodawcy" i zasadniczo ogranicza się do derogowania unormowań już obowiązujących. Zauważając w kwestionowanej regulacji pewną niekonsekwencję Trybunał Konstytucyjny stwierdził też, że wątpliwości co do art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych winny być dla ustawodawcy sygnałem do rozważenia zmiany tego przepisu. Jego ingerencja może natomiast mieć miejsce w przypadku, gdy ustawodawca naruszy określoną zasadę lub wartość konstytucyjną. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w żadnym zaś wypadku nie zastępuje i nie może zastępować ustawodawcy pozytywnego, co wynika z zasady podziału władz.

Mając na uwadze stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie przepisu art. 3 ust. 3 ustawy dostrzec zatem trzeba, iż miało ono istotny wpływ na ustalenie wysokości przysługującego skarżącej dodatku mieszkaniowego. Kwota tego dodatku wyliczona bowiem została z uwzględnieniem nieprawidłowo ustalonego dochodu. Tym samym zaś zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie w jakim określa wysokość dodatku narusza przepis art. 6 ust. 9 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stosownie do zasady wynikającej z art. 6 ust. 9 ustawy, wysokość przysługującego skarżącej dodatku mieszkaniowego winna bowiem stanowić różnicę między wydatkami ponoszonymi za lokal, a kwotą stanowiącą 15 % prawidłowo wyliczonych dochodów gospodarstwa domowego. Konsekwencją natomiast nieprawidłowego wyliczenia dochodu było przyjęcie, przy dokonywaniu wyliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego, nieprawidłowej kwoty mającej stanowi 15 % dochodu.

Reasumując, skoro wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego i dokonał ustaleń, jakkolwiek w części błędnych, na podstawie kompletnego materiału dowodowego, zebranego w prawidłowo przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wyjaśniającym uznać należało, że w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie. Wobec jednak naruszenia przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Wskazania co do dalszego postępowania przed organem odwoławczym wynikają z powyższych rozważań i sprowadzają się do tego, że rozstrzygając ponownie o przyznaniu skarżącej dodatku mieszkaniowego oraz ustalając jego wysokość, organ nie wliczy do dochodu stanowiącego podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego, kwoty przysługującego stronie dodatku pielęgnacyjnego.