Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1103/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.12 par. 6 pkt 2,  art. 79 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 233, art, 120
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Grzegorz Granieczny, Beata Kozicka (spr.), Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] określającą Spółce A S. A. w W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł, w tym: od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za okres od I do XII 2004 r. w wysokości [...] zł, od budowli za okres od I do XII 2004 r. w wysokości [...] zł oraz od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za okres od I do XII 2004 r. w kwocie [...] zł i umorzyło postępowanie w sprawie.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2009 r. (data pisma) Spółka A wystąpiła do Prezydenta Miasta S. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. Wraz z wnioskiem Spółka złożyła deklarację korygującą. Uzasadniając wniosek podniosła, że wyłączeniu z podstawy opodatkowania podlegają powierzchnie gruntów zajęte pod drogi wewnętrzne, jak również wartość budowli stanowiących drogi wewnętrzne i oświetlenie dróg wewnętrznych, stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w roku 2004. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, nie podlegały opodatkowaniu pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi, związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zdaniem Spółki, na mocy tego przepisu wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości podlegała każda droga, nawet nie mająca charakteru publicznego.

Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2004. Postępowanie to zakończono decyzją z dnia [...], którą określono wysokość zobowiązania w kwocie wynikającej z treści deklaracji złożonej w dniu 15 stycznia 2004r.

W toku postępowania Spółka wezwana została do przedstawienia dokumentacji dotyczącej m. in. pozwolenia na budowę lub przyjęcia zgłoszenia na drogi wewnętrzne, służące do wewnętrznej komunikacji wraz z projektem oraz do złożenia oświadczenia, iż na wyłączonych z opodatkowania gruntach znajdowały się pasy drogowe wraz z drogami w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). Odpowiadając na wezwanie pełnomocnik Spółki wskazał, że nie posiada ona pozwolenia na budowę ani przyjęcia zgłoszenia na drogi wewnętrzne oraz projektu drogi, a jedynie dokumenty dotyczące budowy hali A, gdyż budowa tychże dróg realizowana była w ramach jednej inwestycji, jaką stanowiła budowa hali.

Określając Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2004 r. organ podatkowy pierwszej instancji zaznaczył w pierwszej kolejności, iż stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w roku 2004, nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zdaniem organu, przepis powyższy nie może być jednak interpretowany w ten sposób, że każda droga (pas drogi) w pojęciu potocznym może korzystać ze zwolnienia podatkowego.

Organ podatkowy pierwszej instancji nawiązał do art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, zawierających definicje "pasa drogowego" i "drogi". Z kolei treść art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. została wprowadzona na mocy art. 2 w zw. z art. 13 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 z późn. zm.). W noweli tej ustawodawca zdefiniował równocześnie pojęcia "drogi" oraz "pasa drogowego". Organ wskazał, iż zgodnie z art. 4 ustawy o drogach publicznych "pas drogowy" to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei "droga" to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami i instalacjami, stanowiąca całość techniczno – użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Oznacza to, iż droga musi być budowlą, zaś pas drogowy jest gruntem, na którym budowla ta jest zlokalizowana. Jeżeli zatem grunty nie zostały sklasyfikowane w stosownej ewidencji symbolem "dr", to nie może być mowy aby zlokalizowane były na nich drogi wewnętrzne, podlegające wyłączeniu od opodatkowania.

Organ podatkowy pierwszej instancji podniósł następnie, iż w rozpoznawanej sprawie grunty zajęte przez Spółkę są oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako "Bi", co oznacza "budynki biurowe i inne budynki niemieszkalne". Z analizy dokumentów wynika nadto, iż wyłączone przez Spółkę grunty i budowle stanowią drogi dojazdowe do budynku hali oraz pomiędzy miejscami parkingowymi, a więc służące głównie do obsługi prowadzonej działalności handlowej.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane, zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie są zatem uprawnione do przyjęcia innej podstawy przy wyliczaniu podatku, niż dane, wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że nie występują w niniejszej sprawie przesłanki do wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budowli, wskazanych w korekcie deklaracji.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta S., pełnomocnik Spółki zażądał jej uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta S. i umorzyło postępowanie w sprawie.

Kolegium zaakcentowało fakt, że sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2004 r., w związku z czym w dniu 31 grudnia 2009 r. Spółce wygasło prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za ten rok. W tym dniu bowiem zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, co wynika z treści art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."). Przepis ten stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W tej sytuacji – mając na względzie treść art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, że "Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego " – uznano, że w rozpatrywanej sprawie Spółce prawo to wygasło.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że postępowanie podatkowe o stwierdzenie nadpłaty jest postępowaniem wszczynanym na żądanie strony. Stąd też w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Nie ma zatem znaczenia data sporządzenia pisma (30 grudnia 2009 r.) i jego wysłania (31 grudnia 2009 r.), ale data jego wpływu do organu podatkowego (4 stycznia 2010 r.). Biorąc zatem pod uwagę fakt, że podatnikowi wygasło prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta S. na tym etapie winien był zakończyć postępowanie. Termin przedawnienia biegnie tylko raz i liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a więc w dniu 31 grudnia 2009 r. i do tej daty podatnik miał prawo złożyć w organie podatkowym swój wniosek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Spółki zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 12 § 6 pkt 2 w związku z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego SKO wydało decyzję sprzeczną z obowiązującym prawem. Pełnomocnik zarzucił organowi również błędną wykładnię art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej polegającą na przyjęciu, iż sformułowanie "złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty" oznacza doręczenie wniosku do organu podatkowego. Ponadto, w skardze zawarto zarzut naruszenia art. 233 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez umorzenie postępowania w sprawie mimo braku podstawy prawnej w zaistniałej sytuacji oraz art. 120 Ordynacji podatkowej – poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisu nie mającego zastosowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zaznaczył, że stosownie do art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (czyli – zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej – po upływie 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin zapłaty podatku). Na mocy art. 12 § 4 Ordynacji podatkowej, terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było – w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień. W myśl zaś § 6 pkt 2 cytowanego powyżej przepisu, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Pełnomocnik zaznaczył, że zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego Wydawnictwa PWN, przez termin rozumie się "czas przeznaczony na wykonanie jakiegoś zadania". Zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Niewątpliwie przepis art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej określa czas przeznaczony na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a więc wskazuje termin na dokonanie tej czynności (w przypadku Spółki termin ten upłynął 31 grudnia 2009 r.).

W świetle powyższych rozważań nie ulega zdaniem strony skarżącej wątpliwości, że omawiany przepis art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie również dla zachowania terminu do wniesienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Treść omawianego przepisu ma charakter generalny i odnosi się do wszystkich terminów określonych w przepisach podatkowych, zarówno dotyczących prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Również umiejscowienie wspomnianej regulacji w Dziale I Ordynacji podatkowej "Przepisy ogólne" potwierdza, że regulacja ta powinna być stosowana w każdym wypadku, gdy prawo lub obowiązek dokonania danej czynności przez podatnika ograniczone jest określonym terminem.

Pełnomocnik strony zaznaczył, że w przypadku Spółki art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej miał zastosowanie. Ponieważ termin płatności podatku od nieruchomości za 2004 r. upłynął w roku 2004, to zgodnie z art. 12 § 4 Ordynacji podatkowej ostatnim dniem, w którym podatnik mógł złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty, był 31 grudnia 2009 r. Biorąc pod uwagę dyspozycję przepisu art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, iż do zachowania terminu określonego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej wystarcza nadanie pisma (wniosku o stwierdzenie nadpłaty) w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w tym dniu. Ponieważ Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 31 grudnia 2009 r., termin na złożenie wniosku został przez Spółkę dochowany i Spółka prawidłowo skorzystała z prawa określonego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej.

Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że termin "złożenie" jest powszechnie stosowany w prawie podatkowym. Przykładowo, art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na podatników obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości w terminie do 15 stycznia każdego roku podatkowego. Nie ulega wątpliwości, że termin ten (jako że odnosi się do działania podatnika) jest dochowany także wówczas, gdy przed jego upływem deklaracja zostanie nadana w placówce pocztowej operatora publicznego. Przykład ten stanowi kolejne potwierdzenie faktu, że dla zachowania terminu na złożenie pisma lub deklaracji do organu podatkowego nie jest konieczne, aby w tym terminie pismo lub deklaracja zostały doręczone do organu.

Ponadto pełnomocnik zwrócił uwagę, że czym innym jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a czym innym – wszczęcie przez organ postępowania podatkowego. Analizowany art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej określa termin odnoszący się wyłącznie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przez podatnika, nie przesądza natomiast, w jakim terminie może być wszczęte postępowanie podatkowe przez organ podatkowy. To, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta S. w styczniu 2010 r. nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia, czy zachowany został termin określony w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. Termin ten nie odnosi się do daty wszczęcia postępowania, lecz do daty złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Utożsamianie terminu wniesienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z terminem wszczęcia postępowania przez organ jest nieuzasadnione również z tego względu, że złożenie wniosku o nadpłatę wcale nie musi wiązać się z koniecznością wszczęcia postępowania podatkowego przez organ. Jak bowiem wynika z art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej, jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. Oznacza to, że nie wszczyna również postępowania podatkowego.

W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik Spółki podniósł, że naruszenie przepisów prawa materialnego skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 233 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 208 § 1 cytowanej ostatnio ustawy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W ocenie Spółki, postępowanie podatkowe w sprawie stwierdzenia nadpłaty za 2004 r. nie stało się bezprzedmiotowe.

Przesłanką zastosowania art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej nie mogło być niezłożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty po terminie, gdyż termin ten został przez Spółkę dochowany.

Powodem umorzenia postępowania podatkowego nie mógł być również fakt przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r., gdyż zobowiązanie to wygasło uprzednio przez zapłatę (Spółka zapłaciła w całości kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r.). Stanowisko, że zobowiązanie podatkowe może wygasnąć tylko i wyłącznie jeden raz prezentowane jest powszechnie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Co więcej, z przytoczonych przepisów Ordynacji podatkowej oraz z analizy orzecznictwa wynika jednoznacznie, że nawet jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło przez zapłatę, to organ podatkowy ma obowiązek prowadzić postępowanie w sprawie nadpłaty i może obniżyć jego wysokość również po upływie terminu przewidzianego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli po upływie przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni argumentację, zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), uchyla orzeczenie w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi ustalenie, czy wniosek Spółki dotyczący stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. złożony został przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2004 r. (jak twierdzi strona skarżąca) czy też po upływie tego terminu, co skutkować winno uznaniem, iż Spółce wygasło prawo do złożenia takiego wniosku (jak tego chce organ odwoławczy).

Na wstępie rozważań nad zasadnością wydanej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego przytoczyć należy treść przepisów prawnych, mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sporu, jaki zarysował się pomiędzy Spółką a organem odwoławczym.

Zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane:

1) składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;

2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia;

3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.

Z kolei, zgodnie z art. 11 Ordynacji podatkowej, rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że ustawa podatkowa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie natomiast z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z kolei art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dotyczący obliczania terminów w postępowaniu podatkowym) stanowi, że termin zostaje zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo w polskim urzędzie konsularnym.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy przyjął, że postępowanie podatkowe o stwierdzenie nadpłaty jest postępowaniem wszczynanym na żądanie strony. Stąd też zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Organ stwierdził jednocześnie, że nie ma w tym przypadku znaczenia data sporządzenia pisma – wniosku o stwierdzenie nadpłaty (30 grudnia 2009 r.) ani jego wysłania (tj. 31 grudnia 2009 r.), ale data jego wpływu do organu podatkowego (co nastąpiło w dniu 4 stycznia 2010 r.).

Ze stanowiskiem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić. Organ błędnie utożsamia bowiem datę złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z momentem wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty (art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej – tj. dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu).

Należy w tym miejscu zaakcentować, iż słusznie podnosi w skardze pełnomocnik strony skarżącej, że zastosowanie w niniejszej sprawie miał art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, nadanie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego pisma (w tym wniosku o stwierdzenie nadpłaty) przed upływem terminu skutkuje uznaniem terminu za zachowany.

W rozpatrywanej sprawie Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004 r. w placówce pocztowej w dniu 31 grudnia 2009 r., a zatem w ostatnim dniu, w którym zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej mogła to uczynić. Zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku od nieruchomości za 2004 r. przedawniało się bowiem z upływem 5 lat, licząc od końca roku 2004 (w tym bowiem roku upłynął termin płatności tego podatku), a zatem po dniu 31 grudnia 2009 r. Fakt, iż żądanie stwierdzenia nadpłaty doręczone zostało organowi podatkowemu dopiero w dniu 4 stycznia 2010 r. (data prezentaty), a zatem po upływie terminu, przewidzianego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, nie może skutkować uznaniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty za spóźniony. Należy wskazać, iż data wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, rozumiana zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej jako data otrzymania przez organ stosownego wniosku, nie jest równoznaczna z datą złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, przerywającą bieg przedawnienia. W przypadku nadania wniosku zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. w placówce pocztowej operatora publicznego, datą wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest data stempla pocztowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1345/10, opubl. w bazie LEX pod nr 607212).

Słusznie podniósł również w skardze pełnomocnik strony skarżącej, iż naruszenie przez organ art. 12 § 6 pkt 2 w związku z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 233 oraz art. 208 tej ustawy. Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Natomiast art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej stanowi z kolei, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części – i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w sprawie.

W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku w terminie (przed przedawnieniem zobowiązania podatkowego), postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Błędnie zastosowany został zatem art. 208 Ordynacji podatkowej. Jedynie na marginesie dodać należy, iż z brzmienia tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, iż ma on zastosowanie w sytuacji kiedy "postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe". Chodzi tu zatem m.in. o sytuację, w której w chwili wszczęcia postępowania nie było żadnych przeszkód aby postępowanie prowadzić, a dopiero w czasie jego trwania zaistniały okoliczności, które spowodowały jego bezprzedmiotowość.

Jednocześnie, w tym miejscu podkreślenia wymaga, iż organ II instancji odniósł się do wniosku o stwierdzenie nadpłaty pomimo, iż decyzja organu I instancji nie zawierała w tym przedmiocie rozstrzygnięcia.

Organ naruszył również art. 233 Ordynacji podatkowej, poprzez umorzenie postępowania w sprawie pomimo braku podstawy do takiego rozstrzygnięcia.

Nadto zważyć należy, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie odnosi się do wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zaś rozstrzygnięta tą decyzją sprawa obejmowała wyłącznie określenie zobowiązania podatkowego. Tego typu uzasadnienie w oczywisty sposób miałoby wpływ na postępowanie organu I instancji w sprawie stwierdzenia nadpłaty, które w istocie nie zostało zakończone. Konkludując wskazać należy, iż wywody te stały się niezbędne zarówno z uwagi na stwierdzenia organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i treść skargi. Uzasadnienie organu II instancji w zakresie nadpłaty było bezprzedmiotowe albowiem wydana przez organ pierwszej instancji decyzja nie rozstrzygała wniosku strony lecz określała zobowiązanie podatkowe za dany rok podatkowy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na względzie wyżej wskazaną argumentację, organ odwoławczy powinien dokonać właściwej interpretacji przepisów, majach zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności zaś art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 12 § 6 pkt 2 tej ustawy, a tym samym właściwej oceny stanu faktycznego.

Mając na uwadze stwierdzone uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy P.p.s.a., w punkcie pierwszym wyroku uchylił zaskarżoną decyzję.

W punkcie drugim wyroku Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. koszty postępowania sądowego w kwocie [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, obejmujące uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł, oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł i opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie [...] zł. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 4 i art. 209 P.p.s.a. oraz w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2003 r., Nr 212, poz. 2075 z późn. zm.).

Z uwagi na charakter sprawy, Sąd pominął natomiast orzeczenie o wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 152 P.p.s.a.).