Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 191/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: § 44 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 12 i § 13
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: § 12, § 28, § 235 ust. 2 i 3, § 271 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi H. B. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r.nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 191/16

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi H. B. i M. B. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...], uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] i nakazująca K. K. wykonanie określonych robót budowlanych. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach:

w związku z interwencją M. B. z dnia [...] października 2008 r. domagającego się zbadania legalności rozbudowy budynku gospodarczego na sąsiedniej działce nr 3533 w N., PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie.

W jego toku ustalił, że decyzją z dnia [...] listopada 1991 r. ([...]) Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] udzielił L. Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego na działkach nr ewid. 3533

i 3534 położonych w N. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]). Decyzja ta została w trybie nadzwyczajnym wyeliminowania z obrotu prawnego na mocy ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. ([...]), utrzymującej w mocy decyzję WINB z dnia [...] czerwca 2013 r. ([...]) o stwierdzeniu nieważności opisanej powyżej decyzji Kierownika UR w [...]. WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r. VII SA/Wa 148/14 oddalił skargę L. Ł. na decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2013 r.

Kolejną wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Nr [...], PINB w [...] nakazał K. K. /od 16 marca 2009 r. właścicielce działek nr 3533 i 3534/ wykonanie w granicy z działką nr 3531/1 stanowiącej własność H. i M. B. ściany gr. min. 25 cm z materiału niepalnego w budynku gospodarczym zlokalizowanym na działkach nr 3533 i 3534, która będzie spełniać rolę ściany przeciwpożarowej.

Na skutek odwołania H. i M. B., decyzją z dnia [...] października 2014 r. ([...]) WINB uchylił w całości decyzję PINB.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB decyzją z dnia [...] lipca 2015 r.

Nr [...], działając na podstawie art. 40 w zw. z art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38 poz. 229 ze zm., dalej: u.P.b. z 1974 r.) i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: u.P.b. z 1994 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2013 r., poz. 267 ze zm.) nakazał K. K. - celem doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami - wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu ściany gr. min. 25 cm z materiału niepalnego w granicy

z działką nr ewid. 3531/1 na całej długości budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach nr ewid. 3533 i 3534, która będzie spełniać rolę ściany przeciwpożarowej, w terminie 5 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ podał, że budowa budynku gospodarczego miała miejsce

w 1991 r. jako samowola budowlana i podlega przepisom u.P.b. z 1974 r. Organ wykluczył istnienie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wyjaśniając, że § 4

pkt 16 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2015 r.

w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p.n. "Centrum w N." etap I przewiduje budowę budynków gospodarczych na terenie oznaczonym symbolem MN-U.14, w którym położone są działki nr 3533 i 3534. Przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym a jego użytkowanie nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Organ jednakże uznał, że niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia następuje zawsze, gdy naruszone zostaną przepisy techniczno – budowlane.

W niniejszej sprawie naruszony został § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

W tych okolicznościach koniecznym stało się zobowiązanie do wykonania robót wymienionych w sentencji decyzji, celem doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem.

Odwołanie od decyzji PINB złożyli H. B. i M. B. – reprezentowani przez pełnomocnika (adwokata) wnosząc o jej uchylenie i nakazanie rozbiórki budynku postawionego bez pozwolenia na budowę, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzucili niewłaściwe zastosowanie przepisów u.P.b. z 1974 r. poprzez uznanie, że przedmiotowy budynek spełnia przesłanki określone w art. 37 tej ustawy i możliwa jest jego legalizacja. W ich ocenie legalizacja samowoli budowlanej doprowadzi do niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych ich działki.

Odwołujący zarzucili także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez dowolną i niedopuszczalną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz faktów stwierdzonych prawomocnymi wyrokami wydanymi

w sprawie przez sąd administracyjny. Podali, że sporny budynek gospodarczy wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r.

w odległości 0,77 m od istniejącego ogrodzenia międzysąsiedzkiego i nie spełnia wymagań nałożonych przez prawo. Budynek stanowi oczywiste pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Odwołujący podali, że w wyniku samowoli budowlanej uniemożliwiono im zabudowę działki, czym ograniczono ich prawo własności.

Po rozpatrzeniu odwołania powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 40 u.P.b.

z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 u.P.b. z 1994 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazał K. K., w terminie do [...] maja 2016 r., wysunąć ścianę budynku gospodarczego usytuowanego na działkach nr 3533 i 3534 od strony działki

nr 3531/1 na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku na całej wysokości ściany zewnętrznej lub zastosować pionowy pas z materiału niepalnego

o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej EI60 oraz wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokości co najmniej 0,3 m lub zastosować pas

z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej EI60 równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem, które na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia (pkt 1 decyzji); zmienić kierunek spadku daszku krytego płytami z żywicy epoksydowej, usytuowanego od strony północnej ww. budynku gospodarczego, aby umożliwić odprowadzenie wód opadowych z daszku na teren własnej działki nieutwardzonej (pkt 2 decyzji).

Organ odwoławczy podał, że sporny budynek gospodarczy usytuowany jest

w odległości 0,77 m od istniejącego ogrodzenia międzysąsiedzkiego i wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r. Wskazał także, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie znajdują przepisy u.P.b. z 1974 r. Zalegająca w aktach inwentaryzacja budynku gospodarczego świadczy, że posiada on fundamenty, jest trwale związany

z gruntem i w rozumieniu u.P.b. z 1974 r. stanowi obiekt budowlany, wymagający zgodnie z art. 28 ust. 1 pozwolenia na budowę. Organ powołując się na uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r. II OSP 2/13 podał, że w postępowaniu w sprawie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy, tj. przeznaczenie terenu

w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od daty powstania obiektu.

Organ wyjaśnił, że z dokonanej analizy przeznaczenia terenu na którym powstał obiekt wynika, że plan zagospodarowania przestrzennego z 1981 r. (Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla Śródmieście Miasta N. – zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 1982 r. Nr [...]), obowiązującego w dacie realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego, nie zawierał zapisu odnośnie sytuowania budynków gospodarczych. Kolejny plan z 1991 r. (Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla "[...]" w N. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] września 1991 r.), obowiązujący w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, dopuszczał zabudowę gospodarczą. Także obecnie obowiązujący Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego pn. "Centrum w N." etap I zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...] marca 2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] kwietnia 2015 r.) dopuszcza lokalizację budynku gospodarczego. W tej sytuacji nie zachodzą warunki do nakazania przymusowej rozbiórki budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 u.P.b. z 1974 r. Budynek ten wykonany został, jak wynika z przedłożonej inwentaryzacji, zgodnie z wymogami sztuki budowlanej i może być dopuszczony do użytkowania przez inwestora. Usytuowany jest w odległości 0,77 m od granicy z sąsiednią działką nr 3531/1, jednakże jak zaznaczył organ odwoławczy, z samego usytuowania obiektu

z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących zachowania wymaganych odległości nie można wywodzić konieczności nakazu rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.P.b. z 1974 r. Niewystarczającym jest zwykłe pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, konieczne jest zaistnienie pogorszenia warunków w stopniu niedopuszczalnym. Wg WINB, akta sprawy jak

i inwentaryzacja nie wskazują, by obiekt stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź powodował niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych, stąd brak podstaw do wydania nakazu rozbiórki.

Powołując się na art. 40 u.P.b. z 1974 r. organ wskazał na możliwość wydania decyzji nakazującej dokonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Usytuowanie ściany bez otworów w odległości 0,77 m od granicy z działką nr 3531/1 narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia

12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), dlatego też niezbędnym jest wykonanie robót budowalnych – ściany oddzielenia przeciwpożarowego, stosownie do § 271 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia. Wykonanie tej ściany wyeliminuje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych tej działki

i uwzględni uzasadniony interes osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 u.P.b. z 1994 r. Sposób wykonania tej ściany znajduje oparcie w § 235 ust. 2 i 3 rozporządzenia, natomiast wykonanie daszku nastąpi z uwzględnieniem zapisów

art. 5 ust. 1 pkt 2b u.P.b. z 1994 r. oraz § 315, 319 i 28 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Jak wyjaśnił WINB, pozostawienie budynku inwestora w stanie jaki istnieje aktualnie spowodowałoby znaczne ograniczenie możliwości zabudowy działki sąsiedniej. Natomiast wykonanie dodatkowej ściany oddzielenia pożarowego

w granicy z działką nr 3551/1 - tak jak nakazał organ I instancji - nie znajduje zdaniem organu odwoławczego uzasadnienia w sytuacji, gdy istniejącą ścianę pełną budynku gospodarczego przy wykonaniu nakazanych w sentencji czynności można doprowadzić do stanu, w którym pełnić będzie ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.

Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodzili się H. B. i M. B. – reprezentowani przez adwokata - wnosząc skargę do WSA w Rzeszowie. Zarzucili w niej, że decyzja organu odwoławczego narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez dowolne i wybiórcze uwzględnienie materiału dowodowego i wydanie decyzji bez wszechstronnego rozważenia i wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Nadto decyzja ta narusza art. 40 ustawy P.b. z 1974 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i nakazanie wykonania zmian i przeróbek budynku gospodarczego w sytuacji, gdy organ winien zastosować art. 37 ustawy i nakazać jego rozbiórkę. W ocenie skarżących kwestionowana decyzja narusza także art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 u.P.b. z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie i nienakazanie rozbiórki obiektu w sytuacji, gdy istniejący nielegalnie budynek gospodarczy posadowiony w odległości 0,77 m od granicy z ich działką poważnie ogranicza możliwość jej zabudowy.

Z powyższych względów skarżący zawnioskowali o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy WINB celem ponownego rozpatrzenia sprawy

i rozważenia nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu, a także zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, stąd skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest reformatoryjna decyzja organu nadzoru budowlanego drugiej instancji, nakazująca wykonanie właścicielce działek nr 3533

i 3534 określonych w niej czynności w celu doprowadzenia posadowionego na nich budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami.

W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego

w sprawie i jego przyporządkowanie do właściwych norm prawnych,

a w konsekwencji nałożenie na osobę zobowiązaną adekwatnych do okoliczności obowiązków.

W świetle zebranego materiału dowodowego nie ulega najmniejszych wątpliwości (i nie jest przez strony kwestionowane), że przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 12,25 x 4,29 m (usytuowany dłuższym bokiem w odległości 0,77 m od granicy z działką nr 3531/1) wzniesiony został przez L. Ł. w ramach tzw. samowoli budowlanej, do której doszło pod rządami u.P.b. z 1974 r. Wg znajdujących się w aktach sprawy pism Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. i [...] marca 2013 r., w rejestrze pozwoleń na budowę figuruje wydane dla L. Ł. przez Kierownika UR w [...] pozwolenie Nr [...] dot. budynku gospodarczego, niemniej nie odnaleziono akt tej sprawy. W trakcie przeprowadzonej [...] maja 2013 r. przez WINB rozprawy administracyjnej pracownik Starostwa Powiatowego w [...] przedłożył jednak odnalezioną część dokumentacji, w tym: protokół oględzin z dnia [...] września 1991 r. potwierdzający wykonanie przez L. Ł. bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o wymiarach 11,10 x 4,30 w odległości 0,85 m od granicy działki oraz decyzję kierownika UR w [...] z dnia [...] października 1991 r. Nr [...] nakazującą mu wykonanie inwentaryzacji budynku i działki oraz przedłożenie dokumentacji technicznej budynku. W wyniku wykonania tego obowiązku, decyzją z dnia [...] listopada 1991 r. Nr [...] – wydaną na podstawie art. 42 ust. 1 u.P.b. z 1974 r. - Kierownik UR w [...] udzielił L. Ł. pozwolenia na użytkowanie wykonanego na działkach nr 3534 i 3533 budynku gospodarczego o wymiarach wg załączonej dokumentacji technicznej zinwentaryzowanego obiektu 12,0 x 4,40 m (jak już wskazano powyżej, w toku prowadzonego postępowania WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. – w następstwie wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r. VII SA/Wa 247/12 oraz decyzji GINB z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] - stwierdził nieważność tej decyzji z uwagi na brak ustaleń, czy obiekt stanowiący samowolę budowlaną nie podlega rozbiórce ze względu na wystąpienie przesłanek z art. 37 ust. 1 u.P.b. z 1974 r.).

Mimo nieznacznym rozbieżności co do wymiarów przedmiotowego budynku gospodarczego, kwalifikacji co do jego samowolnego wybudowania przez inwestora w 1991 r. (a więc w trakcie obowiązywania u.P.b. z 1974 r.) nie podważa również samowolne podwyższenie przez niego w 2008 r. od strony działki skarżących oraz od strony północnej tego budynku – do wysokości istniejących ścian – murku oporowego znajdującego się przy zejściu do piwnicy z jednoczesną likwidacją tego zejścia i części podpiwniczonej, wykonanie nad tą częścią stropodachu i jego połączenie z już istniejącym na budynku gospodarczym, a także wykonanie w podwyższonej ścianie szczytowej od strony północnej otworu o wymiarach 2,94 x 2,14 m stanowiącego wjazd do garażu; jak zostało bowiem ustalone w toku postępowania, w wyniku wykonania tych prac wymiary zewnętrzne budynku nie uległy zmianie w stosunku do pierwotnych.

Skoro zatem sporny budynek wzniesiony został bez pozwolenia przed dniem

1 stycznia 1995 r., inwestycja ta co do ewentualnego spełnienia przesłanek nakazania rozbiórki podlega ocenie według regulacji zawartych w u. P.b. z 1974 r. Na mocy bowiem art. 103 ust. 2 u.P.b. z 1994 r., jej przepisu art. 48 (nakazującego rozbiórkę przedmiotu samowoli) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (zgodnie m.in. z wyrokiem WSA w Krakowie

z dnia 13 czerwca 2011 r. II SA/Kr 360/11, zakończenie budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 103 ust. 2 u.P.b. polega na doprowadzeniu budowy do stanu, w którym – chociażby nawet częściowo – jest możliwe przystąpienie do użytkowania takiego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem; w niniejszej sprawie – mimo jej późniejszego wyeliminowania z obiegu prawnego – nastąpiło to opisaną wyżej decyzją Kierownika UR w [...] z dnia [...] listopada 1991 r. udzielającą L. Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b. z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, którego – stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej

i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) - wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Z kolei do sytuowania budynku w dacie jego budowy zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.); wg jego § 12 i 13, zasadą było sytuowanie budynków mieszkalnych i gospodarczych

o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych w odległości co najmniej 4 m od granicy działki, która mogła być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie miała otworów okiennych lub drzwiowych (przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy, odległości te mogły ulec zmniejszeniu,

z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m). W przypadku budynków gospodarczych dopuszczalne było ich sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki (ścianami bez okien i drzwi), jeżeli nie utrudniało to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie przylegały one do budynków mieszkalnych na działce sąsiedniej, a na jej teren nie były odprowadzane wody opadowe z dachu od strony granicy działki.

Abstrahując od kwestii pozwolenia na budowę, odległości te także nie zostały przez inwestora zachowane.

Wybudowanie obiektu z naruszeniem warunków technicznych obowiązujących w chwili budowy nie ma jednak decydującego znaczenia dla orzekania o jego rozbiórce. W mającej zastosowanie w niniejszej sprawie u.P.b. z 1974 r. skutki samowoli budowlanej uregulowane zostały w art. 37 i art. 40.

Zgodnie z art. 37 ust. 1, obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie

z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1) lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2).

Dopiero w przypadku stwierdzenia, że przesłanki te nie zachodzą, organ mógł prowadzić postępowanie zmierzające do legalizacji tego obiektu na podstawie art. 40 tej ustawy, zgodnie z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Norma ta ma więc zastosowanie w sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z innymi przepisami niż przepisy o planowaniu przestrzennym (np. z naruszeniem przepisów dotyczących warunków technicznych). Wynika z tego, że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 37 u.P.b. z 1974 r., a tym samym orzeczenia o rozbiórce. Nakaz ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nie jest możliwe usunięcie zagrożeń czy pogorszeń przez wprowadzenie zmian w oparciu o art. 40.

Wydanie decyzji o rozbiórce powinno mieć miejsce nie wtedy, gdy zachodzi taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność (por. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 15 maja 2014 r. VIII SA/Wa 140/14 i z dnia 12 października

2010 r. VIII SA/Wa 409/10). Niezbędne jest bowiem przede wszystkim zbadanie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy występują wskazane w powyższym przepisie przesłanki.

W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego właściwie uznały, że przedmiotowy budynek jest zgodny z założeniami planowania przestrzennego. Aktualnie teren na którym się on znajduje objęty jest Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego pn. "Centrum w N." (uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...]) i oznaczony jest symbolem MN-U.14, stanowiącym tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług. Obowiązuje sytuowanie jednego budynku mieszkalnego lub mieszkalno – usługowego oraz jednego budynku gospodarczo – garażowego lub rozdzielenie budynku garażowego i gospodarczego (§ 4 ust. 2). Budynki gospodarcze o jednej kondygnacji nadziemnej i wysokości nie większej niż 6m, ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych mogą być lokalizowane w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy tej granicy (§ 4 pkt 16 i 17).

Wg znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy dokumentacji, obowiązujący w dacie budowy budynku (od 1983 r. do 29 listopada 1991 r.) Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla "[...]" w N. (uchwała Rady Narodowej Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1982 r.), teren przedmiotowej działki (A54MN) objęty był zapisem "Adaptacja istniejącego budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego wolnostojącego, bliźniaczego oraz rzemiosła usługowego" z zakazem nowej zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej, niemniej na jego podstawie możliwa była budowa budynków pomocniczych (gospodarczych) i obiektów towarzyszących dla potrzeb prowadzonych usług a zakaz nowej zabudowy gospodarczej nie dotyczył budynków gospodarczych pomocniczych związanych z budownictwem usługowym (pismo Burmistrza Gminy i Miasta [....] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...]); taką działalność usługową wg zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] września 1991 r. inwestor budynku L. Ł. prowadził od 1979 r. (k. 140 akt administracyjnych sprawy organu I instancji). W okresie od 30 listopada 1991 r. do 31 grudnia 2003 r. obowiązywała Zmiana Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla "[...]" w N. (uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 1991 r.), wg której obszar zainwestowanej działki objęty był terenem budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego i usługowego, z dopuszczalnością lokalizacji zabudowy gospodarczej i garaży do 40 m² powierzchni użytkowej i jednej kondygnacji nadziemnej.

Powyższe ustalenia co do zgodności budynku z przepisami planistycznymi w pełni korespondują ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym

w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r. I OPS 2/13, zgodnie z którą przez przepisy

o planowaniu przestrzennym o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 u.P.b. z 1974 r.

w związku z art. 103 ust. 2 u.P.b. z 1994 r. rozumieć należy przepisy obowiązujące

w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu o nakazanie przymusowej rozbiórki należy także uwzględnić przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Decydujące znaczenie mają zatem regulacje planistyczne obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji,

a te dopuszczają realizację zabudowy gospodarczej o parametrach, które spełnia przedmiotowy budynek (wbrew zarzutowi skargi, trudno więc uznać, że wejście

w życie w toku prowadzonego postępowania uchwalonego zgodnie z obowiązującymi przepisami nowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego taką zabudowę stanowiło w okolicznościach sprawy obejście przepisów prawa budowlanego). W świetle przywołanej uchwały nie bez znaczenia pozostaje, że lokalizacja tego budynku nie narusza też przepisów obowiązujących

w tym zakresie w dacie budowy oraz późniejszych, obowiązujących przed uchwaleniem aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Sądu, przedmiotowa inwestycja nie powoduje także niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, rozumianego jako naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 u.P.b. z 1974 r.

Z dokonanych w sprawie oględzin obiektu oraz sporządzonej osobę posiadającą uprawnienia budowlane "Inwentaryzacji budynku gospodarczego" stanowiącej załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada

2011 r. o udzieleniu pozwolenia na jego użytkowanie wynika, że obiekt został wykonany zgodnie z wymogami sztuki budowlanej (późniejsze stwierdzenie nieważności tej decyzji nie przekreśla ustaleń dotyczących sposobu wykonania budynku i jego stanu technicznego).

Bez wpływu na to pozostaje sam fakt zlokalizowania przedmiotowego budynku

w odległości 0,77 m od granicy z działką nr 3531/1, a więc również z naruszeniem odległości wynikających z § 12 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. (tj. 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy). Mając na uwadze istniejący już na niej w czasie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego drewniany budynek mieszkalny

(w odległości 2,10 m od granicy), trudno z tego długoletniego sąsiedztwa wywodzić niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia albo niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, które musi być realne, a nie tylko teoretyczne. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że samo naruszenie przepisów techniczno - budowlanych, w tym dotyczących usytuowania obiektów, przesądzało

o spowodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2013 r. II SA/Rz 850/13, wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 maja 2010 r. II SA/Ke 213/10). Dotyczy to również stwierdzenia, że budynek narusza obowiązujące przepisy przeciwpożarowe (wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2012 r. II SA/Kr 1262/12 i WSA w Gdańsku

z dnia 6 grudnia 2007 r. II SA/Gd 649/07), jeżeli możliwe jest doprowadzenie budynku do obowiązujących w tym zakresie wymagań.

W tej sytuacji, wobec wykluczenia przesłanek z art. 37 ust. 1 u.P.b. z 1974 r., organy prawidłowo podjęły działania na podstawie art. 40 tej ustawy zmierzające do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odpowiada im wykonanie przez aktualnego właściciela budynku gospodarczego obowiązków wynikających

z zaskarżonej decyzji, które znajdują oparcie w regulacjach rozporządzenia z dnia

12 kwietnia 2002 r. w sprawie w technicznych (...). Doprowadzenie ściany budynku gospodarczego od strony działki nr 3531/1 do wymagań ściany oddzielenia pożarowego (§ 235 ust. 2 i 3) eliminuje związane z tym pogorszenie jej warunków użytkowych i ewentualne zagrożenie dla już istniejącego na nim drewnianego budynku mieszkalnego. Służy temu również nakaz dotyczący skierowania przez właściciela budynku gospodarczego spływu wody opadowej z części pokrycia tego budynku na teren własnej działki, a nie w kierunku działki nr 3531/1 (§ 28).

Przeprowadzone w rozpatrywanej sprawie postępowanie nie wskazuje także na zaistnienie przesłanki o której mowa w art. 37 ust. 2 u.P.b. z 1974 r., tj. na wystąpienie innych ważnych przyczyn poza wymienionymi w ust. 1 tego artykułu,

a uzasadniających rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

W szczególności za taką nie można uznać podnoszonego w toku postępowania oraz zgłoszonego w skardze zarzutu ograniczenia możliwości właścicielom działki

nr 3531/1 jej zabudowy, wynikającej z posadowienia budynku gospodarczego

w zbytnim zbliżeniu do granicy ich działki. Jak wykazano w zaskarżonej decyzji powołując się na przepis § 271 ust. 1 rozporządzenia w sprawie w technicznych (...), jest on skutecznie eliminowany poprzez wymóg doprowadzenia ściany budynku gospodarczego od strony tej działki do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego, co nie wpłynie na ewentualną przyszłą lokalizację nowego budynku w miejscu istniejącego obecnie drewnianego budynku mieszkalnego.

W tym zakresie za pozbawione uzasadnionych podstaw należy uznać twierdzenia skargi, że samowolne wybudowanie budynku gospodarczego uniemożliwiło przez czas trwania postępowania administracyjnego w sprawie jakiekolwiek działania inwestycyjne właścicielom działki nr 3531/1 oraz by te ograniczenia trwały nadal uniemożliwiając im swobodne zabudowanie nieruchomości. Tym bardziej brak jest podstaw do wywodzenia, by ewentualne przeszkody ku temu – nawet mimo zastosowania ściany oddzielenia pożarowego – uwzględniać "biorąc pod uwagę wszystkie inne występujące na działce ograniczenia". Konsekwencji z tym związanych, jeżeli taki istnieją, nie można w całości przenosić na przedmiotowy budynek gospodarczy i jego właściciela, skoro nieprawidłowości z jego strony zostają wyeliminowane poprzez nakaz wykonania określonych robót.

Jako całkowicie rozmijające się z zebranym w sprawie przez organy administracji materiałem dowodowym i nie znajdujące żadnego potwierdzenia Sąd uznał przy tym oświadczenie pełnomocnika skarżących złożone do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku (nie poparte żadnymi dokumentami), że wg informacji uzyskanych od organu architektoniczno – budowlanego (a więc de facto organu I instancji), przyszła zabudowa działki nr 3531/1 (w miejscu planowanego do rozbiórki budynku drewnianego) nie będzie możliwa z uwagi na istniejący na działce nr 3533 budynek gospodarczy.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, że zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ administracyjny w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Dokonana przez ten organ ocena zebranego materiału dowodowego nie była dowolna i znalazła pełne odzwierciedlenie w wydanej decyzji spełniającej kryteria z art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

W szczególności nie można podzielić zarzutu skargi, że "uwadze organu umknął fakt, że znaczne ograniczenie w zabudowie nie dotyczy wyłącznie kwestii przeciwpożarowych, które do tej pory nie miały żadnego znaczenia", w sytuacji gdy na działce nr 3531/1 do chwili obecnej stoi budynek drewniany, a organ koncentrując się wyłącznie na ograniczeniach w zabudowie pod kątem przepisów ppoż. całkowicie pominął przepisy dotyczące odległości między budynkami w związku

z występowaniem zacienienia. Analiza akt sprawy wskazuje, że wiodącym motywem podnoszonych w toku postępowania względem budynku gospodarczego zarzutów była jego niezgodna z przepisami lokalizacja – w zbytnim zbliżeniu do granicy działki nr 3531/1, jako ograniczająca możliwość jej zabudowy. Kwestia zacieniania była podnoszona w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r., niemniej w kontekście dodatkowych ograniczeń, jakie niezależnie od lokalizacji budynku gospodarczego (działki nr 3533 i 3534), powoduje zabudowa na działkach

nr 3534 i 3531/2. Związany z tym argument skargi w odniesieniu do budynku gospodarczego – uwzględniając jego sąsiedztwo z działką nr 3531/1 i istniejącym na niej drewnianym budynkiem mieszkalnym – biorąc przy tym pod uwagę relatywnie niską wysokość budynku gospodarczego jako obiektu jednokondygnacyjnego (nawet z przewidzianym wyprowadzeniem ściany ppoż. ponad pokrycie dachu) nie znajduje zatem uzasadnienia, jako nie spełniający przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.P.b. z 1974 r.

Podsumowując należy stwierdzić, że w realiach sprawy brak było podstaw do wydania nakazu rozbiórki, a organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że możliwe jest doprowadzenie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 40 u.P.b. z 1974 r.) oraz procesowego (K.p.a.) należało uznać za nietrafne i nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Strona skarżąca nie wykazała, że pozostawienie budynku gospodarczego na działce nr 3533 w jakikolwiek istoty sposób narusza jej prawa, powodując czy to ograniczenie możliwości zabudowy działki nr 3531/1, czy też inne niekorzystne oddziaływanie, które z uwagi na stopień ingerencji wykluczałoby możliwość doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami

i uzasadniało nakazanie jego rozbiórki.

Z podanych wyżej względów skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.