Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 387/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 marca 2013 r. Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołań Gminy [...] oraz J. K. od decyzji Starosty L. z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], orzekającej o zwrocie na rzecz J. K. projektowanej działki nr ewid. "x/1" o powierzchni 0,5137 ha, położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej część wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej uprzednio jako działki nr nr ewid. "y/3" i "y/5", wchodzącej aktualnie w obszar działki nr ewid. "x" ([...]), za jednoczesnym zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania – uchylił tę decyzję w całości i odmówił zwrotu wskazanej nieruchomości.

Powyższa decyzja Wojewody zapadła w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia 23 października 1979 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonych jako działki nr nr ewid. "y/3" i "y/5", o powierzchni 0,5300 ha, położonej w [...] przy dawnej ul. [...], stanowiących własność J. K., z przeznaczeniem pod budowę "Parku M.". Decyzję tę wydano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. J. K. wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2009 r. Wojewoda L. wyłączył Prezydenta Miasta [...] od rozpoznawania tej sprawy i w jego miejsce wyznaczył Starostę L.

W dniu 31 września 2010 r. przeprowadzone zostały oględziny terenu wywłaszczonej nieruchomości.

W dniu 27 stycznia 2012 r. organ pierwszej instancji przeprowadził w siedzibie organu rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania, w toku której strony przedstawiły swoje stanowiska w sprawie.

Decyzją z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], Starosta L. orzekł o zwrocie na rzecz J. K. projektowanej działki nr ewid. "x/1" o pow. 0,5137 ha, położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej część wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej uprzednio jako działki nr nr ewid. "y/3" i "y/5", wchodzącej aktualnie w obszar działki nr ewid. "x" ([...]). Jednocześnie organ zobowiązał J. K. do zwrotu na rzecz Gminy [...] zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 35 460,99 zł (punkt VI decyzji), rozkładając płatność tej kwoty na 36 równych miesięcznych rat (punkt VII decyzji).

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Starosta wskazał, że budowa toru rowerowego na przedmiotowym terenie nie może być uznana za realizację celu wywłaszczenia, którym była budowa Parku M. Wykonana inwestycja nie jest również zgodna z dawnym planem realizacyjnym zagospodarowania terenu, który przeznaczał tę nieruchomość pod strzelnicę łuczniczą. Nadto wskazana nieruchomość została tylko częściowo zagospodarowana przez Gminę [...] po upływie terminów określonych w art. 137 ust. 1 z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tych okolicznościach spełniona została przesłanka zwrotu nieruchomości na rzecz byłego właściciela na podstawie art. 136 i 137 powołanej ustawy.

Orzekając o odszkodowaniu na rzecz Gminy [...] od J. K. Starosta zwaloryzował określone w decyzji wywłaszczeniowej odszkodowanie i ustalił jego wysokość proporcjonalnie do zwracanej części wywłaszczonej nieruchomości. Następnie organ przyrównał tak obliczoną kwotę do 50% aktualnej wartości nieruchomości ustalonej w operacie szacunkowym z dnia 26 listopada 2011 r. sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę R. B., który wartość działki nr "x/1" (oznaczonej w dokumentacji nr "y/8") bez naniesień, to jest według stanu na dzień wywłaszczenia oszacował na kwotę 465 001,00 zł, wartość samych naniesień – na kwotę 171 731,00 zł, co dało łączną wartość (łącznie z naniesieniami według stanu na dzień wyceny) całej nieruchomości w kwocie 663 732,00 zł. Określone w powyższy sposób odszkodowanie nie zostało powiększone o wzrost wartości nieruchomości, wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, w myśl art. 140 ust. 4 wskazanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż zdaniem organu pierwszej instancji nakłady na nieruchomość w postaci toru rowerowego nie stanowiły realizacji celu wywłaszczenia.

Odwołania od tej decyzji złożyli Gmina [...] oraz J. K.

Gmina [...] zarzuciła, że wbrew twierdzeniom Starosty orzeczona do zwrotu nieruchomość została zagospodarowana w sposób zgodny z postanowieniami Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...], który w dacie wywłaszczenia tej nieruchomości przewidywał na niej m.in. obiekty sportowe. Tym samym przedmiotowa nieruchomość, na której wykonano tor rowerowy, zagospodarowana została zgodnie z celem wywłaszczenia. W ocenie Gminy terminy określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowią jedynie dopełnienie przesłanki "zbędności" na cel wywłaszczenia, co oznacza, że zgłoszone przed upływem tych terminów roszczenie nie będzie mogło zostać uwzględnione. Prawnie wadliwym było również nieuwzględnienie przez Starostę w ustalonym odszkodowaniu wzrostu wartości nieruchomości zwracanej wskutek budowy na niej toru rowerowego. Z tych względów decyzja Starosty została wydana z naruszeniem art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 i art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

J. K. zaskarżył decyzję organu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia objętego punktem VI, to jest zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. W jego ocenie wartość przedmiotowej nieruchomości uległa zmniejszeniu, wskutek działań podjętych na tej nieruchomości po jej wywłaszczeniu. Z tego powodu zaskarżona decyzja Starosty narusza art. art. 6, 7, 8, 9, 10, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 140 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewoda L. wymienioną na wstępie decyzją z dnia 13 marca 2013 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i odmówił zwrotu wskazanej nieruchomości.

W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda podkreślił, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość objęta była Miejscowym Planem Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 3 czerwca 1969 r. z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą PWRN w [...] z dnia 25 lipca 1972 r., nr [...]. Zgodnie z zapisami tego planu, przedmiotowy teren znajdował się w obszarze przeznaczonym pod camping i tereny sportowe - oznaczonym symbolem "[...]". Zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu, precyzującym ogólne ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 czerwca 1978 r., nr [...], aneksowanym decyzją z dnia 24 sierpnia 1978 r., nr [...], na obszarze wnioskowanym do zwrotu planowana była budowa strzelnicy łuczniczej. W latach 2007-2008 wywłaszczona nieruchomość objęta została realizowaną przez Gminę [...], na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestycją pod nazwą: O. S. T. przy ul. [...] - Cross Rowerowy. Wykonawcy tej inwestycji udostępniono plac budowy w dniu 30 września 2008 r., a termin rozpoczęcia prac określono na dzień 2 października 2008 r. Część wywłaszczonej nieruchomości zabudowana torem rowerowym, aktualnie stanowi przedmiot umowy dzierżawy z dnia 28 czerwca 2011 r. zawartej pomiędzy Gminą [...] a "A" w [...]. Inwestycja przedmiotowa została zrealizowana ze środków publicznych, to jest środków Gminy [...], koszt jej wykonania wyniósł 3 717 820,50 zł.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przeprowadzone w sprawie oględziny nieruchomości z udziałem uprawnionego geodety i stron postępowania wykazały, iż nieruchomość ta w znacznej części jest zagospodarowana pod tor rowerowy – cross rowerowy. Na nieruchomości usypano ziemne wzniesienia, a część gruntu utwardzono i zainstalowano słup oświetleniowy z szafką elektryczną. Od strony ul. [...] teren jest wyrównany, porośnięty trawą, a w części użytkowany jako przejazd utwardzony żwirem. Na działce znajduje się również część ogrodzenia toru rowerowego i korytka odwodnieniowe. Bezpośrednio przy ogrodzeniu usypano nasyp ziemny. Część działki od strony wschodniej pozostaje niezagospodarowana i stanowi zagłębienie terenu. Niewielka część nieruchomości pozostaje poza ogrodzeniem toru rowerowego (zachodni kraniec działki) i jest niezagospodarowana, porośnięta chwastem.

Ustalenia te, jak wskazał organ odwoławczy, niewątpliwie dowodzą tego, że podstawowa funkcja planistyczna przewidziana dla tego terenu nie uległa zmianie. Niewielka modyfikacja celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej, skonkretyzowanego następnie w decyzjach Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 czerwca 1978 r., nr [...] i z dnia 24 sierpnia 1978 r., nr [...] nie spowodowała jakościowej zmiany tego celu. Wprawdzie strzelnica łucznicza, to nie tor rowerowy, ale nie o tożsamość zagospodarowania chodzi w przypadku zwrotu, lecz o tożsamość funkcji terenu, która w rozpatrywanej sprawie została zachowania, jako tereny sportowe.

W ocenie Wojewody, podstawy do zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie daje również art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku gdy został zrealizowany cel wywłaszczenia nieruchomości, to niezależnie od terminu jego realizacji, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości, a więc również do stosowania art. 137 ust. 1. Przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Zawiera on wprawdzie określenie "pomimo", ale użyte ono zostało przez ustawodawcę wyłącznie w kontekście realizacji celu wywłaszczenia. Wynika to wprost z pkt 1 i pkt 2 ust. 1 art. 137 ustawy. W sytuacji gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, to wówczas do oceny, czy dana nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, konieczne jest zbadanie przesłanek zawartych w powyższym przepisie. Wprowadza on bowiem pewną fikcję prawną. Organ rozpoznający wniosek o zwrot nieruchomości nie ustala, czy faktycznie dana nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia, ale dokonuje ustaleń co do istnienia przesłanki uznającej nieruchomość za zbędną w rozumieniu pkt 1 bądź pkt 2 ust. 1 art. 137. Jeżeli zachodzi jedna z tych przesłanek, to następuje zwrot nieruchomości.

Oznacza to, zdaniem Wojewody, iż w przypadku realizacji celu wywłaszczenia nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od tego, kiedy ta realizacja nastąpiła. Wobec realizacji celu wywłaszczenia wygasło bowiem roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Ewentualny zwrot nieruchomości o tak wysokich nakładach jak przedmiotowy tor rowerowy, w przypadku uznania tych nakładów za zmierzające do celu wywłaszczenia, musiałby skutkować koniecznością uwzględnienia ich wartości w zwaloryzowanym odszkodowaniu, proporcjonalnie do powierzchni zwracanej nieruchomości, zaś w przypadku nieuznania wspomnianych nakładów za zmierzające do celu wywłaszczenia, prowadziłby do potrzeby rozliczenia tychże w postępowaniu sądowym na zasadach ogólnych prawa cywilnego. Nadto w związku z tym, że wspomniany tor rowerowy zrealizowany został przez Gminę [...] na kilku sąsiadujących ze sobą działkach, to ewentualny zwrot wnioskowanej przez J. K. działki pociągnąłby za sobą utratę przydatności całego obiektu. Skutki zwrotu terenu o tak wysokim zainwestowaniu byłyby bardzo poważne, co dodatkowo przemawia za niezasadnością i niecelowością zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Wadliwie również oparł się organ pierwszej instancji na operacie szacunkowym z dnia 26 listopada 2011 r., który nie zawierał należytej analizy i wyceny działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, powodujących zmniejszenie lub zwiększenie wartości zwracanej nieruchomości na podstawie art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie bowiem, w ocenie organu odwoławczego, pojęcie "działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości" różni się od pojęcia "nakładów" w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Sądu wniósł J. K., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 136 ust. 1-3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podkreślił, iż cel wywłaszczenia musi być ujmowany konkretnie, ściśle i nie może być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że w niniejszej sprawie cel określony w decyzji wywłaszczeniowej nie został zrealizowany. Inwestycja w postaci Parku M., dla której wykonania wywłaszczono przedmiotową nieruchomość, nie została nawet rozpoczęta, a istniejący obecnie tor rowerowy wybudowano po 28 latach od wydania decyzji wywłaszczeniowej, w trakcie trwania postępowania o zwrot tej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję Starosty L. z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], orzekającą o zwrocie na rzecz skarżącego projektowanej działki nr ewid. "x/1" o powierzchni 0,5137 ha, położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej część wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej uprzednio jako działki nr nr ewid. "y/3" i "y/5", wchodzącej aktualnie w obszar działki nr ewid. "x" ([...]) oraz odmówił zwrotu tej nieruchomości.

Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowił art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 ust. 1 ustawy stanowi zaś, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).

Podstawowym obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest zatem ustalenie, na jaki cel wywłaszczono nieruchomość oraz czy cel ten został zrealizowany (na całości lub części nieruchomości) w ciągu 10 lat od wywłaszczenia.

W sprawie niniejszej organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji oraz orzekając o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uchybił temu obowiązkowi, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Organ ten nie ustalił bowiem jednoznacznie celu wywłaszczenia i nie uzasadnił należycie swojego rozstrzygnięcia, naruszając tym samym art. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 136 K.p.a.

Nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została wywłaszczona w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64), "zgodnie z lokalizacją budowy <>, ustaloną przez organ do spraw planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych miasta [...]".

Organ odwoławczy w sposób dowolny przyjął, że skoro w obowiązującym w dacie wywłaszczenia Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego "[...]", przedmiotowy teren znajdował się w obszarze przeznaczonym pod camping i tereny sportowe – oznaczone symbolem "[...]", to wybudowanie toru rowerowego stanowi realizację wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej z dnia 23 października 1979 r. celu wywłaszczenia określonego jako "budowa Parku M.".

Wbrew stanowisku organu odwoławczego, o ile zgodzić się trzeba, że budowa toru rowerowego jest obiektem sportowym, to jednak ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, by cel wywłaszczenia, jakim była budowa "Parku M.", mieścił się w pojęciu "celów sportowych".

Wprawdzie "park" może być parkiem rozrywki, a więc obiektem obejmującym urządzenia sportowo – rekreacyjne, a nie wyłącznie parkiem zieleni, ale charakter rekreacyjny parku powinien być wyraźnie określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, a w szczególności z decyzji wywłaszczeniowej, nie wynika natomiast w ogóle, jakie urządzenia miał obejmować planowany "Park M.". Przede wszystkim z dokumentów tych nie wynika, czy "Park" ten obejmował obiekty sportowe, albowiem w zgromadzonej dokumentacji brak jest decyzji lokalizacyjnej "Parku M.". W konsekwencji nie wiadomo również, czy "Park" ten miał być parkiem zieleni czy parkiem rozrywki, który mieściłby elementy rekreacyjno – sportowe.

Ponadto stwierdzić należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż żaden park rozrywki, rozumiany jako kompleks zorganizowanych urządzeń sportowo – rekreacyjnych, który można ewentualnie uznać za mieszczący się w pojęciu "terenów sportowych", przewidzianych w powołanym przez organ Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego "[...]", nigdy nie powstał i nie został on nawet przewidziany do realizacji.

Z tego względu, niezależnie od tego, że brak jest szczegółowego planu wskazującego, jakie konkretnie urządzenia miałby "Park M." obejmować, a więc nie wiadomo, jakie urządzenie było zaplanowane na działce podlegającej zwrotowi, to nawet gdyby przyjąć – jak to uczynił organ odwoławczy – że budowa jakichkolwiek urządzeń rekreacyjno – sportowych stanowiła realizację "Parku M.", to skoro faktycznie park rozrywki nie powstał, wybudowanie jedynie toru rowerowego, jakkolwiek mającego charakter sportowy, nie może być uznane za element większego obiektu, jakim jest park rozrywki. W konsekwencji nawet przyjmując, tak jak to zrobił Wojewoda, że "Park M." miał być parkiem rozrywki obejmującym bliżej nieokreślone urządzenia sportowo – rekreacyjne, brak jest podstaw do uznania, że wykonanie pojedynczego urządzenia, jakkolwiek kosztownego, stanowi element infrastruktury tego parku, a więc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W sytuacji występującej w sprawie tylko jednoznaczne ustalenie, że tor rowerowy był przewidziany na objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości w ramach "Parku M.", pozwalałoby na przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w planie realizacyjnym zagospodarowania terenu, precyzującym ogólne ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym decyzjami Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 czerwca 1978 r. i z dnia 24 sierpnia 1978 r. na działce objętej wnioskiem o zwrot przewidziana była strzelnica łucznicza, a nie tor rowerowy. Wprawdzie zaplanowanie takiej strzelnicy, będącej niewątpliwie obiektem sportowym, może wskazywać na to, że "Park M." miał być parkiem rozrywki, a nie parkiem zieleni, to jednak z uwagi na to, że – jak wyżej wskazano – park taki nigdy nie powstał, a jednocześnie w planie realizacyjnym zagospodarowania terenu na działce objętej wnioskiem o zwrot przewidziano konkretny obiekt – strzelnicę łuczniczą, a nie tor rowerowy, nie można uznać, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Z tych względów orzeczona przez organ odwoławczy odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedniemu jej właścicielowi ze względu na zrealizowanie celu wywłaszczenia jest nieuzasadniona.

Wątpliwości co do określenia celu wywłaszczenia wydaje się potwierdzać sam organ odwoławczy, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdza, że "przedmiotowa działka została wykorzystana na bardzo zbliżony w ramach tej samej funkcji terenu cel", a skoro urządzono na niej tereny sportowe, to "może to świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia". Tymczasem cel wywłaszczenia nieruchomości powinien być ustalony jednoznacznie, bowiem realizacja innego celu publicznego wymaga, jak zasadnie podniósł skarżący, uprzedniego zawiadomienia o tym byłego właściciela. W świetle bowiem art. 136 ust. 2 ustawy, w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując jednocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Podkreślić należy także, iż wbrew stanowisku organu drugiej instancji, o zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu świadczy również przekroczenie terminów, o których mowa w art. 137 ustawy, co wynika z art. 136 ust. 3 ustawy. Wprawdzie istotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażone zostało kontrowersyjne stanowisko, którego skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela, że w przypadku inwestycji długoterminowych, realizowanych etapami, przekroczenie dziesięcioletniego terminu, o jakim mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie zawsze świadczy o zbędności inwestycji na cele wywłaszczenia. Nawet jednak, gdyby przyjąć to stanowisko, to nie mogłoby ono mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że realizacja inwestycji określonej w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 października 1979 r., nr [...], jako cel wywłaszczenia – budowa "Parku M.", w ogóle nie została rozpoczęta. W takiej więc sytuacji przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia ze względu na przekroczenie wskazanego w powołanym art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy siedmioletniego terminu przewidzianego na rozpoczęcie prac związanych z realizacją tego celu.

Prawnie wadliwe było również stanowisko organu odwoławczego, iż zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest niezasadny i niecelowy, gdyż spowodowałby on bardzo poważne skutki ekonomiczne. Przepisy ustawy określają ściśle przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i w razie ich zaistnienia żadne inne okoliczności nie mogą zamknąć byłemu właścicielowi lub jego następcom prawnym prawa do dochodzenia zwrotu tej nieruchomości.

Zauważyć nadto należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera elementy wewnętrznie niespójne. W sytuacji gdy organ odwoławczy wyraża kategoryczne stanowisko, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, to nieuzasadnione jest jednoczesne rozważanie szczegółowych kwestii dotyczących sposobu ustalenia oraz wysokości zwaloryzowanego odszkodowania, do którego zwrotu strona – w zaskarżonej decyzji Wojewody L. – nie została zobowiązana.

Wobec wskazanych wyżej naruszeń prawa Sąd był zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Niewątpliwie bowiem uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda L. uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Przede wszystkim organ ten wnikliwie oceni materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i mając na względzie stanowisko Sądu rozstrzygnie, czy spełnione zostały w niniejszej sprawie przesłanki zwrotu nieruchomości, objętej wnioskiem skarżącego. Obowiązkiem organu odwoławczego będzie również wyczerpujące odniesienie się do wszystkich zarzutów stron postępowania. Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji winno zatem spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., co oznacza, iż uzasadnienie faktyczne tej decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przywołaniem przepisów prawa.

Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.