Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 825/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 3 par. 1 i 2, art. 79 par. 1 i 2, art. 78 par. 1, art. 84, art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędzia del. NSA Teresa Kobylecka Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 651/12 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 651/12 oddalił skargę K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

W dniu 8 listopada 2010 r. K. W. złożyła w Urzędzie Gminy Z. wniosek o wydanie decyzji nakazującej H. J. Zam. [...] wykonanie przepustu odprowadzającego wody z jej posesji i wszystkich pozostałych wyżej położonych posesji wioski oraz drogi, na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U z 2001 r., nr 115, poz. 1229), zwanej dalej "ustawą".

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wójt Gminy Z.:

- odmówił nakazania H. J. przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości S.,

- nakazał współwłaścicielom działki: K. A., K. A., K. H., K. J., Z. I. przywrócenie stosunków wodnych na gruncie na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości S. poprzez budowę przepustu o średnicy 30 cm na wysokości bruzdy odprowadzającej wodę z działki H. J.,

- nakazał H. J. utrzymanie w należytym stanie technicznym urządzeń drenarskich na terenie jego posesji w tym odpływu ze studzienki zbierającej wodę z działki nr [...],

- nakazał współwłaścicielom działki nr [...]: K. W., B. S. i P. B. utrzymanie urządzeń zapobiegających zalewaniu działki w należytym stanie technicznym w tym dbanie o drożność studzienki z osadnikiem zbierającej wodę z terenu posesji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołań K. W., H. J. oraz J. K., decyzją z dnia [...] czerwca 2012 uchyliło decyzję organu I instancji i odmówiło nakazania H. J. wykonania przepustu odprowadzającego wody opadowe z działki numer [...].

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy H. J., właściciel działki nr [...] położonej w miejscowości S., dokonał zmiany stanu wody na gruncie, polegającej na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej lub zmianie kierunku odpływu ze źródeł, ewentualnie czy nie odprowadza wód oraz ścieków na grunty sąsiednie - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy). Postępowanie zostało wszczęte na wniosek K. W. współwłaścicielki działki nr [...] położonej w miejscowości S., w którym zwróciła się do Wójta Gminy Z. o wydanie decyzji nakazującej H. J. zam. [...] wykonanie przepustu odprowadzającego wody z jej posesji i wszystkich pozostałych wyżej położonych posesji wioski oraz drogi, na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy. W postępowaniu Wójt Gminy Z. dopuścił dowód z opinii biegłej w zakresie postępowania wodno prawnego - mgr inż. M. Z., dowód z oględzin działki nr [...] stanowiącej własność wnioskodawczyni K. W. i działki nr [...] będącej własnością H. J. W trakcie postępowania Gminna Spółka Wodna w Z. sprawdziła drożność urządzeń melioracyjnych na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości S. i jednocześnie wykonała nowe urządzenia zapobiegające zalewaniu i zastojowi wody na działce nr [...]. Wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., Wójt Gminy Z. poprzedził oględzinami działki nr [...] i działki nr [...], które przeprowadzono w dniu 19 marca 2012 r. w obecności wnioskodawczyni K. W. W trakcie oględzin nie stwierdzono obecności wody na posesji K. W. ani w budynkach mieszkalnym i inwentarskich ani na podwórku.

Biorąc powyższe pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że organ I instancji zebrał w sprawie materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego i wydanie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy.

Zdaniem Kolegium H. J. nie dokonał zmiany stanu wody na gruncie stanowiącym działkę nr [...] położoną w miejscowości S. w sposób opisany w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, zatem nie ma podstaw do twierdzenia, że gromadzenie się wody opadowej na działce nr [...], stanowiącej współwłasność K. W., B. S. i P. B., spowodowane jest działaniem H. J. właściciela działki sąsiedniej oznaczonej numerem [...]. Skoro H. J. nie dokonał zmiany stanu wody na działce nr [...] stanowiącej jego własność, w szczególności nie zmienił kierunku naturalnego spływu wód opadowych, to brak podstaw do nakazania mu przywrócenia poprzedniego stanu lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, stosownie do przepisu art. 29 ust. 3 ustawy. Mając na uwadze fakt, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek K. W. a nie z urzędu należało orzec o odmowie nakazania H. J. wykonania przepustu odprowadzającego wody opadowe z działki nr [...] stanowiącej współwłasność K. W., B. S. i P. B.

Zdaniem Kolegium, rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji jest niezgodne z przepisem art. 29 ust. 3 ustawy, który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przepis ten nie daje organowi możliwości wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu utrzymanie w należytym stanie technicznym urządzeń drenarskich, choćby znajdowały się one na jego gruncie, dlatego należało dokonać zmiany rozstrzygnięcia zawartego w skarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że niezasadne są zarzuty podniesione w odwołaniu K. W., gdyż nie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącej Wójt Gminy Z. podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu faktycznym skarżonej decyzji oraz dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu postępowania wodno-prawnego mgr inż. M. Z., zatem nie naruszył art. 84 ust. 1 k.p.a. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, miała zatem możliwość złożenia w nim wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych, czego nie uczyniła, mimo że sprawa trzy razy była przekazywana do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia postępowania dowodowego. W związku z tym, że wniosek został zgłoszony w odwołaniu, Kolegium odniosło się do niego. Zdaniem Kolegium w sprawie udowodniono w sposób niebudzący wątpliwości, że gromadzenie się wody opadowej na działce nr [...], której właścicielką jest m. in. K. W., spowodowane jest wybetonowaniem części podwórka, zabudową budynkami stodoły i gospodarczymi w kształcie litery U, to jest w sposób zatrzymujący wody pochodzące z opadów i topnienia śniegu na posesji skarżącej. Z załączonych do akt sprawy zdjęć posesji skarżącej wynika, że woda opadowa spływa po działce nr [...] od wjazdu na działkę w stronę stodoły i budynków gospodarczych wybudowanych po granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...] (patrz również mapa stanowiąca załącznik nr 2 do opinii biegłej str. 17). Woda nie znajduje ujścia, gdyż cała szerokość działki [...] zabudowana jest stodołą i w części zabudowy utwardzona jest betonem, który uniemożliwia wsiąkanie wody w grunt. Znajdujący się na działce nr [...] przepust ze studzienką melioracyjną (zlokalizowany między stodołą i budynkiem gospodarczym od strony działki nr [...]) nie jest w stanie szybko odprowadzić wody opadowej przy ulewnych deszczach lub dużych roztopach, co powoduje podtapianie podwórka i budynków gospodarczych. W związku z tym dopuszczenie opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych na okoliczność czy podtopienia działki nr [...] spowodowane są działaniem H. J. właściciela działki nr [...] nie wniesie nic nowego do sprawy. Poza tym skarżąca podnosi, że opinia miałaby na celu ustalenie czy wykonanie wszystkich urządzeń hydrologicznych, melioracyjnych i zbudowanie przepustów wody było prawidłowe, co nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sprawa dotyczy, bowiem ustalenia czy H. J. dokonał zmiany stanu wody na gruncie w sposób powodujący szkodę na działce nr [...] będącej własnością K. W. (art. 29 ust. 1 Prawa wodnego).

Zdaniem Kolegium nie doszło też do naruszenia art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącej o oględzinach przeprowadzonych w dniu 24 lutego 2012 r., z których sporządzono notatkę służbową i jako dowód włączono do akt sprawy. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu 24 lutego 2012 r. wynika, że dokonano doraźnej kontroli spływu wód na działce K. W. (a nie oględzin z udziałem stron), w związku z wiosennymi roztopami i ustalono, iż mimo intensywnych roztopów pokrywy śnieżnej i nocnych opadów deszczu (noc z 23 lutego na 24 lutego 2012 r.) na podwórku i w budynkach na działce nr [...] nie ma zastoisk wody, zatem urządzenia mające zapobiegać zalewaniu odprowadzają wodę na bieżąco. Ustalenia poczynione w dniu 24 lutego 2012 r. były podstawą do wyznaczenia na dzień 19 marca 2012 r. oględzin na gruncie z udziałem stron postępowania (zawiadomienie nr [...] z dnia 24 lutego 2012 r. w aktach sprawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło stanowiska skarżącej, że ,,(...) w dniu 23 lutego 2012r., wtedy to były opady atmosferyczne było aż nadto widoczne niewłaściwe działanie urządzeń odprowadzających wodę z jej działki. Co po raz kolejny obrazuje stan faktyczny i winno obligować organ do powtórnego zasięgnięcia opinii biegłego". Kontrolnego sprawdzenia działania urządzeń odprowadzających wody opadowe z działki nr [...] dokonano w dniu 24 lutego 2012 r., po nocnych opadach deszczu (z 23 na 24 lutego 2012 r.) i w związku z roztopami. W takcie kontroli ustalono, że mimo opadów deszczu i roztopów nie ma wody. W trakcie kontroli sporządzono szereg zdjęć posesji skarżącej, które obrazują stan faktyczny istniejący na działce w dniu 24 lutego 2012 r. Organ nie ma obowiązku zasięgania opinii biegłego w sytuacji, gdy sprawdza czy urządzenia odprowadzające wody opadowe z działki skarżącej spełniają swoje zadanie. Z akt sprawy wynika, że Spółka Wodna w Z. sprawdzając drożność urządzeń melioracyjnych na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości S. przeprowadziła przez te działki nowe urządzenia zapobiegające zalewaniu i zastojowi wody opadowej na działce nr [...], zatem uzasadnione było przeprowadzenie kontroli celem sprawdzenia, czy modernizacja rozwiązała problem gromadzenia się wody opadowej na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącej.

Kolegium zwróciło uwagę skarżącej na fakt, że współwłaściciele działki nr [...] mają obowiązek zagospodarowania wody opadowej w granicach własnej działki, co wynika z treści art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, który brzmi: właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. W związku z tym umożliwienie skarżącej odprowadzenia wody opadowej z jej działki do urządzeń melioracyjnych znajdujących się na działce nr [...] i przebiegających przez działkę nr [...] jest jedynym rozwiązaniem problemu gromadzenia się wody opadowej na działce nr [...]. Przepis art. 29 ust. 3 ww. ustawy, jak wskazano wyżej, nie daje Wójtowi Gminy Z. prawa do nakazania właścicielowi działki nr [...] H. J. wybudowania przepustu, którym wody opadowe z działki skarżącej oraz wszystkich pozostałych wyżej położonych posesji wioski (jak to ujęła skarżąca we wniosku z dnia 8 listopada 2010 r.) znajdowałyby ujście na działkę nr [...].

W skardze na powyższą decyzję K. W. zarzuciła:

- naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem okoliczności sprawy, oceniane według zasad logiki i doświadczenia życiowego, nie uzasadniają twierdzenia że zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] nie niosły za sobą szkody dla gruntów sąsiednich,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a., w ten sposób, iż organ ustalił okoliczności faktyczne bez wymaganych wiadomości specjalnych, które uzyskałby wyłącznie poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych, która to opinia winna zostać sporządzona już po wykonaniu wszelkich urządzeń hydrologicznych, melioracyjnych i zbudowaniu przepustów wody,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. – polegające na nieuwzględnieniu przez organ odwoławczy wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie dowodu z opinii z zakresu hydrologii , gospodarki wodnej i melioracji wodnych,

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 79 § 1 i 2 k.p.a., w ten sposób, iż organ nie poinformował K. W. o oględzinach z dnia 24 lutego 2012 r., z których wykonana została notatka służbowa, stanowiąca dowód w niniejszym postępowaniu,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji a polegający na nieprawidłowym przyjęciu, iż nie doszło do zmiany stanu wód na gruncie działki o nr [...], szkodliwie wpływającym na sąsiednie grunty - podczas gdy na sąsiednich stwierdzono taki problem.

W motywach skargi rozwinięto ww. zarzuty wskazując, że nie jest możliwe ustalenie zmiany stosunków wodnych w oparciu o jedno- czy dwukrotne oględziny bowiem fakt zalewania posesji nr [...] w dalszym ciągu ma miejsce.

Do skargi zostały dołączone zdjęcia (karta 7 akt). Na rozprawie pełnomocnik skarżącej dołączył wycinek prasowy z gazety [...] z dnia 13 lutego 2011 r. (karta 48 akt).

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. nr 239, poz. 2019 ze zm.) wynika ogólny zakaz dokonywania przez właściciela działki jakichkolwiek zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz obowiązek prawny usunięcia wszelkich przeszkód powstałych na jego działce, jeżeli szkodliwie wpływają ona na grunty sąsiednie. Przepis art. 29 ust. 3 ustawy stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było więc ustalenie czy nastąpiła zmiana stanu wody na działce nr [...], czy zmiana spowodowała zalewanie działki skarżącej, a następnie czy konieczne jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego albo wykonanie właściwych urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalenie tych okoliczności nastąpiło po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego o specjalności z zakresu gospodarki wodnej. Ponadto przeprowadzano oględziny nieruchomości. W trakcie postępowania administracyjnego Spółka Wodna sprawdzała drożność urządzeń melioracyjnych oraz wykonała nowe urządzenia, które mają za zadanie odprowadzać wodę z działki stanowiącej współwłasność skarżącej. Zdaniem Sądu ustalenia organu odwoławczego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy są prawidłowe. Prawidłowa jest także ocena prawna organu odwoławczego stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy, iż nie doszło do zmiany stosunków wodnych przez H. J. w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy. Materiał dowodowy wskazuje, że to z działki skarżącej wypuszczano wodę opadową na posesję H. J. Sama skarżąca domaga się "wykonania przepustu odprowadzającego wodę opadową, zgodnie z jej spadkiem właśnie w kierunku wyżej wymienionego sąsiada" (pismo do Wójta Gminy Z. z dnia 1 lutego 2011 r., karta 7 akt administracyjnych). Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się kopia decyzji z 1977 r. Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w Z., na mocy której zabroniono zanieczyszczania posesji J. J. między innymi ściekami opadowymi (karta 8 akt administracyjnych). Zatem to wody opadowe z działki skarżącej zalewały działkę H. J.

Ponadto, Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca przyznaje, że powodem zalewania jej nieruchomości jest przepływ wód z drogi publicznej. Dołączając do pisma z 18 listopada 2011 r. zdjęcia drogi gminnej i drogi powiatowej skarżąca zawarła następujący opis zdjęcia: "droga powiatowa na wysokości znaku drogowego widać jak woda przepływa na naszą stronę i wdziera się na podwórko" (karta 255 akt administracyjnych). Z kolei w uwagach do protokołu oględzin z 8 listopada 2011 r. Skarżąca stwierdziła: "zostają zalewane po opadach deszczu wszystkie budynki gospodarcze, klepisko w stodole, gdyż drenacja, która została wykonana nie nadąża odprowadzać wody" (karta 247 akt administracyjnych). Natomiast z opinii biegłej wynika, że posesja nr [...] położona jest na najniższym terenie wsi S. i jest na niej wysoki poziom wód gruntowych (karta 151 akt administracyjnych). Ponadto w opinii biegłej wskazuje się, że niedopuszczalny ze względów sanitarnych jest przepływ wody z działki skarżącej między latryną a stodołą, a obecni współwłaściciele posesji nie zagospodarowali wód opadowych w bezpieczny dla środowiska sposób i bez szkody dla działki sąsiedniej nr [...] (karta 27 akt administracyjnych). W ocenie Sądu zasadnie więc organ odwoławczy uznał, że przyczyną zalewania posesji skarżącej nie były działania H. J.

Sąd dodał również, że w świetle przepisu § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75 poz. 690 ze zm.), działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, a w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Ponadto § 29 tego rozporządzenia potwierdza regułę wynikająca z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego o zakazie odprowadzania wód na grunty sąsiednie, stanowiąc, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Powyższe przepisy potwierdzają, że obowiązkiem właściciela gruntu w przypadku niemożności odprowadzenia wody do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej jest "zagospodarowanie" tej wody w granicach własnej działki.

Sąd podkreślił, że przedmiotem sporu jest podtapianie wodami opadowymi a nie wodami płynącymi naturalnym ciekiem wodnym. W konsekwencji usytuowanie budynku gospodarczego przez H. J. przy granicy z działką skarżącej nie mogło spowodować zmiany stanu wody na gruncie, a ocena legalności tego obiektu należy do organów nadzoru budowlanego.

W ocenie Sądu rację ma też Kolegium, że w decyzji wydanej w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie było podstaw do nakładania obowiązku utrzymania urządzeń drenarskich w należytym stanie. W zależności od rodzaju urządzeń: melioracji wodnych szczegółowych czy urządzeń wodnych - o obowiązku ich konserwacji rozstrzyga organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie na podstawie art. 77 ust. 2 albo art. 64 ust. 1a Prawa wodnego

Chybione są także zdaniem Sądu zarzuty naruszenia prawa procesowego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia i nie było powodów by powoływać kolejnego biegłego skoro jak wynika z ustaleń organów H. J. nie podejmował na swoim gruncie działań, które można byłoby zakwalifikować jako spowodowanie zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i jednocześnie ustalono inne przyczyny podtapiania posesji stanowiącej współwłasność skarżącej.

Jak wynika z akt, skarżąca brała udział w oględzinach w dniach 19 marca 2012 r. , 8 listopada 2011 r., udostępniano jej materiały z akt sprawy. Sporządzenie notatki w dniu 24 lutego 2012 r. z oglądu posesji przez pracowników jest jednym z elementów materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Niedopełnienie wymogu sporządzenia protokołu wobec wyznaczenia oględzin potwierdzonych protokołem w późniejszym terminie, jest naruszeniem, które nie miało wpływu na ocenę organu odwoławczego.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. W., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, albowiem okoliczności sprawy, oceniane według zasad logiki i doświadczenia życiowego, nie uzasadniają twierdzenia, że zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] nie niosły za sobą szkody dla gruntów sąsiednich (tj. działki nr [...] - będącej współwłasnością K. W.);

2) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 79 § 1 i 2 k.p.a., w ten sposób, iż organ nie poinformował K. W. o oględzinach z dnia 24 lutego 2012 r., z których wykonana została notatka służbowa stanowiąca dowód w niniejszym postępowaniu;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a., polegającym na nieuwzględnieniu przez organ II instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wniosku dowodowego strony postępowania o przeprowadzenie dowodu z opinii z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 7 , art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a., w ten sposób, iż organ ustalił okoliczności faktyczne bez wymaganych wiadomości specjalnych, które uzyskałby wyłącznie poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych, która to opinia winna zostać sporządzona już po wykonaniu wszelkich urządzeń hydrologicznych, melioracyjnych i zbudowaniu przepustów wody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego właściciel gruntu nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jak wynika z akt sprawy, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia [...] października 1977 r. zabronił J.B. zanieczyszczania posesji J. J. ściekami z szamba oraz ściekami opadowymi. Skutkiem niniejszej decyzji powinno być zaprzestanie odprowadzania ścieków z szamba oraz ścieków opadowych z działki nr [...], której współwłaścicielką jest obecnie K. W., na działkę nr [...], której właścicielem obecnie jest H. J. Jak wynika z opinii biegłej z zakresu postępowania wodnoprawnego stan faktyczny dotyczący spływu wody z działki nr [...] nie zmienił się od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Nadal wody opadowe z działki nr [...] odprowadzane są na działkę nr [...] przepływem, który pozostawiony został pomiędzy latryną a stodołą, co skutkuje tym, że wody opadowe przepływają nadal przez latrynę znajdującą się na działce nr [...]. Współwłaściciele działki nr [...] zabudowując i zagospodarowując teren niniejszej działki nie podjęli działań zmierzających do zagospodarowania wód opadowych. Wobec tego skarżąca nie może obecnie skutecznie domagać się, aby wody opadowe, dodatkowo zanieczyszczone wskutek przepływu przez szambo, spływały na działkę stanowiącą własność H. J. Wobec takiego stanu faktycznego, słusznie Sąd pierwszej instancji, uznał za zgodną z prawem odmowę nakazania H. J. wykonania przepustu odprowadzającego wody opadowe z działki nr [...].

Uwzględniając powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2, art. 78 § 1 i art. 84 oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Przeprowadzenie w dniu 24 lutego 2012 r. doraźnej kontroli spływu wód w związku z wiosennymi roztopami mimo braku poinformowania skarżącej o przeprowadzeniu tej czynności nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca brała bowiem udział w oględzinach przeprowadzanych w dniu 8 listopada 2011 r. i 19 marca 2012 r. Kontrola spływu wód przeprowadzona w dniu 24 lutego 2012 r. nie miała żadnego wpływu na ocenę stanu faktycznego sprawy, a w szczególności kwestii spływu wód opadowych na działkę nr [...].

W postępowaniu administracyjnym przed wydaniem decyzji przeprowadzono dowód z opinii biegłej z zakresu postępowania wodnoprawnego. Skoro w postępowaniu organy ustaliły, że to współwłaściciele działki nr [...] obowiązani są do zagospodarowania wód opadowych na swojej działce brak było podstaw do przeprowadzania kolejnego dowodu z opinii z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych. Należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie ustalenia wymagało, czy właściciel działki nr [...] dokonał zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...]. Wobec tego dla rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie nie ma znaczenia wykonanie urządzeń hydrologicznych, melioracyjnych oraz przepustów wodnych.

W związku z tym, że nie doszło do skutecznego podważenia ustaleń stanu faktycznego brak jest podstaw, aby uznać za zasadny zarzut błędnego zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Jak już wyżej wskazano, to na skarżącej jako współwłaścicielce działki nr [...] ciąży obowiązek zagospodarowania wód opadowych w związku z czym brak jest podstaw pozwalających uznać, że właściciel działki nr [...] zmienił stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.