Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1085/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,  art. 10 par. 1,  art. 11,  art. 15,  art. 77 par. 1,  art. 107 par. 3,  art. 136,  art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

K. S. złożyła do Wojewody [...] wniosek z dnia 10 lipca 2001 r. (data stempla pocztowego) o stwierdzenie, że zespół pałacowo - parkowy "D.", stanowiący byłą własność K. F., nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 3, poz.13), zwanego dalej "dekretem". Pismem z dnia 10 sierpnia 2001 r. K. S. uściśliła, że wnosi o stwierdzenie niepodpadania pod powyższy przepis domu mieszkalnego o pow. ok. 1.300 m2, parku z ogrodem o pow. ok. 30 ha oraz sadu warzywnego o pow. ok. 50 ha.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Wojewoda [...] stwierdził, że zespół pałacowo-parkowy wchodzący w skład majątku ziemskiego "D." nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w chwili przejęcia na rzecz Skarbu Państwa właścicielem majątku D. o łącznej pow. 2.498,9291 m2 był K. F.. Organ podniósł, że nie istniał związek funkcjonalny między przedmiotowym zespołem pałacowo-parkowym, a częścią majątku D. o charakterze rolniczym.

Oceniając kryterium terytorialne na podstawie danych zawartych w ewidencji zespołu pałacowo-parkowego znajdującej się w A. w W. i pracy doktorskiej J. K. stwierdzono, że dwór oddzielony był od gruntów rolnych szosą Z. –K. (obecną ul. [...]), a od majątku leśnego rzeką W. i stawami rybnymi. Część gospodarcza znajdowała się na zachód od pałacu. Budynki gospodarcze tworzyły czworobok z podwórzem wewnątrz. O odrębności przedmiotowego zespołu pałacowo-parkowego zdaniem organu świadczą także mapy geodezyjne i szkice sporządzone przed przejściem majątku na rzecz Skarbu Państwa. Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem dla wyodrębnienia części nieruchomości z przeznaczeniem na inny cel nie był niezbędny wpis w księdze wieczystej. Wystarczające jest oznaczenie na urzędowych mapach granic działek takiej części lub wyodrębnienie przestrzenne od pozostałej części gospodarczej majątku ziemskiego. Odnośnie kryterium decyzyjno-organizacyjnego organ podniósł, że do administrowania przedmiotowym majątkiem ziemskim zatrudniony był administrator mieszkający w rządówce znajdującej się w części gospodarczej, poza terenem pałacowo-parkowym. Biuro zarządcy i dwa inne budynki mieszczące księgowość i biura rachunkowe, tworzące ośrodek zarządzania majątkiem znajdowały się za ogrodzeniem domu i ogrodu, poza obszarem parku, z drugiej strony folwarku, niedaleko młyna, przy śluzie i starej drodze do miasteczka. Wskazuje na to przede wszystkim szkic majątku sprzed przejęcia majątku na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast kierowanie majątkiem przez administratorów potwierdza nie tylko korespondencja dotycząca funkcjonowania majątku od różnych instytucji, kierowana do poszczególnych Administracji D., ale także zeznania świadka M. M. oraz informacje zawarte w pracy doktorskiej J. K. Właściciel majątku – K. F. pełnił liczne funkcje społeczne i zawodowe w centralnych organizacjach krajowych z siedzibą w W. oraz organizacjach międzynarodowych (był w latach 1935 -1939 m. in. [...]), a więc nie mógł osobiście zarządzać majątkiem.

W ocenie organu zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że pałac pełnił jedynie funkcje mieszkalne dla członków najbliższej rodziny i reprezentacyjne dla zaproszonych gości. Dowodem na to jest plan domu z wieloma pokojami gościnnymi oraz informacje dotyczące życia towarzyskiego zawarte w pracy doktorskiej J. K. oraz dokumentacja historyczna o wyznaczeniu pałacu w K. jako [...]. Również park zdaniem organu nie należał do rolniczej części majątku, który mógł funkcjonować bez pałacu i parku. Odrębność zespołu pałacowo-parkowego od reszty majątku ziemskiego potwierdza też wpisanie tego zespołu do rejestru zabytków województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] nr [...], poz. [...]). Przedmiotowy zespół pałacowo-parkowy po przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nie był wykorzystywany na określone w dekrecie cele reformy rolnej. Zdaniem organu między przedmiotowym zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą częścią majątku nie było powiązań o charakterze finansowym, ponieważ zespół nie musiał być utrzymywany z dochodów pochodzących z produkcji rolnej, gdyż K. F. z racji pełnionych licznych funkcji społecznych i państwowych pobierał wysokie wynagrodzenia w pełni wystarczające do utrzymania czteroosobowej rodziny żyjącej na wsi. Potwierdzają to podstawowe dane statystyczne o cenach detalicznych artykułów pierwszej potrzeby, o przeciętnym rocznym spożyciu artykułów w czteroosobowej rodzinie oraz strukturze dochodów w wydatkach rodziny, dane o płacach dniówkowych i zarobkach tygodniowych robotników rolnych i materiały uzyskane z Biblioteki Sejmowej dotyczące [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Powiat [...] podnosząc, że jest właścicielem działki nr [...] o pow. 8,9229 ha wchodzącej w przeszłości w skład majątku D. Jest więc stroną postępowania, a nie były mu doręczane poprzednie decyzje Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2006 r.. Zarzucił decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nie określenie w sposób jednoznaczny, jakich gruntów dotyczy wydana decyzja (nie wskazano oznaczenia nieruchomości pozwalającej na jej identyfikację zarówno w ewidencji gruntów, jak i księgach wieczystych) ani kto jest ich właścicielem i jednocześnie - stroną postępowania administracyjnego. Zakwestionował również ustalenie, iż między przedmiotowym zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą częścią majątku D. nie istniał związek funkcjonalny.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ pierwszej instancji nie ustalił obecnych działek, na których znajduje się przedmiotowy zespół pałacowo-parkowy, oraz ich właścicieli, którym należy zapewnić możliwość udziału w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", w tym - należy je zawiadomić o wszczęciu postępowania. Organ podniósł, że na podstawie decyzji organu pierwszej instancji strona może ubiegać się o odzyskanie swojego majątku, co może być niemożliwe w przypadku nie ustalenia działek, na których obecnie znajduje się zespół pałacowo-parkowy. Wskazano, iż Wojewoda [...] naruszył w ten sposób art. 7, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 k. p. a. Ten ostatni przepis także dlatego, iż skupił się bardziej na opisie historycznym majątku niż na wskazaniu dowodów, na których oparł swe rozstrzygnięcie. Ponadto zauważono, że w aktach sprawy znajduje się tylko kserokopia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po R. Z.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła K. S. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja Wojewody [...] nie jest decyzją o zwrocie majątku, lecz stwierdzającą niepodpadanie przedmiotowego zespołu pataCOWO-parkOWego pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Na tym etapie nie było więc konieczne ustalanie działek, na których znajduje się zespół pałacowo-parkowy według stanu obecnego, gdyż w sprawie chodzi o stan z września 1944 r. Wskazano, że organ odwoławczy mógł samodzielnie ustalić działki, ponieważ Wojewoda [...] zwrócił się o wypisy z rejestru gruntów i wydanie map w celu ustalenia obecnych działek oraz właścicieli nimi władających. Ponadto osoby te nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, a niezależnie od tego Powiat [...] był zawiadamiany o toczącym się postępowaniu. Zarzucono również, iż organ odwoławczy nie wskazał konkretnych uchybień uzasadnienia decyzji Wojewody [...] i nie dał wytycznych, ograniczając się jedynie do wskazania postulatów wynikających z przepisu. Podobnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi mógł wezwać stronę do nadesłania oryginału postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, o którym mowa w jego decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało na podstawie art. 138 § 2 k. p. a.. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu rozstrzygnięcia kasacyjnego jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 k. p. a. w związku z art. 136 k. p. a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu rozstrzygnięć określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź przeprowadził je w sposób wadliwy z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub prawa materialnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, co prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k. p. a. Prowadzi to do wniosku, iż decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k. p. a. Ten rodzaj rozstrzygnięć organu odwoławczego jest dopuszczony zatem wyjątkowo, stanowi on bowiem wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu, organ odwoławczy właściwie uznał, że zachodziła uzasadniona konieczność ponownego przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Zważyć należy, że dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia, co nastąpiło 13 września 1944 r. (Dz.U. Nr 4, poz. 17). Z tym dniem wszystkie nieruchomości objęte dekretem przeszły ex lege bez żadnego odszkodowania na własność Państwa.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych przez Sąd decyzji stanowił art. 2 ust. 1 lit. e. wyżej wskazanego dekretu, który stanowił, że na cele reformy rolnej przejęciu będą podlegały stanowiące własność czy współwłasność osób fizycznych lub prawnych nieruchomości ziemskie o określonym areale. Zdanie pierwsze ust. 1 art. 2 dekretu, w pierwotnym brzmieniu odwoływało się do "nieruchomości ziemskich o charakterze rolniczym". Późniejsza nowelizacja dokonana dekretem z dnia 17 stycznia 1945 r. w sprawie zmiany dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 9), polegała na skreśleniu słów "o charakterze rolniczym". Brzmienie art. 2 ust. 1 zd. 1 - zawarte w tekście jednolitym zamieszczonym w Dzienniku Ustaw z 1945 r. Nr 3, poz. 45 nie obejmowało więc skreślonych nowelą słów "o charakterze rolniczym". Zmiana dekretu o reformie rolnej, która weszła w życie 19 stycznia 1945 r., nie mogła jednakże wywrzeć skutków prawnych w postaci przejścia na własność Państwa w dniu 13 września 1944 r. także innych nieruchomości niż wskazane w dekrecie w jego brzmieniu z tej daty. Na własność Państwa przeszły z mocy prawa z tymże dniem "nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym". Dekret nowelizujący nie dawał bowiem swym przepisom mocy wstecznej.

Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanym w wyroku z dnia 14 lipca 2009r. Sygn. akt I OSK 990/08, dekret o reformie rolnej dotyczył więc tylko pewnych kategorii nieruchomości ziemskich, a mianowicie nieruchomości o charakterze rolniczym. Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej nie definiował bowiem pojęcia "nieruchomość ziemska", a zatem pojęcie to powinno być wyjaśnione z uwzględnieniem normatywnych celów reformy rolnej, a zwłaszcza w nawiązaniu do przepisów art. 1 ust. 2 dekretu, który ustalał, dla realizacji jakich zamierzeń mają służyć grunty przejmowane na potrzeby reformy rolnej. Pogląd taki zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwały wskazujące, że na cele reformy rolnej mogły być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają wskazanym w art. 1 dekretu. Nie odnosiło się to do wszystkich nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji celów, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 1 ust. 2 lit. a-e dekretu. Te wymienione w lit. a-c bezspornie odnoszą się do gruntów rolnych przeznaczonych upełnorolnienie lub utworzenie nowych gospodarstw rolnych. Wątpliwości natomiast mogą wprawdzie budzić dwa ostatnie cele, jednak wspomnieć należy, że mowa w nich o zarezerwowaniu "odpowiednich terenów" na realizację określonych celów, a zarezerwowaniu "odpowiednich obiektów". To, że przepisy dekretu w odniesieniu pałaców, dworów czy też innych obiektów były nadużywane przez ówczesne władze, świadczy jedynie o tym, iż cele tych władz odległe były od celów określonych w art. 1 ust. 2 dekretu.

Przedstawione w powołanej uchwale poglądy prawne mają zastosowanie do wszystkich nieruchomości o charakterze nierolniczym, w tym m.in. do zespołów pałacowo-parkowych, dworsko-pałacowych.

Nie można także pominąć uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. W 3/89 (OTK 1990, nr 1, poz. 26). W uchwale tej stwierdzono, że "ustawodawca poprzez określenie nieruchomości przymiotnikiem " ziemska" miał na względzie te obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy." Wniosek taki znajduje uzasadnienie zarówno w tytule dekret, jak też w treści niektórych jego przepisów ( art.1 ust.2 lit. a i b art.6 art.11 ust.1) oraz w przepisach cytowanego wyżej rozporządzenia (§ 6).

Wspomniana uchwała Trybunału Konstytucyjnego, choć nie stanowi źródła prawa to niewątpliwie ma charakter dyrektywy interpretacyjnej w procesie stosowania prawa. Mając to na uwadze przyjąć należy, że na podstawie art.2 ust.1 lit. e dekretu na własność Skarbu Państwa, bez żadnego odszkodowania w całości przechodziły bezzwłocznie tylko nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeśli ich łączny rozmiar przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od powierzchni użytków rolnych".. Wojewódzkie Urzędy Ziemskie ( obecnie wojewoda) wydając decyzję w trybie przewidzianym w § 5 rozporządzenia powinny orzekać mając na uwadze tak zinterpretowaną treść art. 2 ust.1 lit.e dekretu. Ponadto, Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie był konieczny wpis w księdze wieczystej /hipotecznej, gruntowej/ w przypadku wyodrębnienia tej części nieruchomości, która przeznaczona była na cel inny niż rolny. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że oznaką wyodrębnienia fizycznego są w zasadzie granice działki. Nie muszą być one uwidocznione w terenie. Wystarczy gdy są one uwidocznione na urzędowych mapach albo też, gdy na innej podstawie mogą być w terenie ustalone".

Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma ten fragment uchwały, który stwierdza, że przepisy dekretu na cele reformy rolnej przeznaczały nieruchomości lub ich części "które mogły być przeznaczone do prowadzenia szeroko rozumianej działalności rolniczej. Oznacza to, że na podstawie § 5 rozporządzenia organy administracji państwowej, w drodze decyzji, mogą orzekać o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art.2 ust.1 lit.e dekretu. (Uchwała NSA z dnia 5 czerwca 2006r. I OPS 2/06 publ. ONSA i WSA 2006 z.5 poz.123).

Z § 6 powołanego wyżej rozporządzenia wynika natomiast, że strona ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona z pod działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, winna przedłożyć Wojewódzkiemu Urzędowi Ziemskiemu ( obecnie wojewodzie) dowody stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju. Zwrot "użytków każdego rodzaju" przemawia za przyjęciem stanowiska, że obok normy obszarowej organ powinien sprawdzić także, czy jest to nieruchomość rolna nadająca się do realizacji zadań wskazanych w art. 1 ust. 2 dekretu, czy też inny rodzaj użytku.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd przyjął, iż słusznie orzekający w sprawie organ odwoławczy uznał, za konieczne przekazanie spawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Główną przyczyną podjęcia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżonego rozstrzygnięcia była Okoliczność, że Wojewoda [...] stwierdzając, że zespół pałacowo-parkowy wchodzący w skład majątku ziemskiego "D." nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r,o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 Nr 3 poz.13 zwanego w dalszej części "dekretem") nie ustalił jednoznacznie działek, na których położony jest ten zespół. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi jest to kwestia, która musi być wyjaśniona przez organ I instancji, ponieważ ustalenie, jakie konkretnie działki, nieruchomości nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, jest obowiązkiem organu, prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie. Samo określenie zatem, tak jak uczynił to organ I instancji, iż zespół pałacowo- parkowy wchodzący w skład majątku ziemskiego "D.", bez określenia o jakie działki, nieruchomości zabudowane i o jakiej powierzchni wchodzą w skład w/w kompleksu, jest niedopuszczane. Wskazać bowiem należy, iż decyzja wydana w oparciu o art. 2 ust. 1 lit e dekretu winna określać dokładnie jakie nieruchomości i dlaczego nie podpadały pod działanie dekretu. Ponadto należy mieć również na uwadze, iż decyzja ta stanowi podstawę do ewentualnego zwrotu następcom prawnym przedmiotowego zespołu pałacowo-parkowego albo wypłaty odszkodowania. Treść przedmiotowej decyzji, jej rozstrzygnięcie nie powinno zatem budzić wątpliwości, co do określenia jakie nieruchomości, zabudowania nie podlegały przejęciu na cele reformy rolnej. Decyzja taka musi być wykonalna.

Na gruncie niniejszej sprawy, konieczność dokładnego określenia jakie działki, o jakiej powierzchni wchodzą w skład zespołu pałacowo-parkowego, ma zaś istotne znaczenie z uwagi na treść wniosku/żądania wniesionego przez stronę skarżącą. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2001 r. wniosła ona bowiem o stwierdzenie niepodpadania pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu domu mieszkalnego o pow. ok. 1.300 m2, parku z ogrodem o pow. ok. 30 ha oraz sadu warzywnego o pow. ok. 50 ha. Organ był zatem zobligowany do ustalenia, które z wymienionych przez skarżącą nieruchomości podpadały, czy też nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

W ocenie Sądu właściwie orzekł organ I instancji, iż na cele reformy rolnej nie mógł być przyjęty pałac oraz park, bowiem nie są to nieruchomości o charakterze rolnym. Podnieść jednak należy, iż żądanie strony skarżącej, obok budynku mieszkalnego (pałacu) i parku dotyczyło również ogrodu i sadu warzywnego.

Wobec nieokreślenia, na co słusznie wskazał organ odwoławczy, jakie nieruchomości, O jakiej powierzchni zdaniem organu I instancji wchodzą w skład zespołu pałacowo -parkowego, niemożliwe w ocenie Sądu jest ustalenie, czy organ rozpoznał wniosek skarżącej w całości, czy też jedynie w części. Z decyzji nie wynika bowiem na jakiej działce znajduje się pałac, park, a które działki użytkowane były w inny wskazany przez skarżącą sposób, oraz czy organ I instancji zbadał jaki charakter miały pozostałe nieruchomości usytuowane na obszarze objętym wnioskiem skarżącej, co w ocenie Sądu, stanowiło naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy, uzasadniającym konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji. Wprawdzie w orzeczeniu organu odwoławczego nie podniesiono wszystkich w/w kwestii, niemniej jednak okoliczność ta w ocenie Sądu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji, który właściwie uznał, że w sprawie zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy w szerszym zakresie przez Wojewodę [...].

Powyższe uchybienia organu pierwszej instancji nie mogły być bowiem naprawione przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k. p. a. z uwagi na znaczny zakres czynności jakie winien wyjaśnić organ I instancji oraz konieczność zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. Rozpoznanie zatem sprawy przez organ odwoławczy godziłoby w zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego możliwości wezwania strony przez organ odwoławczy do nadesłania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po R. Z. podnieść należy, że uchybienie to nie było samoistną podstawą do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k. p. a.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).