Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1082/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136 ust 3
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2020 roku, znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2020 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł: w pkt. 1 - o tym, iż działka ewidencyjna oznaczona numerem [...] o powierzchni 0,0371 ha, położona w B., obręb [...] gmina Miasto B., powiat [...], województwo [...] stanowiąca własność Gminy Miasto B., objęta księgą wieczystą numer [...] prowadzoną przez V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. dzieli się na działki ewidencyjne oznaczone numerami: [...] o powierzchni 0,0182 ha, [...] o powierzchni 0,0189 ha na podstawie projektu podziału przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej w B. w dniu 18 grudnia 2019 r., pod numerem ewidencyjnym: [...], w pkt. 2 -o zwrocie na rzecz: S. D., c. P. i M., w [...] częściach, M. S. D., s. S. i S., w [...] częściach, J. P. D., s. S. i S., w [...] częściach, A. S. D., s. S. i S., w [...] częściach, M. B. D. wskiej, c. S. i S., w [...] częściach i R. D., s. M. i R., w [...] częściach, własności nieruchomości położonej w B., obręb [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0189 ha; w pkt. 3 - o ustaleniu wysokości odszkodowania podlegającego zwrotowi na kwotę [...]zł; w pkt. 4 - o zobowiązaniu tytułem rozliczenia za zwrot działki ewidencyjnej opisanej w pkt. 2 ww. decyzji do dokonania jednorazowej wpłaty na rzecz Gminy Miasta B. niżej wskazane osoby; w pkt. 5 - o tym, iż wierzytelność Gminy Miasta B. z tytułu zwrotu nieruchomości opisanej w pkt 2 ww. decyzji podlega zabezpieczeniu hipotecznemu; w pkt. 6- o tym, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności mają zastosowanie odpowiednio przepisy Kodeksu Cywilnego; w pkt. 7 - o tym, iż nieruchomości wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu zwrotu; w pkt. 8-0 tym, iż ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza projekt podziału działki numer [...] położonej w B., obręb [...] gmina Miasto B., powiat [...], województwo [...] oraz stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej, w tym hipoteki a także zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków; w pkt. 9 - o odmowie zwrotu na rzecz: S. D., c. P. i M., M. S. D., s. S. i S., J. P. D., s. S. i S., A. S. D., s. [...] c. S. i S., i R. D., s. M. i R., własności części działek położonych w B., obręb [...], oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...], [...] (w skład której wchodzi część dawnej parceli katastralnej oznaczonej numerem [...]), stanowiących własność Gminy Miasta B. objętych księgą wieczystą numer [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w B..

Orzekając w ww. sposób organ I instancji wskazał, iż przeprowadzone w przedmiotowej w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że opisane powyżej nieruchomości (stanowiące część dawnej parceli katastralnej oznaczonej numerem [...]) zostały sprzedane na rzecz Skarbu Państwa w formie aktu notarialnego z 17 września 1976 r. Rep. A I nr [...] na cel budowy osiedla mieszkaniowego pod nazwą "[...] Jak wskazał organ I instancji, cel wywłaszczenia na działce nr [...] został zrealizowany, a zatem w ocenie organu I instancji możliwy jest zwrot ww. nieruchomości, wobec ustalenia jej zbędności na cel wywłaszczenia oraz braku innych przeszkód prawnych. Natomiast jak wskazał Starosta [...], znaczenie dla w/w rozstrzygnięcia względem działek nr [...] oraz [...] miał przepis art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ze względu na poczynione w mniejszej kwestii ustalenia, iż przedmiotowe działki są częścią pasa drogowego drogi publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych i z tego względu nie może podlegać zwrotowi w trybie art. 136 ust. 3 ugn, a ponadto na działce nr [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci garaży jednostanowiskowych stanowiących element osiedla mieszkaniowego.

Od ww. decyzji Starosty [...] odwołanie złożyli S. D., A. D., M. D., M. D. oraz J. D. podnosząc, iż występuja o ustalenie na kwotę [...]zł odszkodowania podlegającego zwrotowi w zamian za zwrot działki [...], o zmianę rozstrzygnięcia z punktu nr [...] tej decyzji i orzeczenie zwrotu terenu, na którym nie zrealizowano celu wywłaszczenia wnioskowanego w załączonej dokumentacji wchodzącej w skład działki [...]. Wspomniana wyżej kwota zwracanego odszkodowania w wysokości [...] zł jest prawidłową kwotą za działkę [...]. Obciążenie dodatkową kwotą [...]zł tak zwanej wartości odtworzeniowej składników budowlanych na tej działce jest bezzasadna, ponieważ przyjmuje ona, że przed wywłaszczeniem na tym terenie nie było nic poza gruntem uprawnym. Jest to nieprawda, bo zgodnie z załącznikiem nr l zdjęcia lotniczego tego terenu znajdowała się tutaj droga utwardzona kruszywem a była ona drogą dojazdową do posesji przy [...]. Po wywłaszczeniu układ komunikacyjny w tym rejonie został częściowo zmieniony przez rozpoczęcie budowy tzw. drogi KN2 czyli obecnej ulicy [...]. Prace przy budowie tej drogi zostały przerwane do roku 2009. W między czasie Kopalnia Soli B. zawarła umowy dzierżawy z właścicielami gruntów, po których przebiegała między innymi pozostała nie zmieniona część drogi. Umowy te zostały zawarte z Urzędem Miasta B. i członkami rodziny. Skany tych umów dołączono do pisma z dnia 31-03-2020 r. przesłanego w dniu 01-04-2020 r. Na podstawie tych umów Kopalnia Soli B. ułożyła drogę dojazdową z płyt betonowych do otworu służącego do zasypywania nieczynnych podziemnych wyrobisk górniczych. Ułożenie tej drogi wiązało się ze zniszczeniem starej drogi gdyż nie można na niej było ułożyć płyt i podłoże musiało być do tego dostosowane. W umowach tych Kopalnia Soli B. zobowiązywała się do przywrócenia stanu poprzedniego po zakończeniu wspomnianych prac. Jak potem się okazało przywrócenie tego terenu do stanu poprzedniego było droższe niż wartość tych zużytych płyt i w przypadku naszej rodziny D., została zawarta ugoda w dniu 18-10-2017 r. Ugoda ta określała pozostawienie tych płyt wraz z przekazaniem nam tytułu własności do nich w zamian za zrzeczenie się roszczeń do rekultywacji odtworzenia poprzedniego stanu tego terenu. Zdecydowano się na tą ugodę tylko dlatego, że droga płytowa na ich terenie przebiegała w sąsiedztwie dwumetrowej skarpy i po konsultacji z niezależnym specjalistą okazało się, że skarpa ta się obsunęła pod wpływem intensywnego użytkowania przez bardzo ciężkie pojazdy kilkudziesięciotonowe dowożące materiał do zasypywania wyrobisk kopalni. Istniało duże prawdopodobieństwo, że usunięcie tych płyt, rekultywacja i odbudowa wcześniejszej drogi będzie wymagała prawdopodobnie wielu poprawek przy stabilizacji tego terenu co powodowałoby częste wyłączenia tej drogi z użytkowania. Droga od zawsze była jedyną drogą dojazdową do pól uprawnych. I mimo dużego zużycia tych płyt przez ich intensywne kilkudziesięcioletnie użytkowanie, pozostawienie tych płyt było mniejszym złem niż inne niepewne alternatywy. Podobnie postąpił Urząd Miasta B. nie chcąc wydawać dodatkowych kosztów na swoją część tej drogi. Wspomina korekta obszaru wydzielenia działki [...] jest spowodowana tym, że do obszaru tej zwracanej działki włączono część gminnej drogi asfaltowej a powinno się włączyć tylko wjazd. Granica działki powinna być zgodna z czerwoną linią zaznaczoną na mapie będącej załącznikiem nr 2 [do ww. odwołania]. Jeśli chodzi o odmowę zwrotu terenu znajdującego się na działce [...] (zaznaczonego kolorem zielonym na załączonej mapie -załącznik nr 2) to powinien on być zwrócony w zakresie wnioskowanym i opisywanym we wcześniejszej korespondencji w tej sprawie.

Wojewoda decyzją z dnia 13 lipca 2020 r. Nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z 27 kwietnia 2020 r. Nr [...] w punktach 1, 3-8 i orzekł o:

1) zobowiązaniu tytułem zwrotu na rzecz Gminy Miasta B. zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w łącznej kwocie [...]zł, tj. przez:

a) S. D., za udział wynoszący [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0189 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0371 ha, obj. księgą wieczystą nr [...] kwoty w wysokości [...] zł,

b) M. S. D., za udział wynoszący [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0189 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0371 ha, obj. księgą wieczystą nr [...], kwoty w wysokości [...] zł;

c) J. P. D., za udział wynoszący [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0189 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0371 ha, obj. księgą wieczystą nr [...], kwoty w wysokości [...] zł,

d) A. S. D., za udział wynoszący [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0189 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0371 ha, obj. księgą wieczystą nr [...], kwoty w wysokości [...] zł;

e) M. B. D., za udział wynoszący [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0189 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0371 ha, obj. księgą wieczystą nr [...] kwoty w wysokości [...] zł;

f) R. D., za udział wynoszący [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0189 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0371 ha, obj. Księgą wieczystą nr [...], kwoty w wysokości [...] zł;

2) o zobowiązaniu ww. osób, zgodnie z treścią pkt 1. ppkt 1 lit. a, b, c, d, e i f sentencji tej decyzji do dokonania jednorazowych wpłat na rzecz Gminy Miasta B.

3) o umorzeniu postępowania przed organem I instancji w części orzeczonej w pkt. 1, 5, 6, 7 i 8 sentencji i o

4) utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu podkreślono, iż z treści umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z 17 września 1976 r. Rep. A I nr [...], wynika, że parcela gruntowa [...], położona w B., objęta wykazem hipotecznym [...], stanowiąca wówczas własność M. D., została wywłaszczona z przeznaczaniem pod budowę osiedla mieszkaniowego pod nazwą "[...]", zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury PPRN w B. z 21 czerwca 1975 r. zatwierdzającą plan realizacyjny budowy ww. osiedla. Ww. umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r, o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, a zatem zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do przedmiotowej nieruchomości odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Osobami uprawnionymi do ubiegania się o zwrot przedmiotowej nieruchomości są spadkobiercy poprzedniego właściciela, tj, S. D., M. S. D., J. P. D., A. S. D., M. B. D. i R. D..

Jak wynika z pozyskanej dokumentacji planistycznej, dawna parcela katastralna oznaczona numerem [...] położona była na skraju projektowanego osiedla mieszkaniowego - u zbiegu zrealizowanej drogi - stanowiącej północną obwodnicę miasta B. (drogę dwupasmową - oddzieloną pasem zieleni, część drogi stanowiła obwodnicę Miasta B., a na części posadowione były garaże typu "blaszaki") oraz drogi dojazdowej z płyt betonowych, która niegdyś stanowiła dojazd do Kopalni [...], a obecnie służy jako dojazd do domów jednorodzinnych znajdujących się na działkach m.in. nr [...], nr [...], nr [...].

W wyniku podjętych działań mających na celu odszukanie dokumentacji dotyczącej budowy osiedla [...] organ I instancji pozyskał do akt sprawy kserokopię odpisu pisma Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. z 20 grudnia 1973 r. znak: [...] w sprawie przekazania wniosku o wywłaszczenie nieruchomości położonych w B. na cele budowy osiedla mieszkaniowego oraz mapę sytuacyjno-wysokościową zatytułowaną [...] w B.", zawierającą potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis z pieczęci podłużnej o treści: "Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury: Załącznik do decyzji znak: [...] z dnia 29.06.1973 r." Wskazana mapa zawiera określenie granic lokalizacji osiedla [...], a z jej treści wynika, że wywłaszczona część działki nr [...] (w skład której wchodzi część dawnej parceli katastralnej oznaczonej numerem [...]) znajdowała się w granicach tej lokalizacji. Na powyższym fragmencie przedmiotowej nieruchomości - według planu realizacyjnego "Kotłownia wodna nr [...] w B." Spółdzielni Mieszkaniowej w B. w 1975 r. - miał powstać dojazd do kotłowni. Jednakże z akt sprawy wynika, iż powstała droga z płyt betonowych, która nie prowadziła do wspomnianej kotłowni - projektowanej w ramach osiedla mieszkaniowego. Z ustaleń organu I instancji wynika, że droga mająca stanowić dojazd do "Kotłowni wodnej numer [...]" Spółdzielni Mieszkaniowej, projektowanej w ramach budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" nigdy nie powstała, nie stanowiła ona również części infrastruktury w ramach budowy osiedla mieszkaniowego, a zatem cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Z powyższego wynika zatem, iż dawna droga z płyt betonowych, prowadząca do Kopalni, nie posiada aktualnie statusu drogi publicznej i stanowi obecnie drogę wewnętrzną wobec czego może podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców.

W zakresie zaś rozliczeń zgodnie z ustaleniami biegłej, nieruchomość na dzień wywłaszczenia stanowiła grunt niezabudowany, bez składników roślinnych oraz budowlanych. Stan nieruchomości na dzień zwrotu - działka o nieregularnym, wydłużonym, załamanym kształcie granic. Teren płaski. Stanowi fragment drogi dojazdowej do garaży (częściowo utwardzonej betonowymi płytami - około 177 m2 (stan techniczny przeciętny, stopień zużycia określono na 65%) oraz częściowo nawierzchnią asfaltową 12 m2 (stan techniczny bardzo dobry, stopień zużycia określono na 0%) - ustalono w sposób graniczny. Nieruchomość położona w terenie uzbrojonym w sieci infrastruktury technicznej. Sieć gazociągowa, energetyczna, telekomunikacyjna, kanalizacyjna, wodociągowa oraz ciepłownicza znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie. Dojazd do nieruchomości bezpośrednio z drogi publicznej ul. [...]. Mając na uwadze powyższe oraz treści: pisma Kopalni Soli w B. z dnia 16 sierpnia 2018 r. znak: [...], pisma Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w B. z dnia 16 sierpnia 2018 r. znak: [...] oraz pisma Urzędu Miasta B. z dnia 30 sierpnia 2018 r. znak: [...], oraz konkluzje organu I instancji, iż na przedmiotowym terenie nie były podejmowane działania związane z realizacją celu wywłaszczenia, wg organu odwoławczego organ I instancji nieprawidłowo uwzględnił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, wynikający z działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu (art. 140 ust. 4 ugn), przy dokonywaniu rozliczeń finansowych związanych ze zwrotem nieruchomości. Tym samym, pozyskany w niniejszej sprawie przez organ I instancji operat szacunkowy w zakresie określenia wartości nieruchomości na dzień wywłaszczenia oraz na dzień zwrotu pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stwierdzone na terenie przedmiotowej nieruchomości płyty betonowe oraz fragmenty nawierzchni asfaltowej nie powstały na skutek realizacji celu wywłaszczenia, nie istniały w związku z tym podstawy do ich zaliczania na poczet odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta B..

Po analizie całości materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, iż fragment działki nr [...] został zajęty pod elementy stanowiące co do zasady nieodzowną infrastrukturę osiedla mieszkaniowego, zaś w późniejszym latach działki nr [...] i nr [...] zostały zajęte pod pas drogowy [...]. Dojazd zapewniony był bezpośrednio z [...], natomiast teren za garażami stanowił w części skarpę i - zgodnie z pismem Urzędu Miejskiego w B. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak: [...] - teren o szerokości 0,75 m służący przeprowadzaniu okresowych konserwacji, a więc utrzymaniu przedmiotowej drogi. Ponadto z map zasadniczych wynika, iż obszar, na którym znajdowały się garaże jednostanowiskowe był oddzielony od skarpy murkiem oporowym biegnącym wzdłuż działki nr [...] oraz działek sąsiednich (tom I, k.a. 60, k.a. 10). W tym stanie rzeczy nie jest możliwy zwrot przedmiotowej nieruchomości, jako zajętej pod pas drogowy ulicy rmt. [...] i w związku z tym organ I instancji nie miał obowiązku badania czy zostały spełnione przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia, w rozumieniu art. 137 ust. l ugn (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 188/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1729/14 i z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1494/16 oraz NSA w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1535/15).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła S. D. podnosząc, iż w przypadku zwrotu działki [...] należy anulować podział działki [...], z której wydzielono działkę [...] i dokonać ponownego podziału działki [...], tak aby nowo powstała działka nie obejmowała terenu drogi dojazdowej do miejskiej działki [...] i innych działek znajdujących się za nią. W przypadku zaś odmowy zwrotu części działki [...], należy wydzielić część tej działki graniczącej z działkami [...] i [...] przy zachowaniu po stronie gminy B. 0,75 m odległości od granicy skarpy znajdującej się w pasie drogowym ulicy [...]. Korekta obszaru wydzielonego do zwrotu obejmującego działkę [...] wynika z błędu jaki popełniono podczas podziału działki [...], a mianowicie włączono do zwracanej działki teren drogi dojazdowej do miejskiej działki [...] będącej drogą i innych działek znajdujących się za nią. Spowoduje to powstanie konfliktu prawnego dotyczącego możliwości pełnego korzystania z praw własności przez osoby, którym zwrócono tą działkę gdyż nie mogą zagrodzić terenu połowy drogi dojazdowej do innych działek. Natomiast w przypadku zagrodzenia połowy drogi naruszy to prawa osób trzecich co do dojazdu do swojego terenu. Dlatego wspomniana decyzja w tej części jest sprzeczna z prawem.

Nadto w zakresie odmowy zwrotu działki [...], w części terenu graniczącego z działkami [...] i [...] obszar ten powinien być zwrócony, przy zachowaniu stosownej odległości od skarpy przy ulicy [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 3 marca 2021 r.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż jest niezasadna.

Zarzuty skargi koncentrowały się z jednej strony na bezzasadnej odmowie zwrotu działki nr [...], a ponadto na nieprawidłowym podziale działki nr [...], poprzez wydzielenie działki nr [...], wszystko z uwagi na kwestie drogi publicznej bądź zajęcia na pas drogowy.

Wbrew argumentacji zawartej w skardze, co do bezzasadnej odmowy zwrotu działki nr [...] jak i działki [...], fragment tej pierwszej działki został zajęty pod elementy stanowiące co do zasady nieodzowną infrastrukturę osiedla mieszkaniowego, zaś w późniejszym latach działki nr [...] i nr [...] zostały zajęte pod pas drogowy ul. [...]. W. P.. Dojazd do tych dziełek zapewniony był bezpośrednio z [...], natomiast teren za garażami stanowił w części skarpę i - zgodnie z pismem Urzędu Miejskiego w B. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak: [...] teren o szerokości 0,75 m służący przeprowadzaniu okresowych konserwacji, a więc utrzymaniu przedmiotowej drogi. Ponadto z map zasadniczych wynika, iż obszar, na którym znajdowały się garaże jednostanowiskowe był oddzielony od skarpy murkiem oporowym biegnącym wzdłuż działki nr [...] oraz działek sąsiednich. W świetle przepisów prawa nie jest zatem możliwy zwrot przedmiotowej nieruchomości, jako zajętej pod pas drogowy [...] i w związku z tym organ I instancji nie miał obowiązku badania czy zostały spełnione przesłanki zbędności na cel wywłaszczenia, w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 2 ustawy o drogach publicznych drogami publicznymi są drogi zaliczone do jednej z kategorii dróg: drogi gminnej, drogi powiatowej, drogi wojewódzkiej lub drogi krajowej. Natomiast podstawą zaliczenia do dróg publicznych jest uchwała Rady Gminy, w przypadku drogi kategorii wojewódzkiej - uchwała Sejmiku Województwa - lub też w przypadku drogi kategorii krajowej - rozporządzenie Ministra Infrastruktury. Nadto zgodnie z ustawą o drogach publicznych, pod pojęciem drogi rozumie się budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącymi całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym /art. 4 pkt 2 ustawy/. Droga to nie tylko jezdnia lecz wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających /pasie drogowym/, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 812/12). Z kolei "pas drogowy" jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą /art. 4 pkt 1 ustawy/. Pojęcie pasa drogowego jest zatem pojęciem znacznie szerszym od drogi i jego rozumienie można sprowadzić do stwierdzenia, że jest to grunt, na którym zlokalizowana jest szczególna budowla w postaci drogi (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 260/10 oraz wyrok WSA w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1666/09). Także w świetle art. 46 § 1 k.c. granice pasa drogowego w zakresie przestrzeni "nad" i powierzchni "pod" należy wyznaczać z uwzględnieniem obiektów i urządzeń służących "realizacji celów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także zarządzania drogą" (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 614/08). Natomiast zielenią przydrożną, zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych jest roślinność znajdująca się w pasie drogowym, mającą na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Ponadto zgodnie z art. 34 ustawy o drogach publicznych odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych - co najmniej 2 m. Zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy - tylko drogi zaliczone do jednej z ww. kategorii dróg publicznych podlegają szczególnemu reżimowi prawnemu, skoro własność tych dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi (Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego). Nieruchomości drogowe nie mogą być więc obciążane prawami rzeczowymi na rzecz osób fizycznych i niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Skoro drogi publiczne mogą być przedmiotem własności jedynie podmiotów publicznoprawnych, to okoliczności wyżej wskazane oznaczają negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości. Odwrotnie niż zwrócona cześć działki co do dawnej parceli katastralnej oznaczonej numerem [...] położonej na skraju projektowanego osiedla mieszkaniowego szczegółowo opisana w decyzji tj. u zbiegu zrealizowanej drogi - stanowiącej północną obwodnicę miasta B. (drogę dwupasmową - oddzieloną pasem zieleni, część drogi stanowiła obwodnicę Miasta B., a na części posadowione były garaże typu "blaszaki") oraz drogi dojazdowej z płyt betonowych, która niegdyś stanowiła dojazd do Kopalni [...], a obecnie służąca jedynie jako dojazd do domów jednorodzinnych. Nie jest to zatem droga publiczna i skoro jak prawidłowo organ ustalił, droga z płyt betonowych, nie prowadziła do planowanej kotłowni - projektowanej w ramach osiedla mieszkaniowego [...]" (nigdy nie powstała, nie stanowiła ona również części infrastruktury w ramach budowy tego osiedla mieszkaniowego) – w efekcie cel wywłaszczenia nie został tutaj zrealizowany, dawna droga z płyt betonowych, prowadząca do Kopalni, nie posiadająca aktualnie statusu drogi publicznej, może podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców.

Natomiast co do zarzutu błędnego podziału działki nr [...] z której powstała działka nr [...], w ocenie Sądu, podział ten oraz jego prawidłowość została precyzyjnie wykazana w dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w przedmiotowej sprawie. W szczególności zgodnie z mapą podziału przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod numerem ewidencyjnym [...] działka nr [...] o pow. 5,7372 ha, podzieliła się na działki nr [...] o pow. 5,6137 ha, nr [...] o pow. 0,0627 ha, nr [...] o pow. 0,0455 ha i nr [...] o pow. 0,0143 ha, a ponadto działka nr [...] o pow. 5,6137 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. 0,0247 ha i nr [...] o pow. 5,5888 ha. Na podstawie mapy podziału przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod nr ewidencyjnym [...] działka nr [...] o pow. 5,5888 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. 0,0116 ha i nr [...] o pow. 5,5772 ha. Na podstawie mapy podziału przyjętej do Państwowego - w przypadku drogi kategorii gminnej w przypadku drogi kategorii powiatowej - uchwała Rady Powiatu ewidencyjnym [...] działka nr [...] o pow. 5,5772 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow, 0,0233 ha i nr [...] o pow. 5,5539 ha. Na podstawie kolejnym podziałów działki nr [...], zgodnie z mapą podziału przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod numerem ewidencyjnym [...] działka nr [...] o pow. 5,2318 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. 0,0571 ha i nr [...] o pow. 5,1747 ha. Na podstawie mapy podziału przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod numerem ewidencyjnym [...] działka nr [...] o pow. 5,1747 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. 5,1557 ha i nr [...] o pow. 0,0190 ha. Na podstawie wykazu synchronizacyjnego, sporządzonego przez geodetę uprawianego ustalono, iż działka nr [...] odpowiada częściowo parceli katastralnej [...]. Na podstawie mapy podziału przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod numer ewidencyjny [...] działka nr [...] o pow. 5,1557 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. 2,0531 ha i nr [...] o pow. 0,1647 ha, nr [...] o pow. 0,0031 ha, nr [...] o pow, 0,0371 ha, nr [...] o pow, 0,0620 ha, nr [...] o pow. 0,4382 ha, nr [...] o pow. 2,3975 ha. Na podstawie mapy z projektem podziału [...] działka nr [...] o pow. 0,0371 ha, uzyskała projektowane oznaczenie jako działki: nr [...] o pow, 0,0182 ha oraz nr [...] o pow. 0, 01829 ha.

Zatem podział działki nr [...] nastąpił na podstawie mapy z projektem podziału [...] wykonanej przez uprawnionego geodetę i w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego 18 grudnia 2019 r. przez organ prowadzący państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny (k. 234 akt adm.). Operat ten przed włączeniem do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został pozytywnie zweryfikowany przez organ prowadzący ten zasób.

Mając powyższe na uwadze, sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.