Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 479/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 (1) ust. 1 i 2,, art. 36 (9) ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 127, art. 138, art. 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.) Czesława Socha Protokolant Anna Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1960/06 w sprawie ze skargi W. A. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 23 maja 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1960/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi W. A. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] lipca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od uchwały ustalającej wynik egzaminu radcowskiego uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji przytoczył na wstępie uzasadnienia stan faktyczny sprawy, zgodnie z którym uchwałą nr [...] z [...] maja 2006 r. Komisji Egzaminacyjnej działającej na obszarze Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., wydaną na podstawie art. 369 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 ze zm., zwanej dalej: ustawą o radcach prawnych), W. A. z części pisemnej egzaminu radcowskiego − do którego przystąpił w dniach 26 i 27 kwietnia 2006 r. − uzyskał łącznie 64,5 punktów i tym samym otrzymał negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Skarżący na podstawie art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych odwołał się od powyższej uchwały do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o jej uchylenie i ustalenie właściwej łącznej liczby punktów uzyskanych w części pisemnej egzaminu radcowskiego oraz o dopuszczenie do części ustnej egzaminu radcowskiego. W. A. zarzucił naruszenie art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Podniósł, że ocena tematów opracowanych przez niego w części pisemnej nie została dokonana przez członków komisji niezależnie od siebie, o czym jego zdaniem świadczy identyczna liczba punktów przyznana przez każdego z członków komisji. Ponadto wskazał, że liczba punktów przyznana przez każdego z oceniających członków Komisji jest dowolna i niesprawiedliwa.

Minister Sprawiedliwości pismem z 13 lipca 2006 r. zawiadomił skarżącego o nieuwzględnieniu odwołania. W uzasadnieniu tego pisma organ stwierdził, że w świetle art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych wykonuje on nadzór nad wynikami egzaminu pod względem formalno-prawnym, dlatego też nie mógł dokonać ponownie ustaleń faktycznych. W ramach kontroli odwoławczej nie wykonuje on bowiem uprawnień przysługujących wyłącznie komisji egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac.

W. A. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., określając je jako decyzję i wnosząc o jej uchylenie, uchylenie uchwały Komisji egzaminacyjnej ds. aplikacji radcowskiej w obszarze właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. [...] maja 2006 r., Nr [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu powołał się na wnioski i zarzuty podniesione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie z podkreślając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego z uwagi na brak podstaw do przyjęcia, iż rozpatrzenie odwołania następuje w formie decyzji administracyjnej. Na wypadek niepodzielenia tego poglądu przez Sąd Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w ww. piśmie.

Uwzględniając powyższą skargę Sąd podkreślił na wstępie, że przepis art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych nie wskazuje trybu, w jakim odwołanie od wyniku egzaminu radcowskiego winno być przez Ministra Sprawiedliwości rozpatrzone. Sąd I instancji stwierdził, że w świetle przepisu art 369 ust. 4 ustawy o radcach prawnych komisja egzaminacyjna rozstrzyga o konkretnym uprawnieniu zdającego, a jej uchwała o pozytywnym wyniku egzaminu radcowskiego stanowi podstawę do wydania uchwały o wpisie na listę radców prawnych. Minister Sprawiedliwości jest natomiast organem wyższego stopnia w stosunku do komisji egzaminacyjnej, dlatego też w sprawach indywidualnych rozstrzygnięć dotyczących uprawnień i obowiązków obywateli podlega procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Minister Sprawiedliwości będąc zatem organem odwoławczym, winien rozpatrzyć wniesione w sprawie odwołanie zgodnie z rygorami powyższej procedury, umożliwiając stronie pełne zapoznanie się ze stanowiskiem i motywami podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Ministra Sprawiedliwości, wydane na skutek odwołania strony, zawiera elementy, pozwalające uznać je za decyzję w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska Ministra Sprawiedliwości, który ograniczył zakres kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu w omawianej sprawie dokonując tej kontroli wyłącznie pod względem formalnym, skoro ograniczenie takie nie wynika z treści przepisu art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że Minister Sprawiedliwości nie rozpoznał w niniejszej sprawie odwołania, nie odniósł się do postawionych w nim zarzutów dotyczących oceny prac z prawa karnego i administracyjnego, a tym samym wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i a/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie oddalenia skargi, a także zasądzenia kosztów postępowania. Organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na przebieg sprawy, to jest:

1. art. 369 ust. 1 i 2, art. 365 ust. 1 i 2, art. 335 ust. 1 i 2 oraz art. 331 ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych poprzez wadliwe przyjęcie, że ustawodawca przewidział w tej ustawie formę rozstrzygnięcia odwołania, o którym mowa w art. 369 ust. 2 tej ustawy, w taki sposób, że organ odwoławczy rozpatruje to odwołanie pod kątem merytorycznej oceny wyniku egzaminu.

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i a/ p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynika sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Sprawiedliwości podniósł, że po dokonaniu wykładni art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, dokonanej w powiązaniu z przepisami dotyczącymi ustalenia wyniku egzaminu przez komisję, a także sposobu oceniania kandydata, należało uznać, iż zakres odwołania dotyczącego wyniku egzaminu ogranicza się przede wszystkim do kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu. Na prawidłowość ustalenia wyniku egzaminu składają się ustalenie sumy uzyskanych ocen oraz prawidłowość postępowania w sprawie ustalenia wyników (w tym między innymi sposób powołania komisji, jej skład, postępowanie). Organ rozpatrujący odwołanie sprawdza zatem, czy zostały spełnione wszystkie wymogi, wynikające z przepisów ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 ze zm.), dotyczące ustalenia wyniku egzaminu, powołania członków komisji, trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu radcowskiego, w tym m.in. składu i sposobu działania komisji oraz sporządzenia protokołu z przebiegu egzaminu i podpisania go przez członków komisji i uczestniczących w egzaminie.

Minister Sprawiedliwości podkreślił, że nie może dokonać ponownie ustaleń faktycznych, bowiem w ramach kontroli odwoławczej nie wykonuje uprawnień przysługujących wyłącznie komisji egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac pisemnych, ponieważ oznaczałoby to w praktyce ponowne przeprowadzenie egzaminu. Minister, jako organ odwoławczy nie bada wyników egzaminu, lecz sposób ich ustalenia. Minister nie ma uprawnień do tego, aby samodzielnie oceniać pracę kandydata, skoro praca ta podlegała wcześniej ocenie organu kolegialnego, to jest komisji egzaminacyjnej. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, określona ilość członków Komisji ma gwarantować rzetelność i prawidłowość merytorycznej oceny egzaminu radcowskiego. Komisja egzaminacyjna, dokonując oceny egzaminu, korzysta w tym zakresie z uznania administracyjnego. I tak długo, jak mieści się ono w granicach przyznanych przez ustawę (przyjętych kryterium oceny), nie może podlegać ocenie i podważeniu przez organ odwoławczy. Minister Sprawiedliwości może badać jedynie, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. W taki właśnie sposób należy traktować stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości zawarte w rozstrzygnięciu, że przeprowadził "formalną" kontrolę prawidłowości uchwały.

Wnoszący skargę kasacyjną organ wskazał, że z dniem 31 grudnia 2006 r. art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych przestał obowiązywać − zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06. Przepis ten był niezgodny z art. 17 Konstytucji RP, gdyż pozbawiał samorząd wpływu na tryb odwołań od wyników egzaminu radcowskiego. W świetle powyższego, uznanie, że Minister miałby samodzielnie dokonywać merytorycznej oceny pracy kandydata narusza Konstytucję, a także ustawę o radcach prawnych, przewidujące bezpośredni wpływ organów samorządu radców prawnych na całokształt postępowania egzaminacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. A. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wynikająca z przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza pełne związanie tego Sądu podstawami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Kontroli kasacyjnej, sprawowanej w granicach zakreślonych podstawami skargi kasacyjnej, poddany został wyrok Sądu I instancji wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przepisy te stanowią, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), i inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. dokonując kontroli legalności decyzji Ministra Sprawiedliwości uznał, że została ona wydana z naruszeniem prawa, co skutkowało jej uchyleniem. Wyjaśniając podstawę prawną tego orzeczenia Sąd wykazywał, że odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego podlega ocenie w trybie i na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania (w petitum skargi kasacyjnej wskazano również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. jednak zarzut ten nie został rozwinięty w uzasadnieniu) Z treści tak sformułowanego zarzutu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący organ nie kwestionuje poglądu Sądu I instancji, który legł u podstaw wydanego rozstrzygnięcia, że zaskarżone pismo z [...] lipca 2006 r., zawiadamiające skarżącego o nieuwzględnieniu odwołania jest decyzją administracyjną. Wnoszący skargę kasacyjną organ zarzuca natomiast Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 369 ust. 1 i 2, art. 365 ust. 1 i 2, art. 335 ust. 1 i 2 oraz art. 331 ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych poprzez wadliwe przyjęcie, że ustawodawca przewidział w tej ustawie formę rozstrzygnięcia odwołania, o którym mowa w art. 369 ust. 2 tej ustawy, w taki sposób, że organ odwoławczy rozpatruje to odwołanie pod kątem merytorycznej oceny wyniku egzaminu.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów stwierdzić należy, że są one bezzasadne. W sprawie nie budziło wątpliwości, iż przeprowadzenie egzaminu radcowskiego jest sprawą z zakresu administracji publicznej, a wydanie przez Ministra Sprawiedliwości rozstrzygnięcia w wyniku odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej jest decyzją administracyjną.

Zgodnie z treścią powoływanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 369 ust. 1 ustawy o radcach prawnych po przeprowadzeniu egzaminu radcowskiego komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały. Komisja ogłasza wyniki egzaminu radcowskiego. W myśl z kolei przepisu art. 369 ust. 2 tej ustawy od uchwały komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Powoływany przepis art. 331 ust. 1 tej ustawy określa kompetencję dla Komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu konkursowego, a z kolei przepis art. 335 ust. 2 określa jej skład osobowy, a ust. 1 wymagania stawiane osobom wchodzącym w jej skład. W myśl natomiast przepisu art. art. 331 ust. 2 tej ustawy Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji.

Mając na uwadze treść powyższych przepisów, stwierdzić należy, że komisja egzaminacyjna jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Ma bowiem kompetencje administracyjne przyznane jej w ustawie o radcach prawnych. Formy prawne działania organów administracji publicznej określają przepisy prawa, przyznające kompetencje tym organom. Norma kompetencyjna, upoważniająca organ do podejmowania rozstrzygnięcia powinna co najmniej określać czynność organu, która jest przedmiotem kompetencji (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt II GPS 1/06).

Przepisy ustawy o radcach prawnych nie określają bezpośrednio charakteru prawnego uchwały komisji egzaminacyjnej. Wykładnia ustawy wskazuje na to, że jest to rozstrzygnięcie konkretnej sprawy indywidualnego podmiotu, wydawane przez organ administracji publicznej w ramach przyznanej mu ustawowo kompetencji, odnoszącej się do ustalenia wyniku (pozytywnego lub negatywnego) egzaminu radcowskiego. Jest to więc indywidualny akt administracyjny, przyjmujący procesową postać decyzji administracyjnej (art. 104 k.p.a.). Materialnoprawną podstawę owej decyzji administracyjnej zawiera art. 369 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Pogląd taki Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również w wyroku z 22 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 241/07 rozpoznając sprawę w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką na gruncie przepisu art. 75j ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.)

Przy wykładni art. 369 ust. 1 ustawy o radcach prawnych należy także uwzględnić normatywne znaczenie rozwiązania przyjętego w art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, stosownie do którego Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wskazuje, że określenie organu wyższego stopnia w ustawach ma zasadniczo na celu ustalenie właściwości instancyjnej organu administracji publicznej w określonej sprawie i musi być z tej racji odnoszone do regulacji procesowej zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyżej cytowany wyrok NSA z 22 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 241/07). Kodeks posługując się określeniem "organ wyższego stopnia" wskazuje na właściwość instancyjną organów (art. 17 k.p.a.), jak również przyjmuje zasadę, według której organem właściwym do rozpoznania odwołania jest organ wyższego stopnia w stosunku do organu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji (art. 127 § 2 k.p.a.).

Ustawa o radcach prawnych unormowała kontrolę prawidłowości działania komisji egzaminacyjnej stanowiąc w przepisie art. 369 ust. 2 cyt. ustawy, że od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie jest podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, umożliwiając zaskarżanie decyzji nieostatecznych. Ustawa, wprowadzając możliwość zaskarżenia uchwały komisji do Ministra Sprawiedliwości i posługując się terminem "odwołanie" nie nadała innego znaczenia temu środkowi kontroli działania komisji, niż ten, jaki wynika z kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu należy przyjąć, że odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 k.p.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec zakwalifikowania uchwały komisji egzaminacyjnej jako decyzji administracyjnej, nie jest potrzebne osobne odesłanie do stosowania procedury unormowanej w k.p.a., określenia w ustawie terminu wnoszenia odwołania oraz określenia formy, w jakiej następuje rozpatrzenie odwołania. Jeśli chodzi o zastosowanie w omawianej sprawie przepisów k.p.a., bezpośrednie zastosowanie znajduje art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., określający zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązywania kodeksu.

Ze względu na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy k.p.a., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości jako organu drugiej instancji, dokonane w wyniku rozpatrzenia odwołania co do istoty sprawy, przyjmuje postać decyzji administracyjnej, jak wynika to z art. 138 k.p.a.

W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż wydanie decyzji przez Ministra Sprawiedliwości musi być poprzedzone ponownym zbadaniem sprawy administracyjnej, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podkreślenie przy tym zasługuje, że przepisy ustawy o radcach prawnych, w tym przepisy tej ustawy powołane w skardze kasacyjnej, nie zawierają żadnych ograniczeń dla organu odwoławczego (Ministra Sprawiedliwości) dotyczących postępowania w przypadku rozpoznawania odwołania od uchwały komisji egzaminacyjnej.

Stąd też Minister Sprawiedliwości powinien rozpatrzyć odwołanie zgodnie z wymogami zawartymi w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. (Odwołania), w tym w szczególności zgodnie z art. 140 k.p.a., który w sprawach nieuregulowanych w art. 136−139 k.p.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. W myśl zaś art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stąd też Sąd I instancji trafnie stwierdził, iż Minister Sprawiedliwości przy rozpoznawaniu odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nie może ograniczyć zakresu kontroli tej uchwały tylko do warunków formalnych działania Komisji.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości trafnie podnosi, iż jako organ odwoławczy nie przeprowadza ponownie egzaminu radcowskiego. Nie oznacza to jednak, iż nie posiada uprawnienia do merytorycznej kontroli wyników egzaminu. Ta merytoryczna kontrola może między innymi polegać na ocenie prawidłowości i konkretności pytań, na które miał udzielić odpowiedzi egzaminowany, gdyż od oceny samego pytania uzależniona jest przecież ocena odpowiedzi.

Ponadto, co przyznaje organ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, "Komisja egzaminacyjna, dokonując oceny egzaminu, korzysta w tym zakresie z uznania administracyjnego. I tak długo, jak mieści się ono w granicach przyznanych przez ustawę (przyjętych kryterium oceny), nie może podlegać ocenie i podważeniu przez organ odwoławczy. Minister Sprawiedliwości może badać jedynie, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. W taki właśnie sposób należy traktować stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości zawarte w spornym rozstrzygnięciu, iż przeprowadził "formalną" kontrolę prawidłowości uchwały".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyżej zaprezentowane rozumienie możliwości podważenia przez organ odwoławczy - Ministra Sprawiedliwości decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego prowadzi do wniosku, że organ ten dopiero po dokonaniu wnikliwej analizy sformułowanych pytań i udzielonych na nie odpowiedzi jest w stanie ocenić – co sam, jak twierdzi, może badać – czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stąd też także w sytuacji, gdy Komisja Egzaminacyjna wydaje ocenę (ustala wynik egzaminu) w granicach tzw. uznania administracyjnego, rzeczą organu odwoławczego jest zbadanie, czy granice tego uznania nie zostały przekroczone. W tym zakresie na akceptację zasługuje wskazanie przez Sąd I instancji na obowiązek uzasadnienia wydawanej przez organ decyzji zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a., a więc w stopniu pozwalającym na jej kontrolę przed sądem administracyjnym.

Na marginesie niniejszych rozważań wypada tylko zauważyć, że na mocy powoływanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06 przepis art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych został uznany za niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP i utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r., a zatem obowiązywał w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.