Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 104/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 145 § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 4 ust. 1, ust. 2 pkt 1-8, ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1541
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 9 października 2019 r. nr [...] oraz umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 9 października 2019 r. nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1482 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.p.z.", "bezrobotnym" jest tylko ten, kto spełnia wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy,

co oznacza, że statusu osoby bezrobotnej nie może posiadać osoba, która podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym określa ustawa z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2019 r.,

poz. 300 ze zm.), dalej w skrócie: "u.s.u.s.". W myśl art. 6 ust. 1 pkt 11 tejże ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką.

P. W. odbywał szkolenie wojskowe realizowane w ramach pełnienia terytorialnej służby wojskowej w dniach 29 – 30 września 2019 r.

Zgodnie z cytowanym przepisem art. 6 ust. 1 pkt 11 u.s.u.s., podczas realizacji

w ramach terytorialnej służby wojskowej szkoleń podstawowych i rotacyjnych P. W. podlegał obowiązkowi ubezpieczeń społecznych.

Organ wskazał również, że osoba odbywająca ćwiczenia wojskowe nie jest w ich trakcie gotowa do podjęcia pracy, a pełna gotowość do podjęcia pracy jest zgodnie

z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy podstawowym warunkiem posiadania statusu bezrobotnego. W przypadku niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1

pkt 2, przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. obliguje organ zatrudnienia do pozbawienia osoby bezrobotnej statusu bezrobotnego.

Odnosząc się do argumentacji odwołania organ podniósł, że sytuację osób,

które pobierając zasiłek dla bezrobotnych zostają powołane, a następnie zwolnione

ze służby wojskowej, w tym z ćwiczeń wojskowych rotacyjnych lub terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie reguluje w sposób wyraźny przepis art. 73 ust. 6 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem,

w przypadku powołania na ćwiczenia wojskowe rotacyjne, a następnie zwolnienia z nich należy zastosować odpowiednio art. 73 ust. 5 tejże ustawy. Z normy prawnej statuowanej przez art. 73 ust. 6 pkt. 1 w zw. z art. 73 ust. 5 przedmiotowej ustawy wynika wprost, że bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy

niż 365 dni z powodu powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych posiada prawo

do zasiłku dla bezrobotnych na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 4, jeżeli zarejestrował się

w powiatowym urzędzie pracy, jako bezrobotny w okresie 14 dni od zwolnienia

z rotacyjnych ćwiczeń wojskowych.

Powołując się na zasadę racjonalności ustawodawcy organ wskazał, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ww. ustawy oraz art. 73 ust. 6 pkt. 1

w zw. z art. 73 ust. 5 ww. ustawy tworzą spójny system norm prawnych. Z pierwszej

z nich wynika nakaz pozbawienia statusu bezrobotnego osoby podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych z tytułu odbywania ćwiczeń wojskowych,

a druga (art. 73 ust. 6 pkt. 1 w zw. z art. 73 ust. 5 ww. ustawy) dotyczy warunku odzyskania (kontynuacji) prawa do zasiłku dla bezrobotnych po zakończeniu odbywania ćwiczeń wojskowych w przypadku, gdy osoba taka posiadała przed utratą statusu bezrobotnego prawo do tego zasiłku. Warunkiem tym jest dokonanie rejestracji

w powiatowym urzędzie pracy w okresie 14 dni od dnia zwolnienia z odbywania ćwiczeń wojskowych.

Przepis art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych ma za przedmiot regulacje instytucji prawa do zasiłku dla bezrobotnych, natomiast norma prawna art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ww. ustawy dotyczy instytucji statusu osoby bezrobotnej. Rozszerzanie wyjątku od reguł przysługiwania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowionego przez przepis art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych na instytucję statusu osoby bezrobotnej stoi w wyraźnej opozycji do zakazu rozszerzania znaczenia przepisów typu lex specialis lub ustanawiających wyjątki (exceptiones non sunt extendendae), a tym bardziej rozszerzania ich znaczenia do zupełnie odrębnej instytucji prawnej, jaką jest w odniesieniu do prawa do zasiłku dla bezrobotnych status bezrobotnego. Rozszerzanie przedmiotowego wyjątku ma miejsce na zasadzie wnioskowania ze skutku o jego przyczynie. Ustala się w ten sposób wolę ustawodawcy w przedmiocie przysługiwania statusu bezrobotnego wprost sprzeczną z jego wolą wyrażoną wyraźnie, bez żadnych wątpliwości w gramatycznym brzmieniu art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ww. ustawy twierdząc, że jest to wyjątek od reguły, gdy tymczasem czyni się w ten sposób martwym tę część art. 73 ust. 6 pkt. 1

w zw. z art. 73 ust. 5 ww. ustawy, która dotyczy bezrobotnych stawiających się

na i zwolnionych z ćwiczeń wojskowych rotacyjnych łub terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie już w chwili jego stanowienia. Zgodnie z jedną z reguł wykładni językowej (gramatycznej), należy ustalać znaczenie przepisów prawnych w taki sposób, by żadne jego fragmenty nie okazały się zbędne, przepis powinien być traktowany jako całość. Niedopuszczalna jest zatem wykładnia przepisów sprowadzająca się do wnioskowania, że przepis lub jego część były martwe już w chwili ich stanowienia przez ustawodawcę, tj. nie miały w ogóle zastosowania. Założeniem bowiem prawidłowego stanowienia prawa jest, że wykluczone jest przyjęcie ustalenia, że ustawodawca tworzył przepisy prawa, które choćby w części nie znajdują w ogóle zastosowania już w chwili ich stanowienia. Wnioskowanie, że art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (będący podstawą do zawieszenia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych dla osób pobierających uposażenie za czas ćwiczeń wojskowych rotacyjnych) wyklucza pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy czyni niewątpliwie martwym już w chwili stanowienia art. 73 ust. 6 pkt. 1 w zw. z art. 73 ust. 5 ww. ustawy, w części dotyczącej bezrobotnych stawiających się na i zwolnionych z ćwiczeń wojskowych rotacyjnych lub terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. Przeprowadzona wbrew podstawowym regułom wykładni przepisów prawa ich interpretacja determinująca taki wniosek jest niedopuszczalna. Nie jest to bowiem interpretacja zgodna z regułą inferencyjną lex specialis derogat legi generali, lecz podważanie obowiązywania części przepisu w całości, podważanie jego wyraźnie wyrażonej w art. 73 ust. 6 pkt. 1 w zw. z art. 73 ust. 5 ww. ustawy woli odnoszącej się także do tej jego przedmiotowej części. Jest to wykładnia przepisów przeprowadzona contra legem.

Przeciwko takiej interpretacji orzecznictwa regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie przemawia także fakt, że bezrobotny odbywający ćwiczenia wojskowe rotacyjne lub terytorialną służbę wojskową pełnioną rotacyjnie podlegałby podwójnym ubezpieczeniom społecznym za ten sam okres, gdyż z tytułu bycia bezrobotnym oraz odbywania przedmiotowej służby wojskowej.

Skoro zgodnie z przepisem art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych pobieranie uposażenia przez osobę odbywającą rotacyjne ćwiczenia wojskowe powoduje zawieszenie na ten czas prawa do zasiłku dla bezrobotnych, kierując się zasadą racjonalnego ustawodawcy należy uznać, że w przypadku powołania i zwolnienia z ćwiczeń wojskowych osoby pobierającej zasiłek dla bezrobotnych w związku z utratą z tego tytułu statusu bezrobotnego ustawodawca wprowadził "zawieszenie prawa do zasiłku", a następnie ponowne jego nabycie po zwolnieniu z ćwiczeń wojskowych, jednak na zasadach określonych w art. 73 ust. 6

pkt 1 w zw. z art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bez uszczerbku dla ustawowego okresu jego pobierania przysługującego danemu bezrobotnemu.

Ponadto żaden z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych nie wprowadza ograniczenia stosowania negatywnej przesłanki posiadania statusu osoby bezrobotnej

z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ww. ustawy dla osób powołanych do odbywania ćwiczeń wojskowych. Jeżeli ustawodawca chciałby wprowadzić wyjątek dla tej kategorii osób, uczyniłby to wprost, tak jak w przypadku praktyk absolwenckich, których odbywanie, zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ww. ustawy nie stanowi przeszkody do nabycia

i posiadania statusu bezrobotnego, pomimo że osoby odbywające praktykę absolwencką, jako osoby nie gotowe do podjęcia pracy, a niekiedy pobierające z tytułu odbywania praktyk również świadczenie pieniężne, bez wprowadzenia przez ustawodawcę powyższego wyjątku nie mogłyby posiadać statusu osoby bezrobotnej. Skoro ustawodawca nie wprowadził do systemu prawnego przepisu wprost dopuszczającego możliwość posiadania statusu bezrobotnego przez osoby odbywające ćwiczenia wojskowe podlegające obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, organy zatrudnienia nie mogą domniemywać istnienia takiego wyjątku wywodzonego jedynie na podstawie interpretacji art. 31 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, odnoszącego się do prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który w ogóle nie odnosi się do statusu bezrobotnego. Takie działanie organu zatrudnienia nie byłoby interpretacją istniejących przepisów, a nieuprawnionym tworzeniem nowych norm prawnych.

Regulacje ustawowe statuowane przez art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1

pkt 2 lit. l ww. ustawy i art. 73 ust. 6 pkt. 1 w zw. z art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie naruszają w żaden sposób art. 85 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż w przypadku zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna w okresie 14 dni od dnia zwolnienia z ćwiczeń wojskowych rotacyjnych lub terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie nabywa się ponownie status bezrobotnego oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego bez uszczerbku dla okresu przysługiwania prawo do zasiłku, ani jakiegokolwiek innego uszczerbku dla bezrobotnego. Zaskarżona decyzja nie narusza też art. 7 Konstytucji R.P., ani art. 6 K.p.a., gdyż orzeka zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l u.p.z., tj. na podstawie i w granicach prawa, a nie negującej ich zastosowanie interpretacji prawnej przeprowadzonej, jak wyżej.

W skardze na decyzję Wojewody [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, P. W. zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 85 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie;

2) art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że pełnienie terytorialnej służby wojskowej powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy;

3) art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wprost prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym wynikający z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie

i w granicach prawa to również obowiązek dokonywania takiej wykładni znajdujących

w sprawie zastosowanie przepisów, która pozwoli na pełną realizację celu ustawy,

w zgodzie z normą konstytucyjną, w tym przypadku z art. 85 Konstytucji RP. Obrona kraju, czy też świadczenia na rzecz obronności kraju są obowiązkiem nie tylko sił zbrojnych, osób fizycznych, czy też podmiotów państwowych, ale również i podmiotów prywatnych, a obowiązek ten wynika wprost z Konstytucji.

Przepisy odrębne względem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uniemożliwiają pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej wskutek odbywania przez niego terytorialnej służby wojskowej. Przepisy te zawarte są w ustawie o uposażeniu żołnierzy niezawodowych. W myśl bowiem art. 31c ust. 1 tej ustawy, żołnierzom pełniącym terytorialną służbę wojskową rotacyjnie za każdy dzień trwania tej służby przysługuje uposażenie zasadnicze i dodatki w wysokości i na zasadach określonych dla żołnierzy odbywających ćwiczenia wojskowe. Przepisy art. 31-31b stosuje się wówczas odpowiednio. Z kolei z art. 31 ust. 4 wynika jednoznacznie,

że pobieranie uposażenia za czas ćwiczeń powoduje zawieszenie na ten czas prawa

do zasiłku dla bezrobotnych.

Mając na uwadze konieczność stosowania reguł wykładni systemowej

i funkcjonalnej powołanych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że skoro art. 31 ust. 4 u.ż.n. stanowi - w sposób wyraźny - podstawę do zawieszenia wypłaty zasiłku

dla bezrobotnych dla osób pobierających uposażenie za czas ćwiczeń wojskowych,

to niewątpliwie przepis ten wyklucza pozbawienie takiej osoby, z tytułu odbywania terytorialnej służby wojskowej, statusu osoby bezrobotnej w oparciu o art. 33 ust. 4

pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w z w. z art. 6 pkt 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Takie stanowisko potwierdza jednolite orzecznictwo sądowoadministracyjne,

co zresztą organ II instancji sam przyznaje jednocześnie je krytykując. Wywód interpretacyjny w tym przedmiocie organ II instancji oparł w głównej mierze na art. 73 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 73 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ zdaje się jednak nie zauważać, że art. 73 ust. 5 nie dotyczy osób odbywających ćwiczenia rotacyjne, ponieważ przepis ten dotyczy utraty statusu osoby bezrobotnej m.in. z powodu uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, czego nie ma miejsca

w niniejszym przypadku. Zatem przepisy, na których oparł swoją argumentację organ drugiej instancji, nie mają tutaj w ogóle zastosowania.

Na marginesie strona wskazała, że osoba odbywająca ćwiczenia wojskowe nie jest w ich trakcie gotowa do podjęcia pracy, bowiem jak wyżej wskazano, przepisy ustawy o powszechnym obowiązku stanowią, że ćwiczenia wojskowe w ramach terytorialnej służby wojskowej odbywają się w dni wolne od pracy, zazwyczaj są

to weekendy. Obala to twierdzenia organów co do niemożliwości podjęcia pracy przez osoby bezrobotne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325), dalej jako "P.p.s.a.",

sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny wobec czego nie ma potrzeby jego powtórnego przytaczania. W ramach wstępu wskazać należy jedynie,

że powodem utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej było odbycie w dniach w dniach 29 i 30 września 2019 r. szkoleń wojskowych realizowanych w ramach pełnienia terytorialnej służby wojskowej, co na podstawie obowiązujących przepisów wiązało się z objęciem strony ubezpieczeniem społecznym za okres odbywania tych ćwiczeń. Wydając podlegające kontroli Sądu decyzje organy obu instancji świadomie orzekły wbrew aktualnemu stanowisku prezentowanemu w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którym Sąd rozpoznający skargę w pełni się jednak zgadza.

W konsekwencji wniesiona przez P. W. skarga zasługiwała na uwzględnienie, przy czym Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podzielił wszystkie podniesione w niej zarzuty.

Przede wszystkim organy obu instancji bezzasadnie odmówiły zastosowania norm konstytucyjnych, tj. art. 85 Konstytucji RP (zarzut 1 skargi), jak i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 K.p.a. (zarzut 2 skargi). Przepis art. 85 Konstytucji RP w ust. 1 stanowi, że obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny, zaś ust. 2 określa, iż zakres obowiązku służby wojskowej określa ustawa. Ustawą tą jest ustawa z dnia

21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 1541 ze zm.) zwana dalej: "u.p.o.", w której art. 4 ust. 1 wskazano, że powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do: pełnienia służby wojskowej, wykonywania obowiązków wynikających z nadanych przydziałów kryzysowych i przydziałów mobilizacyjnych, świadczenia pracy w ramach pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych, pełnienia służby w obronie cywilnej, odbywania edukacji dla bezpieczeństwa, uczestniczenia w samoobronie ludności, odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby

w jednostkach zmilitaryzowanych, wykonywania świadczeń na rzecz obrony – na zasadach i w zakresie określonych w ustawie (art. 4 ust. 2 pkt 1-8 u.p.o.). Ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskie jest prawem wszystkich obywateli polskich (art. 4 ust. 3 u.p.o.). Stosownie zaś do treści

art. 2 u.p.o., umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowanie ludności

i mienia narodowego na wypadek wojny oraz wykonywanie innych zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony należy do wszystkich organów władzy i administracji rządowej oraz innych organów i instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także do każdego obywatela w zakresie określonym w ustawach.

Zdaniem Sądu, aktualne pozostaje stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wr 605/13, LEX nr 1765486), zgodnie z którym wynikający z art. 7 Konstytucji RP,

a powtórzony w art. 6 K.p.a., obowiązek działania organów administracji publicznej

na podstawie i w granicach prawa, to również obowiązek dokonywania takiej wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów, która pozwoli na pełną realizację celu ustawy, w zgodzie z normą konstytucyjną, w tym przypadku z art. 85 Konstytucji RP.

W tej sytuacji obowiązujące przepisy prawa należy interpretować tak,

by spełnienie obowiązku uczestnictwa w weekendowych ćwiczeniach wojskowych nie powodowało niekorzystnych dla osoby bezrobotnej konsekwencji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i konieczności ponownego rejestrowania się po odbyciu każdorazowych ćwiczeń, czy szkoleń.

Stanowisko takie potwierdza także treść przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2146 t.j. – dalej

w skrócie jako: "u.ż.n."). W myśl bowiem art. 31 ust. 1 u.ż.n., żołnierzom odbywającym ćwiczenia wojskowe przysługuje za każdy dzień trwania tych ćwiczeń uposażenie zasadnicze według stopnia etatowego zajmowanego stanowiska służbowego. Z kolei

z art. 31 ust. 4 u.ż.n. wynika jednoznacznie, że pobieranie uposażenia, o którym mowa w ust. 1, powoduje zawieszenie na ten czas prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Przepis art. 31c ust. 1 u.ż.n. stanowi, że żołnierzom pełniącym terytorialną służbę wojskową rotacyjnie przysługuje za każdy dzień trwania tej służby uposażenie zasadnicze i dodatki w wysokości i na zasadach określonych dla żołnierzy odbywających ćwiczenia wojskowe. Przepisy art. 31-31b stosuje się odpowiednio.

Przepis powyższy, odsyłający w zakresie uposażenia żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie do regulacji dotyczących żołnierzy odbywających ćwiczenia, pozwala przyjąć odpowiednie stosowanie pozostałych przepisów dotyczących przyznawania uposażenia zasadniczego i dodatków żołnierzom odbywającym ćwiczenia wojskowe do żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie.

Skoro zatem art. 31 ust. 4 u.ż.n. stanowi podstawę do zawieszenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych dla żołnierzy pobierających uposażenie za czas ćwiczeń wojskowych, to przepis ten wyklucza możliwość pozbawienia takiej osoby, z tytułu odbywania wspomnianych ćwiczeń, statusu osoby bezrobotnej w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l u.p.z. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 340/16). Jeśli prawo do zasiłku jest bowiem tylko zawieszone, to nie może towarzyszyć mu utrata statusu osoby bezrobotnej. Wprawdzie słusznie podnosi organ administracji, że status osoby bezrobotnej i zasiłek dla bezrobotnych to odrębne przedmioty regulacji, lecz oczywiście zasiłek dla bezrobotnych przysługiwać może wyłącznie osobie posiadającej status bezrobotnego. Zawieszenie prawa do zasiłku nie jest tożsame z jego utratą i w żadnym razie nie skutkuje utratą statusu bezrobotnego. Konstrukcję powyższą należy ze wskazanych powyżej powodów odnieść także odpowiednio do żołnierzy odbywających terytorialną służbę wojskową rotacyjnie.

Wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, zawieszenie prawa do zasiłku dla bezrobotnych osobom pobierającym uposażenie za czas ćwiczeń (szkoleń) wyklucza możliwość pozbawienia takich osób statusu bezrobotnego w oparciu o wymienione przepisy i nie czyni martwym przepisu art. 73 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 73 ust. 5 ww. ustawy, w części dotyczącej bezrobotnych stawiających się na przedmiotowe ćwiczenia (szkolenia).

Art. 73 ust. 6 u.p.z., stanowi bowiem o odpowiednim stosowaniu do sytuacji odbywania ćwiczeń wojskowych lub rotacyjnej terytorialnej służby wojskowej przepisu art. 73 ust. 5 u.p.z. (umożliwiającego uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez osoby, które utraciły status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrowały się ponownie w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotne w okresie 14 dni).

Odpowiednie stosowanie przepisu prawa może polegać na stosowaniu danego przepisu bezpośrednio, stosowaniu z modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być odpowiednio stosowana oraz na odstąpieniu od zastosowania przepisu mającego być odpowiednio stosowanym. Odpowiednie stosowanie nie przesądza ani o bezpośrednim, ani o automatycznym stosowaniu określonej regulacji, jest uzależnione m.in. od oceny charakteru instytucji prawnej, wyznaczonej przede wszystkim przez przepisy odnoszące się bezpośrednio do instytucji, do której mają się odnosić "odpowiednio stosowane" przepisy.

Regulacja 73 ust. 6 w zw. z art. 73 ust. 5 u.p.z. koresponduje z treścią art. 31 ust. 4 u.ż.n., gdyż odróżnia osoby, które utraciły status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu np. podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej od osób, którym z powodu uczestnictwa w ćwiczeniach wojskowych jedynie zawieszono prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Te osoby nie utraciły bowiem statusu bezrobotnego i wobec nich odpowiednie jedynie stosowanie art. 73 ust. 5 u.p.z. oznacza konieczność pomniejszenia okresu przysługiwania im prawa do zasiłku o okres jego pobierania przed zawieszeniem tego świadczenia. Odpowiednie stosowanie art. 73 ust. 5 u.p.z., przy uwzględnieniu powołanych wyżej regulacji Konstytucji RP uniemożliwia pozbawienie statusu osoby bezrobotnej żołnierza odbywającego służbę wojskową na zasadach określonych w art.73 ust. 6 u.p.z.

W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości Sądu, że opisane w sprawie bezsporne okoliczności faktyczne nie mogły prowadzić do pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej, a tym samym organy orzekające w sprawie naruszyły art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l u.p.z.

Prokonstytucyjna wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia nakazuje przyjąć, że podleganie przez żołnierza obrony terytorialnej ubezpieczaniu społecznemu z tytułu pełnienia rotacyjnie terytorialnej służby wojskowej nie skutkuje utratą przez niego statusu osoby bezrobotnej. Konieczność rejestracji żołnierza jako bezrobotnego po każdorazowym odbyciu rotacyjnie służby stanowiłoby nieuzasadnione niczym utrudnianie wypełniania mu obowiązku, o którym mowa w art. 85 Konstytucji RP.

Z opisanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu

I instancji.

Wobec braku materialnoprawnych podstaw do orzekania o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej postępowanie administracyjne w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art.105 § 1 K.p.a.

Powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).