Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 321/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt. 3, art. 29 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska /spr./ Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2012r. sprawy ze skargi V. & P. sp. k. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] marca 2012r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zamiaru przystąpienia do robót budowlanych, oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Starosta N., na podstawie art. 30 ust.6 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz.1623) oraz na podstawie art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.- dalej Kpa) po rozpatrzeniu wniosku V. & P. Sp. k. wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na montażu reklamy na działce nr ewid. [...] w miejscowości T..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust.2 pkt.6 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r., w którym Sąd uznał, że przepis ten dotyczy wyłącznie instalowania reklam na istniejących już obiektach np. budynkach, mostach, wiaduktach itp. Nie można zaś mówić o instalowaniu urządzeń reklamowych na gruncie. Gdyby konstrukcja nośna była już wykonana, to wtedy samo zainstalowanie tablicy reklamowej wymagałoby tylko zgłoszenia i taka właśnie sytuacja wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego (VII SA/Wa384/04).

Ponadto organ wskazał, iż przepis art. 29 Prawa budowlanego składa się z dwóch części: w ust. 1 wymienione są roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego, w ust. 2 roboty budowlane inne, niż budowa obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z art. 3 pkt. 3 ustawy prawo budowlane, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe są budowlą w rozumieniu ustawy. Wykonanie takich urządzeń jest więc budową obiektu budowlanego, a tym samym powinno zostać wymienione w art. 29 ust. 1. Zapis dotyczący tablic reklamowych znajduje się w art. 29 ust. 2. Przez obiekt budowlany trwale związany z gruntem należy rozumieć obiekt budowlany, który posiada prefabrykowany lub murowany fundament, którego dolna płaszczyzna znajduje się pod powierzchnią terenu i którego przeniesienie w inne miejsce lub rozebranie wymaga wykonanie robót ziemnych.

Organ zwrócił również uwagę, iż budowa tak dużego urządzenia reklamowego może spowodować m. in. zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Procedura zgłoszenia nie gwarantuje zachowania tego bezpieczeństwa dlatego projekt konstrukcji reklamy oraz nadzór nad jej montażem powinien być wykonywany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka V. & P. Sp. k. zarzucając jej:

- naruszenie przepisów Prawa budowlanego polegające na nie zastosowaniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, pomimo zaistnienia przesłanek do poprzestania na potrzebie zgłoszenia prac montażowych urządzenia reklamowego;

- naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego polegające na wadliwej kwalifikacji urządzenia objętego zgłoszeniem, nieprawidłowym dokonaniu rozróżnienia pojęć tablicy reklamowej i urządzenia reklamowego i wadliwe przyjęcie istnienia odmiennych wymogów dla instalacji tablicy reklamowej i urządzenia reklamowego, nieprawidłowej wykładni, iż przepis dotyczy instalacji na istniejącym już obiekcie;

- naruszenie art. 30 Prawa budowlanego polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, tj. uznaniu, iż do wykonania prac montażowych urządzenia reklamowego zgłoszonych przez odwołującego wymagane jest pozwolenie na budowę.

W uzasadnieniu strona wskazała, iż organ I instancji nieprawidłowo argumentuje, iż przepis art 29 ust.2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie instalowania reklam na istniejących już obiektach np. budynkach, mostach, wiaduktach. Organ wadliwie przyjął, iż w/w przepisu nie można odnieść do instalowania urządzeń reklamowych na gruncie. Treść ww. przepisu nie pozwala na dokonanie wykładni, że zgłoszeniem objęta jest jedynie instalacja na istniejących już obiektach. Odwołująca podniosła, iż orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje, iż za nieprawidłowe należy uznać stanowisko, zgodnie z którym wielkość nośnika reklamowego oraz sposób jego osadzenia w gruncie powoduje, iż nie powinien mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2009 r. VII SA/Wa 695/09). Strona podkreśliła, iż z treści przywołanych przepisów wynika również, że ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyrażonego w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego od zasady obowiązku posiadania pozwolenia na budowę, ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego, czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię (a więc trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowle), czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej.

W ocenie odwołującej wadliwa jest argumentacja, iż budowa konstrukcji nośnika reklamowego, do której zamontowana ma być tablica reklamowa, wymaga pozwolenia na budowę ze względu na skalę i charakter. Organ wadliwie przyjął, iż montaż urządzenia reklamowego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Strona podniosła, iż art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1311/04).

Odwołująca zarzuciła także, iż organ poczynił rozważania odnośnie zagadnienia trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego bez bezpośredniego odniesienia do konstrukcji urządzenia reklamowego, które zainstalować ma zamiar odwołujący się. Podnoszę, iż przepisy prawa budowlanego pozwalają na wykładnię, iż instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6, ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowle, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co niewątpliwie oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych koniecznych do montażu samej tablicy reklamowej (tak m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 903/04).

Skarżąca podniosła, iż jeżeli organy administracyjne uznają, że skala wielkości robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego zagraża np.: bezpieczeństwu ludzi lub mienia albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla sąsiadów, może w drodze decyzji, na podstawie art. 30 ust. 7 nałożyć na inwestora obowiązek wykonania pozwolenia na budowę na roboty budowlane objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstaw do zastosowania art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, wymaga więc przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego pod kątem wymagań przewidzianych w powołanym przepisie. Takiej przesłanki nie wypełnił organ I instancji. Nie można uznać bowiem za wyczerpujące stwierdzenie organu I instancji, iż budowa dużego urządzenia może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. W przedmiotowym postępowaniu nie poczyniono żadnych ustaleń, co do tego, czy zamontowanie urządzenia reklamowego, z uwagi na przesłanki wskazane w ww. przepisie będzie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.

Decyzją z dnia 8 marca 2012 r., nr IR-IV.7721.60.2012.2 Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zawiera generalną zasadę obowiązkowego uzyskiwania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych. Listę wyjątków od zasady wyrażonej we wskazanym wyżej przepisie określa art. 29 Prawa budowlanego. Niektóre roboty budowlane, mimo że nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, to jednak podlegają procedurze zgłoszenia, określonej w art. 30 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie inwestor dokonał zgłoszenia, uznając to za uzasadnione zakresem zamierzenia budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W myśl art.30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wykonywanie robót, o których mowa w art. 29 ust.2 pkt 6 wymaga jednak zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Organ podkreślił, iż biorąc pod uwagę ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 324/08 (LEX nr 597542), należy stwierdzić, iż przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych (instalowanie tablic i urządzeń reklamowych na obiekcie budowlanym). W ocenie organu odwoławczego, wskazany przepis nie może mieć zastosowania do zamierzenia budowlanego objętego zgłoszeniem. Przewidziany do realizacji obiekt to budowla trwale związana z gruntem (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Realizacja przedmiotowej reklamy w określonym miejscu posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że zgłaszający zaplanował nie instalację tablic i urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, lecz posadowienie na działce nr [...] nowego obiektu budowlanego w postaci reklamy wolnostojącej. Reklama ta jest konstrukcją przestrzenną, składającą się z belek i słupów kratowych. Wymiary stalowej konstrukcji reklamy to: wysokość - [...] m, szerokość - [...] m, głębokość [...] m. Do konstrukcji zamocowana zostanie płachta materiałowa z nadrukiem reklamowym. Przewidziane zostały także żelbetowe bloki utrzymujące, pod którymi nastąpi usunięcie warstwy humusu i wykonanie podsypki żwirowej do grubości [...]cm zagęszczonej do Id=0,5 (wszystkie dane ze strony 5 projektu). W piśmie z dnia[...] stycznia 2012 r. pełnomocnik inwestora dodatkowo wyjaśnił, iż konstrukcja stalowa będzie posadowiona na płytach drogowych, do których zostanie umocowana za pomocą kotew fajkowych. Pod płytami usunięty zostanie humus i wykonana będzie podsypka żwirowa.

Organ wyjaśnił, iż przyjęte założenia projektowe należy ocenić jako służące zapewnieniu stabilności posadowienia obiektu na danym terenie. Posadowienie reklamy będzie na tyle trwałe, że będzie opierać się czynnikom mogącym ją zniszczyć. Podkreślenia wymaga przy tym to, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, LEX 266325). Zastąpienie klasycznego fundamentowania tzw. fundamentowaniem powierzchniowym nie przesądza o tym, iż tak osadzona na gruncie budowla traci przymiot obiektu trwale związanego z gruntem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 50/11, dostępny na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka V. & P.Sp. k. zarzucając jej:

- naruszenie przepisu art. 29 ust.2 pkt.6 Prawa budowlanego polegające na uznaniu, iż ma on zastosowane jedynie do robót budowlanych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych (instalowanie tablic i urządzeń reklamowych na obiekcie budowlanym);

- naruszenie art. 29 ust.2 pkt.6 Prawa budowlanego polegające na wadliwej kwalifikacji urządzenia objętego zgłoszeniem i uznanie, że jest urządzeniem trwale związanym z gruntem; jednocześnie konieczne jest zgłoszenie zarzutu, iż fakt trwałego związania obiektu z gruntem bądź brak takiego trwałego połączenia obiektu z gruntem nie przesądza o tym, czy wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też nie;

- wadliwe uznanie, iż nie wykazanie przez organ I instancji w sposób dostateczny, w jaki sposób realizacja obiektu może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,

- naruszenie art. 10 Kpa polegające na nie umożliwieniu skarżącej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto strona wniosła o zbadanie czy sprzeciw do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na montażu reklamy został zgłoszony przez Starostę we właściwym terminie.

Skarżąca wskazała, iż organ dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 29 Prawa budowlanego, polegającej na przyjęciu iż przepis ten, ma zastosowane do robót budowlanych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych (instalowanie tablic i urządzeń reklamowych na obiekcie budowlanym). Skarżąca podniosła, iż zarówno organ I jak i organ II instancji wadliwie przyjął, iż przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie można odnieść do instalowania urządzeń reklamowych na gruncie. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych pozwala na ustalenie, iż za nieprawidłowe należy uznać stanowisko, zgodnie z którym wielkość nośnika reklamowego oraz sposób jego osadzenia w gruncie powoduje, iż nie powinien mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2009 r. VII SA/Wa 695/09). Z treści przywołanych przepisów wynika również, że ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyrażonego w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego od zasady obowiązku posiadania pozwolenia na budowę, ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego, czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię (a więc trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowle), czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej.

W ocenie skarżącej sam sposób montażu instalacji reklamowej - czy jest to montaż na istniejącym obiekcie budowlanym, czy też instalacja konstrukcji reklamowej bezpośrednio na gruncie, nie może przesądzać o istnieniu lub nie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Również kwestia trwałości posadowienia urządzenia nie może przesądzać czy istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę czy też takiego obowiązku nie ma. Prawidłowa wykładnia przepisów Prawa budowlanego prowadzi do ustalenia, iż instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6, ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowle, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej.

Strona wskazała, iż pomimo, że organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jednak wskazał na argumentację skarżącej spółki zasługującą na uwzględnienie, a która zdaniem skarżącej, ma znaczenie na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji przyznał, iż organ I instancji nie wykazał w sposób dostateczny, w jaki sposób realizacja rozpatrywanego obiektu może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Uzasadniony jest zarzut, że jeżeli organ administracyjny uznaje, iż skala wielkości robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, może w drodze decyzji, na podstawie art. 30 ust. 7 nałożyć na inwestora obowiązek wykonania pozwolenia na budowę na roboty budowlane objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstaw do zastosowania art. 30 ust. 7 ustawy, wymaga, więc przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego pod kątem wymagań przewidzianych w powołanym przepisie. Takiej przesłanki, jak wskazał organ II instancji, nie wypełnił organ I instancji.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 10 Kpa skarżąca podniosła, iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia; organ ma także obowiązek wstrzymać się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007 r., IV SA/Wa 411/07, LEX nr 337775).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż z uwagi na zarzuty skarżącej należy wyjaśnić, że prowadzący postępowanie odwoławcze organ administracji rozpoznał wszystkie okoliczności sprawy i nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 Kpa należy zauważyć, iż organ odwoławczy nie prowadził odrębnego postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygnięcie oparł na dowodach zgromadzonych w postępowaniu przed organem I instancji, które z uwagi na specyfikę zgłoszenia miało charakter uproszczony. Podkreślenia wymaga, iż zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu odwołania, w którym skarżąca miała możliwość przedstawienia uwag i zastrzeżeń wobec rozstrzygnięcia organu niższej instancji.

Ponadto organ wskazał, iż stosownie do treści art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.

W rozpatrywanej sprawie zgłoszenie zostało doręczone organowi w dniu [...] grudnia 2011 r., natomiast decyzja zgłaszająca sprzeciw została wydana w dniu [...] stycznia 2012 r. i doręczona ustanowionemu przez skarżącą pełnomocnikowi w dniu [...] stycznia 2012 r. Z zestawienia powyższych dat wynika, iż sprzeciw został wniesiony w terminie.

Na rozprawie w dniu 18 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz wskazał, iż zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z obiektem budowlanym ale z urządzeniem reklamowym, które objęte jest zgłoszeniem i nie wymaga pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody o utrzymaniu decyzji Starosty w sprawie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na montażu reklamy.

Podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz.1623).

W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do wniosku strony skarżącej o zbadanie terminowości wniesienia sprzeciwu. Należy wskazać, iż powyższą okoliczność Sąd jest obowiązany na podstawie art. 134 Ppsa badać z urzędu bez konieczności składania stosownego wniosku przez stronę.

Ponadto wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że sprzeciw został wniesiony w przewidzianym przepisem prawa terminie.

Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.

Dla prawidłowego ustalenia, czy organ wnosząc sprzeciw dochował 30 dniowego terminu konieczne jest określenie daty jego początkowego biegu, jak również daty, z jaką bieg tego terminu się kończy.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż początkowym dniem biegu trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w przepisie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest dzień następny po dniu, w którym dokonano skutecznego zgłoszenia, bądź - w przypadku nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia - dzień następny po dniu, w którym zgłoszenie zostało uzupełnione, albo dzień następny po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu nakładającym obowiązek uzupełnienia zgłoszenia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 9 czerwca 2011 r., w sprawie IV SA/Po 321/11, wyrok NSA z 21 kwietnia 2009 r., w sprawie II OSK 574/08 - opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).

Dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego konieczne jest wydanie i wysłanie przed upływem tego terminu albo sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (por. dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 574/08, z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 79/06).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie zgłoszenie zostało doręczone organowi w dniu [...] grudnia 2011r., natomiast decyzja zgłaszająca sprzeciw została wysłana do pełnomocnika dnia [...] stycznia 2012 r. i doręczona mu w dniu [...] stycznia 2012 r.

Już z zestawienia powyższych dat jednoznacznie wynika, iż 30 dniowy termin na wniesienie sprzeciwu został zachowany.

Odnosząc się natomiast do istoty sprawy tj. do kwestii czy w przedmiotowej sprawie wykonanie planowanych przez skarżącą robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest dokonanie zgłoszenia Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie zasadne uznały, iż roboty budowlane określone w zgłoszeniu wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.

W tym miejscu wskazać należy, iż co do zasady, zgodnie z treścią art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29-31 Prawa budowlanego i są to jedyne odstępstwa od przedstawionej powyżej reguły. Przepis art. 29 wymienia rodzaje obiektów budowlanych, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz robót budowlanych, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę. Z kolei przepis art. 30 Prawa budowlanego określa, które z budów oraz robót budowlanych wymienionych w art. 29 podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi. Rodzaj wymienionych w przepisie art. 30 ust.1 Prawa budowlanego budów i robót budowlanych wskazuje, że są to inwestycje o niewielkim ciężarze gatunkowym, co do zasady niewymagające nawet sporządzenia projektu budowlanego.

W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie reklamy wolnostojącej mocowanej do płyt betonowych.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż w orzecznictwie wskazuje się, że przepisy Prawa budowlanego kwestię urządzeń reklamowych regulują w art. 3 pkt 3 oraz w art. 29 ust. 2 pkt 6. Zgodnie z art. 3 pkt Prawa budowlanego budowla to każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Z brzmienia tych przepisów już wynika, że odnoszą się one do różnych typów urządzeń reklamowych, konsekwencją czego jest, że na jedne z nich wymagane jest pozwolenie na budowę, a na drugie jedynie dokonanie zgłoszenia. Kwalifikacja tego, czy dane urządzenie reklamowe wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej (starosta, wojewoda), gdyż te organy mają kompetencje do wydania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 6).

W wyroku z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1686/09 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wśród cech wyróżniających (określających) urządzenia reklamowe zaliczane do budowli (art. 3 pkt 3) jest to, że są to urządzenia wolno stojące i trwale związane z gruntem, których to określeń nie zawiera przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, mówiący o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych", co nie jest zapisem przypadkowym. O trwałym związaniu z gruntem oprócz urządzeń reklamowych wymienionych wśród budowli (art. 3 pkt 3), ustawodawca mówi jeszcze w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego określając rozumienie budynku jako "obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Natomiast wśród cech charakteryzujących tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego zaznaczono, że są to obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, co można rozumieć jako brak trwałego związania z gruntem. Z powyższego wynika, że ustawodawca używa określenia "trwale związany z gruntem" lub "niepołączony trwale z gruntem" w tych przypadkach, kiedy chce wyraźnie rozróżnić dwa obiekty budowlane (budynek i tymczasowy obiekt budowlany), które podlegają odmiennym rygorom prawnym oraz w przypadku urządzeń reklamowych wskazując też różne ich typy (rodzaje) występujące w ustawie. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż skoro w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego ustawodawca wymienia wśród budowli "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe" to oczywistym jest, że mówiąc w art. 29 ust. 2 pkt 6 o "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" (dalsza część tego przepisu dotyczy urządzeń reklamowych wymagających pozwolenia na budowę), chodzi tu o inne urządzenia reklamowe, niż te, o których mowa w art. 3 pkt 3. W przeciwnym razie te dwie różne regulacje zamieszczone w jednym akcie prawnym nie miałyby sensu. W przytaczanym wyroku podkreślono również, że pojęcie trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego, użyte w przepisie art. 3 pkt 3, podobnie jak i w pkt 2 ma szersze znaczenie, bardziej złożone i nie można go rozumieć dosłownie (w znaczeniu technicznym), gdyż wtedy z płaszczyzny prawa przenosi się rozważania na grunt techniki, technologii wykonawstwa robót budowlanych. Znaczenie terminów prawnych w akcie normatywnym nadane przez prawodawcę może być szersze, niż znaczenie tych terminów w języku potocznym lub fachowym, i tak jest też w przypadku pojęcia ustawowego: "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe". Pojęcia tego jako terminu ustawowego nie można dowolnie przestawiać, zmieniać i dekompletować, dopóki tego nie uczyni sam ustawodawca, który postanowił, że urządzenie reklamowe wolno stojące musi być trwale związane z gruntem, niezależnie od rozwiązań technicznych i technologicznych tego związania. Należy zauważyć, że pojęcie trwałego związania z gruntem istnieje w języku prawnym od kilkudziesięciu lat, niezależnie od tego, jak w tym czasie zmieniały się rozwiązania techniczne i technologie wykonawstwa tego trwałego związania. Poza tym należy zwrócić uwagę, że to pojęcie poza aspektem technicznym trwałego związania obiektu z gruntem, zawiera w sobie jeszcze powiązanie z aspektem czasowym. Tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego z tej racji, że są przeznaczane do czasowego użytkowania, nie wymagają trwałego połączenia z gruntem w przeciwieństwie do tych obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i 3, których użytkowanie nie zostało ograniczone czasowo.

Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, iż że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, LEX 266325). O tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 883/10 oraz powołane tam orzecznictwo, dostępny na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż zasadnie organy uznały, iż art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie może mieć zastosowania do zamierzenia budowlanego objętego zgłoszeniem.

Nie ulega wątpliwości, iż przewidziany do realizacji obiekt to budowla trwale związana z gruntem (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Zasadnie również organ wskazał, iż realizacja przedmiotowej reklamy w określonym miejscu posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Jak wynika z dokumentacji znajdującej przedłożonej przez skarżącą, a przede wszystkim z projektu budowlanego, planowana reklama jest konstrukcją przestrzenną, składającą się z belek i słupów kratowych. Wymiary stalowej konstrukcji reklamy to: wysokość - [...] m, szerokość - [...] m, głębokość - [...] m. Do konstrukcji zamocowana zostanie płachta materiałowa z nadrukiem reklamowym. Przewidziane zostały także żelbetowe bloki utrzymujące, pod którymi nastąpi usunięcie warstwy humusu i wykonanie podsypki żwirowej do grubości [...] cm zagęszczonej do Id=[...].

Ponadto zwrócić należy uwagę, iż stopa utrzymująca reklamę ma składać się z 15 płyt drogowych o łącznych wymiarach: wysokość [...] cm, szerokość [...] cm, głębokość [...]cm), a planowana reklama ma być do nich przytwierdzona za pomocą kotew fajkowych.

Z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że zgłaszający zaplanował nie instalację tablic i urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, lecz posadowienie na działce nr [...] nowego obiektu budowlanego w postaci reklamy wolnostojącej.

Za powyższym przemawiają parametry techniczne planowanej reklamy, a zwłaszcza wielkość i konstrukcja nośna objętego zgłoszeniem nośnika reklamowego. Podkreślić należy, iż to właśnie wielkość determinująca trwałość tego urządzenia reklamowego podyktowaną względami bezpieczeństwa - a nie technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia w inne miejsce - przesądzają o tym, że urządzenie to należy traktować jako trwale związane z gruntem.

Wobec powyższego organy prawidłowo uznały, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, tym samym realizacja obiektu reklamowego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego urządzenia reklamowego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 Kpa uznać należy, iż organ poprzez niezawiadomienie strony o możliwości końcowego zapoznania się z aktami i uniemożliwienie przez to wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże w ocenie składu orzekającego naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie uzasadniałoby na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż w orzecznictwie wskazuje się, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157; OSP 2007, nr 3, poz. 26; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, Lex nr 786594). Strona powinna zatem wykazać, że brak takiego zawiadomienia przed wydaniem decyzji uniemożliwił jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. zgłoszenia wniosków dowodowych z zeznań świadków, dokumentów). W przedmiotowej sprawie strona powyższego nie uczyniła.

Zauważyć również należy, iż dla oceny powyższego uchybienia w postępowaniu w sprawie sprzeciwu istotne jest, że w ramach tego organ nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na dokumentach przedstawionych przez stronę postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.