Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1587/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 107
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na rzecz adw. M. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku T. P., dalej "skarżący", o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] r. o odmowie wstrzymania wykonania własnej decyzji z [...] października 2009 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Obywatel G., T. P., w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożył trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Tego samego dnia skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] października 2009 r. o wydaleniu. W uzasadnieniu wskazał, że w kraju pochodzenia grozi mu niebezpieczeństwo, a ponadto w Polsce zachorował na gruźlicę i wymaga leczenia.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. postanowił odmówić wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że we wniosku nie powołano żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby przedmiotem rozważań organów administracji w toku poprzednich postępowań w sprawie wniosków o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie organu złożenie kolejnego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] października 2009 r. miało na celu opóźnienie lub zakłócenie wykonania tej decyzji.

Skarżący zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu wskazał, że na terytorium RP zachorował na gruźlicę i obecnie jest w trakcie leczenia, którego kontynuowanie nie jest możliwe na terytorium G. Dodał, że opuszczenie terytorium Polski pozbawi go możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, a także korzystania z ochrony międzynarodowej w razie przyznania mu jej w toczącym się obecnie postępowaniu.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2011 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał art. 33 § 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że uwzględnienie wniosku jest zasadne w przypadku łącznego zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. A zatem, organ może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Organ II instancji stwierdził, że skarżący eskaluje swoje zeznania w kwestii przyczyn opuszczenia kraju pochodzenia (składając po raz pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy wskazał, że wyjechał z powodu problemów narodowościowych, a w obecnym wniosku oświadczył, że opuścił G. z powodu zabójstwa jego ojca, które miało miejsce w 1997 roku ). Organ administracji zwrócił uwagę, że zmiana zeznań w drugiej procedurze nie może być równoznaczna z podaniem nowych okoliczności w sprawie, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który tę decyzję wydawał. Odnosząc się do kwestii problemów zdrowotnych skarżącego, stwierdził, że z informacji, w których jest posiadaniu wynika, że choć przeprowadzona w 2004 r. reforma g. służby zdrowia była dość śmiała, jak na warunki tak ubogiego kraju, a obecnie charakteryzuje się zróżnicowanym poziomem oferowanych usług, to jednak wszyscy obywatele G. mogą korzystać z subsydiowanej, wolnej od opłat opieki zdrowotnej w postaci tzw. pakietów bezpłatnych podstawowych zabiegów i usług, a ludzie szczególnie potrzebujący, za pomocą specjalnych testów są kwalifikowani do całkowicie bezpłatnej opieki. Ponadto, z załączonych przez skarżącego do wniosku zaświadczeń lekarskich wynika, że jego leczenie jest już zakończone i skarżący nie wymaga jego kontynuacji.

W dniu [...] czerwca 2011 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2011 r. żądając uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 127 § 3 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; dalej: k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie.

W ocenie skarżącego zaskarżone decyzje zostały wydane z pominięciem wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Nie zgodził się z oceną, z jego leczenie zostało już zakończone, ponieważ w dalszym ciągu stan zdrowia musi być kontrolowany. W dalszej części skargi uzasadniał istnienie w sprawie słusznego interesu we wstrzymaniu decyzji, który przejawia się tym, że niezwłoczne opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pozbawi skarżącego możliwości dalszego leczenia gruźlicy, co w dalszej perspektywie może doprowadzić do pogorszenia się stanu zdrowia, a nawet śmierci. Ponadto po powrocie do kraju pochodzenia skarżący będzie narażony na dalsze prześladowania ze względu na okoliczności stanowiące podstawę ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy. Niezwłoczne opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uniemożliwi osobiste uczestniczenie w postępowaniu administracyjnym w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się w wyniku wniesionej skargi na decyzję Rady do Spraw Uchodźców oraz pozbawi możliwości korzystania z ochrony międzynarodowej. W ocenie skarżącego kwestia zachorowania na gruźlicę, a co za tym idzie kwestia istnienia realnej możliwości leczenia otwartej gruźlicy na terenie G., powinna zostać rozważona w kontekście prawa do życia określonego w art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podkreślił, że wstrzymanie wykonania decyzji w żaden sposób nie jest sprzeczne z interesem społecznym, złożenie kolejnego wniosku nie miało na celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu, a było związane z potrzebą kontynuowania leczenia, obawą przed prześladowaniem w przypadku powrotu do kraju pochodzenia oraz przekonaniem, że spełnia przesłanki do przyznania ochrony na terytorium Polski.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej przez cudzoziemca decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W myśl art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472) w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Mając na uwadze przytoczone przepisy, stwierdzić należy, że złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wywołuje tych samych skutków prawnych, co złożenie pierwszego wniosku, a w szczególności nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku.

Aplikant może jednak wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Wniosek o wstrzymanie wykonania podlega jednak ocenie organu pod kątem wystąpienia w sprawie osoby wnioskującej, okoliczności wypełniających przesłanki wstrzymania, wskazane w przepisie stanowiącym podstawę rozpoznania wniosku tj. art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Analiza tego przepisu wskazuje, że aby w ogóle można było rozpatrywać możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, muszą zostać spełnione – łącznie – następujące przesłanki: 1) za wstrzymaniem wykonania przemawia słuszny interes strony 2) nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (przesłanka negatywna), 3) złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie te przesłanki, może zostać wydana decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Natomiast niespełnienie bodaj jednej ze wskazanych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. Z art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wynika jedynie możliwość (a nie obowiązek) wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, a więc decyzja w tym przedmiocie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego.

W tym miejscu omówienia wymagają podstawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, tj. "słuszny interes strony" oraz brak sprzeczności tego interesu z "interesem społecznym".

Przesłanka "słusznego interesu strony" nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należy przyjąć, że "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których strona upatruje swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu).

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej.

Analizując całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że Szef Urzędu dokonał oceny stanu faktycznego w sposób właściwy – m. in. konfrontując okoliczności przytaczane przez skarżącego w trakcie aktualnie prowadzonego postępowania z argumentacją podnoszoną na etapie rozpoznawania poprzednich wniosków o nadanie statusu uchodźcy.

W związku z faktem, iż powody złożenia aplikacji były tożsame, zasadnym było podjęcie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu i uznaniu, że złożenie przez cudzoziemca kolejnego wniosku miało jedynie na celu opóźnienie, bądź też zakłócenie wykonania orzeczonej decyzji o wydaleniu.

Sąd podziela ocenę organu administracji, iż składając kolejny wniosek skarżący nie wskazał na żadne nowe istotne fakty lub okoliczności, które pojawiły się po zakończeniu poprzednich postępowań uchodźczych, a świadczą o niebezpieczeństwie prześladowania w kraju pochodzenia, bądź też ryzykiem doznania poważnej krzywdy, natomiast te na które się powołał, zostały już rozpatrzone przez organy orzekające podczas wcześniejszej procedury uchodźczej.

W ostatnim wniosku skarżący powołał, jako nowa okoliczność, stan zdrowia, który uzasadnia pozostanie w Polsce ze względu na konieczność poddania się leczeniu. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niezbadania tej okoliczności przez organy prowadzące postępowanie administracyjne i nieuwzględnienie jej przy podjęciu decyzji. Zauważyć bowiem należy, że organy zarówno przeprowadziły postępowanie w celu ustalenia, czy obywatele G. mają możliwość korzystania z opieki lekarskiej, w tym bezpłatnej służby zdrowia w kraju pochodzenia, jak również odniosły się faktu choroby skarżącego. Nie negując, że skarżący chorował na gruźlicę, po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego stwierdziły, że skarżący zakończył leczenie i leczenie nie wymaga kontynuacji. Oczywiście konieczne jest dalsze kontrolowanie stanu zdrowia, co skarżący może czynić w kraju pochodzenia.

Sąd w niniejszym składzie nie podziela również zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 127 § 3 i art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póżn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Odnosząc się do zgłoszonego na rozprawie wniosku ustanowionego z urzędu pełnomocnika o zasądzenie kosztów pomocy prawnej Sąd, na podstawie art. 260 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz pełnomocnika należne mu wynagrodzenie.