Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 81/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.134
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi K.H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 19 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku po rozpatrzeniu odwołania K. H. od decyzji Burmistrza Miastka z dnia 29 września 2021 r. w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej w 2018 r. i niewykorzystanej w kwocie 553.352 zł i nakazania jej do zwrotu oraz określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 9172 zł w 2018 r. i nakazanie jej do zwrotu, wraz z odsetkami, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia 29 września 2021 r. organ I instancji określił wysokość dotacji pobranej w 2018 r. i niewykorzystanej w kwocie 553.352,00 zł i nakazał jej zwrot oraz określił wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 9172,00 zł w 2018 r. i nakazał jej zwrot, wraz z odsetkami. Decyzja została doręczona stronie w dniu 29 września 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W niniejszej sprawie odwołanie należało wnieść w dniach od dnia 30 września 2021 r. do dnia 13 października 2021 r. Odwołanie zostało opatrzone datą 13 października 2021 r., jednak nadane zostało w placówce pocztowej w M. w dniu 14 października 2021 r. (stempel pocztowy na kopercie). Strona wniosła zatem odwołanie w dniu 14 października 2021 r., czyli po upływie terminu do wniesienia odwołania.

K. H. niosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Słupsku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona skarżąca zarzuciła:

1.art. 57 § 1 i § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a."), poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, iż odwołanie skarżącej od decyzji Burmistrz Miastka z dnia 29 września 2021 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, podczas gdy skarżąca odebrała przedmiotową decyzję w dniu 30 września 2021 r. w związku z czym termin do wniesienia odwołania upływał z końcem 14 października 2021 r.,

2.art. 134 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miastka z dnia 29 września 2021 r. nr [...],

3.art. 46 § 1 i 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie potwierdzenia odbioru za dokument urzędowy potwierdzający odbiór decyzji Burmistrz Miastka z dnia 29 września 2021 r. nr [...], przez skarżącą, podczas gdy potwierdzenie to nie zawierało daty i podpisu doręczającego, datownika placówki nadawczej ani nr przesyłki, co uniemożliwia potraktowania potwierdzenia jako dokumentu urzędowego, a ponadto data odbioru przy podpisie skarżącej odpowiada charakterowi pisma nadawcy.

Mając powyższe na uwadze, strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 19 listopada 2021 r. w całości i stwierdzenie, iż odwołanie skarżącej od decyzji Burmistrza Miastka z dnia 29 września 2021 r. zostało złożone w terminie.

Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w jej uzasadnieniu, tj. zobowiązanie Urzędu Miejskiego w M. do: przesłania wykazu listów dla gońca Urzędu Miejskiego w M. z dnia 29 i 30 września 2021 r. bez anonimizacji listy odbiorców; przesłania potwierdzenia odbioru (ZPO) przez skarżącą: upoważnienia nr 15/2021 z dnia 29 września 2021 r. do przeprowadzenia kontroli w sprawie [...] dla W. B., adresowanego do K. H.; zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 23 września 2021 r. w sprawie [...] adresowanego do J. H.; zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 23 września 2021 r. w sprawie [...] adresowanego do K. H.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2022 r. strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania z urzędu wskazując, że złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w związku z naniesioną przez inną osobę datą oraz adnotacją przy jej podpisie na rzekomym potwierdzeniu odbioru z dnia 29 września 2021 r. Ustalenie popełnienie tego czynu karalnego w drodze karnej będzie wywierać wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w i skardze podniesiony.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

W niniejszej sprawie kwestię sporną stanowi ustalenie prawidłowości doręczenia skarżącej decyzji wydanej przez organ I instancji. W ocenie skarżącej, decyzja ta została doręczona w dniu 30 września 2021 r. W konsekwencji nie został uchybiony termin do wniesienia odwołania. Z twierdzeniem takim nie sposób się jednak zgodzić.

Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się za pośrednictwem tego organu do organu drugiej instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

Z przywołanego przepisu wynika, że warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania jest skuteczne doręczenie decyzji stronie. Z drugiej strony, uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy.

W niniejszej sprawie decyzją z dnia 29 września 2021 r. organ I instancji określił wysokość dotacji pobranej w 2018 r. i niewykorzystanej w kwocie 553.352,00 zł i nakazał jej zwrot oraz określił wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 9172,00 zł w 2018 r. i nakazał jej zwrot, wraz z odsetkami. Decyzja została doręczona stronie w dniu 29 września 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Zatem odwołanie należało wnieść w dniach od 30 września 2021 r. do dnia 13 października 2021 r. Odwołanie zostało opatrzone datą 13 października 2021 r., jednak nadane zostało w UP w M. w dniu 14 października 2021 r. (stempel pocztowy na kopercie).

Podkreślić należy, że organ, do którego wpływa odwołanie, zobowiązany jest zaś w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność odwołania oraz stwierdzić, czy nie nastąpiło uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia. W sytuacji, gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem do wydania przez organ odwoławczy postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jest bezsporne ustalenie, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lutego 2014 r., II OSK 2126/12, LEX nr 1497908). Treść art. 134 k.p.a., będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną, wskazuje na obowiązek organu odwoławczego wyraźnego ustosunkowania się do tej czynności. Stwierdzenie uchybienia terminu wymaga zatem jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia (por. G. Łaszczyca, Komentarz do art. 134 k.p.a., teza 9, LEX 2010 r.). Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy więc od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia tego środka prawnego zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia.

Według art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Podmiotami doręczającymi są: operator pocztowy (w rozumieniu Prawa pocztowego), pracownicy organu administracji publicznej albo inne upoważnione osoby lub organy. Przepis art. 39 K.p.a. nie ustanawia wiążącej organ kolejności wymienionych w tym przepisie doręczycieli pism, jednakże organ nie dokonuje wyboru doręczycieli dowolnie. Doręczanie pism odbywa się za pokwitowaniem.

Przez pokwitowanie należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez odbierającego pismo swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Własnoręczny podpis odbierającego pismo potwierdza nie tylko jego odbiór, ale i datę doręczenia; wskazanie przez odbierającego daty doręczenia jest najlepszą rękojmią, że data ta jest zgodna z rzeczywistością (por. A. Matan [w:] G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kraków 1998, s. 202). "Nieprawidłowe, czyli niezgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie pisma (które jest istotną czynnością postępowania) należy uznać za naruszenie zasady oficjalności doręczeń pisma (które powinno być doręczone z urzędu), mogące spowodować pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. Ma to istotne znaczenie, zwłaszcza w sytuacji, gdy na tej podstawie chodzi o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności z zakresu postępowania administracyjnego ze względu na nieprawidłowe doręczenie pisma. Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji) może być uznane przez Sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej bez potrzeby powtórnego prawidłowego doręczenia pisma" (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 1994 r., III ARN 54/94, OSNAPiUS 1994/12, poz. 187).

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, wydając zaskarżone postanowienie, nie naruszył zasad wynikających z k.p.a. Analiza akt sprawy nie daje uzasadnionych podstaw do przyjęcia innej daty doręczenia przedmiotowej decyzji niż 29 września 2021 r. Z załączonych do skargi dokumentów nie wynika, jakoby doręczenie decyzji miało miejsce w dniu 30 września 2021 r. Korespondencja elektroniczna pracownika strony do prawnika z dnia 30 września 2021 r. ze stwierdzeniem, że przesyła decyzję otrzymaną przed momentem nie stanowi dowodu na to, że strona odebrała decyzję w dniu 30 września 2021 r. Jednocześnie z załączonego do skargi pisma organu I instancji skierowanego do strony skarżącej z dnia 20 grudnia 2021 r. wynika, że zwrotne potwierdzenie odbioru, dotyczące decyzji z dnia 29 września 2021 r. nr [...] stanowi załącznik nr 3 do pisma i wynika z niego, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 29 września 2021 r. Jako załącznik nr 3 oznaczono także m.in. wykaz listów dla gońca UM z dnia 29 września 2021 r., jak i z dnia 30 września 2021 r., gdzie brak opisu co zawierała przesyłka. Zatem jedynym dowodem doręczenia jest zwrotne potwierdzenie odbioru z datą doręczenia decyzji w dniu 29 września 2021 r.

Reasumując, prawidłowo organ II instancji przyjął, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 29 września 2021 r. W konsekwencji skarżąca, składając odwołanie w dniu 14 października 2021 r., uczyniła to z uchybieniem ustawowego terminu, a więc zasadnie organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.

Odnosząc się do wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania, wskazać należy, że stosownie do art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.

Zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ze względu na toczące się postępowanie w sprawie karnej, nie jest obligatoryjne. Wyraz "może" zawarty w dyspozycji powyższego przepisu wskazuje na to, iż zawieszenie postępowania sądowego zależy od uznania Sądu. Zawieszenie to, wpływające na czas trwania rozpoznawania sprawy, jest uzasadnione tylko wtedy, jeżeli ustalenie czynu (przestępstwa) w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy karnej musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Ocena w tym zakresie należy do sądu rozpoznającego sprawę. Jak wyżej już wskazano, zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu jest fakultatywne. A zatem Sąd może zawiesić postępowanie, o ile po rozważeniu okoliczności sprawy dojdzie do przekonania, że konieczność taka zachodzi.

Z uwagi więc na fakultatywny charakter zawieszenia postępowania z urzędu, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a także mając na względzie zasady celowości oraz ekonomiki procesowej oraz ewentualną możliwość wzruszenia przez organ ostatecznego orzeczenia w trybach nadzwyczajnych - w przypadku zaistnienia przesłanek w nich przewidzianych - Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania tej instytucji na gruncie niniejszej sprawy.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.