Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 931/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1, art. 24a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 276
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276, delej: u.p.g.k), po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy "[...]" od decyzji Starosty "[...]" z dnia "[...]" odmawiającej aktualizacji danych ewidencyjnych, objętych operatem ewidencji gruntów i budynków (EGiB), polegającej na przywróceniu oznaczenia funkcji budynku z mieszkalnej na usługową, znajdującego się na działce nr "[...]’ (obr. "[...]’, gm. "[...]’), według stanu sprzed modernizacji EGiB – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 20 września 2019 r. Wójt Gminy "[...]" zażądał zmiany danych objętych EGiB, ujawnionych w operacie obrębu "[...]" na działce nr "[...]", gminy "[...]". Z uzasadnienia wniosku wynikało, że chodzi o przywrócenie funkcji budynku byłej zlewni mleka, znajdującego się na działce nr "[...]" (obr. "[...]"). Dodatkowo, pismem z dnia 16 grudnia 2019 r. Wójt Gminy "[...]" podtrzymał złożony wniosek i wskazał, że: budynek byłej zlewni mleka nie zmienił swojej funkcji i przeznaczenia; określenie budynku jako jednorodzinnego mieszkalnego, jest niezgodne ze stanem faktycznym; zmiana przeznaczenia budynku i jego przebudowa powinny zostać odnotowane na podstawie potwierdzenia oddania go do użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego.

Decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" odmówił aktualizacji informacji zawartych w EGiB, wnioskowanej przez Wójta Gminy. W uzasadnieniu decyzji wskazał m. in., że z wnioskiem o zmianę funkcji budynku znajdującego się na działce nr "[...]" mogli wystąpić jedynie małżonkowie "[...]", gdyż budynek znajdujący się na tym gruncie stanowi ich odrębną od gruntu własność. Wyjaśnił, że dysponuje zgłoszeniem o zamiarze przystąpienia do wykonania robót budowlanych budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na przedmiotowej działce, czyli o określonej w tym dokumencie funkcji budynku, a wnioskodawca, który nie jest właścicielem budynku, nie przedstawił innej dokumentacji w tym zakresie potwierdzającej funkcję usługową budynku. W ewidencji nie może zatem zostać wpisana inna funkcja niż wynikająca z dokumentacji architektoniczno-budowlanej budynku.

W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina "[...]" zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, mianowicie: art. 24a ust. 1 i art. 20 ust. 1 pkt 2 u.p.g.k. w związku z § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393, dalej: rozporządzeniem ws. EGiB) oraz art. 24a ust. 12, w związku z art. 20 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 24 ust. 1, ust. 2a, ust. 2b, w związku z art. 22 ust. 2 i 3 u.p.g.k. Zarzucił ponadto naruszenie art. 7, w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu własnej decyzji WINGiK wskazał, że dane dotyczące budynku nr "[...]", w których żąda się zmiany to: główna funkcja budynku oraz inne funkcje budynku (§ 63 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia ws. EGiB). Przez główną funkcję budynku rozumie się sposób użytkowania w przeważającej, pod względem powierzchni użytkowej, części tego budynku. Przez inną funkcję budynku rozumie się sposób użytkowania części budynku innej niż obejmującej główną funkcję budynku. Budynek nr ‘[...]" nie ma wykazanej innej funkcji ani nie jest ona przedmiotem wniosku, który wszczął postępowanie. Podniósł, że sprawa aktualizacji informacji zawartych w EGiB, przed organem I instancji, została wszczęta na wniosek. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 u.p.g.k., prawo do wnioskowania o aktualizację informacji zawartych w EGiB przysługuje podmiotom, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zatem, aby skutecznie żądać aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących budynku nr "[..]", stanowiącego odrębną nieruchomość, należy być właścicielem tej nieruchomości albo podmiotem, w którego władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajduje się ta nieruchomość - w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, co w tej sprawie nie zachodzi. Ponadto wnioskodawcą może być podmiot władający budynkiem nr "[...]" na zasadach samoistnego posiadania. Właścicielem nieruchomości oznaczonej jako budynek nr "[...]" (obr. "[...]", gm. "[...]") są M. G.D. i N.D., zgodnie z art. 235 Kodeksu cywilnego. Z zebranych dowodów nie wynika, aby wnioskodawca był właścicielem albo podmiotem, w którego władaniu lub gospodarowaniu znajduje się ta nieruchomość (w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa), lub że włada budynkiem nr "[...]" na zasadach samoistnego posiadania. Zatem wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną do wnioskowania o aktualizację informacji zawartych w EGiB dotyczących ww. budynku. Przyznanie Wójtowi Gminy prawa do wnioskowania o zmiany danych dotyczących przedmiotowej nieruchomości budynkowej w EGiB, równałoby się z przyznaniem takiego prawa każdemu, i stanowiłoby naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 2, w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 1 ustawy. WINGiK stwierdził jednocześnie, że na podstawie aktualnych dokumentów urzędowych i technicznych oraz z uwagi na stan faktyczny przedstawiany w opisach technicznych i na fotografiach, Starosta słusznie nie znalazł podstaw do zmiany funkcji głównej budynku nr "[...]’ ustalonej jako "budynek jednorodzinny". Zebrane materiały źródłowe wyraźnie określiły, że istniejący na działce kubaturowy obiekt budowlany obecnie przeznaczony jest na jednorodzinny budynek mieszkalny i jest to jedyny sposób jego użytkowania (funkcja główna). Wykonywany remont jedynie tymczasowo wyłączył go z użytkowania. Nic nie wskazuje, aby obecnie miał być użytkowany jako "budynek usługowy", "była zlewnia mleka" lub "zlewnia mleka". Wskazał, że budynek nr "[...]" był niegdyś punktem skupu mleka. Jednak cele, jakim służy EGiB (dane stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych - art. 21 ust. 1 ustawy), wykluczają poza specyficznymi przypadkami ściśle określanymi przez prawo (np. dla lasów albo gruntów przeznaczonych pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, itp.), wykazywanie w EGiB danych historycznych (nieaktualnych) lub niezgodnych ze stanem faktycznym. Takie działania byłyby nieracjonalne oraz sprzeczne z prawem i z tego względu żądanie zmian w EGiB jest niezasadne.

W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję organu odwoławczego, Gmina "[...]" zarzuciła jej naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24a ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 2 u.p.g.k. w zw. z § 45 ust. 1 i 2 i § 35 rozporządzenia ws. EGiB, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że Starosta "[...]" zebrał materiał dowodowy potwierdzający zmianę funkcji budynku "ze starej zlewni mleka" na "budynek mieszkalny", podczas gdy organ ustalając niezbędny stan faktyczny do zmiany funkcji ustalił go dopiero po podjęciu prac remontowych, tj. po dniu 25 lutego 2020 r., a nie przed podjętymi pracami remontowymi, a więc zgodnie z oględzinami w dniu 20 lutego 2020 r., co uzasadniało złożenie wniosku będącego przedmiotem postępowania, w którym zostało wykazane, że faktyczną funkcją nieruchomości jest funkcja usługowa, bowiem jest to budynek po starej zlewni mleka, wobec dokonania błędnej zmiany modernizacji ewidencji gruntów i budynków, gdzie doszło do zmiany funkcji budynku z usługowej na mieszkalną, ponadto organ I instancji zobowiązany był badać okoliczności z chwili złożenia wniosku i przed datą modernizacji, a nie stan faktyczny zaistniały w chwili dokonywania prac remontowych, co jest nieprawidłowością wtórną do błędnej zmiany, jako błędu pierwotnego.

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

- art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nie odniesienie się organu odwoławczego do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, a w szczególności do naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, tj. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób niewnikliwy i opieszały,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oraz wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w ustaleniu, że sporny budynek zmienił swoją funkcję,

- art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się do prowadzenia przez organy obu instancji do zgodnego z przepisami prawa postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa, w sytuacji niewyjaśnienia powstałych okoliczności spornych, które w ocenie organu doprowadziły do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej, jak też poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawia została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 lutego 2021 r. (k. 58 akt sądowych) w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Według art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2005 r., FSK 1925/04). Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną i nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja WINGiK utrzymująca w mocy decyzję Starosty o odmowie dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu "[...]", jednostka ewidencyjna "[...]", polegających na przywróceniu oznaczenia funkcji budynku z mieszkalnej na usługową, znajdującego się na działce nr "[...]", według stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy "[...]", zatwierdzonej w 2019 r.

Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził bowiem nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Z tego powodu uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 tej ustawy, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.g.k. ewidencja budynków obejmuje informacje dotyczące budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. W ewidencji budynków wykazuje się także: właścicieli nieruchomości, a w przypadku: nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, prawomocnych decyzji, umów zawartych w formie aktu notarialnego, czy aktów normatywnych. Postępowanie ewidencyjne nie może kreować nowego stanu prawnego bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. Ewidencja jest bowiem tylko zbiorem informacji i powinna być utrzymywana w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. W wyroku z dnia 20 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 914/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (opubl. baza LEX nr 41816, podobnie wyrok z 17.02.1993 r., sygn. akt II SA 1155/92, wyrok z 04.03.1999 r. sygn. akt II SA 17/00, LEX nr 46214). Rozporządzenie ws. EGiB nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w rozumieniu art. 22 ust. 1 u.p.g.k., obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Jako przyczynę odmowy dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków orzekające w sprawie organy wskazały, że wnioskodawca nie jest podmiotem uprawnionym do składania takiego wniosku, gdyż nie przysługuje mu żadne prawo do nieruchomości budynkowej. Organy dokonując wstępnej analizy wniosku Wójta Gminy "[...]", w którym zażądał aktualizacji danych w EGiB dokonały interpretacji przepisów będących podstawą legitymacji wnioskowej, a to art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 2 u.p.g.k. oraz analizy dokumentów będących w ich posiadaniu. Z art. 24 ust. 2a u.p.g.k. wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji; na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właścicieli nieruchomości) lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Oznacza to zatem, że postępowanie ewidencyjne w celu zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych może być wszczęte tylko na wniosek oznaczonego kręgu osób wskazanego powyżej. Z przytoczonych przepisów wynika wyłączna legitymacja właściciela nieruchomości nie stanowiącej własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządowej, dla której prowadzona jest księga wieczysta do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 908/15).

Odnosząc powyższe do ustaleń faktycznych w sprawie, w ocenie Sądu, organy słusznie uznały, że wnioskodawca nie należy do kręgu podmiotów posiadających legitymację procesową do złożenia wniosku o aktualizację danych operatu ewidencyjnego w zakresie działki nr "[...]". Trafnie podniosły organy, że z zebranych dowodów nie wynika, aby wnioskodawca był właścicielem albo podmiotem, w którego władaniu lub gospodarowaniu znajduje się ta nieruchomość, lub że włada budynkiem na działce nr "[...]" na zasadach samoistnego posiadania. Wnioskodawca nie wykazał również interesu prawnego umożliwiającego mu żądanie zmiany w odniesieniu do przedmiotowego budynku. Podsumowując poczynione przez organy wstępne ustalenia uznać należy, że żądanie Wójta wszczęcia postępowania aktualizacyjnego danych w EGiB zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną albowiem nie można wskazać przepisu prawa materialnego, który w ustalonym stanie faktycznym przyznawałby wnioskodawcy takie uprawnienie. W tej sytuacji prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego co do ewentualnej zmiany funkcji budynku z mieszkalnej na usługową, było bezcelowe z uwagi na wspomniany już fakt, że wnioskodawca nie wywodził się z kręgu podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 2 u.p.g.k.

Jednocześnie prowadzenie rzeczonego postępowania dowodowego (w szczególności oględziny, posiłkowanie się dokumentacją dotyczącą przebudowy i remontu rzeczonego budynku mieszkalnego) było niedopuszczalne, gdyż ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno - techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają sporów o prawo, nie nadają ani nie ujmują praw. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów, rejestruje zmiany dokonane w innych postępowaniach. Takowe postępowania (tryby) wskazuje art. 24 ust. 2b u.p.g.k. i są nimi: przepisy prawa, wpisy w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego – orzeczenia sądu, ostateczne decyzje administracyjne, akty notarialne, akty poświadczenia dziedziczenia oraz europejskie poświadczenia spadków, zgłoszenia dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisy w innych rejestrach publicznych i wreszcie dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b. Reasumując, aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego, a jej zadaniem jest odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego. Ewidencja gruntów i budynków ma bowiem charakter deklaratoryjny, a zatem niezgodność danych w niej ujawnionych musi być oczywista i niewymagająca przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji powyższego nie można żądać, ani oczekiwać, aby organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dla potrzeb tej ewidencji, samodzielnie w oparciu o inne dowody, prowadził postępowanie w celu ustalenia innej funkcji ( kategorii) budynku niż wynika to z dokumentów ukonstytuowanych w w/w postępowaniach (trybach). Innymi słowy organ ewidencyjny nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnych ustaleń w tym zakresie, jako, że ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Rekapitulując, dokonanie zmian wpisów w ewidencji gruntów i budynków ma charakter wtórny do dotyczących danej nieruchomości zmian natury prawnej i faktycznej, czyli rzeczona ewidencja nie może być źródłem praw, skoro jest jedynie zbiorem informacji. Nadto dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 8 listopada 2010 r. IV SA/Wa 1558/10, Lex 758828, aprobowany przez E. Stefańską w: red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, E. Stefańska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 343, uw. 11).

Z kolei odnośnie zarzutu skargi w zakresie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 24a ust. 1, wyjaśnić należy, że u.p.g.k. nakłada na organ ewidencyjny obowiązek dokonywania okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych oraz utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności (vide: § 44 pkt 2 i 6 oraz § 54 ust. 1 i 6 rozporządzenia ws. EGiB) przez podjęcie działań niezbędnych do jego zaktualizowania. Działania takie mogą zaś zostać podjęte albo w trybie tzw. postępowania aktualizacyjnego (uregulowanego w art. 24 ust. 2a-2c u.p.g.k.), albo w toku modernizacji EGiB prowadzonej na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (uregulowanej w art. 24a u.p.g.k.). Jak wynika z art. 24a ust. 1, ust. 4, ust. 6, ust. 8 i ust. 9 p.g.k., starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Po wykonaniu prac związanych z modernizacją, projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu w siedzibie starostwa powiatowego, o czym starosta ma obowiązek ogłosić w dzienniku urzędowym województwa. Po upływie powyższego terminu projekt operatu staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o wyłożeniu projektu zgłaszać zarzuty do tych danych. Jednocześnie, jak stanowi art. 24a ust. 12 powoływanej ustawy, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 (30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa) traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Niemniej, jak słusznie zauważył WINGiK, art. 24a u.p.g.k. nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, nie był podstawą wydania decyzji organu I instancji, zatem nie mogło dojść do jego naruszenia. Ze względu na wniosek strony skarżącej z dnia 20 września 2019 r. sprawa była procedowana jako wniosek o zmianę danych objętych EGiB (art. 24 ust. 2a pkt 2 u.p.g.k.).

W tej sytuacji za nieuzasadnione uznać należało zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 24a u.p.g.k., jak również podnoszone w skardze naruszenie przez organy art. 138 § 1 i artykułów, 7, 77, 15, 80 i 107 § 3 k.p.a. Brak było zatem podstaw do uchylenia kontrolowanych decyzji.

Skarga nie mogła wobec tego wywrzeć zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji.