Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 621/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 20
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. G. i E. G. na decyzję Wojewody z dnia 25 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2013 r., nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących J. G. i E. G. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 23 listopada 2011 r. nr [[...]] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na terenie działek nr [[...]] i [[...]] przy ul. N. w G., wraz z infrastrukturą towarzyszącą: siecią wodociągową z przyłączami, siecią kanalizacji sanitarnej z przyłączami, siecią kanalizacji deszczowej z przyłączami, siecią oświetleniową (na terenie działek nr: [[...]]-[[...]]) oraz dojazdem do drogi publicznej.

Pismem z dnia 29 grudnia 2011 r. E. i J. G. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji, wskazując, że pozbawiono ich, jako strony, możliwości udziału w postępowaniu. Wnioskodawcy twierdzili, że wielokrotnie informowali organ o swoim interesie w toczącym się postępowaniu, argumentując, że działka budowlana nr [[...]] bezpośrednio graniczy z działką drogową nr [[...]], której są współwłaścicielami. Ponadto zatwierdzona inwestycja może pozbawić dostępu do miejskiej sieci sanitarnej planowanego przez nich w przyszłości budynku mieszkalnego.

Wojewoda wezwał E. i J. G. do sprecyzowania, czy pismo to zawiera odwołanie od decyzji z dnia 23 listopada 2011 r., czy jest wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności, czy też wnioskiem o wznowienie postępowania. Pismem z dnia 20 marca 2012 r. E. i J. G. oświadczyli, że pismo z dnia 29 grudnia 2011 r. jest wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2011 r.

Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 23 listopada 2011 r., po czym, wezwał wnoszących podanie o wskazanie interesu prawnego w sprawie. W piśmie z dnia 23 maja 2012 r. E. i J. G. podali, że są współwłaścicielami działek nr [[...]] i [[...]] położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działek inwestora oraz, że zatwierdzona inwestycja powoduje ograniczenie w gospodarowaniu działkami budowlanymi nr [[...]] i [[...]], których są właścicielami. Wnioskodawcy wskazali, że od treści decyzji z dnia 23 listopada 2013 r. zależy sposób przyłączenia mediów do należących do nich działkach budowlanych, powołując przy tym jako źródło interesu prawnego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), a także § 12 i § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).

Po powiadomieniu przez Prezydenta Miasta o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym E. i J. G. wnieśli o uzupełnienie materiału dowodowego o Alternatywne Warunki Techniczne Przyłączenia do kanalizacji sanitarnej dla projektowanego budynku wielorodzinnego na działach nr [[...]] i [[...]].

Decyzją z dnia 25 lipca 2012 r. Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji z dnia 23 listopada 2011 r. stwierdzając, że wnioskodawcy nie posiadali w sprawie jej wydania interesu prawnego, w związku z czym nie zaszła przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

E. i J. G. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wskutek którego Wojewoda decyzją z dnia 25 września 2012 r. nr [[...]] uchylił decyzję Prezydenta Miasta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy polecił, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, przeprowadzić postępowanie dowodowe celem ustalenia, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 13 lutego 2013 r. nr [[...]] Prezydent Miasta, po wyjaśnieniu okoliczności wskazanych w decyzji organu drugiej instancji, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej kpa, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 23 listopada 2011 r. stwierdzając, że wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie mieli interesu prawnego w sprawie jej wydania. Organ pierwszej instancji ustalił, że realizacja inwestycji w żaden sposób nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działek nr [[...]] i [[...]], których wnioskodawcy są właścicielami. Zatwierdzony projekt nie obejmuje również budowy sieci kanalizacji sanitarnej na terenie działek nr [[...]] i [[...]], których E. i J. G. są współwłaścicielami. Ponadto w/w działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania zatwierdzonej inwestycji.

E. i J. G. wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2013 r., wskazując na niewłaściwe przeprowadzenia postępowania dowodowego i w konsekwencji niezgodne z prawem orzeczenie o braku interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 23 listopada 2011 r., w tym naruszenie: art. 28 ust. 2, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 7 i 11, a także art. 107 § 1 i 107 § 3 kpa oraz art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623, ze zm).

Odwołujący twierdzili, że w przyszłości może zaistnieć sytuacja zmuszająca ich do uzyskania zgody właściciela działki nr [[...]] (inwestora) na budowę odcinka kanalizacji sanitarnej w związku z faktem, że projekt inwestora ma braki techniczne i prawne.

Wojewoda decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r., podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewoda opisał dotychczasowy przebieg postępowania i ustalił, że odległości projektowanego budynku od granicy z działką sąsiednią nr 136/8 wynosi 4m i 4,1m, a z działką nr [[...]]- 7,4 m, natomiast z działką nr [[...]] – 9,3m, co jest zgodne z § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Działki budowlane skarżących - nr [[...]] i [[...]] nie sąsiadują bezpośrednio z działką inwestora, wysokość projektowanych budynków wynosi 9,8m, a odległość do działki sąsiedniej nr [[...]] wynosi 4m. Wojewoda ocenił w związku z powyższym, że projektowany budynek nie będzie przesłaniał ani zacieniał budynku, który może być wzniesiony na działce skarżących, stosownie do § 13 i § 60 wskazanego rozporządzenia. Organ odwoławczy ustalił ponadto, że działki nr [[...]] i [[...]] znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora, są działkami drogowymi, a możliwość wystąpienia ograniczeń w zagospodarowaniu terenu może dotyczyć jedynie działek budowlanych. Organ drugiej instancji stwierdził również, że brak jest podstaw by sądzić, że realizacja przedmiotowej inwestycji uniemożliwi przyłączenie działek nr [[...]] i [[...]] do kanalizacji sanitarnej, co więcej wybudowanie przez inwestora sieci kanalizacji sanitarnej do ul. N. może przybliżyć wnioskujących do budowanej sieci. W konsekwencji wojewoda podzielił stanowisko organu pierwszej instancji.

Na opisaną decyzję ostateczną E. i J. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623, ze zm.), art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 kpa. Naruszenia te upatrują skarżący w braku zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego błędnej oceny prowadzącej do przyjęcia braku u skarżących przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2011 r., oraz w tym zakresie brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia decyzji Wojewody z dnia 25 czerwca 2013 r. Skarżący domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Powtarzając argumenty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania wskazuje się w skardze, że właściciele działki nr [[...]] zostali uznani przez organ za stronę postępowania jedynie z tego względu, że sąsiaduje ona bezpośrednio z działką inwestora nr [[...]]. Tymczasem skarżących - właścicieli działki nr [[...]], graniczącej bezpośrednio z działkami nr [[...]] i [[...]] – pozbawiono udziału w tym postępowaniu. Zarzuca się również, że wbrew ustaleniom organu odwoławczego, działki nr [[...]] i nr [[...]] w ewidencji gruntów oznaczone są jako działki rolne i bez przeszkód mogą być przekształcone w działki budowlane. Wnoszący skargę ponowili także argumenty dotyczące związku inwestycji z podłączeniem działek nr [[...]] i [[...]] do miejskiej sieci sanitarnej oraz wad projektu instalacji sanitarnej przedłożonego przez inwestora. Swój interes prawny wywodzą z treści § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ich zdaniem od treści pozwolenia na budowę wydanego w stosunku do A. zależy sposób przyłączenia mediów do działki skarżących, konieczny do uzyskania przez nich pozwolenia na budowę na działkach nr [[...]] i [[...]].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Ponadto, na podstawie art. 135 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle przedstawionych kryteriów sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, albowiem decyzja ta narusza prawo.

Kontroli legalności w postępowaniu przed sądem poddana została decyzja Wojewody z dnia 25 czerwca 2013 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 13 lutego 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji tego organu z dnia 23 listopada 2011 r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na terenie działek nr [[...]] i [[...]] przy ul. N. w G., wraz z infrastrukturą towarzyszącą: siecią wodociągową z przyłączami, siecią kanalizacji sanitarnej z przyłączami, siecią kanalizacji deszczowej z przyłączami, siecią oświetleniową (na terenie działek nr: [[...]]-[[...]]) oraz dojazdem do drogi publicznej.

Przyczyną odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, po wznowieniu postępowania na wniosek skarżących z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r., był według organów brak interesu prawnego wnioskodawców. Organ odwoławczy uznał brak oddziaływania inwestycji na działki budowlane stanowiące własność E. i J. G. - nr [[...]] i [[...]] (niesąsiadujące bezpośrednio z terenem inwestycji) po zbadaniu, że spełnione są warunki techniczne określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W odniesieniu do działek drogowych nr [[...]] i [[...]], stanowiących współwłasność skarżących i graniczących z działką inwestowaną wojewoda ocenił na podstawie udzielonych E. i J. G. warunków technicznych przyłączenia do kanalizacji wodociągowej i sanitarnej, że brak jest podstaw do twierdzenia, że realizacja przedmiotowej inwestycji niemożliwi przyłączenie wymienionych działek budowlanych do kanalizacji sanitarnej. Ustalając brak podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówiono uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ustalony stan faktyczny co do położenia działek skarżących względem działek przeznaczonych pod przedmiotową inwestycję jest niesporny. Błędne natomiast są wnioski obu organów wyprowadzone ze zgromadzonego materiału dowodowego, których skutkiem było naruszenie w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy art. art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Sąd wskazuje przy tym, że organy dokonując ustaleń w zakresie przymiotu strony pominęły szereg istotnych dokumentów zebranych w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 23 listopada 2011 r., a w szczególności zatwierdzonego projektu budowlanego. Stanowi to o naruszeniu, również w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, a w konsekwencji wadliwe uzasadnienie decyzji, co narusza art. 107 § 3 kpa. Ponadto poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji naruszającej prawo Wojewoda naruszył w sposób istotny art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wyjaśnić należy, kto jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Kwestię tę reguluje przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi urzeczywistnienie wyrażonej w art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane zasady poszanowania występujących na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W pierwszej kolejności zatem za takie nieruchomości uznane mogą być nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Następnie art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane definiuje pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu", które rozumie się jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten, jak wynika z jego treści, nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych unormowań przewidujących szczegółowe wymagania w zabudowie i zagospodarowaniu terenu.

Procedując w ramach postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej ustala krąg stron tego postępowania, dokonując tego przy zbadaniu przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu. Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu organ powinien uwzględniać funkcję, formę oraz konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 496/11, LEX nr 1053177; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10, LEX nr 852306). Projektowana inwestycja, co wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, pod nazwą: "Cztery budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą towarzyszącą A. ETAP 1", stanowi pierwszy etap całej planowanej inwestycji, a znajduje to odzwierciedlenie w projekcie zagospodarowania terenu dołączonego do dokumentacji projektowej (zob. projekt architektoniczno-budowlany). Jak przewiduje art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Wprawdzie z decyzji z dnia 23 listopada 2011 r. nie wynika, że dotyczy ona inwestycji etapowanej, ale wprost wynika to zarówno z zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego, jak i wniosku inwestora – A. z dnia 16 września 2011 r. o pozwolenie na budowę "czterech budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej jednorodzinnej wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i układem drogowym, stanowiących I etap inwestycji p.n. A., do którego dołączono przedmiotowy projekt budowlany.

Jak wynika zatem z projektu zagospodarowania terenu obejmującego całą inwestycję działki określane jako drogowe, których współwłaścicielami są skarżący – nr [[...]] i [[...]], objęte są przedmiotowym projektem i jego uzgodnieniami (zob. uzgodnienie do projektu nr [[...]] z dnia 12 września 2011 r., przez B. oraz projekty zagospodarowania terenu, projekt p.n. "Zagospodarowanie terenu"). Skoro zatem wskazane działki pozostają w ramach całości inwestycji (oznaczonej jako etap II całości opracowania), nie można było skarżącym odmówić przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pierwszego etapu tej inwestycji. I to niezależnie od trafności argumentów skargi dotyczących rozwiązań projektowych w zakresie kanalizacji sanitarnej i wodociągowej projektowanego przedsięwzięcia na działce nr [[...]], w sąsiedztwie działek drogowych nr [[...]] i [[...]], mogących rzutować na zagospodarowanie dalej położonych (sąsiadujących z działką nr [[...]], której właściciele U. i K. K. byli stronami postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę) działek budowlanych stanowiących własność skarżących - nr [[...]] i [[...]].

Przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, są to wszystkie inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego niż zawarte w ustawie - Prawo budowlane, a także przepisy wykonawcze do tej ustawy, wydane w oparciu o upoważnienie z art. 7 ust. 2 ustawy. W szczególności są to przepisy dotyczące wzajemnego sytuowania różnych obiektów budowlanych. Należą do nich m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne dla różnego rodzaju inwestycji, przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków oraz dróg publicznych (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 599/07, LEX nr 504650; wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 370/09, LEX nr 597561; z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10, LEX nr 852306).

Te właśnie przepisy, w ustalonych okolicznościach sprawy, powinny być przeanalizowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, celem rozstrzygnięcia kwestii uznania bądź nieuznania określonego podmiotu za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast na etapie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzja ostateczną, organ administracji na podstawie ustalonych przez siebie okoliczności faktycznych powinien rozważyć, czy wnoszący podanie ma legitymację do udziału w konkretnym postępowaniu. Przeciwna teza, to jest dowodzenie przez podmiot domagający się wznowienia, sprzeciwiałaby się w oczywisty sposób zasadzie odformalizowania podania w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Nie musi więc zawierać, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, prawnego uzasadnienia żądania ze wskazaniem przepisów prawa. Prawo budowlane, mimo że zawiera szczególny przepis określający stronę postępowania (w pozwoleniu na budowę), nie zawiera szczególnych przepisów, które nakładałyby na podmiot wnoszący podanie oparte na twierdzeniu, że jego autor jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, obowiązek wskazania przepisów, na podstawie których można określić obszar oddziaływania obiektu budowlanego (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 370/09, LEX nr 597561).

Niemniej na gruncie niniejszej sprawy skarżący konsekwentnie, zarówno domagając się udziału w toczącym się jeszcze postępowaniu zwykłym w sprawie pozwolenia na budowę, jak i po złożeniu podania o wznowienie tego postępowania, wskazywali na kwestie związane z podłączeniem ich nieruchomości (działek budowlanych) do kanalizacji sanitarnej zaprojektowanej na działce inwestowanej, sąsiadującej z działkami drogowymi, których są współwłaścicielami. Skarżący wywodzą swój interes prawny z treści § 26 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej (ust. 1). W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska (ust. 3).

Należy podkreślić, że oceniony przez organy brak naruszenia przepisów odrębnych nie stanowi o braku interesu prawnego skarżących w niniejszej sprawie. Dla wykazania interesu prawnego wystarczające jest przywołanie normy, która interes ten statuuje, a nie udowodnienie, że interes prawny został w konkretnej sprawie naruszony. Niemniej, gdyby organy rozstrzygające w niniejszej sprawie wnikliwe rozważyły tylko dokumentację projektową, będącą przedmiotem zatwierdzenia w kwestionowanej decyzji z dnia 23 listopada 2011 r., nie mogłyby mieć wątpliwości, że skarżący powinni być stroną tego postępowania, również, a może przede wszystkim z przyczyny polegającej na etapowaniu przedmiotowej inwestycji.

Tymczasem organ drugiej instancji ograniczył analizę przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane do zachowania odległości terenu inwestycji do granicy z działkami budowlanymi skarżących, nie badając uwarunkowań regulujących wzajemne funkcjonowanie wszystkich nieruchomości skarżących z całym obszarem inwestycji, a nie tylko z pierwszym jej etapem. Samo zachowanie wymaganych odległości, czy też warunków technicznych obiektu nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się nawet nie w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1053/09 (dostępny w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl), przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może ograniczać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie usytuowania obiektu na działce.

Biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych zarówno w bezpośrednim jak i dalszym sąsiedztwie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. W innym wyroku, z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1481/09, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania (dostępny w internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając przedstawione poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego na tle okoliczności niniejszej sprawy sąd uznał, że oba organy administracji nie dokonały rzetelnej i wszechstronnej oceny uwarunkowań prawnych realizacji planowanej inwestycji przy uwzględnieniu interesów prawnych skarżących. Tym samym pozbawienie statusu strony skarżącym - współwłaścicielom działki bezpośrednio graniczącej z terenem objętym inwestycją i uniemożliwienie im tym samym wzięcia czynnego udziału w postępowaniu w celu ochrony swoich interesów wywodzonych ze sposobu zagospodarowania działek budowlanych stanowiących ich własność, czego nie należy utożsamiać z wyeliminowaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z obrotu prawnego, należało uznać za wadliwe i naruszające prawo. Zdaniem sądu ocena braku interesu prawnego skarżących jest błędna, a z dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych powinien być wyprowadzony wniosek przeciwny, że skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu dotyczącym niniejszego pozwolenia na budowę, jak i wszystkich etapów projektowanej inwestycji.

Oznacza to, że skarżącym należy umożliwić wzięcie udziału w postępowaniu mającym na celu weryfikację decyzji o pozwoleniu na budowę w świetle przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie to nie musi doprowadzić do wyeliminowania pozwolenia na budowę z obrotu prawnego, ale stanowić będzie forum, na którym skarżący będą mogli dążyć do ochrony swoich interesów prawnych.

Oba organy administracji nie dokonały prawidłowej wykładni art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, a w następstwie tego nie wyjaśniły prawidłowo istotnych w sprawie okoliczności, przez co dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, bowiem skutkiem przyjęcia, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa zaistniała, należało dokonać merytorycznej kontroli kwestionowanej decyzji z dnia 23 listopada 2011 r., w oparciu o pozostałe przesłanki określone w art. 151 kpa. W takiej bowiem sytuacji przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną wydaną w postępowaniu zwykłym, w wyniku którego organ uchyla decyzje dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 kpa), bądź w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 kpa).

Prowadząc zatem ponownie postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2011 r., z wniosku skarżących, organ pierwszej instancji uwzględni przedstawioną ocenę prawną i dokona kontroli tej decyzji przyjmując, że skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 lutego 2013 r. z uwagi na to, że opisane naruszenia dotyczą postępowania przed organami obu instancji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy, zasądzając od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących E. G. i J. G. kwotę 714 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie adwokata wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 514 zł.