Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 898/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi A.P.-P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżąca A.P.-P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].10.2014 r. Nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2008r Nr [...] wydanej w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich .

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły w następującym stanie faktycznym.

Strona złożyła wniosek w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. z 1996 r. Nr 87 póz. 395z późn. zm./.

Ubiegając się o przyznanie świadczenia w kwestionariuszu z dnia [...].11.2007 r. strona wskazała, że w latach 1940-1945 wychowywała się w rodzinie zastępczej w miejscowości [...]. W szczegółowej relacji na 4 stronie przedmiotowego dokumentu skarżąca dokładnie opisała swoje losy w czasie wojny. Z uwagi na fakt, iż jej rodzice zostali wywiezieni do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy ona pozostała w Polsce. Na powyższą okoliczność strona przedstawiła dowody w postaci Arbeitskarte matki (potwierdzającej wywiezienie do [...] i pobyt w tej miejscowości od [...] stycznia 1940 r.), swoje oświadczeniu z dnia [...].06.1994 r. (na którym widnieją również podpisy dwóch świadków: Pana K.B. i Pani H.M.) z którego wynika, iż pod nieobecność matki trafiła pod opiekę dziadków, zawiadomienie Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" z dnia [...].03.2007 r. o uznaniu za osobę uprawnioną do ubiegania się o pomoc, odpis skrócony aktu urodzenia oraz negatywną opinię Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Zarządu Terenowego z dnia [...].09.2007 r.

Skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania złożyła, nowy kwestionariusz. W nowym kwestionariuszu sporządzonym w dniu [...].02.2008 r. wskazała, iż w okresie od lutego 1940 r. do kwietnia 1945 r. przebywała na terytorium III Rzeszy w majątku [...]. Do wniosku dołączyła nowe dowody: pozytywną opinię Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Zarządu Terenowego z dnia [...].02.2008 r., ankietę kierowaną w dniu 05.05.1952 r. do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych, zawiadomienie Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" z dnia [...].10.2002 r. Przedłożyła również oświadczenia W.S. z dnia [...] maja 2008 r., K.W. i G.D. z dnia [...] maja 2008 r., oświadczenie F.K. z [...].06.2008 r. Kierownik Urzędu wystąpił o dokumenty dotyczące strony do Fundacji "Polsko Niemieckie-Pojednanie" (po uprzednim uzyskaniu upoważnienia od wnioskodawczyni) oraz o ankietę i kartę osobową do Urzędu Miejskiego. Ponadto skierowano zapytania do Archiwum Państwowego, do Instytutu Zachodniego oraz do IPN. Uzyskany nowy materiał dowodowy zdaniem organu nie potwierdził obecnej wersji strony o deportacji z matką do Niemiec dlatego, też Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].04.2010r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].02.2008r., Nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich .

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że dokonano w niej oceny oświadczeń, złożonych przez W.S.,K.W. ,G.D. i F.K. .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Go 667/10 oddalił skargę skarżącej wniesionej na decyzję z dnia [...].04.2010 r.

Pismem z dnia z dnia [...] lipca 2010 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r.

Do wniosku dołączony został nowy dowód w sprawie: oświadczenie H.G. z dnia [...].07.2010 r. oraz do pisma z dnia [...] lutego 2013r załączono kartę osobową i Arbeitskarte matki skarżącej L.S. (k.212,213 akt adm.)

Udzielając odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] marca 2013r., skarżąca w piśmie z dnia [...] marca 2013r.,wniosła o wznowienie postępowania w trybie art.145§1 pkt 5 k.p.a. ( k. 222 akt adm.)

Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].10.2014 r. Nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w powołanej ustawie.

Organ w uzasadnieniu między innymi podniósł, że przedmiotem obecnej oceny organu w trybie wznowienia postępowania jest oświadczenie H.G., w którym świadek wskazał, iż strona od stycznia 1940 r. do czerwca 1942 r. przebywała wraz z matką na deportacji. Powyższe oświadczenie stoi jednak w sprzeczności z innymi dowodami , w szczególności z informacjami podanymi przez samą skarżąca w 2007 roku oraz dokumentacją złożoną w Fundacji "Polsko - Niemieckie Pojednanie". Organ podkreślił, że przedmiotowa instytucja przyznała skarżącej odszkodowanie ze swoich środków z tytułu pozbawienia opieki rodzicielskiej w m. Porażyn w okresie od stycznia 1940 r. do marca 1944 r. W piśmie z dnia [...].09.2014 r. strona wskazuje, że popełnione przez nią błędy wynikają z niewiedzy i "uchyla się od skutków oświadczeń złożonych pod wpływem niewiedzy i błędnych informacji". Organ ustosunkowując się do tych twierdzeń skarżącej wskazał, że składając wniosek zarówno w FPNP jak i w UdSKiOR wnioskodawczyni ani razu nie podniosła, że z uwagi na wiek jej wiedza dotycząca losów w czasie okupacji jest wątpliwa bądź niepełna. Wątpliwości nie mieli także składający pod oświadczeniem skarżącej w Urzędzie Miasta i Gminy podpisy w dniu [...].06.1994 r. świadkowie: K.B. i H.M.. Dopiero gdy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...].02.2008 r., Nr [...] odmówił stronie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym, skarżąca zdaniem organu "przypomniała sobie", że była deportowana wraz z matką .

Organ stwierdził, że uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Załączony nowy dowód: oświadczenie H.G. z dnia [...].07.2010 r. nie daje podstawy do uchylenia decyzji, gdyż stoi ono w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi w zakończonym decyzją z dnia [...].04.2010 r. Nr [...].

Skarżąca we wniesionej do sądu skardze podniosła, że kwestionariusz w 2007r wypełniła pod wpływem niezrozumienia, ponieważ wskazywał o świadczeniu pieniężnym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Natomiast ona jako dziecko 3 letnie nie mogła być deportowana do pracy przymusowej. Nie przebywała w Niemczech do końca wojny albowiem z powodu choroby została przez matkę odwieziona do Polski. Wskazała, że w 2008r wypełniając ponownie kwestionariusz dołączyła do niego oświadczenia trzech osób, które potwierdziły jej deportację z matką do Niemiec. Jednak dla organu świadkowie nie byli wiarygodni, gdyż byli deportowani do innych miejscowości, chociaż z takim stanowiskiem organu skarżąca się nie zgadza. Podkreśliła, że przedłożyła oświadczenie H.G., który był deportowany z rodzicami do tego samego majątku, w którym przebywała z matką. Podniosła także, że wypełniając wniosek do Fundacji Polsko-Niemieckiej Pojednanie z powodu niedoinformowania popełniła również błąd dotyczący terminu pozbawienia jej opieki rodzicielskiej.

Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia oraz inne akty administracyjne, jak określa przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.p.s.a. W wyniku takiej kontroli zaskarżony akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Wskazać również należy, że zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonej decyzji według przedstawionego na wstępie wzorca Sąd nie stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznawana sprawa dotyczy wznowienia postępowania, instytucji procesowej oznaczającej nadzwyczajny tryb wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, w przypadku postępowania administracyjnego, na zasadach określonych przepisami rozdziału 12 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 – 152).

Organ w sprawie tej, prowadził postępowanie zainicjowane złożonym przez skarżącą 23 lipca 2010r. wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r.

Wyjaśnić zatem należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może być wszczęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony (art. 147 § 1 k.p.a.).

Jego wszczęcie poprzedza sprawdzenie przez organ, czy wznowienie postępowania jest dopuszczalne. Pozytywne przesłanki dopuszczalności to zakończenie sprawy decyzją ostateczną ( art. 145 § 1k.p.a), zachowanie terminu do jego wszczęcia ( art. 148 § 1 k.p.a.) W przypadku zgłoszenia żądania przez stronę, powinno ono zawierać wskazanie jednej z ustawowych podstaw wznowienia.

Skarżąca w piśmie z dnia [...] marca 2013r. wniosła o wznowienie postępowania

w trybie art.145§1 pkt 5 k.p.a. ( k. 222 akt adm.)

W procedurze dotyczącej wznowienia postępowania dają się wyróżnić dwa etapy: wstępny w przedmiocie dopuszczalności, który można określić postępowaniem w zakresie wznowienia oraz tzw. właściwe postępowanie wznowieniowe.

W przypadku stwierdzenia przez organ wystąpienia podstaw dopuszczających wznowienie postępowania organ na podstawie art. 149 §1 k.p.a postanawia o wznowieniu postępowania.

Podkreślić należy, że postanowienie to nie przesądza o istnieniu przesłanek wznowienia. W myśl bowiem art. 149 § 2 ww. ustawy dopiero postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Wskazać należy, że po przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym (po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania), organ kończy sprawę wydaniem jednego z orzeczeń wymienionych enumeratywnie w art. 151 k.p.a.

W przypadku niestwierdzenia istnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ( w niniejszej sprawie z pkt 5 tego przepisu) właściwym orzeczeniem będzie odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1).

W rozpoznawanej sprawie organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r.

W uzasadnieniu podnosząc, iż wystąpiła podstawa z art.145 §1 pkt 5 k.p.a. gdyż skarżąca do pisma z dnia [...] lipca 2010r. załączyła oświadczenie H.G., które nie było dołączone do akt sprawy w chwili wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014, utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] października 2014r., odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r.

Przypomnieć należy że zgodnie z art.145 §1 pkt 5 k.p.a będącym podstawą prawną na podstawie której doszło do wznowienia postępowania, wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi , który wydał decyzję.

W tej regulacji występują dwie podstawy :

- istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji , nieznane organowi , który wydał decyzję;

- nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nieznane organowi , który wydał decyzję.

Skarżąca wskazała, na złożone w dniu [...].07.2010 oświadczenie H.G.. Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że to oświadczenie będące nowym dowodem zostało złożone [...] lipca 2010r., po wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r., nie jest więc to nowy dowód " istniejący w dniu wydania decyzji nieznany organowi, który wydał decyzję"

Należy jeszcze rozważyć, czy wystąpiła podstawa dotycząca istotnych nowych okoliczności faktycznych , istniejące w dniu wydania decyzji , nieznanych organowi , który wydał decyzję.

Z treści złożonego przez H.G. oświadczenia wynika, że potwierdził on iż skarżąca "przebywała w czasie okupacji od stycznia 1940r. do czerwca 1942 w [...] - deportowana z matką do Niemiec" ( k. 211 akt adm.)

Zatem czy zawarte w tym oświadczeniu stwierdzenie "przebywała w czasie okupacji od stycznia 1940r. do czerwca 1942 w [...] - deportowana z matką do Niemiec", jest istotną nową okolicznością faktyczną , istniejące w dniu wydania decyzji , nieznaną organowi , który wydał decyzję.

Na podstawie przeprowadzonej analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów należy jednoznacznie stwierdzić, iż w tym oświadczeniu z dnia [...] lipca 2010 złożonym przez H.G., nie występuje nowa istotna okoliczność faktyczna nieznana organowi albowiem organ o tym , że skarżąca miała przebywać "w czasie okupacji od stycznia 1940r. do czerwca 1942 w [...] - deportowana z matką do Niemiec" w momencie wydawania decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 na podstawie oświadczeń, złożonych przez W.S., F.K., K.W. wiedział ( k. 69-71 akt adm.) wiedział, na co wskazał na stronie trzeciej wydanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r. Odmawiając jednocześnie wiarygodności złożonych oświadczeń. Wyrażone przez organ decyzją dnia [...] kwietnia 2010r. stanowisko, nie zostało przez Sąd zakwestionowane albowiem wyrokiem z dnia 25 listopada 2010r. sygn. akt II SA/ Go 667/10 oddalono skargę.

Ponadto należy zgodzić się z organem, że przedłożone obecnie oświadczenie H.G. jest sprzeczne z twierdzeniami zawartymi przez skarżącą w złożonym przez nią kwestionariuszu z dnia [...] listopada 2007r., zawierającym przecież oświadczenie wiedzy skarżącej co do jej trudnych losów w czasie wojny. To jej oświadczenie zostało wówczas potwierdzone przez oświadczenia złożone przez K.B. oraz H.M.. Organ słusznie zwrócił, także uwagę, że skarżąca w ankiecie z dnia [...] maja 1952r. w rubryce odnoszącej się do wskazania miejsca zamieszkania w czasie okupacji wskazała tylko jedną miejscowość [...] nie wymieniając miejscowości w Niemczech ( k. 76 akt adm.). W momencie wypełniania tej ankiety, siedem lat po wojnie, kiedy jeszcze żyła mama z którą skarżąca wspólnie zamieszkiwała do 1958 ( tak w piśmie skarżącej z dnia [...] maja 2009r k. 72 akt adm.), nie było żadnych przeszkód aby wskazać prawdziwe miejscowości pobytu w czasie okupacji.

Skarżąca podniosła także, że wypełniając kwestionariusz w 2007r wypełniła go pod wpływem niezrozumienia, jednak zwrócić należy uwagę, że na jego stronie czwartej w pozycji dotyczącej relacji własnej dotyczącej danych o doznanych represjach,

w sposób dokładny przedstawiła swój pobyt w rodzinie zastępczej. Nie mamy w tym przypadku do czynienia w błędem spowodowanym wypełnieniem nieprawidłowej rubryki kwestionariusza spowodowanej niezrozumieniem objaśnień przy jego wypełnieniu. Przedstawiono stan faktyczny będący oświadczeniem wiedzy został ujawniony na zasadzie swobodnej relacji a nie wypełnieniu rubryk kwestionariusza. Ponadto skarżąca nie podnosiła wówczas aby z uwagi na wiek jej wiedza dotycząca losów w czasie okupacji była niepełna lub wątpliwa. Istotne jest także to, że do kwestionariusza złożonego w 2007 załączono oświadczenia K.B. oraz H.M.. Którzy oświadczyli, że skarżąca przebywała w czasie wojny w rodzinie zastępczej w Porażynie, a oświadczenia tych osób nie są przez skarżącą kwestionowane. Podkreślić również należy, że załączona do pisma z dnia [...] lutego 2013r z karta osobowa i Arbeitskarte matki skarżącej L.S. (k.212,213 akt adm.), była już wcześniej włączona do akt prowadzonego postępowania (k. 5,15,17,64,) stanowiła wskazany przez organ w jego uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2010r. na stronach 2 i 3 element stanu faktycznego, który został przez organ oceniony.

Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.