Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1766/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 231, 237
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: par. 8 ust. 2, par. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: par. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) sędzia del. NSA Andrzej Irla Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 138/10 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1766 / 10

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji [...] lipca 2009 r. w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania.

Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szczecinie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. S. Odwołanie od powyższej nie zostało wniesione.

W dniu 27 marca 2006 r. J. S. ponownie złożyła wniosek o stwierdzenie u niej tej samej choroby zawodowej, tj. astmy oskrzelowej.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wyłączył Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie od udziału w postępowaniu z ww. wniosku, bowiem J. S. była pracownikiem Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Szczecinie i wyznaczył do załatwienia sprawy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pyrzycach.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pyrzycach w związku tym, że prowadzone postępowanie w sprawie choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej zostało zakończone wydaniem decyzji, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. S. Ponadto pełnomocnik strony wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2002 r.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie decyzją z dnia 16 sierpnia 2006 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2002 r., jako naruszającą przepisy art. 77 § 1, art. 81, art. 11, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 107 i art. 3 k.p.a. oraz decyzją z dnia 18 sierpnia 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 29 maja 2006 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pyrzycach decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. S. choroby zawodowej wymienionej w poz. 3 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. W wyniku wniesionego przez J. S. odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Po rozpoznaniu skargi J. S., prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 53/08 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2007 r. z uwagi na wystąpienie przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz wskazał na konieczność rozpoznania wniosku w sprawie choroby zawodowej J. S. z dnia 17 maja 2001 r.

Rozpoznając ponownie sprawę, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pyrzycach decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.- zwanej dalej ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 - zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.) oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869- zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) nie stwierdził u J. S. choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej wymienionej w poz. 3 wykazu chorób zawodowych, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., tj. przewlekłej choroby oskrzeli wywołanej działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno- wytwórczymi w płucach np. astma oskrzelowa.

Organ I instancji ustalił, że J. S. zatrudniona była kolejno w: [...] na stanowisku laboranta, [...] na stanowisku laboranta, asystenta laboratorium i kierownika laboratorium, [...] w S. na stanowisku chemika, [...] w S. na stanowisku technologa i w okresie od 2 stycznia 1985 r. do 30 marca 2002 r. w [...] w S. - na stanowisku starszego technika. W czasie wykonywania prac w laboratorium była narażona na kontakt z środkami chemicznymi: kwasem siarkowym, stężonym dwuchromianem potasu, eterem etylowym, kwasem octowym, chloroformem, cyjankiem potasu, kwasem azotowym, kwasem solnym, wodorotlenkiem sodu, amoniakiem, azotynem sodu, eterem etylowym oraz acetonem. Od dnia 31 marca 2002 r. J. S. nie pracuje zawodowo.

W trakcie postępowania administracyjnego wydano orzeczenia lekarskie z dnia 6 marca 2002 r. i z dnia 12 czerwca 2002 r. stwierdzające brak podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii choroby układu oddechowego. Instytut Medycyny Pracy w odpowiedzi z dnia 22 stycznia 2007 r. wskazał, że analiza dostarczonej dokumentacji oraz historii choroby pacjentki z pobytu w Instytucie w 2002 r. prowadzi do wniosku, że nie zachodzi konieczność ponownego jej badania, a ponowne zgłoszenie astmy oskrzelowej jako choroby zawodowej, załączona dokumentacja lekarska oraz dochodzenie epidemiologiczne nie wnosi żadnych nowych informacji. Ponadto od czasu obserwacji w 2002 r. pacjentka nie pracuje i nie ma kontaktu z alergenami zawodowymi. W czasie hospitalizacji J. S. wyniki wykonanych badań były podstawą wykluczenia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Nadto w związku z pismem organu, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnił, że rozpoznanie astmy opiera się na typowym obrazie klinicznym oraz analizie badań czynnościowych płuc. Na podstawie wyników badań wykonanych podczas hospitalizacji J. S. w Klinice Instytutu Medycyny Pracy nie stwierdzono uczulenia pacjentki na alergeny zawodowe.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. S., zarzucając jej naruszenie: art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. art. 86 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., tj. § 10, § 4- 8.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z § 8 ust. 4 oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, wskazując na prowadzone badania, uzyskane orzeczenia lekarskie z dnia 6 marca 2002 r. i 12 czerwca 2002 r., szczegółowość ich uzasadnień oraz na stan faktyczny sprawy i podejmowane uprzednio rozstrzygnięcia, a także składane przez jednostki medyczne wyjaśnienia, uznał, iż ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie budzą zastrzeżeń i wskazują na zasadność wydania skarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła J. S., zarzucając jej naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 86, art. 107 § 1, art. 136 i art. 140 k.p.a. oraz § 1 ust. 1 i 2, § 3 ust. 1, § 7 ust. 4, § 8 ust. 2, § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., a także "art. 11 ust. 2" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane bez uwzględnienia wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r. Ponadto organ I instancji, wydając decyzję w 2009 r. oparł się na orzeczeniach lekarskich wydanych w 2002 r., które nie mogły uwzględniać dokumentacji medycznej skarżącej powstałej po tej dacie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę wskazał, iż stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a), organy uwzględniły i wykonały wytyczne zawarte w wydanym uprzednio w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2008 r.

Jak podkreślił Sąd w rozpoznawanej sprawie z mocy § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wystąpiła sytuacja uzasadniająca zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., skoro niespornym w sprawie jest, że przedmiot rozpoznania stanowił wniosek skarżącej z dnia 17 maja 2001 r.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, który obrazuje okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, dotyczące stanu zdrowia skarżącej w dacie złożenia wniosku o ustalenie choroby zawodowej, jak również obejmują okres późniejszy wskazany przez stronę w jej pismach z dnia 13 marca 2007r. i 24 lutego 2009 r. oraz w złożonych zaświadczeniach i dokumentacji lekarskiej. Obrazuje także wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz zawiera odpowiednie orzeczenia jednostek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych (Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Szczecinie i Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi) na okoliczność związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a środowiskiem pracy.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy był zdaniem Sądu pierwszej instancji wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, a żądanie strony domagającej się przeprowadzenia dowodu z opinii kolejnego biegłego było bezpodstawne. Z prawidłowych i nie kwestionowanych przez stronę ustaleń organu wynika, że aktywność zawodową skarżąca zakończyła się z dniem 31 marca 2002 r., kiedy to od 1 kwietnia 2002 r. przeszła na emeryturę. Z tą datą ustało wszelkie narażenie na czynniki szkodliwe występujące w miejscu pracy, tj. alergeny zawodowe. Z opinii właściwych jednostek orzeczniczych wykonanych bezpośrednio po zakończeniu pracy zawodowej i szczegółowo opisanych w uzasadnieniach decyzji organów orzekających (orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Szczecinie z dnia 6 marca 2002 r. i orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 16 marca 2002 r. – podtrzymanych w całości w maju 2009 r.) wynika, że nie stwierdzono u skarżącej podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Przeprowadzone badania wskazywały na to, że schorzenie występujące u skarżącej ma podłoże pozazawodowe.

Skoro, zatem badania wykonane bezpośrednio po zakończeniu pracy zawodowej przez skarżącą wykluczyły zawodową etiologię astmy oskrzelowej, to nie było podstaw do dalszych badań skarżącej, które prowadziłyby do ustalenia aktualnego stanu zdrowia strony, co nie jest celem postępowania w sprawie o ustalenie choroby zawodowe. Z tego też powodu Sąd nie uznał za trafne zarzuty podniesione w skardze, że organy ponownie rozpoznając wniosek skarżącej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego.

Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. z uwagi na to, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również nie zawiera stanowiska Sądu w odniesieniu do poszczególnych zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą, a dotyczących szeregu naruszeń prawa mających miejsce w postępowaniu przed organami administracyjnymi, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, że organy te nie naruszyły prawa, prawidłowo zebrały materiał dowodowy, a wydana decyzja odpowiada prawu, co nie jest stanowiskiem prawidłowym i co z kolei wynika z pozostałych zarzutów, niżej opisanych i szczegółowo przedstawionych w uzasadnieniu, co jednoznacznie prowadzi do wniosku, że zaskarżony wyrok nie zawiera podstawowych elementów konstrukcyjnych wyroku Sądu pierwszej instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym,

2. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 tej ustawy, poprzez:

a) dokonanie przez Sąd pierwszej instancji w części wyroku obejmującej rozważania Sądu wadliwej oceny zarzutów naruszenia przez organy administracyjne orzekające w sprawie przepisów proceduralnych w zakresie postępowania w przedmiocie ustalenia choroby zawodowej, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1 oraz art. 80, art. 84 § 1, art. 86 k.p.a. oraz przepisów § 10 ust 1 w zw. z § 7 ust. 4, § 8 ust. 2, § 9 ust. 1, § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. na skutek przyjęcia, że organy administracyjne orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały wyżej wskazane przepisy i wypełniły wynikające z nich obowiązki,

b) na skutek przedstawienia stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy wadliwie ustalonego przez organy administracyjne I i II instancji, pomimo tego, że owo ustalenie nastąpiło niezgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym procedurą, w szczególności w efekcie niepodjęcia przez te organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w efekcie nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, niewyjaśnienia wszystkich wątpliwości występujących w sprawie dotyczących zgromadzonego materiału dowodowego, czym Sąd pierwszej instancji usankcjonował niejako naruszenie przez organy administracyjne reguł postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało przedstawienie przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, a w konsekwencji doprowadziło to do oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji i naruszenia art. 151 p.p.s.a. na skutek oddalenia skargi, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie poszczególnych zarzutów rozpatrywanych przez Sąd pomimo naruszenia przez organy administracyjne orzekające w sprawie art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1 oraz 80, art. 84 § 1, art. 86 k.p.a. oraz przepisów § 10 ust 1 w związku z § 7 ust. 4, § 8 ust. 2, § 9 ust. 1, § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. oraz art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób; ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, które to upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu, na skutek ograniczenia prawa strony do korzystania ze środków dowodowych przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dowodu z opinii biegłego, w sytuacji gdy również delegacja ustawowa zawarta w art. 231 k.p. (w brzmieniu z listopada 1983 r.), na podstawie której wydano rozporządzenie z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych nie dają podstaw do tego, aby w oparciu o nie ograniczać możliwości dowodowe w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, które to postępowanie jak wynika z przepisu art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzone jest według przepisów k.p.a. z uwagi na to, że nie jest dopuszczalne poprzez rozporządzenie ograniczanie praw strony postępowania wynikających z ustawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, iż organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje w 2009 r. oparły się na orzeczeniach lekarskich wydanych w 2002 r., które z oczywistych względów nie mogły uwzględniać dokumentacji medycznej skarżącej powstałej po tej dacie. Natomiast materiał dowodowy powinien być aktualny i adekwatny do przedmiotu prowadzonego postępowania, a organy administracyjne ponownie rozpatrując w 2009 r. wniosek skarżącej z 2001 r., powinny dochować procedury przewidzianej przez § 3 ust. 1 rozporządzenia. Tymczasem opinie sporządzane w 2002 r. były bezużyteczne zarówno z uwagi na duży upływ czasu od ich sporządzenia, jak i z uwagi na to, że zostały sporządzone w całkowicie innym postępowaniu, prowadzonym przez inny organ, którego decyzja opierająca się właśnie na wskazanych orzeczeniach została usunięta z obiegu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Organ I instancji, bez oparcia w procedurze przewidzianej w rozporządzeniu z 1983 r. oraz wbrew wnioskom skarżącej o powołanie w sprawie biegłego, zwrócił się pismami z dnia 12 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz do Instytutu Medycyny Pracy o uzupełnienie wydanych orzeczeń lekarskich oraz opinii. Takie działanie nie znajduje jednak oparcia w rozporządzeniu z 1983 r., które nie przewiduje procedury uzupełniania orzeczenia lekarskiego, czy też opinii lekarskich. Skarżąca podniosła także, iż zarówno przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r., jak i rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. nie mogą ograniczać reguł dowodowych postępowania administracyjnego określonych ustawą, bowiem nie obejmuje tego delegacja ustawowa z art. 231 k.p.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Oceniając w granicach określonych art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadność wniesionej skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejność odnieść należało się do podniesionych przez autora kasacji naruszeń Konstytucji RP, tj. naruszenia art. 31 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 231 Kodeksu pracy, zgodnie ze wskazaniem strony, w brzmieniu obowiązującym w listopadzie 1983 r. i art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Argumentacja tego zarzutu odnosząca się przede wszystkim do stwierdzenia, iż w prowadzonym postępowaniu ograniczono prawo strony do korzystania ze środków dowodowych przewidzianych w k.p.a., a czym naruszono jej konstytucyjne wolności, nie mogła znaleźć w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznającego niniejszą sprawę, aprobaty. Wskazać w tym względzie należało, iż przepis art. 231 Kodeksu pracy w stanie prawnym obowiązującym w listopadzie 1983 r. istotnie stanowił dla Rady Ministrów upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia, w którym określony został m.in. wykaz chorób zawodowych podlegających zgłoszeniu, tryb ich zgłaszania i stwierdzenia oraz organy właściwe w tych sprawach. Na jego podstawie wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Stwierdzić trzeba, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. stanowiło podstawę orzekania przez organy na zasadzie odesłania z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., tj. rozporządzenia wydanego z kolei w oparciu o delegację zawartą w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy.

Nie do zaakceptowania jest też stanowisko strony wnoszącej kasację dotyczące postępowania dowodowego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie nie jest, bowiem nieskończone poszukiwanie dowodów w tym takich, które podważałyby wydanie w sprawie orzeczenia lekarskie, a do czego zmierza w istocie argumentacja skargi kasacyjnej. Orzeczenia te, mające walor opinii biegłego, podlegają, bowiem ocenie organu z punktu widzenia wymogów formalnych dla tego środka dowodowego i jeżeli w ocenie organu są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonywujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i warunki pracy badanego brak choroby zawodowej, to nie można znaleźć podstaw do tego, by nakładać na organ obowiązek dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę. Nie można było, zatem skutecznie uznać, iż w prowadzonym postępowaniu, w jakikolwiek sposób naruszono lub ograniczono prawa skarżącej do korzystania ze środków dowodowych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższego stawiany zarzut, należało zatem uznać za chybiony.

Bezzasadny jest też zarzut naruszenia skarżonym wyrokiem dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a, którego naruszenie skarżąca upatruje w niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również nie odniesienie się do poszczególnych zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą.

Stwierdzić należy, iż wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie zajmuje szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku, na co słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu kasacji. Powinno ono mieć zwięzły charakter, pozwalający na ocenę przez strony postępowania oraz ewentualnie przez Sąd kasacyjny, czy sąd orzekający w sprawie nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Nie można jednak uznać, iż przepis ten nakłada na sąd administracyjny obowiązek szczegółowego, czy też wręcz drobiazgowego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich kwestii podnoszonych w skardze. "Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia" należy, bowiem uznać za spełnione wówczas, gdy uzasadnieniu wyroku zawiera rozważania pozwalające na uznanie, że sąd wyjaśnił w sposób dostateczny zastosowane przez organy administracyjne przepisy prawa materialnego, czy procesowego. Omawiany przepis nie wymaga natomiast, aby sąd odnosił się wszelkich aspektów sprawy również tych, które nie mają istotnego znaczenia dla sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II FSK 629/08, niepubl.). Obowiązkiem sądu jest, bowiem jedynie odniesienie się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej w sposób wyczerpujący zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, to na ogół zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów podniesionych w skardze, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 317/08, niepubl.).

Uwzględniając uwagi wyżej przedstawione uznać należało, iż strona skarżąca nie wykazała, aby Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zawarł wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia. Sam fakt nieodniesienia się przez Sąd do wszystkich zarzutów skargi nie pozwala jeszcze na przyjęcie, iż Sąd ten naruszył normę art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za nieuzasadniony należało również uznać zarzut kasacji dotyczący naruszenia skarżonym wyrokiem dyspozycji art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6, art.7, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1 oraz art. 80, art. 84 § 1, art. 86 k.p.a. oraz § 10 ust. 1, § 7 ust. 4, § 8 ust. 2, § 9 ust. 1, § ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Nie można było bowiem podzielić oceny skarżącej w zakresie nieprzydatności w ustalaniu stanu faktycznego sprawy badań przeprowadzonych w 2002 r., skoro strona nie pracuje zawodowo od dnia 31 marca 2002 r., a orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia zostało wydane w krótkim czasie po tej dacie (12 czerwca 2002 r.), a więc po ustaniu już narażenia zawodowego, na co wskazywano w postępowaniu administracyjnym. Ponadto w piśmie z dnia 22 stycznia 2007 r. Instytut Medycyny Pracy wskazywał na bezzasadność dalszych badań skarżącej oraz brak wpływu na zmianę oceny zarówno załączonej dokumentacji lekarskiej oraz dochodzenia epidemiologicznego. Nie może również dezawuować wartości medycznych tych badań oraz ich wartości jako opinii biegłego tj. środka dowodowego, okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wydanej na wcześniejszym etapie postępowania. Nieważność ta, bowiem nie podważyła samej opinii w jej warstwie medycznej, lecz odnosiła się do kwalifikowanych naruszeń przepisów prawa jedynie przez samą decyzję. Również aktualność w zakresie oceny braku choroby zawodowej była konsultowana z jednostkami, które wydały orzeczenia w sprawie. Odnośnie natomiast tych konsultacji oraz ich umocowania w przepisach rozporządzeniach, wskazać należało, iż umocowanie to nie jest konieczne, bowiem znajduje ono swoje źródło w przepisach ogólnego postępowania administracyjnego. Skoro, bowiem obowiązkiem organu administracyjnego jest jedynie kontrola, czy wydane orzeczenia lekarskie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, to w sytuacji, kiedy orzeczenie to nie wyjaśnia wszystkich istotnych kwestii, oczywistą rzeczą jest, iż organ ten zobowiązany jest wezwać lekarza do uzupełnienia orzeczenia w kierunku przez siebie wskazanym lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkowa konsultację bądź podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Podstawę takiego działania stanowi jednak ocena wartości przedstawionej opinii biegłego, jako środka dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Nie można również uznać, iż przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia stanowił podstawę dla obowiązku przesłania pism jednostek medycznych, stanowiących odpowiedzi na wystąpienia organu, stronie skarżącej. Nie można bowiem uznać, iż miały one charakter, jaki próbuje im nadać skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, tj. uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, ponieważ nie wychodziły one w swojej podstawie poza zakres przeprowadzonych pierwotnie badań i ustaleń, a jedynie stanowiły ich wyjaśnienie. Sama skarżąca pozostaje zresztą w tym zakresie niekonsekwentna raz wskazując na orzeczenia uzupełniające, a w innym miejscu nazywając je wyjaśnieniami. Wbrew opinii skarżącej nie dało to również podstaw do wystąpienia z wnioskiem o ponowne badanie strony przez właściwy instytut naukowo- badawczy zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Odnośnie natomiast naruszenia § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. zauważyć należy, iż co prawda zasadnie skarżąca wskazuje na wprowadzone tym przepisem domniemanie prawne, jednakże pomija podstawową kwestię, iż domniemanie to ma charakter wzruszalny (obalany przeprowadzeniem dowodu przeciwnym), np. w sytuacji gdy zostanie wykazane, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak sama jednostka chorobowa została spowodowana przyczynami niepozostającymi w związku z pracą lub że czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt II OSK 7/05, niepubl.). W okolicznościach niniejszej sprawy organ przełamał to domniemanie, wykazując w przeprowadzonym postępowaniu, że czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia. W konsekwencji należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji o prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania oraz dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Sam fakt, iż skarżąca przedstawiała wnioski o przeprowadzenie dodatkowej opinii biegłego oraz dokumentację z innych palcówek medycznych, nie podważa wiarygodności sporządzonych na potrzeby niniejszej sprawy orzeczeń lekarskich. Właściwie wskazał przy tym Sąd pierwszej instancji na złożone w sprawie wyjaśnienia pozwalające na eliminacje schorzenia skarżącej jako choroby zawodowej. Z tych też przyczyn za nie znajdujący uzasadnionych podstaw należało uznać zarzuty naruszenia art. 151 w związku z art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 86 k.p.a. oraz § 10 ust. 1 w związku z § 7 ust. 4, § 8 ust. 2, § 9 ust. 1, § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.

Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności, stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej oraz wobec nie stwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.