Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1608/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zwolniono od wpisu sądowego, oddalono wniosek o zwoln. od kosztów i ustanowienie adw.
Powołane przepisy: article: art. 243, 244, 245, 246 w zw. z art. 258
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 23 września 2011r. znak. [...] w przedmiocie uchylenia czynności p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od wpisu sądowego należnego od złożonej skargi, w pozostałym zakresie oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych , II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu .


UZASADNIENIE

W dniu 28 października 2011r. J.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] września 2011r. wydaną w przedmiocie uchylenia czynności.

Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na niskie dochody rodziny, brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów. Wskazuje iż obydwoje z żoną utrzymują się jedynie ze świadczeń rentowych, gospodarstwo rolne jest deficytowe.

Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego zasługuje w części na uwzględnienie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymuje się z renty w kwocie [...] zł oraz renty małżonki wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 200 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada dom o pow. 40 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,70 ha. Skarżący wskazuje, iż gospodarstwo jest deficytowe, nie przynosi dochodów. Wnioskodawca nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Przedstawia faktury VAT dotyczące zakupu leków ( 22,48 zł, 222,29 zł, 185,01 zł ) powołuje się na szereg dokumentów i rachunków za media przedstawionych sądowi w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1177/10.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony – jej możliwości płatniczych i finansowych.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżący wykazał wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów w wysokości łącznie [...] zł, wykazane i zwyczajowe bieżące obciążenia budżetu domowego, szczególną sytuację rodzinną, znaczne koszty związane z leczeniem - nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść aktualnie wymaganych kosztów sądowych w niniejszej sprawie w formie wpisu sądowego od złożonej skargi.

Odnosząc się natomiast do wniosku o pełne zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, uznano, iż strona nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, która to przesłanka uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca otrzymuje jednak bowiem stały, pewny dochód z tytułu renty własnej oraz renty żony, nie wykazuje zadłużenia czy innych nadzwyczajnych obciążeń budżetu domowego np. związanych z kredytem, nie ma innych osób, nie osiągających własnego dochodu na utrzymaniu, posiada majątek w formie gospodarstwa rolnego, który zawsze jego właścicielowi może przynosić pożytki bieżące bądź też służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu w sytuacji, gdy jego właścicielowi brakuje bieżących środków finansowych itp.

Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, do takich osób nie należy. Dlatego przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w formie wpisu sądowego należnego od złożonej skargi – umożliwiając tym samym skarżącemu rozpoczęcie sprawy sądowej i realizację jego konstytucyjnego prawa do sądu - należy uznać za zasadne i adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej.

W tym miejscu orzekający pragnie natomiast podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem wnikliwie bada sprawę, bez względu na fachowość, treść i konstrukcję samej skargi sporządzonej przez stronę skarżącą nie posiadającą wykształcenia prawniczego. Z uwagi na regulację art. 134 oraz art. 140 nie mają zatem uzasadnienia obawy strony, że bez udziału profesjonalnego pomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu.

Podsumowując należy stwierdzić, iż w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego zwolnienie go w całości od kosztów sądowych przy równoczesnym ustanowieniu dla niego adwokata byłoby niezasadne. Konieczność poniesienia ew. przyszłych kosztów sądowych czy też kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, wobec okoliczności, iż jego udział, na obecnym etapie postępowania sądowego nie jest obowiązkowy, przy jednoczesnym zwolnieniu wnioskodawcy od wpisu sądowego nie naraża strony na pogorszenie warunków bytowych – z jednej strony, z drugiej zaś odpowiada fiskalnemu interesowi Państwa, które swoją pomoc powinno gwarantować tylko najbardziej potrzebującym.

Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).