Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 922/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2015 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Miasta N.(dalej również jako: "Strona" lub "Skarżąca") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "organ") z [...] lutego 2020 r. nr [...] , którą organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] zobowiązującą stronę do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 693.355 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Izba Administracji Skarbowej w K. przeprowadziła w Mieście N. audyt w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2015 roku, w szczególności: prawidłowości realizacji obowiązków związanych zgromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczania części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015. Ustalenia audytu zawarto w wydanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. sprawozdaniu z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] . Na podstawie ustaleń audytu wyliczono, że otrzymana przez Miasto N. w 2015 r. w części gminnej, część oświatowa subwencji ogólnej – wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych – została zawyżona o kwotę 693.355 zł.

Pismem z dnia 22 lipca 2019 r. Minister Finansów zawiadomił Miasto N. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu ww. kwoty. Po uzyskaniu wyjaśnień od Strony i stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. zobowiązał Miasto N. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości 693.355 zł.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że w systemie informacji oświatowej – według stanu na dzień 30 września 2014 r.:

1) Szkoła Podstawowa nr [...] im. T. K. w N. wykazała jako oddziały integracyjne klasy Va i VIa, które nie spełniały warunku w zakresie liczebności uczniów ogółem określonego przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Minister ustalił, że w roku szkolnym 2014/2015 klasy Va i VIa, liczyły po 24 uczniów (zamiast maksymalnie 20 uczniów), w tym 3 uczniów niepełnosprawnych. Powyższe spowodowało zawyżenie o 6 liczby uczniów przeliczonych wagą P8.

2) Szkoła Podstawowa nr [...] im. [...] J.K. w N. wykazała średnią miesięczną liczbę uczniów na podstawie informacji podmiotu leczniczego o średniej liczbie łóżek na oddziałach, na których przebywały dzieci, co spowodowało zawyżenie o 32 liczbę uczniów przeliczonych wagą P26 oraz zawyżenie o 33,088 liczby uczniów ogółem i przeliczonych wagą P45.

3) Gimnazjum nr [...] im. A. M. w N. wykazało średnią miesięczną liczbę uczniów na podstawie informacji podmiotu leczniczego o średniej liczbie łóżek na oddziałach, w których przebywały dzieci, co spowodowało zawyżenie o 9 liczby, uczniów ogółem i zawyżenie o 9 liczby uczniów przeliczonych wagą P26, P30 i P45.

4) Szkoła Podstawowa nr [...] z Oddziałam Integracyjnymi im. S. K.W.w N. wykazała jednego ucznia pochodzenia romskiego, wobec którego Szkoła nie podejmowała dodatkowych działań edukacyjnych, ani nie zatrudniła asystenta romskiego. Powyższe spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów przeliczonych wagą P12.

5) Gimnazjum nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] K. w N. wykazało:

- jako oddział integracyjny klasę IIIf, która nie spełniała warunku w zakresie liczebności uczniów niepełnosprawnych określonego przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie w roku szkolnym 2014/2015 klasa IIIf liczyła 17 uczniów ogółem, w tym 6 uczniów niepełnosprawnych (zamiast maksymalnie 5 uczniów niepełnosprawnych). Powyższe spowodowało zawyżenie o 6 liczby uczniów przeliczonych wagą P8,

- jako oddział sportowy:

• klasę IIb, która nie realizowała szkolenia sportowego w wymiarze 10 godzin zajęć

sportowych wobec wszystkich uczniów tej klasy,

• klasę IIIa, która na początku trzyletniego cyklu szkolenia nie realizowała szkolenia

sportowego w wymiarze 10 godzin zajęć sportowych wobec wszystkich uczniów tej

klasy,

• klasę IIIb, która na początku trzyletniego cyklu szkolenia nie spełniła warunku w zakresie minimalnej liczby uczniów potrzebnej do utworzenia oddziału sportowego

oraz nie realizowała szkolenia sportowego w wymiarze 10 godzin zajęć sportowych

wobec wszystkich uczniów tej klasy.

Powyższe spowodowało zawyżenie o 60 liczby uczniów przeliczonych wagą P15,

- 12 uczniów niepełnosprawnych uczestniczących w zajęciach rewalidacyjnych, które ww. Szkoła zorganizowała w odniesieniu do danego ucznia w liczbie godzin mniejszej niż 2 godziny na ucznia, bądź w czasie nieobecności ucznia w Szkole, w tym jednego ucznia niepełnosprawnego wobec którego nie prowadziła dziennika zajęć rewalidacyjnych ze względu na to, że uczeń nie pojawił się na zajęciach. Powyższe spowodowało zawyżenie o 10 liczby uczniów przeliczonych wagą P4 i zawyżenie o 2 liczby uczniów przeliczonych wagą P6.

W związku z powyższym zawyżono łącznie liczbę uczniów przeliczeniowych o 131,8498, a tym samym zawyżono o kwotę 693.355 zł w części gminnej, część oświatową subwencji ogólnej na rok 2015 dla Miasta N..

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymał ww. decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego na rok 2015 dokonał Minister Edukacji Narodowej według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1977), dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2014 r. i dzień 10 października 2014 r.

W okresie objętym rozpatrywaną sprawą, podstawę prawną zamieszczania danych w systemie informacji oświatowej przez wszystkie zobowiązane podmioty znajdujące się na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. nr 139, poz. 814, z późn. zm.) oraz – wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 115 ust. 1 tej ustawy – rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U. poz. 957, z późn. zm.). Sposób wykazywania danych w systemie informacji oświatowej opisano natomiast w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.17 (30 września 2014 r.).

Następnie Minister wskazał kolejno na nieprawidłowości w zakresie danych zamieszczonych w systemie informacji oświatowej w odniesieniu do poszczególnych szkół wymienionych w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. W uzasadnieniu decyzji wydanej w wyniku złożenia przez Stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister w całości podtrzymał argumentację powołaną we wcześniejszym rozstrzygnięciu. W odniesieniu do nieprawidłowości dotyczących - 12 uczniów niepełnosprawnych uczestniczących w zajęciach rewalidacyjnych zorganizowanych przez Gimnazjum nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] K. w N. Minister wskazał więc, że zajęcia te zorganizowane były w liczbie godzin mniejszej niż 2 godziny na ucznia, bądź w czasie nieobecności ucznia w Szkole. Poza tym wobec jednego z uczniów niepełnosprawnych Szkoła ta nie prowadziła dziennika zajęć rewalidacyjnych ze względu na to, że uczeń nie pojawił się na zajęciach. Było to niezgodne odpowiednio z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 204, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne gimnazja dla dorosłych i szkoły ponadgimnazjalne dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. z 2014 r. poz, 1170). Powyższe spowodowało zawyżenie o 10 liczby uczniów przeliczonych wagą P4 i zawyżenie o 2 liczby uczniów przeliczonych wagą P6.

W skardze na powyższą decyzje Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1115 z poźn. zm.) – dalej jako "u.d.j.s.t." poprzez błędne przyjęcie, że skarżący otrzymał kwotę w części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015 w wysokości wyższej od należnej.

2) pominięcie, że kwota w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej, definiowana w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.d.j.s.t. stanowi, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy, dochód gminy oraz nie jest rozliczana na każdego ucznia indywidualnie, lecz o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy, decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

3) bezpodstawne przyjęcie, że nieobecność ucznia wymagającego stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy na zajęciach rewalidacyjnych, czyni ustaloną kwotę w części gminnej, część oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, nienależną w rozumieniu u.d.j.s.t.,

4) bezpodstawne przyjęcie, że grupowe prowadzenie zajęć rewalidacyjnych lub prowadzenie ich w trakcie obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi, stanowi uchybienie skutkujące uznaniem kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, subwencją nienależną w rozumieniu u.d.j.s.t.

5) błędne zastosowanie przepisu pkt. 2 ppkt 2 lit. b Załącznika nr 3 Ramowego planu nauczania dla gimnazjum, w tym gimnazjum specjalnego, z wyjątkiem gimnazjum

specjalnego dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym jako warunku ustalenia części kwoty w części gminnej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2015, gdy tymczasem warunkiem tym było wykazanie w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2014 r. uczniów objętych kształceniem specjalnym,

6) sprzeczność dokonanych przez organ ustaleń z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2015, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2014 r., art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004 r. nr 256, poz. 2572, z poźn. zm.) oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2011 r. nr 139, poz. 814) w związku z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., oraz instrukcją wprowadzania i przekazania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.17.(30.09.2014 r.).

Powołując się na tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kwoty 115.025,61 zł.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Oceniając zaskarżoną decyzję we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2015 r. Ramy materialnoprawne rozpoznawanej sprawy przedstawiają się następująco: zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak wynika z powyższego, wydanie przez Ministra decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, może nastąpić po zweryfikowaniu przez organ wysokości należnej subwencji i stwierdzeniu, że przysługuje w niższej wysokości niż kwota subwencji uprzednio ustalonej i wypłaconej. Minister wydał zaskarżona decyzję, ponieważ uznał, że nastąpiło zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych, przyjętej do wyliczenia wysokości otrzymanej części oświatowej subwencji ogólnej. W ocenie Sądu stanowisko to jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie Sąd w żaden sposób nie stwierdził naruszenia przez Ministra powołanego art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. Organ bowiem w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości przy np. naliczaniu subwencji jest zobowiązany do wydania decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie uzyskanej subwencji. Decyzja taka ma charakter decyzji związanej a nie decyzji uznaniowej. Nie ma przy tym żadnego znaczenia podnoszona przez stronę kwestia związana z przeznaczeniem tej subwencji na cel, dla którego została ona udzielona. Przedmiotem sprawy nie była bowiem kwestia wydatkowania subwencji tylko jej przyznania (naliczenia na podstawie danych z systemy informacji oświatowej) w nieprawidłowej wysokości, a więc w wysokości nienależnej. W wysokości ustalonej na podstawie danych, które nie wynikały z dokumentów istniejących i znanych Miastu N. na dzień 30 września 2014 r. Inaczej mówiąc wbrew zarzutowi powołanemu w pkt 2 skargi organ nie kwestionował tego, że o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej, zgodnie z art. 7 ust. 3 u.d.j.s.t., decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, lecz to, czy ustalona dla Skarżącej część oświatowa subwencji ogólnej nie była wyższa od należnej. Przeprowadzone postępowanie wykazało natomiast zawyżenie liczby uczniów przeliczonych poszczególnymi wagami, co czyniło zasadnym zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2.

Przypomnieć części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2015 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2014 roku w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015. Algorytm ten przewidywał m.in. odrębne wagi:

- P4 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa wart. 7Ib ust. 3 ustawy o systemie oświaty) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty);

- P6 = 3,60 dla uczniów niesłyszących, słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty);

- P8 = 0,80 dodatkowo dla niepełnosprawnych uczniów w oddziałach integracyjnych

w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty);

- P12=1,50 dla uczniów oddziałów i szkół dla mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, dla uczniów pochodzenia romskiego, dla których szkoła podejmuje dodatkowe zadania edukacyjne, a także dla uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy o systemie oświaty; dotyczy szkół podstawowych, w których łączna liczba uczniów korzystających z zajęć dla mniejszości narodowej lub etnicznej, społeczności posługującej się językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiego lub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy o systemie oświaty, nie przekracza 60, oraz gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, w których łączna liczba uczniów korzystających z zajęć dla mniejszości narodowej lub etnicznej, społeczności posługującej się językiem regionalnym, uczniów pochodzenia romskiego lub uczniów korzystających z dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego, o których mowa w art. 94a ust. 4 i 4b ustawy o systemie oświaty, nie przekracza 30;

- P15 = 0,20 dla uczniów oddziałów sportowych;

- P26 = 1,00 dla uczniów oddziałów specjalnych, szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych – zorganizowanych w podmiotach leczniczych;

- P30 = 0,04 dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży;

- P45 = 0,001 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach prowadzonych lub dotowanych przez gminę.

W odniesieniu do zarzutów powołanych w pkt 3-6 skargi wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z ww. algorytmem wagami P4 i P6 mogli być przeliczeni uczniowie posiadający orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Stosownie zaś do zdania drugiego art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Z treści ww. przepisu wynika – jak trafnie wskazuje Skarżąca – że wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej mogło nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy na dzień 30 września 2014 r. szkoła (Gimnazjum nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] K.w N.) dysponowała aktualnymi orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego. Niemniej jednak Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że ww. wagami nie mogli być przeliczani nie tylko uczniowie, którzy nie posiadali wymaganych orzeczeń, lecz również uczniowie, którzy co prawda takimi orzeczeniami dysponowali, lecz zaspokojenie ich specjalnych potrzeb edukacyjnych, określonych w treści orzeczeń, nie odbywało się zgodnie z przepisami prawa. Inaczej mówiąc za pozbawione podstaw prawnych należy uznać stanowisko Skarżącej sprowadzające się do twierdzenia, iż jedyną miarodajną okolicznością w postępowaniu w sprawie zwrotu nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej jest to, czy uczniowie dysponowali wymaganymi orzeczeniami. Przyjęcie takiego rozumowania czyniłoby iluzoryczną kontrolę nad tym, czy zalecenia zawarte w orzeczeniu dotyczące specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów zostały spełnione.

Sąd zwraca uwagę na pewnego rodzaju niekonsekwencję Skarżącej, która nie objęła skargą zarzucanego jej zawyżenia liczby uczniów przeliczonych wagą P8. W odniesieniu do tych uczniów uczęszczających do Szkoły Podstawowej nr [...] im. T.K. organ również nie kwestionował posiadania przez nich orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. O zawyżeniu liczby uczniów przeliczonych ww. wagą zdecydowało natomiast to, że uczniowie ci nie realizowali obowiązku szkolnego w oddziale integracyjnym utworzonym zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. (z § 5 ust. 2 załącznika nr 2 i nr 3).

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w okresie objętym przedmiotową sprawą kwestię wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego przez zespoły orzekające poradni psychologiczno-pedagogicznych regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. nr 173, poz. 1072). W myśl przepisu § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego określa się zalecane:

1) warunki realizacji potrzeb edukacyjnych, formy stymulacji, rewalidacji, terapii, usprawniania, rozwijania potencjalnych możliwości i mocnych stron dziecka oraz inne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej;

2) najkorzystniejsze dla dziecka formy kształcenia specjalnego: w przedszkolu ogólnodostępnym, w tym z oddziałami integracyjnymi, integracyjnym albo specjalnym, szkole ogólnodostępnej, szkole integracyjnej lub oddziale integracyjnym, szkole specjalnej lub oddziale specjalnym, ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym albo w szkole zorganizowanej w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii lub specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym.

W rozpoznawanej sprawie w zakresie organizacji zajęć rewalidacyjnych w szkołach kluczowe znaczenie miały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 204, z późn. zm.). Stosownie do pkt 2 ppkt 2 lit. b Załącznika nr 3 do tego rozporządzenia – Ramowego planu nauczania dla gimnazjum, w tym gimnazjum specjalnego, z wyjątkiem gimnazjum specjalnego dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, tygodniowy wymiar godzin zajęć rewalidacyjnych dla uczniów niepełnosprawnych, w każdym roku szkolnym, wynosi w oddziale ogólnodostępnym lub integracyjnym – po 2 godziny na ucznia. Należy zauważyć, że przepisy powołanego rozporządzenia wyraźnie rozróżniają liczbę godzin "na oddział" od liczby godzin "na ucznia". Oznacza to, że określona w załączniku tygodniowa liczba godzin zajęć rewalidacyjnych odnosi się do każdego ucznia oddzielnie, a nie do grupy uczniów. Wymogi te nie są zatem zachowane, jeżeli zajęcia rewalidacyjne są prowadzone w wymiarze 2 godzin tygodniowo ale jednocześnie bierze w nich udział więcej niż jeden uczeń. Wskazany wymiar 2 godzin tygodniowo stanowi zatem czas indywidualnej pracy z tym uczniem. Co istotne, głównym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest stymulowanie tych właściwości intelektualnych i osobowościowych ucznia, które umożliwiają mu pełne uczestnictwo w codziennym życiu. Rewalidacja jest procesem dydaktyczno – wychowawczo - terapeutycznym z zaplanowanymi celami dostosowanymi indywidualnie dla każdego ucznia ze względu na ogromną różnorodność zaburzeń. Zajęcia rewalidacyjne odbywają się tylko w przypadku ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Dokumentem, w którym potwierdza się zaplanowanie zajęć rewalidacyjnych, jest indywidualny program. Rodzaj i forma tych zajęć muszą odpowiadać indywidualnym potrzebom rozwojowym i edukacyjnym ucznia niepełnosprawnego oraz być dostosowane do jego możliwości psychofizycznych. Zajęcia rewalidacyjne mogą być indywidualne lub zespołowe – te wskazania powinny być zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie wykluczone było zatem prowadzenie zajęć rewalidacyjnych zespołowych lub w grupach niemniej jednak w również w takim przypadku konieczne było zachowanie ilości 2 godzin na jednego ucznia tygodniowo.

Szkoła powinna także uwzględnić przepisy prawne w zakresie dokumentacji takich zajęć. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne gimnazja dla dorosłych i szkoły ponadgimnazjalne dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U, z 2014 r. poz. 1170) do dziennika innych zajęć (tj. innych niż dzienniki zajęć lekcyjnych i dzienniki zajęć w świetlicy) wpisuje się w porządku alfabetycznym nazwiska i imiona odpowiednio dzieci, uczniów, słuchaczy lub wychowanków oraz oddział, do którego uczęszczają, adresy poczty elektronicznej rodziców i numery ich telefonów, jeżeli je posiadają, indywidualny program pracy z dzieckiem, uczniem, słuchaczem lub wychowankiem, a w przypadku zajęć grupowych - program pracy grupy, tygodniowy plan zajęć, data i czas trwania oraz tematy przeprowadzonych zajęć, ocenę postępów i wnioski dotyczące dalszej pracy z dzieckiem, uczniem, słuchaczem lub wychowankiem oraz odnotowuje się obecność dzieci, uczniów, słuchaczy lub wychowanków na zajęciach. Powołany dziennik zajęć rewalidacyjnych stanowi zatem dokument potwierdzający objęcie ucznia niepełnosprawnego posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zajęciami rewalidacyjnymi zgodnie do zaleceń zawartych w orzeczeniu. Przeprowadzony audyt wykazał, że w ww. Gimnazjum odnotowywano odbycie się zajęć rewalidacyjnych pomimo nieobecności uczniów, w tym jednego ucznia niepełnosprawnego, wobec którego nie prowadzono dziennika zajęć rewalidacyjnych ze względu na to, że uczeń nie uczestniczył w zajęciach.

Podsumowując wskazać należy, że opisane warunki przeprowadzenia i dokumentowania zajęć rewalidacyjnych nie zostały przez Gimnazjum nr [...] spełnione. W konsekwencji Minister zasadnie uznał, że posiadanie przez uczniów jedynie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nie stanowi o tym, że szkoła realizuje wobec nich kształcenie specjalne. Dla zastosowania poszczególnych wag przy obliczaniu subwencji ważna jest zalecana forma i warunki pracy z dzieckiem, ta zaś wynika wyłącznie z aktualnego w dacie składania informacji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Gimnazjum nr [...] wykazało 12 uczniów niepełnosprawnych uczestniczących w zajęciach rewalidacyjnych, które zorganizowano w odniesieniu do danego ucznia w liczbie godzin mniejszej niż 2 godziny na ucznia, bądź w czasie nieobecności ucznia w szkole, w tym jednego ucznia niepełnosprawnego wobec którego szkoła nie prowadziła dziennika zajęć rewalidacyjnych ze względu na to, że uczeń nie pojawił się na zajęciach. Powyższe spowodowało zawyżenie o 10 liczby uczniów przeliczonych wagą P4 i zawyżenie o 2 liczby uczniów przeliczonych wagą P6.

Kierując się treścią art. 134 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, Sąd poddał decyzję Ministra kontroli pod względem legalności, także w niezaskarżonej części. Kontrola ta nie wykazała uchybień, czy to w sferze prawa materialnego, czy procesowego, które uzasadniałyby jej uchylenie. Tym samym za zasadne należało uznać stanowisko organu dotyczące niespełnienia warunku w zakresie liczebności uczniów ogółem określonego przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w przypadku klasy Va i VIa Szkoły Podstawowej nr [...] im. T. K.. W odniesieniu do zawyżenia uczniów Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] J. K. przeliczonych wagą P26 i P45 oraz uczniów Gimnazjum Nr [...] im. A. M. przeliczonych wagą P26, P30 i P45 Sąd również podziela stanowisko organu o konieczności zastosowania Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.17 (30 września 2014 r.), a także ustalenia organu w zakresie średniej miesięcznej liczby uczniów oparte – z powodu braku prowadzenia przez Szkołę księgi uczniów – na porównaniu informacji ze szpitala o hospitalizowanych dzieciach z dziennikami lekcyjnymi, które zawierały liczbę uczniów na lekcjach w danym dniu. Nie było również podstaw aby kwestionować stanowisko Ministra w zakresie jednego ucznia pochodzenia romskiego, wobec którego Szkoła Podstawowa nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi im. S. K. W. nie podejmowała dodatkowych działań edukacyjnych, ani nie zatrudniła asystenta romskiego, co doprowadziło do zawyżenia o 1 liczby uczniów przeliczonych wagą P12. Zasadne było także stwierdzenie Ministra o zawyżeniu liczby uczniów Gimnazjum nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] K. uczniów przeliczonych wagą P8 i P15. Organ trafnie powołał w tym zakresie przepisy oraz przepisy przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1129). Ma podstawie powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów ww. rozporządzeń organ musiał uznać, że klasa IIIf nie spełniała warunku w zakresie liczebności uczniów niepełnosprawnych, ponieważ było w niej 6 zamiast maksymalnie uczniów niepełnosprawnych. W oparciu o ustalenia audytu Dyrektora IAS w K. organ trafnie tez uznał, że klasa Ilb nie realizowała szkolenia sportowego w wymiarze 10 godzin zajęć sportowych wobec wszystkich uczniów tej klasy, klasa IIIa na początku trzyletniego cyklu szkolenia nie realizowała szkolenia sportowego w wymiarze 10 godzin zajęć sportowych wobec wszystkich uczniów tej klasy, a klasa IIIb na początku trzyletniego cyklu szkolenia nie spełniła warunku w zakresie minimalnej liczby uczniów potrzebnej do utworzenia oddziału sportowego oraz nie realizowała szkolenia sportowego w wymiarze 10 godzin zajęć sportowych wobec wszystkich uczniów tej klasy.

W przekonaniu Sądu analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że Minister podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonał wnikliwej analizy zebranego materiału prawidłowej oceny prawnej, zasadnie uznając obowiązek zwrotu subwencji w kwocie podanej w decyzji. Do akt sprawy dołączone zostały dokumenty stanowiące wynik audytu jaką przeprowadził Dyrektor IAS w K. w zakresie ustalenia prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi cześć oświatową subwencji ogólnej na rok 2015. Minister uzyskał także wyjaśnienia od Ministra Edukacji Narodowej jako organu właściwego w zakresie oświaty i wychowania, a także organu, do którego zadań należy m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych niezbędnych do podziału części oświatowej subwencji ogólnej oraz wyliczanie kwot tej części subwencji dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego w tym dla Miasta N..

Z przedstawionych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.