Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 160/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 191, art. 210 par 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba Protokolant: Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skarg P. J. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2018 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za okres 2014-2016 r. i odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2016 r. i od stycznia do czerwca 2017 r. skargi oddala


UZASADNIENIE

Wnioskami z dnia 11 lipca 2018 r., uzupełnionymi pismem z dnia 12 lipca 2018 r., P. J. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 2014-2016 w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetkami stałymi od niezapłaconych zaliczek na zryczałtowany podatek dochodowy za m-ce: I-IX 2014 r., I-IX 2015 r. oraz VIII 2016 r. w łącznej kwocie [...]zł, a także zaległości w podatku VAT za okres: X-XII 2016 r. i I-VI 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł. Uzasadniając złożone wnioski P. J. opisał swoją trudną sytuacją finansową i zdrowotną, która uniemożliwia mu spłatę przedmiotowych zaległości podatkowych. P. J. wskazał, że utrzymuje się z zasiłków wypłacanych przez MOPS w K., a poza zaległościami podatkowymi posiada także zaległości wobec ZUS oraz zaległości alimentacyjne.

W dniu 10 września 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał decyzje:

1. nr [...], którą odmówił umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za okres 2014 – 2016 w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami w łącznej wysokości [...] zł oraz odsetkami stałymi od niezapłaconych w latach 2014-2016 zaliczek na zryczałtowany podatek dochodowy w łącznej kwocie [...]zł.

2. nr [...], którą odmówił umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres: X-XII 2016 r. oraz I-VI 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł.

Zdaniem organu I instancji, argumenty przedstawione we wnioskach przy uznaniu zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika i jednoczesnym uznaniu braku wystąpienia przesłanki interesu publicznego w konsekwencji nie przemawiają za umorzeniem zaległości podatkowych. Poza tym organ stwierdził, że ulgi w spłacie należy traktować przede wszystkim w kategorii działań mających na celu optymalizację ściągalności należności podatkowych, a nie działań eliminujących kłopoty finansowe.

Od powyższych decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] P. J. wniósł odwołania, w których podniósł, że nie jest w stanie spłacić zaległości podatkowych ze względu na swoją sytuację zdrowotną i finansową. Odwołujący podniósł, że zaległości powstały w wyniku znacznego pogorszenia się jego stanu zdrowia co doprowadziło do jego niezdolności do pracy. Zdaniem P. J., organ I instancji nie uwzględnił jego sytuacji zdrowotnej i finansowej oraz zgormadzonej dokumentacji m.in. orzeczenia o niepełnosprawności, bagatelizując jego argumenty.

W dniu 13 grudnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), wydał decyzje:

1. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] dnia 10 września 2018 r. nr [...],

2. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 10 września 2018 r. nr [...]

Uzasadniając swoje decyzje organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że do powstania zaległości podatkowych, objętych wnioskami o ulgę w spłacie, przyczynił się sam odwołujący, nie odprowadzając w określonych terminach należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych wykazanych w złożonych zeznaniach podatkowych [...] za lata 2014-2016 oraz nie płacąc w stosownych terminach zaliczek w tym podatku za: I-IX 2014 r., I-IX 2015 r. oraz VIII 2016 r., a także należnego podatku VAT za: X-XII 2016 r., I-VI 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł, który wynika ze złożonych deklaracji [...] za ww. okresy. W ocenie organu odwoławczego, argumentacja P. J. o niemożności uregulowania jednorazowo przedmiotowych zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę nie może uzasadniać udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie. Organ zauważył, że powstanie ww. zaległości jest naturalną konsekwencją nieuregulowania zobowiązań podatkowych należnych w związku z uzyskanymi przychodami, czy też z dokonywaniem transakcji kupna-sprzedaży w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że skoro w latach 2014-2016 odwołujący uzyskał przychody z działalności gospodarczej (wykazywane w zeznaniach podatkowych PIT-28 za poszczególne lata), a w latach 2016-2017 składał deklaracje VAT-7 za poszczególne miesiące i nie wskazał na okoliczności nieuregulowania należności przez kontrahentów, to dysponował on środkami finansowymi pozwalającymi uregulować należne podatki, które przeznaczał na pokrycie bieżących kosztów utrzymania.

Organ II instancji zauważył, że przez trzy lata (2014-2016) odwołujący nie płacił zarówno należnego zryczałtowanego podatku dochodowego, jak i zaliczek w ramach tego podatku, a od 2016 r. nie płacił na bieżąco podatku VAT, co świadczy o jego słabej dyscyplinie finansowej. Ponadto P. J. posiada zadłużenia w ZUS z tytułu ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i Funduszu Pracy oraz pozostałych zaległości (alimenty), co, zdaniem organu, oznacza, że był on świadom kumulowania zadłużenia.

Organ odwoławczy wskazał, że według zeznania podatkowego PIT-28 za 2017 r. złożonego w dniu 14 września 2018 r. P. J. uzyskał przychód z działalności gospodarczej w kwocie [...]zł, za 2016 r. według zeznania o wysokości uzyskiwanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych PIT-28 prowadzona działalność gospodarcza przyniosła mu przychód w kwocie 54.167,04 zł. Z kolei za 2015 r. według zeznania podatkowego PIT-28 odwołujący uzyskał przychód w kwocie 54.900,95 zł. Również za 2014 r. według zeznania podatkowego PIT-28 P. J. uzyskał przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...]zł. Zdaniem organu, przy osiąganiu wskazanych powyżej przychodów regulowanie zobowiązań podatkowych nie stanowiło problemu. Ponadto, ze złożonych wyjaśnień nie wynika również, aby odwołujący posiadał niezapłacone należności przez kontrahentów. Organ II instancji uznał zatem, że okoliczności niewywiązania się przez odwołującego zarówno z zaległości podatkowych, jak i odsetek za zwłokę od tych zaległości nie mają nadzwyczajnego charakteru, a także nie wynikają ze szczególnych zdarzeń losowych. Okoliczność, że w czasie prowadzenia działalności gospodarczej podatnik zaniedbał terminowego wpłacania podatków, nie może być bowiem utożsamiana z ważnym interesem podatnika.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził zatem, że przyczyną niezapłacenia ww. zaległości podatkowych nie były okoliczności niezależne od odwołującego, lecz były one wynikiem zatrzymania środków finansowych należnych budżetowi państwa i przeznaczenia ich na inne cele. Natomiast obecny brak środków umożliwiających odwołującemu zapłatę należności podatkowych nie stanowi, zdaniem organu, przesłanki do zastosowania ulgi w spłacie określonej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Udzielanie bowiem wnioskowanej ulgi w spłacie prowadziłoby nie tylko do zachwiania dochodów budżetu państwa, ale także do uprzywilejowania względem innych podmiotów, wywiązujących się należycie z zobowiązań podatkowych, co jednocześnie naruszałoby interes publiczny, wyrażający się w równym traktowaniu podatników.

Organ II instancji stwierdził, że poza zaległościami w zryczałtowanym podatku dochodowym za lata 2014-2017 w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetkami stałymi od niezapłaconych w terminie zaliczek oraz w podatku VAT za okres: X-XII 2016 r. i I-VI 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę, odwołujący posiada również zaległości wobec ZUS w kwocie [...]zł oraz zaległości z tytułu alimentów w kwocie około [...] zł. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że w treści uzasadnienia decyzji ZUS z dnia 15 września 2017 r. nr [...] dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczeniowej będącej równocześnie płatnikiem tych składek jest mowa, że P. J. posiada także zadłużenie z tytułu kredytów w bankach (nie wskazano kwoty tego zadłużenia) oraz zaległości wobec T-Mobile w kwocie [...]zł. Zadłużenie kredytowe, jak i zaległości wobec T-Mobile nie zostały jednak przez odwołującego wykazane w przedstawionym materiale dowodowym dla celów udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie. W stanie faktycznym sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że ewentualne przychylenie się do wniosku odwołującego i tak nie doprowadziłoby do istotnej poprawy jego sytuacji finansowej, a skutkowałoby jedynie trwałym uszczupleniem należności budżetowych, jak również byłoby sprzeczne z szeroko rozumianym interesem publicznym.

Organ II instancji stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, od dnia 18 czerwca 1995 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. odwołujący prowadził działalność gospodarczą prowadzoną pod nazwą Usługi Transportowo-Handlowe "L. " P. J.. Obecnie objęty jest on pomocą udzielaną przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. (zaświadczenie z dnia 6 marca 2018 r. nr [...]). Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2018 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 22 marca 2018 r., przyznano mu zasiłek stały od dnia 3 marca 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. w kwocie [...]zł. Natomiast decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 6 czerwca 2018 r. nr [...] przyznano mu zasiłek okresowy od dnia 1 maja 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. w kwocie [...]zł. Na podstawie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 16 stycznia 2018 r. uznano P. J. za osobą niezdolną do pracy i zaliczono go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2019 r.

Organ odwoławczy wskazał, że z oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 12 lipca 2018 r. wynika, że P. J. zamieszkuje z rodzicami w mieszkaniu położonym w K. na [...] [...], a wszystkie koszty utrzymania mieszkania ponoszą jego rodzice. Oświadczył on także, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a ponoszone wydatki na bieżące utrzymanie dotyczą wyżywienia – [...] zł, telefonu – [...] zł oraz lekarstw i leczenia – [...] zł. Nie przedłożył jednak żadnych dokumentów potwierdzających ponoszenie ww. wydatków. Wskazał również, że zobowiązany jest do zapłaty alimentów na syna miesięcznie w kwocie [...]zł, których nie płaci. Organ II instancji wskazał, że P. J. posiada nieruchomość gruntową położoną w L. gm. M. o pow. 0,15 ha, która jest objęta zabezpieczeniem poprzez wpis na hipotekę. Posiada także [...] części nieruchomości gruntowej (łąkę) o pow. 0,06 ha położoną w R. . Szacunkowa wartość majątku nieruchomego wynosi około [...] zł. Odwołujący posiada również samochód dostawczy marki Peugeot Boxer z 2008 r. do remontu oraz według wykazu informacji o czynnościach majątkowych Urzędu Skarbowego K. [...] figuruje jako właściciel samochodu ciężarowego D. L. II z 1999 r. oraz samochodu ciężarowego [...] z 1997 r.

Odnosząc się do argumentu P. J. zawartego w odwołaniu dotyczącego aktualnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia mu uregulowanie przedmiotowych zaległości podatkowych, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył, że trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. W przeciwnym razie prowadziłoby to do absurdu, gdyż zawsze ulga w zapłacie zobowiązania podatkowego jest w interesie (faktycznym) podatnika.

Organ odwoławczy dodał, że przedstawiona przez P. J. aktualna sytuacja finansowa jest trudna, jednak w dalszym ciągu figuruje on w rejestrze CZM jako właściciel 3 samochodów ciężarowych (samochody nie zostały wyrejestrowane). Organ zauważył, że pomimo oświadczenia, że posiada samochód ciężarowy Peugeot Boxer z 2008 r. do remontu, P. J. w przedstawionych kosztach nie wykazał żadnych wydatków związanych z eksploatacją samochodu, w tym ponoszenia obowiązkowych kosztów ubezpieczenia (OC). Ponadto organ stwierdził, że odwołujący dysponuje majątkiem nieruchomym: dwie nieruchomości gruntowe o szacunkowej wartości [...] zł, tj. przewyższającej wysokość przedmiotowych zaległości podatkowych, co pozwala uznać, że po jego stronie brak jest ważnego indywidualnego i obiektywnego interesu uzasadniającego udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., w zaistniałej sytuacji finansowej odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie nie spowoduje zagrożenia egzystencji odwołującego. Natomiast fakt utrzymywania się aktualnie z zasiłku z pomocy społecznej nie może, zdaniem organu II instancji, stanowić okoliczności decydującej o udzieleniu wnioskowanej ulgi w spłacie. Nie można bowiem zakładać, że wskazana trudna sytuacja finansowa wynikająca z braku aktualnych dochodów pozostanie niezmienna w dłuższym czasie, tym bardziej, że P. J. jest osobą młodą (lat 44), a umiarkowany stopień niepełnosprawności orzeczony został do dnia 30 września 2019 r. i nie pozbawia go możliwości podjęcia pracy zarobkowej w przyszłości.

Odnosząc się do opisanych przez odwołującego kłopotów zdrowotnych (stwierdzenie cukrzycy i wystąpienie powikłań chorobowych w postaci neuropatii ruchowej, zaburzeń związanych ze wzrokiem, problemy neurologiczne, gastrologiczne, urologiczne, psychiczne oraz fakt przebywania przez niego w szpitalu w okresie od 19 do 30 czerwca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wyjaśnił, że nie mogą one stanowić samoistnej przesłanki do zastosowania wnioskowanej ulgi w spłacie, gdyż nie mają związku przyczynowo-skutkowego z powstaniem ww. zaległości podatkowych. Należności w zryczałtowanym podatku dochodowym dotyczą bowiem lat 2014-2016, a należności podatkowe w podatku VAT dotyczą okresu: X-XII 2016 r., I-VI 2017 r., a zatem do powstania tych zaległości nie przyczyniły się wskazane przez odwołującego kłopoty zdrowotne. Organ zauważył, że w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 12 lipca 2018 r. jako przyczynę niezapłacenia w terminie zobowiązań objętych wnioskiem o ulgę w spłacie P. J. wskazał zajęcia komornicze od 2013 r. na poczet: spłaty kredytów, alimentów, zobowiązań wobec ZUS i US. Prowadząc działalność gospodarczą tj. do dnia 30 czerwca 2017 r. odwołujący spłacał miesięcznie [...] zł.

Zdaniem organu odwoławczego, wniosek P. J. o umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych nie wskazuje żadnych nadzwyczajnych okoliczności przemawiających za przyznaniem mu wnioskowanej ulgi w spłacie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wyjaśnił, że nie kwestionuje powołanych przez odwołującego faktów uniemożliwiających aktualnie wywiązanie się z zapłaty tych zaległości podatkowych, jednak jego zdaniem ich zaistnienie nie daje podstawy do dokonania umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Poza tym w ocenie organu II instancji zrezygnowanie przez budżet państwa z przysługujących należności podatkowych wynikających z zaległości podatkowych oraz należnych odsetek za zwłokę byłoby przedwczesną decyzją, gdyż aktualna sytuacja finansowa odwołującego jest pochodną samodzielnie podejmowanych decyzji finansowych. Zatem, próba wychodzenia przez niego z kłopotów finansowych poprzez występowanie o przyznanie ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym oraz odsetek za zwłokę skutkowałoby trwałym uszczupleniem należności budżetowych, jak również byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt [...] umorzył postępowanie prowadzone z wniosku ZUS O/Kraków wobec bezskuteczności egzekucji prowadzonej z rachunku bankowego. Z kolei Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego K. zawiadomieniem z dnia 22 września 2017 r. nr [...] zakończył egzekucję prowadzoną z majątku odwołującego na podstawie tytułów wykonawczych z wniosku ZUS. Natomiast zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym są objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym skutecznie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], gdyż zaległości podatkowe zostały objęte wpisem do hipoteki przymusowej. Zdaniem organu, ewentualnie uzyskany dochód ze sprzedaży posiadanego przez odwołującego majątku może się stać zabezpieczeniem spłaty części posiadanych zaległości podatkowych w przyszłości. Dopóki bowiem P. J. posiada majątek, dopóty organ egzekucyjny może wszczynać i prowadzić wobec niego postępowanie egzekucyjne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zaznaczył przy tym, że organy podatkowe nie są związane rozstrzygnięciem Prezesa ZUS z dnia 15 września 2017 r. nr [...] oraz wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Kr [...] w zakresie należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy oraz mają prawo w ramach posiadanej autonomii decyzyjnej do niezależnej oceny sytuacji odwołującego, będącej podstawą wydania decyzji na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej w przedmiocie ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Reasumując organ II instancji uznał zatem, że argumenty przedstawione przez odwołującego we wniosku, jak również w odwołaniu przy uznaniu zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika i jednoczesnym uznaniu braku wystąpienia przesłanki interesu publicznego w konsekwencji nie przemawiają za umorzeniem ww. zaległości podatkowych.

Z powyższymi decyzjami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nie zgodził się P. J. i pismami z dnia 8 stycznia 2019 r. wniósł na nie skargi so Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zdaniem skarżącego, decyzje te są niezgodne z prawem, gdyż jego sytuacja, tj. stan zdrowia ([...]), niezdolność do pracy, trudna sytuacja finansowa oraz brak jakichkolwiek możliwości spłaty należności potwierdzają okoliczności uzasadniające umorzenie należności wobec Urzędu Skarbowego w K.. Skarżący wskazał, że pozostaje pod opieką ośrodka pomocy społecznej, z którego pobiera zasiłek stały i celowy. Jest też w stałym leczeniu w różnych przychodniach np. diabetologicznej, psychiatrycznej.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w K. na zasadzie art.111§2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy P. J. o sygnaturach akt I SA/Kr 160/19 i I SA/Kr 161/19 i prowadzenia ich pod sygnaturą I SA/Kr 160/19.

Na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. pełnomocnik P. J. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie art. 77, art. 80 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Obecny na rozprawie skarżący podniósł, że w przeszłości spłacił ok. [...] zadłużenia – ok. [...] zł miesięcznie przez 1,5 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego K. – [...] w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów stanowił art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., zwanej dalej O.p.), zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Z powyższego wynika, iż przesłankami udzielenia ulgi są przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Przesłanki te mają charakter rozłączny i spełnienie choćby jednej z nich uzasadnia udzielenie ulgi.

"Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze bowiem leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Dla uznania zaistnienia "ważnego interesu podatnika" nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 615/13).

Z kolei za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność ochrony dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. Przy jego ocenie należy uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z reguły interes publiczny przemawia za tym, aby ulgi podatnikowi nie udzielać. Unika się w ten sposób obniżenia potencjalnych wpływów z podatków, jak i nie wprowadza się różnic w traktowaniu poszczególnych podatników, w szczególności zaś - nie premiuje się tych podatników, którzy zaniechali regulowania należności publicznoprawnych. Organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 577/00).

Z treści art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wynika również, że decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej lub rozłożenia jej na raty wydawana jest w ramach swobodnego uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia, w zależności od ustalonych okoliczności sprawy. Decyzja w tym zakresie nie może być jednakże dowolna, ponieważ winna ją poprzedzać dokładna analiza stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej lub osobistej wnioskodawcy. W ramach tak poczynionych ustaleń organ może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniający przychylenie się do wniosku.

Wyjaśnić należy, że decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne akty administracji publicznej, jednakże zakres sprawowanej kontroli jest nieco inaczej ukształtowany. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza bowiem do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji oraz czy organ nie przekroczył granic swobodnego uznania, w tym czy odpowiednio uzasadnił swoje stanowisko.

Kontrola decyzji uznaniowej wymaga zatem sprawdzenia, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz dostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego pod kątem przesłanek do umorzenia bądź rozłożenia na raty należności. Sąd kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek do wydania decyzji uznaniowej oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, tj. czy ocena jest swobodna a nie dowolna.

Istotą uznania administracyjnego jest to, że ustawodawca wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone, przerzuca na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią, zależną od poczynionych ustaleń i konkretnych okoliczności sprawy. W konsekwencji organ zobligowany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie - w tym konkretnym przypadku - do rozważenia istnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w kontekście wniosku o umorzenie należności.

Przenosząc powyższe rozważania uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie można organom obu instancji zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego i dowolności oceny stanu majątkowego skarżącego.

Jak wynika z akt sprawy w okresie od dnia 18 czerwca 1995 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą prowadzoną pod nazwą Usługi Transportowo Handlowe "L. " P. J.. Ze złożonych zeznań podatkowych wynika, że: w 2017 r. skarżący z działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie [...]zł, w 2016 r. prowadzona działalność gospodarcza przyniosła mu przychód w kwocie [...]zł, w 2015 r. przychód ten wyniósł [...] zł, a w 2014 r. przychód wyniósł [...] zł. Oznacza to, że w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe objęte wioskami o umorzenie, skarżący dysponował środkami na ich bieżące pokrycie. Powstanie zatem zaległości podatkowych nie było spowodowane okolicznościami mającymi nadzwyczajny charakter, czy wynikającymi ze szczególnych zdarzeń losowych, lecz było spowodowane decyzjami skarżącego o przeznaczeniu posiadanych środków pieniężnych na inne cele, a nie na uregulowanie ciążących na nim należności podatkowych. Rację mają zatem organy podatkowe stwierdzając, że zaniedbanie przez podatnika terminowego wpłacania podatków w czasie prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być utożsamiane z jego ważnym interesem.

Ponadto co istotne, z akt sprawy wynika również, że skarżący posiada nieruchomość gruntową położoną w L. gm. M. o pow. 0,15 ha, która jest objęta zabezpieczeniem poprzez wpis na hipotekę. Posiada on także [...] części nieruchomości gruntowej (łąkę) o pow. 0,06 ha położonej w R. . Szacunkowa wartość majątku nieruchomego wynosi około [...] zł, czyli przekracza wysokość obciążających go zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Jednocześnie z ustaleń organów wynika, iż skarżący posiada trzy samochody: samochód dostawczy Peugeot Boxer z 2008 r., samochód ciężarowy D. L. II z 1999 r. oraz samochód ciężarowy FS-Lublin z 1997 r. Również i te okoliczności przemawiają, zdaniem Sądu, za prawidłowością odmowy umorzenia skarżącemu zaległości podatkowych. Skarżący dysponuje bowiem majątkiem, z którego może być prowadzona egzekucja ww. zaległości. Ewentualna egzekucja wskazanych powyżej nieruchomości oraz ruchomości nie wpłynie równocześnie na pozbawienie skarżącego bieżących środków na jego codzienne utrzymanie.

Odnosząc się do wskazanych przez skarżącego jego kłopotów zdrowotnych stwierdzić należy, że z akt sprawy nie wynika, iż to stan zdrowia skarżącego był zasadniczą przyczyną powstania przedmiotowych zaległości podatkowych. Wręcz przeciwnie analiza przychodów skarżącego dokonana przez organ za poszczególne lata wykazuje, iż dysponował on środkami finansowymi pozwalającymi na ich bieżącą spłatę. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy rozpoznane na chwilę obecną u skarżącego schorzenia nie mogą stanowić przesłanki ważnego interesu podatnika przemawiającego za umorzeniem jego zaległości podatkowych.

Poza tym wskazać należy, że skarżący jest osobą stosunkowo jeszcze młodą (44 lata), a umiarkowany stopień niepełnosprawności został orzeczony do dnia 30 września 2019 r. Oznacza to, że nie jest wykluczonym, iż w przyszłości skarżący będzie mógł podjąć pracę zarobkową, która pozwoli mu uregulować zaległości podatkowe.

Zdaniem Sądu, bez znaczenia jest również fakt, że skarżący obecnie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej, a to z uwagi na opisany powyżej jego majątek ruchomy i nieruchomy, z którego może być prowadzona egzekucja zaległych należności podatkowych. Poza tym skarżący mieszka razem z rodzicami, którzy ponoszą wszystkie koszty utrzymania mieszkania. Natomiast ponoszone przez skarżącego wydatki na wyżywienie, telefon oraz leki nie zostały przez niego potwierdzone żadnymi dokumentami.

W ocenie Sądu, nie została również spełniona przesłanka umorzenia zaległości podatkowych z uwagi na interes publiczny. Umorzenie bowiem tych zaległości w sytuacji, gdy skarżący dysponuje majątkiem, spowodowałoby uszczuplenie należności budżetowych oraz postawiłoby skarżącego (który pomimo posiadanych środków nie zapłacił w terminie należnych podatków) w korzystniejszej sytuacji w stosunku do tych podatników, którzy regulują swoje zobowiązania podatkowe wobec Państwa.

Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. zarzut naruszenia art. 77, art. 80 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Przebieg postępowania podatkowego regulowany jest bowiem przez przepisy Ordynacji podatkowej a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zauważyć jednak należy, że badając legalność zaskarżonych decyzji Sąd dokonał ich oceny także pod kątem prawidłowości prowadzonego postępowania i nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe zgromadziły bowiem pełny oraz obszerny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny oraz wyczerpujący, w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 191 O.p., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w obszernych uzasadnieniach decyzji obu instancji, sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 210 § 4 O.p.

W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem decyzji, gdyż nie były one zasadne.

Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na ich wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.