Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 485/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 par. 1,3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. J. [...] we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] 2021 r. (nr [...]) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. J. [...] we W., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej "PINB") nakazującej ww. Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wielorodzinnego przy ul. J. [...] we W. oraz zagrożenia, poprzez:

1. usunięcie odspojonych tynków elewacyjnych,

2. przemurowanie spękanych, nieszczelnych trzonów kominowych, w celu zapewnienia ich szczelności, a następnie uzupełnienie braków tynków trzonów,

3. udrożnienie niedrożnych przewodów kominowych,

4. zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do ww. przewodu kominowego nr 40 po uprzednim wyłączeniu z przewodu kominowego nr 40 wadliwego urządzenia gazowego znajdującego się w lokalu nr 9,

- w terminie 1 miesiąca od daty otrzymania decyzji;

5. wyłączenie wentylacji grawitacyjnej kuchni lokalu nr 4 z przewodu nr 27 (z pozostawieniem wentylacji łazienki lokalu nr 10 w ww. przewodzie, jako jedynego podłączenia), a następnie zamurowanie wlotu do ww. przewodu materiałem budowlanym w sposób trwały,

6. włączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia kuchni lokalu nr 1 do przewodu kominowego nr 21, a następnie, po wyłączeniu jej z przewodu nr 22, zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do przewodu nr 22,

7. włączenie wentylacji grawitacyjnej wywiewnej kuchni lokalu nr 2 do wolnego przewodu kominowego z wyprowadzeniem ponad dach budynku, a następnie zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały otworu nawiewnego z klatki schodowej do kuchni lokalu nr 2,

8. wyłączenie wentylacji grawitacyjnej łazienki lokalu nr 10 z przewodu kominowego nr 25, zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do przewodu nr

25,

9. włączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia kuchni lokalu nr 4 do przewodu kominowego nr 25, po uprzednim wyłączeniu jej z przewodu nr 27, następnie - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do przewodu nr 27,

10. włączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia łazienki lokalu nr 13 do wolnego przewodu kominowego wyprowadzonego ponad dach budynku, po wyłączeniu jej z przewodu nr 26 (do przewodu nr 23 lub nowego przewodu kominowego o średnicy 160 mm), a następnie - zamurowanie materiałem budowlanym w sposób trwały wlotu do przewodu nr 13 oraz otworu nawiewnego z klatki schodowej do łazienki ww. lokalu, a następnie włączenie wentylacji łazienki lokalu nr 4 do przewodu kominowego nr 26,

11. włączenie wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia pralni do przewodu kominowego nr 13,

12. wykonanie otworów wentylacyjnych z zamontowaniem kratek o powierzchni czynnej o wymiarach min. 20x20cm w ścianach wewnętrznych pomiędzy pomieszczeniami pralni i rowerowni,

13. wykonanie otworu nawiewnego do pomieszczenia rowerowni, w ścianie zewnętrznej wschodniej budynku, o średnicy min. 160mm,

14. uzupełnienie brakującej osłony rozdzielnicy głównego zabezpieczenia instalacji elektrycznej,

15. uzupełnienie brakujących nakryw puszek instalacji elektrycznej w obrębie części wspólnych budynku,

16. wymianę podstawy bezpiecznikowej głównego zabezpieczenia instalacji elektrycznej budynku i wykonanie zasilania trójfazowego obiektu, po wymianie podstawy należy usunąć most na rozłączniku - wyłączniku głównym,

17. stabilne zamontowanie elementów oświetlenia klatki schodowej.

- w terminie 4 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne;

18. naprawę uszkodzonych, zużytych technicznie parapetów balkonów,

19. uzupełnienie brakujących tynków elewacyjnych, wymiana uszkodzonych (w tym uszkodzonego w wyniku pożaru tynku balustrady balkonowej),

20. wykonanie hydroizolacji płyt balkonowych wraz z warstwami dociskowymi, zabezpieczającymi,

21. wymianę lub naprawę uszkodzonego pokrycia dachowego, w tym lukarn, w celu zapewnienia jego szczelności, wraz z wymianą lub naprawą (w zależności od stopnia uszkodzenia) naświetli i wyłazów kominiarskich,

22. naprawę lub wymianę uszkodzonych, skorodowanych elementów odpowietrzenia pionów kanalizacyjnych ponad dachem budynku oraz uzupełnienie brakujących czapek ochronnych,

23. naprawę uszkodzonego gzymsu podrynnowego od strony zaplecza budynku,

24. naprawę lub wymianę uszkodzonych, nieszczelnych obróbek blacharskich budynku,

25. demontaż wadliwie zamontowanych obejm masztów telewizyjnych

26. wymianę skorodowanych rur przedłużających przewody kominowe,

27. wymianę zużytych technicznie, skorodowanych ław kominiarskich,

28. wymianę uszkodzonych odcinków części wspólnych instalacji wodnej budynku,

29. wymianę lub naprawę niesprawnych urządzeń czyszczących i zamykających instalacji sanitarnej w piwnicy budynku,

30. wykonanie instalacji odgromowej budynku,

31. wymianę wypełnień otworów okiennych piwnicy na stolarkę okienną umożliwiającą przewietrzanie pomieszczeń,

- w terminie 8 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji odwoławczej, postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku położonego przy ul. J. [...] we W. prowadzone było od 2019 r. W toku przeprowadzonych w dniu 13 V 2019 r. oględzin PINB stwierdził, że przy ul. J. [...] we W. istnieje budynek mieszkalny pięciokondygnacyjny, z poddaszem częściowo użytkowym, podpiwniczony, w zabudowie zwartej, wykonany w technologii tradycyjnej murowanej. Elewacje od strony frontowej i zaplecza są otynkowane, ze śladami zużycia eksploatacyjnego, zarysowaniami, miejscowymi ubytkami tynków. Rynny mają ślady korozji, w obrębie gzymsu wieńczącego widoczne są ślady po zaciekach. Pokrycie dachowe z dachówki, ze śladami zużycia technicznego, przesunięciami, widoczne jest zużycie ław kominiarskich. Obróbki blacharskie trzonów kominowych posiadają ślady korozji, przy trzonie kominowym od strony budynku nr 5 miejscowo brak jest obróbki. Trzony kominowe są otynkowane, widoczne są spękania tynków. Od strony zaplecza budynku istnieją balkony. Widoczne są ubytki, wyszczerbienia parapetów balustrad balkonów, miejscowe ubytki warstw wykończeniowych. Przy budynku istnieje utwardzenie. W obrębie klatki schodowej widoczne są odsłonięte puszki elektryczne, bez nakryw. Widoczne są spękania, zarysowania wypraw wykończeniowych, ubytki, uzupełnienia, odparzenia. Stolarka okienna w obrębie klatki schodowej z pcv. bez widocznych uszkodzeń. W obrębie pochyłego stropu nad klatką schodową widoczne spękania, zarysowania, ślady po zaciekach. Na spękaniu klatki schodowej znajduje się plomba szklana bez uszkodzeń. Widoczne są spękania, zarysowania ścian m.in. skośne. W obrębie nieużytkowanej części poddasza istnieją ugięcia drewnianych desek podłogi, widoczne jest zlasowanie, przesunięcia dachówek pokrycia, miejscowe prześwity m. in. przy przejściach trzonów kominowych, elementów instalacyjnych. Widoczna jest, w obrębie poddasza, rura instalacyjna z prześwitami, znacznie skorodowana. Widoczne są ślady po zaciekach i wysolenia w obrębie konstrukcji więźby dachowej i ołatowania, drewnianej podłogi poddasza. Na ścianie szczytowej od strony budynku nr 5 istnieją widoczne skośne spękania, zarysowania. W obrębie piwnicy widoczne są spękania, zarysowania tynków ścian, sufitu. Z przeprowadzonych czynności spisano protokół, sporządzono dokumentację fotograficzną.

W ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzono w dniu 13 V 2019 r. oględziny a nadto uzyskano takie dokumenty jak: protokół i informację kominiarską z 2019 r.; protokół okresowej kontroli ww. budynku przeprowadzanej co najmniej raz na rok i raz na pięć lat, sporządzony w VI 2019 r.; protokół okresowej kontroli ww. budynku przeprowadzanej co najmniej raz na pięć lat z V 2020 r.; ekspertyzę techniczną przedmiotowego budynku z VI 2020 r. wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami oraz protokoły w zakresie badania instalacji elektrycznej budynku z V 2020 r., opinie kominiarskie z 16 V 2016 r. i 31 VIII 2020 r.

W ocenie DWINB dowody przeprowadzone w pierwszej instancji wskazują jednoznacznie, że w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, ze zm.) – dalej jako "PB", nakładając na Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. J. [...] we W. obowiązek przeprowadzenia robót budowlanych w zakresie określonym w sentencji decyzji PINB celem doprowadzenia budynku do należytego stanu technicznego.

DWINB w uzasadnieniu decyzji odwoławczej stwierdził, że przedmiotowy budynek posiada nieprawidłowości w utrzymaniu, z których część może powodować zagrożenie zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia (np. realne zagrożenie bezpieczeństwa dla przechodniów na chodniku lub podwórku stwarza odpadnięcie fragmentu tynku, przerdzewiałego masztu antenowego, fragmentu ławy kominiarskiej czy dachówek, wadliwe urządzenie gazowe znajdujące się w lokalu nr 9). W decyzji odwoławczej opisano przy tym szczegółowo ustalone nieprawidłowości stanu technicznego. Zaznaczono między innymi, że tynk elewacji frontowej budynku jest spękany, miejscowo odspojony i będzie następować dalsze jego odspajanie (zużycie techniczne określono na 90% i zalecono wymianę). Tynk elewacji tylnej jest w średnim stanie technicznym. W obrębie elewacji tylnej istnieją uszkodzone parapety balkonów, zużyte technicznie (wymagające naprawy), płyta balustrady balkonowej najwyższej kondygnacji ma uszkodzenia powstałe w wyniku pożaru. Posadzki balkonów są spękane (co może prowadzić do postępowania degradacji ich płyt w wyniku oddziaływania czynników atmosferycznych), należy wykonać zatem ich hydroizolację wraz z warstwą dociskową, zabezpieczającą. Jako znaczne oceniono również zużycie techniczne pokrycia dachowego pozbawionego instalacji odgromowej. Występują prześwity, nieszczelności, dachówki są spękane, wykruszone, obróbki blacharskie są nieszczelne), metalowe odpowietrzenia pionów kanalizacyjnych ponad dachem są skorodowane i niesprawne, bez czapek. Stwierdzono duże zużycie techniczne rynny od strony ulicy oraz uszkodzone obróbki blacharskie budynku i uszkodzony gzyms podrynnowy od strony podwórza. Ustalono zły stan techniczny trzonów kominowych i liczne nieprawidłowości w obrębie instalacji kominowej wentylacyjnej, instalacji elektrycznej i konieczność wymiany odcinków części wspólnej instalacji wodnej. Nadto zaznaczono brak wentylacji piwnic.

W ocenie DWINB zakres stwierdzonych nieprawidłowości uzasadniał nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych wymienionych w decyzji PINB. DWINB stwierdził przy tym, że terminy wyznaczone przez PINB na wykonanie poszczególnych obowiązków mają charakter realny i adekwatny do zakresu nakazanych prac. Zaznaczył przy tym, że obowiązki określone w punktach 1-4 decyzji PINB dotyczą usunięcia bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, jakie stanowi uszkodzony tynk elewacyjny, niedrożne przewody kominowe czy zły stan techniczny trzonów kominowych, w takiej sytuacji niezbędne jest podjęcie pilnych działań naprawczych, co dodatkowo uzasadniało nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Stwierdził także, że żadna z podnoszonych w odwołaniu okoliczności nie podważa prawidłowości wyznaczonych przez PINB terminów. Sytuacja finansowa zobowiązanych jak też czas potrzebny im na zgromadzenie odpowiednich środków, nie mogą mieć znaczenia dla określenia terminu wykonania nakazanych robót. Z akt sprawy nie wynika też, aby przedmiotowy budynek znajdował się na terenie wpisanym do rejestru zabytków ani też aby był jednostkowo wpisany do rejestru zabytków, zatem nie jest objęty ochroną konserwatorską w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tym samym zarzut nieuwzględnienia, przy określeniu terminu na wykonanie obowiązków, konieczności uzyskania akceptacji konserwatora zabytków jest chybiony. DWINB podkreślił także, że w sytuacji nieuchylania się od wykonania nakazu i eliminacji stanu zagrożenia, jeżeli pojawią się obiektywne przesłanki uniemożliwiające jego terminowe wykonanie, strona może wnioskować o zmianę terminu na realizację obowiązków określonych w decyzji.

Skargę na powyższa decyzję DWINB wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. J. [...] we W. (dalej jako "skarżąca") wnosząc o: uchylenie decyzji DWINB i utrzymanej nią w mocy decyzji PINB, wstrzymanie wyganiania zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze zarzucono naruszenie:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 PB polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, poprzez przyjęcie, iż wskazane w przedmiotowej decyzji terminy na usunięcie stwierdzonych w niej nieprawidłowości będą terminami adekwatnym, podczas gdy w zakreślonych przez organ terminach - w świetle okoliczności faktycznych - niemożliwym będzie wykonanie nałożonych na skarżącą obowiązków usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego czyniąc tym samym decyzję organu dalece iluzoryczną;

2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 66 ust. 1 PB polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, poprzez pominięcie faktu, iż organ nadzoru budowlanego wydając decyzję w trybie art. 66 PB i wyznaczając terminy wykonania obowiązków winien przed jej wydaniem także dokonać m.in. analizy sytuacji finansowej wspólnoty, uwzględnić konieczność podjęcia stosownych uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie remontów, uzyskania stosownego finansowania dla poszczególnych inwestycji, wyboru generalnego wykonawcy oraz długiego okresu związanego z prowadzeniem samych prac budowlanych i ich odbiorem;

3) art. 11 i art. 107 kpa poprzez brak indywidualnego wyjaśnienia dla wskazanych w decyzji tak krótkich terminów wyznaczonych na wykonanie nałożonych nią obowiązków, ograniczające się do lakonicznego stwierdzenia, iż przy ich określaniu uwzględniono techniczne możliwości, zakres i stopień skomplikowania poszczególnych prac oraz okres warunków atmosferycznych;

4) art. 12 ust. 7, art. 14 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 83 PB, poprzez przekroczenie przez organy ustawowych kompetencji i określenie w przedmiotowej decyzji szczegółowych rozwiązań technicznych właściwych dla projektu budowlanego, dla sporządzenia którego właściwa jest osoba posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania i do kierowania robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wentylacyjnych - co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów at. 66 ust. 1 w zw. z art. 29 PB;

6) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy w całości przez DWINB, bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu pierwszej instancji i nieuwzględnienie zawnioskowanych dowodów z dokumentów w przedmiotowej decyzji, do czego w świetle art. 15 kpa organ był zobowiązany.

W uzasadnieniu skargi umotywowano poszczególne zarzuty zaznaczając, że ustalając terminy wykonania nakazanych prac nie uwzględniono realiów procesu inwestycyjnego związanych z koniecznością podjęcia odpowiednich uchwał przez Wspólnotę Mieszkaniową, pozyskania znaczących środków, sporządzenia projektu robót i wyłonienia inwestora. W ocenie skarżącej samo wykonanie dokumentacji projektowej może trwać nawet 8 miesięcy. Zaznaczono także, że w kontekście zakresu nałożonych na skarżącą robót ingerujących w elewację budynku nie można wykluczyć konieczności uzyskania zgody właściwego konserwatora ochrony zabytków. Podkreślono konieczność sporządzenia projektu budowlanego wskazując na niewystarczalność ekspertyzy technicznej jako podstawy dla prac wykonawczych. Jako kontrowersyjną oceniono tezę o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Za przedłużeniem wyznaczonych terminów przemawia też zdaniem skarżącej konieczność zapewnienia dostępu do poszczególnych lokali celem realizacji nakazanych prac. Nadto zarzucono nieprawidłowość opisu robót w zakresie instalacji wentylacyjnej, bowiem są one na poziomie szczegółowości właściwym raczej dla projektu budowalnego a nie decyzji z art. 66 ust. 1 PB.

W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał stanowisko i wniósł o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym i jej oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 20 I 2022 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Przeprowadzając ocenę legalności zaskarżonej decyzji należało wziąć pod uwagę, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 PB.

Jak wynika z art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 PB, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości konieczne i wystarczające jest stwierdzenie określonego zagrożenia lub nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpią przesłanki ustawowe, to organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Jednakowoż treść art. 66 ust. 1 PB wskazuje, że decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym ma dodatkowy element treściowy. Organ nadzoru bowiem wyznacza (określa) stronie konkretny termin wykonania nałożonego obowiązku. W tym przypadku ustawodawca nie wskazuje normatywnych przesłanek, jakimi powinien kierować się organ przy wyznaczaniu długości terminu. Określenie długości terminu wykonania nałożonych obowiązków leży więc w sferze uznania organu nadzoru. Nie bez przyczyny wskazuje się w judykaturze, że organ nadzoru budowlanego ma możliwość swobody w zakresie określenia terminu wykonania nakazanych robót budowlanych (zob. np. motywy wyroku NSA z 15 XI 2019 r., II OSK 3287/17, publ. CBOSA). W rezultacie ten element decyzji może być określany w oparciu o kryteria z art. 7 in fine kpa, tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony. Może być również zmieniany w trybie art. 155 kpa, który także operuje przesłanką interesu społecznego i słusznego interesu strony. Są to kryteria właściwe dla uznania administracyjnego wymagającego od organu każdorazowego uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i wykazania zasadności rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporna kwestia wystąpienia przesłanek faktycznych jak też materialnoprawnych zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do nałożenia na skarżącą obowiązku przeprowadzenia robót wymienionych w decyzji PINB. W sprawie zgromadzono materiał dowodowy, który w sposób dostateczny i przekonujący potwierdza, że budynek stanowiący przedmiot niniejszego postępowania jest w nieodpowiednim stanie technicznym a jednocześnie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co świadczy o ziszczeniu się przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 PB i konieczności przeprowadzenia wskazanych robót celem usunięcia wymienionych zagrożeń i doprowadzenia budynku do należytego stanu technicznego.

Kwestią sporną są zaś przede wszystkim wyznaczone decyzją PINB terminy wykonania obowiązków określonych w pkt 1-31.

Oceniając decyzję pod tym kątem należy wziąć pod uwagę, że ratio legis art. 66 ust. 1 PB służy zapewnieniu właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. Zastosowanie środka przewidzianego tym przepisem stanowi reakcję na przypadki nierzadko wieloletnich zaniedbań przez właściciela obiektu obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym na zasadzie art. 61 PB. Z tych względów uzasadnione jest twierdzenie, że termin wykonania nałożonych przez organ nadzoru obowiązków powinien być jak najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 PB związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wykonanie tego rodzaju decyzji przez stronę powinno być traktowane jako czynności o charakterze niecierpiącym zwłoki, a nawet pilnym. Z drugiej strony, termin wyznaczony w decyzji z art. 66 ust. 1 PB musi być zawsze terminem realnym, adekwatnym do charakteru i zakresu nakazanych robót budowlanych. Naruszeniem art. 66 ust. 1 PB będzie wyznaczenie takiego terminu, który w oczywisty sposób jest nieadekwatny do zakresu nałożonych na stronę obowiązków i nie daje jakichkolwiek obiektywnych możliwości terminowego wywiązania się z nałożonych obowiązków. Organy muszą zatem obie te kwestie wziąć pod uwagę i wyważyć z jednej strony cel decyzji, którym jest niezwłoczne przywrócenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, z drugiej zaś konieczność uksztaltowania obowiązku w sposób dający stronie realne możliwości jego wykonania. Innymi słowy termin wykonania obowiązków określonych w decyzji z art. 66 ust. 1 PB powinien być jak najkrótszy ale zarazem realny.

Analiza treści decyzji PINB, utrzymanej w mocy decyzją DWINB, wskazuje, że organy uwzględniły wyżej określone wymagania. Przede wszystkim ustalono różne terminy wykonania nakazanych robót w zależności od charakteru tych robót i zagrożeń, jakim mają przeciwdziałać.

Najkrótszy 1-miesięczny termin wyznaczono dla robót mających na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia, a jednocześnie niewymagających czasochłonnych czy skomplikowanych prac budowalnych. Chodzi tu o samo usunięcie obsypujących się i odspojonych tynków elewacyjnych, udrożnienie kominów i usunięcie nieszczelności trzonów kominowych, a także wyłączenia z przewodu kominowego wadliwego urządzenia gazowego w lokalu nr 9 i zamurowania w sposób trwały wlotu do tego przewodu. PINB zasadnie nadał decyzji w tej części rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa, z uwagi na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Termin 4-miesięczny organy wyznaczyły na wykonanie robót w obrębie instalacji wentylacyjnej (polegających głównie na uporządkowaniu istniejących podłączeń w poszczególnych lokalach) i elektrycznej (uzupełnienie brakujących nakryw puszek, brakującej osłony rozdzielnicy głównego zabezpieczenia, wymiany podstawy bezpiecznikowej i stabilne zamontowanie oświetlenia klatki schodowej). Sąd podziela ocenę organu, że do wykonania tego rodzaju prac termin 4-miesięczny jest terminem realnym i wystarczającym.

Najdłuższy 8–miesięczny termin wyznaczony został na wykonanie robót o charakterze instalacyjno-murarskim i dekarskim. PINB w tej grupie wymienił roboty o większej czasochłonności jak m.in.: uzupełnienie brakujących tynków w elewacjach budynku, remont zużytych technicznie parapetów balkonów i wykonanie hydroizolacji płyt balkonowych, uszczelnienie pokrycia dachowego, naprawa lub wymiana nieszczelnych obróbek blacharskich budynku, wykonanie instalacji odgromowej, wymianę uszkodzonych odcinków części wspólnych instalacji wodnej czy wymanię wypełnień okiennych piwnicy. Wyznaczony przez PINB termin na wykonanie tego rodzaju robót nie daje jakichkolwiek podstaw do uznania, że zachodzi tu jakaś oczywista nieadekwatność jego długości do charakteru nakazanych prac.

Podnoszone w skardze argumenty nie podważają wyżej przeprowadzonej oceny.

Kwestia finansowania robót nie może być brana pod uwagę jako czynnik decydujący o długości terminu wyznaczanego w decyzji z art. 66 ust. 1 PB. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że sytuacja finansowa właściciela, czas potrzebny mu na zgromadzenie odpowiednich środków nie podlega badaniu w postępowaniu z art. 66 ust. 1 PB i nie może mieć wpływu na długość terminu wyznaczonego na wykonanie robot budowlanych koniecznych do utrzymania budynku w należytym stanie technicznym (wyrok WSA w Poznaniu z 13 X 2009 r., II SA/Po 751/08; wyrok WSA w Szczecinie z 24 V 20217 r, II SA/Sz 188/17 – CBOSA).

Tym bardziej nie może mieć takiego wpływu wewnętrzny proces decyzyjny w przypadku właściciela będącego osobą prawną czy inną jednostką organizacyjną. Obowiązek wykonania decyzji administracyjnej nie jest uzależniony od tego, czy w ramach wewnętrznego procesu decyzyjnego podmiotu zobowiązanego zostanie wyrażona zgoda na jej wykonanie. Nie ma zatem podstaw przyjmować, że organ nadzoru budowlanego powinien uwzględniać czas niezbędny na podjęcie np. uchwał wspólnoty mieszkaniowej w tym zakresie.

Kwestie formalno-przygotowawcze, a więc związane ze sporządzeniem ewentualnego projektu robót i wyłonieniem wykonawcy robót, zostały uwzględnione w decyzji PINB. Należy pamiętać, że tego rodzaju roboty mają charakter pilny, tak więc w trybie pilnym powinno nastąpić również przeprowadzenie czynności formalno-przygotowawczych. Co więcej, wyznaczone przez PINB terminy rozpoczynały bieg dopiero z chwilą uzyskania przez decyzję cechy ostateczności. Wniesienie zatem przez skarżącą odwołania w rzeczywistości wydłużyło skarżącej czas wyznaczony przez PINB na wykonanie robót w zakresie nieobjętym rygorem natychmiastowej wykonalności (prace wymienione w pkt. 5-31 decyzji PINB).

Co do sugerowanego w skardze warunku uzyskania "zgody konserwatora zabytków w zakresie zmian elewacji budynku", to skarżąca nie wskazała podstawy faktycznej i prawnej, z której miałby taki warunek wynikać. Obiekt budowlany przy ul. J. [...] we W. nie jest wpisany do rejestru zabytków, jak też nie znajduje się w obszarze wpisanym do rejestru zabytków. W świetle zaś art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawa z dnia 23 VII 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2001 r., poz. 710) pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni. Trudno więc uznać podnoszony w skardze argument za okoliczność przemawiającą za koniecznością wydłużenia terminu wykonania nakazanych robót.

Tak samo nie przekonuje argumentacja skargi sugerująca, jakoby niektóre z nakazanych prac, jak np. "kompleksowa przebudowa systemu instalacji wentylacyjnej w budynku wielorodzinnym", wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Abstrahując od kwestii, czy nakazane w kwestionowanej decyzji roboty dotyczące kanałów wentylacyjnych stanowią w ogóle przebudowę, podkreślić trzeba, że generalnie przebudowa urządzeń budowalnych zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia na mocy art. 29 ust. 4 pkt 1 lit.d w zw. z art. 3 pkt 9 PB. Nadto podkreślić trzeba, że nawet w przypadku, gdy zakres robót budowlanych koniecznych do doprowadzenia budynku do należytego stanu technicznego wymagałby uzyskania pozwolenia na budowę, nie wyłącza to uprawnienia organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji z art. 66 ust. 1 PB a nakazane mocą takiej decyzji roboty budowalne nie wymagają już uzyskania pozwolenia na budowę (zob. np. wyroki NSA: z dnia 10 III 2016 r., II OSK 1469/15; z dnia 24 I 2003 r., II SA/Ka 1147/01 – CBOSA).

Nie jest również podstawą do uznania wyznaczonych przez PINB terminów za nierealne fakt, że wykonanie części robót wymaga dostępu do poszczególnych lokali mieszkalnych. To przede wszystkim w interesie skarżącej jako Wspólnoty Mieszkaniowej leży niezwłoczne wykonanie decyzji celem uchylenia się od skutków ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Organy nadzoru budowlanego przy wyznaczaniu terminu wykonania nakazanych robót nie mają podstaw zakładać braku współpracy właścicieli poszczególnych lokali, będących przecież zarazem członkami Wspólnoty Mieszkaniowej. Oczywiście nie można wykluczyć w tym zakresie wystąpienia jakiejś obiektywnej przeszkody związanej z koniecznością uzyskania prawa wstępu na drodze postępowania sądowego czy uprzedniego ustalenia tytułu prawnego do lokalu, jednak skarżąca w toku postepowania administracyjnego ani w skardze nie podnosiła, by toczyło się tego rodzaju postępowanie. Jak zaś trafnie wyjaśniał DWINB, w przypadku ujawnienia się w toku procesu realizacyjnego obiektywnej i niezależnej od woli skarżącej przeszkody, uniemożliwiającej dochowanie wyznaczonych terminów, istnieje możliwość zmiany decyzji w tej części na zasadzie art. 155 kpa.

Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję w zakresie kwestionowanej w skardze zbytniej szczegółowości jej postanowień to nie można uznać, by tego rodzaju zarzut był uzasadniony. Jak wyżej zaznaczono zakres robót wymienionych w pkt. 1-31 decyzji PINB ma oparcie w przeprowadzonych dowodach, w tym w ekspertyzie technicznej z VI 2020 r. i dodatkowych wyjaśnieniach do niej. Dotyczy to również postanowień decyzji w zakresie podłączeń do przewodów kominowych. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że ich szczegółowość, właściwa dla projektu budowalnego, jest niedopuszczalna. Jest wprost przeciwnie. Konieczność szczegółowego i konkretnego opisu zakresu robót nakazywanych na podstawie art. 66 ust. 1 PB wynika tu przede wszystkim z funkcji tej decyzji, bowiem stanowi ona podstawę do wykonania nakazanych robót bez potrzeby uzyskiwania pozwolenia na budowę czy dokonywania zgłoszenia.

Nie można również podzielić zarzutu nieuwzględnienia przez DWINB wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu. Należy zaznaczyć, że załączone do odwołania pisma z dnia 5 I i 14 I 2021 r., popisane przez autora ekspertyzy, znajdowały się już w materiale dowodowym zgromadzonym przez PINB i były brane przez DWINB pod uwagę przy rozstrzyganiu. DWINB w sposób wyraźny wyartykułował swoje stanowisko w kwestii ewentualnych wymagań konserwatorskich przy pracach dotyczących budynku. Co do załączonej do odwołania uchwały nr 3/2020 Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie wymiany instalacji elektrycznej WLZ i ADM, to nie podważa ona w jakimkolwiek stopniu trafności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji odwoławczej. Fakt bowiem, że skarżąca przystępuje do realizacji prac nakazanych w decyzji raczej potwierdza jej zasadność, a tym samym niezbędność doprowadzenia budynku do należytego stanu technicznego.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.