Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 282/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98a
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Teza: Wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego. Przepisy art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) i art. 3 ustawy z 01 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.) przyznają sądowi orzekającemu kompetencję, a ta sama przez się nie nakłada na sąd obowiązku. Przy braku stosownej normy nakazu, o wykonaniu kompetencji decyduje ocena samego podmiotu kompetencji. Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa, poza tym stanowiącego podstawę prawną wyroku, mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego.

TEZY

Wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego. Przepisy art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) i art. 3 ustawy z 01 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.) przyznają sądowi orzekającemu kompetencję, a ta sama przez się nie nakłada na sąd obowiązku. Przy braku stosownej normy nakazu, o wykonaniu kompetencji decyduje ocena samego podmiotu kompetencji. Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa, poza tym stanowiącego podstawę prawną wyroku, mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Bk 282/10

UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Burmistrz W. ustalił M. J. i S. małżonkom K. jednorazową opłatę w wysokości 4.458,60 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości następującego w wyniku podziału działki nr [...] położonej w obrębie gm. W. na działki nr [...].

Podał w uzasadnieniu, że projekt podziału nieruchomości został zatwierdzony decyzją z [...] kwietnia 2009 r. Wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu podziału w wymiarze 30 % wzrostu wartości nieruchomości została określona uchwałą Rady Miejskiej W. nr I/15/02 z 14 listopada 2002 r. w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata i uchwałą zmieniającą z 25 października 2007 r. nr XII/72/07. Wzrost wartości nieruchomości, jaki nastąpił w wyniku podziału, ustalono w oparciu o sporządzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy z 23 września 2009 r. wykonany przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, który ustalił wzrost wartości na kwotę 14.862 zł. Organ ocenił przedmiotowy operat jako wiarygodny, uwzględniający wymagane przepisami, niezbędne elementy kształtujące cenę rynkową działki jak jej wielkość, położenie, dojazd, możliwości uzbrojenia. W szczególności organ wskazał, że cena 1 m2 działki na ocenianym terenie jest wyższa w porównaniu z ceną działek obszarowo większych, która to okoliczność również wynika z operatu.

Zgłoszone przez S. K. w piśmie z 29 października 2009 r. uwagi i wnioski dotyczące nieprawidłowości operatu w zakresie ustalenia wartości działki nr [...] - organ ocenił jako nieuzasadnione.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. K. zarzucając ustalenie opłaty adiacenckiej w zawyżonej wysokości. Wskazał na różnice w położeniu działek nr [...]wynikające z faktu, że przy granicy działki nr [...], na działce sąsiedniej, stoi obora. Podniósł, że ta okoliczność uzasadnia zastosowanie odmiennego współczynnika korygującego wartość tych działek. Zarzucił przyjęcie dwukrotnie wyższej wartości działki nr [...] od średniej wartości porównawczej cen działek sprzedanych w latach 2007 – 2009.

Decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości (pkt 1 decyzji) oraz orzekło co do istoty poprzez ustalenie M. J. i S. K. opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału na kwotę 3.536, 10 zł (pkt 2 decyzji). W punkcie 3. decyzji orzeczono o terminie wykonania obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej – jako 14 dni od bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi oraz w punkcie 4. decyzji orzeczono, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

W uzasadnieniu SKO podniosło, że w postępowaniu odwoławczym uzupełniono materiał dowodowy poprzez uzyskanie w dniu 08 lutego 2010 r. korygującego operatu szacunkowego. Rzeczoznawcy odnieśli się do uwag i zastrzeżeń odwołującego się poprzez zmianę współczynnika ustalenia wartości działki nr [...]. W wyniku zastosowania nowego współczynnika jej wartość wyniosła 58.419 zł, wartość łączna działek 441.888 zł, a wzrost wartości nieruchomości po podziale geodezyjnym wyniósł 11.787 zł. Jak podał organ odwoławczy, w uzupełniającym operacie podtrzymano wartość pozostałych działek, w szczególności nr [...] oraz podkreślono, iż na kształtowanie ceny rynkowej mają wpływ nie tylko średnia cena porównawcza, ale również inne atrybuty takie jak położenie, dojazd, uzbrojenie, przeznaczenie. Jak ustalono, wartość przyjęta w operacie jest niższa niż faktycznie uzyskana cena z ich sprzedaży. Tak uzupełniony operat szacunkowy organ odwoławczy ocenił jako rzetelnie przedstawiający skalę wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego podziałem, zawierający wszelkie informacje niezbędne dla ustalenia tej wartości, w szczególności w zakresie podstaw prawnych, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń, wyniku końcowego, zawartych wniosków oraz ich uzasadnienia, w tym uzasadnienia wyboru metody. Jak wskazał organ, zgodnie z obowiązującymi przepisami oszacowano wartość nieruchomości przed podziałem według stanu na dzień [...] kwietnia 2009 r. tj. wydania decyzji podziałowej, a wartość nieruchomości po podziale na dzień uzyskania przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Obie wartości ustalono z uwzględnieniem cen najbliższych dacie wydania decyzji o opłacie. Dlatego, jak argumentowano, dla ustalenia opłaty adiacenckiej przyjęto wzrost wartości wykazany w uzupełnionym operacie szacunkowym.

Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego S. K. wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo. Głównym zarzutem skargi uczynił niekonstytucyjność przepisu art. 98a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jako sprzecznego z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podniósł, że niekonstytucyjność poprzednio obowiązującego przepisu art. 98 ust. 4 tej ustawy stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 02 kwietnia 2007 r. w sprawie SK 19/2006 przyjmując, iż narusza on zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Niezgodność z Konstytucją wskazanego przepisu polegała, jak podniósł skarżący, na pozostawieniu obywatela w zbyt długiej niepewności co do faktu nałożenia opłaty i jej wysokości. Zdaniem strony obecny art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w oparciu o który obciążono go obowiązkiem uiszczenia opłaty adiacenckiej, powiela powyższą niekonstytucyjną regulację, bowiem pozostawia organowi trzyletni termin na wymierzenie opłaty. Co prawda, jak podkreślił skarżący, związano wysokość opłaty z wysokością stawki procentowej wynikającej z uchwały rady gminy na dzień uzyskania przez decyzję podziałową przymiotu ostateczności, jednak nadal pozostawiono organom zbyt długi termin na wydanie decyzji w tym przedmiocie. Tymczasem TK stwierdził w powoływanym wyroku z 02 kwietnia 2007 r., że o naruszeniu zasady zaufania przesądza nie tylko niepewność co do przyszłej wysokości opłaty, lecz również co do faktu, czy w ogóle zostanie ona nałożona.

W skardze zawarto wniosek o wystąpienie do TK z pytaniem prawnym w przedmiocie konstytucyjności regulacji art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazano, że obecnie obowiązujący art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami precyzyjnie określa zasady ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego jej podziałem i w tym zakresie nie pozostawia organowi swobody decyzyjnej. Zdaniem Kolegium upływ trzyletniego terminu na wydanie decyzji w przedmiocie tej opłaty powinien być liczony od daty decyzji ostatecznej, jak stwierdzono w wyroku NSA z 11 stycznia 2010 r. I OPS 5/09, co wyklucza naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa w zakresie sposobu uregulowania kwestii ustalania przedmiotowej opłaty.

W piśmie procesowym z 08 czerwca 2010 r. skarżący wskazał na zlecenie przez Burmistrza W. wykonania nowego operatu szacunkowego działek nr [...] powstałych w wyniku podziału działki nr [...] oraz ponownie zwrócił się o skierowanie do TK pytania prawnego dotyczącego art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami (k. 29).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skarga podlegała oddaleniu.

Bezspornym w sprawie pozostaje fakt wydania decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości na wniosek skarżącego S. K. oraz M. J. K. złożony w dniu 19 listopada 2008 r. Decyzją z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] został zatwierdzony podział działki nr [...] o powierzchni 0,4525 ha położonej w W. na działki nr [...] o pow. 0,0600 ha, nr [...] o pow. 0,0600 ha oraz nr [...] o pow. 0,3325 ha. Decyzja ta stała się ostateczna dnia [...] maja 2009 r.

Zgodnie z treścią art. 98a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej u.g.n., jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 u.g.n. stosuje się odpowiednio. Jak wyłożył NSA w wyroku z 05 listopada 2007 r. w sprawie I OSK 1443/06 (Lex nr 453459) obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej powstaje, jeżeli określony podmiot uzyskuje korzyść majątkową w postaci wzrostu wartości nieruchomości, powstałej na skutek szczególnych zdarzeń, jakimi jest np. podział nieruchomości.

W orzecznictwie oraz doktrynie prezentowane jest stanowisko, że opłata adiacencka stanowi daninę publiczną uiszczaną przez właściciela nieruchomości lub użytkownika wieczystego w razie zajścia określonych zdarzeń powodujących wzrost wartości nieruchomości bez udziału wymienionych osób. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że opłaty mają rekompensować częściowo koszty działania gminy wywołującego wzrost wartości nieruchomości poniesionych przez państwo lub jednostkę samorządu terytorialnego (zob. R. Cymerman, C. Kowalczyk, T. Telega "Opłaty adiacenckie. Procedura ustalania i wycena nieruchomości" Olsztyn 2005). Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje m.in. w razie wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (B. Brzeziński, W. Matuszewski, W. Morawski, A. Olesińska "Prawo finansów publicznych" Toruń 2000, s. 211; M. Gdesz "Opłata adiacencka – jako danina z tytułu geodezyjnego podziału nieruchomości", Finanse Komunalne 2004/10/24 oraz wyroki: WSA w Warszawie z 20.01.2010 r., I SA/Wa 1728/10, Lex nr 554066, WSA w Szczecinie z 30.04.2008 r., II SA/Sz 1059/07, Lex nr 510956). Jednocześnie podkreślić należy zróżnicowanie pomiędzy opłatą adiacencką z tytułu stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 1 u.g.n.) a opłatą adiacencką z tytułu podziału nieruchomości przewidzianego w art. 98a u.g.n. W tym ostatnim przypadku wzrost wartości nieruchomości jest efektem samego podziału i korzyścią właściciela, którą dzieli się z gminą (vide wyrok NSA z 11.01.2010 r., I OPS 5/09, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jedynym, dopuszczalnym przez prawo dowodem określającym wartość nieruchomości w postępowaniu zmierzającym do ustalenia opłaty adiacenckiej jest operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego (art. 146 ust. 1a u.g.n.).

W sprawie niniejszej wymagany operat został sporządzony dwukrotnie.

W pierwszym operacie różnica w wartości nieruchomości na skutek podziału została wyliczona na kwotę 14.862 zł, zatem organ, przy 30 % stawce ustalonej w uchwale rady miejskiej, wyliczył kwotę opłaty adiacenckiej na 4.458, 60 zł. Na skutek złożonych zarzutów, rzeczoznawcy majątkowi dokonali ponownego szacunku i uwzględniając je w części zweryfikowali wyliczenia na kwotę 11.787 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w ten sposób, że uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i orzekło co do istoty sprawy z uwzględnieniem skorygowanej wartości w opinii rzeczoznawców majątkowych. Jak z niej wynika, została przyjęta cena 1 m2 nieruchomości w niższej kwocie niż wskazane w akcie notarialnym kwoty przy sprzedaży spornych działek nr [...].

Sąd nie znalazł powodów do zakwestionowania ustaleń i wyliczeń przyjętych przez SKO, które w należyty sposób zaskarżoną decyzję uzasadniło i dokonało prawidłowej oceny operatu szacunkowego.

Nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również zachowane zostały wymogi procedury administracyjnej, w szczególności w trybie art. 10 § 1 Kpa strony zostały powiadomione o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zgłoszenia uwag, a wcześniej były poinformowane o zleceniu ustosunkowania się przez autorów operatu do zarzutów stron. Zatem zaskarżona decyzja jako nienaruszająca prawa zyskała akceptację sądu, a skarga podlegała oddaleniu. Warunki zastosowania przepisu art. 98a u.g.n. zostały ziszczone, co dawało organowi prawo obciążenia skarżącego i M. J. K. opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału.

Nie mogą zmienić tej oceny podniesione przez skarżącego w piśmie z 08 czerwca 2010 r. okoliczności co do późniejszego zlecenia przez Burmistrza W. nowego szacunku działek i ustalenia innej (niższej) ich wartości. Jak wyjaśniono na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r., w związku ze sprzedażą dwóch nieruchomości powstałych na skutek przedmiotowego podziału – zostało wszczęte kolejne postępowanie i tamten szacunek dotyczy owego postępowania. Zważywszy, że podnoszone fakty zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji – nie mogą mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy, bowiem sąd bada legalność rozstrzygnięcia administracyjnego z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie wydania kontrolowanego aktu administracyjnego. Poza tym odrębne postępowanie opiera się na zupełnie innych przesłankach i innych przepisach, dlatego nie może być tożsame z postępowaniem w sprawie niniejszej, a ustalone kwoty nie muszą być identyczne. Różne mogą być wysokości opłat obciążających właścicieli nieruchomości podzielonych i zbytych. Istniejąca regulacja prawna nie wyklucza sytuacji, gdy opłaty adiacenckie oraz np. opłata planistyczna przewidziana w art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy opłata adiacencka z art. 145 ust. 1 u.g.n. w stosunku do jednej nieruchomości mogą się nałożyć.

Sąd nie podzielił również zarzutu niekonstytucyjności art. 98a u.g.n. i nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, czego domagał się skarżący.

Zgodnie z treścią art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Identyczne uregulowanie zawiera art. 3 ustawy z 01 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.). W orzecznictwie ugruntowany pozostaje pogląd, że sąd powinien rozważyć zwrócenie się z pytaniem prawnym dopiero wówczas, gdy poweźmie poważną wątpliwość co do konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w sprawie, której nie może usunąć w drodze wykładni. Sąd Najwyższy w wyroku z 29 lutego 2008 r., sygn. akt II CSK 463/07, wyraził tezę, że o potrzebie skorzystania z możliwości wynikającej z art. 193 Konstytucji RP decydują rzeczywiste wątpliwości sądu, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie wątpliwości podnoszone przez strony czy praktyczna doniosłość rozważanego problemu (vide również wyrok NSA z 16.10.2009 r., II FSK 732/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; podobnie wyrok NSA z 22.05.2009 r., II FSK 88/08, Lex nr 549455; wyrok WSA w Gdańsku z 07.10.2008 r., I SA/Gd 353/07, Lex nr 497398).

Wymaga podkreślenia, że to wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Z treści art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wynika, że skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego. W piśmiennictwie poza tym podkreśla się, że art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przyznają sądowi orzekającemu kompetencję, a ta sama przez się nie nakłada na sąd obowiązku. Przy braku stosownej normy nakazu, o wykonaniu kompetencji decyduje ocena samego podmiotu kompetencji, a więc względy racjonalności lub po prostu zdrowy rozsądek (A. Bator "Bezpośrednie stosowanie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej" PiP 2006, nr 10, poz. 96, A. Bień-Kacała, glosa do wyroku TK z 28 listopada 2001 r. sygn. akt K 36/01, Kwartalnik Prawa Publicznego 2001, nr 4, s. 237). Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa, poza tym stanowiącego podstawę prawną wyroku, mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (A. Bajończyk, glosa do postanowienia SN z 07 czerwca 2002 r. sygn. akt I KZP 17/02, Przegląd Sądowy 2003, nr 1, s. 154).

W sprawie niniejszej nie zachodzą w ocenie sądu wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisu art. 98a u.g.n., w tym wątpliwości co do zgodności tej regulacji z Konstytucją RP z uwagi na ustalony trzyletni termin na wymierzenie opłaty adiacenckiej.

Powołany przepis został dodany ustawą z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.) i wszedł w życie z dniem 22 września 2004 r. Z tą datą zmieniony został także art. 98 u.g.n., który w ustępie 4 określał możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału odsyłając do odpowiedniego stosowania art. 145 ust. 2 u.g.n., zakreślającego trzyletni termin ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Nowa regulacja prawna w stosunku do poprzedniej, objętej nota bene wyrokiem TK z 02 kwietnia 2007 r. w sprawie SK 19/06, nie daje żadnych podstaw do powzięcia wątpliwości w zakresie jej zgodności z Konstytucją RP, bowiem wyeliminowała niejasności i wątpliwości interpretacyjne poprzedniej regulacji, omówione szczegółowo w uzasadnieniu wyroku TK w sprawie SK 19/06.

Badając przepis art. 98 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r. Trybunał Konstytucyjny w pierwszej kolejności rozważał zarzut najdalej idący tj. zarzut naruszenia zakazu retroakcji prawa. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że art. 98 ust. 4 u.g.n. powinien być rozumiany w taki sposób, że zainteresowany ponosi opłatę pod warunkiem, że uchwała ustalająca stawki opłaty weszła w życie przed dokonaniem podziału nieruchomości, a wysokość opłaty ustalana jest zgodnie ze stawką obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna i stwierdził, że przy takim rozumieniu tego przepisu nie ma podstaw do stwierdzenia jego niezgodności z Konstytucją.

Jednocześnie TK podkreślił, że przepis art. 98 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od 15 lutego 2000 r. do 21 września 2004 r. stwarzał stan niepewności co do zakresu obowiązku daninowego – tj. co do samego nałożenia opłaty oraz jej wysokości, a założony przez ustawodawcę szeroki zakres swobody decyzyjnej organów gminy oraz wątpliwości interpretacyjne wynikające z niejasności przepisów prawnych, doprowadziły do rozbieżności w orzecznictwie. W konsekwencji powyższego w tym okresie właściciel nieruchomości oraz użytkownik wieczysty nie mieli pewności, czy opłata zostanie i według jakich zasad ustalona oraz jaka będzie jej wysokość. Zainteresowani nie byli w stanie przewidzieć, czy będą uiszczać opłaty według stawek obowiązujących w dniu podziału nieruchomości, czy według stawek z dnia ustalenia opłaty, a także czy stawki raz ustalone nie ulegną zmianie przed dniem ustalenia opłaty przez zarząd gminy. Równocześnie Trybunał zwrócił uwagę na nadmiernie długi stan niepewności co do obowiązku uiszczenia opłat.

Jak wyżej skonstatowano, nowa regulacja prawna, mająca zastosowanie w sprawie niniejszej określa precyzyjnie zasady ustalania opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej jej podziałem. Przepis art. 98a u.g.n. reguluje obecnie zarówno kwestie związane ze sposobem ustalania stawki procentowej opłaty adiacenckiej przez radę gminy, jak i zasady ustalania opłaty adiacenckiej w oparciu o stawkę procentową opłaty, obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, jak również ściśle określa stan, według którego należy ustalić wartość nieruchomości przed i po dokonaniu podziału. Tak sformułowany przepis wyklucza stany niepewności i niejasności istniejące poprzednio.

Kwestią trzyletniego terminu na wymierzenie spornej opłaty adiacenckiej zajął się NSA, który w wydanym w siedmioosobowym składzie wyroku z 11 stycznia 2010 r. w sprawie I OPS 5/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że upływ skonkretyzowanego w art. 98a u.g.n. terminu dotyczy rozstrzygnięcia o ustaleniu opłaty decyzją ostateczną. W uzasadnieniu tegoż wyroku podał: "za przyjętym stanowiskiem przemawia również i sama długość okresu, ustalona przepisem art. 98a ustawy. Ustawodawca dał organowi administracji trzy lata na ostateczne załatwienie sprawy w przedmiocie naliczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z jej podziałem. Taki okres na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie został uznany za wystarczający już przez Trybunał Konstytucyjny. Mając na uwadze istotę opłaty adiacenckiej związanej z podziałem należy stwierdzić, że w normalnym toku postępowania, przy zachowaniu zasad ogólnych k.p.a. okres ten jest zupełnie wystarczający na ustalenie opłaty. Istotą bowiem opłaty adiacenckiej w związku z podziałem nieruchomości jest to, że sam fakt podziału powoduje wzrost wartości nieruchomości. Wobec tego nie mają w sprawie znaczenia jakiekolwiek inne okoliczności (obrót nieruchomościami, zmiany cen itd.), zaś ustalenie kiedy decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna wynika wprost z akt sprawy o podział nieruchomości. W takiej sytuacji nie ma żadnej przeszkody, aby, gdy tylko decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, wszcząć postępowanie o ustalenie opłaty adiacenckiej. Decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości i decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydaje ten sam organ - wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 96 ust. 1, art. 98a ust. 1). Organ ten zatem posiada wszelką dokumentację, konieczną do wszczęcia postępowania o ustalenie opłaty, a w postępowaniu tym ma uzyskać tylko ocenę rzeczoznawcy co do wzrostu wartości nieruchomości związanej z jej podziałem. Trzyletni termin zakreślony w art. 98a ust. 1 ustawy wydaje się być wystarczający do zakończenia sprawy nie tylko w postępowaniu administracyjnym, ale także w sądowoadministracyjnym, jeżeli organ nie będzie wyczekiwał do ostatniej chwili, lecz, mając rozeznanie na rynku nieruchomości i wiedząc o podziale nieruchomości, rozpocznie postępowanie, gdy tylko decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna. Przy czym, mimo że w art. 98a ustawy użyto określenia, że organ może ustalić opłatę, to jednak w istocie oznacza to, iż jest on zobowiązany do jej wymierzenia, chyba że istnieją uzasadnione powody odstąpienia od jej nałożenia (np. gdy wzrost wartości nieruchomości jest tak niewielki, że koszty postępowania mogą być wyższe niż należna opłata)".

Skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela powyższe uwagi.

W przedmiotowej sprawie decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna dnia [...] maja 2009 r., w miesiącu lipcu zlecono rzeczoznawcy szacunek nieruchomości i 28 września 2009 r. zawiadomiono S. i M. J. K. o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Organ pierwszej instancji wydał decyzję [...] grudnia 2009 r., zaś SKO orzekło [...] lutego 2010 r. Zatem skarżący nie pozostawał w niewiedzy i niepewności co do faktu, czy będzie ustalona opłata adiacencka z tytułu podziału nieruchomości nr [...]. Ustawowy termin do wydania decyzji ostatecznej pozostaje odległy (05 maja 2012 r.).

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.