Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1742/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 października 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 października 2021 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) oraz art. 2, art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2021 r. odwołania Z. J. od decyzji z dnia [...] 2021 r., znak: [...], Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego na S. J. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, orzekł o odmowie przyznania Z. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego na S. J. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, iż w dniu 30 sierpnia 2021 r. Z. J. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem S. J. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodziny i opiekuńczy na wnioskodawczyni ciąży obowiązek alimentacyjny w stosunku do męża. Dołączone do wniosku dokumenty potwierdzają rezygnację z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad S. J. Fakt sprawowania opieki został potwierdzony wywiadem środowiskowym z dnia 2 września 2021 r. Zakres wykonanych czynności związanych z osobistą opieką obejmuje codzienne przygotowywanie posiłków, karmienie, wszelkie zabiegi higieniczne, pomoc w poruszaniu się (poruszanie przy pomocy balkonika), wizyty u lekarzy. S. J. jest leczony w wielu poradniach specjalistycznych w związku z licznymi schorzeniami kardiologicznymi, urologicznymi, diabetologicznymi, neurologicznymi, okulistycznymi. Całodobowa opieka nad S. J. oraz prowadzenie przez Z. J. samodzielnie gospodarstwa domowego, zgodnie z oświadczeniem z dnia 27 sierpnia i 2 września 2021 r. uniemożliwia jej kontynuację zatrudnienia i spowodowało konieczność rezygnacji z pracy. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją. Zobowiązanymi do alimentacji na rzecz S. J. są jego dzieci: córka E. K. oraz syn J. J. Córka E. K. zgodnie z oświadczeniem S. J. od 40 lat nie utrzymuje z nim kontaktów, została również przez niego pozbawiona w testamencie prawa do zachowku. Z kolei syn J. nie sprawuje opieki nad ojcem, gdyż zgodnie z jego oświadczeniem oraz oświadczeniem S. J. opiekuje się wraz z żoną swoim niepełnosprawnym dzieckiem. Wobec powyższego żona Z. J. jest jedyną osobą, która zapewnia swojemu mężowi opiekę, a zakres wymaganej opieki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia chociażby niepełnym wymiarze godzinowym, są jednak krewni w linii prostej – córka i syn obowiązani do alimentacji na rzecz swojego ojca. S. J. został zaliczony do osób trale niezdolnych do samodzielnej egzystencji orzeczeniem z dnia 10 listopada 2020 r. W orzeczeniu tym Komisja zamieściła wpis, iż niezdolność do samodzielnej egzystencji istniała w dniu 1 marca 2020 r. Do akt sprawy dołączono również orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 stycznia 2018 r. ważne do dnia 30 czerwca 2019 r., w którym umieszczono zapis, że niepełnosprawność istnieje od 54 tego roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 18 stycznia 2017 r. Na podstawie przedłożonych orzeczeń ustalono, iż niepełnosprawność powstała po 25 tym roku życia. Wobec braku spełnienia treści art. 17 ust. 1b powołanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad mężem stronie nie przysługuje. Organ wskazał, iż znana mu jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, lecz z uwagi na fakt, że przepisy zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie uległy zmianie, nie może go stosować.

Na skutek odwołania Z. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 14 października 2021 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – i wskazał, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Okoliczność, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, tj. S. J., powstała w wieku 54 lat nie może stanowić samoistnej przesłanki do uznania, iż osobie sprawującej opiekę nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że ustaleniu podlega jednak także i to, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie dochodu i ubezpieczenia społecznego osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (zaprzestając wykonywania pracy lub jej nie podejmując), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby. Fakt, że ustawodawca w powołanym art. 17 ust. 1 ustawy nie poprzestał na uwarunkowaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie od tego, czy osoba wymagająca opieki legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, ale również od konieczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna w celu sprawowania opieki, jest zrozumiały z tego względu, iż sytuacja zdrowotna osób legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności jest różna. Tak więc w grupie tej są osoby, które z uwagi na stan zdrowia wymagają stałej, czy też natychmiastowej pomocy opiekuna, który musi wykonywać pilne, niecierpiące zwłoki czynności, a są też osoby, które nie potrzebują stałej opieki, ale będąc niezdolne do całodobowej samodzielnej egzystencji są w stanie samodzielnie funkcjonować kilka godzin dziennie umożliwiając opiekunom zarobkowanie. W przypadku tych osób czynności związane z opieką mogą być wykonywane po zakończeniu pracy przez opiekuna. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, a niepodejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo pracy w gospodarstwie rolnym. Z normy art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Organ odwoławczy zaznaczył następnie, że – jak wynika z ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z Z. J. w miejscu sprawowania opieki nad mężem S. J. – Z. J. ze względu na chorobę męża nie może pracować, ponieważ sprawuje nad nim całodobową opiekę. S. J. posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Pozostaje w stałym leczeniu ze względu na schorzenia kardiologiczne, okulistyczne, jest niesprawny ruchowo, porusza się za pomocą balkonika, laski. Opieka nad mężem polega na przygotowywaniu posiłków, pomocy w utrzymaniu higieny osobistej, podawaniu lekarstw, zapewnieniu stałej opieki lekarskiej, pielęgniarskiej oraz rehabilitacyjnej. Wizyty lekarskie oraz konsultacje medyczne odbywają się comiesięcznie, a u specjalistów raz na trzy miesiące. Ponadto ustalono, iż S. J. posiada dwoje dzieci. Córka E. K. nie utrzymuje z ojcem kontaktu, jest prawnie wydziedziczona. Z kolei syn J. J. – jak oświadczył – nie może sprawować opieki nad ojcem, gdyż wraz z żoną zapewniają całodobową opiekę swoim niepełnosprawnym dzieciom. Ponadto nie może współuczestniczyć w kosztach utrzymania ojca, albowiem oboje z żoną musieli zrezygnować z zatrudnienia z uwagi na wspomnianą opiekę nad dziećmi.

W ocenie organu odwoławczego, z zaprezentowanych wyżej ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie nie można wnioskować, iżby faktyczny zakres opieki, jaki wykonuje odwołująca się względem niepełnosprawnego męża, był tego rodzaju, że uniemożliwiałoby to jej podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym. Jak wynika z treści przytoczonego wyżej art. 17 w/w ustawy obligatoryjną przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego nie sposób przyjąć, iż odwołująca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawnym mężem, zatem nie wyczerpuje zakresu opieki wymaganej dla świadczenia pielęgnacyjnego, która jak już wcześniej wspomniano ma być trwała. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że czynności takie jak: przygotowywanie posiłków, pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, podawanie lekarstw, zapewnienie stałej opieki lekarskiej, pielęgniarskiej oraz rehabilitacyjnej – nie odbiegają od czynności, które wykonują osoby zajmujące się opieką np. nad starszymi rodzicami i jednocześnie pracujące zawodowo. Czynności te nie mają charakteru tego rodzaju, że należy je wykonywać przez cały dzień, a jedynie w ściśle określonych porach – z reguły rano i wieczorem – a zatem trudno uznać, że ich wykonywanie uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek pracy, chociażby w ograniczonym zakresie. Z materiału dowodowego nie wynika, iżby mąż odwołującej był osobą obłożnie chorą (leżącą i pampersowaną) i w związku z tym wymagał całodobowej, permanentnej opieki ze strony opiekuna. Organ odwoławczy dodał, że w ramach polityki społecznej prowadzonej przez państwo realizowane są również usługi opiekuńcze, które mają na celu wspomaganie opieki nad osobą jej wymagającą po to, aby opiekun takiej osoby nie musiał rezygnować z zatrudnienia lub podejmować pracy w ograniczonym jej zakresie czasowym.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż nie kwestionuje tego, że S. J. ze względu na stan swojego zdrowia i podeszły wiek wymaga opieki, którą zapewnia mu żona Z., niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego w realiach przedmiotowej sprawy brak jest również związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez odwołującą, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą opieki tj. S. J. Z załączonego do akt sprawy Orzeczenia Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 stycznia 2018 r., znak: [...], o zaliczeniu S. J. do znacznego stopnia niepełnosprawności wynika, iż niepełnosprawność istnieje od 54-tego roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 18 stycznia 2017 r. Z kolei ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa pracy z dnia 24 sierpnia 2021 r. wystawionego przez Dyrektora [...] w N wynika, iż Z. J. była zatrudniona w okresie od dnia 5 lutego 2018 r. do dnia 24 sierpnia 2021 r., a stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Zatem z powyższego wynika, iż Z. J. pozostawała w zatrudnieniu w okresie, kiedy jej mąż zgodnie z wyżej opisanym orzeczeniem wymagał konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Co prawda w oświadczeniu z dnia 27 sierpnia 2021 r. S. J. wskazał na pogorszenie się jego stanu zdrowia od sierpnia 2021 r. jednak nie przedstawiono na tę okoliczność żadnej dodatkowej dokumentacji medycznej, która potwierdzałaby, że taki stan rzeczy faktycznie miał miejsce.

Z. J. wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Skarżąca podała, że jest bez pracy i środków do życia; nie ma za co opłacić rachunków i kupić leków; nie może podjąć pracy nawet na ½ etatu, bo nie może zostawić S. J. samego. Skarżąca musi podać mężowi leki, zmienić pampersa, doprowadzić do ubikacji; nadto skarżąca musi dowozić męża do lekarza i na badania kontrolne do ortopedy, okulisty, kardiologa, pulmonologa, diabetologa, urologa. S. J. porusza się przy pomocy balkonika, laski. Córka S. J. jest wydziedziczona, a syn jest rodziną zastępczą i ma dwoje dzieci niepełnosprawnych. Skarżąca jako żona ma też inne obowiązki – utrzymanie domu, zakupy, opłata rachunków. Skarżąca jest również chora, leczy się u okulisty, ortopedy i kardiologa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej "ustawa") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei art. 17 ust. 5 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; (...) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał – jako przyczynę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego – brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy. Tę przyczynę trafnie zweryfikował organ odwoławczy, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd stanowisko organu odwoławczego w tej mierze w pełni podziela. Sąd podziela jednak stanowisko organu odwoławczego także co do tego, że nie została spełniona przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, jak również co do tego, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącą nie ma znamion opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy w zreferowanym wyżej uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wyeksponował okoliczności, które wykluczają możliwość przyjęcia, że skarżąca sprawuje nad mężem S. J. stałą i długotrwałą opiekę, uniemożliwiającą zatrudnienie w jakimkolwiek wymiarze czasu pracy. S. J. porusza się wprawdzie przy pomocy balkonika lub laski, ale jest osobą chodzącą. Zakres czynności wykonywanych w ramach opieki przez skarżącą obejmuje przygotowywanie posiłków, karmienie, podawanie lekarstw, zabiegi higieniczne, wizyty u lekarzy. Organ odwoławczy zasadnie zauważył, że czynności te nie muszą być wykonywane w sposób ciągły i nie uniemożliwiają zatrudnienia, w tym zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy. Poza tym, analizując aktywność zawodową skarżącej, organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że Z. J. pozostawała w zatrudnieniu w okresie, kiedy jej mąż zgodnie z przedłożonymi do akt orzeczeniami wymagał już stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W oświadczeniu z dnia 27 sierpnia 2021 r. S. J. wskazał wprawdzie na pogorszenie się jego stanu zdrowia od sierpnia 2021 r. (wtedy też stosunek pracy Z. J. ustał w wyniku jego rozwiązania na mocy porozumienia stron), jednak nie przedstawiono na tę okoliczność żadnej dodatkowej dokumentacji medycznej, która potwierdzałaby, że faktycznie miała ona miejsce.

W tym kontekście należy zauważyć, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca przedstawiła dodatkową dokumentację (w tym wyniki badań S. J., zaświadczenie z dnia 2 listopada 2021 r. oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 13 grudnia 2021 r.), ale jest to dokumentacja późniejsza, następcza wobec zaskarżonej decyzji, wydanej w dniu 14 października 2021 r. Dokumentacja ta nie może zatem mieć wpływu na legalnościową ocenę wspomnianej decyzji. Warto przy tym dodać, że w razie zmiany stanu faktycznego, a w szczególności pogorszenia się stanu zdrowia S. J., powodującego zwiększenie zakresu wymaganych przezeń czynności opiekuńczych – skarżąca może złożyć ponowny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i zainicjować nowe postępowanie przed właściwymi organami, w ramach którego odnośne zmiany zostaną rozważone.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, prawidłowo zinterpretował odnośne przepisy i dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego po hipotezę normy prawnej, konstatując konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.