Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 329/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 194 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1453/09 w sprawie ze skargi "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 4 lutego 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1453/09 oddalił skargę "S." Sp. z o.o. Spółki komandytowej w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] maja 2005 r. skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na podstawie dokumentu SAD nr [...], towar w postaci samolotu cywilnego Piper, model PA-46.

Naczelnik Urzędu Celnego III "Port Lotniczy" w W. postanowieniem z [...] października 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia należności wynikających z długu celnego powstałego w wyniku zastosowania, bez wymaganego pisemnego zezwolenia, zerowej stawki cła przywozowego określonego w taryfie celnej ze względu na końcowe użycie towaru o szczególnym przeznaczeniu w postaci statku powietrznego.

Organ pierwszej instancji decyzją z [...] grudnia 2007 r. określił niezaksięgowane należności celne wynikające z długu celnego powstałego na skutek dopuszczenia do obrotu towaru z nieuprawnionym zastosowaniem zerowej stawki celnej i orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu należności oraz wezwał do zapłaty należności celnych wraz z naliczonymi odsetkami.

Dyrektor Izby Celnej w W. orzekając na skutek odwołania skarżącej, decyzją z [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego III "Port Lotniczy" w W. z [...] grudnia 2007 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że postanowienia wstępne Wspólnej Taryfy Celnej (Sekcja II B) przewidują możliwość zastosowania zwolnienia od cła m.in. samolotów cywilnych o kodzie CN 88022010 obejmującym "samoloty i pozostałe statki powietrzne o masie własnej nieprzekraczającej 2000 kg do - celów cywilnych" i polegającego na zastosowaniu stawki preferencyjnej w wysokości 0%. Warunkiem do zastosowania zwolnienia od cła było uzyskania stosownego pozwolenia. W związku z tym, że Spółka w momencie obejmowania towarów procedurą celną nie posiadała takiego pozwolenia, nie skorzystała również z możliwości, aby zgłoszenie celne stanowiło wniosek o udzielenie takiego pozwolenia (art. 292 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz. Urz. UE L z 11 października 1993 r., dalej: RWKC) oraz nie wystąpiła o jego udzielenie z mocą wsteczna w określonym przez art. 294 RWKC terminie (jednego roku przed datą złożenia wniosku), organ celny pierwszej instancji prawidłowo wszczął postępowanie celne i decyzją z [...] grudnia 2007 r. określił kwotę należności, z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 7,7%.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę Spółki na powyższą decyzję stwierdził, że skarżąca sprowadziła towar w postaci samolotu cywilnego Piper i zastosowała zerową stawkę cła przywozowego, ze względu na ostateczne użycie towaru o szczególnym przeznaczeniu. W dacie zgłoszenia celnego skarżąca nie posiadała wymaganego prawem pozwolenia (pisemnego) na uprzywilejowane traktowanie taryfowe, nie skorzystała również z możliwości, aby zgłoszenie celne stanowiło wniosek o udzielenie takiego pozwolenia (art. 292 ust. 3 RWKC). Ponadto nie wystąpiła o udzielenie stosownego pozwolenia z mocą wsteczną w trybie i terminie (jednego roku przed datą złożenia wniosku) określonym w art. 294 RWKC. WSA zauważył, że wniosek taki skarżąca złożyła dopiero w dniu [...] stycznia 2008 r., tj. prawie trzy lata od dnia zgłoszenia celnego ([...] maja 2005 r.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarówno organy celne jak i WSA w W. w wyroku z 25 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1267/09 stanęły na stanowisku, że skarżąca nie posiadała stosownego zezwolenia, a występując o nie [...] stycznia 2008 r., przekroczyła termin, o którym mowa w art. 294 RWKC.

Sąd podniósł, że organy celne obydwu instancji prawidłowo orzekły o niezaksięgowanej kwocie należności wynikającej z długu celnego oraz o jej retrospektywnym zaksięgowaniu. W ocenie Sądu organy trafnie przyjęły elementy kalkulacyjne z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...] maja 2005 r. oraz określiły należności celne z zastosowaniem 7,7% stawki cła. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z 19 października 1992 r., dalej: WKC), w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Wspólnej Taryfy Celnej. Zdaniem WSA, w rozpoznawanej sprawie szczególne przeznaczenie towaru miało znaczenie w klasyfikowaniu towarów do właściwej podpozycji, gdyż spełnienie określonego w przepisie warunku pozwala na objęcie towaru daną podpozycją Wspólnej Taryfy Celnej, która może korzystać z uprzywilejowanego traktowania taryfowego. W wypadku braku, tak jak w rozpoznawanej sprawie stosownego pozwolenia, ten sam towar zostaje objęty inną podpozycją, dla której ustawodawca nie przewidział uprzywilejowanego traktowania taryfowego. Dlatego też organ celny pierwszej instancji prawidłowo zmienił zastosowany kod taryfy celnej z 88022010 na właściwy dla sprowadzonego towaru kod taryfy celnej tj. 88020900, z uwagi na brak stosownego zezwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla samolotu cywilnego jednosilnikowego o masie własnej nie przekraczającej 2000 kg.

WSA uznał za bezpodstawny zarzut skarżącej dotyczący braku, w dacie dokonania zgłoszenia celnego, oficjalnej publikacji w języku polskim przepisów wspólnotowych stosowanych przez organy celne. Sąd pierwszej instancji podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w W. w toku postępowania ustalił dokładną datę publikacji zastosowanych przepisów. Z treści znajdującego się w aktach administracyjnych pisma skierowanego do Komitetu Integracji Europejskiej z Office for Official Publications of The European Communities wynika, że w chwili dokonywania zgłoszenia celnego zarówno Wspólnotowa Taryfa Celna, Wspólnotowy Kodeks Celny, jak i przepisy wykonawcze ukazały się w języku polskim w oficjalnym publikatorze. Zdaniem Sądu, wspomniane pismo jest dokumentem, który korzysta z domniemania prawdziwości wynikającego z art. 194 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60), gdyż prawo wspólnotowe stanowi część porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

"S." Spółka z o.o. Spółka komandytowa w S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 WKC w związku z art. 292 RWKC, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w całkowicie bezpodstawnym uznaniu przez Sąd, że upłynął termin do uzyskania zezwolenia (pozwolenia) w formie pisemnej na przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego (zgodnie z art. 21 WKC) towaru w postaci samolotu cywilnego Piper (objętego 0% stawką cła) i dokonania retrospektywnego zaksięgowania kwoty cła wraz z należnymi odsetkami, w sytuacji, gdy w obowiązujących przepisach prawa termin na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia nie został określony, a skarżąca [...] stycznia 2008 r. złożyła odpowiedni wniosek.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w dacie zgłoszenia celnego treść aktów wspólnotowych (WKC, RWKC, Wspólnej Taryfy Celnej) nie była powszechnie dostępna w języku polskim, gdyż akty te nie były opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – polskim wydaniu specjalnym. Według skarżącej doszło do naruszenia prawa przez organy państwa, które były zobligowane do przetłumaczenia aktów na język polski przed dniem 1 maja 2004 r. Zgodnie z art. 254 TWE (Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską) w związku z art. 2 i 58 Traktatu Akcesyjnego z 16 kwietnia 2003 r. nie można w Państwie Członkowskim wyciągać negatywnych konsekwencji wobec jednostki, która w chwili zastosowania danych norm prawa wspólnotowego, nie miała wiedzy o ich obowiązywaniu, wobec braku urzędowej publikacji aktu normatywnego w języku tego państwa. Zdaniem skarżącej, za urzędową publikację należy uznać opublikowanie rozporządzenia wspólnotowego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku Państwa Członkowskiego, będącym językiem urzędowym Wspólnoty.

W konkluzji skarżąca podniosła, że naruszenie prawa przez polskie organy celne polegało na nałożeniu obowiązku zapłaty cła przy zastosowaniu przepisów wspólnotowych, które w chwili dokonywania zgłoszenia celnego nie zostały opublikowane w polskim wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej.

Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia.

Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji).

Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).

W rozpoznawanej sprawie zaskarżono do sądu administracyjnego decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie określające niezaksięgowane należności celne i orzekające o ich retrospektywnym zaksięgowaniu oraz wezwaniu do zapłaty. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 21 WKC w związku z art. 292 RWKC polegające na bezpodstawnym uznaniu przez sąd, że upłynął termin do uzyskania zezwolenia w formie pisemnej na przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego gdy, zdaniem strony, w obowiązujących przepisach prawa termin na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia nie został określony, a skarżąca odpowiedni wniosek złożyła oraz na bezpodstawnym dokonaniu retrospektywnego zaksięgowania długu celnego wraz z odsetkami.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut w części dotyczącej złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe jest nietrafny, gdyż zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja w ogóle nie zawierała rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Kwestia przyznania uprzywilejowanego traktowania taryfowego została bowiem rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2009 r. Należy dodać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 25 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1267/09 oddalił skargę na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 196/10 oddalił skargę kasacyjną "S." Spółki z o.o. Spółki komandytowej.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, w części dotyczącej bezpodstawnego dokonania retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, jest także chybiony. Należy zauważyć, że wskazane jako naruszone przez Sąd pierwszej instancji art. 21 WKC i art. 292 RWKC regulują kwestie związane ze stosowaniem preferencyjnych środków taryfowych i w ogóle nie dotyczą problematyki retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Mając na uwadze przedmiot kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji, należało uznać, że Sąd ten nie mógł naruszyć powołanych w skardze kasacyjnej przepisów przez ich niewłaściwe zastosowanie, skoro nie miały one zastosowania przy retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie zarzuciła naruszenia żadnego przepisu, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji i stanowił wzorzec jej kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny ponadto stwierdza, że uzasadnienie skargi kasacyjnej pozostaje bez związku z podniesionym zarzutem naruszenia prawa materialnego. Twierdzenie, że akty prawa wspólnotowego, obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej od dnia akcesji na podstawie art. 2 Traktatu Akcesyjnego, nie zostały w chwili dokonywania zgłoszenia celnego opublikowane w polskim wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, w żaden sposób nie uzasadnia tezy o bezpodstawnym dokonaniu retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego z odsetkami. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka nie podważyła obowiązywania w chwili dokonywania zgłoszenia celnego WKC, RWKC i Wspólnej Taryfy Celnej. Powoływanie się na stanowisko ETS wyrażone w sprawie C – 161/06, jest o tyle chybione, że w orzeczeniu tym przyjęto wynikający wprost z art. 2 Traktatu Akcesyjnego pogląd, iż brak oficjalnej publikacji aktu wspólnotowego w języku Państwa Członkowskiego nie powoduje skutku w postaci nieobowiązywania aktu w tym Państwie.

Rozważania strony skarżącej o niemożności nakładania na importerów obowiązków na podstawie aktów prawa wspólnotowego, których nie ogłoszono w języku jego Państwa Członkowskiego, nawiązujące ogólnie do problematyki retrospektywnego zaksięgowania długu celnego są o tyle nietrafne, że jak już wspomniano skarżąca nie podniosła w skardze kasacyjnej żadnego zarzutu dotyczącego tej kwestii.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.