Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 25/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Zobowiązano organ do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1, art. 75 ust. 3, art. 104 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 37, art. 14 par. 2, art. 109 par. 2, art. 67, art. 72
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. w przedmiocie odsetek od uposażenia i nagrody rocznej za 2005 r. żołnierza zawodowego zobowiązuje Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. do wydania decyzji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wyroku, w przedmiocie odsetek od uposażenia i nagrody rocznej za 2005 r. żołnierza zawodowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w O., dotycząca podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od uposażenia i nagrody rocznej za 2005 r. żołnierza zawodowego – K. K. Powstały w tym zakresie spór, zaistniał w następujących okolicznościach faktycznych.

Rozkazem nr [...] z dnia 8 grudnia 2004 r., Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w Warszawie, orzekł o zwolnieniu K. K. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu go do rezerwy wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku, z dniem 31 stycznia 2005 r.

Na skutek odwołania wniesionego przez K. K., decyzją z dnia 10 marca 2005 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej uchylił rozkaz nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Następnie, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 3 października 2005 r., w dniu 29 września i 3 października 2005 r. podczas rozmowy z kierownikiem rachuby PGK, K. K. poinformowany został o tym, że naliczone zostało mu uposażenie, należne za okres od 1 lutego 2005 r. do 30 września 2005 r., w wysokości [...], które jest do odbioru w kasie JW. [...]. Zapoznanie się z notatką K. K. potwierdził własnoręcznym podpisem.

O możliwości odbioru należności z tytułu uposażenia za okres od 1 lutego 2005 r. do 30 września 2005 r., K. K. poinformowany został także w piśmie z dnia 3 października 2005 r.

Pismem z dnia 5 października 2005 r., które wpłynęło do Jednostki Wojskowej w dniu 6 października 2005 r., K. K. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w O. o wypłacenie odsetek od uposażenia, za okres od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia 30 września 2005 r., w kwocie [...], a także wypłacenia nagrody rocznej za 2005 r. w kwocie [...] wraz z należnymi za opóźnienie odsetkami, na kwotę ok. [...]. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że na skutek decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 marca 2005 r. przywrócony został do służby wojskowej z dniem 16 września. Wobec uchylenia rozkazu o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej, przysługują mu jednak roszczenie wobec jednostki o wypłatę zaległych należności wraz z odsetkami. Powołując się na regulacje kodeksu cywilnego K. K. wskazał, że uprawnienie do żądania odsetek za zwłokę w zapłacie świadczenia pieniężnego, istnieje chociażby wierzyciel nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Jednocześnie przedstawił też wyliczenie odsetek stanowiących przedmiot żądania, wskazując że z dniem 10 stycznia 2005 r. wynosiły one 13,5 %, a także podał, że uposażenie od którego wyliczone zostały odsetki wypłacone zostało mu w dniu 3 października.

Pismem z dnia 23 sierpnia 2006 r., K. K. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o doprowadzenie do przestrzegania dyscypliny, a co za tym idzie przepisów prawa, przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w O., w zakresie udzielenia odpowiedzi na skierowane do niego pismo z dnia 5 października 2005 r. oraz wypłacenia wskazanych w tym piśmie świadczeń pieniężnych.

Postanowieniem z dnia [...], Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu, po przeprowadzeniu, w skutek zawiadomienia złożonego przez K. K., postępowania sprawdzającego, odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia w październiku 2005 r. obowiązków służbowych przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w O. – [...] R. K. – poprzez nie wypłacenie [...] K. K. odsetek od wypłaconego mu wcześniej uposażenia za okres pozostawania poza służbą wojskową oraz nie udzielenie odpowiedzi na jego wniosek w tym zakresie, złożony w kancelarii Jednostki w dniu 6 października 2005 r., czym działał na szkodę wymienionego oficera, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. - z uwagi na nie popełnienie czynu zabronionego. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiając stan faktyczny prokurator wskazał między innymi, że w odpowiedzi na pismo strony sporządzona została przez radcę prawnego opinia wskazująca na bezzasadność żądania, a wnioskodawca ustnie poinformowany został o takim stanowisku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, K. K. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Jednostki Wojskowej [...] w O. ustawowych odsetek z tytułu wypłaty uposażenia i nagrody rocznej za 2005 r. z opóźnieniem tj. od dnia 1 lutego 2005 r. do dnia wydania orzeczenia w sprawie oraz spowodowanie wypłaty 1/12 nagrody rocznej której mu nie wypłacono, wraz z należnymi odsetkami od dnia wydania orzeczenia. Zasadność swojego żądania skarżący wywiódł na podstawie stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07. Przedstawiając stan faktyczny sprawy podniósł z kolei, iż brak ze strony organu informacji o tym, czy należą mu się odsetki, czy też nie, stanowi o naruszeniu przez organ art. 9 K.p.a. Jednocześnie też wskazując na art. 14 K.p.a. wyjaśnił, że do chwili obecnej nie otrzymał od organu odpowiedzi na wniosek złożony w dniu 6 października 2005 r., który to stosownie do powołanego przepisu winien być załatwiony pisemnie, jak również nie zostały mu wypłacone należne odsetki.

W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o odrzucenie skargi. Powołując okoliczności stanu faktycznego podkreślił, iż sprawa została zakończona i załatwiona, zgodnie z art. 14 § 2 K.p.a., w formie ustnej, czego dowodzą załączone akta, dokumenty oraz postanowienie z dnia [...] o odmowie wszczęcia śledztwa. Wobec zaś takiego stanu rzeczy nietrafny pozostaje zarzut skarżącego dotyczący nie rozpoznania jego wniosku. Organ wskazał, iż skarżący dwukrotnie był informowany o jego stanowisku, co potwierdzają zapiski w aktach. Dodatkowo też powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 550/06 podniósł, że roszczenie o odsetki ma charakter cywilnoprawny i jako takie winno być rozpoznawane przez sądy powszechne. Nadmienił też, że uległo ono przedawnieniu.

Ustosunkowując się do argumentów odpowiedzi na skargę skarżący wskazał, iż do chwili obecnej nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek skierowany do dowódcy jednostki. Wyjaśnił, że nie wyrażał zgody na ustne załatwienie sprawy, a jednostka wojskowa nie udzieliła mu żadnej informacji. Na okoliczność załatwienia sprawy nie została też sporządzona żadna notatka. Brak działań organów w tym zakresie narusza tym samym art. 14 § 1, art. 14 § 2 w zw. z art. 67 § 1 pkt 6 K.p.a. Jednocześnie też w ocenie skarżącego niepodjęcie przez organ w sprawie odpowiednich czynności zmierzających do jej załatwienia skutkowało naruszeniem:, art. 39, art. 40, art. 42 K.p.a. – a to na skutek niepowiadomienia skarżącego pisemnie o sposobie załatwienia sprawy, a także art. 35 § 1 i § 2 K.p.a. – z uwagi na bezczynność i art. 107 § 3 K.p.a. z powodu braku uzasadnienia decyzji. Powołując przepisy prawa materialnego skarżący stwierdził ponadto, że bieg terminu przedawnienia wnioskowanego roszczenia uległ przerwaniu, sprawa nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie zapadł w niej żaden wyrok, a w świetle uchwały SN z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07, właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest sąd administracyjny.

W piśmie wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 13 lutego 2009 r., organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko. W tym też zakresie, w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy wyjaśnił, że w dniu 17 października 2005 r., w odpowiedzi na wniosek, została sporządzona przez radcę prawnego opinia prawna o braku podstaw do zadośćuczynienia wezwaniu skarżącego do zapłaty. W kontekście żądania zapłaty odsetek od nagrody rocznej za 2005 r., wskazał, że roszczenie to jest bezzasadne, a to z uwagi na wypłacenie nagrody przed terminem, o którym mowa w art. do art. 83 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz. 1750 ze zm.). Uposażenie roczne za 2005 r. w wysokości 1/12 miesięcznego uposażenia jak zaznaczył wypłacono natomiast skarżącemu w dniu 31 stycznia 2005 r. Wobec wszystkich okoliczności sprawy jako bezzasadny, w kontekście art. 67 § 1 K.p.a., organ wskazał zarzut naruszenia art. 14 K.p.a. Jak dostrzegł, pomimo braku wydania w sprawie pisemnego rozstrzygnięcia sprawa została zaopiniowana, a skarżący został dwukrotnie poinformowany ustanie o bezzasadności jego roszczenia, co potwierdza odręczna adnotacja. Okoliczności te stanowią zaś potwierdzenie załatwienia sprawy. Kwestionując także zarzut naruszenia art. 35 § 1 i 2 K.p.a. organ stwierdził tym samym, że przedmiotowa sprawa został prawidłowo rozpatrzona i zakończona, co potwierdza zgromadzona dokumentacja.

W piśmie z dnia 12 lutego 2009 r. skarżący zakwestionował opinię strony przeciwnej o bezzasadności jego roszczenia i w oparciu o okoliczności faktyczne sprawy, powołując orzecznictwo sądowe sformułował następujące wnioski:

właściwym do rozpoznania skargi jest sąd administracyjny; dowódca jednostki wojskowej jest kompetentny do wydania decyzji w sprawie wypłaty odsetek; jedyną przesłanką wypłaty odsetek, z tytułu wypłacenia uposażenia z opóźnieniem, jest zaistnienie opóźnienia w wypłacie; odsetki wypłaca jednostka na zaopatrzeniu finansowym której był żołnierz; przepisy wskazują kiedy należą się odsetki; każda negatywna decyzja wymaga formy pisemnej i uzasadnienia; w sprawie będącej przedmiotem postępowania nie zachodzi powaga rzeczy osadzonej; organ nie udzielił ani pisemnej, ani też ustnej odpowiedzi na wniosek skarżącego, jak również nie przedstawił uzasadnienia w kwestii uprawnienia, czy też jego braku do wypłaty odsetek; brak jest dokumentu potwierdzającego wypłacenie odsetek; powyższa szkoda nie została zarejestrowana w jednostce, ponieważ skutkowałoby to koniecznością wystąpienia z roszczeniem regresowym do Szefa Sztabu Generalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działań organów administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań wynika, że sądy te dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach objętych kontrolą. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, czy też bezczynność organu w wydaniu tego aktu, nie skutkuje tym samym przejęciem sprawy administracyjnej i wydaniem w niej końcowego rozstrzygnięcia przez sąd. Funkcja tego sądu polega bowiem wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy.

Na zasadzie natomiast art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a, sąd w razie stwierdzenia bezczynności organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie też, orzekając w przedmiocie bezczynności Sąd nie rozstrzyga kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności.

Uwzględniając powyższe, w świetle zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą od razu wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie sąd rozpoznając skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. w przedmiocie rozstrzygnięcia o prawie żołnierza zawodowego do odsetek od uposażenia i nagrody rocznej, nie był uprawniony do merytorycznego orzeczenia o zasadności żądania strony skarżącej i zasądzenia, bądź też odmowy zasądzenia, dochodzonych przez skarżącego świadczeń. Przeprowadzona w sprawie przez Sąd, według wskazanych zasad, kontrola sprowadzała się bowiem do ustalenia, czy w niniejszej sprawie organ obowiązany był do podjęcia władczego rozstrzygnięcia i czy niepodjęcie aktu w przedmiocie odsetek od uposażenia i nagrody rocznej stanowiło bezczynność organu. Jednocześnie też przeprowadzona kontrola wykazała, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna.

Przechodząc do rozważań dotyczących dokonanej oceny, a mając na uwadze podnoszony przez organ zarzut braku właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowego sporu, w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że na mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a, kontroli sądów administracyjnych poddana została bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy, a także w innych sprawach jeżeli przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę ( art. 3 § 3 ). Sądy administracyjne, jeżeli ustawa szczególna nie stanowi inaczej, orzekają zatem w sprawach bezczynności organów administracji publicznej, która dotyczy: decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1), postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (3 § 2 pkt 2), postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (3 § 2 pkt 3), innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (3 § 2 pkt 4), a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.

Z bezczynnością organów administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ, pomimo ustawowego obowiązku podjęcia w indywidualnej sprawie określonej czynności, nie podejmuje jej w prawnie ustalonym terminie. Dotyczy to zatem sytuacji gdy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go w terminie wydaniem decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Zauważyć przy tym trzeba, że w tym zakresie zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a przepisy ustaw szczególnych, mogą przewidywać kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach, nie wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych.

W niniejszej sprawie kompetencja sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy bezczynności organu w przedmiocie rozstrzygnięcia o odsetkach od uposażenia i nagrody rocznej żołnierza zawodowego, wynika właśnie z ustawy szczególnej, którą jest ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) – zwana ustawą, na mocy której spory w niektórych ze spraw, wynikających ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych, przekazane zostały do właściwości sądów administracyjnych.

Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – zwanej K.p.a., a także, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ust. 2 przewiduje natomiast , że skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach: wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji; mianowania na stopień wojskowy; przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej; delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową. Oznacza to, że wszystkie sprawy wynikające ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego rozstrzygane w drodze decyzji, z wyjątkiem wskazanych w ust. 2, podlegają kontroli sądów administracyjnych.

Uznać tym samym też trzeba, że sprawami rozpoznawanymi w postępowaniu administracyjny, a następnie podlegającymi kontroli w postępowaniu sądowoadaministracyjnym, są także wynikające ze stosunku służbowego sprawy dotyczące roszczenia o odsetki od niewypłaconego żołnierzowi w terminie uposażenia i innych przysługujących mu należności pieniężnych. W ocenie sądu zgodzić bowiem należy się z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowym, iż o uregulowanym w art. 75 ust. 3 ustawy, prawie żołnierza do odsetek, właściwe organy wojskowe rozstrzygają w drodze decyzji (por. wyrok SN z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II PK 8/08, System Informacji Prawnej LEX nr 442834, uchwała SN z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07, System Informacji Prawnej LEX nr 319935).

W odniesieniu do przedstawionego stanowiska wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy stanowiącym źródło prawa do odsetek, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 ustawy, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. W myśl art. 73 ustawy za inne należności pieniężne uznaje się między innymi dodatkowe uposażenie roczne. Zauważyć jednak trzeba, że zarówno przepis art. 73, jak i art. 75 umieszczone zostały w rozdziale 5 ustawy zatytułowanym "uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych". Kwestię właściwości w sprawach o których mowa w rozdziale 5 określa natomiast art. 104 ustawy, przekazując te sprawy do kompetencji określonych w nim właściwych organów wojskowych. Na podstawie powołanej regulacji oraz wskazanego wcześniej art. 8 ust. 1 ustawy stwierdzić zatem można, że organy właściwe w sprawach z rozdziału 5 ustawy, rozstrzygają kwestie określone w tym rozdziale, a przekazane przez ustawodawcę do ich właściwości, w postępowaniu administracyjnym, w drodze decyzji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r., przytoczonych uregulowań nie można bowiem interpretować w ten sposób, że właściwość organów wojskowych ograniczona została do przypadków, w których przepisy ustawy wyraźnie przewidują wydanie decyzji. Ich analiza prowadzi wszak do wniosku, że właściwość organów wojskowych obejmuje unormowane w ustawie i wynikające ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego sprawy, rozumiane, jako roszczenia wywodzone z praw ustanowionych w przepisach ustawy. Zarówno zatem roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych jak i z tytułu odsetek należą do kompetencji właściwego organu wojskowego, który zobowiązany jest do wydania w tym przedmiocie stosownej decyzji.

W oparciu o powyższe rozważania uznać w niniejszej sprawie należało, że na skutek pisma skarżącego z dnia 5 października 2005 r., Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie roszczeń odsetkowych. Skarżący wskazanym pismem wystąpił bowiem do organu o wypłatę odsetek od uposażenia i nagrody rocznej, które to świadczenia główne pobrał w dniu 3 października 2005 r., za okres od 1 lutego 2005 r. do 30 września 2005 r., w związku z przywróceniem do pełnienia służby. Przyjąć tym samym należało, że dochodzi on świadczeń określonych w art. 75 ust. 3 ustawy. Zgodnie zaś z art. 104 ust. 1 ustawy organem właściwym w tej sprawie był dowódca jednostki. W oparciu o przepisy ustawy, jako organ właściwy w sprawie określonej przepisem ustawy, obowiązany był on rozpoznać sprawę o wnioskowane roszczenia w postępowaniu administracyjnym i podjąć rozstrzygnięcie w drodze decyzji.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że właściwy organ nie wydał decyzji stanowiącej rozstrzygniecie w przedmiocie wnioskowanych przez skarżącego odsetek. Wobec braku takiego rozstrzygnięcia prawidłowo zatem skarżący w piśmie do Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 sierpnia 2006 r., podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 35 i art. 36 K.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy w terminie. Jak stanowi bowiem art. 37 K.p.a. w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie stronie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia. O niezałatwieniu sprawy w terminie na gruncie powołanej regulacji można przy tym mówić w sytuacji, gdy w terminach przewidzianych art. 35 i art. 36 K.p.a. właściwy organ nie podejmuje w sprawie rozstrzygnięcia tj. pozostaje w bezczynności. Stosownie do tego, skoro Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w O., nie wydał decyzji w przedmiocie wnioskowanych przez skarżącego odsetek, przysługiwało mu zażalenie do Ministra Obrony Narodowej.

Dostrzec przy tym trzeba, iż zażalenie wniesione w trybie art. 37 K.p.a., w przypadku skargi wniesionej w niniejszej sprawie, stanowiło środek zaskarżenia, którego wyczerpanie przed wniesieniem skargi, w myśl art. 52 § 1 P.p.s.a przesądzało o jej dopuszczalności. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a rozumieć z kolei należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organów administracji publicznej w wydaniu aktu rozstrzygającego sprawę, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można przy tym mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 kpa., bądź gdy zażalenie takie nie przysługuje, stosownie do art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a, przed wniesieniem skargi wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie na bezczynność, określone w art. 37 K.p.a. można jednak uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mowa w art. 37 § 1 K.p.a.

W świetle przedstawionych rozważań, uwzględniając fakt, iż skarżący w piśmie do organu wyższego stopnia z dnia 23 sierpnia 2006 r. podniósł zarzut niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie przyjąć należało, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została po wyczerpaniu środka zaskarżenia określonego w art. 37 K.p.a.. Jednocześnie też, stwierdzając dopuszczalność skargi uznano, że brak podjęcia przez właściwy organ decyzji w sprawie o odsetki z art. 75 usta. 3 ustawy, wyczerpywał znamiona bezczynności w podjęciu aktu rozstrzygającego przedmiotową sprawę. Pomimo obowiązku wydania decyzji, właściwy organ nie wydał jej bowiem w ustawowym terminie wynikającym z art. 35 K.p.a., bądź ustalonym na podstawie art. 36 K.p.a. Nie można też przyjmować, że stosownie do art. 109 § 2 w zw. z art. 14 § 2 K.p.a. sprawa załatwiona została przez ustne ogłoszenie decyzji.

W myśl art. 109 § 2 K.p.a. decyzja może być ogłoszona stronom ustnie jedynie w przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 K.p.a. Zgodnie zaś z tym ostatnim przepisem sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być przy tym utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Jak wynika z art. 14 § 2 K.p.a. dopuszczalność załatwienia sprawy w formie ustnej wymaga jednoczesnego wystąpienia określonych w nim przesłanek. Nie można jednak przyjmować, że wymóg "by za ustnym załatwieniem sprawy przemawiał interes strony" został spełniony w przypadku, gdy strona w sposób wyraźny i bezpośredni nie wyraziła zgody na ustne załatwienie sprawy, a jednocześnie prezentowane w sprawie stanowiska organu i strony są rozbieżne. Odnośnie obowiązku utrwalenia w aktach treści oraz istotnych motywów ustnego załatwienia sprawy, w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji odnotować z kolei trzeba, iż służy on pewności obrotu zapobiegając nieporozumieniom co do treści decyzji administracyjnej. Uprawnienia bądź obowiązki strony powinny bowiem wynikać z decyzji w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Utrwalenie ich treści w przypadku ustnego załatwienia sprawy winno zatem nastąpić w formie określonej przepisem art. 14 § 2 K.p.a. Wprawdzie przepis ten przewiduje obok formy protokołu, również adnotację, niemniej jednak w świetle art. 67 i art. 72 K.p.a. określających zakres i charakter czynności utrwalanych w tych formach, zgodzić należy się ze stanowiskiem prezentowanym przez NSA w uchwale z dnia 13 października 1997 r. (FPK 13/97, ONSA 1998, nr 1, poz. 7), że ogłoszenie ustne decyzji administracyjnej, jako wyjątek od zasady pisemności, wymaga utrwalenia tej czynności na piśmie w drodze sporządzenia protokołu ( tak jak stanowi art. 67 § 2 pkt 5 K.p.a.), który powinien odpowiadać wymaganiom art. 68 i 107 K.p.a. w zakresie koniecznych elementów decyzji.

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby wyrażenie przez skarżącego zgody na załatwienie sprawy w drodze ustnego ogłoszenia decyzji. Wobec sprzecznych stanowisk strony i organu, co do sposobu załatwienia sprawy, przyjąć tym samym należało, że nie została spełniona konieczna przesłanka z art. 14 § 2 K.p.a. Jednocześnie też, skoro brak jest w aktach utrwalenia czynności ustnego ogłoszenia decyzji w formie protokołu, nie ma podstaw do przyjęcia, że decyzja której obowiązek wydania związany był z roszczeniem skarżącego określonym w art. 75 ust. 3 ustawy, wprowadzona została do obrotu prawnego przez jej ustne ogłoszenie. Zauważyć przy tym można, że jedyna znajdująca się w materiale dowodowym notatka z dnia 3 października 2005 r., dotyczyła zupełnie innej kwestii, a mianowicie poinformowania skarżącego, o wysokości naliczonego mu zaległego uposażenia oraz nienależnie pobranych świadczeniach podlegających zwrotowi.

Reasumując, skoro sprawa skarżącego o odsetki od uposażenia i nagrody rocznej za 2005 r. nie został przez właściwy organ rozstrzygnięta w drodze decyzji, stwierdzić należało bezczynność organu w tym zakresie.

W świetle stwierdzonej bezczynności, na podstawie art. 149 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.