Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 136/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art.. 30 ust.2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. W.-[...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2021 r., znak: [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga złożona przez D. W.-L. (dalej: skarżąca, strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: SKO, organ odwoławczy, Kolegium)

z 23 grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie uznania wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane

i zobowiązania do jego zwrotu.

Decyzja SKO została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Prezydenta Miasta R. (dalej: organ I instancji, Prezydent) z 24 października 2018 r. znak: [...] został przyznany skarżącej, legitymującej się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w R. z 10 września 2018 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym do 30 września 2020 r., zasiłek pielęgnacyjny

w kwocie 153 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r., w kwocie 184,42 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. oraz w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2019 r. do 30 września 2020 r.

Decyzja powyższa - na podstawie art. 15h ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem Covid-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej: ustawa COVID-19) została następnie zmieniona decyzją z 29 września 2020 r. znak: [...], którą przedłużono stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres do 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W dniu 19 maja 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, do którego dołączyła orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z 11 stycznia 2021 r., zgodnie z którym została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 31 stycznia 2024 r.

Decyzją Prezydenta z 7 czerwca 2021 r. nr [...] przyznano skarżącej zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 maja 2021 r. do 31 stycznia 2024 r.

Pismem z 22 września 2021 r. Prezydent zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i nałożenia obowiązku nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego ustalonego na podstawie decyzji z 29 września 2020 r.

Decyzją z 22 października 2021 r. znak: [...] Prezydent, działając na podstawie art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), uznał świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej za okres od 1 lutego 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. w łącznej kwocie 647,52 zł za świadczenie nienależnie pobrane. Dodatkowo orzekł o zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego w ww. kwocie wypłaconego za wskazany okres wraz

z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie, iż zasiłek opiekuńczy wypłacony za okres od

1 lutego 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. nie jest świadczeniem nienależnie pobranym, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż w jej ocenie doszło do błędnej subsumcji stanowiącej o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane. Organ, pomimo obowiązku właściwego pouczenia strony, zaniechał temu obowiązkowi. Pouczenie, jakie zostało zawarte w decyzji z 29 września 2020 r. w szczególności

w pkt 3, w żaden sposób nie informowało adresata decyzji o konsekwencji

w zaniechaniu działania, a tym samym nie odpowiadało ustawowym normom nakreślającym warunki skuteczności poinformowania adresata decyzji o jego obowiązkach. Skutkiem błędnego działania organu nie może być obciążenie strony obowiązkiem zwrotu świadczenia, wobec którego mogła powstać jego nienależność. Takie okoliczności powinny zostać wyraźnie zaakcentowane w pouczeniu. Dopiero

w takiej sytuacji organ mógłby legitymować się ustaleniem, iż po stronie skarżącej istniała wiedza o konieczności przedłożenia nowowydanej decyzji, a pobieranie zasiłku za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2021 r. było świadczeniem nienależnie pobranym.

Decyzją z 23 grudnia 2021 r. znak: [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na treść art. 15h ust. 1 ustawy

COVID-19 orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 10 września 2018 r utraciło ważność w dacie 11 stycznia 2021 r., tj. funkcjonowało w obrocie prawnym do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaś prawo do zasiłku pielęgnacyjnego istniało do końca stycznia 2021 r. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 4 zdanie 2 u.ś.r. w przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

W niniejszej sprawie nie miał jednocześnie zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r., z którego wynika, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Skoro zatem w okresie od 1 lutego 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. zasiłek został wypłacony, to - w ocenie Kolegium - należało rozważyć, czy doszło do nienależnie pobranego świadczenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 u.ś.r., a co za tym idzie obowiązku jego zwrotu. Przywołując treść art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. organ odwoławczy podniósł, że skarżąca o uzyskaniu nowego orzeczenia miała wiedzę już w dacie jego wydania, tj. 11 stycznia 2022 r. Jednocześnie miała też wiedzę, że decyzją z 29 września 2020 r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zostało przedłużone nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia.

W ocenie Kolegium został spełniony warunek konieczny z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., albowiem w zaskarżonej decyzji organ I instancji w części zatytułowanej "Pouczenie" (czyniąc to wytłuszczonym drukiem) zobowiązał skarżącą do niezwłocznego poinformowania organu o uzyskaniu nowego orzeczenia

o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Trudno zatem dać wiarę, aby skarżąca nie zrozumiała zarówno treści sentencji powyższej decyzji, jak też zawartego w niej pouczenia, a mianowicie o przedłużeniu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego tylko do dnia wydania nowego orzeczenia i jednocześnie

o ciążącym na niej obowiązku poinformowania organu niezwłocznie po uzyskaniu nowego orzeczenia.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i pismem z 10 lutego 2022 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 u.ś.r. przez uznanie, że przyznane skarżącej świadczenia były nienależnie pobrane, w sytuacji gdy nie została ona pouczona przez organ I instancji o braku prawa do pobierania świadczeń lub

o okolicznościach, których zaistnienie spowoduje ustanie prawa do pobierania świadczeń;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania strony postępowania do organów administracji publicznej przez niepouczenie strony

w sposób jasny i czytelny o braku prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego za okres luty - kwiecień 2021 r. w wyniku zmiany decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne,

- art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady informowania strony o okolicznościach prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a mianowicie niepoinformowanie strony, że w wyniku zmiany decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne była ona nieuprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie luty - kwiecień 2021 r. i jest zobowiązana do jego zwrotu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przywołała argumentację podniesioną

w odwołaniu. Jednocześnie wskazała, że tak naprawdę z prawidłowym pouczeniem spotkała się dopiero we wniosku o przyznanie świadczenia. Jednakże dokument ten otrzymała dopiero w momencie udania się do MOPS-u, a w jej ocenie powinno ono znaleźć się w decyzji z 29 września 2020 r.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy obu instancji zasadnie uznały zasiłek pielęgnacyjny pobrany przez skarżącą od

1 lutego do 30 kwietnia 2021 r. za nienależnie pobrany i podlegający zwrotowi.

W myśl art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Z powyższego wynika, że podstawa uznania świadczenia za nienależnie pobrane określona w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wymaga łącznego wystąpienia wskazanych w tym przepisie przesłanek.

Jako pierwszą przesłankę wskazuje się konieczność zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części. Jako drugą przesłankę podaje się wypłacanie świadczenia pomimo wystąpienia okoliczności, o których mowa w przesłance pierwszej. Obie te przesłanki na gruncie niniejszej sprawy niewątpliwie zostały spełniona.

Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja Prezydenta z 24 października 2018 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 sierpnia 2018 r. do 30 września 2020 r. została zmieniona (na podstawie szczególnej regulacji zawartej

w art. 15h ust. 1 ustawy COVID-19) decyzją Prezydenta z 29 września 2020 r.

o przyznaniu na rzecz skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego na okres do 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Natomiast kolejną decyzją Prezydenta z 7 czerwca 2021 r. przyznano stronie zasiłek pielęgnacyjny na podstawie już nowego orzeczenia

o niepełnosprawności z 11 stycznia 2021 r. na okres od 1 maja 2021 r. do 31 stycznia 2024 r. Tym samym od 1 lutego do 30 kwietnia 2021 r. świadczenie było wypłacane stronie na podstawie decyzji obowiązującej jedynie do czasu uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności.

Trzecią przesłanką uznania świadczenia za nienależnie pobrane jest pouczenie osoby pobierającej świadczenie o braku prawa do jego pobierania.

Analizując zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do spełnienia przesłanki właściwego pouczenia skarżącej o braku prawa do pobierania świadczenia w przypadku nieprzedstawienia nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Prezydent, wydając decyzję z 29 września 2020 r., zawarł w niej pouczenie w następującym brzmieniu: "zobowiązuję Panią do niezwłocznego poinformowania Ośrodka o uzyskaniu nowego orzeczenia

o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". Niewątpliwie pouczenie to jest jasne i czytelne, odnosi się do konkretnej okoliczności powodującej ustanie prawa do świadczenia, tj. obowiązku niezwłocznego poinformowania organu o uzyskaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Jednakże organ I instancji udzielający takiego pouczenia powinien jeszcze sprecyzować sankcję administracyjną, jaką zagrożone jest zajście wymienionych w pouczeniu okoliczności. Skarżąca powinna być uświadomiona o konsekwencjach prawnych niezastosowania się do nałożonego na nią obowiązku. Pouczenie powinno zawierać nie tylko wskazanie obowiązku, z którego niewykonaniem wiąże się wystąpienie podstaw do zaprzestania realizowania świadczenia, ale również informację o skutkach takiego zaniedbania w postaci uznania świadczenia za nienależnie pobrane.

W ocenie Sądu w cytowanym wyżej pouczeniu zabrakło swoistego łącznika tłumaczącego skutki zaniechania niezwłocznego poinformowania organu o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo przedłożenia takiego orzeczenia

z uznaniem świadczenia za nienależnie pobrane. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżącej udzielono takiego pouczenia w decyzji, czy w formie oddzielnej czynności materialno-technicznej, czy też w toku korespondencji mailowej, z którego wynikałoby wprost, że jeżeli nie poinformuje organu o treści nowego orzeczenia, to dalsze świadczenie rodzinne jej się nie należy i będzie uznane za nienależnie pobrane, co w konsekwencji będzie skutkowało obowiązkiem jego zwrotu wraz

z odsetkami (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 612/21, publ. cbosa). Tylko wyraźne i jasne pouczenie o skutkach niewykonania obowiązku może stanowić podstawę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W orzecznictwie podkreśla się, że uregulowany w art. 9 k.p.a. obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. Użyte przez ustawodawcę sformułowania "należyte" i "wyczerpujące" informowanie strony oznacza, że organ powinien uwzględnić przy formułowaniu swych pism do strony, że żądanie tylko wówczas odniesie skutek, jeśli jest zrozumiałe dla strony (zob. wyrok WSA

w Warszawie z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 52/17, publ. cbosa).

Tymczasem pouczenie zawarte w decyzji z 29 września 2020 r. mogło wywołać u skarżącej stan niepewności wobec prawa oraz pouczeń w tym zakresie. W ocenie Sądu niewystarczające jest bowiem, wbrew temu co podnosił organ odwoławczy, że w decyzji z 29 września 2020 r. zawarte jest wyraźne zobowiązanie do niezwłocznego poinformowania organu I instancji o wydaniu nowego orzeczenia

o niepełnosprawności. Organ nie wskazał bowiem skutków i sankcji niewywiązania się z tego obowiązku. Zacytowanie w uzasadnieniu decyzji z 29 września 2020 r. treści przepisu art. 15 h ustawy COVID-19 również nie mogło uświadomić skarżącej, że w przypadku niedostarczenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności konsekwencją będzie nienależnie pobierany zasiłek pielęgnacyjny.

Podkreślić nadto trzeba, że zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu przypuszczać, że dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne

z obowiązującymi przepisami prawa (por. wyroki WSA: w Łodzi z 7 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 46/08 i w Warszawie z 5 października 2004r., sygn. akt SA/Wa 3196/03, publ. cbosa).

Zdaniem Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy w świadomości skarżącej, która przedłożyła organowi nowe orzeczenie o niepełnosprawności

w stopniu umiarkowanym z 11 stycznia 2021 r. dopiero po upływie ponad 4 miesięcy od jego wydania, było przekonanie, że jest ona nadal uprawniona do pobierania przyznanego jej zasiłku pielęgnacyjnego. Wedle jej stanu wiedzy nie zaistniała obiektywna przesłanka powodująca ustanie prawa do świadczenia, zwłaszcza że uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności stanowiące podstawę do przyznania

i pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na dalszy okres (do 31 stycznia 2024 r.). Potwierdzeniem tej świadomości było wydanie przez organ I instancji, zgodnie

z treścią wniosku z 19 maja 2021 r., decyzji z 7 czerwca 2021 r. przyznającej skarżącej zasiłek pielęgnacyjny na dalszy okres. Z treści pouczenia zamieszczonego przez organ I instancji w decyzji z 29 września 2020 r. skarżąca mogła nie wywieść wniosku, że niewywiązanie się przez nią z obowiązku "niezwłocznego" dostarczenia do organu pomocy społecznej nowego orzeczenia o niepełnosprawności skutkować będzie niezasadnym pobieraniem przez nią świadczenia, które jej nie przysługuje. Samo określenie w ten sposób terminu złożenia nowego orzeczenia jest pojęciem nieprecyzyjnym, tym bardziej dla osoby niezwiązanej zawodowo ze stosowaniem prawa. Strona nie powinna domyślać się i odgadywać z pouczeń organów administracji, w jakim czasookresie oczekuje on od niej konkretnego zachowania

i jakie będą skutki niedochowania zakreślonego terminu.

Dla uznania wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane decydujące znaczenie ma nie tylko przesłanka obiektywna, powodująca ustanie prawa do świadczenia, ale także świadomość i zamiar osoby pobierającej świadczenie. Obowiązek zwrotu pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się ono nie należy. Ocena świadomości osoby pobierającej świadczenie musi być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w tym czy zachowanie strony było ukierunkowane na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych (por. wyrok NSA z 10 września 2019 r., sygn. akt I OSK 1139/19; wyrok WSA w Lublinie z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 145/19; wyrok WSA w Krakowie z 14 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 152/19; wyrok WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Po 599/19; wyrok WSA w Łodzi z 20 lutego 2020 r., sygn. II SA/Łd 787/19; wyrok WSA w Gliwicach z 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 150/20, publ. cbosa, ale także orzecznictwo wcześniejsze - wyroki NSA: z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 981/10; z 14 grudnia 2009 r., sygn. I OSK 826/09; z 25 września 2013 r., sygn. akt

I OSK 2949/12; z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1701/12; z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1073/10, wszystkie publ. cbosa).

Reasumując, w niniejszej sprawie nie ustalono, że skarżąca, pobierając zasiłek pielęgnacyjny w spornym okresie, wiedziała o tym, że nie zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa do tego świadczenia. Organy obu instancji nie wykazały w toku postępowania administracyjnego, że skarżąca pozostała w złej woli

i świadomie pobierała świadczenie, które jej nie przysługuje. Zarzuty skargi okazały się zasadne, ponieważ Sąd stwierdził, że kontrolowane decyzje zostały wydane

z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a. i art. 8 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta (punkt 1 wyroku), ponieważ skarżąca nie może ponosić konsekwencji błędnego pouczenia jej przez organy administracji publicznej. Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku) z uwagi na fakt, że w okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Nie ma bowiem możliwości uzupełnienia czy też poprawy ze strony organu I instancji stwierdzonej przez Sąd okoliczności nieprawidłowego pouczenia strony, będącego jedną z przesłanek uznania świadczenia za nienależnie pobrane.