Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 597/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, art. 34 par. 4, par. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] numer [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] roku numer [...] oraz postanowienia Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] znak [...] i z dnia [...] znak [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz K.W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...], numer [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 17 § 1 i art. 34 § 4 i § 5 w zw. z art. 18 oraz art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Nr [...] z [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 25 czerwca 2018 r. Nr [...].

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec K. W. na podstawie tytułu wykonawczego z 25 czerwca 2018 r. Nr [...], wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. w związku z zaległościami z tytułu opłat abonamentu RTV za okres 01/2013 r. - 03/2018 r.

Zawiadomieniem z 04.09.2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń zobowiązanego z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Ww. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 12.09.2018 r.

W dniu 14.09.2018 r. K. W. złożył w siedzibie Urzędu Skarbowego [...] zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nigdy nie otrzymał informacji o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego od [...] S.A. Wyjaśnił też, że po otrzymaniu upomnienia, wystąpił do [...] S.A. o przesłanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów, na podstawie których wierzyciel ma wobec niego roszczenie i jak dotąd - mimo upływu 5 miesięcy - nie otrzymał żadnej odpowiedzi.

Postanowieniem z [...], Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. uznał za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z 25.06.2018 r. Nr [...]. Do ww. postanowienia wierzyciel załączył duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych skierowanego do K. W. Powyższe rozstrzygnięcie, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez zobowiązanego, utrzymane zostało w mocy postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. z [...]. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wierzyciel wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych. Powyższa ustawa nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej [...] S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 23.07.2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324). Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

Wierzyciel wskazał ponadto na treść art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, a następnie odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 25.06.2018 r. Nr [...], zważył, iż rejestracja radioodbiornika używanego pod adresem: [...], ul. [...] została zgłoszona na imię i nazwisko K. W., przy czym obecny adres K. W. to: [...], ul. [...]. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), K. W. został nadany z urzędu indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. podkreślił przy tym, że użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z 29.12.1992 r. oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę z 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania. Na podstawie wskazanego powyżej rozporządzenia, nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

W związku z powyższym wierzyciel wskazał, że zawiadomienie o nadaniu K. W. indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) zostało do niego wysłane 24.07.2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Dowód stanowi dołączony do postanowienia duplikat zawiadomienia z 24.07.2008 r. o nadaniu stronie indywidualnego numeru identyfikacyjnego jako użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Dodatkowo wierzyciel podniósł, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z przepisu prawa, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z 21.05.2005 r. o opłatach abonamentowych. Dlatego też, nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat nałożonych ww. ustawą. Dodatkowo wierzyciel zwrócił uwagę, że w przypadku nieznajomości indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz numeru rachunku bankowego, na który należy wnosić opłaty, wszelkie informacje dotyczące wnoszenia opłat abonenci mogą uzyskać w placówkach pocztowych. Jednocześnie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. podkreślił, że wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników RTV, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia tych opłat. Jeżeli abonent nie dopełni formalności i nie wyrejestruje skutecznie odbiorników, jest zobowiązany do opłacania abonamentu.

Wierzyciel wskazał dalej, że [...] S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez K. W. w placówce pocztowej formalności związanych z wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...], wskazując, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na stronie, która wywodzi z niego skutki prawne.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 25.06.2018 r. Nr [...].

W dniu 17.02.2020 r. na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił organowi egzekucyjnemu całkowite oparcie się na wyjaśnieniach wierzyciela i stwierdził, że nikt nie może być arbitrem we własnej sprawie. Zarzucił [...] brak obiektywizmu i zakwestionował stanowisko wierzyciela, że obowiązkiem obywatela jest poinformowanie [...] S.A. o zmianie adresu. Podniósł, że przesłane do niego zawiadomienie z 24.07.2008 r. wysłane zostało na adres, pod którym nie mieszkał od blisko 7 lat. Żalący wskazał, iż może przypuszczać, że już wcześniej niż w 2007 r. wyrejestrował odbiornik RTV w placówce pocztowej. Jak zauważył, po 10 latach Poczta Polska przypomniała sobie, że nie płaci abonamentu i znała jego nowy adres w 2018 r. Według żalącego, gdyby wierzyciel poważnie traktował swoje obowiązki, a w przypadku zagubienia druku wyrejestrowania odbiornika zwrócił się z żądaniem uiszczenia opłat po roku lub dwóch, sprawę można by bez problemu wyjaśnić. Po upływie 10 lat zobowiązany nie jest w stanie ustalić, kiedy dokonał ostatniej wpłaty (bank już nie istnieje), niemniej jednak, zdaniem strony, pewne jest nie tylko, że nie zalega z opłatami, ale też ma nadpłatę, ponieważ wyrejestrował odbiornik w trakcie roku, a opłaty (zlecenie stałe) uiszczał zawsze na rok z góry. W dalszej części zażalenia zobowiązany podniósł zastrzeżenia w stosunku do funkcjonowania [...] S.A.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po ponownym przeprowadzeniu analizy akt sprawy w pierwszej kolejności powołał treść art. 33 § 1, art. 34 § 1, art. 34 § 4 u.p.e.a., a następnie opierając się na wybranym orzecznictwie sądowym wyjaśnił, że zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku, określony treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., należy do kategorii zarzutów, w odniesieniu do których organ egzekucyjny - w tym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] - jest bezwzględnie związany stanowiskiem wierzyciela, czyli [...] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej. To oznacza, że skoro organ egzekucyjny uzyskał stanowisko wierzyciela zawarte w postanowieniu z dnia [...] (utrzymanym w mocy postanowieniem z 23.01.2017 r.) opiniujące negatywnie złożone przez stronę zarzuty, to nie mógł wnikać w merytoryczną zasadność tego stanowiska. Organ II instancji podkreślił przy tym, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] rozpatrując zażalenie z 17.02.2020 r. na postanowienie organu egzekucyjnego z [...] nie ma również możliwości ingerowania w treść stanowiska wierzyciela - wyrażonego na podstawie art. 34 § 1 cytowanej ustawy - dotyczącego kwestii nieistnienia obowiązku. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego.

Z tego względu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. W., zaskarżył powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skoro przestał płacić za RTV w okresie 2007-2008, a [...] nie mogła odnaleźć dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika, wystarczyło przysłać po kilku, czy kilkunastu miesiącach ponaglenie i wtedy sprawa byłaby załatwiona, albowiem od ręki przedstawiłby stosowne pokwitowanie wyrejestrowania odbiornika. Tymczasem [...] przypomniała sobie o braku dokonywanych przez stronę wpłat po około 10 latach, przysyłając w 2018 roku upomnienie i w ślad za nim tytuł wykonawczy do urzędu skarbowego. Strona wskazała, że skoro roszczenia z tytułu abonamentu RTV ulegają przedawnieniu po 5 latach, a przez 10 lat nie ma żadnego sygnału o braku wpłat to chyba jednoznacznie świadczy to, że wszystko było w należytym porządku. Strona powołując się dalej na treść art. 32 pkt 1 oraz art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. podniosła brak obiektywizmu wierzyciela – [...], wskazując, że nikt nie może być arbitrem we własnej sprawie.

W ocenie strony, niezrozumiałym jest brak doręczenia stosownego pisma z niezbędnymi informacjami do opłaty abonamentu RTV, a tylko przesyłanie powiadomienia bez pokwitowania. Dodatkowo przesłane powiadomienie z datą 24-07-2008 wysłane zostało na adres, pod którym nie mieszkał od blisko 7 lat. W ocenie strony, stawiany zarzut, że obowiązkiem obywatela jest poinformowanie poczty o zmianie adresu, też jest nietrafiony, skoro wcześniej doszło do wyrejestrowania odbiornika. Skarżący wskazał, że zapewne już przed 2007 rokiem wyrejestrował odbiornik RTV w placówce pocztowej, a po około 10 latach [...] przypomniała sobie, że nie płaci abonamentu i w 2018 roku ustaliła nowy adres strony. Skarżący podniósł, iż do czasu wyrejestrowania płacił abonament przelewem (zlecenia stałe) raz w roku za 12 miesięcy. W ocenie strony, gdyby [...] w przypadku zagubienia druku wyrejestrowania odbiornika zwróciła się z żądaniem uiszczenia opłat po roku, dwóch czy trzech od zaprzestania wnoszenia opłat, sprawę można by wyjaśnić bez problemu. Po upływie ponad 10 lat skarżący nie jest nawet w stanie ustalić, kiedy dokonał ostatniej wpłaty, gdyż bank który dokonywał w jego imieniu wpłat – jako zlecenie stałe - już nie istnieje po kilkukrotnych przekształceniach i przejęciach. Strona podniosła, że nie tylko nie zalega [...] z wpłatami, ale na pewno ma nadpłatę kilku lub kilkunastomiesięczną bo wyrejestrowania dokonał w trakcie roku, a opłaty uiszczał zawsze za cały rok z góry.

Skarżący powołał wyrok WSA w Szczecinie z 13.12.2017 r. sygn. akt l SA/Sz 914/7, w którym wskazano, iż: "Z żadnych przepisów bowiem nie wynika że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dowód wyrejestrowania odbiornika. Skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest 5 letni (zastosowanie znajdują tu przepisy Ordynacji Podatkowej art. 70 par.1) to nie sposób wymagać od strony aby taki dokument przechowywała w sposób bezterminowy". Strona wskazała także na wyrok WSA w Poznaniu z 27.02.2018 r., sygn. akt IIISA/Po 21/18.

W ocenie strony dokument powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru powinien być podpisany własnoręcznie przez upoważnionego do tego pracownika a posiada tylko podpis mechaniczny - faksymile, a to oznacza, że nie było skutecznego powiadomienia abonenta o nowym numerze identyfikacyjnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą z zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Podstawowa zasada sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji (postanowienia), stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a."), zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4. błąd co do osoby zobowiązanego;

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7. brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W rozpoznawanej sprawie, skarżący w swoim piśmie z 14.09.2018 r. zgłosił zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podnosząc, że brak jest podstaw do egzekwowania przez [...] S.A. od niego rzekomego zobowiązania. Podkreślił, iż nie otrzymał od wierzyciela informacji o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego i wskazał, że w dniu 12.04.2018 r. w związku z przesłanym mu upomnieniem i żądaniem zapłaty zwrócił się do [...] S.A. o przesłanie dokumentów, z których wynikałoby dochodzone roszczenie.

Stosownie do art. 34 u.p.e.a., zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i był tym stanowiskiem związany. Jak już wcześniej podniesiono, wierzyciel uznał zgłoszony przez skarżącego zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu abonamentu RTV za okres od stycznia 2013 do marca 2018 r., objętych tytułem wykonawczym z 25.06.2018 r. nr [...], za niezasadny. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca w zakresie zarzutu z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zgłoszonego przez stronę zarzutu, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu uzasadnienia wskazać należy, że kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 25.06.2018 r. nr [...], obejmującego zaległość w opłacie abonamentowej za okres 01/2013 r. – 03.2018 r. Ponadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie ocenie sądu administracyjnego podlega również legalność postanowienia wierzyciela w sprawie zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1, 2, 3, 4 i 7 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego.

Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowienie wierzyciela - [...] S.A. z [...] oraz z [...].

W ocenie Sądu, zarówno postanowienie wierzyciela, jak również organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co powoduje konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji oraz postanowień [...] S.A. z [...] i [...].

Z uwagi na podniesiony zarzut, Sąd jest zobowiązany do zbadania legalności postanowień organów i wierzyciela pod kątem kwestii istnienia obowiązku skarżącego w zakresie zapłaty opłaty abonamentowej RTV za okres 01/2013 r. – 03/2018 r.

Trzeba wskazać, że do dnia 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowały przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz. U. z 2019, poz. 361 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, iż ustawodawca połączył w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Przypomnieć należy, że skarżący w piśmie z dnia 14 września 2018 r. wniósł - na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na brak otrzymania informacji o nadanym numerze identyfikacyjnym, uznając dochodzone przez wierzyciela roszczenie za niezasadne i domagając się przedstawienia przez wierzyciela dokumentów potwierdzających istnienie po jego stronie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Ponadto w piśmie z 16 września 2019 roku skarżący podniósł, że nawet jeśli uznać, że zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego zostało mu przesłane 24 lipca 2008 r., to pod wskazanym przez wierzyciela adresem, tj.: ul. [...], [...], nie mieszka od 1 lutego 2002 r. Skarżący wskazał, że pierwszą korespondencję jaką otrzymał od [...] S.A. była datowana na 5 kwietnia 2018 r. i została przesłana na jego prawidłowy adres - ul. [...], [...]. W kolejnym piśmie z 17 grudnia 2018 roku skarżący dodatkowo argumentował, że w 2009 lub 2010 roku wypełnił w placówce pocztowej przekazany mu przez pracownika specjalny druczek, wyrejestrowując odbiornik RTV i podtrzymał stanowisko, że nie ma w stosunku do [...] S.A. żadnych zobowiązań finansowych. Z kolei w piśmie z 17 lutego 2020 roku, stanowiącym zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], skarżący podniósł, że do czasu wyrejestrowania odbiornika dokonywał raz w roku przelewem bankowym (jako zlecenie stałe) wpłat z tytułu abonamentu RTV, jednak po upływie ponad 10 lat nie jest w stanie ustalić kiedy dokonał ostatniej wpłaty, gdyż bank, który dokonywał w jego imieniu przelewów już nie istnieje. Wskazał również, iż może przypuszczać, że już przed 2007 rokiem wyrejestrował odbiornik RTV w placówce pocztowej, a gdyby wierzyciel poważnie traktował swoje obowiązki i w przypadku zagubienia druku wyrejestrowania odbiornika zwrócił się z żądaniem uiszczenia opłat abonamentowych po roku lub dwóch od zaprzestania ich płacenia, to sprawę można by bez problemu wyjaśnić.

Zaznaczyć trzeba, że w okresie, w którym skarżący mieszkał jeszcze pod adresem przy ul. [...], [...] oraz - według twierdzeń wierzyciela - dokonania rejestracji odbiorników RTV w tym lokalu, kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 70 poz. 338). Zgodnie z jego § 2 ust. 1 i 2, rejestracji odbiorników należało dokonać w ciągu 14 dni od dnia ich nabycia, a dowodem zarejestrowania była imienna książeczka radiofoniczna.

Natomiast na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), dokonano zmiany w zakresie legitymowania się przez użytkownika dowodem rejestracji odbiorników RTV. Zgodnie z § 3 wskazanego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników, jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. Przepis rozporządzenia stanowił, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do wskazanego rozporządzenia.

Z uwagi na podniesiony w skardze zarzut, który odnosił się do sposobu prowadzenia postępowania dowodowego, w celu należytego wyjaśnienia sprawy, wobec faktu niezamieszkiwania przez skarżącego pod adresem ul. [...] w [...], na który została skierowana korespondencja o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, należy wskazać na regulacje prawne odnoszące się do obowiązku zgłoszenia przez użytkownika każdej zmiany w zakresie korzystania z odbiornika RTV. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej obowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Podkreślić trzeba, iż w cytowanym wyżej § 4 ustawodawca nie zawarł terminu dla dokonania wymienionych w nim obowiązków. Rozporządzenie to obowiązywało w okresie: 01.09.1993 r. - 16.06.2005 r., tj. w okresie, kiedy według wierzyciela doszło do rejestracji odbiorników RTV pod adresem ul. [...] w [...] oraz w momencie wyprowadzenia się z lokalu mieszkalnego przez skarżącego.

W niniejszej sprawie wierzyciel, jako argument pozwalający na uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku za niezasadny wskazuje, iż skarżący nie okazał dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika RTV, podnosząc przy tym, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wierzyciel wskazał, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, skarżący otrzymał zawiadomienie z dnia 24 lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Wierzyciel dodatkowo załączył do akt jako dowód duplikat tego zawiadomienia, który wygenerowany został na podstawie danych przechowywanych w systemie w dniu 28 maja 2019 r. Jednak Sąd stwierdza, że duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika znajdujący się na w aktach sprawy jako adres zamieszkania użytkownika odbiorników RTV wskazuje: ul. [...] w [...], pod którym skarżący nie mieszkał od 1 lutego 2002 r. W aktach brak jest ponadto jakiegokolwiek śladu, że takie zawiadomienie faktycznie zostało skarżącemu wysłane, jak również, że doszło do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego dla strony na adres zamieszkania aktualny w 2008 roku. Skarżący tymczasem konsekwentnie, tj. od otrzymania upomnienia z 05.04.2018 r. podnosi, iż dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV, a od 1 lutego 2002 roku nie mieszka pod adresem [...] w [...], na który wysłano przedmiotowe zawiadomienie, jak również nie otrzymał indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel nie odniósł się natomiast w żaden sposób do kwestii adresu skarżącego w lipcu 2008 r., czyli daty wskazanej w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika telewizyjnego. Podnoszona przez wierzyciela okoliczność, iż skarżący nie zawiadomił o zmianie miejsca zamieszkania nie może natomiast rodzić dla strony negatywnych konsekwencji, bowiem jak wskazano wyżej, w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, obowiązek poinformowania przez abonenta o zmianie adresu czy o zakończeniu użytkowania odbiorników RTV nie został obwarowany jakimkolwiek terminem, a ponadto skarżący od początku podnosi, iż pomiędzy rokiem 2007 a 2010 dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika RTV, wskazując, że pod adresem [...] w [...] nie mieszka od 1 lutego 2002 roku.

Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, w której występują dwie równorzędne (z uwagi na brak dokumentów udowadniających twierdzenia skarżącego i organu) wersje wydarzeń. Zgodzić się trzeba z wierzycielem, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że faktycznie zgłosił wyrejestrowanie odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, albowiem nie przedstawił na tą okoliczność żadnego dokumentu. Z uwagi jednak na upływ czasu od podawanej przez skarżącego daty wyrejestrowania odbiorników (pomiędzy rokiem 2007 a 2010) jest wielce prawdopodobne, że nie posiada on już dowodów na potwierdzenie powyższej okoliczności. Skoro od momentu wyrejestrowania odbiornika upłynęło ponad 10 lat, to skarżący nie miał obowiązku przechowywania dowodu dokonania tej czynności, zwłaszcza w sytuacji, gdy przez wiele lat nie otrzymał od [...] żadnej informacji dotyczącej istnienia obowiązku uiszczania opłat. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, że brak po 2010 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy ocenić jako usprawiedliwione przeświadczenie strony, iż dopełniła wszelkich formalności w zakresie wyrejestrowania odbiorników oraz że skutecznie poinformowała o tym fakcie wierzyciela. Tym samym pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie ma obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. W sprawie należy również uwzględnić, iż co najmniej od roku 2010 wierzyciel nie reagował w jakikolwiek sposób na nieuiszczanie opłat abonamentowych od odbiorników RTV zarejestrowanych pod adresem [...] w [...], co przy jednoczesnym niezamieszkiwaniu od 1 lutego 2002 roku pod wskazanym adresem przez stronę, a także niewykazaniu, iż doszło do prawidłowego poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego - należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie skarżącego o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Podkreślić trzeba, iż z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiorników RTV. Wyrejestrowanie odbiorników i konsekwentnie nieuiszczanie opłat abonamentowych przy braku jakiejkolwiek reakcji Poczty Polskiej przez okres wielu lat, przy pięcioletnim terminie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p., w ocenie Sądu w pełni usprawiedliwia i tłumaczy brak posiadania potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego. Nie można bowiem wymagać od strony, aby przechowywała dokumenty (w tym przypadku książeczkę opłat abonamentowych wraz z potwierdzeniem dokonania wyrejestrowania odbiorników) w sposób bezterminowy, skoro taki obowiązek nie wynika to z żadnych przepisów prawnych, a [...] S.A., która winna była takie zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników przyjąć i zaakceptować, w żaden sposób nie reaguje na brak opłat abonamentowych od skarżącego przez ponad 10 lat.

Zaznaczyć ponadto trzeba, iż z akt sprawy nie wynika również, w jaki sposób przechowywane są przez wierzyciela dowody wyrejestrowania czy też dane abonentów. W ocenie Sądu, brak jest w aktach sprawy stosownej dokumentacji jak i informacji, które umożliwiłaby dokonanie oceny, czy stanowisko wierzyciela w zakresie braku dokumentów potwierdzających fakt wyrejestrowania odbiorników RTV przez skarżącego jest prawidłowe i na jakiej podstawie zostały poczynione ustalenia. Ze stanowiska wierzyciela można wywnioskować, że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika RTV, jest dokument, który powinien posiadać użytkownik, a do tego posiadać ten dokument bezterminowo. Wierzyciel kwestionując tymczasem twierdzenie skarżącego o wyrejestrowaniu odbiornika, obowiązany był przynajmniej podać, na podstawie jakich rejestrów ustalił, że wyrejestrowanie nie nastąpiło i wskazać, jak odnotowuje wyrejestrowanie odbiornika - jaka jest procedura w tym zakresie. Podanie tych informacji umożliwiłoby ocenę, na jakiej podstawie wierzyciel ustalił brak wyrejestrowania odbiornika i czy twierdzenie takie jest uzasadnione. Jeśli więc skarżący kwestionuje istnienie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, wierzyciel powinien załączyć do akt sprawy stosowne dokumenty, na podstawie których ustalił brak wyrejestrowania odbiornika albo dokument potwierdzający, że skarżącemu został skutecznie nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Fakt ten determinuje obowiązek ponoszenia opłat. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel odnosi się do zgłoszonych zarzutów, opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego, jak też bez wskazania, w jaki sposób te ustalenia poczynił (p. wyrok WSA w Szczecinie z 17.09.2020 r. sygn. I SA/Sz 457/20).

W świetle powyższego - w ocenie Sądu - nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Sąd co do zasady podziela przy tym prezentowane w orzecznictwie poglądy, że strona na okoliczność wyrejestrowania odbiornika winna przedłożyć stosowne dowody i nie kwestionuje, że dokument wyrejestrowania odbiornika byłby dowodem świadczącym o tej okoliczności. Jednakże, co wyżej podkreślono, z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiorników RTV.

W tym kontekście, istotne w niniejszej sprawie jest również, iż skarżący niezwłocznie po otrzymaniu od wierzyciela upomnienia, zwrócił się do [...] S.A. pismem z 12.04.2018 r. o wydanie mu uwierzytelnionych odpisów dokumentów potwierdzających istnienie po jego stronie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel, nie dość, że przez blisko pół roku nie udzielił w tym zakresie skarżącemu żadnych wyjaśnień, to jako dowód potwierdzający istnienie obowiązku uiszczania przez stronę opłat abonamentowych, załączył do akt sprawy jedynie duplikat zawiadomienia z dnia 24.07.2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], który wygenerowany został na podstawie danych przechowywanych w systemie [...] S.A. w dniu 28 maja 2019 r., wskazujący jako adres zamieszkania użytkownika odbiorników RTV adres: ul. [...] w [...], pod którym skarżący nie mieszkał od 1 lutego 2002 r. Zaznaczyć trzeba, że skoro zdaniem wierzyciela, obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji - to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Wierzyciel lub organ egzekucyjny powinny załączyć do akt sprawy dokument potwierdzający rejestrację odbiorników RTV przez skarżącego (por. wyroki WSA w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 709/14 i I SA/Gl 385/17 - dostępne w CBOSA). W aktach niniejszej sprawy nie ma takiego dokumentu, jak również brak jest chociażby numeru czy odcinków imiennej książeczki radiofonicznej wydanej skarżącemu. Przedstawienie dokumentu wykazującego rejestrację odbiornika jest tym bardziej konieczne, jako że skarżący zasadnie zakwestionował wysłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Skoro, w ocenie wierzyciela, dokumenty dotyczące rejestracji/ wyrejestrowania odbiorników powinny być przechowywane bezterminowo, to tym bardziej [...] S.A. winna załączyć do akt sprawy dokumenty potwierdzające fakt zarejestrowania odbiorników RTV na imię i nazwisko skarżącego, jak również duplikaty wpłat abonamentu, z których wynikałaby w jakim okresie skarżący uiszczał abonament RTV, a od kiedy zaprzestał dokonywania wpłat. Jest to o tyle istotne, że jak wskazano wyżej, skarżący domagał się od wierzyciela wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów potwierdzających istnienie po jego stronie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest arbitralne działanie organów, z góry pomijające stanowisko i argumenty skarżącego. Ponadto warto zwrócić uwagę także na okoliczność, że wierzyciel przy wysyłaniu korespondencji o nadaniu numeru identyfikacyjnego powoływał się na brak obowiązku legitymowania się dowodem nadania lub zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia, wskazując, że prawodawca nakazał operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie zawiadomienia. Jednocześnie wymaga od skarżącego dowodowego wykazania, że informował [...] S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc w konsekwencji wymaga, aby skarżący posiadał dokument potwierdzający otrzymanie przez wierzyciela pisma. Tymczasem – tak jak w przypadku nadania numeru identyfikacyjnego - z żadnego przepisu nie wynika obowiązek do przesłania korespondencji związanej z wyrejestrowaniem odbiorników przesyłką poleconą, czy też posiadania dokumentu potwierdzającego pisemne zawiadomienie wierzyciela o wyrejestrowaniu odbiorników. Zatem, w ocenie Sądu, wartość dowodowa oświadczeń Poczty jak i skarżącego w tym zakresie jest taka sama i winna być oceniana według tych samych zasad.

Należy również podkreślić, że realizacja przez Pocztę powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. miała istotne znaczenie. Operator publiczny zobligowany został do przesłania wszystkim zarejestrowanym abonentom, zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom RTV (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 września 2004 r. wydanego w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), co do charakteru abonamentu RTV. Abonament został wymieniony na pierwszym miejscu wśród przychodów mediów publicznych (art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o radiofonii i telewizji), przeto sądzić można, że ustawodawca uznaje go za najważniejsze źródło ich finansowania. Abonament to przy tym "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa". Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, "nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym". Zapewnić ma ona zarówno organowi władzy publicznej - Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, jak i mediom publicznym stabilność i przewidywalność wydatków na realizację misji publicznej. Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Wszystkie elementy konstrukcyjne, przesądzające o ciężarze materialnym tej daniny, należą do tzw. materii ustawowej. Abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, wskazać należy, że nie sposób przyjąć, iż wierzyciel wykonał względem skarżącego obowiązek informacyjny wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Nie kwestionując stanowiska, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wskazać należy, że doręczenie takie powinno być dokonane na prawidłowe dane i adres strony.

Zgłaszając zarzut wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżący kategorycznie stwierdził, że w 2008 r. nie otrzymał spornego zawiadomienia, bowiem jak wyjaśnił, od 1 lutego 2002 r. zmienił swoje miejsce zamieszkania i nie mieszka już pod adresem, na który według wierzyciela skierowano ww. pismo. Jednocześnie, w aktach sprawy, znajduje się jedynie duplikat zawiadomienia z dnia 24 lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych wystawiony na podstawie danych przechowywanych w systemie na adres: K. W., ul. [...], [...]. Wskazane przez wierzyciela wyjaśnienia i dowody są natomiast w ocenie Sądu niewystarczające. Nie tylko bowiem nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została skarżącemu doręczona, ale również, że została nadana w urzędzie pocztowym. Wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Wierzyciel nie dysponuje dowodem nadania przesyłki, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takiego dowodu nie przedstawił. Tym samym, chociaż, żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych - listów poleconych, to jednak w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej ten obowiązek.

Zdaniem Sądu, sposób załatwienia kontrolowanej sprawy administracyjnej narusza zasady o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Należy zaznaczyć, że choć zarzuty naruszenia prawa dotyczą przede wszystkim działania wierzyciela, natomiast organy egzekucyjne podporządkowały się treści art. 34 § 1 u.p.e.a., to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien skonfrontować i ocenić materiał dowodowy, ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonego zarzutu z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania faktu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego przez skarżącego oraz daty prawidłowego zawiadomienia skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a także załączenia dowodów, z których wynikałyby ww. daty oraz dane adresowe skarżącego. Z akt sprawy nie wynika bowiem czy skarżący ma odbiorniki RTV, czy i kiedy je zarejestrował, nie wynika także wypełnienie przez wierzyciela obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy powoływanego powyżej rozporządzenia. Wierzyciel ograniczył w istocie swoją argumentację do konstatacji, że skarżący nie udokumentował faktu wyrejestrowania odbiorników RTV i domaga się zapłaty abonamentu, w sytuacji, gdy sam nie wykazał zarejestrowania odbiornika na imię i nazwisko skarżącego i poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie natomiast do ponownego rozpoznania zarzutów skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na brzmieniu art. 200 p.p.s.a. i zasądzono kwotę 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.

R.T.