Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 543/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 94 ust. 3, art. 95 ust. 1 pkt 1, art. 96 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Jurkiewicz NSA Monika Nowicka Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1495/10 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego przez rok po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R.S. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1495/10 oddalił skargę R. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego przez rok po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu wyroku podano następujący stan sprawy.

Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a/, art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), zwolnił plut. R. S. z zawodowej służby wojskowej i z dniem 31 maja 2010 r. przeniósł do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza.

W dniu 1 czerwca 2010 r. wyżej wymieniony wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy z wnioskiem o wypłatę z góry jednorazowego świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej za okres od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 maja 2011 r., w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 94 ust. 5 w związku z art. 96 ust. 4 i art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593), odmówił R. S. wypłaty świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby podając, iż nie spełnił on przesłanek określonych w art. 96 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, tj. pełnienia nieprzerwanie zawodowej służby przez okres, co najmniej 15 lat lub krótszego okresu wskazanego w art. 96 ust. 2 pkt 1–4.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia w wysokości uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez 12 miesięcy od dnia zwolnienia, ewentualnie o uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 oraz niezastosowanie art. 94 ust. 3 w kwestii ustalenia znaczeniowego pojęcia zawodowej służby wojskowej na użytek wypłaty spornego świadczenia.

Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania R. S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 95 pkt 1 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 ustawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane, co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Stosownie zaś do art. 72 ust. 2 tej ustawy, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia pełnienia przez żołnierza zawodowego zawodowej służby wojskowej (art. 76 ust. 1). Przepis ten wprowadza zasadę, że żołnierzowi przysługuje prawo do jednego uposażenia z tytułu pełnienia służby.

Z kolei z przepisów art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 6 ustawy, jednoznacznie wynika, że z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, żołnierz zawodowy może otrzymać tylko raz świadczenie pieniężne. Przepis art. 96 ust. 1 ustawy (zdanie pierwsze) stanowi, iż świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2–4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. W zdaniu zaś drugim ustawodawca wskazał, iż art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Przepis ten odnosi się do zaliczenia okresów pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej na użytek ustalania i wypłaty odpraw należnych żołnierzowi z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej po roku – 100%, po pięciu – 200%, po dziesięciu – 300% oraz powyżej 10 lat – w wysokości nie wyższej niż do 600%.

W ocenie organu odwoławczego zarzut naruszenia norm prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 94 ust. 3 przez organ I instancji przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowej służby wojskowej na użytek wypłaty spornego świadczenia należy uznać za nieuzasadniony.

Wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje: do służby stałej – na czas nieokreślony, a do służby kontraktowej – na czas określony w kontrakcie. W myśl zaś art. 9 ust. 3 tej ustawy, powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje: do służby stałej – w korpusach oficerów zawodowych i podoficerów zawodowych, a do służby kontraktowej – w korpusach oficerów zawodowych, podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych. Stosunek służbowy żołnierza służby kontraktowej powstaje w drodze powołania na podstawie kontraktu zawartego między osobą, która dobrowolnie zgłosiła się do tej służby, a właściwym organem (art. 9 ust. 5 ustawy). Termin rozpoczęcia pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz stanowisko służbowe, na jakim będzie pełniona służba, określa rozkaz personalny (art. 9 ust. 6 ustawy).

Za bezsporne uznał organ, iż okres pełnienia przez R. S. służby wojskowej w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (31 maja 2010 r.) wynosił 15 lat 4 miesiące i 6 dni. Do pełnienia zawodowej służby wojskowej wymieniony został powołany rozkazem dowódcy Marynarki Wojennej nr 16 i od dnia 10 czerwca 2000 r. pełnił zawodową służbę wojskową. Natomiast, rozkazem Dowódcy 43 Bazy Lotniczej z dnia 5 stycznia 2009 r. od dnia 1 lutego 2009 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe na okres kadencji do dnia 31 grudnia 2011 r. Wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez stronę, został zwolniony w dniu 31 maja 2010 r. ze służby wojskowej. Zawodową służbę wojskową pełnił zatem 9 lat 11 miesięcy i 21 dni.

Zdaniem organu wskazany wyżej żołnierz nie jest uprawniony do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz umorzenie postępowania.

Zaskarżonej decyzji zrzucił naruszenie art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy pełnił on zawodową służbę wojskową w rozumieniu art. 94 ust. 3 tej ustawy, czyli przez okres ponad 10 lat; art. 94 ust. 3 cytowanej ustawy, przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowa służba wojskowa na użytek wypłaty spornego świadczenia; art. 124 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 i ust. 5 powołanej ustawy, polegającego na przyjęciu, iż służba kandydacka nie jest zawodową służbą wojskową na użytek wypłaty świadczenia w wysokości uposażenia należnego za i przez okres 12 miesięcy od dnia zwolnienia ze służby wojskowej.

Skarżący powołał się na dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, z których wynika, że pełnił on służbę przez okres ponad 15 lat, nigdy nie był karany sądownie ani dyscyplinarnie, nie stosowano wobec niego sankcji dyscyplinarnych, ani środków zapobiegawczych w postępowaniu karnym. W jego ocenie sprzeczności zawartej w przepisach art. 94 ust. 3 i art. 94 ust. 5 z uwagi na wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego nie można interpretować na niekorzyść świadczeniobiorcy, bowiem oznaczałoby, iż ustawodawca jest nieracjonalny i co istotne, obciąża swoimi błędami osoby uprawnione. W tej sytuacji należy stosować art. 94 ust. 3 ustawy wprost i na jego podstawie przyjąć, że legitymuje się on ponad 15 letnim okresem zawodowej służby wojskowej na potrzeby wypłaty 12 miesięcznego uposażenia. Ponadto podkreślił, że kandydat na żołnierza zawodowego, w rozumieniu art. 124 ust. 1 tej ustawy, pełni także zawodową służbę wojskową. Nie nazwa ma tutaj znaczenie, lecz jej charakter – odpłatność i podległość służbowa, fakt powoływania do zawodowej służby wojskowej przed rozpoczęciem nauki, czy wpisywanie nazwy stanowiska "słuchacz" w książeczce wojskowej. Fakt zatem otrzymywania uposażenia za tę służbę przemawia za jej profesjonalnym, zarobkowym charakterem, a więc zawodowym. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 888/08 podał, że okres służby kandydackiej należy doliczyć mu do stażu zawodowej służby wojskowej, skoro żaden przepis tego nie wyklucza.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 30 września 2010 r. skarżący podtrzymał w całości zarzuty zawarte w skardze.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Sąd powołał się na przepis art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593), w myśl którego żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy przysługuje m.in. przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim roku pełnienia służby.

Warunki przyznania żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej tego świadczenia zostały określone w przepisie art. 96 ust. 1 powołanej ustawy. Świadczenie to przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie służbę zawodową przez okres co najmniej 15 lat. W zdaniu drugim tego przepisu ustawodawca polecił w tym zakresie stosować odpowiednio przepis art. 94 ust. 3 ustawy, przewidując zaliczenie do okresu zawodowej służby wojskowej okresów pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej. Jednocześnie w przepisie art. 96 ust. 1 ustawodawca obwarował przyznanie tego świadczenia dodatkowymi zastrzeżeniami, które zawarł w ust. 2–4 powołanego artykułu.

Przepis art. 96 ust. 2 przewiduje natomiast sytuacje, w których żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, mimo braku spełnienia warunków z ust. 1, świadczenie to będzie przysługiwało. Przepis art. 96 ust. 4 stanowi, że świadczenie przedmiotowe nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6.

Zdaniem Sądu istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy służba wojskowa pełniona przez skarżącego jako zasadnicza służba wojskowa oraz nadterminowa zasadnicza służba wojskowa w okresie od dnia 25 stycznia 1995 r. do dnia 9 czerwca 2000 r. może zostać zaliczona do okresu zawodowej służby wojskowej na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt 1 powołanej ustawy.

Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którą pełnią jako służbę stałą lub służbę kontraktową (ust. 1a). Z kolei jej przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 zawiera definicję pojęcia "żołnierze zawodowi", którymi są żołnierze pełniący stałą albo kontaktową zawodową służbę wojskową. Dokonując wykładni powyższych przepisów należy przyjąć, iż zawodowa służba wojskowa pełniona jest wyłącznie jako czynna służba stała lub czynna służba kontraktowa. Ustawodawca nie zdecydował tym samym, by zakresem znaczeniowym pojęcia "zawodowa służba wojskowa" objąć czynną służbę wojskową pełnioną jako zasadnicza służba wojskowa lub nadterminowa zasadnicza służba wojskowa. W przekonaniu takim utwierdza treść art. 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 omawianej ustawy, w myśl którego powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje jedynie do służby stałej (na czas nieokreślony) lub do służby kontraktowej (na czas określony w kontrakcie). Stąd też nietrafny jest zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, który dotyczy kandydatów na żołnierzy zawodowych, ponieważ bycie kandydatem na żołnierza zawodowego oznacza pełnienie służby kandydackiej, która nie może być utożsamiana z zawodową służbą wojskową, gdyż tę pełnić mogą wyłącznie żołnierze zawodowi, a nie kandydaci na żołnierzy zawodowych.

Sąd odmówił racji skarżącemu, że wobec braku definicji zawodowej służby wojskowej w katalogu zawartym w art. 6 wojskowej ustawy pragmatycznej, należy oprzeć się na definicji wymienionej w przepisie art. 94 ust. 3 tej ustawy. Zasadnie zatem uznały organy wojskowe, że art. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wprost stanowi od kiedy powstaje stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, co w przypadku R. S. pozwala na przyjęcie, iż bez wątpienia jego stosunek służbowy powstał z dniem 10 czerwca 2000 r., natomiast zakończył się z dniem 31 maja 2010 r. po upływie wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza. W tej sytuacji skarżący zawodową służbę wojskową pełnił jedynie przez okres 9 lat 11 miesięcy i 21 dni, a okoliczność ta eliminuje go z kręgu uprawnionych do świadczenia przewidzianego w przepisie art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej wobec treści jej art. 96 ust. 1. Ponadto sposób zakończenia służby wojskowej (upływ terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego) pozbawił skarżącego możliwości uzyskania prawa do świadczenia z art. 95 pkt 1 (przy krótszym niż piętnastoletni okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej), na podstawie art. 96 ust. 2 omawianej ustawy.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. S., reprezentowany przez radcę prawnego Jacka Kotowicza i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1) przez błędną wykładnię art. 96 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), polegającą na przyjęciu, iż w myśl wymienionych przepisów do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy prawo do świadczenia uposażenia przysługującego w ostatnim dniu pełnienia służby, przez okres jednego roku po zwolnieniu z tej służby nie zalicza się wszystkich okresów pełnienia czynnej służby wojskowej, o której mowa w art. 94 ust. 3 powołanej ustawy,

2) niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z 11 września 2003 r. jako przepisu ogólnego, którego zastosowanie w celu obliczenia kresu, od którego zależy prawo do świadczenia wskazanego w art. 95 pkt 1 ust. 3 ustawy jest wyłączone przez przepis szczególny, jakim jest art. 94 ust. 3 ustawy.

Skarga kasacyjna powołując się na przepis art. 188 P.p.s.a. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W ocenie strony skarżącej Sąd I instancji błędnie wyłożył art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem zupełnie nie uwzględnił tego, iż zdanie drugie tego przepisu odsyła do art. 94 ust. 3. Ten zaś ostatni przepis definiuje, jakie okresy czynnej służby wojskowej należy brać pod uwagę przy wypłacaniu zwolnionemu ze służby żołnierzowi zawodowemu podczas obliczania wymaganego 10-letniego stażu zawodowej służby wojskowej, przy wypłacaniu: 1) odprawy zwolnieniowej (art. 94 ust. 1); 2) poprzez odesłanie z art. 96 ust. 1 – spornego w niniejszej sprawie świadczenia w wysokości uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Tymczasem, wbrew stanowisku Sądu I instancji, zgodnie z art. 94 ust. 3 do zawodowej służby wojskowej należy zaliczyć: wszystkie okresy czynnej służby wojskowej, a więc także inne niż stricte zawodowej w rozumieniu ogólnym.

W ocenie skarżącego art. 94 ust. 3 stanowi lex specialis i wskazuje okresy brane pod uwagę dla obliczania stażu zawodowej służby wojskowej wyłącznie na potrzebę wypłacania świadczeń opisanych wyżej. Jest to wyjątek od ogólnej reguły. Tym samym stosowanie pojęcia zawodowa służba wojskowa w ujęciu ogólnym jest wyłączone z uwagi na zasadę lex specialis derogat legi generali.

Skarżący odwołuje się także także do zasady racjonalnego prawodawcy, która stanowi aksjomat we wszelkich naukach prawnych. Racjonalny ustawodawca bowiem postanowił odstąpić na potrzebę wypłacania świadczeń opisanych wyżej, a w tym spornego w niniejszej sprawie, od ogólnego pojęcia zawodowej służby wojskowej i korzystając ze swojej autonomicznej kompetencji prawotwórczej, zmienił to pojęcie właśnie na użytek wypłacania tych świadczeń. Nie można zaś tej kompetencji podważać, albowiem właśnie godziłoby to w zasadę racjonalnego prawodawcy.

Zdaniem skarżącego pierwszeństwo ma zawsze wykładnia gramatyczna, którą należy odrzucić dopiero wówczas, gdy zawodzi prowadząc do tego, że danemu przepisowi nadaje się znaczenie językowo wieloznaczne lub nic nie znaczące. Dopiero wówczas należy sięgnąć do wykładni systemowej.

W niniejszej zaś sprawie art. 96 ust. 1 i art. 94 ust. 3 są jednoznaczne językowo, stąd nie należy już dokonywać ich dalszej wykładni, zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda i to nawet jeżeli interpretator nie akceptuje brzmienia obowiązującego prawa, które winien stosować. Odstąpienie od tej zasady musiałoby mieć jakieś fundamentalne uzasadnienie w wartościach wyższych. Takiego zaś w przypadku niniejszym, nie sposób jest się doszukać.

Uzasadniając zarzut opisany w pkt 2 skarżący uważa, ze przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej nie mógł mieć zastosowania.

Nie definiuje on pojęcia służby wojskowej, a ponadto jest przepisem ogólnym. Jego zastosowanie w niniejszej sprawie wyłącza zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali przepis art. 94 ust. 3 ustawy.

Zgodnie zaś z tymże art. 94 ust. 3 dla celów wypłaty tego świadczenia poprzez pojęcie zawodowej służby wojskowej, należy rozumieć wszystkie okresy czynnej służby wojskowej, jedynie li tylko z wyraźnie określonym wyjątkiem w postaci: okresów zawieszenia w wykonywaniu obowiązków, tymczasowego aresztowania, kary dyscyplinarnej. Oznacza to zatem, iż należy brać zawsze pod uwagę dla celów wypłaty świadczenia w wysokości 12 miesięcznego uposażenia, sumę wszystkich okresów czynnej służby wojskowej i co do tego dyskusji być nie powinno.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy wynika, iż odwołujący się pełnił taką służbę przez okres ponad 15 lat. Nigdy nie był karany sądownie, ani dyscyplinarnie, nie stosowano wobec niego sankcji dyscyplinarnych, ani środków zapobiegawczych w postępowaniu karnym. Tym samym, zaskarżoną decyzję należy uznać za błędną, zaś sporne świadczenie winno zostać przyznane i wypłacone.

Zdaniem skarżącego nie zmienia postaci rzeczy treść art. 94 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy, do którego odsyła art. 96 ust. 4, gdyż w przepisie tym mowa jest także po prostu o zawodowej służbie wojskowej, ale w rozumieniu art. 94 ust. 3. Gdyby bowiem przyjmować pogląd odmienny, co nie wytrzymuje konfrontacji z systematyką ustawy i już tylko tym faktem, iż art. 94 ust. 5 następuje po art. 94 ust, 3, który to definiuje pojęcie zawodowej służby wojskowej na potrzeby wypłaty 12 miesięcznego uposażenia i odprawy, to należałoby dojść do wniosku, iż w ogóle nie można wypłacić tego świadczenia, gdyż nie spełnia on wymogu podstawowego z art. 96 ust. 1, albowiem nie ma wymaganego okresu 15 lat zawodowej służby wojskowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu opisanego w pkt 1 skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż w myśl art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej przysługuje z zastrzeżeniem ust. 2–4 żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Ust. 2–4 przewiduje sytuacje, w których świadczenie to przysługuje, gdy żołnierz pełnił służbę wojskowa jako służbę stałą przez okres krótszy niż piętnaście lat, lecz zachodzą jeszcze inne okoliczności, które w tej sprawie nie miały miejsca jak: zwolnienie wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez organ, orzeczenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Świadczenie pieniężne w myśl art. 96 ust. 4 nie przysługuje w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6 ustawy.

Omawiany przepis art. 96 ust. 1 ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania art. 94 ust. 3 ustawy. Należy zauważyć, iż przepis art. 94 ust. 1 i 2 reguluje sytuacje, w których żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa; jednocześnie określa jej wysokość i przypadki uzasadniające jej zwiększenie.

Zgodnie z przepisem art. 94 ust. 3 do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2 zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnymi orzeczeniami postępowanie karne lub dyscyplinarne zostało umorzone, bądź żołnierz został prawomocnym orzeczeniem uniewinniony.

Ustalając zatem okres piętnastoletni nieprzerwanego pełnienia zawodowej służby wojskowej należy posłużyć się wskazówkami zawartymi w art. 94 ust. 3, które będą miały odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, iż przy ustalaniu okresu zawodowej służby wojskowej nie będą wliczane okresy zawieszenia w czynnościach służbowych lub okresy tymczasowego aresztowania, chyba że nastąpi umorzenie postępowania lub zapadnie wyrok uniewinniający żołnierza.

Wyjaśniając pojęcie czynnej służby wojskowej, o którym mowa w art. 94 ust. 3 ustawy, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosował wykładnię systemową. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. stanowi, iż żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Żołnierze zawodowi pełnią czynną służbę wojskową jako służba stała lub kontraktowa. Według definicji zawartej w art. 6 ust. 1 ustawy określenie żołnierze zawodowi oznacza żołnierzy pełniących stałą albo kontraktową służbę wojskową. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje do służby stałej – na czas nieokreślony lub do służby kontraktowej – na czas określony w kontrakcie. W świetle powyższych regulacji prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, iż zawodowa służba wojskowa to czynna służba stała lub czynna służba kontraktowa. W związku z powyższym należy przyjąć, iż zawarte w omawianych przepisach pojęcie "zawodowej służby wojskowej" posiada dwojakie znaczenie, mianowicie jako czynna służba wojskowa (stała lub kontraktowa) w rozumieniu art. 94 ust. 3 i "zawodowa służba wojskowa" w rozumieniu art. 96 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie ma natomiast żadnych podstaw, aby traktować przepis art. 94 ust. 3 jako lex specialis. Powyższą wykładnię przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo: wyroki NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r. I OSK 1837/10, I OSK 1864/10, z dnia 12 stycznia 2011 r. I OSK 1076/10 – dostępne w Internecie cbois.nsa.gov.pl), a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę również ją podziela.

Należy podkreślić, iż ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sposób kompleksowy reguluje sprawy związane z tym rodzajem służby wojskowej, określając zasady jej odbywania, powoływanie i zwalnianie, przebieg służby, obowiązki i uprawnienia, uposażenie i inne należności żołnierzy. Poza zakresem tej ustawy pozostaje zasadnicza służba wojskowa i służba nadterminowa, pełnienie której zostało uregulowane w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 59 tej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U. Nr 161, poz. 1278) określał, iż żołnierzami w czynnej służbie wojskowej w rozumieniu tej ustawy są m.in. osoby, które odbywają lub pełnią zasadniczą służbę wojskową.

Należy podkreślić, iż definicja ta (obejmująca także osoby odbywające przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe, służbę przygotowawczą itd.) została sformułowana na użytek ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Nie można zatem, jak tego domaga się skarżący postawić znaku równości pomiędzy czynną służbą wojskową pełnioną jako zawodowa służba wojskowa, a zawodową służbą wojskową, która także stanowi czynną służbę wojskową, lecz pełniona jest w dwóch formach jako służba słała lub kontraktowa.

Z powyższych względów nieuprawnione jest żądanie, aby do okresu, od którego zależy przyznanie świadczenia z art. 96 ust. 1 ustawy z 11 września 2003 r. zaliczyć okres pełnienia przez skarżącego zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego byłoby to możliwe tylko wówczas gdyby ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawierała w tej kwestii odpowiedni przepis, umożliwiający zaliczenie okresu zasadniczej służby wojskowej. Tymczasem ustawa z 2003 r. odsyła do ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP tylko w art. 186 w odniesieniu do ustalenia przeciętnego uposażenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2, a przy ustalaniu którego uwzględnia się uposażenie żołnierzy odbywających nadterminową zasadniczą służbę wojskową.

Tak wąskie ramy odesłania nie pozwalają na przyjęcie równorzędnego traktowania okresu zasadniczej służby wojskowej z okresem odbywania czynnej służby wojskowej jako zawodowa służba wojskowa, przy ustaleniu świadczenia z art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej z 2003 r.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r., bowiem Sąd pierwszej instancji prawidłowo posłużył się powyższym przepisem przy wykładni norm prawnych zawartych w art. 96 ust. 1 i art. 94 ust. 3 powołanej ustawy.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., zaś o kosztach orzekł w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 powołanej ustawy.