Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 781/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 ust. 1, art. 6a ust. 1, 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2013 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 781/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej – O.p.), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm., dalej – u.p.r.), a także uchwały Rady Gminy Nr XXII/123/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczenia podatku rolnego na 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2012 r., poz. 3338, dalej – uchwała w sprawie obliczania podatku rolnego), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – SKO, Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej – podatnik, strona, skarżący) od decyzji Wójta Gminy (dalej – Wójt Gminy, organ pierwszej instancji) z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2013 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podało, że decyzją organu pierwszej instancji ustalono stronie wymiar podatku rolnego za 2013 r. w kwocie 37 zł za nieruchomość położoną w miejscowości Ż., działka nr [...]. Powołując się na art. 1 u.p.r., Wójt Gminy stwierdził, że skoro podatnik w 2013 r. był najpierw posiadaczem samoistnym tej działki, a następnie – od 30 października 2013 r. jej właścicielem, przy czym działka ta według danych w ewidencji gruntów i budynków stanowi grunt rolny, to zasadne było ustalenie jej zobowiązania podatkowego przy uwzględnieniu stawek określonych w uchwale w sprawie obliczania podatku rolnego. Obszar opodatkowanej działki wynika z danych zawartych w ewidencji i deklaracji podatnika w sprawach dotyczących przyznania płatności bezpośrednich. Kwestie te, dotyczące wielkości działki i podmiotu obowiązanego do uiszczania z tytułu jej posiadania podatku rolnego, przesądzone zostały w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczących opodatkowania za lata wcześniejsze, między innymi w wyroku z dnia 9 maja 2012 r., [...] i z dnia 26 marca 2014 r. [...] w których stan rzeczy i posiadania Sąd uznał za bezsporny.

Przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, organ pierwszej instancji nie uwzględnił ulgi inwestycyjnej jak i zwolnienia z tytułu nabycia gruntów rolnych, wskazując, że ulga inwestycyjna została już wyczerpana, natomiast zwolnienie i ulga w podatku rolnym w związku z nabyciem gruntów rolnych została decyzją z dnia 24 lutego 2014 r. przyznana od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 października 2020 r.

Odwołując się od powyższej decyzji, podatnik wniósł o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia oraz przeniesienie sprawy do rozpatrzenia przez inne Kolegium. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż te same zarzuty rozpatrywane są i utrzymywane w mocy po raz kolejny. Podniósł, że WSA rozpatrywał sprawę wymiaru podatku rolnego za działkę nr [...] i uchylił decyzję Kolegium, bo uznał, że nie jest uporządkowana sprawa ulgi inwestycyjnej. W jego ocenie, poważne wątpliwości budzi też powierzchnia gruntów przyjęta do opodatkowania oraz okres za jaki wymierzony został podatek. Stwierdził, iż ulga inwestycyjna nie może obowiązywać od 2005 r., skoro podatek za 2005 i 2006 r. nie jest wymagalny ze względu na przedawnienie. Jeśli chodzi o powierzchnię gruntu, to dane z wniosków o dopłaty bezpośrednie nie powinny być brane pod uwagę w sprawie dotyczącej podatku rolnego, poza tym w miesiącach styczeń, luty, marzec 2013 r. nie korzystał z działki, bo leżał na niej śnieg. Działkę użytkował jedynie w okresie od kwietnia do lipca. Zarzucił, iż Wójt Gminy nie przedstawił na piśmie zrzeczenia się R. W. z dzierżawy. Dlatego uznał, że nie ma żadnych podstaw do płacenia podatku rolnego w pełnym zakresie tj. za działkę o pow. 0,58 ha za dwa ostatnie miesiące 2013 r.

SKO uznało odwołanie za nieuzasadnione.

Wyjaśniło, że zgodnie z ustalonym stanem faktycznym, działka nr [...] o powierzchni 0.58 ha, oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków symbolem "R IVa", co oznacza, że podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 30 października 2013 r., działka ta, stanowiąca własność Gminy Ł., była w posiadaniu dwóch osób: podatnika – dotyczy to powierzchni 0,33 ha i R. W., który na podstawie umowy dzierżawy korzystał z 0,25 ha nieruchomości. Za ten okres, organ pierwszej instancji wymierzył stronie podatek rolny, prawidłowo przyjmując jako podstawę opodatkowania powierzchnię 0,33 ha, tj. część działki nr [...], którą podatnik posiadał samoistnie (bezumownie).

Natomiast, jako, że aktem notarialnym Rep. A Nr [...] dnia 30 października 2013 r. skarżący zakupił od Gminy całą powierzchnię działki nr [...], to za okres listopad i grudzień zasadne było przyjęcie do opodatkowania powierzchni całej nieruchomości.

Kolegium podało, że podstawę prawną wydanych w tej sprawie decyzji stanowią:

- art. 1 u.p.r. mówiący o tym, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem, gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej;

- art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej – u.p.g.k.), zgodnie z którym, podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (informacje dotyczące gruntów, ich położenia, powierzchni, granic, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klasy gleboznawczej i osoby właściciela),

- art. 3 ust. 1 u.p.r. wskazujący na podatników podatku rolnego, którymi są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów, użytkownikami wieczystymi gruntów lub posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego albo b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów państwowych,

- art. 3 ust. 2 u.p.r., w myśl którego, jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym,

- art. 6a ust. 1, 3 i 5 u.p.r., stosownie do których, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek rolny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzonego na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego oraz

- art. 13 u.p.r., zgodnie z którym, podatnikom podatku rolnego przysługuje ula inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych między innymi na budowę lub modernizację budynków inwentarskich.

W ocenie SKO, mając na uwadze powyższe regulacje oraz ustalony w sprawie stan faktyczny, uznać należy, że Wójt Gminy prawidłowo ustalił stronie wysokość zobowiązania w podatku rolnym, natomiast zarzuty skarżącego dotyczące powierzchni działki oraz okresu jej posiadania (użytkowania), są niezasadne.

Kolegium podniosło, że podatek rolny jest podatkiem typu majątkowego i już sam fakt posiadania gruntu powoduje powstanie zobowiązania w tym podatku, bez względu na to, czy grunt ten przynosi dochód, czy też należy ponieść nakłady w celu utrzymania go w stanie nadającym się do użytku. Na pewno nie jest powodem do wyłączenia z opodatkowania gruntu to, że leży na nim śnieg, czy okoliczność nieprowadzenia na nim żadnych prac. Co do zarzutu opodatkowania całej powierzchni działki nr 669/6 za dwa miesiące 2013 r. tj. listopad i grudzień, SKO przypomniało, że wynika to z faktu, że na podstawie umowy sprzedaży, dokonanej w formie aktu notarialnego z dnia 30 października 2013 r., Rep. A nr [...] - podatnik stał się właścicielem całej jej powierzchni (0,58 ha).

Jeśli chodzi o ulgę inwestycyjną, która przyznana została stronie w 2007 r., w kwocie 1.642,60 zł, SKO wyjaśniło, że zgodnie z treścią zawartą w decyzji dotyczącej tej ulgi, miała być ona stosowana od dnia 1 czerwca 2005 r., lecz nie dłużej niż 15 lat. Kwota powyższej ulgi odliczana jest z urzędu w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W zaskarżonej decyzji kwota ulgi nie została odliczona, bowiem została wyczerpana podczas wymiaru podatku rolnego dokonanego inną decyzją. Podatnik bowiem jest także właścicielem nieruchomości nabytej w spadku po matce – N. W. W zależności więc od tego, w której sprawie organ podatkowy w pierwszej kolejności orzekał, to uwzględnił niewykorzystaną kwotę ulgi inwestycyjnej. SKO wymieniło wszystkie decyzje, w których uwzględniono ulgę inwestycyjną, wykazując, że w niniejszej sprawie nie można było jej już uwzględnić. Podkreśliło, że w decyzji z dnia 22 lutego 2013 r. szczegółowo wyjaśniono sposób wykorzystania ulgi inwestycyjnej zarówno z podaniem kwoty zastosowanej ulgi jak i oznaczenia decyzji w której ulga została zastosowana. Podatnik miał też informację, że kwota 290,00 zł jest ostatnią już częścią ulgi inwestycyjnej. O stopniu wykorzystania ulgi podatnik był informowany na bieżąco. W związku z tym nie można stosować ulgi inwestycyjnej, skoro już została wykorzystana.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła Kolegium tendencyjność i nieuwzględnianie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co w jej ocenie powinno skutkować przekazaniem sprawy SKO w innym mieście. W jej ocenie organy powinny przede wszystkim zawiesić postępowanie do czasu rozpoznania skarg kasacyjnych od wcześniej wydanych wyroków. Stwierdziła ponadto, że organy błędnie opodatkowały powierzchnię działki nr [...], przyjmując, że skarżący posiadał obszar 0,33 ha i 0,58 ha tej działki, i że nie przeprowadziły prawidłowo postępowania w celu ustalenia w jakim okresie i jaką powierzchnię użytkował. Skarżący zarzucił, że organy nie podjęły żadnych czynności dotyczących rozgraniczenia i dzierżawy działki w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i uregulowania stanu prawnego działki. Podniósł, że błędnie rozliczyły mu ulgę inwestycyjną. Wskazał też, że ma nadpłaty w podatku rolnym. Obszernie opisał przy tym swoje kilkuletnie "zmagania" z organami podatkowymi.

W piśmie z dnia 30 grudnia 2014 r. skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i raz jeszcze opisał działania i czynności, jakie miały miejsce w związku z ustalaniem mu podatku rolnego.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organów podatkowych w przedmiocie ustalenia podatku rolnego za 2013 r.

Zaskarżoną decyzją, SKO po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 23 kwietnia 2014 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2013 r. w kwocie 37,00 zł.

Kwestie związane z ustaleniem tego podatku uregulowane są w przepisach ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1391 ze zm., dalej – u.p.r.).

I tak, zgodnie z art. 1 u.p.r., opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków, w rozpoznawanej sprawie działka nr [...] położona w miejscowości Ż., stanowi użytek rolny, jest to grunt orny (R) klasy IVa o powierzchni 0,58 ha (k.110).

Jeśli chodzi o ewidencje gruntów i budynków, zgodzić się należy z SKO, w myśl art. 21 p.g.k., podstawę wymiaru podatków i świadczeń oraz oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jedynie w wyjątkowych przypadkach dopuszcza się, aby dane z ewidencji gruntów były zastąpione danymi wynikającymi z innego dokumentu urzędowego, zawierającego aktualne informacje dotyczące przedmiotu opodatkowania lub podatnika.

Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (pkt 1) bądź posiadaczami samoistnymi gruntów (pkt 2). Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust.2).

Jak wynika z powołanych uregulowań, podatek rolny obciąża jedynie grunty gospodarstwa rolnego. Opodatkowanie gruntów gospodarstwa nie jest uzależnione od osiągania przychodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa. Sam fakt posiadania gruntów powoduje powstanie obowiązku płacenia podatku rolnego. Podatnikiem jest natomiast właściciel (właściciele) gruntu, chyba że włada nim posiadacz samoistny. W takim przypadku obowiązek podatkowy będzie spoczywał na posiadaczu samoistnym. Posiadaczem samoistnym gruntu, zgodnie z art. 336 k.c., jest ten, kto nim faktycznie włada jak właściciel.

Jak wynika z zebranego zgodnie z przepisami art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. oraz ocenionego zgodnie z art. 191 O.p. materiału dowodowego, działka nr [...], położona w miejscowości Ż., do dnia 30 października 2013 r. stanowiła własność Gminy. Część działki o powierzchni 0,33 ha znajdowała się wówczas w posiadaniu skarżącego, natomiast pozostała część o powierzchni 0,25 ha, na podstawie umowy dzierżawy u R. W. (k.16). Na mocy umowy sprzedaży, skarżący - aktem notarialnym z dnia 30 października 2013 r. Rep. A nr [...] zakupił tę działkę (o powierzchni 0,58 ha) od Gminy w całości (k.81-82).

Zasadnie zatem, organ podatkowy wymierzając podatek rolny za 2013 r., za miesiące styczeń - październik 2013 r. jako podstawę opodatkowania przyjął powierzchnię 0,33 ha, którą w tym czasie samoistnie posiadał skarżący, natomiast za miesiąc listopad i grudzień 2013 r. – całą powierzchnię działki tj. 0,58 ha w związku z nabyciem jej w całości na własność przez skarżącego.

Zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego określenia powierzchni działki przyjętej do opodatkowania nie zasługują na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, iż skarżący jako posiadacz samoistny, do dnia 30 października 2013 r. użytkował część działki o powierzchni 0,33 ha. Taką powierzchnię wykazywał również w dokumentach o przyznanie dopłat unijnych (k. -77). Nie budzi wątpliwości, że dopłaty unijne i podatek rolny to dwie różne sprawy, nie ma jednak żadnych przeszkód, aby organ ocenił w ramach postępowania dowodowego, prowadzonego w sprawie ustalenia wysokości podatku rolnego, oświadczenie podatnika złożone w związku z dopłatami unijnymi do posiadanych przez niego gruntów rolnych. Niezależnie od tego, zgodzić się należy z organami podatkowymi, że zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, działka nr [...] stanowi obszar 0,58 ha. Skoro zatem R. W. użytkował 0,25 ha na podstawie umowy dzierżawy (do dnia 29 października 2013 r., k.81), to pozostała część tj. 0,33 ha niewątpliwie pozostawała w użytkowaniu strony. Rację mają także organy, że kwestia wydzierżawienia, czy rozgraniczenia działki, nie może być przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia wymiaru podatku. Faktem jest, czego nie neguje sam skarżący, że od stycznia do października 2013 r. posiadał część działki gruntu nr [...], a to oznacza, że zobowiązany jest do regulowania podatku rolnego. Podatek rolny, jako podatek typu majątkowego, jest niezależny od uzyskiwanych korzyści, a jest przede wszystkim uzależniony od faktu określonego władztwa nad rzeczą. Natomiast wyraz samoistnego posiadania gruntów został wykazany poprzez uprawę ziemi, poczucie własności, roszczenie praw wobec działki, czy też pobieranie dopłat bezpośrednich. Nieuzasadniony i pozbawiony podstaw prawnych jest również zarzut opodatkowania całej powierzchni działki nr [...] za 2 miesiące 2013 r. tj. listopad-grudzień. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia 30 października 2013 roku Rep. A nr [...] skarżący zakupił działkę nr [...] o powierzchni 0,58 ha, która dotychczas była własnością gminy. Zgodnie z art. 6a ust. 1 u.p.r., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Natomiast zgodnie z art. 6a ust. 3 u.p.r., jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek rolny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek.

Organy prawidłowo także wyjaśniły kwestie związaną z ulgą inwestycyjną, która przyznana została w 2007 roku w kwocie 1.642,60 zł (decyzją z dnia 16 lipca 2007 r., nr [...] zmienioną następnie decyzją z dnia 9 sierpnia 2007 r., nr [...], k. 6-12) i nie została uwzględniona w zaskarżonej decyzji. Zgodzić się należy z SKO, że w sytuacji wyczerpania ulgi, nie może ona być dalej uwzględniana. Organ podatkowy I instancji w decyzji z dnia 24 lutego 2011 (k.99) wyjaśnił podatnikowi zarówno sposób wykorzystania ulgi inwestycyjnej z podaniem kwoty zastosowanej ulgi jak i oznaczenia decyzji, w której ulga została zastosowana.

Jeśli chodzi o kwestie ewentualnych nadpłat, to nie miały one znaczenia w postępowaniu w sprawie wymiaru podatku. Postępowanie w takich sprawach regulują inne przepisy. Organy nie miały także podstawy do zawieszenia postępowania, albowiem nie wystąpiła tu żadna z przesłanek zawieszenia, o których mowa w art. 201 ust. 1-6 O.p. Wyroki wydawane przez Sądy obu instancji w sprawach wymiaru skarżącemu podatku za inne lata nie wiążą ani organów, ani Sądu w tej sprawie (art. 201 ust.2 O.p.).

Z tych powodów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).