Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1422/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2, art.61 a § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 22 § 2, art. 34 § 4, art 166 ''b''
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 maja 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 61a § 2, art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "K.p.a.", oraz art. 17 § 1 i art. 18, art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia M. J. (dalej jako ,,Skarżący’’) uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2019 r. nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

2. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jednocześnie jako organ egzekucyjny i wierzyciel, w dniu 25 stycznia 2019 r. wszczął postępowanie zabezpieczające wobec Skarżącego na podstawie własnych zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 stycznia 2019 r. o numerach od [...] do [...], wystawionych w oparciu o decyzję zabezpieczającą ww. organu podatkowego z dnia 28 grudnia 2018 r. nr [...], którą Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzją z dnia 10 kwietnia 2019 r. nr [...].

W dniu 29 stycznia 2019 r. organ egzekucyjny podjął czynności zabezpieczające w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych oraz innych wierzytelności,

na podstawie zawiadomień o wskazanych numerach, z których skuteczne (w kwocie 33,96 zł) okazało się jedynie zajęcie w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej im. Franciszka Stefczyka. Odpisy zarządzeń zabezpieczenia oraz odpisy zawiadomień o zajęciu, przesłane na adres: K., ul. [...], doręczono zobowiązanemu w dniu 15 lutego 2019 r., w trybie art. 44 K.p.a.

W dniu 6 lutego 2019 r. wierzyciel wycofał z obrotu prawnego zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do [...], z uwagi na niedoręczenie stronie decyzji zabezpieczającej.

W tym samym dniu organ egzekucyjny sporządził i wyekspediował we właściwej formie zawiadomienia o uchyleniu wszystkich zajęć zabezpieczających.

2.2. Pismami z dnia 21 lutego 2019 r. Skarżący złożył wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia: zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających wraz z pismem zawierającym zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 10 w zw. z art. 166b u.p.e.a. oraz skargi na czynności zabezpieczające wraz z pismem zawierającym skargę z art. 54 w zw. z art. 166b u.p.e.a.

2.2. W dniu 8 marca 2019 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie (doręczone

w dniu 25 marca 2019 r. pełnomocnikowi zobowiązanego wraz z zawiadomieniami

o uchyleniu czynności zabezpieczających), którym umorzył z dniem 6 lutego 2019 r. postępowanie zabezpieczające prowadzone do majątku M. J. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach od [...] do [...] ze względu na nieistnienie obowiązku oraz uchylił z dniem 6 lutego 2019 r. dokonane czynności egzekucyjne.

2.3. Postanowieniem z dnia 20 marca 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 4 kwietnia 2019 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania: wniosku z dnia 21 lutego 2019 r.

o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających, zarzutów z dnia 21 lutego 2019 r. w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających, wniosku z dnia 21 lutego 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności zabezpieczające oraz skargi z dnia 21 lutego 2019 r. na czynności zabezpieczające, z uwagi na umorzenie z dniem 6 lutego 2019 r. postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie ww. zarządzeń.

2.4. Po wniesieniu przez stronę zażalenia na postanowienie z dnia 20 marca 2019 r, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 22 maja 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 marca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego.

2.5. Postanowieniem z dnia 23 maja 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2019 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia, po przytoczeniu przepisów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wyjaśnił, że organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków

o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że jakkolwiek definicja organu egzekucyjnego nie relatywizuje czasu to nie może budzić wątpliwości, iż zdefiniowanie organu egzekucyjnego powinno nastąpić na każdym etapie postępowania. W konsekwencji, skoro następuje zmiana właściwości organu egzekucyjnego w toku postępowania

to dotychczasowy organ egzekucyjny przestaje być organem egzekucyjnym, a w jego miejsce wstępuje organ, który stał się właściwy. Jeżeli zatem, zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów

to może to uczynić tylko ten organ, o którym można orzec, że jest organem egzekucyjnym w chwili wydawania postanowienia. Nie znajduje żadnego normatywnego uzasadnienie twierdzenie, że w sytuacji, gdy w toku postępowania inny organ stał się właściwy miejscowo do prowadzenia egzekucji, właściwy do rozpoznania zarzutów pozostaje organ, do którego zostały wniesione zarzuty i który był dotychczas właściwy.

W przypadku stwierdzenia braku właściwości do prowadzenia egzekucji w danej sprawie organ egzekucyjny jest zobowiązany powstrzymać się od podejmowania dalszych działań (w tym od rozpatrzenia zarzutów) i przekazać sprawę organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Organ wyjaśnił, że do Urzędu Skarbowego wpłynęły wnioski M. J. z dnia 21 lutego 2019 r. dotyczące: przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających wraz z załączonymi zarzutami oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności zabezpieczające wraz z załączoną skargą.

W dniu 27 lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego powziął wiadomość, zgodnie z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 27 lutego 2019 r., iż Skarżący zmienił od dnia 20 lutego 2019 r. adres zamieszkania na N. M. L., ul. [...].

W konsekwencji w dniu 20 marca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania w ramach postępowania zabezpieczającego prowadzonego w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia wystawione w dniu 25 stycznia 2019 r. o numerach od [...] do [...] w sprawie rozpoznania: ww. wniosków oraz zarzutów i skargi na czynności zabezpieczające.

W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego od dnia 20 lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był miejscowo właściwy do wydania orzeczenia dotyczącego wniosków z dnia 21 lutego 2019 r., które zobowiązany skierował do tego organu. Wnioski te winny zostać przekazane, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., do właściwego organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. M. L.

Nadto organ zauważył, że postanowieniem z dnia 20 marca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł nie tylko o odmowie wszczęcia postępowania

w sprawie rozpoznania wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia: zarzutów

w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających oraz skargi na czynności zabezpieczające, ale również o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania samych zarzutów i skargi, do czego nie był uprawniony.

Postępowanie administracyjne w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania zabezpieczającego oraz skargi na czynności zabezpieczające uzależnione jest bowiem od wyniku postępowania w sprawie wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia ww. środków zaskarżenia.

3. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 maja 2019 r., Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego), zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 166b u.p.e.a., art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z 18 i art. 166b u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 166b u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

Zdaniem strony, brak było podstaw do uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż przyczyną uchylenia postanowienia organu I instancji nie była konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w całości bądź w znacznej części, lecz nieuwzględnienie przez organ egzekucyjny obowiązujących przepisów prawa, co wykluczało wydanie postanowienia kasacyjnego.

Organ egzekucyjny błędnie ocenił, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do merytorycznego rozpatrzenia wniosków o przywrócenie terminów, zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających i skargi na czynności zabezpieczające. Zobowiązany jest zainteresowany merytorycznym rozpatrzeniem jego wniosków, zarzutów i skarg na czynności zabezpieczające. Pisma te powinny być rozpatrzone merytorycznie, tj. uwzględnione lub oddalone, niezależnie od stanu postępowania zabezpieczającego, które trafnie zostało umorzone.

Pisma te zostały wniesione przed datą wydania postanowień o umorzeniu postępowań zabezpieczających. Umorzenie postępowań zabezpieczających nastąpiło

z przyczyn wskazanych we wniesionych przez zobowiązanego wnioskach o umorzenie postępowań, zabezpieczających, zarzutach w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających i skargach na czynności zabezpieczające: zarządzenia zabezpieczenia wystawiono bezpodstawnie, gdyż zobowiązanemu nie doręczono skutecznie decyzji.

W ocenie strony skarżącej, wynik niniejszej sprawy jest ściśle związany ze sposobem rozpatrzenia wniesionych zarzutów, skarg i wniosków dot. zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 stycznia 2019 r., a przede wszystkim z rozstrzygnięciem w postępowaniu wszczętym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 22 maja 2019 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 marca 2019 r.

Jeżeli Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyeliminuje z obrotu prawnego postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 marca 2019 r., to oznaczać będzie, iż toczy się nadal postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 stycznia 2019 r. oraz że brak było podstaw do wystawienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kolejnych zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12 marca 2019 r. W tej sytuacji wszystkie środki egzekucyjne zastosowane na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12 marca 2019 r. były niedopuszczalne.

Zarządzenia Naczelnika Urzędu Skarbowego wymienione w treści skarżonego zawiadomienia o zajęciu z dnia 12 kwietnia 2019 r. również nie zostały skutecznie doręczone (na niewłaściwy adres bądź niewłaściwe osobie).

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej konsekwentnie podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W kwestii postępowania zabezpieczającego wszczętego przez Naczelnika N. M. L. na podstawie nowo wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zarządzeń zabezpieczenia z dnia 12 marca 2019 r.nr od [...] do [...] organ stwierdził, że nie mogą być one przedmiotem niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej .

5.2. Inicjująca niniejsze postępowanie skarga wniesiona została na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej uchylające postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji w całości i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zasadniczą przyczyną wydanego rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przepisów dotyczących właściwości miejscowej i konieczność przekazania sprawy do rozpoznania przez właściwy organ.

Z ustalonego na podstawie akt administracyjnych sprawy stanu faktycznego wynika, że w toku postępowania zabezpieczającego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, tj. organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, Skarżący pismami z dnia 21 lutego 2019 r., złożył wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających wraz z pismem zawierającym zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 10

w zw. z art. 166b u.p.e.a. oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności zabezpieczające wraz z pismem zawierającym skargę z art. 54 w zw. z art. 166b u.p.e.a.

W dniu 27 lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego powziął wiadomość ( z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. M. L. z dnia 27 lutego 2019 r.), że Skarżący zmienił z dniem 20 lutego 2019 r. dotychczasowy adres zamieszkania na adres w N. M. L., ul. [...].

Mając na uwadze, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości determinuje co do zasady miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego (art. 22 § 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a.) przyjąć należało, że z dniem 20 lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego utracił właściwość jako organ egzekucyjny w niniejszej sprawie, w tym do rozpoznania wniosków strony z dnia 21 lutego 2019 r o przywrócenie terminów oraz środków zaskarżenia w sprawie prowadzenia postepowania zabezpieczającego, w związku z czym organ ten powinien przekazać sprawę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N. M. L. jako organowi właściwemu.

Kodeks postępowania administracyjnego, którego przepisy zgodnie z art. 18 u.p.e.a. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym nakłada bowiem na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania m.in. właściwości miejscowej (art. 19 K.p.a.). Zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. W świetle

art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w formie czynności materialno-technicznej zawiadomienia (L. Klat

-Wertelecka, Glosa do wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., II GSK 1279/12, OSP 2014 nr 10 poz. 98a; W. Piątek, A. Skoczylas w: R. Hauser, A. Skoczylas - red., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2014, s. 144-146 oraz postanowienie NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt II GW 3/2007, ONSAiWSA 2008, z. 6 poz. 934).

Zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.e.a., przez organ egzekucyjny rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków

o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Skoro, jak już była o tym mowa,

na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, to zmiana miejsca zamieszkania zobowiązanego skutkowała nie tylko niemożnością dalszego stosowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego jego obowiązków ani zabezpieczania wykonania tych obowiązków, ale tym bardziej dokonywania merytorycznej oceny środków zaskarżenia składanych w toku postępowania zabezpieczającego. Organ ten utracił więc względem Skarżącego status organu egzekucyjnego w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku ze zmianą miejsca zamieszkania zobowiązanego skutkująca zmianą właściwości miejscowej organu, organ dotychczas właściwy miał obowiązek powstrzymania się od zarówno od merytorycznego rozpoznania sprawy jak i zasadności wszczęcia postępowania w sprawie, a jedynie zobowiązany był do podjęcia działań umożliwiających rozpoznanie sprawy przez organ właściwy, do czego jednak nie doszło.

Trafnie zatem w ocenie Sądu przyjął organ odwoławczy, że na podstawie art. 19 w zw. z art. 65 § 1 K.p.a. sprawa zainicjowana wnioskami skarżącego z dnia 21 lutego 2019 r. powinna zostać niezwłocznie przekazana organowi, który stał się właściwy miejscowo na skutek zmiany miejsca zamieszkania zobowiązanego. Postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania, wydane zostało w następstwie wstępnej kontroli wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia: zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających i skargi na czynności zabezpieczające, oraz samych zarzutów i skargi na postępowanie zabezpieczające do czego organ ten nie był jednak uprawniony. Naruszenie przepisów postępowania w zakresie właściwości, którego dopuścił się Naczelnik Urzędu Skarbowego skutkowało koniecznością uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w całości jako wydanego przez organ niewłaściwy.

Wątpliwości może budzić zastosowanie przez organ odwoławczy jako podstawy wydanego rozstrzygnięcia art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zamiast zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Bowiem przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowiący wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, znajduje co do zasady zastosowanie wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je, ale z naruszeniem przepisów postępowania, skutkujące nieustaleniem istotnych okoliczności faktycznych.

Niemniej należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie było prowadzone postępowanie przez organ pierwszej instancji ( odmowa wszczęcia postępowania ), a istotą przeprowadzonego postępowania zażaleniowego i zaskarżonego rozstrzygnięcia jest wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia wydanego przez organ niewłaściwy oraz przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ właściwy miejscowo. Wskazując na uchybienie przepisów regulujących właściwość miejscową i konieczność przekazania sprawy przez Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwemu organowi tj. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N. M. L., organ odwoławczy wskazał tym samym, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia ( przekazanie sprawy na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. do właściwego organu egzekucyjnego ).

Z tych względów w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym zarzut skargi wskazujący na naruszanie przepisów art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 166b u.p.e.a. nie mógł stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia przepisów art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z 18 i art. 166b u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie miało charakter kasacyjny. Wydając je Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie dokonał

merytorycznego rozpoznania sprawy, nie oceniał więc zasadności odmowy wszczęcia postępowań z przedmiotowych wniosków strony, jak i prawidłowości prowadzonego postępowania zabezpieczającego. Wskazał jedynie na konieczność rozpoznania ich przez właściwy do tego organ. Organ nie mógł więc naruszyć przepisów regulujących postępowanie zabezpieczające, a które w niniejszej sprawie nie były zastosowane.

Sąd nie podzielił również zasadności zarzutu naruszenia przepisów art. 124 § 1

i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 166b u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, tj. oznaczenie organu, datę jego wystawienia, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, pouczenie oraz podpis osoby upoważnionej, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne, czyniąc zadość wymogom formalnym

i tym samym nie naruszając wskazanych przez stronę skarżącą przepisów.

Ponadto wskazać należy, że okoliczności dotyczące m.in. postępowania zabezpieczającego na obecnym etapie sprawy, jako wykraczające poza granice rozpoznawanej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mogły oddziaływać na postępowanie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających oraz skargi na czynności zabezpieczające, jak i zarzutów i skargi w postepowaniu zabezpieczającym. Okoliczności te mogą mieć znaczenie w postępowaniu przed właściwym organem, po ewentualnym przywróceniu terminu do ich wniesienia (o ile terminowi temu uchybiono, która to kwestia również nie mieści się w granicach niniejszej sprawy).

5.3. W konsekwencji, będąc związanym dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

5.4. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.