Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 63/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13, 15, 97 ust 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

IVSA/Wa 63/14

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].11.2013 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej również Radą) - rozpatrując odwołanie wniesione przez pana M. D. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].07.2013 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany - utrzymała to rozstrzygnięcie w mocy. Uchyliła je natomiast w zakresie zakazu ponownego wjazdu.

W uzasadnieniu swej decyzji organ I. instancji stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, aby otrzymać status uchodźcy. Jest obywatelem [...], deklarującym narodowość [...], który w dniu [...] października 2012 r. za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. złożył wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu [...].05.2013 r. zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie strony na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których mógłby doświadczyć ze strony władz państwowych lub innych podmiotów w kraju pochodzenia. Wnioskodawca miał pełną możliwość przytoczenia okoliczności i dowodów, uzasadniających podstawę jego działania.

Po rozpatrzeniu materiałów w sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. odmówił nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i nakazał opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, a także zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. wnioskodawca odwołał się od tej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców, nie zgadzając się z jej treścią. Następnie w dniu [...].09.2013 r. wystąpił z wnioskiem o wyznaczenie nowego terminu rozpatrzenia sprawy i na zapytanie Sekretariatu Rady, jaki termin jest potrzebny, pismem z dnia [...].10.2013 r. złożył uzupełnienie odwołania.

Rozpatrując odwołanie strony od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Rada do Spraw Uchodźców zważyła, co następuje.

W związku z tym, że ocena zasadności przyznania statusu uchodźcy, jak również pozostałych form ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i pobytu tolerowanego, następuje w oparciu o postępowanie dowodowe polegające na odniesieniu ustalonej zindywidualizowanej sytuacji, w której znalazł się Wnioskodawca, do aktualnej sytuacji w kraju jego pochodzenia i dopiero na tej podstawie rozstrzyga się o występowaniu przesłanek przyznania Wnioskodawcy danej formy ochrony, Rada do Spraw Uchodźców musi odnieść się najpierw do aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia, tj. w [...], a w szczególności w [...]. [...] jest najbardziej niestabilnym regionem [...]. Niepokój budzi głównie sytuacja w Republice [...]. Jednym z największych wyzwań dla regionu pozostaje radykalny, wojujący [....]. Jego przejawem są działania zbrojne prowadzone przez małe, mobilne grupy bojowników [....] przeciwko republikańskim strukturom siłowym i przedstawicielom władz. Republika [...] była do niedawna stosunkowo stabilną w regionie. Jednak ogólny wzrost napięcia po zniesieniu operacji antyterrorystycznych oraz zamachy w [...] w maju i sierpniu 2009 r. wskazują, że eskalacja przemocy objęła również tę republikę. W chwili obecnej w [...] nie toczy się konflikt zbrojny pomiędzy siłami rządowymi a zorganizowanymi i uzbrojonymi grupami. Między innymi z raportu Memoriału wynika, że pomiędzy ugrupowaniami rebeliantów nie ma trwałych powiązań. W obecnej sytuacji mówienie o wojnie (konflikcie zbrojnym, wojnie domowej) czy też o wojnie partyzanckiej toczącej się na terytorium Republiki [...] jest nieusprawiedliwione. Trafniejszym terminem opisującym teraźniejszy przebieg wydarzeń w republice jest określenie "działań sabotażowo - dywersyjnych", choć jak wskazuje literatura fachowa są one jednym z podstawowych elementów strategii wojny partyzanckiej. Należy odnotować, że w [...] nie wydarzyło się w ciągu ostatnich miesięcy nic, co mogłoby skłonić większą grupę mieszkańców republiki do wyjazdu za granicę i podjęcia starań o legalizację pobytu jako uchodźcy. Reżym [...] należy do bardzo represyjnych, ale stopień tej represyjności nie rośnie. Nie odnotowano ostatnio masowych prześladowań. ([...] - Aktualna sytuacja bezpieczeństwa i praw człowieka w Republice [...], [...] - Obecna sytuacja w [...]). Wg informacji z [...].04.2013 zamieszczonej w portalu informacyjnym "[...]" (www.[...]) w okresie pomiędzy 1 stycznia i 31 marca 2013 r. ofiarami, działań sabotażowo-dywersyjnych w [...] zostało minimum 37 osób, w tym minimum 20 osób zostało zabitych, 17 zostało rannych. Wg tego samego źródła liczba ofiar i oficjalne dane nie pozwalają na wniosek o stabilizacji sytuacji w [...]. Giną zarówno członkowie podziemia zbrojnego jak i funkcjonariusze struktur siłowych a także ofiarami stają się cywilni mieszkańcy republiki ([...]). Jednakże, w odróżnieniu od sytuacji w [...] i [...], następuje w [...] pewna, niewielka poprawa sytuacji zarówno w zakresie bezpieczeństwa jak i przestrzegania praw człowieka, choć nadal pozostają one generalnie wysoce złe. Głównymi winnymi łamania praw pozostają struktury siłowe.

Reasumując, sytuacja w [...] jest bardzo trudna, czego nie zakwestionował organ pierwszej instancji i co również za udowodnione uznaje w toku postępowania odwoławczego Rada do Spraw Uchodźców. Nie sposób jednak zaprzeczyć, co podkreśliła Rada, że w ostatnich latach doszło w kraju pochodzenia wnioskodawcy do pewnej poprawy i stabilizacji. Sama zła sytuacja w kraju pochodzenia nie stanowi wystarczającej samoistnej przesłanki do przyznania statusu uchodźcy, ani innych form ochrony w Rzeczpospolitej Polskiej - konieczne jest wykazanie zindywidualizowanego zagrożenia doznania prześladowania, poważnej krzywdy lub innych naruszeń praw człowieka w zakresie objętym ustawą z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W złożonym w terminie odwołaniu wnioskodawca zarzucił organowi I instancji, iż nie wyjaśnił w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości podstaw dla wydania decyzji. Nawiązał przy tym do wypowiedzi organu I instancji odnoszącej się do art. 97 ust. 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP stwierdzając, że rozstał się z żoną przed wyjazdem, zostawiając jej dom. Odwołanie nie zawiera nowych okoliczności w sprawie.

W uzupełnieniu odwołania wnioskodawca nawiązuje do pobicia przez milicję, zarzucając organowi I instancji, że nie uznał tej okoliczności za ustawowy powód wyjazdu z kraju pochodzenia i wnioskuje w związku z tym o ponowne przesłuchanie celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z pobiciem i innych niejasności.

Jako główny powód ubiegania się o status uchodźcy pan M. D. podał we wniosku o nadanie statusu uchodźcy: "przyjechałem do Polski z powodu, że byłem prześladowany i bity dwa razy, za to, że sprzeciwiałem się prowadzonej w [...] polityce. Dlatego uciekam, żeby chronić swoją rodzinę. Boję się o życie własne i moich dzieci. (...)Zabierali mnie do [...]. (...) Boję się, że to będzie się powtarzać wielokrotnie". Wnioskodawca zaznaczył ponadto we wniosku, że w kraju pochodzenia nie brał udziału w działaniach wojennych, był prześladowany i poddany przemocy - we wniosku jest zapis,- że wnioskodawca należał do rosyjskich struktur informacyjnych, przez co miał być był bity przez [...]. W późniejszych oświadczeniach wnioskodawca wielokrotnie zaprzeczał, aby coś takiego stwierdzał. We wniosku zaznaczył, że prowadził własną działalność gospodarczą obejmującą prace remontowe. Ponadto zaznaczył, że nie był skazany wyrokiem sądu i nie należał do żadnej partii, ani organizacji.

W trakcie przesłuchania statusowego wnioskodawca oświadczył: "Tam nie ma swobody słowa. Raz wypowiedziałem się na temat niesprawiedliwości w [...], zostałem pobity. Było nas wówczas kilka osób, które mówiły to samo. Ja nie mogę patrzeć na działania struktur i władz, które zamykają ludziom usta. Nie można krytykować władzy. Natomiast [...] nie lubi [...] i ludzi stamtąd. [...] nie lubią [...]. Toteż wyjazd do [...] też jest niemożliwy". Powyższe stanowiło zasadniczy powód wyjazdu z kraju pochodzenia.

W trakcie całej procedury wnioskodawca nie załączył do sprawy żadnych dokumentów mogących potwierdzać fakt prześladowania w kraju pochodzenia z powodów politycznych.

Rada do Spraw Uchodźców zauważyła także, iż ten wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest drugim wnioskiem złożonym przez M. D.. Pierwszy wniosek złożył w dniu [...].10.2006 r. (sprawa nr [...]). W uzasadnieniu podał niestabilność w kraju pochodzenia i dlatego rodzina boi się o wnioskodawcę. Następnie wyjechał nielegalnie do N., skąd został deportowany w ramach Porozumienia Dublin II. Po powrocie do Polski złożył wniosek o umorzenie postępowania i wyjechał do kraju pochodzenia w ramach dobrowolnej repatriacji, motywując swoją decyzję ciężką chorobą matki. Organ I instancji umorzył postępowanie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r.

Rada stwierdziła, że M. D. nie udowodnił faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed zindywidualizowanym prześladowaniem.

Wnioskodawca nie wskazał na żadne wiarygodne przesłanki, że władze państwowe w [...] lub podmioty określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podejmowały lub mogłyby podejmować wobec strony krzywdzące działania z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Powody opuszczenia kraju pochodzenia, które wnioskodawca przedstawił w trakcie przesłuchania statusowego, są ogólnymi stwierdzeniami odnoszącymi się do panującej sytuacji politycznej w kraju pochodzenia. Na podstawie jego wypowiedzi można wysunąć wniosek, że jednorazowe pobicie przez przedstawicieli struktur siłowych, jeśli w ogóle miało miejsce, było o charakterze incydentalnym bez dalszych konsekwencji mogących mieć dla niego negatywne skutki. W trakcie przesłuchania statusowego, a także w odwołaniu wnioskodawca miał pełne możliwości wypowiedzenia się dla uzasadnienia możliwych prześladowań w rozumieniu art. 13 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, z czego jednak nie skorzystał, odnosząc się tylko do niektórych okoliczności i wnioskując ostatecznie o dodatkowe przesłuchanie na okoliczność, która już była przedmiotem analizy. W opinii Rady do Spraw Uchodźców takie postępowanie ma na celu jedynie przeciąganie sprawy i związanego z tym pobytu. Z tych względów Rada nie widzi zasadności dodatkowego przesłuchania. W opinii Rady wnioskodawcy nie należy się przyznanie statusu uchodźcy.

Odnosząc się do nie udzielenia ochrony uzupełniającej, Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że nie występują realne przesłanki określone w przepisie art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazujące na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji - Wnioskodawca nie oświadczył w toku procedury statusowej, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji. Należy stwierdzić, że na terytorium [...] obowiązuje bezterminowe moratorium na wykonywanie wyroków śmierci - na mocy orzeczenia Sądu Konstytucyjnego [...] z dnia [...] listopada 2009 r. i w związku z przystąpieniem [...] do Rady Europy;

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie -Rada do Spraw Uchodźców stwierdza, że Wnioskodawca nie uwiarygodnił w składanych oświadczeniach realnie grożących mu tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Z analizy materiału nie wynika, aby Wnioskodawca znajdował się w centrum zainteresowania władz - z powodów objętych ustawą o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP;

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - w chwili obecnej nie występują na terytorium [...] wydarzenia, które można by uznać jako konflikt zbrojny.

Zgodnie zatem z art. 20 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. odmowa udzielania ochrony uzupełniającej panu M. D. jest zasadna, gdyż nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy. M. D. nie spełnia także przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, gdyż w sprawie Wnioskodawcy nie można mówić o sytuacji, w której jego wydalenie:

1. mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej,

2. naruszałoby prawo do życia rodzinnego.

Zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że wnioskodawca nie spełnia żadnej z przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu na to, że w [...] władzę państwowe lub inne podmioty podejmowały działania krzywdzące wobec niego lub jego rodziny, które miałyby związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Nie ma także podstaw do stwierdzenia, że jakiekolwiek z praw wnioskodawcy, określonych w art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej byłoby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia zagrożone umyślnym działaniem władz lub innych podmiotów.

Z analizy całokształtu sprawy nie wynika również, aby wydalenie z terytorium RP mogło spowodować naruszenie prawa do życia rodzinnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP zważywszy, że rodzina wnioskodawcy pozostała w kraju pochodzenia. Wprawdzie wnioskodawca podał, że przed wyjazdem rozstał się z żoną, zostawiając ją z trojgiem dzieci, ale nie umniejsza to faktu ciążących na nim zobowiązań. Sytuacja w kraju pochodzenia jest wprawdzie niestabilna, ale nie istnieją żadne realne przesłanki skłaniające do twierdzenia, że może to dotknąć stronę. Brak jest zatem przesłanki rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń opisanych w przepisie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie.

Wobec tego, w opinii Rady do Spraw Uchodźców, nie istnieje obiektywna, uzasadniona obawa przed prześladowaniem Wnioskodawcy w kraju pochodzenia, nie istnieją przesłanki uzasadniające nadanie statusu uchodźcy, przyznania ochrony uzupełniającej, ani nie spełnia on kryteriów udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców uważa ponadto, iż postępowanie organu I instancji prowadzone było prawidłowo i zgromadził on materiał dowodowy wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Jednocześnie, Rada do Spraw Uchodźców uznała, że orzeczenie w zaskarżonej decyzji w zakresie ponownego wjazdu na terytorium państw obszaru Schengen pozbawione jest podstawy prawnej. Rada do Spraw Uchodźców w pełni podtrzymuje w tym zakresie swoje już wcześniej wyartykułowane stanowisko w tej kwestii (vide np. uzasadnienie decyzji Rady do Spraw Uchodźców nr [...]).

Organ I instancji rozstrzygając o zakazie wjazdu na terytorium RP powołuje się na przepis art. 48 ust. 3 ustawy o ochronie, zgodnie z którym do postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) dotyczące postępowania w sprawie wydalenia. Powyższy przepis wskazuje, zdaniem Rady do Spraw Uchodźców, iż odesłanie zawarte w ustawie o ochronie dotyczy tylko przepisów proceduralnych, dotyczących samego przebiegu postępowania, takich jak zawarte w art. 90a ustawy o cudzoziemcach sposoby przekazywania decyzji, czy zawarte w art. 93a zasady dotyczące tłumaczenia podstawy prawnej decyzji na język zrozumiały dla cudzoziemca. Przepis ten nic jednak nie mówi o stosowaniu przepisów materialno- prawnych, czyli takich, które kształtują sytuację prawną ich adresata. Taki charakter ma zawarty w art. 90 ust. 1 pkt 4 nakaz orzekania w decyzji o wydaleniu o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP.

Nawet doktryna prawa zwraca uwagę na wagę zasad techniki prawodawczej przy wykładni prawa (vide M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, str. 297). Dlatego warto przywołać definicje zawarte w przepisach rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki Prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), dalej "Zasady techniki prawodawczej". Zasady techniki prawodawczej rozróżniają przepisy prawa materialnego opisane w § 25 od przepisów proceduralnych, w których zgodnie z § 27 określa się sposób postępowania przed organami albo instytucjami, strony i innych uczestników postępowania, ich prawa i obowiązki w postępowaniu oraz rodzaje rozstrzygnięć, które zapadają w postępowaniu (w naszym przypadku np. czy jest to decyzja czy postanowienie), i tryb ich wzruszenia.

To rozróżnienie jest istotne dla analizy odesłania zawartego w przepisie art. 48 ust. 3 ustawy o ochronie, zgodnie z którym do postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu, stosuje się przepisy ustawy o cudzoziemcach dotyczące postępowania w sprawie wydalenia. Odesłanie to wyraźnie wskazuje na stosowanie przepisów ustawy o cudzoziemcach wyłącznie w odniesieniu do przepisów proceduralnych (do postępowania w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu stosuje się przepisy dotyczące postępowania w sprawie wydalenia).

Przepis art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach jest przepisem prawa materialnego, gdyż wyraźnie wskazuje kto, w jakich okolicznościach jak powinien się zachować (vide przesłanki z § 25 Zasad techniki prawodawczej). Dlatego odesłanie zawarte w przepisie art. 48 ust. 3 ustawy o ochronie, jako że dotyczy jedynie stosowania przepisów proceduralnych, nie odnosi się do przepisu prawa materialnego, jakim jest przepis art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Natomiast niedopuszczalne byłoby w tym przypadku stosowanie wykładni rozszerzającej, gdyż przeczyłaby ona literalnemu brzmieniu przepisu, które nie budzi wątpliwości.

Dodać przy tym należy, iż również inne przepisy ustawy o ochronie i ustawy o cudzoziemcach potwierdzają wskazane wyżej rozumowanie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wszystkie orzeczenia (rozstrzygnięcia materialno-prawne), które wydaje się w postępowaniu uchodźczym opisane są w przepisach ustawy o ochronie. Tam opisany jest status uchodźcy, ochrona uzupełniająca i zgoda na pobyt tolerowany, a przed wszystkim, jeżeli chodzi o analizowany problem, to o wydaleniu cudzoziemca orzeka się w postępowaniu uchodźczym nie na podstawie ustawy o cudzoziemcach, ale na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie. Tam znajduje się materialna podstawa orzeczenia o wydaleniu. Dlatego też w ustawie o ochronie znalazłaby się materialna podstawa do orzekania o zakazie wjazdu na terytorium RP, jeżeli taka byłaby wola ustawodawcy.

Sama ustawa o cudzoziemcach również nie zawiera żadnego przepisu, który przewidywałby orzekanie o zakazie wjazdu na terytorium RP w decyzjach o odmowie nadania statusu uchodźcy. Należy w tym miejscy zauważyć, iż w przepisie art. 99b, w którym wymienia się okresy zakazu wjazdu dla poszczególnych przypadków podstawy prawnej orzekania, także nie wymienia się przypadku odmowy nadania statusu uchodźcy.

Z tego powodu, za błędne rozumowanie uważa Rada do Spraw Uchodźców stwierdzenie, że wobec powyższego, określenie okresu zakazu wjazdu pozostawione zostało uznaniu Szefa. Trzeba bowiem zauważyć, iż w świetle brzmienia art. 7 Konstytucji RP i zawartej w nim zasady praworządności organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Dlatego nie można domniemywać kompetencji organu administracji publicznej (w tym przypadku Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców) wtedy, gdy nie została ona wyraźnie temu organowi przypisana.

Odnosząc się z kolei do przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. U. L 348, str. 98-107), należy zauważyć, iż przepisów tych nie można stosować bezpośrednio. Dlatego, aby polski organ administracji publicznej mógł orzekać w sprawie zakazu wjazdu na terytorium RP, wymagane jest wprowadzenie odpowiedniego przepisu, wyraźnie określającego konkretny organ (w tym przypadku Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców) w konkretnym rodzaju spraw (w tym przypadku orzekania o odmowie nadania statusu uchodźcy) do odpowiedniej, polskiej ustawy.

Zgodnie z przepisem art. art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie (w więc wiąże wyłącznie państwo a nie osoby), do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków, w przeciwieństwie do rozporządzenia, które wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Dlatego dyrektywa nie może być samoistną podstawą dla państw członkowskich do podejmowania rozstrzygnięć wobec osób prawnych czy fizycznych. Ugruntował się wprawdzie w orzecznictwie TS UE pogląd o pewnych konsekwencjach niewdrożenia dyrektywy, ale pogląd ten dotyczy odpowiedzialności państwa za zaniechanie nie tylko wobec Unii, ale również osób, które nabyłyby pewne prawa czy zwolnione byłyby z pewnych obowiązków, gdyby dyrektywę wdrożono. Ale to obywatel ma prawo powoływać się bezpośrednio na dyrektywę wobec wszelkich przepisów prawa krajowego niezgodnych z dyrektywą i dodatkowo koniecznym zastrzeżeniem dodanym przez TS UE jest uzależnienie tego bezpośredniego skutku od tego, czy przepisy dyrektywy z punktu widzenia ich treści wydają się bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne. Rozciągnięcie takiego skutku na państwo, które miałoby się powoływać na dyrektywę wydając decyzje o zakazie wjazdu na jego terytorium nie mieści się, zdaniem Rady, w granicach bezpośrednich skutków dyrektyw wyznaczonych przez TS UE.

Warto w tym miejscu przywołać orzeczenie TS UE 80/86 (Kolpinghuis Nijmegen) z 1986 r., w którym podkreślono, że państwo nie może wobec jednostki powoływać się na dyrektywę, która nie została implementowana.

Przerzucanie konsekwencji niewdrożenia dyrektywy z państwa na osoby występujące o nadanie statusu uchodźcy budziłoby wątpliwości nie tylko w świetle art. 7 Konstytucji, o którym wspomniano wcześniej, ale również w świetle art. 2 mówiącego, że RP jest demokratycznym państwem prawnym i wyrażającego tym samym zasadę praworządności.

W opinii Rady do Spraw Uchodźców, obecnie obowiązujące przepisy prawne nie dają podstaw do orzekania w sprawach o odmowie nadania statusu uchodźcy o zakazie wjazdu na terytorium RP.

W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Rady do Spraw Uchodźców oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie

I. przepisów prawa materialnego:

art. 13 ust. 1, art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie, poprzez błędna wykładnię i nieuprawnione uznanie, że obawa skarżącego związana z perspektywą powrotu do kraju pochodzenia nie jest uzasadniona oraz, że powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia nie wiąże się z ryzykiem doznania zagrożenia prawa do życia i wolności oraz bezpieczeństwa osobistego, a jego wydalenie nie nastąpi do kraju, gdzie będzie poddawany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu;

II. przepisów postępowania:

art. 7, art. 10 § 1 i 2, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i uznanie jego oświadczeń za niewiarygodne, a wniosku o dodatkowe przesłuchanie za mający na celu jedynie przeciąganie sprawy.

W dodatkowym piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentu w postaci wezwania skarżącego na przesłuchanie w charakterze podejrzanego w dniu [...].03.2014 r. w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych [...]. W ocenie pełnomocnika, pismo to jest zapowiedzią procesu, którego istotą będzie upokorzenie, poniżenie, a nawet narażenie na utratę zdrowia i życia.

W odpowiedzi na skargę Rada w całości podtrzymała swe stanowisko w sprawie. Jednocześnie wniosła o odrzucenie dowodu z dokumentu przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego wskazując, iż winien być to oryginał, a nie kopia poświadczona za zgodność, bo tylko taki dokument pozwala na ocenę jego wiarygodności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Rady nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organy obu instancji procedowały na podstawie ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sprzed ich nowelizacji, która weszła w życie 1 maja 2014 r. Stąd zachowana zostanie terminologia form objęcia ochroną międzynarodową cudzoziemca również sprzed tej nowelizacji (por. art. 508 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), jednocześnie cytowane przepisy zachowają numerację sprzed tej nowelizacji.

Na wstępie należy zauważyć, że przyznanie statusu uchodźcy wymaga wykazania, iż w konkretnej indywidualnej sytuacji, w której strona się znajduje istnieje realna obawa przed prześladowaniami, z uwagi na powody wymienione w art. 13 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP z 2003 r.. Zgodnie z tym artykułem stronie mógł zostać nadany w Polsce status uchodźcy, jeżeli istniała uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej i z tego powodu nie może lub nie chce ona korzystać z ochrony w kraju pochodzenia.

W rozpatrywanej sprawie trafnie stwierdziła Rada, że sama możliwość wystąpienia zagrożenia przewidzianego w art. 15 oraz 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z 2003 r. nie jest wystarczająca do objęcia cudzoziemca ochroną międzynarodową, a wnioskodawca nie wykazał wystarczających indywidualnych, realnych przesłanek do stwierdzenia istnienia wobec niego takich zagrożeń.

Organ odwoławczy rozpoznając przedmiotową sprawę w oparciu o zebrany materiał dowodowy - w tym zeznania skarżącego - zasadnie w ocenie Sądu stwierdził, iż brak jest podstaw do objęcia go ochroną międzynarodową, w tym przyznania mu statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej, czy pobytu tolerowanego (obecnie zgody na pobyt ze względów humanitarnych).

Rada zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. podjęła wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w kontekście aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. Dopełniła także obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Złożone przez skarżącego wyjaśnienia stanowiły wystarczający materiał dowodowy w sprawie i w oparciu o nie trafnie przyjęła Rada dalsze przesłuchania za zbędne. Rada do Spraw Uchodźców, wbrew zarzutom skargi, nie naruszyła zatem art. 80 K.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Zaskarżona decyzja (jej uzasadnienie) odpowiada treści art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rada zajęła stanowisko co do wszystkich , zarzutów skarżącego, podniesionych w odwołaniu. Sąd w całości podziela argumentację organu odwoławczego.

Należy zauważyć, że skarżący wspominał o pobiciu go przez przedstawicieli struktur siłowych w [...] za reprezentowane poglądy polityczne. Jednocześnie we wniosku podał, że należał do [...] struktur informacyjnych, przez co miał być bity przez [...], z którego to twierdzenia później się wycofał. Żadnego ze swych oświadczeń co do prześladowań, nie udokumentował w postępowaniu administracyjnym. W trakcie przesłuchania statusowego, a także w odwołaniu wnioskodawca miał pełną możliwość wypowiedzenia się w celu uzasadnienia możliwych prześladowań, w rozumieniu art. 13 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP z 2003 r. Z możliwości tej jednak nie skorzystał, odnosząc się tylko do niektórych okoliczności, co podniosła Rada. Z tego względu nie było celowe przeprowadzenie dodatkowego jego przesłuchania. Złożone przez pełnomocnika "wezwanie w charakterze podejrzanego" na etapie postępowania sądowego nie dotyczy okresu, który analizowały organy obu instancji. Pismo to obejmuje zdarzenie późniejsze.

Wobec zatem wielu sprzeczności w dotychczas składanych zeznaniach skarżącego, mając na uwadze, iż przedłożone wezwanie skarżącego na przesłuchanie w charakterze podejrzanego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych [...] wskazuje datę po zakończeniu postępowania przez organy obu instancji -

[...].03.2014 r. i nie wynika z niego jakiego rodzaju zarzuty są mu stawiane - Sąd nie stwierdza, by wezwanie to stanowiło dokument mający istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu.

Jedynie zatem złożenie ewentualnego kolejnego wniosku, w powołaniu na to wezwanie, może prowadzić do oceny przez organ znaczenia tego dokumentu dla żądań skarżącego, w zakresie istnienia podstaw do objęcia go międzynarodową ochroną, zapobiegając zarazem wydaleniu go z terytorium RP (obecnie zobowiązaniu do powrotu).

Trafne są także wywody Rady do Spraw Uchodźców, iż orzeczenie w decyzji I. instancji w zakresie ponownego wjazdu na terytorium państw obszaru Schengen pozbawione jest podstawy prawnej. W ocenie Sądu, istniały podstawy do uchylenia pkt. 5 decyzji organu I instancji i także w tym zakresie Sąd podziela argumentację Rady.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.