Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 651/00
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2001-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 48 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Decyzje wydane w oparciu o art. 48 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ są decyzjami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, że ustalenie przez organy podatkowe okoliczności stanowiących ważny interes podatnika uzasadniających ewentualne rozłożenie na raty zaległości podatkowej, stanowi konieczną przesłankę dla wydania decyzji, ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji o rozłożeniu zaległości na raty.

TEZY

Decyzje wydane w oparciu o art. 48 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ są decyzjami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, że ustalenie przez organy podatkowe okoliczności stanowiących ważny interes podatnika uzasadniających ewentualne rozłożenie na raty zaległości podatkowej, stanowi konieczną przesłankę dla wydania decyzji, ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji o rozłożeniu zaległości na raty.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia 12 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za październik-listopad 1998 r. i sierpień, październik-grudzień 1999 r. - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w L., działając na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. (...) z dnia 9 lutego 2000 r. odmawiającej rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: październik i listopad 1998 r. oraz sierpień, październik-grudzień 1999 r. w łącznej kwocie 10.530,20 zł, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia decyzji Izby Skarbowej wynika, że w dniu 10 stycznia 2000 r. M. Z. złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT, uzasadniając go tym, iż natychmiastowa zapłata całości zaległości podatkowych doprowadzi do bankructwa firmę.

Organ I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania ulgi w postaci rozłożenia zaległości na raty.

W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił Urzędowi Skarbowemu błędną interpretację pojęcia "ważnego interesu podatnika" i w konsekwencji naruszenie art. 48 par. 1 pkt 2 w związku z art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy uznał podniesione w odwołaniu zarzuty za bezpodstawne.

Powołując treść art. 48 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - wskazał, że wypadki gospodarcze uzasadniające rozłożenie na raty zaległości podatkowej muszą mieć charakter nadzwyczajny.

Takiego charakteru nie mają okoliczności wskazane we wniosku i podniesione w odwołaniu. Z analizy przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy wynika, że w okresie styczeń-listopad 1999 r. podatnik wykazał dochód w wysokości 29.123 zł. Izba Skarbowa przyznaje, że sytuacja majątkowa podatnika jest trudna ale nie wyjątkowa. Uważa, że na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy nie może mieć wpływu sprawa karno-skarbowa ani kradzież z włamaniem, jaka miała miejsce w mieszkaniu podatnika, bowiem należne podatki były wymagalne w 1998 i 1999 r.

Za niezrozumiały uważa zarzut naruszenia art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej, wskazując, że podstawę decyzji stanowi art. 48 par. 1 pkt 2 tej ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 48 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej przez błędną interpretację "ważnego interesu podatnika".

W ocenie skarżącego przesłanki wymienione w cytowanym artykule wypełnia jego trudna sytuacja finansowa związana z wyjątkową sytuacją rodzinną - przewlekłą chorobą córki i żony oraz utrata płynności finansowej grożąca likwidacją działalności gospodarczej.

Wskazując na orzeczenie NSA oraz art. 71 Konstytucji uważa, iż zaległość winna być rozłożona na raty.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 48 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, który pozwala, ze względu na ważny interes podatnika, na jego wniosek rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Decyzje wydane w oparciu o ten przepis są decyzjami o charakterze uznaniowym. Oznacza to, że ustalenie przez organy podatkowe okoliczności stanowiących ważny interes podatnika uzasadniających ewentualne rozłożenie na raty zaległości podatkowej, stanowi konieczną przesłankę dla wydania decyzji ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji o rozłożeniu zaległości na raty.

W zakresie uznaniowym decyzji administracyjnych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 122, art. 187 par. 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej dokonano ustaleń stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 210 par. 1 i 4 Ordynacji.

Takich naruszeń w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Przedmiotem rozważań organów podatkowych były wszystkie podnoszone przez skarżącego okoliczności mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, a w szczególności trudności finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz trudności rodzinne spowodowane stanem zdrowia członków rodziny.

Zważywszy na powyższe, oraz wyjątkowy charakter ulg podatkowych - bowiem zasadą jest płacenie podatków - brak jest podstaw do uznania, iż w rozpatrywanej sprawie przekroczone zostały zakreślone przez prawo granice uznania administracyjnego.

Co do powołanego w skardze orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, to dotyczy ono innych stanów faktycznych w konkretnych sprawach nie mających zastosowania w niniejszej sprawie.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o NSA orzeczono jak w sentencji.