Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1519/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 145a § 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /del./ spr. Sędzia WSA Robert Sawuła Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref. stażysta Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].05.2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].10.2000 r. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. S. tytułem kosztów postępowania sądowego kwotę 10 zł /słownie: dziesięć/.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku J. S. o przyznanie uprawnień kombtanckich Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [ t.jedn. Dz.Ust. Nr 142 poz. 950 z 1997 r. z późn.zm. ] decyzją z dnia [...].10.2000 r. Nr [...] stwierdził, iż J. S. s. W. zam. [...] złożył wniosek po terminie i umorzył postępowanie administracyjne.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, iż w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w trybie art. 61 § 1 i 3 kpa na żądanie strony w dniu złożenia przez nią wniosku o przyznanie uprawnień przewidzianych w wyżej powołanej ustawie Kierownik Urzędu związany jest przesłanką określoną w art. 22 ust. 3 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi " Wnioski o przyznanie uprawnień i tytułów określonych w art. 1 - 4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust. 1 { zarekomendowane przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznawanych represji } do dnia 31.12.1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31.12.1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski ". Termin ten wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego jest terminem prawa materialnego. Z tej przyczyny w odniesieniu do niego nie znajduje zastosowania procesowa instytucja przywrócenia terminu. Uchybienie jemu powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne w tym przypadku podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

W związku z tą decyzją J. S. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy naprowadzając, iż był politycznie represjonowanym żołnierzem - górnikiem skierowanym do pracy przymusowej i niewolniczej w kopalni węgla kamiennego w latach 1952-1954. Posiadanego przez niego kompletu dokumentów przeznaczonych do weryfikacji przez Komisję Weryfikacyjną Zarządu Głównego Stowarzyszenia Szarych Szeregów w Warszawie nie przedstawił z tej przyczyny, iż oczekiwał na zapowiadaną przez Krajowy Zarząd Związku Represjonowanych Żołnierzy Górników w Warszawie nowelizację ustawy z dnia 2.09.1994 r., przyznającą żołnierzom górnikom pełne uprawnienia wynikające z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z dnia 24.01.1991 r. W związku z regulacją zawartą w ustawach z dnia 2.09.1994 r. i 10.09.1999 r. otrzymuje on świadczenia pieniężne w wysokości 120,64 zł. i dodatek energetyczny w wysokości 88,23 zł. Jest on inwalidą II grupy, człowiekiem schorowanych, posiada ograniczoną możliwość poruszania się z uwagi na zwyrodnienia stawów biodrowych, przewlekła chorobę wieńcową, a poza tym przebył operację oka. W konkluzji wniosku J. S. podnosi, iż nie chodzi mu o korzyści typu materialnego, lecz o samą satysfakcję. Jest mu bowiem przykro, że jego koledzy, " Zawiszacy " , z " Bojowych Szkół " czy z " Grup Szturmowych " , z którymi przenosił prasę podziemną, meldunki, wyruszał na patrole w celach obserwacji transportów kolejowych czy ruchów wojsk posiadają uprawnienia kombatanckie mogli otrzymać odznaczenia Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny, a to nie jest jego udziałem.

Po rozpatrzeniu tegoż wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając w oparciu o art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego decyzją z dnia [...].05.2001 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy z przyczyn wywiedzionych w motywach swojej decyzji z dnia [...].10.2000 r.

Tę ostatnią decyzję zaskarżył skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S., kwestionując ją bez wskazania kierunku weryfikacji.

W motywach skargi nawiązuje on do argumentacji zaprezentowanej już w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dodając iż komplet dokumentów przesłał do Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Głównego Stowarzyszenia Szarych Szeregów w Warszawie w dniu 30.10.1999 r. , która w dniu 30 12.1999 r. przekazała stosowne zaświadczenie do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. W związku z jego interwencją pisemną w organie z dnia 15.02.2000 r. otrzymał informację, iż jego wniosek wpłynął po upływie ustawą określonego terminu, został zarejestrowany i sprawa zostanie rozstrzygnięta w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. W dalszym toku postępowania organ negatywnie ustosunkował się do jego wniosku, czego wyrazem jest zaskarżona decyzja, w uzasadnieniu której naprowadza się, że nie przedstawił on dowodów potwierdzających fakt wystąpienia z wnioskiem w terminie do dnia 31.12.1998 r. Tego rodzaju teza w ocenie skarżącego jest nieporozumieniem, albowiem on nigdy nie twierdził, że zachował wspomniany termin, a w korespondencji z organem przedstawił przyczyny, które stanowiły o jego uchybieniu licząc na to iż jego stan zdrowia oraz doznane represje usprawiedliwiają go.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 ] sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.s.a. , z tym że w tych sprawach stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach. Ta dyrektywa normatywna o charakterze intertemporalnym znajduje zastosowanie w okolicznościach badanej sprawy, a właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie do jej rozpoznania wynika z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25.04.2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [ Dz.Ust. Nr 72 poz. 653 ].

Dokonując w ramach postępowania sądowo - administracyjnego stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1269 ] oceny legalności zaskarżonego aktu zgodnie z zapisem zawartym w art. 134 § 1 p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną a przedmiotem jego zainteresowania pozostaje zgodność wymienionego aktu z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, bez względu na to czy skarżący wskazywał w skardze na określone wadliwości tegoż aktu.

Powyższa dyrektywa normatywna zobowiązuje zatem Sąd do uwzględnienia wszelkich zaszłości, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy.

Umarzając postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego w badanej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako podstawę rozstrzygnięcie przyjął art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 15.04.2003 r. sygn.akt SK 4/2002 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany wyżej przepis prawa jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wyrok ten opublikowany został na łamach Dziennika Ustaw 2003 r. Nr 72 poz. 658 w dniu 29.04.2003 r. i w tym samym dniu orzeczenie to weszło w życie. Zgodnie zaś z art. 190 ust. 4 ustawy zasadniczej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w innych przepisach właściwych dla danego postępowania. Przytoczony przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uprawnia do konstatacji, iż skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest powinność uchylenia tego aktu w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Art. 145a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania także w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, oraz że ze skargą w takiej sytuacji należy wystąpić w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego { § 2 art. 145a kpa }. Z woli zatem ustawodawcy tego typu zaszłość normatywna stanowi samodzielną podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jeżeli zaś tak, to mając na uwadze zapis zamieszczony w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.s.a., stwierdzić należy, że zarówno decyzja jak i postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd dopatrzy się w okolicznościach sprawy naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z taką sytuacją, jakkolwiek niezawinioną przez organ, mamy do czynienia w okolicznościach badanej sprawy, konsekwencją czego jest konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].10.2000 r.

W dalszym zatem postępowaniu organ zobowiązany będzie do merytorycznego ustosunkowania się do wniosku skarżącego.

W tym stanie rzeczy działając na podstawie powołanego wyżej przepisu prawa ustawy należało orzec jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocności niniejszego wyroku znajduje swoje uzasadnienie w art. 152 p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.