Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 627/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r. J. T. (zwany dalej "Skarżącym") zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jego niepełnosprawną matką – A. T.. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że Skarżący jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wystawione przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] marca 2017 r.), natomiast jego matka legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...] kwietnia 2007 r., stwierdzającym trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji począwszy od marca 2007 r. (zgodnie z art. 5 pkt 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych [t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 426 ze zmianami]: Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o: niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności). Skarżący dołączył do wniosku także decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w przedmiocie przyznania zasiłku stałego na okres [...].04.2017 - [...].03.2022 w wysokości [...] zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. (zwany dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") odmówił Skarżącemu udzielenia świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111, zwanej dalej "u.ś.r."). W uzasadnieniu decyzji, Burmistrz wskazał, że niepełnosprawność matki Skarżącego powstała w [...]. roku życia, a więc nie zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia. Zdaniem organu I instancji, przyznanie świadczenia jest możliwe, jeżeli niepełnosprawność powstanie nie później niż do ukończenia 18. roku życia, lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W terminowo wniesionym odwołaniu Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku i przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na jego niepełnosprawną matkę. Skarżący powołał w uzasadnieniu odwołania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium" lub "organem II instancji") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji, Kolegium wskazało, że w związku z tym, że Skarżący ma przyznany zasiłek stały do [...] marca 2022 r., na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. nie może być przyznane wnioskowane świadczenie.

W terminowo wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze, Skarżący stwierdził, że decyzja jest nieadekwatna, ponieważ zrzeka się otrzymywanego zasiłku stałego z Ośrodka Pomocy Społecznej w K. na rzecz przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nad niepełnosprawną matką.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało swoje stanowisko oraz wniosło o oddalenie jej w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej, wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., decyzje administracyjne wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową.

Ponadto, w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w skardze nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną według powyższych okoliczności faktycznych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga (błędnie nazwana "odwołaniem") zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza nie odpowiadają prawu. Sąd uwzględnił skargę według następującej argumentacji.

Materialnoprawną podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest art. 17 ust. 1 u.ś.r., który stanowi:

"Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji."

Świadczenie pielęgnacyjne z powołanego przepisu nie przysługuje, gdy zostanie spełniona choćby jedna z przesłanek wymienionej w ust. 5 powołanego przepisu:

"Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) (uchylony);

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej."

Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego musi poprzedzać szczegółowa analiza warunków, jakie muszą zostać spełnione łącznie. Przede wszystkim, należy zwrócić uwagę na część wspólną art. 17 ust. 1 u.ś.r., w którym ustawodawca precyzyjnie określa kto jest destynatariuszem tego świadczenia. Ustawodawca stanowi o konieczności rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osoby, o których mowa w pkt 1 - 4 celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Osoba ubiegająca się o przedmiotowe świadczenie musi więc zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem słowa "rezygnacja", oznacza ono: "zrzeczenie się czegoś, odstąpienie od czegoś [rzeczownik]; zrzekać się czegoś dobrowolnie, odstępować od czegoś, dawać za wygraną [czasownik]" (Popularny słownik języka polskiego PWN, red. E. Sobol, Warszawa 2003, s. 846.)

Zgodnie z powołaną definicją rezygnacji, wnioskodawca musi celowo, intencjonalnie zaprzestać wykonywania pracy w formach prawem przewidzianych, z którego tytułu otrzymuje wynagrodzenie, przy czym wynagrodzenie należy wykładać szeroko. Z kolei, jako znaczenie słowa "podjąć" rozumie się: "przedsięwziąć, postanowić wykonywanie czegoś, zdecydowanie się na coś, wziąć coś na siebie, rozpocząć np. obowiązki, pracę, zadanie" (Popularny słownik języka polskiego PWN, red. E. Sobol, Warszawa 2003, s. 692). Część wspólna przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi o tym, że wnioskodawca nie podejmuje pracy, a więc należy wziąć pod uwagę negację powołanej definicji "podjąć", co prowadzi do wniosku, że wnioskodawca nie rozpoczyna pracy, nie decyduje się na realizację jakiegoś zadania.

Pomimo tego, że przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w art. 17 ust. 5 u.ś.r., niespełnienie okoliczności, o których mowa powyżej, a więc brak związku między rezygnacją z pracy tudzież jej niepodjęciem, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, stanowi także przesłankę odmowy udzielenia świadczenia, która choć nie została wprost wskazana przez ustawodawcę, to jednak w wyniku dokonania wykładni funkcjonalnej, dochodzi do wyinferowania kolejnej przesłanki, która w myśl normatywnej koncepcji źródeł prawa, należy do systemu prawnego jako norma prawna wywnioskowana z innej normy prawnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga" (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2792/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Z kolei w innym wyroku, ten sam Sąd stwierdził: "Wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te, decydując się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa. Świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej" (wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, zob. także wyrok NSA z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt I OSK 695/17, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją z pracy, a podjęciem się sprawowania opieki. Tylko w sytuacji, gdy przyczyną zaprzestania wykonywania pracy zarobkowej jest podjęcie się sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ustawodawca przyznaje prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. "Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki jest zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia; rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy" (wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 940/19, CBOSA).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę na to, że organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do kwestii czy Skarżący zrezygnował z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej, tudzież nie podjął pracy jedynie przez wzgląd na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką oraz czy rzeczywiście taką opiekę sprawuje. Kolegium w toku postępowania odwoławczego pominęło te okoliczności przechodząc jedynie do weryfikacji okoliczności negatywnych w zakresie przyznawania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Należy zatem uznać, że okoliczność, stanowiąca warunek sine qua non dla przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r. została pominięta w postępowaniu administracyjnym. "Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie pozwala organom właściwym do orzekania w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ustalanie przyczyn niezdolności do pracy osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Zobowiązane są one jedynie do ustalenia, na podstawie zgromadzonej dokumentacji, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność opieki" (wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 940/19, CBOSA).

Nie jest rolą Sądu badać powyższej okoliczności, gdyż na podstawie art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę nad administracją publiczną, nie dokonując jednocześnie rozstrzygnięć, które mogą zastępować orzeczenia organów administracji publicznej. Z tego względu, decyzja organu II instancji nie może się ostać w obrocie prawnym.

Ponadto, w niniejszej sprawie, w ocenie organu II instancji zaszła przesłanka wskazana w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a u.ś.r., ponieważ Skarżący na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. otrzymuje zasiłek stały.

Sąd w składzie orzekającym zwraca uwagę, że organ II instancji dokonując rozstrzygnięcia w administracyjnym postępowaniu odwoławczym, poprzestał jedynie na wykładni językowej wskazanego przepisu. Takie postępowanie należy ocenić jednoznacznie jako niewystarczające, bowiem nawet gdy wykładnia językowa prowadzi do jednoznacznych rezultatów, należy dokonać ich weryfikacji poprzez zastosowanie wykładni funkcjonalnej, aby otrzymać tożsamość podjętych działań z zakresu egzegezy (zob. uchwała NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09, CBOSA, a także M. Gutowski, P Kardas, Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017, s. 275). Kolegium uznało, że skoro Skarżący pobiera przyznany zasiłek celowy, nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego przez niego świadczenia.

Należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że "art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej." Mając na względzie to, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył prawa do renty z uwagi na sformułowany w skardze konstytucyjnej wniosek o zbadanie konstytucyjności w tym zakresie, najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym rozpoznano analogiczną sprawę, w której skarżący posiadał uprawnienie emerytalne, a także to, że ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie wprowadza gradacji wskazanych świadczeń, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, zasadne jest rozszerzenie argumentacji Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych na gruncie przedmiotowej sprawy, w której z uwagi na przyznany zasiłek stały, odmówiono Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdzono: "Wskazano, że intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w obecnych realiach - jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej. (...) Wszak zgodnie z tą zasadą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości (tak w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 9 marca 1988 r., sygn. akt U 7/87; z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt K 37/97; z dnia 20 października 1998 r., sygn. akt K 7/98; z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt P 6/98; z dnia 4 stycznia 2000 r., sygn. akt K 18/99; z dnia 18 grudnia 2000 r., sygn. akt K 10/00; z dnia 21 maja 2002 r., sygn. akt K 30/01; z dnia 28 maja 2002 r., sygn. akt P 10/01 oraz z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt SK 53/12). (...) Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł takowych przesłanek uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne." (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19, także wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020, sygn. akt I OSK 2392/19, CBOSA).

Relewantną cechą osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne z art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest fakt rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Ukształtowane orzecznictwo, które aprobuje także Sąd w składzie orzekającym, stoi na stanowisku, że nie ma przesłanek, aby różnicować sytuację opiekunów osób niepełnosprawnych polegającą na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., szczególnie w sytuacji, gdy jest ono niższe (zob. także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1141/19 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 996/19, CBOSA). Warto na marginesie zwrócić uwagę, że w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, rozpoznano analogiczną sprawę, w której skarżący pobierał zasiłek stały.

Wprowadzenie różnicowania opiekunów ze względu na pobierane świadczenie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. narusza zasadę równości wobec prawa, szczególnie z uwagi na to, że wolą ustawodawcy było, aby udzielać wsparcia osobie pozbawionej źródła dochodów w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Odnosząc się do decyzji Burmistrza, należy stwierdzić, że powołany w odwołaniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje się osoby niepełnosprawne ze względu na moment powstania niepełnosprawności, a na podstawie którego oparł swoją decyzję organ I instancji, został całkowicie pominięty. W tym zakresie Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność, a więc organ I instancji powinien odstąpić od zastosowania tej regulacji. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP: "Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne." Na tej podstawie, wobec stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., pomimo braku wyeliminowania tego przepisu z obrotu prawnego, nie może on stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej. "Chociaż Trybunał w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, że skutkiem jego wejścia w życie nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, w aktualnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części omawianego przepisu, której niekonstytucyjność została stwierdzona" (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2020, sygn. akt II SA/Rz 1355/19, CBOSA). Burmistrz nie biorąc pod uwagę powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. wydał decyzję, która nie odpowiada prawu. "Nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP" (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1356/19, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi, gdyż decyzje organów administracji publicznej nie odpowiadają prawu. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz, będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim organ I instancji ustali, czy istnieje związek pomiędzy rezygnacją z pracy albo niepodjęciem jej, a sprawowaną opieką nad matką przez Skarżącego. Rzeczą organu będzie także ustalenie czy Skarżący w istocie taką opiekę sprawuje.