Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1232/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch (spr.) sędzia del. WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. S. - P.U.H. [...] z siedzibą w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 34/08 w sprawie ze skargi I. S. - P.U.H. [...] z siedzibą w E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 34/08 oddalił skargę I. S. - P.U.H. [...] w siedzibą w E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujące okoliczności faktyczne i ocenę prawną.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] sprawowany od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] kwietnia 2006 r. w kwocie 90 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2003 r. Policja wydała dyspozycję usunięcia ww. samochodu, stanowiącego własność Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "[...]" Sp. z o.o. w B. Pojazd ten został odholowany na prowadzony przez skarżącego parking strzeżony w E. Ww. samochód został usunięty z drogi przed dniem 1 stycznia 2002 r. i nie odebrano go przed dniem 1 lipca 2002 r. W związku z tym pojazd ten - uznany za rzecz niczyją z mocy prawa - został objęty przez Skarb Państwa reprezentowany przez Policję jako organ decydujący o deponowaniu ww. samochodu

Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Radzyniu Podlaskim zlecił organowi rekwizycyjnemu - Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie dokonanie likwidacji pojazdu.

W dniu [...] listopada 2006 r. skarżący skierował do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 197,64 zł za dozór sprawowany nad przedmiotowym samochodem w okresie od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] maja 2004 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie jako organ likwidacyjny uiścił na rzecz wnioskodawcy tytułem zwrotu kosztów sprawowanego przez niego dozoru nad tym pojazdem kwotę 4040,64 zł. Kwota ta obejmowała wynagrodzenie za dozór sprawowany w okresie od dnia [...] maja 2006 r. do dnia odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego. W związku z tym skarżący domagał się przyznania wynagrodzenia za pozostały okres sprawowanego nad tym pojazdem dozoru, a więc od dnia jego przejścia na własność Skarbu Państwa do dnia [...] kwietnia 2006 r.

W tej sprawie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie kilkakrotnie wydawał postanowienia, które następnie były uchylane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie.

W dniu [...] września 2007 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie postanowieniem nr [...] przyznał skarżącemu kwotę 90 zł brutto z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu.

Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9 i 11 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, oraz rażące naruszenie art. 32 Konstytucji, polegające na różnym traktowaniu tego samego podmiotu w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej przy jednoczesnym braku uzasadnienia takiego zróżnicowania. Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu za dozór pojazdu wynagrodzenia przy zastosowaniu dobowej stawki w wysokości 18,30 zł brutto. Uzasadniając zażalenie podkreślono, że organ pomija fakt stosowania tej stawki w dotychczasowych rozliczeniach pomiędzy stronami. Doszło już do częściowego rozliczenia pomiędzy wnioskodawcą a organem likwidacyjnym z tytułu dozoru sprawowanego nad pojazdem przy zastosowaniu stawki w wysokości 18,30 zł brutto.

Rozpoznając zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie wskazał, że skarżący mimo wezwania nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących, lecz wyjaśnił, iż wskazaną we wniosku stawkę podał w oparciu o swój cennik, sporządzony w lutym 2002 r. w oparciu o wytyczne Wojewody Lubelskiego, kalkulację biegłych rzeczoznawców Polskiego Związku Motorowego, kalkulację Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Właścicieli Pomocy Drogowej w Warszawie oraz wyliczeń własnych. Cennik został także dostosowany w ramach współpracy do wymogów Komendanta Miejskiego Policji w Lublinie.

Organ likwidacyjny wystąpił do właścicieli parkingów, przechowujących na terenie miasta Lublina pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, o udzielenie wyjaśnień na temat wydatków oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przechowywanymi pojazdami. W wyniku zapytania uzyskał odpowiedź, iż stawka za dobę parkowania przedmiotowych samochodów w większości przypadków wynosi 10 zł brutto. Stawka 10 zł brutto jest również respektowana przez organy administracji publicznej, o czym świadczy uchwała Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146/VI/2003 oraz uchwała Rady Powiatu w Lublinie z dnia 6 lipca 2004 r. nr XXII/212/04.

Dodatkowo Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. Opinia ta została sporządzona na wniosek innego organu likwidacyjnego (Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie) i przy rozpatrywaniu innego wniosku skarżącego o zwrot koniecznych wydatków i przyznanie wynagrodzenia za dozór przyczepy jednoosiowej, ale może służyć w niniejszej sprawie jako materiał porównawczy. Opracowano ją na podstawie informacji uzyskanych od właścicieli parkingów strzeżonych z terenu Lublina i Bychawy przechowujących pojazdy, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Biegły określił wynagrodzenie za dozór z uwzględnieniem zakresu obowiązku dozorcy i okoliczności przechowywania samochodów osobowych i przyczep w wysokości 10 zł brutto.

W toku postępowania skarżący przesłał dodatkowe dokumenty:

- ocenę techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2000 r.,

- cennik usług obowiązujących w P.U.H. [...] od dnia 1 marca 2000 r.,

- umowę zlecenia z dnia [...] czerwca 1996 r.,

- decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] marca 2004 r.,

- uchwałę nr 111/11/02 Rady Powiatu Mińskiego z dnia 18 grudnia 2002 r.,

- załącznik do uchwały nr 211/XXXIX/2002 Rady Powiatu w Legionowie z 24 stycznia 2002 r.,

- kopie faktur VAT.

Ustosunkowując się kolejno do tych dokumentów organ uznał, że nie obrazują one faktycznie poniesionych przez skarżącego kosztów związanych z dozorem pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Mogłyby one jedynie stanowić materiał porównawczy w stosunku do wyliczeń skarżącego, których jednak nie przedstawiono.

Ocena techniczna Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Oddział w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2000 r. została sporządzona w celu określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów na zlecenie organów Policji i przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym, wobec tego nie może mieć zastosowania przy rozliczeniach dokonywanych z urzędami skarbowymi.

Z cennika usług obowiązujących w P.U.H. [...] od dnia 1 marca 2000 r. wynika, iż stawka za dobę parkowania samochodów osobowych wynosi między 12 a 15 zł netto. W zamieszczonej w cenniku uwadze stwierdzono, że ceny usług mogą być negocjowane i stosowane jako umowne. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie nie podpisał ze skarżącym umowy dotyczącej parkowania pojazdów samochodowych. Wobec tego stawki za parkowanie pojazdu wynikające z cennika nie wiążą w przedmiotowej sprawie.

W ocenie organu brak jest również podstaw do uwzględnienia przekazanych przez skarżącego dokumentów przy określeniu stawki kwotowej w niniejszej sprawie. Dokumentacja ta dotyczy określenia stawek za holowanie i przemieszczanie pojazdów oraz przechowywania tych pojazdów na parkingu strzeżonym na zlecenie podmiotów i organów innych niż Drugi Urząd Skarbowy w Lublinie.

Organ nie zgodził się, że z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, iż na rynku lokalnym funkcjonowało wielu przedsiębiorców, którzy swoje koszty kalkulowali na identycznym, co skarżący poziomie.

Biuro Ekspertyz Technicznych Pomoc Drogowa T. P. w Lublinie ul. [...], - którego kopie faktur skarżący załączył do pisma z dnia [...] marca 2007 r. - w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. skierowanym do Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie, jako aktualną stawkę dzienną za parkowanie pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wskazało kwotę 10 zł brutto. Stawka ta jest zgodna z Uchwałą nr 146/VI/2003 Rady Miejskiej w Lublinie z 24 kwietnia 2003 r. Natomiast ustosunkowując się do faktur o numerach: [...],[...],[...],[...] wystawionych przez [...] s.c. w L. Pierwszemu i Drugiemu Urzędowi Skarbowemu w Lublinie organ wyjaśnił, że między tymi urzędami a przedsiębiorcą toczą się postępowania administracyjne w celu ustalenia dobowej stawki za parkowanie pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa.

Załączona decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Lublinie z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] została wydana po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek skarżącego przeciwko Powiatowi Lubelskiemu, w związku z działaniami Starosty Powiatowego w Lublinie, a nie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie. Uprawniona zatem była odmowa uwzględnienia powyższej dokumentacji jako podstawy do określenia dobowej stawki za dozór pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa, przyjętej w rozliczeniach z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie.

Organ nie uznał za miarodajną w niniejszej sprawie okoliczności zapłacenia przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie faktury VAT z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] wystawionej przez [...] ze wskazaną stawką 12 zł netto za dobę parkowania pojazdu. Faktura ta została uiszczona bez przeprowadzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór. Okoliczność ta nie nakłada na Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie obowiązku uiszczenia kolejnych rachunków bez przeprowadzenia stosownego postępowania.

Tym samym organ odwoławczy uznał, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie, opierając się na materiale porównawczym zgromadzonym w toku postępowania, tj. uchwale Rady Miasta Lublina z 24 kwietnia 2003 r., opinii biegłego oraz wyjaśnieniach właścicieli parkingów przechowujących na terenie miasta Lublina pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym - zasadnie orzekł w zaskarżonym postanowieniu o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia w wysokości 90 zł brutto za dozór sprawowany nad przedmiotowym pojazdem od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] maja 2004 r.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę podnosząc następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. - polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności zaś odmiennej ocenie tej samej sytuacji faktycznej i prawnej i w rezultacie przyznania innej stawki wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozór nad ruchomością we wskazanych wyżej okresach wykonywany był przez ten sam podmiot, w takim samym zakresie, w takich samych warunkach i na niezmiennych zasadach;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a., przejawiające się w bezpodstawnej odmowie przyznania mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez skarżącego w toku postępowania w sytuacji, gdy dokumenty te istotnie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy;

3. rażące naruszenie przepisu art. 32 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - polegające na różnym traktowania tego samego podmiotu prawnego, w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia takiego zróżnicowania.

W uzasadnieniu skarży podniósł, że w toku postępowania pomiędzy stronami doszło już do częściowego rozliczenia z tytułu dozoru sprawowanego przez skarżącego nad opisanym pojazdem, przy zastosowaniu stawki 18,30 zł brutto dziennie. W ocenie skarżącego nie ma podstaw do zmiany stawki stosowanej przy określaniu zwrotu wydatków i przyznawaniu wynagrodzenia za dozór. Skarżący zarzuca również organom niekonsekwencję wywodach.

Skarżący wskazał, że oparcie się na kryterium wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach nie wymaga szczegółowego udowodnienia kosztów poniesionych z tytułu sprawowania dozoru. Jest to bowiem odesłanie do średnich, najczęściej stosowanych stawek. Dopiero przy braku takiego odesłania zasadne byłoby twierdzenie, że rozstrzygając o wysokości należnego wynagrodzenia należy szczegółowo ustalić między innymi koszty poniesione przez danego dozorcę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 34/08 oddalił skargę I. S. - P.U.H. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że bezspornym jest przejście przedmiotowego samochodu na własność Skarbu Państwa w dniu 18 maja 2004 r., jak też pozostawanie pod dozorem skarżącego do dnia 26 listopada 2004 r.

Stosownie do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Między skarżącym a organem egzekucyjnym istniał zatem stosunek: dozorca - organ egzekucyjny.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór. Zgodzić się należy z organami administracji, które wskazują, że należy w tym zakresie posiłkować się art. 836 kc, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Tym samym zadaniem organów było ustalenie odpowiedniego wynagrodzenia za dozorowanie przedmiotowego pojazdu we wskazanym okresie, przy uwzględnieniu faktu, że skoro wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie została określona w umowie, to dozorcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Na wysokość tego wynagrodzenia mają wpływ następujące okoliczności:

- czas przechowywania,

- właściwości i wartość rzeczy przechowywanej (w dniu likwidacji pojazdu uzyskano kwotę 200 zł)

- wymagane starania przy strzeżeniu rzeczy,

- ceny rynkowe notowane przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność.

Zadaniem Sądu kontrolującego zaskarżone postanowienie nie jest ustalanie wysokości opłaty, lecz badanie, czy ustalenie tej wysokości nie narusza prawa.

W ocenie Sądu organy wywiązały się ze swego zadania prawidłowo, zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla uznania, że zachowały obiektywizm i należycie ustaliły istotne okoliczności w sprawie.

Kwota wskazana przez organy (10 zł brutto za dobę) jako podstawa do ustalenia wynagrodzenia jest stosowana przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, nie można więc podzielić poglądu skarżącego, że stawka objęta postanowieniem ma charakter uznaniowy. Podobna stawka obowiązywała na mocy uchwały Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146NI/2003 która nie była kwestionowana przez lokalnych przedsiębiorców. Stawki te dla tego rodzaju pojazdów bywały wręcz o wiele niższe (4 zł ustalone uchwałą Rady Powiatu w Lublinie z dnia 6 lipca 2004 r. nr XXIl/212/04), ale organy nie oparły się na niższej możliwej stawce.

Ponadto Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. sporządzoną na wniosek Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie.

Jak zaznaczył Sąd, rolą organów nie jest badanie rentowności i szacowanie zysków przedsiębiorstw. Zatem wywody skarżącego odnoszące się do poczynionych nakładów na parking czy kosztów jego utrzymania Sąd uznał za bezzasadne.

W ocenie Sądu należało jedynie zbadać, jakie stawki były zwykle stosowane przez tego i innych przedsiębiorców. W tej mierze organy posługując się metodą porównawczą ustaliły poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Podejście to uznał Sąd za prawidłowe, zmierzało bowiem do ustalenia wynagrodzenia za usługę "przyjętego w danych stosunkach" zgodnie z art. 836 § 1 kc.

Podkreślono, że ustalona kwota mieści się raczej w dolnych widełkach deklarowanych przez przedsiębiorców stawek. Wskazano również, że wartość przechowywanego pojazdu - porzuconego, całkowicie zużytego i unieruchomionego Żuka, do którego nikt nie rościł sobie pretensji - odpowiadała wartości złomu, a tym samym i ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu było znikome. Zgodnie zaś ze słuszną tezą z wyroku NSA z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. I SA/Wr 2390/97 (opubl. w ONSA 2000/1/28), przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa wart. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości .

Sąd wskazał również, że czas przechowywania pojazdu był długi. Inaczej są kalkulowane stawki przy usłudze jedno - czy kilkudniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach, w dodatku świadczonych obok innych zleceń pochodzących od tego samego podmiotu. Tym bardziej zastrzeżenia skarżącego nie wydają się usprawiedliwione i trudno dopatrzyć się jego pokrzywdzenia działaniami organu.

Sąd wojewódzki podzielił też stanowisko organu, iż jednokrotne zapłacenie wyższej stawki za krótki okres czasu - na podstawie faktury, nie może być podstawą domagania się, by podmiot ten (w tym przypadku Skarb Państwa) w każdym przypadku płacił już tę stawkę niezależnie od innych okoliczności, a w szczególności bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Z tych przyczyn za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 32 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP polegający na różnym traktowaniu tego samego podmiotu prawnego w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto, jak podniesiono, skarżący mimo wezwania organu nie przedstawił zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących związanych z prowadzeniem parkingu. Strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów. Organ nie miał bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających wysokość kosztów wykonanego dozoru jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwanie organu w tym zakresie.

Z powyższych względów, Sad uznał, że zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. S. prowadzący działalność gospodarczą [...], reprezentowany przez adwokata. Wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a. - polegające na braku kontroli postanowienia pod kątem zgodności z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa oraz art. 80 kpa w sytuacji, gdy skarga opierała się między innymi na tych podstawach, skarżący zaś upatrywał jej zasadność w przekroczeniu przez organ zasady swobodnej oceny dowodów;

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na braku odniesienia się Sądu w treści uzasadnienia do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności zarzutów co do prawidłowości oceny dowodów dokonanej przez organ w kontrolowanym postanowieniu oraz braku dostatecznego uzasadnienia w części dotyczącej nieuwzględnienia podniesionego zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP;

3) naruszenie prawa materialnego tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na jego błędnej wykładni przejawiającej się w przyjęciu, że jednorazowe uwzględnienie roszczeń skarżącego i wypłata wynagrodzenia za dozór po wskazanej przez niego stawce, bez przeprowadzania postępowania administracyjnego, nie rodzi po stronie skarżącego prawa do domagania się analogicznego potraktowania w tej samej sprawie przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym;

4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) P.p.s.a. poprzez odmowę jego zastosowania, tj. odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy z ww. względów miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, zarówno przez organ I , jak i II instancji, które nie tylko mogło, lecz także miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie będące wynikiem błędnego przyjęcia, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy - w sytuacji, gdy mając na uwadze podniesione powyżej zarzuty skarga winna zostać uwzględniona.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu przedstawionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wskazał, że Sąd I instancji bezpodstawnie zaniechał zbadania, czy postępowanie administracyjne, w wyniku którego została ustalona wysokość dobowej stawki wynagrodzenia i zwrotu koniecznych wydatków za dozór nad ruchomością, zostało przeprowadzone w sposób zgodny z prawem. Skarżący nie kwestionował bowiem wprost wysokości stawki, a zasadność skargi wywodził z naruszenia konkretnych przepisów postępowania i Konstytucji RP podważając legalność prowadzenia postępowania, które doprowadziło do jej ustalenia. Faktycznie bowiem skarżący kwestionował prawidłowość rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania oraz zarzucał organowi przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Wobec powyższego obowiązkiem Sądu była weryfikacja legalności przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w szczególności pod kątem zarzutów podniesionych przez skarżącego. Tymczasem Sąd zamiast dokonać prawidłowości oceny dowodów dokonanej przez organ, samodzielnie dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego, do czego nie był uprawniony.

Na marginesie wskazano, że zupełnie niezrozumiałym jest twierdzenie Sądu o bezzasadności wywodów skarżącego odnośnie badania rentowności i szacowania zysków przedsiębiorstw, albowiem badanie poziomu nakładów na parking czy kosztów jego utrzymania nie powinno mieć miejsca w rozpoznawanej sprawie. Uszło jednak uwadze Sądu, że jest to jeden z kluczowych argumentów, który w ocenie skarżącego przemawia za zasadnością skargi, bowiem w ocenie organu fakt, iż skarżący nie przedstawił dowodów dotyczących faktycznie poniesionych wydatków wyklucza możliwość ustalenia wysokości wynagrodzenia w kwocie dochodzonej przez skarżącego. Zdaniem skarżącego stosowanie kryterium stawek przyjętych w stosunkach danego rodzaju wyklucza kalkulowanie należnych stawek w oparciu o rzeczywiście poniesione koszty, czego najlepszym dowodem jest fakt, że organ ustalił wysokość stawki należnej przy zastosowaniu tzw. metody porównawczej, a więc w oderwaniu od rzeczywistych kosztów dozoru sprawowanego przez skarżącego. Jednocześnie stwierdził, że uwzględnienie stawki żądanej przez skarżącego jest niemożliwe albowiem nie wykazał on, iż odpowiada ona poniesionym przez niego kosztom dozoru. Ustalenia te pozostają w oczywistej sprzeczności.

W tej sytuacji trafne stwierdzenie Sądu, że nie jest rolą organu szacowanie kosztów i dochodu skarżącego powinno prowadzić do wniosku, że kontrolowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, jeżeli żądanie skarżącego nie zostało uwzględnione przez organ właśnie dlatego, iż nie wykazał on okoliczności, które nie powinny być przedmiotem postępowania a jednocześnie naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP autor skargi kasacyjnej wskazał, że nie można zgodzić się, że jednokrotne zapłacenie wyższej stawki na podstawie faktury nie może być podstawą domagania się, aby organ w każdym przypadku płacił taką stawkę. Wynikająca z Konstytucji zasada równości wobec prawa oznacza bowiem, że podmiot, którego sprawa została w określony sposób rozstrzygnięta ma prawo oczekiwać, iż w identycznym stanie faktycznym i prawnym kolejna sprawa zostanie rozstrzygnięta w taki sam sposób, niezależnie od tego, czy wcześniej została rozstrzygnięta kilkakrotnie w określony sposób, czy tylko jeden raz. Należy przy tym jednoznacznie podkreślić, że nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby odmienne rozstrzygnięcie, na które za organem powołuje się Sąd, nie podając jednak w dalszym ciągu, jakie to konkretnie ujawniły się okoliczności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących norm.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przechodząc do meritum należy wskazać, że nie są zasadne zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zgodnie z kompetencjami skontrolował postanowienie i prawidłowo dokonał oceny postępowania dowodowego. Za bezsporne w niniejszej sprawie należy uznać, iż organ zwracał się do skarżącego o przekazanie dokumentów (informacji) wskazujących na konieczne wydatki poniesione przy sprawowaniu pojazdu marki [...], nr rej. [...]. Jak wynika z akt sprawy skarżący takich stosownych dokumentów i informacji ilustrujących owe wydatki nie przedstawił.

Stosownie zaś do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 11, poz. 23 ze zm.), zwaną dalej ustawą o egzekucji "organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór (...)". Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że zwrot powyższego wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu - w tym przypadku pojazdu marki [...], nr rej. [...]. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania owych poniesionych kosztów. Zatem dyspozycja w art. 102 § 2 ustawy o egzekucji nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju tylko chodzi tu o konkretne wydatki.

Na takim stanowisku stoi również utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjęto, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (vide. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 62/08, wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 1797/06, wyrok NSA z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1185/05). Ponadto z dyspozycji art. 102 § 2 ustawy o egzekucji wynika, że dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone.

Naczelny Sąd Administracyjny po wnikliwej analizie akt sprawy stwierdza, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie wskazał jakie konieczne wydatki związane z dozorem pojazdu marki [...], nr rej. [...] poniósł - nie przedstawił stosownych dokumentów (informacji), ani też nie pokazał sposobu ich wyliczenia. W takim przypadku organ nie miał możliwości jakiejkolwiek ich oceny. Działania skarżącego sprowadzają się do negacji ustaleń i materiału dowodowego przedstawionego przez organ, który sam musiał ustalić te wydatki i zrobił to sięgając do metody porównawczej, która pozwoliła na określenie poziomu stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Można by było mówić o naruszeniach w działaniu organu, gdyby ten nieprawidłowo ocenił stosowne dokumenty przedłożone przez skarżącego, których ten jednak, jak już wyżej wspomniano, nie przedstawił a powinien. Należy dodać, iż wprawdzie skarżący przedstawił dokumenty - faktury i cennik z wysokością opłat, ale dotyczyły one zupełnie innych stosunków umownych, a nie kosztów koniecznych poniesionych za dozór przedmiotowego pojazdu. W związku z powyższym, wobec braku udokumentowania rzeczywistych kosztów poniesionych na dozór konkretnego pojazdu zarzut skarżącego co do nieprawidłowości ustaleń poczynionych przez organ należało uznać za bezzasadny.

Również zarzuty podniesione w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, bowiem art. 141 § 4 P.p.s.a. określa składniki jakie winno posiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W niniejszej sprawie wszystkie te elementy, które są niezbędne uzasadnienie wyroku zawiera: zarówno część historyczną, w której podano wszystkie istotne okoliczności sprawy jak i merytoryczne stanowisko Sądu, które wskazuje z jakich przyczyn Sąd wydał rozstrzygnięcie nie uwzględniające skargi. Wskazany wyżej przepis stanowi przede wszystkim o konstrukcji uzasadnienia. Dlatego też, nie ma podstaw do przyjęcia aby Sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybień przy jego konstruowaniu. Z faktu, iż skarżący nie zgadza się z ustaleniami Sądu nie można kwestionować prawidłowości uzasadnienia.

Całkowicie chybiony jest również zarzut naruszenia art. 32 ust 1 w związku z art. 8 Konstytucji, gdyż zapłacenie poprzednich faktur bez przeprowadzenia postępowania weryfikującego nie oznacza, jak słusznie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organ jest pozbawiony możliwości jego późniejszego przeprowadzenia i ustalenia zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o egzekucji rzeczywistych kosztów dozoru. Zapłacenie faktury bez jej weryfikacji świadczy tylko o braku zastosowania przysługującego organowi prawa. Weryfikacja faktur przez przeprowadzenie postępowania w trybie w/w przepisu jest wyrazem stosowania prawa a nie naruszeniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

Za niezasadne należało również uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a., które to zarzuty są pochodną w stosunku do zarzutów merytorycznych skargi kasacyjnej. Jeżeli bowiem Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się wskazanych w nich naruszeń i zasadnie oddalił skargę, to z oczywistych względów prawidłowo zastosował art. 151 P.p.s.a. i nie było już podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a więc zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 oraz 209 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Przy czym oddalając wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd uznał, iż organ nie wykazał, aby takie niezbędne koszty w tym postępowaniu poniósł.