Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 795/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...], po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, na podstawie art. 151 § 1 ust. 1 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 dalej "Kpa") oraz art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 r. (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 647 ze zm., dalej u.p.z.p.) orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla projektowanej budowy fermy norek na działkach oznaczonych nr geod. [...], położonych w R..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] lutego 2014r. Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 512/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...]lutego 2014 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stwierdzona przez Kolegium wadliwość postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji była co najmniej przedwczesna i oparta została na wadliwej wykładni istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów postępowania.

Sąd podniósł, iż uchylona przez Kolegium decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Września z dnia [...] czerwca 2013 r. wydana została w postępowaniu wznowieniowym, które ma charakter postępowania nadzwyczajnego, co jest istotne w tej sprawie, gdyż wznowienie postępowania może mieć miejsce z urzędu lub na żądanie strony. Z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony (art. 147 Kpa). Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący żądał wznowienia postępowania powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, należało w pierwszej kolejności ustalić, czy jest stroną w tym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy i ustalonego przez organy stanu faktycznego, nieruchomość L. N. (dz. nr [...] nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy, jak również nie był on stroną postępowania zakończonego decyzją, która wydana została w postępowaniu, którego wznowienia obecnie żąda.

Sąd wyjaśnił, że organ I instancji, a w rezultacie również organ odwoławczy, trafnie uznały, że zgodnie z art. 148 § 1 i 2 Kpa podanie o wznowienie postępowania złożono w terminie miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji. Okoliczność ta jest bezsporna, tym niemniej wskazać należy, że podanie o wznowienie złożono w dniu [...] kwietnia 2012 r., wobec posiadania przez wnioskodawcę od dnia [...] kwietnia 2012 r. wiedzy, z obwieszczenia Starosty, o wydanym pozwoleniu na budowę przedmiotowej fermy.

Sąd podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Innymi słowy jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 Kpa, a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., II OSK 821/11, Lex nr 1219264). Ponieważ w przedmiotowej sprawie podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, niedopuszczalne było badanie przed wznowieniem postępowania w trybie art. 149 § 1 Kpa, czy wnioskodawca jest czy nie jest stroną postępowania zwykłego. Zatem prawidłowo Burmistrz Miasta i Gminy W. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]listopada 2011 r., nr [...]. Tym samym nie można podzielić argumentacji Kolegium, iż wznawiając postępowanie w sprawie organ ten uznał, że wnioskodawca ma przymiot strony postępowania. Samo wznowienie postępowania postanowieniem, nie oznacza jeszcze ostatecznego ustalenia przymiotu strony i tego, że miała miejsce przyczyna wznowienia postępowania, gdyż te kwestie ustala się w drugim etapie postępowania wznowieniowego.

Dalej Sąd wskazał, że stosownie do art. 149 § 2 Kpa postanowienie wznawiające postępowanie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Następnie Sąd wyjaśnił, iż oceniając, po wznowieniu postępowania, czy wnioskodawca (L. N.) ma przymiot strony postępowania, organ I instancji prawidłowo ustalił położenie nieruchomości wnioskodawcy w oparciu o wydruki z map oraz ewidencji gruntów. Prawidłowo również odwołano się do ustaleń i dokumentacji dowodowej, w oparciu o którą wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, która została wydana wcześniej niż decyzja o warunkach zabudowy i była wiążąca dla wydania tej ostatniej.

Sąd zwrócił uwagę, iż nie kwestionując ustaleń stanu faktycznego poczynionego przez organ I instancji w tym zakresie, nie można w tym przypadku uznać, jak Kolegium przyjęło, że wnioskodawca ma interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, opierając wyłącznie swoje twierdzenia na przypuszczeniach, że planowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ na nieruchomość wnioskodawcy. Stwierdzenie to wymagało przeprowadzenia analizy postanowień decyzji środowiskowej. Takiej oceny Kolegium w rozpatrywanym przypadku nie przeprowadziło, a jeżeli przeprowadziło, to nie dało temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji nie można również ocenić, czy podniesiony przez Kolegium zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 144 k.c. w zw. z art. 28 Kpa opiera się na usprawiedliwionej podstawie.

Sąd podniósł, iż nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy istoty interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków; a także na tej samej zasadzie może żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. II SA 4000/01, oraz z 17 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 883/10 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się w orzecznictwie, że interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Osoba trzecia ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. i 144 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, lecz tylko w sytuacji, gdy w jego wyniku zapaść może lub zapadła decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności (por. postanowienie NSA z 13 maja 2011r. II OZ 394/11 – orzeczenia.nsa.gov.pl). W każdym przypadku kwestię tę należy oceniać indywidualnie, w odniesieniu do okoliczności sprawy – charakteru i rozmiaru spornej inwestycji oraz położenia terenu objętego inwestycją względem nieruchomości osoby wnioskującej o uznanie jej za stronę postępowania. Tak też uznał NSA w wyroku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 465/11 (dostępny w: CBOSA), do którego strony niniejszego postępowania odwołują się. Aby ocenić, czy z faktu funkcjonowania spornej fermy właściciel nieruchomości zlokalizowanej w odległości 400 m od granic terenu tej inwestycji może wywodzić swój interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, należy przeanalizować dokumentację z postępowania środowiskowego. Analiza taka pozwoli bowiem ustalić, czy nieruchomość wnioskującego o wznowienie postępowania znajdzie się w tak negatywnym oddziaływaniu uciążliwości wskazywanych przez wnioskodawcę, a związanych z odorem i hałasem, że przymiot strony postępowania będzie można osobie tej przyznać w oparciu o art. 144 k.c. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wykazanie interesu prawnego polega zatem na wyartykułowaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz wykazania, że czyjeś zamierzenie inwestycyjne może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nie z faktu sąsiedztwa. Podnoszona przez wnioskodawcę możliwość spadku wartości i atrakcyjności jego działki świadczy jedynie o interesie faktycznym, a nie interesie prawnym. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. wyrok z 12 grudnia 2008 r., IV SA/Wa 624/08, LEX nr 515024.

Faktem jest, że rozmiary określonej przez inwestora fermy kwalifikowały do uznania jej za przedsięwzięcie zawsze mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia. Inwestor charakteryzując inwestycję na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz na etapie składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy oświadczył, że jej odziaływanie zamykać się będzie w granicach nieruchomości objętych inwestycją. Rolą organów orzekających było zatem ustalenie, w oparciu o dokumentację zgromadzoną w obu tych postępowaniach, czy interes prawny wnioskodawcy można takiej sytuacji wywodzić z art. 140 i 144 k.c. O ile ocenę w tym zakresie organ I instancji przeprowadził, to zaskarżona decyzja wymogom tym nie sprostała.

Sąd podkreślił, iż stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 Kpa Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest bowiem wyjaśnienie jej dyspozytywnej części jakim jest rozstrzygnięcie (tak NSA w wyroku z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania. Nie wykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. W opinii Sądu zaskarżona decyzja wskazanych wymogów nie spełnia.

W uzasadnieniu Sąd nakazał aby Kolegium rozpoznając ponownie sprawę ma obowiązek zastosować się do wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia wyroku. Ponadto Sąd wskazał, iż Kolegium zobowiązane jest również ocenić, czy i jaki wpływ na wynik sprawy ma podnoszona przez pełnomocnika inwestora okoliczność oddania fermy do użytkowani i jej funkcjonowanie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...]czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r. Sąd wskazał, iż aby ocenić, czy z faktu funkcjonowania fermy właściciel nieruchomości zlokalizowanej w odległości 400m od granic terenu objętego wnioskiem ( L.N. ) może wywodzić swój interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudówy, należy przeanalizować dokumentację z postępowania środowiskowego. Analiza ta pozwala na ustalenie, czy nieruchomość p. N. znajdzie się w negatywnym oddziaływaniu uciążliwości wskazanych przez niego, a związanych z hałasem i odorem, że przymiot strony postępowania można przyznać tej osobie na podstawie art. 144 kc. Podkreślenia jednak wymaga, iż wykazanie interesu prawnego polega na wykazaniu wpływu zamierzenia na możliwość korzystania z nieruchomości, a także , że czyjeś zamierzenie może mieć wpływ na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nie z samego faktu sąsiedztwa. Przy tej okazji wskazać należy, że podnoszone przez p. N. okoliczności - hałas i odór , a ponadto ew. spadek wartości i atrakcyjności jego działki stanowi jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym - por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008r. IV SA/Wa 624/08.

Organ podniósł, iż niewątpliwa w sprawie jest ponadto okoliczność, że sama inwestycja, jej rodzaj i wielkość, kwalifikują ją jako przedsięwzięcie zawsze mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 lipca 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz.U. 2010.1397 ) i wymienione w § 2 ust. 1 pkt. 51 rozporządzenia. Nie od rzeczy będzie zwrócenie uwagi, że inwestor charakteryzując inwestycję na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i na etapie decyzji o warunkach zabudowy oświadczył, iż oddziaływanie inwestycji zamknie się w granicach nieruchomości objętej wnioskiem. Organ pierwszej instancji okoliczność tę zbadał i wskazał, iż już na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wpływu inwestycji na środowisko L. N. nie został uznany za stronę postępowania. Sporządzony w tej sprawie raport o ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko określił krąg stron postępowania, przy czym interes prawny właścicieli, jako się rzekło, zostaje wskazany przez zakres oddziaływania inwestycji i zależy od tego, które nieruchomości dotknięte są tym oddziaływaniem, nieruchomość skarżącego nie została w tej sprawie uznana za taką, że inwestycja będzie oddziaływała na nią w sposób negatywny, przeprowadzone w tej sprawie postępowanie przed organami ochrony środowiska nie wskazało by zasięg planowanego przedsięwzięcia rozciągał się na nieruchomość skarżącego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Prokurator Rejonowy we W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 153 Ppsa poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA z dnia 26 czerwca 2014 r.

2. art. 7 Kpa, 8 Kpa, art. 77 Kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej przy wydaniu decyzji administracyjnej, poprzez brak podjęcia przez organ odwoławczy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku dogłębnej analizy i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący;

3. art. 11 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa, poprzez naruszenie zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 1 i 3 Kpa

4. art.8 Kpa, tj. naruszenie zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej, poprzez wydanie decyzji odmiennej, w oparciu o niezmieniony stan faktyczny i prawny, z całkowitym pominięciem argumentacji przekonywującej, w ocenie organu, za zmianą poglądu, a to w wyniku nie rozpoznania co do istoty sprawy, pomimo wyraźnych wskazań wynikających z uzasadnienia wyroku WSA.

Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż organ odwoławczy nie sprostał zaleceniom WSA zawartym w wyroku z dnia 28 czerwca 2015 r. Organ odwoławczy zobowiązany został do rozpoznania ponownego sprawy, przy czym wyraźne wskazania, pod jakim kątem rozpoznanie to powinno zostać przeprowadzone, zostały zawarte w uzasadnieniu wyroku. Wynik ponownego rozpoznania natomiast powinien znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem, organ, nie dość, że nie uwzględnił wytycznych Sądu, nie rozpoznał sprawy na nowo, to uzasadnienie odmiennej decyzji w stosunku do decyzji z dnia 28 lutego 2014 r., ograniczył do stwierdzenia, że "organ odwoławczy całkowicie podzielił stanowisko Sądu w tej sprawie, czyniąc je własnym". Takie stwierdzenie nie czyni zadość ponownemu rozpoznaniu sprawy. Brak natomiast odniesienia się do wszystkich kwestii i zaleceń Sądu I instancji, powoduje, że kolejna decyzja Kolegium, nie zawiera uzasadnienia i w zasadzie w ogóle nie poddaje się kontroli instancyjnej. To, w sposób oczywisty stanowi o istotnych naruszeniach przepisów postępowania, w szczególności art. 153 Ppsa, a także art. 107§1 i 3 Kpa, które mają wpływ na wynik sprawy, w ten sposób, że decyzja taka musi zostać uchylona.

W sytuacji, w której Sąd uchyla decyzję organu, wskazując, że jego decyzja była co najmniej przedwczesna, a więc organ zobligowany jest do ponownego rozpoznania sprawy, zgodnie z zaleceniami Sądu, organ zaś, de facto nie rozpoznaje sprawy na nowo, nie stosuje wskazań Sądu, tylko wydaje odmienną decyzję, uzasadniając lakonicznym stwierdzeniem, że podziela stanowisko Sądu w tej sprawie, czyniąc je własnym, decyzja taka z całą pewnością narusza art. 8 Kpa Brak odniesienia i rozważań poszczególnych wskazań wynikających z uzasadnienia Sądu, przede wszystkim analizy postanowień decyzji środowiskowej, w kontekście ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy (tym bardziej, że Sąd nie wykluczył jego istnienia) powoduje, że decyzja Kolegium nie poddaje się jakiejkolwiek kontroli instancyjnej.

Skarżący podkreślił, że wskazówka Sądu, co do analizy przymiotu strony wnioskodawcy z jednej strony nakazuje ponowną analizę przesłanek wynikających z art. 28 kpa w powiązaniu z analizą uprawnień wynikających z art. 144 Kc, z drugiej zaś art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, w zakresie, w jakim przepisy te odnoszą się do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu. Skarżący wskazał również, iż w zakresie analizy interesu prawnego strony wynikającego z art. 144 Kc, należy interes prawny właściciela nieruchomości ująć szerzej w kontekście zbiegu roszczeń np. w szczególności może wystąpić zbieg art. 144 z przepisami ustawy z 27.4.2001 r. - Prawo ochrony środowiska, które definiuje pojęcie oddziaływania na środowisko -a przez co, rozumie się również oddziaływanie na zdrowie ludzi (art.3 ust. 11 Poś) a także z innymi przepisami KC, jak m. in. art. 23 i 24, odnoszącymi się do dóbr osobistych, których naruszenie niewątpliwie stanowi o wystąpieniu interesu prawnego po stronie tego, kogo naruszenie dotyczy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż prowadząc postępowanie stosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć również na względzie, iż była już ona przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 512/14 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2014 r.

Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy. Obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. Z uwagi na powyższe zarówno organ administracji publicznej ponownie rozstrzygający sprawę, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną wyrażoną w powołanym powyżej wyroku.

Z powyższych względów wskazać należy, iż w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż decyzja wydana została w postępowaniu wznowieniowym, które ma charakter postępowania nadzwyczajnego, co jest istotne w tej sprawie, gdyż wznowienie postępowania może mieć miejsce z urzędu lub na żądanie strony. Z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 dalej "Kpa") wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony (art. 147 Kpa). Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący żądał wznowienia postępowania powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, należało w pierwszej kolejności ustalić, czy jest stroną w tym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy i ustalonego przez organy stanu faktycznego, nieruchomość L. N. (dz. nr 139) nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy, jak również nie był on stroną postępowania zakończonego decyzją, która wydana została w postępowaniu, którego wznowienia obecnie żąda.

Sąd wyjaśnił, iż oceniając, po wznowieniu postępowania, czy wnioskodawca (L. N.) ma przymiot strony postępowania, organ I instancji prawidłowo ustalił położenie nieruchomości wnioskodawcy w oparciu o wydruki z map oraz ewidencji gruntów. Prawidłowo również odwołano się do ustaleń i dokumentacji dowodowej, w oparciu o którą wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, która została wydana wcześniej niż decyzja o warunkach zabudowy i była wiążąca dla wydania tej ostatniej.

Sąd zwrócił uwagę, iż nie kwestionując ustaleń stanu faktycznego poczynionego przez organ I instancji w tym zakresie, nie można w tym przypadku uznać, jak Kolegium przyjęło, że wnioskodawca ma interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa, opierając wyłącznie swoje twierdzenia na przypuszczeniach, że planowana inwestycja będzie miała negatywny wpływ na nieruchomość wnioskodawcy. Stwierdzenie to wymagało przeprowadzenia analizy postanowień decyzji środowiskowej. Takiej oceny Kolegium w rozpatrywanym przypadku nie przeprowadziło, a jeżeli przeprowadziło, to nie dało temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zwrócił uwagę, iż aby ocenić, czy z faktu funkcjonowania spornej fermy właściciel nieruchomości zlokalizowanej w odległości 400 m od granic terenu tej inwestycji może wywodzić swój interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, należy przeanalizować dokumentację z postępowania środowiskowego. Analiza taka pozwoli bowiem ustalić, czy nieruchomość wnioskującego o wznowienie postępowania znajdzie się w tak negatywnym oddziaływaniu uciążliwości wskazywanych przez wnioskodawcę, a związanych z odorem i hałasem, że przymiot strony postępowania będzie można osobie tej przyznać w oparciu o art. 144 k.c. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wykazanie interesu prawnego polega zatem na wyartykułowaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz wykazania, że czyjeś zamierzenie inwestycyjne może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nie z faktu sąsiedztwa. Podnoszona przez wnioskodawcę możliwość spadku wartości i atrakcyjności jego działki świadczy jedynie o interesie faktycznym, a nie interesie prawnym. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. wyrok z 12 grudnia 2008 r., IV SA/Wa 624/08, LEX nr 515024.

Dalej Sąd wskazał, iż faktem jest, że rozmiary określonej przez inwestora fermy kwalifikowały do uznania jej za przedsięwzięcie zawsze mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia. Inwestor charakteryzując inwestycję na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz na etapie składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy oświadczył, że jej oddziaływanie zamykać się będzie w granicach nieruchomości objętych inwestycją. Rolą organów orzekających było zatem ustalenie, w oparciu o dokumentację zgromadzoną w obu tych postępowaniach, czy interes prawny wnioskodawcy można takiej sytuacji wywodzić z art. 140 i 144 k.c.

Sąd podkreślił, iż stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 Kpa W uzasadnieniu Sąd nakazał aby Kolegium rozpoznając ponownie sprawę ma obowiązek zastosować się do wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia wyroku. Ponadto Sąd wskazał, iż Kolegium zobowiązane jest również ocenić, czy i jaki wpływ na wynik sprawy ma podnoszona przez pełnomocnika inwestora okoliczność oddania fermy do użytkowani i jej funkcjonowanie.

Zatem na gruncie niniejszej sprawy obowiązkiem organu odwoławczego było zbadanie czy L.N. przysługiwał w sprawie o ustalenie warunków zabudowy interes prawny. Obowiązkiem organu, jak wynika to jednoznacznie z uzasadnienia wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r., było dokonanie powyższej oceny na podstawie dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy jak i w oparciu o dokumentację zgromadzona w sprawie o środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji. Ponadto Sąd nakazał aby organ wyraz swoim ustaleniom dał wyraz w sporządzonym uzasadnieniu.

W niniejszej sprawie organ ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że sporządzony w tej sprawie raport o ocenie oddziaływania inwestycji na środowisko określił krąg stron postępowania, przy czym interes prawny właścicieli, zostaje wskazany przez zakres oddziaływania inwestycji i zależy od tego, które nieruchomości dotknięte są tym oddziaływaniem. nieruchomość skarżącego nie została uznana za taką, że inwestycja będzie oddziaływała na nią w sposób negatywny Postępowanie przed organami ochrony środowiska także nie wykazało by zasięg planowanego przedsięwzięcia rozciągał się na nieruchomości skarżącego.

Odnosząc się do powyższego twierdzenia w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w przesłanych przez organ aktach brak jest raportu na, który powołuje się organ. Wobec powyższego twierdzenia organu de facto wymykają się spod kontroli Sądu.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie obowiązkiem organu wykonującego wytyczne Sądu było po pierwsze uzyskanie pełnej dokumentacji znajdującej się w aktach z postępowania środowiskowego, a następnie w oparciu o znajdujące się tam dokumenty ustalenie czy wnioskodawcy przysługuje czy tez nie interes prawny w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.

Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r. Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 15 Kpa postępowania administracyjne jest dwuinstancyjne. Z treści powyższego artykułu wywieść należy obowiązek organu odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Równocześnie zebrany materiał dowodowy musi być prawidłowy i zupełny, a więc musi umożliwiać wydanie merytorycznej decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty.

Uzupełniając powyższe wywody wskazać należy, iż istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z przytoczonego art. 138 Kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. W wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r.(sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W niniejszej sprawie Kolegium, w ocenie Sądu zrealizowało wyłącznie swe funkcje kontrolne, pomijając całkowicie obowiązek rozpoznania sprawy merytorycznie. To obowiązkiem organu odwoławczego rozpoznającego sprawę ponownie było zbadanie czy wnioskodawcy przysługuje interes prawny. Natomiast w niniejszej sprawie organ ograniczył się do stwierdzenia, iż "organ pierwszej instancji okoliczność tę zbadał i wskazał, iż już na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wpływu inwestycji na środowisko L. N. nie został uznany za stronę postępowania".

Z powyższego jednoznacznie wynika, że organ pomimo wyraźnym wytycznym zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. nie podjął działań celem dokonania w oparciu m.in. o dokumentacje z postępowania o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje inwestycji analizy czy wnioskodawca posiada interes prawny.

W tym miejscu ponadto wskazać należy, iż w uzasadnieniu omawianego wyroku Sąd podniósł, iż "aby ocenić, czy z faktu funkcjonowania spornej fermy właściciel nieruchomości zlokalizowanej w odległości 400 m od granic terenu tej inwestycji może wywodzić swój interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, należy przeanalizować dokumentację z postępowania środowiskowego. Analiza taka pozwoli bowiem ustalić, czy nieruchomość wnioskującego o wznowienie postępowania znajdzie się w tak negatywnym oddziaływaniu uciążliwości wskazywanych przez wnioskodawcę, a związanych z odorem i hałasem, że przymiot strony postępowania będzie można osobie tej przyznać w oparciu o art. 144 k.c."

Zatem rolą organu było na podstawie dokumentacji z postępowania środowiskowego ustalenie czy nieruchomość wnioskującego o wznowienie postępowania znajdzie się w tak negatywnym oddziaływaniu uciążliwości związanych z odorem i hałasem.

Natomiast organ, wbrew powyższemu stanowisku Sądu wskazał, iż podnoszone przez p. N. okoliczności - hałas i odór , stanowi jedynie o interesie faktycznym, a nie prawnym.

Taka teza organu stoi w oczywistej sprzeczności z orzeczeniem Sądu, którym organ był związany. Zatem organ nie dość, że nie wykonał postanowień wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, to ponadto formułuje tezy pozostające w oczywistej sprzeczności z tym wyrokiem.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ będąc związanym wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2014r. powinien na podstawie dokumentacji z postępowania środowiskowego ustalić czy nieruchomość wnioskującego o wznowienie postępowania znajdzie się w negatywnym oddziaływaniu uciążliwości związanych z odorem i hałasem i czy interes prawny skarżącego można wywodzić z art. 140 i 144 kc. Organ wyraz swoim ustaleniom winien dać w sporządzonym uzasadnieniu, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 Kpa.