Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 116/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.188, art.206, art.207 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 roku skargi kasacyjnej Gminy Miasto R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 350/15 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 8 października 2015 r., II SA/Rz 350/15 uchylił postanowienie Wojewody P. z [...] stycznia 2015 r. nr [...] oraz postanowienie Starosty Powiatowego w R. z [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego i zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącego kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że decyzją z [...] października 2007 r. orzeczono o zwrocie wywłaszczonych działek nr [...] i nr [...] na rzecz J. W. Decyzja ta stała się ostateczna. Na wniosek K. K. zostało wznowione postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: "K.p.a."). Postępowanie prowadzone w trybie wznowieniowym do tej chwili nie zostało zakończone. Równocześnie w obrocie prawnym pozostaje postanowienie Starosty R. z [...] lipca 2011 r. wstrzymujące wykonalność jego decyzji o zwrocie w zakresie punktów I i II.

Pismem z 7 listopada 2014 r. pełnomocnik K. K. poinformował, że w sądzie powszechnym toczy się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej w sprawie IC 1670/14 wszczęte na wniosek Gminy Miasto R. w związku ze sprzedażą działki nr [...] w okresie wstrzymania wykonalności decyzji Starosty R. z [...] października 2007 r. W związku z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym organ zawiesił toczące się postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postanowieniem z [...] listopada 2014 r., uzasadniając je jednym zdaniem "rozstrzygnięcie sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej będzie miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania wznowieniowego".

Rozstrzygnięcie organu administracji publicznej winno zawierać uzasadnienie, w tym uzasadnienie prawne – art. 107 § 3 K.p.a. To objaśnienie może być trafne lub błędne i dlatego musi podlegać kontroli sądu. Cechy dobrego uzasadnienia to logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych z rozstrzygnięciem, ich zwięzłość i prostota oraz kompletność motywów. Uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji są lakoniczne, nie dające wyjaśnienia spełnienia przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Postępowanie wznowieniowe toczy się od 2009 r., co zobowiązuje organ do wyczerpującego uzasadnienia przyczyn zawieszenia, a w konsekwencji dalszego odroczenia załatwienia sprawy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Gmina Miasto R., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez takie uzasadnienie wyroku, z którego wynika, iż Sąd nie dokonał całościowej analizy istoty sprawy oraz nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzez wykazanie wpływu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. na rozstrzygnięcie organów.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Istotą nin. sprawy była legalność postanowienia Wojewody P. utrzymującego w mocy postanowienie Starosty R. o zawieszeniu postępowania o zwrot nieruchomości z uwagi na występowanie w sprawie zagadnienia wstępnego, komu obecnie przysługuje własność nieruchomości, o którą toczy się postępowanie zwrotowe. Rozstrzygając tę sprawę Sąd I instancji nie wypowiedział się co do meritum sprawy, tj. czy zasadne jest zawieszenie postępowania zwrotowego ze względu na to, iż trwa proces cywilny, który ma na celu przywrócenie wpisu gminy jako właściciela nieruchomości objętej postępowaniem zwrotowym do księgi wieczystej. Nie wyjaśnił również, jaki wpływ miało zauważone przez niego naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. na wynik sprawy.

Wskazana podstawa kasacyjna mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwia NSA kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, a stronie skarżącej skuteczną polemikę z poglądem Sądu I instancji.

Ponadto zarzucono Sądowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowień, podczas gdy nie doszło do naruszenia przez organy art. 107 § 3 k.p.a., a nawet jeśli doszło, to nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. WSA w Rzeszowie wskazał, iż postanowieniem z [...] listopada 2014 r. Starostwo Powiatowe w R. wydało postanowienie o zawieszeniu uzasadniając je jednym zdaniem "rozstrzygnięcie sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej będzie miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania wznowieniowego". To doprowadziło Sąd do wniosku, iż został naruszony art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie przeprowadził żadnego wywodu co do wpływu zauważonego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. na rozstrzygnięcia organów. Po pierwsze, organy nie naruszyły art. 107 § 3 k.p.a. Skoro opisały w przyjętym stanie faktycznym, iż toczy się proces cywilny z powództwa Gminy Miasto R. o uzgodnienie stanu prawnego co do działki [...] objętej postępowaniem wznowieniowym o zwrot nieruchomości, która to Gmina chce wpisania własności działki na swoją rzecz, to nawet to jedno zdanie "rozstrzygnięcie sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej będzie miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania wznowieniowego" jest wystarczającym uzasadnieniem. Oczywistym bowiem jest, iż przedmiotem zwrotu może być tylko nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Po drugie, nawet gdyby uznać, iż to jedno zdanie jest zbyt lakonicznym uzasadnieniem, to pojawia się pytanie czy rozstrzygnięcia organów byłyby inne, gdyby rozwinięto oczywistość wyrażoną w uzasadnieniu.

Wskazane podstawy kasacyjne miały wpływ na wynik sprawy, albowiem nawet w przypadku zaistnienia naruszenia przez organy art. 107 § 3 k.p.a., nie ma żadnego związku pomiędzy zaniedbaniem organów a treścią ich rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnika skarżącego wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono w szczególności, że J. W. podziela w pełni interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zawarto w niej również polemikę z zarzutami skargi kasacyjnej.

Z kolei K. K. w swojej odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, podzielając w pełni stanowisko skarżącej kasacyjnie Gminy Miasto R.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie są trafne. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że uzgodnienie treści księgi wieczystej w sprawie IC 1670/14 jest zagadnieniem wstępnym w sprawie zwrotu wywłaszczonych działek nr [...] i nr [...] na rzecz J. W. To obligowało organy administracji do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie lakoniczne uzasadnienie postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego nie narusza art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ dostatecznie wyjaśnia przyczyny podjętego rozstrzygnięcia.

Z tych względów i wziąwszy pod uwagę fakt, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na zasadzie art. 188 p.p.s.a.

Na podstawie art. 206 i art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.