Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 648/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 6a i  par. 7, art. 64e par. 1 i   par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. P. S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 26 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych skargę oddala.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 26 marca 2021r. znak Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w K. po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej G. P. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 03.02.2021r. nr [...] odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych; działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020r. poz. 256, zwana dalej Kpa) w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 64e ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2020r., poz. 1427, dalej u.p.e.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Przedmiotowe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. jako organ egzekucyjny wszczął na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] egzekucję do majątku zobowiązanej G. P. S.A. W toku prowadzonej egzekucji w wyniku zajęcia rachunku bankowego, w dniu 05.06.2018r. koszty egzekucyjne zostały ściągnięte od zobowiązanej w kwocie 15.079, 10 zł.

Zobowiązana pismem z dnia 31.07.2018r. zwróciła się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie 13.571,19 zł. tj. 90% naliczonych i ściągniętych kosztów egzekucyjnych. Zobowiązana powołała się na ważny interes publiczny, wiążąc go z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r. sygn. akt SK 31/14, w którym to wyroku stwierdzono, że art. art. 64 § 1 pkt 4 i 6 u.p.e.a. w zakresie jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na w/w pismo, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowieniem z dnia 04.09.2018r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Zobowiązana złożyła zażalenie, a organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego (postanowienie z dnia 23.10.2018r. nr [...]). Następnie zobowiązana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 06.02.2019r. sygn. akt I SA/Kr 1387/18 uchylił postanowienia obu instancji. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.12.2019r. sygn. akt I GSK 762/19 oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zauważył, "że w treści art. 64e 2 pkt 2 u.p.e.a. brak unormowań, które pozwalałyby na stwierdzenie, że umorzenie kosztów egzekucyjnych na tej podstawie jest dopuszczalne wyłącznie przed ich ściągnięciem". Sąd zalecił organowi egzekucyjnemu, że "powinien wydać merytoryczne postanowienie stosując przepis art. 64e § 1 i 2 u.p.e.a. NSA wskazał, iż obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek jest zatem zbadanie czy w konkretnym przypadku zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 u.p.e.a. oraz rozważenie, w ramach uznania administracyjnego, czy okoliczności sprawy przemawiają za umorzeniem kosztów egzekucyjnych "

Rozpoznając ponownie wniosek zobowiązanej organ egzekucyjny, tj. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowieniem z dnia 03.02.2021r. nr [...] odmówił zobowiązanej umorzenia kosztów egzekucyjnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny po przypomnieniu m.in. treści art. 64e u.p.e.a. wskazał m.in., iż G. P. S.A. prowadzi cały czas działalność gospodarczą. Na przestrzeni lat 2017-2019 Spółka osiągnęła następujące wyniki finansowe: w 2017 roku przychody Spółki wynosiły 250 671 465,98 zł, rok zakończyła zyskiem w wysokości 2 708 367,97 zł, w 2018 roku przychody wynosiły 232 573 697,55 zł, zaś rok zakończyła stratą w wysokości -1453 372,94 zł, zaś w 2019 roku przychody wyniosły 264 193 493,94 zł, a rok Spółka zakończyła stratą w wysokości 2012 140,47 zł. Spółka posiada majątek trwały — aktywa obrotowe na koniec 2019 roku przedstawiały wartość 36 416 345, 16 zł. Spółka nie posiada majątku nieruchomego. Majątek ruchomy to głównie pojazdy. Spółka posiada środki na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 57 264,20 zł.

Odnosząc ustalony w sprawie stan faktyczny na grunt przepisu art. 64e § 2 Organ egzekucyjny nie znalazł podstaw do umorzenia wobec Spółki powstałych kosztów egzekucyjnych. Organ zaznaczył, że koszty egzekucyjne obejmują opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz wydatki egzekucyjne (koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji). Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu jako wynagrodzenie za przeprowadzoną egzekucję. Organ ustalił, że na dzień 3 sierpnia 2018 r. kwota kosztów egzekucyjnych należnych Dyrektorowi Oddziału wynosiła 15 079,10 zł, z których 10 % tych kosztów stanowiły kwotę 1 507,91 zł — zobowiązana zadeklarowała chęć ich uregulowania. W ocenie organu egzekucyjnego w sprawie nie zaistniała przesłanka nieściągalności należności. W tym zakresie w uzasadnieniu omawianego postanowienia wskazano, iż 5 czerwca 2018 roku Dyrektor Oddziału ZUS w K. wszczął w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne - dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki. Zakończyło się ono wyegzekwowaniem całości zobowiązania wraz z kosztami egzekucyjnymi. Ściągnięcie tylko samych kosztów egzekucyjnych nie spowodowało powstania niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych. Egzekucja prowadzona jest na całość zadłużenia i obejmuje dochodzenie należności z tytułu składek i kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu egzekucyjnego zobowiązana nie wykazała również, że wyegzekwowanie od Spółki kosztów egzekucyjnych spowodowało znaczny uszczerbek w jej sytuacji finansowej. Wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych nie spowodowało takiego uszczerbku w sytuacji finansowej Spółki, że musiałaby ograniczyć swoją działalność, zlikwidować ją czy zredukować liczbę zatrudnionych pracowników. Spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą i wykazuje z tego tytułu wysokie przychody. Posiada majątek trwały, a wartość aktywów trwałych wynosi 36 416 345,16 zł. Spółka posiadała wówczas i nadal ma środki na zapłatę wszystkich należnych kosztów egzekucyjnych.

Zdaniem organu egzekucyjnego w sprawie za odmową umorzenia kosztów egzekucyjnych przemawia interes publiczny. Przez interes publiczny należy również rozumieć zapewnienie maksymalnych dochodów przez budżet państwa, ale również ograniczenie jego ewentualnych wydatków. W interesie publicznym jest osiągnięcie jak największych wpływów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co gwarantuje możliwość realizacji zadań nałożonych na ZUS w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym między innymi zapewnienie ubezpieczonym bieżącej ochrony ubezpieczeniowej, a w przyszłości wypłatę świadczeń emerytalno-rentowych.

W badanym przypadku nie zaistniała wyjątkowa sytuacja, w której umorzenie kosztów postępowania leżałoby w interesie ogólnospołecznym. Odnosząc się do argumentów zobowiązanej, że Spółka została obciążona wysokimi kosztami na podstawie przepisów, które uznano za niekonstytucyjne, organ podkreślił, że wysokość kosztów egzekucyjnych nie stanowi przedmiotu oceny w sprawie o umorzenie kosztów egzekucyjnych. W postępowaniu o umorzenie tych należności organ egzekucyjny bada przesłanki, które pozwalają mu zastosować w ramach uznania administracyjnego instytucję umorzenia tych kosztów; nie rozstrzyga bowiem w tym postępowaniu o wysokości kosztów i prawidłowości ich naliczenia. Powołany przez Spółkę wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, a nie ich umorzenia.

Na w/w postanowienie zobowiązana, wniosła zażalenie zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu "naruszenie art. 64e § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż brak jest przesłanek uzasadniających umorzenie w/w kosztów egzekucyjnych." Dodatkowo w zażaleniu Spółka podniosła m.in., iż w niniejszej sprawie nakład pracy organu egzekucyjnego był nieproporcjonalny do wyegzekwowanych kosztów w wysokości ponad 15 tysięcy złotych. Zdaniem Spółki istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat egzekucyjnych a czynnościami organu, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przypadku należności o znacznej wartości jak to ma miejsce w niniejszej sprawie nastąpiło zerwanie związku między czynnościami wykonanymi przez organ egzekucyjny a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te z perspektywy Spółki stały się jedynie dodatkową karą, bowiem z uwagi na opóźnienie w płatności składek na ubezpieczenie społeczne poniosła już z tego tytułu konsekwencje w postaci odsetek od zaległości. W tej sytuacji obciążenie Spółki bardzo wysokimi opłatami stało się nadmiernie dolegliwe, są one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Tak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14, w którym stwierdził, że art. 64 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i aft. 84 Konstytucji. Zdaniem zobowiązanej organ w żaden sposób nie wykazał, jakie koszty poniósł w powiązaniu z konkretnymi czynnościami w postępowaniu egzekucyjnym i jaki był nakład pracy. Wobec powyższego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny, bowiem w niniejszej sprawie zobowiązana obciążona została wysokimi opłatami egzekucyjnymi na podstawie przepisów uznanych za sprzeczne z Konstytucją, które zdaniem Trybunału Konstytucyjnego winny zawierać maksymalną wysokość tych opłat, zabezpieczającą przed ich nadmierną wysokością. Uzasadnia to ich umorzenie we wskazanym w niniejszym wniosku zakresie tj. w 90% czyli o kwotę 13571,19 zł, pozostała do zapłaty kwota 1507,91 zł jest w ocenie Spółki proporcjonalna do czynności wykonanych przez organ egzekucyjny. Interes publiczny przemawiający za umorzeniem części kosztów egzekucyjnych, przejawia się w konieczności poszanowania przez organ egzekucyjny zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, stanowiącej element konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (aft. 2 Konstytucji RP).

Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w opisanym na wstępie postanowieniu nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszenia art. 64e § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji wskazał m.in., iż organ egzekucyjny bardzo szczegółowo zbadał sytuację majątkową zobowiązanej i przedstawił ją w zaskarżonym postanowieniu. Ustalił m.in, że spółka posiada majątek trwały, który na koniec 2019r. wynosił 36.416.345,16 zł. Natomiast jak wynika z oświadczenie o stanie majątkowym z dnia 02.11.2020r. na rachunkach bankowych zobowiązana posiada 57.264,20 zł. Przedstawiona powyżej sytuacja finansowa zobowiązanej (posiadany majątek) nie pozwala zatem na stwierdzenie, że zobowiązana nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych

w całości bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podkreślił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje obligatoryjnie w przypadku naruszenia przez podatnika terminów płatności należnych składek. Podmiotem odpowiedzialnym za powstanie zaległości jest sam płatnik, nie dokonujący należnej wpłaty składek w terminach określonych przepisami prawa. Tak więc wszczęcie postępowania egzekucyjnego i następnie powstanie kosztów egzekucyjnych, należnych zgodnie z zasadami ustalonymi przez ustawodawcę, jest logiczną i nieuchronną konsekwencją niewykonania przez dłużnika swoich, również ustawowo określonych obowiązków w zakresie uiszczania należnych zobowiązań publicznoprawnych. Ewentualna "rezygnacja" poprzez umorzenie z należnych ustawowo kosztów egzekucyjnych oznaczałaby, iż wydatki egzekucyjne związane z egzekwowaniem należnej kwoty zaległości musiałby ponieść sam wierzyciel (Skarb Państwa). Powyższa sytuacja stanowiłoby dla wierzyciela nieuzasadnioną sankcję za dochodzenie należnych zaległości i byłaby jednocześnie nieuzasadnioną "premią" dla dłużnika, który ową zaległość wygenerował - wbrew przesłance ważnego interesu publicznego w rozumieniu art. 64e § 2 u.p.e.a.. Odnosząc się do kwestii "interesu publicznego" organ zażaleniowy zauważył, iż zakres pojęcia "interes publiczny" o jakim mowa w art. 64e § 2 powołanej ustawy, nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. W orzecznictwie przyjął się pogląd, że pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie skarbu państwa kosztami pomocy. Z drugiej strony interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa.

W dalszej kolejności organ II instancji przypomniał, iż w zażaleniu zobowiązana kwestionuje ponadto zasadność naliczenia kosztów, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. , sygn. akt SK [...]. W wyroku tym orzeczono o niezgodności z Konstytucją zapisów zawartych w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, jakim przepis ten nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej oraz zapisów zawartych w art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Organ zażaleniowy podkreślił, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia wysokości kosztów. W postępowaniu prowadzonym w trybie i na podstawie art. 64e u.p.e.a. problematyka ustalania kosztów egzekucyjnych nie może być rozpatrywana albowiem ustalanie kosztów postępowania egzekucyjnego i umarzanie kosztów egzekucyjnych to odrębne od siebie mające różny przedmiot rozstrzygnięć postępowania.

Skargę na opisane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. złożyła Spółka zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 64e § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż brak jest przesłanek uzasadniających umorzenie w/w kosztów egzekucyjnych. Podnosząc przedmiotowy zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego jak i poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego oraz o zobowiązanie organu do ponownego rozpoznania sprawy. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła argumentację zbieżną, ze stanowiskiem Spółki przedstawionym w uzasadnieniu wywiedzionego wcześniej zażalenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to nie narusza prawa w stopniu przemawiającym za jego usunięciem z obrotu prawnego.

Na wstępie należy przypomnieć, iż zgodnie z treścią § 1 art. 64e u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej (pkt 1), za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny (pkt 2) bądź ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne (pkt 3).

Przytoczona treść wskazanej powyżej regulacji i użycie przez ustawodawcę terminu "może" wskazuje, iż organ egzekucyjny rozstrzygając o umorzeniu kosztów egzekucyjnych działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednak dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie postanowienia musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych - co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach podjęta decyzja uznaniowa może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2002 r. sygn. akt III SA 830/00). Ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96, wyrok WSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 646/05).

W realiach niniejsze sprawy strona skarżąca upatruje zaistnienia interesu publicznego w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14, w którym Trybunał stwierdził, że art. 64 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i aft. 84 Konstytucji. Zdaniem zobowiązanej organ w żaden sposób nie wykazał, jakie koszty poniósł w powiązaniu z konkretnymi czynnościami w postępowaniu egzekucyjnym i jaki był nakład pracy. Wobec powyższego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny, bowiem w niniejszej sprawie zobowiązana obciążona została wysokimi opłatami egzekucyjnymi na podstawie przepisów uznanych za sprzeczne z Konstytucją, które zdaniem Trybunału Konstytucyjnego winny zawierać maksymalną wysokość tych opłat, zabezpieczającą przed ich nadmierną wysokością. Uzasadnia to ich umorzenie we wskazanym w niniejszym wniosku zakresie tj. w 90% czyli o kwotę 13571,19 zł, pozostała do zapłaty kwota 1507,91 zł jest w ocenie Spółki proporcjonalna do czynności wykonanych przez organ egzekucyjny. Odwołując się do wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego Spółka w ramach instytucji z art. art. 64e § 1 u.p.e.a. w istocie kwestionuje wysokość obciążających ją kosztów postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe w ślad za wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1026/19 – które to stanowisko WSA w Krakowie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela i przyjmuje za własne – należy podkreślić, iż poza ramami postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych, znajduje się kwestia prawidłowości i zasadności ich ustalenia oraz wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych. Umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz ocena prawidłowości ich ustalenia (tak co do zasady jak i co do wysokości) nie mogą być traktowane jako kwestie tożsame. Można wręcz stwierdzić, że podjęcie rozważań dotyczących ewentualnego umorzenia kosztów egzekucyjnych uwarunkowanie jest brakiem skutecznego zakwestionowania ich ustalenia. Tylko istniejące (a zatem wcześniej skutecznie nie podważone) koszty egzekucyjne mogą zostać umorzone. Wyraźnego zaznaczenia wymaga, że ustawodawca w sposób odrębny uregulował kwestię zaskarżenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 7 u.p.e.a.) oraz kwestię umorzenia w całości lub w części przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych (art. 64e u.p.e.a.). Kwestie te wyodrębniono zatem do dwóch odrębnych postępowań wpadkowych, co stanowi o ich procesowej odrębności. Ustawodawca różnie określił także przesłanki rozstrzygania w obu sprawach, co różnicuje je pod katem materialnoprawnym. Nie może być zatem mowy o tożsamości kwestii prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych i ich umorzenia. Oba zagadnienia nie mogą zatem stanowić "niejako wspólnie" przedmiotu jednego postępowania. Takie działanie prowadziłoby do naruszenia granic sprawy administracyjnej, której ramy wyznaczone są przepisami prawa. W toku postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych nie może być zatem oceniana kwestia prawidłowości ustalenia ich wysokości. Przepis art. 64e u.p.e.a. stanowiący podstawę prawną dla rozpatrzenia przez organ kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych nie zawiera bowiem regulacji uprawniających do oceny ich wysokości lub prawidłowości ich ustalenia. W toku postępowania prowadzonego w oparciu art. 64e u.p.e.a. organ związany jest jego postanowieniami co do trybu postępowania jak również podlegających jego ocenie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Powtórzyć należy również, że kontrola sądowa przypisana jest tylko do sprawy ze stosunku administracyjnoprawnego, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie, a zatem w tym wypadku analizie Sądu poddane może być tylko działanie organów w granicach postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych. Argumenty skarżącego odnoszące się do kwestii miarkowania wysokości kosztów egzekucyjnych nie mogą być wobec powyższego brane pod uwagę przez Sąd w niniejszej sprawie. Jako uzupełninie powyższego wywodu wskazać należy, że przyjmując założenie racjonalnego prawodawcy (szerzej L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r.), że skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 64c § 7 i art. 64e u.p.e.a. przewiduje dwa odrębne środki prawne służące odpowiednio kwestionowaniu prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych i stosowaniu ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych w całości lub części, to obie te kwestie winny być traktowane odrębnie. Nie ma zatem możliwości badania na gruncie sprawy dotyczącej umorzenia kosztów egzekucyjnych prawidłowości ich ustalenia w określonej wysokości. Stanowiłoby to naruszanie granicy konkretnej sprawy administracyjnej i prowadziło do badania tej samej kwestii w dwóch odrębnych i potencjalnie konkurencyjnych trybach. To zaś przeczyłoby zasadzie racjonalnego prawodawcy.

W stanie prawnym znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie Spółka aby skutecznie kwestionować wysokość pobranych kosztów postępowania egzekucyjnego winna założyć do organu egzekucyjnego w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania obowiązku wniosek o wydanie zawiadomienia na zasadzie art. 64c§6a u.p.e.a. Następnie po otrzymaniu zawiadomieniu strona skarżąca winna na zasadzie art. 64c § 7 u.p.e.a. wystąpić do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Przedmiotowe postanowienie jest zaskarżalne, przysługuje na niego zażalenie i jako takie podlega ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej. Właśnie w ramach wskazanego postępowania wpadkowego zobowiązany może kwestionować wysokość pobranych kosztów egzekucyjnych .

Tym samym Sąd nie podzielił zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organ art. 64e § 1 i §2 u.p.e.a. w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14.W tym miejscu podkreślić należy, że przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczyło kwestii stosowania ulgi w formie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Kontrolowane przez Sąd postępowanie nie służy natomiast weryfikacji wysokości kosztów egzekucyjnych, a podnoszone przez Spółkę w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14. argumenty podlegałyby ocenie w postępowaniu w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych o którym mowa w art. 64c § 7 u.p.e.a, a nie zaś w ramach instytucji ich umorzenia.

Jak trafnie zauważył w analogicznej sprawie WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 20.11.2019r. sygn. akt I SA/Ol 631/19 umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes publiczny może wystąpić w sytuacji, gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samego zobowiązanego, co nie zostało wykazane w niniejszej sprawie. Umorzenie kosztów egzekucyjnych stanowi wyjątek od zasady ich ponoszenia przez zobowiązanego. Ich umorzenie stanowi de facto przeniesienie tych ciężarów na budżet państwa, a zatem ogół społeczeństwa i stanowi formę wsparcia zobowiązanego przez uwolnienie go od zobowiązań. Jeśli zatem istnieją przesłanki wskazujące na możliwość samodzielnego uregulowania tych należności przez zobowiązanego nie jest zasadne ich umarzanie. "Ważny interes publiczny" nie może być przy tym utożsamiany z interesem zobowiązanego. Umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes publiczny może wystąpić w sytuacji, gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samego zobowiązanego, co nie zostało wykazane w niniejszej sprawie przez G. P. S.A. Ponadto zaznaczyć należy, że organy decydując o umorzeniu kosztów egzekucyjnych działają w ramach uznania administracyjnego. Mają zatem szeroką swobodę w ocenie zasadności takiego działania, w którą sad, oceniając legalność zaskarżonego aktu, wkraczać nie może.

Niezależnie od tego należy zaznaczyć, iż organy obu instancji nie ograniczyły się wyłącznie do rozpoznania wniosku strony skarżącej w aspekcie podniesionego przez nią ważnego interesu publicznego. W tym zakresie trafnie przyjęły, że Spółka jest w stanie ponieść koszty egzekucyjne w kwestionowanej przez nią wysokości bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Stanowisko organów w tym zakresie jest w pełni przekonywujące albowiem zostało poparte danymi obrazującymi w sposób wystarczający aktualną sytuacje ekonomiczną zobowiązanej.

Z przedmiotowych informacji (w szczególności wartości posiadanego przez Spółkę majątku) jednoznacznie wynika, iż skarżąca Spółka jest wstanie ponieść przedmiotowe koszty egzekucyjne bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji materialnej. Co oczywiste w sprawie nie zaistniała również przesłanka nieściągalności należności. W dniu 5 czerwca 2018 roku Dyrektor Oddziału ZUS w K. wszczął w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne — dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki. Zakończyło się ono wyegzekwowaniem całości zobowiązania wraz z kosztami egzekucyjnymi. Tym samym w sprawie nie doszło do wyegzekwowania li tylko kosztów egzekucyjnych .

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustosunkowały się do przedstawionej przez stronę skarżącą przesłanki, dla której domagała się ona umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia. Analiza akt sprawy dowodzi, że organy egzekucyjne w niczym nie uchybiły obowiązkom w zakresie dokonania stosownych ustaleń, wyprowadzając z nich dostosowane do stwierdzonych okoliczności konkluzje prawne.

Stanowisko organów obu instancji zostało właściwie i szczegółowo uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego jak i powołaniem stanu prawnego.

Zatem zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszało prawa, mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie, jest zgodne z przepisami prawa materialnego i postępowania, a zatem skarga nie mogła zostać uwzględniona. Dlatego też, działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.