Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 458/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51, art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie samowolnego wykonania instalacji gazowej 1. oddala skargę, 2. nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokata M. M. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 października 2005 r. I. K. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o dokonanie kontroli instalacji gazowej w lokalu nr 2 przy ul [...]. Wnioskodawczyni wskazała, iż jej były mąż Z. K., z którym wspólnie zamieszkuje w lokalu, dokonał zmian w instalacji gazowej, odłączył piec gazowy i zlikwidował ogrzewanie na całe mieszkanie. Zdaniem wnioskodawczyni zmiany w instalacji zostały wykonane nieprawidłowo, bez ekspertyzy kominiarskiej i bez przeprowadzenia prób szczelności, a istniejący stan instalacji stwarza zagrożenie dla całego budynku.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie oświadczeń stron i przeprowadzonych oględzin organ ustalił, iż instalacja gazowa w lokalu nr 2 została wykonana w 1989 roku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W 2004 r. Z. K. dokonał przeróbek w odniesieniu do samowolnie wykonanej instalacji. W łazience lokalu znajduje się obecnie nowy piec gazowy, a w kuchni - kuchenka gazowa 4- palnikowa. W piwnicy budynku instalacja łączona jest na tzw. lut miękki.

Celem ustalenia, czy instalacja gazowa w lokalu p. K. została wykonana prawidłowo i czy jej stan nie zagraża bezpieczeństwu oraz jakie ewentualnie należałoby podjąć czynności celem doprowadzenia instalacji do stanu zgodnego z prawem organ postanowieniem z dnia 2 marca 2006 r. wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na I. i Z. K. – właścicieli lokalu nr 2 - obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wewnętrznej instalacji gazowej wraz z orzeczeniem technicznym oceniającym prawidłowość jej wykonania, szczelność, prawidłowość podłączeń i sprawność wentylacji, zawierającym również wskazanie ewentualnych zmian i przeróbek koniecznych do doprowadzenia instalacji oraz przewodów kominowych do stanu zgodnego z prawem. W postanowieniu wskazano, iż orzeczenie techniczne winno być sporządzone przez osobę uprawnioną w zakresie instalacji gazowych, a sprawdzenie przewodów kominowych powinno być wykonane przez mistrza kominiarskiego i potwierdzone protokołem.

W wykonaniu powyższego postanowienia Z. K. przedłożył organowi inwentaryzację instalacji gazowej i orzeczenie techniczne sporządzone przez inż. J. W. oraz opinię kominiarską mistrza kominiarskiego N. S., a także protokół z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej. Ponieważ z przedłożonych dokumentów wynikało, iż instalacja gazowa została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną oraz że nadaje się do eksploatacji organ uznał, iż brak jest podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązków w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

W dniu 29 marca 2006 r. została wydana decyzja, którą orzeczono o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm. ). W uzasadnieniu wskazano na powyższe okoliczności faktyczne.

W odwołaniu od tej decyzji I. K. oświadczyła, iż jako współwłaścicielka lokalu nr 2 nie wyraża zgody na podłączenie gazu. Wyjaśniła, iż w wyroku rozwodowym Sąd dokonał podziału lokalu na dwie równe części po 40 m2 dla każdego z małżonków. Były mąż dokonując przeróbek w instalacji gazowej pozbawił ją możliwości korzystania z gazu i ogrzewania. W tej sytuacji wykonała własny projekt instalacji "na swoją część" lokalu, jednak były mąż i jego siostra zamieszkująca parter budynku nie wyrażają zgody na jej podłączenie. W związku z tym skarżąca oświadczyła, iż nie wyraża zgody na istnienie instalacji gazowej w części lokalu Z. K.. Ponadto w odwołaniu skarżąca zakwestionowała prawidłowość przedłożonej inwentaryzacji. Wskazała, iż inwentaryzacja została sporządzona przez sąsiada, a ponadto została wykonana jedynie w części lokalu zamieszkałej przez byłego męża tj. pokoju, kuchni i łazience. Nie zinwentaryzowano natomiast rur gazowych i c.o. biegnących w przewodach wentylacyjnych i kominowych.

I. K. w odwołaniu wniosła o zatwierdzenie projektu instalacji gazowej na "jej część mieszkania" i wskazała, iż wskutek wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji nie miała w okresie zimowym ogrzewania.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 czerwca 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania administracyjnego i wyjaśnił, iż w świetle przedłożonych w toku sprawy dokumentów brak jest podstaw prawnych do podejmowania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Wskazał ponadto, iż zgodnie z niezatwierdzonym projektem technicznym wewnętrznej instalacji gazowej opracowanym w 1988 r., jak również przedłożoną inwentaryzacją, instalacja gazowa przebiega w kuchni i łazience ( "części mieszkania" należące do pana K. ). Stąd twierdzenie skarżącej o pozbawieniu jej dostępu do gazu nie jest trafne. Organ stwierdził ponadto, iż z załączonej do odwołania opinii kominiarskiej wynika, iż w przewodach kominowych są rury wodne, a nie jak wskazano w odwołaniu rury gazowe i co. Organ podkreślił, iż przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie instalacja gazowa. Kwestie dotyczące nieporozumień między współwłaścicielami winny być natomiast rozstrzygane w drodze powództwa cywilnego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I. K. wskazała, iż przedmiotem postępowania w sprawie była przerobiona przez byłego męża instalacja gazowa. Wydane rozstrzygnięcia, w ocenie skarżącej, świadczą o wyjątkowej przychylności organów dla samowoli Z. K.. Wyjaśniła, iż brak jej zgody, o którym mowa w odwołaniu, nie odnosi się do kwestii podłączenia gazu w lokalu nr 2, ale odnosi się do zmian w instalacji dokonanych w 2004 r. przez jej byłego męża, które to zmiany spowodowały brak ogrzewania "jej części" lokalu. Skarżąca wniosła o wyrażenie zgody na doprowadzenie gazu do zajmowanej przez nią części mieszkania i zatwierdzenie jej projektu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W toku sprawy skarżąca przedłożyła kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w G. w sprawie [...] o uchyleniu postanowienia Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku I. K. z udziałem Z. K. oraz E. i K. K. o wyrażenie zgody w trybie art. 199 kc na podłączenie instalacji gazowej i podlicznika na wodę do lokalu nr 2 przy ul [...]. W pismach z dnia 2 sierpnia 2006 r. i 15 listopada 2006 r. skarżąca wniosła o wyrażenie zgody na instalację gazową do "jej części mieszkania".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powyższego należy na wstępie wyjaśnić skarżącej, iż przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów nadzoru budowlanego opisane wyżej. Decyzje te dotyczyły wyłącznie sprawy związanej z wykonaniem w lokalu nr 2 instalacji gazowej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Okoliczności podnoszone przez skarżącą w odwołaniu oraz w skardze do sądu, a dotyczące spraw związanych z pozbawieniem skarżącej dostępu do samowolnie wykonanej instalacji gazowej, czy też braku zgody uczestnika na doprowadzenie gazu do "jej części" mieszkania, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie mogły być w żaden sposób załatwione w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Spory wynikłe na tle wspólnego korzystania z nieruchomości pomiędzy współwłaścicielami to sprawy cywilne do załatwiania których właściwe są sądy powszechne. Jak wynika z akt w sądzie powszechnym toczy się sprawa o wyrażenie zgody na podłączenie instalacji gazowej do części mieszkania zajmowanego przez skarżącą. W związku z powyższym załatwienie sprawy dotyczącej zgody uczestnika na instalację w jej części mieszkania nie było możliwe w postępowaniu administracyjnym. Również należy jednoznacznie wyjaśnić, iż wbrew twierdzeniom skargi przedmiotem prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego nie była sprawa dokonanych przez Z. K. zmian w nielegalnie już istniejącej instalacji gazowej i zlikwidowania wówczas wspólnego dla stron pieca gazowego typu Elgaz ani przywrócenie takiego stanu i przebiegu instalacji jaki istniał przed 2004 rokiem. Rzeczą organów administracji nie było rozstrzyganie która ze stron konfliktu ma rację i która ma prawo do korzystania z instalacji gazowej oraz w "czyjej części" mieszkania powinna ona przebiegać. Dokonany w wyroku rozwodowym tzw. podział mieszkania do korzystania, czy późniejsze ustalenia byłych małżonków co do sposobu korzystania z lokalu, nie mogły mieć żadnego znaczenia w niniejszym postępowaniu. Lokal nr 2 pozostaje nadal we współwłasności skarżącej i uczestnika. Ustalenie organów, iż w lokalu tym znajduje się samowolnie wykonana instalacja gazowa uprawniało organ do wszczęcia procedury z art. 50 w związku z art. 51 Prawa budowlanego. Okoliczność, iż w 2004 r. Z. K. dokonał zmian w tej instalacji i fakt, iż skarżąca powiadomiła o tym organ nadzoru budowlanego zainicjował jedynie postępowanie legalizacyjne ( naprawcze ), o którym mowa w tych przepisach – w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych w 1989 roku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) w ustępie 1 stanowi: Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2 ) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...). Oczywiście, w sytuacji gdy roboty budowlane wykonane w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 ( tj. w warunkach samowoli ), są już zakończone, zbędne jest wydawanie postanowienia wskazanego w tym przepisie o wstrzymaniu robót. W takiej sytuacji organ wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 bez uprzedniego wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót. Z art. 51 ust. 1 wynika, iż decyzję przewidzianą w punkcie 1 tego przepisu organ wydaje po ustaleniu, że roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli natomiast organ ustali, iż roboty budowlane wykonane w warunkach, o których mowa w przepisie art. 50 ust. 1, mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem i w tym celu wymagają wykonania pewnych czynność lub robót budowlanych ( zmian, przeróbek...itp. ), to wydaje decyzję nakładającą obowiązek ich wykonania w określonym terminie. Tylko wówczas gdy nie ma możliwości doprowadzenia w ten sposób wykonanych robót do zgodności z prawem zasadne jest wydanie decyzji przewidzianej w punkcie 1. Należy wskazać, iż zastosowanie konkretnej normy prawa materialnego jest zależne od prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń. Oznacza to, że już na etapie wydawania określonej decyzji przewidzianej w punkcie 1 lub 2 tego przepisu organ musi, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalić czy w danym konkretnym przypadku wykonane przez inwestora prace są zgodne z przepisami, czy też nie. Jeżeli ustali, że wykonane prace nie są zgodne z przepisami prawa, to wówczas dokonuje dalszych ustaleń od których z kolei zależy zastosowanie w sprawie punktu 1 lub 2 wskazanego przepisu. W sytuacji natomiast gdy tak jak w niniejszej sprawie organ ustali, iż wykonane w warunkach samowoli roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną ( tj. przepisami techniczno – budowlanymi ), to wówczas brak jest podstaw do zastosowania cytowanego przepisu. W niniejszej sprawie, jak prawidłowo ustalił organ, przedłożone przez uczestnika dokumenty jednoznacznie potwierdzają zgodność wykonanych robót ze sztuką budowlaną. W treści skargi skarżąca tej okoliczności nie kwestionowała. Zatem rozstrzygnięcia organów o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 51 Prawa budowlanego są zgodne z prawem. Należy także wskazać, iż dla prawidłowości rozstrzygnięcia organów nie ma znaczenia brak zgody skarżącej na istnienie instalacji gazowej w części mieszkania zajmowanej przez uczestnika. Jak wynika bowiem z treści skargi odmowa zgody nie odnosi się bowiem do faktu istnienia w lokalu nr 2 instalacji gazowej lecz odnosi się do zmian dokonanych w niej przez uczestnika, które to zmiany, według twierdzeń skarżącej, spowodowały brak ogrzewania jej części mieszkania.

W odniesieniu do treści skargi należy jeszcze raz wyjaśnić skarżącej, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie było doprowadzenie przez organ sprawy instalacji gazowej do stanu w jakim instalacja ta znajdowała się przed dokonaniem przez uczestnika zmian w jej układzie i przebiegu tj. przed likwidacją pieca gazowego w piwnicy. Z treści pism skarżącej, jej odwołania i skargi wynika bowiem, iż skarżącej zależało przede wszystkim na uzyskaniu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zgody uczestnika na doprowadzenie gazu do zajmowanej przez nią części mieszkania, bądź nakazania uczestnikowi przywrócenia takiego stanu instalacji jaki istniał pierwotnie przed 2004 rokiem. Jak wyjaśniono na wstępie takie załatwienie niniejszej sprawy jakiego oczekiwała skarżąca nie było możliwe.

Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.

O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącej orzeczono stosownie do przepisów art. 250 w/w ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ).