Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2809/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c), art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 1, art. 28 ust. 3a, art. 66 ust. 1, art. 72, art. 83 ust. 4, art. 123,
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 7, art. 11, art. 24 § 1 pkt 5, art. 127 § 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi C. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

C. L. w piśmie z dnia 25 kwietnia 2007 r. (wpływ do ZUS 30.04.2007r.) skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o umorzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 06/1999 do 11/2000 i od 07/2002 do 09/2004r. i o rozłożenie należności głównej na raty. Stwierdził, że sytuacja materialna jego rodziny jest bardzo trudna. Podał, iż jest osobą schorowaną, cierpi na [...] i w związku z tym ma przyznaną rentę inwalidzką z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] złotych netto. Wskazał, iż postępująca choroba zmusza go do podjęcia intensywniejszego leczenia i rehabilitacji co pociąga za sobą również większe koszty. Podniósł, iż miesięczne dochody jego oraz małżonki w łącznej kwocie [...] złotych netto po potrąceniu ewentualnej raty pobieranej przez ZUS z tytułu spłaty należności głównej nie wystarczą na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych czteroosobowej rodziny. Stwierdził również, że jako osoba przewlekle chora nie ma możliwości uzyskiwania dodatkowego dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek liczonych na dzień 30 kwietnia 2007 r. w kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu wskazał, iż zaległość za okres od 06/1999 do 11/2000 oraz od 07/2002 do 09/2004 powstała po uprawomocnieniu się decyzji ZUS z dnia [...].03.2005r. obejmującej C. L. ubezpieczeniem społecznym za okres od [...].01.1999r. do [...].11.2000r. oraz od [...].07.2002r. do [...].09.2004r. Zdaniem Zakładu zaległości mogą być umarzane w przypadku całkowitej ich nieściągalności co nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zobowiązany pobiera świadczenie rentowe z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości [...] złotych netto, a jego żona jest zatrudniona na umowę o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym wykazanym na raporcie imiennym ZUS RCA za m-c 03/2007 – [...] złotych brutto, za m-c 04/2007 – [...] złotych. Ponadto oboje są właścicielami nieruchomości (dom jednorodzinny) położonej w P. (brak KW), a także działki – KW [...]. Ponadto powołując się na art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) Zakład wskazał, że jest zobowiązany umarzać odsetki tylko w przypadku, gdy umorzeniu podlega należność główna. Natomiast Zakład nie jest zobowiązany do umorzenia samych odsetek i biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy w jego ocenie brak jest podstaw do umorzenia zaległości z tytułu odsetek.

C. L. pismem z dnia 9 lipca 2007r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż jak podał przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. zupełnie nie analizowano jego sytuacji finansowej i zdrowotnej, nie brano pod uwagę argumentów zobowiązanego oraz składanych wniosków. Dłużnik wskazał również, iż w jego sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu osoby zobowiązanej z powodu jego przewlekłej choroby, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Do pisma załączono zaświadczenie od pracodawcy żony dłużnika o osiąganym przez nią wynagrodzeniu w wysokości [...] złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca podkreślił także, że działka i dom, który się na niej znajduje służą wyłącznie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i socjalno-bytowych jego czteroosobowej rodziny.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działający w imieniu ZUS, decyzją z dnia [...] września 2007 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), należności z tytułu składek czy też odsetek mogą być umarzane, z zastrzeżeniem ust. 3a, w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Wobec faktu, iż wnioskodawca wraz z żoną osiąga dochody z tytułu renty i wynagrodzenia za pracę, a także posiada majątek nieruchomy, to nie zachodzi wobec niego sytuacja nieściągalności zadłużenia. Prezes Zakładu powołując się również na przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał ważnego interesu osoby zobowiązanej. Wskazał ponadto na 10-letni okres przedawnienia należności z tytułu nieopłaconych składek ZUS, co daje możliwość spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu. Ponadto zaznaczył, że przedsiębiorcy samodzielnie muszą ponosić ciężar prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym zobowiązani są do opłacenia należności z tytułu składek w wyznaczonym ustawowym terminie płatności, niezależnie od przyczyn uniemożliwiających spełnienie takiego obowiązku. Generowanie długu oraz trudności finansowe płatnika nie mogą stanowić przesłanki obligującej organ do umorzenia zaległości względem ZUS.

W skardze z dnia 10 października 2007 r. na powyższą decyzję C. L. nie zgodził się z argumentacją Prezesa Zakładu i wskazał, że w trakcie postępowania zostało wykazane, że opłacenie należności będzie skutkowało pozbawieniem zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz, że zobowiązany cierpi na przewlekłą, pogłębiającą się chorobę [...], która nie rokuje żadnych możliwości poprawy tym bardziej, że tragiczna sytuacja materialna rodziny uniemożliwia mu korzystanie ze specjalistycznej opieki lekarskiej oraz leków. Do skargi zobowiązany załączył m.in. zaświadczenie z dnia 26.09.2007r. o stanie swojego zdrowia wydane przez lekarza prowadzącego, skierowanie do szpitala, zaświadczenie o wynagrodzeniu swojej żony oraz odcinek renty inwalidzkiej. W pismach procesowych z dnia 7 stycznia 2008r. oraz z dnia 2 kwietnia 2008r. skarżący stwierdził ponadto, iż doszło do przedawnienia jego należności z tytułu składek za okres od [...].01.1999r. do [...].11.2000r. oraz od [...].07.2002r. do [...].01.2003r., gdyż według wcześniejszych regulacji prawnych roszczenie o składki przedawniało się po upływie 5 lat. Wskazał również, iż źródłem utrzymania jego rodziny tj. jego samego, żony i dwóch synów, studentów studiów dziennych Uniwersytetu S., jest renta w kwocie [...] złotych miesięcznie oraz wynagrodzenie żony w kwocie [...] złotych miesięcznie – na dowód tych faktów przedłożył stosowne zaświadczenia. A zatem na utrzymanie jednej osoby przypada kwota ok. 630 złotych, która to kwota sięga minimum socjalnego. Podał także, że posiadana przez niego nieruchomość w postaci parterowego domu wybudowanego własnym sumptem służy zaspokojeniu potrzeb rodziny, w związku z czym nie można przyjąć, że może ona być przedmiotem jakiegokolwiek obrotu na rynku. Na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008r. skarżący oświadczył, iż nie składał w trakcie trwania postępowania administracyjnego do ZUS dokumentów świadczących o stanie swojego zdrowia, gdyż uważał, że jeśli ma przyznaną rentę z ZUS to Zakład ma wszystkie dokumenty. Ponadto w 2005r. po wydaniu decyzji o objęciu go ubezpieczeniem złożył do ZUS kserokopię dokumentów związanych ze stanem swojego zdrowia. Stwierdził, że ze względu na zmiany [...] nie jest zdolny do wykonywania żadnych czynności. Pełnomocnik skarżącego (żona) oświadczyła, że stałe opłaty miesięczne ich rodziny wynoszą około 1300 złotych. Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów przejazdu w obie strony dla siebie i pełnomocnika. Na potwierdzenie poniesionych wydatków złożył bilet podróży ze S. do W. dla dwóch osób na kwotę [...] złotych wraz z wnioskiem o zwrot kosztów.

W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2008r. organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia składek, Prezes Zakładu wskazał, iż do spornych należności ma zastosowanie 10 - letni termin przedawnienia, gdyż do dnia wejścia w życie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w nowym brzmieniu, tj. do dnia 01.01.2003r. należności te nie przedawniły się (nie upłynęło 5 lat od powstania zaległości).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw uznał, że zaskarżona decyzja winna być uchylona, jednak z przyczyn innych niż podniesione w skardze.

Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest fakt, że decyzja zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja wydana dnia [...] czerwca 2007 r. zostały podpisane w imieniu uprawnionego organu przez tę samą osobę, to jest B. O.. Praktyka taka jest w świetle obowiązujących przepisów niedopuszczalna. Podkreślić przy tym należy, że Sąd co do zasady, nie kwestionuje prawa określonego pracownika ZUS, w tym Dyrektora czy zastępcy Dyrektora Oddziału, posiadającego właściwe upoważnienie - do wydawania decyzji w imieniu Zakładu.

Zaznaczyć jednak należy, że zgodnie z treścią art. 123 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz.887 ze zm.), zwanej dalej "ustawą systemową" w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Unormowanie takie zawiera także art. 180 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. W art. 83 ust. 4 ustawy systemowej postanowiono, iż od decyzji Zakładu w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Należy wskazać, że w sprawach umarzania należności z tytułu składek decyzje wydaje Zakład, zaś Prezes Zakładu w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest jedynie adresatem tego wniosku i zarazem organem działającym za Zakład ( por. wyrok NSA z dnia 15 .11.2006 r. sygn. akt II GSK 224/06, z dnia 28.02.2007 r. sygn. akt II GSK 317/06). Zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy systemowej m.in. ZUS wykonuje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z treścią art. 66 ust. 1 ww. ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. W skład ZUS wchodzi centrala i terenowe jednostki organizacyjne. Zgodnie z art. 72 ustawy systemowej organami ZUS są Prezes Zakładu, Zarząd, Rada Nadzorcza. Prezes ZUS a także Dyrektor Oddziału ma prawo do udzielania upoważnień do działania za Zakład. Tym niemniej biorąc pod uwagę fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie jest organem monokratycznym, brak jest podstaw ażeby w wyniku ponownego rozpoznawania konkretnej sprawy, co polega na rozpoznaniu jej od początku na zasadach właściwych do rozpoznawania odwołań, decyzję wydawał i podpisywał ten sam pracownik. Stanowisko takie, jakkolwiek w odniesieniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA W-wa z dnia 22 lutego 2007r.-ONSAiWSA 2007/3/61, w której stwierdzono, że w przypadku postępowania wszczętego na wniosek złożony w trybie art. 127 § 3 k.p.a. zastosowanie ma art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. wydanie decyzji ostatecznej przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. jest przesłanką wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie, wobec podpisania decyzji wydanej w pierwszej instancji przez B. O., była ona z mocy prawa wyłączona od udziału w postępowaniu, toczącym się w wyniku ponownego rozpoznawania sprawy. Tak więc udział B. O. w postępowaniu toczącym się w wyniku ponownego rozpoznawania sprawy stanowił naruszenie przepisów k.p.a. stanowiące podstawę do wznowienia postępowania, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji ZUS - w imieniu, którego posiadając stosowne upoważnienie, działała B. O..

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż rozpatrując ponownie wniosek z dnia 9 lipca 2007 r. Prezes Zakładu powinien mieć na względzie, że przesłanki, po spełnieniu których należności z tytułu składek mogą być umorzone zostały określone w art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Należności z tytułu składek zasadniczo mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności określone zostały w ust. 3 art. 28 ustawy systemowej. Od tej zasadny istnieje wyjątek ustanowiony w ust. 3 a art. 28 ustawy systemowej, zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania należności w sytuacjach określonych w ust. 3 a określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Powyższe rozporządzenie stanowi, że zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ orzekający stwierdził, że dłużnik nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należnych odsetek z tytułu składek, jak również nie udowodnił, że uregulowanie należności spowoduje negatywne konsekwencje dla niego i rodziny. Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że organ nie uzasadnił prawidłowo przyczyny odmowy umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 a ustawy systemowej i rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r.

W sytuacji, gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności "w uzasadnionych przypadkach" organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany jest należycie wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny.

Organ orzekający, odmawiając umorzenia należności z tytułu odsetek winien więc wskazać jakimi przesłankami kierował się uznając, że w sprawie nie zostało wykazane, że spłata należności przez stronę, przy określonej wysokości dochodach i określonym majątku, po uwzględnieniu struktury wydatków w danej rodzinie nie pociągnie zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego. Właśnie w przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, a do takich należą decyzje dotyczące umarzania należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji spełnia szczególną rolę, zwłaszcza w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Natomiast w zaskarżonej decyzji Prezes ZUS ograniczył się tylko do przytoczenia wielkości dochodów jakie osiąga skarżący i jego żona, nie zestawiano dochodów w kolejnych miesiącach i nie odnoszono ich do wydatków i potrzeb czteroosobowej rodziny skarżącego, nie analizowano sytuacji zdrowotnej skarżącego i jego przewlekłej choroby trwającej od 1996r., a także wydatków jakie jest on zmuszony ponosić na leczenie, mimo iż skarżący we wszystkich pismach kierowanych do ZUS powoływał się na swoją ciężką chorobę [...]. Wprawdzie zobowiązany nie załączył w trakcie trwania postępowania administracyjnego dokumentacji medycznej dotyczącej stanu jego zdrowia, to jednak dokumentacja taka była do Zakładu składana w 2005r., zgodnie z oświadczeniem skarżącego, a zatem organ był w jej posiadaniu i mógł ją wykorzystać jako dokumenty znane z urzędu lub jeśli miał zastrzeżenia co do jej aktualności to powinien zwrócić się do wnioskodawcy o nadesłanie aktualnej dokumentacji medycznej dotyczącej stanu jego zdrowia.

Ponadto trudno przyjąć, że wyegzekwowanie od skarżącego zaległych odsetek, nawet jeżeli jest realnie możliwe dzięki prowadzeniu egzekucji z renty i majątku skarżącego, tj. domu jednorodzinnego, w którym mieszka zobowiązany wraz z rodziną, może pozostawać w zgodzie z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej dążą do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ocenić należy czy w konkretnej sprawie zajęcie renty czy domu nie spowoduje konieczności udzielenia rodzinie daleko idącej pomocy ze środków publicznych, co na pewno pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym.

W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 2, a także ust. 3a ustawy systemowej w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. mamy, jak wyżej wskazano, do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje ZUS. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu orzekającego do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do szczególnie rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy.

Podkreślić również należy, że wydając decyzję w przedmiocie umorzenia należności organ orzekający winien zawsze brać pod uwagę fakt, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu odsetek czy składek po spełnieniu określonych przesłanek, odmowa umorzenia nie może więc być traktowana jako zasada postępowania przy rozstrzyganiu tego typu spraw.

Sąd zwraca uwagę, że należności z tytułu składek zostały zdefiniowane w art. 24 ust. 2 ustawy systemowej, jako "składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata". Przepis art. 28 ust. 1 ustawy systemowej przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a więc zarówno składek jak i należności ubocznych, w tym odsetek za zwłokę. Przepis art. 28 ust. 4 ustawy systemowej stanowi, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Z brzmienia tego przepisu wynika więc, że nie może nastąpić umorzenie samych składek bez umorzenia należności ubocznych, ponieważ w przypadku umorzenia składek, z mocy prawa nastąpi także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i opłaty dodatkowej. Nie ma natomiast przepisu, który zabraniałby umorzenia samych należności ubocznych. Zakład ma więc możliwość umorzenia na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy systemowej samych należności ubocznych w całości lub w części, co organ orzekający rozważy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności występujące w dacie ponownego orzekania, w tym sytuację majątkową i zdrowotną skarżącego oraz fakt, że na utrzymaniu zobowiązanego i jego żony pozostaje dwóch synów studiujący w systemie dziennym.

Powyższe musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę.

Dopiero wszechstronne wyjaśnienie sprawy w kontekście przepisów prawa materialnego, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przedstawionych powyżej, daje prawo do podjęcia stosownej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia wskazanych zobowiązań skarżącego, Sąd stwierdza, że najstarsza składka występująca aktualnie na koncie dłużnika dotyczy 06/1999 roku z terminem płatności tejże składki na dzień 12.07.1999r. A zatem 5 letni okres możliwości dochodzenia należności upływał z dniem 12.07.2004r. Tak więc zdaniem Sądu zarówno najstarsza składka na koncie dłużnika jak i wszystkie inne wskazane przez skarżącego dotyczące późniejszych okresów tj. do 01/2003r. nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 stycznia 2003 r., kiedy to weszły w życie nowe zasady przedawnień wprowadzając jednolity 10 - letni okres przedawnienia wszystkich wymagalnych należności z tytułu składek. Słusznie zatem wskazał organ w piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2008r. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.05.2004r. sygn. SK 44/2003 (OTK-A 2004/5/46), iż w razie braku przepisów intertemporalnych nie sposób mówić o braku regulacji tej kwestii, bowiem sytuacja taka przesądza o bezpośrednim skutku nowej ustawy. Trybunał podkreślił, iż nawet w odniesieniu do regulacji prawnokarnej wola Ustawodawcy w zakresie wprowadzenia dłuższych terminów przedawnienia nie stanowi naruszenia zasady lex retro non agit, o ile nie jest odnoszona do sytuacji, gdzie termin przedawnienia już minął. Powyższe potwierdza również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05.04.2005r. sygn. I UK 232/04 (OSNP 2006/1-2/26), w którym Sąd wskazał, iż zmiana art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustanawiająca 10 – letni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która weszła w życie w dniu 01.01.2003r., nie ma zastosowania do należności przedawnionych przed tym dniem.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, do oceny przedawnienia należności w niniejszej sprawie należy stosować przepisy obowiązujące po 1 stycznia 2003 roku.

Wysokość orzeczonych do zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył, zgodnie z art. 205 p.p.s.a., do kwoty 240 złotych, tj. wynagrodzenia pełnomocnika należnego na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349).

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach na które składają się koszty przejazdu strony i jej pełnomocnika do WSA w Warszawie na rozprawę w dniu 3 kwietnia 2008r., potwierdzone okazanym biletem PKP, postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.