Postanowienie NSA, sygn. akt III OW 125/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p
journal: Dz.U. 2021 poz 2373
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: wskazać Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta [...] poprzez wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na powiększeniu istniejącego parkingu dla samochodów ciężarowych, budowie nowego parkingu dla samochodów ciężarowych i wprowadzeniu zmian w obszarze montażu w halach 1, 2 i 3 na terenie Zakładu nr 1 V. Sp. z o.o. na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej: "u.i.o.ś.").

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że Prezydent pismem z [...] kwietnia 2021 r. przekazał mu opisany wyżej wniosek Spółki wskazując na treść art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p oraz art. 75 ust. 1a u.i.o.ś. W ocenie Prezydenta z przepisów tych wynika, że aktualnie planowane przedsięwzięcie stanowi w części zmianę/rozbudowę przedsięwzięcia, dla którego właściwym (zgodnie ze stanem sprzed [...] września 2019 r.) był Dyrektor, który [...] marca 2017 r. na wniosek V. Sp. z o.o. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie Zakładu nr 1 wraz z instalacjami wewnątrzzakładowymi, przyłączami i układem komunikacyjnym. Właściwość Dyrektora wynikała wtedy z ówczesnego brzmienia art. 75 ust. 6 u.i.o.ś., bowiem przedsięwzięcie zlokalizowane jest w części na terenie, przez który przebiegają linie kolejowe. Zdaniem Prezydenta z przedstawionych do wniosku założeń co do rodzaju i zakresu planowanego aktualnie przedsięwzięcia wynika, że w części stanowić ono będzie zmianę/rozbudowę przedsięwzięcia, objętego ww. decyzją Dyrektora z [...] marca 2017 r., a w pozostałej części natomiast stanowić będzie zmianę/przebudowę przedsięwzięcia, dla którego właściwym jest Prezydent. Biorąc pod uwagę regulację zawartą w art. 75 ust. 1a u.i.o.ś. Prezydent uznał, iż przedmiotowy wniosek należy przekazać Dyrektorowi.

W ocenie Dyrektora natomiast przypisanie regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska do rozpatrywania wszystkich spraw, w których kiedykolwiek (choć przez chwilę) był właściwy prowadziłoby do absurdalnych sytuacji, bowiem czytanie wprost art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p u.i.o.ś. doprowadziłoby do sytuacji, że aktualnie właściwy w sprawach inwestycji gminnych organ tj. prezydent miasta, wójt, burmistrz pozbawiony byłby na zawsze możliwości wydawania decyzji w przedmiocie zmiany, rozbudowy przedsięwzięcia, dla którego aktualnie byłby właściwy.

Zdaniem Dyrektora zamierzeniem ustawodawcy było przypisanie (na zawsze) regionalnym dyrektorom ochrony środowiska właściwości w przypadku dużych inwestycji, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a u.i.o.ś., co potwierdza historia nowelizacji art. 75 ust. 1 pkt 1, która pozwala stwierdzić, że zamierzeniem ustawodawcy nie było przypisanie regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska właściwości do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był uprzednio regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Podkreślił, iż należy mieć na uwadze, że w aktualnym stanie prawnym (obowiązującym od 24 września 2019 r.) Dyrektor nie ma już podstaw do wydania decyzji na kolejowym terenie zamkniętym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Zaistniały pomiędzy organami spór kompetencyjny jest sporem negatywnym, albowiem ani Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ"), ani Prezydent Miasta [...] nie uznają się za organy kompetentne do rozpoznania wniosku Spółki V. dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na powiększeniu istniejącego parkingu dla samochodów ciężarowych, budowie nowego parkingu dla samochodów ciężarowych i wprowadzeniu zmian w obszarze montażu w halach nr 1, 2, 3 na terenie Zakładu nr 1 V. Spółka z o.o.

Wniosek powyższy dotyczy rozbudowy i zmiany przedsięwzięcia, dla którego w części właściwy był RDOŚ w [...] (decyzja z dnia [...] marca 2017 r.), w części natomiast właściwym jest Prezydent Miasta [...].

Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 2373, dalej: "u.i.o.ś.") regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska.

RDOŚ był organem właściwym do wydania decyzji z [...] marca 2017 r., albowiem dotyczyła ona przedsięwzięcia zlokalizowanego na terenie zamkniętym (kolejowym). Obecnie po zmianie wprowadzonej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1712) regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym jedynie w przypadku przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Nie oznacza to jednak, jak twierdzi RDOŚ, że nie jest on organem właściwym to rozpoznania przedmiotowego wniosku. Zwrócić bowiem należy uwagę, że art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p u.i.o.ś. stanowi, że regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym w przypadku przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska. Przepis ten posługuje się słowem "był“ a nie "jest“ właściwy. Ustawa nowelizująca z 2019 r. nie zawiera w tym względzie żadnych przepisów intertemporalnych.

Wbrew twierdzeniom RDOŚ analiza zmian legislacyjnych art. 75 u,i,o.ś.

w zakresie określania właściwości regionalnego dyrektora ochrony środowiska, że celem tych zmian było pozostawienie w kompetencji tego organu jedynie właściwości

w odniesieniu do dużych przedsięwzięć. Zmiany te bowiem powiązane były nie tylko z wielkością przedsięwzięcia, ale także dotyczyły podmiotu wnioskującego (jednostka samorządu terytorialnego art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. l u.i.o.ś.). Okoliczności podnoszone przez RDOŚ nie wynikają także z dokumentów dotyczących prac legislacyjnych. Ponadto zauważyć należy, że ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936) został uchylony art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. h u.i.o.ś. zgodnie z którym organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej był regionalny dyrektor ochrony środowiska w przypadku przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć wymienionych w lit. a-g, i oraz j. W lit. b powołanego wyżej artykułu wymienione były przedsięwzięcia realizowane na terenach zamkniętych. Uchylając art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. h u.i.o.ś. ustawodawca dodał lit. p zgodnie, z którym regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska. Regulacja ta odmienie niż art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. h u.i.o.ś. nie odnosi się to przedsięwzięć szczegółowo wymienionych, jak czynił to powołany przepis zgodnie z którym regionalny dyrektor ochrony środowiska był właściwy między innymi dla przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych, lecz art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p u.i.o.ś. dotyczy przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska. Okolicznośc więc czy przedsięwziecię to zlokalizowane jest na terenie zamkniętym ustalonym przez Ministra Obrony Narodowej, czy też na takim terenie nie jest zlokalizowne nie ma w tym przypadku znaczenia dla określenia właściowści organu.

W takiej sytuacji zgodnie z art. art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p u.i.o.ś. w zw. z art. 75 ust. 1 lit. a u.i.o.ś. organem właściwym w sprawie jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...].

Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.