Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 257/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 209 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 138
law: Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Z. A. na orzeczenie Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] października 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Służby Ochrony Państwa na rzecz skarżącego Z. A. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z [...] października 2021 r. nr [...] Komendant Służby Ochrony Państwa (dalej: "Komendant SOP", "organ"), na podstawie art. 234 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2021 r., poz. 575 ze zm.; dalej: "ustawa o SOP"), po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko ppłk. SOP Z. A. - głównemu specjaliście [...] (dalej: "skarżący", "obwiniony"), obwinionemu o to, że:

1. w dniach [...] marca 2021 r. oraz [...] marca 2021 r. wprowadził w błąd przełożonego oraz funkcjonariusza Wydziału [...] Zarządu [...] SOP realizujących czynności związane z ustaleniem stwierdzenia zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 w toku wykonywania zadań służbowych poprzez to, że zataił istotne informacje, co miało skutkować zachowaniem prawa do 100% wypłaty uposażenia za nieobecność w służbie za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] lutego 2021 r., co stanowi przewinienie dyscyplinarne określone w art. 209 ust. 2 pkt 4 ustawy o SOP;

2. w dniu [...] lutego 2021 r. nie wykonał polecenia Komendanta SOP ograniczania migracji pomiędzy pomieszczeniami do niezbędnego minimum poprzez niezasadne wejście do pomieszczeń Zarządu [...] SOP, co stanowi przewinienie dyscyplinarne określone w art. 209 ust. 2 pkt 1 ustawy o SOP,

uznał skarżącego za winnego zarzucanych mu czynów i na podstawie art. 215 pkt 2 ustawy o SOP wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.

W toku postępowania dyscyplinarnego organ poczynił następuje ustalenia:

W dniu [...] czerwca 2020 r. Komendant SOP z uwagi na trwający stan pandemii, wywołanej wirusem SARS-CoV-2, wydał pisemne polecenie przypominające m.in. o ograniczeniu kontaktów między osobami i wewnętrznej migracji między obiektami i pomieszczeniami w ramach formacji do niezbędnego minimum. W ramach polecenia ograniczenia wewnętrznej migracji zalecono stosować kontakt telefoniczny oraz elektroniczną wysyłkę wszelkiej korespondencji.

Pod koniec stycznia 2021 r. skarżący otrzymał informację od bezpośredniego przełożonego - ppłk. SOP P. S. (dalej: "bezpośredni przełożony") o możliwości odebrania PIT-11. W związku z powyższym obwiniony zatelefonował do pracownika Zarządu [...] SOP – M. M. w celu umówienia się na osobisty odbiór informacji podatkowej. Następnie powiadomił bezpośredniego przełożonego o wyjściu do Zarządu [...] SOP w ww. celu, nie wskazując, że zamierza udać się również do ppłk SOP E. P., aby uzyskać informację o swoich zobowiązaniach wobec Pracowniczej Kasy Zapomogowo Pożyczkowej (dalej: "PKZP"). Tego samego dnia ok. godz. [...] skarżący poszedł do budynku nr [...] na terenie siedziby SOP, w którym znajdują się pomieszczenia Zarządu [...]. Wobec braku uprawnień do samodzielnego wejścia do strefy ochronnej [...] zajmowanej przez Zarząd [...] SOP, zadzwonił do M. M. z aparatu telefonicznego umiejscowionego na ścianie przed wejściem do strefy Zarządu [...], oznajmiając swoje przybycie. M. M. wzięła ze sobą PIT-11 w celu przekazania dokumentu obwinionemu przy stoliku znajdującym się na korytarzu przed wejściem do strefy ochronnej, lecz w momencie gdy otworzyła drzwi, przy użyciu karty dostępu, skarżący, nie pytając o zgodę, wszedł do strefy ochronnej, minął ją i wszedł do jej pokoju służbowego. Po odebraniu dokumentu PIT za potwierdzeniem, obwiniony oświadczył M. M., iż chce coś tutaj jeszcze załatwić, po czym przeszedł do pokoju ppłk SOP E. P. celem uzyskania informacji dotyczącej swoich zobowiązań wobec PKZP. Była to niezapowiedziana wcześniej wizyta trwająca ok. [...] minut. W strefie ochronnej Zarządu [...] SOP skarżący przebywał w godzinach [...].

Tego samego dnia, po zakończonej służbie, obwiniony wrócił do miejsca zamieszkania w [...]. Wówczas źle się poczuł, miał podwyższoną temperaturę. Skarżący na stałe mieszka w [...], lecz od [...] lutego 2021 r. wynajmuje mieszkanie w [...] przy ul. [...], które współdzieli z dwiema innymi osobami. W dniu [...] lutego 2021 r. skarżący stawił się do służby w godzinach porannych. Miał założoną maseczkę ochronną, co wywołało zdziwienie bezpośredniego przełożonego, gdyż było to nietypowe. Na pytanie bezpośredniego przełożonego, dlaczego ma maseczkę, obwiniony powiedział, że już w piątek po powrocie do domu źle się poczuł, miał podwyższoną temperaturę i chciał dostać się do lekarza, jednak mu się to nie udało. Na kolejne pytanie, dlaczego w takim razie stawił się do służby, skarżący odpowiedział, iż przyjechał tylko po to, aby zrobić wymaz. W związku z powyższym na polecenie Dyrektora Zarządu [...] płk SOP P. P., obwiniony został skierowany na wymaz. Wynik badania był pozytywny. Badanie przeprowadzone przez Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej [...] w [...] potwierdziło wykrycie u skarżącego RNA wirusa SARS-CoV-2, co skutkowało poddaniem go izolacji w warunkach domowych w dniach [...] lutego 2021 r.

W dniu [...] marca 2021 r. skarżący sporządził notatkę służbową, w której:

- poinformował o przebywaniu w izolacji w związku ze stwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2;

- podał, że zakaził się po bezpośrednim kontakcie w dniu [...] lutego 2021 r. z osobą zakażoną - ppłk SOP E. P.;

- wniósł o stwierdzenie wykonywania zadań służbowych, o których mowa w art. 194 ust. 5 pkt 8 ustawy o SOP.

Powyższa notatka została przekazana drogą służbową do Komendanta SOP, który [...] marca 2021 r. polecił obwinionemu sporządzenie notatki służbowej szczegółowo opisującej, jakie zadania służbowe były realizowane w trakcie kontaktu z osobą zakażoną. W notatce służbowej z dnia [...] marca 2021 r. skarżący m.in. wyjaśnił: "Aby ograniczyć kontakt z innymi komórkami, a i tak znajdując się już w Zarządzie [...] po niedawnym powrocie z placówki, poprosiłem o ustalenie mojego zobowiązania wobec PKZP ppłk SOP E. P., która jak się potem dowiedziałem była zakażona".

W dalszej kolejności podjęto czynności w celu weryfikacji, czy wskazane w notatce skarżącego działania były wykonywaniem zadań służbowych i czy były one realizowane zgodnie z wytycznymi i poleceniami Komendanta SOP w sprawie przeciwdziałania zakażeniom koronawirusem SARS-CoV-2, a także czy uzasadnione jest podejrzenie, iż zakażenie obwinionego powstało w związku z wykonywaniem zadań służbowych, zgodnie z art. 194 ust. 5 pkt 8 ustawy o SOP. W wyjaśnieniach, przesłanych pocztą elektroniczną [...] marca 2021 r. skarżący podał, że według jego oceny i wiedzy, zarażenie wirusem SARS-CoV-2 nastąpiło i mogło nastąpić tylko i wyłącznie w obiekcie [...]. Na poparcie tego twierdzenia przytoczył następujące argumenty:

- w domu obwinionego nie mogło dojść do takiego zakażenia, ponieważ członkowie jego rodziny przeszli zakażenie wirusem SARS-CoV-2 na przełomie [...] 2020 r.;

- w dniu [...] grudnia 2020 r. przed wylotem z [...] skarżący miał negatywny wynik testu przeciw SARS-CoV-2;

- jedynym znanym mu źródłem zakażeń, w którym się znajdował w okresie od [...] stycznia do [...] lutego 2021 r. i w którym mógł się zakazić, był obiekt [...], a poza Zarządem [...] SOP nie zna miejsca, w którym potwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2 co najmniej u kilku osób;

- jedyną osobą, o której wie i która podobno zaraziła się od obwinionego, jest jego bezpośredni przełożony;

- pozostałe osoby, z którymi skarżący na co dzień pracuje i pracował, nie zakaziły się, co może tylko świadczyć o bardzo krótkim czasie, który upłynął od jego zakażenia do jego całkowitej izolacji.

Po przeprowadzeniu czynności służbowych w sprawie ustalenia okoliczności zakażenia obwinionego oraz zasadności wniosku o stwierdzenie zakażenia w trakcie wykonywania zadań służbowych, ppor. SOP R. A. sporządził notatkę służbową z 30 marca 2021 r., w której stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, że do zakażenia skarżącego wirusem SARS-CoV-2 doszło w związku z wykonywaniem przez niego zadań służbowych. Odbiór informacji PIT-11 oraz ustalenie wysokości zobowiązań względem PKZP nie stanowią zadań służbowych, a ponadto do zakażenia nie mogło dojść w okolicznościach wskazanych przez obwinionego, gdyż zakażenie u ppłk SOP E. P. stwierdzono 2 dni później, jak też nie wykluczono, iż do zakażenia doszło w innym czasie i miejscu, niż podawany przez skarżącego. W konsekwencji Komendant SOP [...] marca 2021 r. odmówił uwzględnienia wniosku obwinionego o stwierdzenie wykonywania zadań służbowych, o których mowa w art. 194 ust. 5 pkt 8 ustawy o SOP.

Opisany wyżej stan faktyczny organ ustalił na podstawie zeznań: M. M., ppłk SOP E. P., bezpośredniego przełożonego, ppor. SOP S. P., płk SOP P. P. i A. I.; raportu z sytemu Kantech z [...] lutego 2021 r. od godziny 9:00 do 10:30; notatki urzędowej z [...] sierpnia 2021 r. z ustaleń dotyczących odznaczeń obwinionego; notatki służbowej ppor. SOP R. A. z [...] marca 2021 r. dotyczącej realizacji polecenia organu z [...] marca 2021 r. w związku z okolicznościami przedstawionymi przez skarżącego w notatce służbowej z [...] marca 2021 r.; meldunku płk SOP P. P. z [...] marca 2021 r. wraz z załącznikami; notatki służbowej skarżącego z [...] marca 2021 r.; pisemnego polecenia Komendanta SOP z [...] października 2020 r. w sprawie trwającej epidemii i związanych z nią obowiązkami funkcjonariuszy i pracowników SOP; wydruków korespondencji elektronicznej pomiędzy ppor. SOP R. A. a obwinionym w dniach [...]-[...]marca 2021 r.

Komendant SOP nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, że [...] lutego 2021 r., znajdując się w swoim pomieszczeniu służbowym, nie miał założonej na twarzy maseczki ochronnej. Są one sprzeczne z uznanymi za wiarygodne zeznaniami bezpośredniego przełożonego, który kategorycznie stwierdził, iż obwiniony miał założoną maseczkę ochronną, co wywołało jego zdziwienie i pytania o powód przybycia do służby. Również przesłuchany w charakterze świadka ppor. SOP S. P. zeznał, że wydaje mu się, iż [...] lutego 2021 r. skarżący miał na twarzy założoną maseczkę ochronną, przebywając w pomieszczeniu służbowym, w którym na co dzień pełni służbę.

W ocenie Komendanta SOP, czyn polegający na wprowadzeniu go w błąd nie może być - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - uznany za czyn mniejszej wagi. Obwiniony popełnił go z niskiej pobudki, tj. chęci zachowanie prawa do 100% uposażenia. Zatem postawił swój prywatny interes nad interesem ogółu funkcjonariuszy i pracowników SOP w postaci ochrony ich zdrowia, ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa, a w konsekwencji zapewnienia ciągłości służby. Także niska była pobudka, jaką kierował się skarżący, nie wykonując polecenia Komendanta SOP w przedmiocie ograniczenia przemieszczenia się (chęć ustalenia swoich zobowiązań wobec PKZP).

Jednocześnie Komendant SOP wziął pod uwagę następujące okoliczności, które miały wpływ na wymiar kary:

- fakt, iż czyn obwinionego nie wywołał negatywnych następstw dla służby, gdyż organ nie uwzględnił wniosku o uznanie zakażenia w trakcie wykonywania zadań służbowych;

- brak poważnego skutku dla SOP w wyniku niewykonania polecenia ograniczenia migracji;

- dotychczasowe wyniki obwinionego w służbie, wzorowa opinia służbowa, a także otrzymane wyróżnienia i odznaczenia (Gwiazda Iraku – [...] r., Gwiazda Afganistanu – [...] r., Odznaka Honorowa ZZwDPGRP – [...] r., srebrny medal za długoletnią służbę – [...] r.);

- dotychczasowa niekaralność dyscyplinarna;

- brak przesłanek tak zaostrzających, jak i łagodzących wymiar kary.

Po rozpoznaniu wniosku obwinionego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Komendant SOP orzeczeniem nr [...], wydanym [...] listopada 2021 r. w oparciu o art. 238 ust. 4 pkt 1 ustawy o SOP, utrzymał w mocy swoje orzeczenie wydane w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ stwierdził, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie zawiera błędów lub braków, a zgromadzony materiał dowodowy jest pełny i pozwala na dokonanie niezbędnych ustaleń faktycznych. Również ocena materiału dowodowego została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż skarżący w złożonym wniosku oraz w toku czynności podjętych przez Wydział [...] Zarządu [...], zataił istotne fakty, czym wprowadził w błąd Komendanta SOP oraz funkcjonariusza wykonującego czynności służbowe z polecenia organu. Obwiniony nie poinformował bowiem, iż już [...] lutego 2021 r. miał objawy charakterystyczne dla zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz że zamieszkuje na terenie [...] wraz z dwiema innymi osobami. Zatajenie tych informacji jest wprowadzeniem w błąd. Pominięcie przez obwinionego informacji na etapie składania wniosku do organu oraz na późniejszym etapie prowadzenia czynności służbowych mających na celu weryfikację zasadności wniosku, miało na celu wywołanie fałszywego obrazu rzeczywistości u Komendanta SOP. Informacje przekazane przez skarżącego kreowały przeświadczenie u przełożonego, iż do zakażenia mogło dojść jedynie w dniu [...] lutego 2021 r. i jedynie na terenie SOP.

Dla zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 209 ust. 2 pkt 4 ustawy o SOP nie wystarcza jednak samo wprowadzenie w błąd. Oprócz powyższego musi zaistnieć także skutek w postaci spowodowania lub możliwości spowodowania szkody w służbie. Według Komendanta SOP, możliwość wystąpienia szkody w niniejszej sprawie zaistniała. Przyjęcie bowiem, iż skarżący zakaził się [...] lutego 2021 r. od ppłk SOP E. P. skutkowałoby koniecznością wypłacenia mu pełnego uposażenia za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim w związku z zakażeniem. Dowodem, że obwiniony miał zamiar uzyskać prawo do 100% uposażenia za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim, jest notatka służbowa z [...] marca 2021 r. zawierająca wniosek o stwierdzenie wykonywania przez niego zadań służbowych, o których mowa w art. 194 ust. 5 pkt 8 ustawy o SOP.

Skarżący pominął też fakt, iż zamieszkuje nie tylko z członkami rodziny w [...], ale w czasie pełnienia służby od poniedziałku do piątku przebywa w mieszkaniu w [...] współdzielonym z dwiema innymi osobami. Podanie tych okoliczności z pewnością zmniejszyłoby prawdopodobieństwo uznania, że do jego zakażenia doszło w trakcie służby. Obwiniony również celowo pominął informację, iż pierwsze objawy zakażenia wystąpiły u niego [...] lutego 2021 r., ponieważ nie wpisywała się w forsowaną przez niego chronologię zdarzeń. Okres inkubacji koronawirusa SARS-CoV-2 wynosi średnio 5-6 dni, a pierwsze objawy u skarżącego nastąpiły tego samego dnia, w którym kontaktował się z ppłk SOP E. P. Ponadto zakażenie u obwinionego stwierdzono [...] lutego 2021 r., a u ppłk SOP E. P. objawy pojawiły się dwa dni później.

Odebranie informacji PIT-11 oraz ustalenie zobowiązania wobec PKZP nie wymagało wchodzenia do strefy ochronnej Zarządu [...]. Odbiór osobisty dokumentu PIT powinien nastąpić przy biurku przed wejściem do strefy [...], natomiast informację o zobowiązaniach w PKZP skarżący powinien uzyskać drogą telefoniczną lub e-mailową.

Skarżący wiedział o poleceniach Komendanta SOP ograniczania migracji pomiędzy pomieszczeniami do niezbędnego minimum, gdyż - jak zeznał bezpośredni przełożony - niejednokrotnie w trakcie odpraw służbowych omawiał zagadnienia związane z tymi poleceniami. Powyższe znajduje potwierdzenie także w wiadomości e-mail z [...] marca 2021 r., gdzie w punkcie 4 obwiniony wskazał: "Nie mogę zgodzić się z twierdzeniem i insynuacją, że w dniu [...] lutego 2021 r. udając się do pomieszczeń Zarządu [...] SOP nie zastosowałem się do poleceń Komendanta SOP z dnia [...].06.2020 r. oraz z dnia [...].10.2020 r. nakazujących ograniczenia: a) kontaktów pomiędzy osobami do niezbędnego minimum, b) wewnętrznych migracji między obiektami i pomieszczeniami w ramach formacji do niezbędnego minimum. Stosowałem się do powyższych zalecań na co posiadam świadków". Zatem skarżący wiedział o poleceniach i miał świadomość obowiązku stosowania się do nich. Oba zarzucane mu czyny zostały popełnione w formie umyślnej, a karę dyscyplinarną wymierzono z zastosowaniem dyrektyw określonych w art. 224 ustawy o SOP.

Powyższe orzeczenie Komendanta SOP z [...] listopada 2021 r. stało się przedmiotem skargi obwinionego (reprezentowanego przez radcę prawnego B. S.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia z [...] października 2021 r., a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 209 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy o SOP poprzez ich błędną wykładnię.

W uzasadnieniu skargi obwiniony podniósł, że nie miał świadomości wprowadzenia w błąd przełożonego w celu uzyskania wyższego uposażenia za okres choroby. Po uzyskaniu informacji o zakażeniu wirusem SARS-CoV-2, analizował z kim się spotkał, a gdy dowiedział się, iż spotkał się z osobą, która - jak się okazało - była chora na COVID, to skojarzył te fakty w sposób standardowy. Jak wynika z opinii rzecznika dyscyplinarnego, ustalenie od kogo skarżący się zaraził nie jest możliwe. Aby można było uznać ten zarzut za udowodniony, prowadzący postępowanie powinien wykazać, że skarżący nie zaraził się od ppłk E. P., tylko od innej osoby i miał świadomość tego faktu, zaś wskazał ppłk E. P. jako prawdopodobne źródło zakażenia. Tych okoliczności organ nie wykazał. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, iż prowadzący postępowanie dyscyplinarne w ogóle nie brał pod uwagę kwestii zawinienia czynu zarzucanego skarżącemu.

W odpowiedzi na skargę Komendant SOP wniósł o jej oddalenie, nie uznając za zasadne sformułowanych w niej zarzutów i wniosków. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 19 lipca 2022 r. skarżący oświadczył, że nie uczestniczył w żadnej z odpraw, w której informowano o konieczności ograniczania przemieszczania się. Skarżący po przyjeździe z placówki nie miał dostępu do komputera i zamieszczonych tam zarządzeń. Obwiniony otrzymał zakres obowiązków [...] czerwca 2021 r., a w dniu następnym przeprowadzono z nim rozmowę dyscyplinującą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy SOP została unormowana w rozdziale 9 ustawy o SOP. Zgodnie z art. 208 ust. 1 ustawy o SOP funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej. W myśl art. 209 ust. 1 ustawy o SOP, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn funkcjonariusza polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków służbowych wynikających z przepisów prawa lub poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przepis art. 209 ust. 2 ustawy o SOP wymienia przykłady naruszenia dyscypliny służbowej. Wśród nich są odmowa wykonania albo niewykonanie polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń funkcjonariuszom, z wyłączeniem poleceń, o których mowa w art. 130 ust. 2 (pkt 1) oraz wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę w służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie (pkt 4).

Przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Według art. 210 ustawy o SOP przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy funkcjonariusz: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie) albo zamiarem ewentualnym (obwiniony przewidując możliwość popełnienia przewinienia, na to się godzi). Nieumyślność natomiast polega na tym, że obwiniony nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia) albo postać niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia). Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary. Stosownie bowiem do przepisów art. 224 ustawy o SOP, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, jak również uwzględniać rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa negatywne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed popełnieniem i po popełnieniu zarzucanego mu czynu, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie. Jak stanowi art. 224 ust. 3 pkt 1 ustawy o SOP, nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego jest jedną z okoliczności, która ma wpływ na złagodzenie wymiaru kary.

Zmilitaryzowanie i zhierarchizowanie SOP powoduje, że stosunek służbowy funkcjonariusza tej formacji charakteryzuje się szczególnego rodzaju podległością. Osoba wstępująca do służby przyjmuje na siebie szereg obowiązków związanych z wykonywaniem zadań służbowych. W zamian otrzymuje gwarancję stabilności zatrudnienia i liczne uprawnienia związane ze służbą. Przed podjęciem służby funkcjonariusz składa ślubowanie wedle roty określonej w art. 74 ustawy o SOP, zobowiązując się m.in. do przestrzegania dyscypliny służbowej i wykonywania poleceń przełożonych.

Na gruncie niniejszej sprawy, nie jest jasne przypisanie skarżącemu zarzutu sformułowanego w pkt 1 postanowienia Komendanta SOP z [...] czerwca 2021 r. nr [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. W sprawie nie budzi wątpliwości, iż obwiniony został pouczony przez bezpośredniego przełożonego o możliwości złożenia wniosku o wypłatę 100% uposażenia za okres izolacji spowodowanej zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 podczas służby i z tej możliwości skorzystał. Uczynił to zbyt pochopnie, wskazując we wniosku z [...] marca 2021 r. (sprecyzowanym wyjaśnieniami z [...] marca 2021 r.) jako źródło zakażenia ppłk E. P. oraz żądając stwierdzenia, że [...] lutego 2021 r. wykonywał zadania służbowe, o których mowa w art. 194 ust. 5 pkt 8 ustawy o SOP. Jednakże wiosek taki każdorazowo podlega weryfikacji. Organ ustalił m.in., że objawy zakażenia koronawirusem u obwinionego wystąpiły wcześniej niż u ppłk E. P., a czynności takie jak odbiór dokumentu PIT-11 oraz uzyskanie informacji z PKZP nie stanowią zadań służbowych. W konsekwencji Komendant SOP - słusznie, zdaniem Sądu - nie uwzględnił przedmiotowego wniosku i nie wypłacił skarżącemu 100% uposażenia za okres nieobecności w służbie od [...] do [...] lutego 2021 r. To, że w toku czynności sprawdzających mających na celu zbadanie zasadności tego wniosku, organ powziął informację, iż obwiniony wynajmuje od poniedziałku do piątku mieszkanie w [...], które dzieli z dwiema innymi osobami, a do domu w [...] jeździ tylko na weekendy, trudno uznać za celowe zatajenie istotnych informacji, obliczone na wprowadzenie w błąd. Podobnie jest z faktem gorszego samopoczucia i podwyższonej temperatury skarżącego wieczorem w dniu [...] lutego 2021 r. (po powrocie do domu w [...]), o którym to fakcie bezpośredni przełożony dowiedział się [...] lutego 2021 r. kiedy to obwiniony przebywał w pracy w maseczce ochronnej, co było sytuacją nietypową. W kontekście trafnej oceny Komendanta SOP, iż [...] lutego 2021 r. skarżący nie wykonywał zadań służbowych, a objawy zakażenia koronawirusem wystąpiły najpierw u skarżącego (bo w ww. dniu wieczorem), a dopiero kilka dni później u osoby, którą podał jako źródło zakażenia, jego wniosek z [...] marca 2021 r. (uzupełniony [...] marca 2021 r.) z jednej strony jawi się jako oczywiście bezzasadny czy wręcz bezrefleksyjny, ale z drugiej strony nie wydaje się, aby stanowił wystarczającą podstawę do sformułowania zarzutu celowego wprowadzenia w błąd przełożonego oraz funkcjonariusza Wydziału [...] Zarządu [...] SOP.

Z kolei przypisanie skarżącemu przewinienia zarzucanego w pkt 2 ww. postanowienia organu z [...] czerwca 2021 r. jest możliwe tylko w sytuacji wykazania, iż uprzednio (tj. przed datą popełnienia deliktu) obwiniony został zapoznany z pisemnym poleceniem Komendanta SOP z [...] czerwca 2020 r. o ograniczeniu kontaktów między osobami i wewnętrznej migracji między obiektami i pomieszczeniami w ramach formacji do niezbędnego minimum. Organ przyjął, że obwinionemu znana była treść ww. polecenia. W zakresie tego ustalenia Komendant SOP oparł się na zeznaniach bezpośredniego przełożonego, a także na fakcie, iż w pkt 4 dodatkowych wyjaśnień, przesłanych pocztą elektroniczną [...] marca 2021 r., obwiniony powołał się na polecenia organu z [...] czerwca 2020 r. i [...] października 2020 r. nakazujące ograniczenia w związku z pandemią wywołaną wirusem SARS-CoV-2, twierdząc, że ich nie naruszył.

Bezpośredni przełożony, przesłuchiwany [...] lipca 2021 r. w charakterze świadka, zeznał: "Rekomendacje Zespołu do spraw monitorowania koronawirusa SARS-CoV-2 oraz polecenia wydawane w tym zakresie przez Komendanta SOP dostępne są w zakładce Bastionowej. Osobiście niejednokrotnie na odprawach omawiałem zagadnienia w nich zawarte. W tych odprawach również uczestniczył ppłk A. i jestem pewien, że posiadał wiedzę dotyczącą np. zakazu przemieszczania się pomiędzy budynkami SOP". Tymczasem skarżący w dniu [...] lipca 2021 r. wyjaśnił, iż [...] lipca 2020 r. został skierowany do placówki dyplomatycznej w [...], skąd powrócił w [...] 2021 r., a wcześniej załatwiał sprawy związane z tym wyjazdem. Natomiast na rozprawie przed tut. Sądem podał, że nie uczestniczył w żadnej z odpraw, gdzie informowano o konieczności ograniczania przemieszczania się, zaś po przyjeździe z placówki nie miał dostępu do komputera i zamieszczonych tam zarządzeń. Ponadto otrzymał zakres obowiązków [...] czerwca 2021 r., czyli w dniu poprzedzającym przeprowadzenie z nim rozmowy dyscyplinującej.

Również fakt, iż skarżący podał w toku postępowania dyscyplinarnego, że nie naruszył polecenia organu z [...] czerwca 2020 r., nie może świadczyć o tym, iż został zapoznany z jego treścią przed [...] lutego 2021 r.

W świetle powyższego zachodzą istotne wątpliwości, czy obwiniony przed dniem [...] lutego 2021 r. miał możliwość zapoznania się z treścią pisemnego polecenia organu z [...] czerwca 2020 r., którego naruszenia dotyczy drugi zarzut ww. postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Komendant SOP wyjaśni przedstawione wyżej wątpliwości związane z przypisaniem skarżącemu obu przewinień dyscyplinarnych.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania (obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł) rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 ww. ustawy.