Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2173/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2021 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 4067 zł (cztery tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD" lub "Organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.) art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 470), § 3 ust. 1 pkt. 2 oraz § 2 ust. 1 pkt 4, § 5 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej "spółka", skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych w związku z wykonywaniem przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach, utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2019 r. w miejscowości D. na autostradzie [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr. rej. [...] oraz z naczepy o nr. rej. [...]. Pojazdem kierował S. P., który wykonywał krajowy przejazd drogowy z ładunkiem platformy wiertniczej w formie naczepy 4-osiowej (ładunek niepodzielny). Przedmiotowy przewóz odbywał się w imieniu i na rzecz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, na trasie [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r.

W trakcie dokonanego pomiaru stwierdzono:

- przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 12,8 t., zgodnie z wynikiem ważenia wskazana wartość dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów wyniosła 54,2t, natomiast po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi stwierdzono, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu ciężarowego wynosi 52,8t.

- przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi wielokrotnej naczepy – platformy wiertniczej, w formie naczepy 4-osiowej, nr nadwozia [...], o 2,1 t., zgodnie z wynikiem ważenia wskazana wartość nacisku na osi napędowej wyniosła 9,3t, natomiast po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi stwierdzono, iż nacisk osi nienapędowej, wchodzącej w skład grupy osi wynosi 9,1t. Dopuszczalny nacisk psi składowej może wynosić 7 ton;

- przekroczenie dopuszczalnego nacisku na trzeciej osi wielokrotnej naczepy - platformy wiertniczej, w formie naczepy 4-osiowej, nr nadwozia [...], o 1,8t, zgodnie z wynikiem ważenia wskazana wartość nacisku na osi napędowej wyniosła 9t, natomiast po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi stwierdzono, iż nacisk osi nienapędowej, wchodzącej w skład grupy osi wynosi 8,8t. Dopuszczalny nacisk osi składowej może wynosić 7 ton;

- przekroczenie dopuszczalnego nacisku na czwartej osi wielokrotnej naczepy – platformy wiertniczej, w formie naczepy 4-osiowej, nr nadwozia [...], o 0,1 t., zgodnie z wynikiem ważenia wskazana wartość nacisku na osi napędowej wyniosła 7,3t, natomiast po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi stwierdzono, iż nacisk osi nienapędowej, wchodzącej w skład grupy osi wynosi 7,1t. Dopuszczalny nacisk osi składowej może wynosić 7 ton,

- szerokość pojazdu z towarem, będącego platformą wiertniczą, w formie naczepy 4-osiowej, nr nadwozia [...] została przekroczona o 1,21 metra. Zgodnie z wynikiem pomiaru wskazana wartość wysokości wyniosła 3,8 metra, natomiast po odjęciu 1% tolerancji od wskazań przymiaru wstęgowego stwierdzono, iż szerokość pojazdu z towarem wynosi 3,76 m.

Ponadto stwierdzono, iż długość zespołu pojazdów została przekroczona o 2,8 metra. Zgodnie z wynikiem pomiaru wskazana wartość długości zespołu pojazdów wyniosła 19,5 m, natomiast po odjęciu 1% tolerancji od wskazań przymiaru wstęgowego stwierdzono, iż długość pojazdu członowego z towarem wynosi 19,3 m.

Ważenia ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą - platformą wiertniczą, w formie naczepy 4-osiowej, nr nadwozia [...] dokonano na wagach SAW 10 C III o numerach [...], które posiadają ważną legalizację Urzędu Miar na placu kontrolnym: [...], droga krajowa nr [...], który posiada ważny protokół pomiaru pochylenia terenu. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy w trakcie kontroli drogowej.

Kontrolujący na podstawie powyższego stwierdził przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 32% w stosunku do dopuszczalnych 40t, przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi wielokrotnej naczepy o 28,6% w stosunku do dopuszczalnych 7ton, przekroczenie dopuszczalnego nacisku trzeciej osi wielokrotnej naczepy o 25,7% w stosunku do dopuszczalnych 7ton, przekroczenie dopuszczalnego nacisku czwartej osi wielokrotnej naczepy o 1,4% w stosunku do dopuszczalnych 7 ton, przekroczenie dopuszczalnej szerokości pojazdu z towarem, będącego platformą wiertniczą, w formie naczepy 4-osiowej, nr nadwozia [...] o 47,4% w stosunku do dopuszczalnych 2,55 metra oraz przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu członowego o 16,9% w stosunku do dopuszczalnych 16,5 metra.

Kierowca okazał do kontroli drogowej zezwolenie kategorii [...] nr [...], jednakże kontrolujący nie uznał okazanego zezwolenia ze względu na przekroczenie szerokości pojazdu członowego oraz przekroczenia nacisków grupy osi wielokrotnych. W niniejszym przypadku przewoźnik powinien posiadać zezwolenie kategorii VII.

Na podstawie powyższego uznano, iż spółka w dniu [...] listopada 2019r. wykonywała przewóz bez zezwolenia kategorii VII.

Pismem z dnia 08 listopada 2019 r. zawiadomiono Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, jednocześnie informując o możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu poprzez składanie wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń.

Pismem z dnia 21 listopada 2019r., złożyła wyjaśnienia w sprawie, w których odniosła się do stwierdzonego w czasie kontroli drogowej naruszenia. Strona wskazała, iż nie zgadza się z interpretacją dokonaną przez kontrolującego odnośnie kwalifikacji naruszenia, gdyż w trakcie przedmiotowego przejazdu kierowca posiadał w pojeździć zezwolenia kategorii V i VI. Podkreśliła, że załadowca weryfikował fakt, że platforma wiertnicza przekracza parametry określone w przepisach i z tego powodu wskazał na konieczność uzyskania odpowiedniego zezwolenia przez przewoźnika, rzeczone parametry zostały określone w zleceniu transportowym. W ocenie przewoźnika określone parametry w zleceniu, transportowym mieszczą się w zakresie parametrów zezwolenia kategorii VI. Spółka wskazała, iż opisany w protokole wynik ważenia nacisków osi wielokrotnej nie został określony prawidłowo, ponieważ w trakcie kontroli jeden z elementów zawieszenia pneumatycznego uległ awarii, co potwierdza zlecenie warsztatowe. Przewoźnik podkreśla, że przewożony ładunek (naczepa specjalna) nie miała określonych żadnych parametrów związanych z ładownością, masą własną czy też naciskami osi na jezdnię. Strona poinformowała, iż przedmiotowy przewóz odbywał się na podstawie posiadanego zezwolenia kategorii V oraz VI, ponadto spełniał wszystkie wymogi prawne oraz był odpowiednio dobrany pod względem przewożonego ładunku. Strona wniosła o umorzenie postępowania w całości.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych, w związku z wykonywaniem przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

W uzasadnieniu wskazał, iż twierdzenie Strony o wystąpieniu awarii w trakcie kontroli jest całkowicie bezpodstawne, ponieważ kontrolujący nie stwierdził jakiejkolwiek nieprawidłowości związanej ze stanem technicznym naczepy - platformy wiertniczej, w formie naczepy 4-osiowej o nr nadwozia [...], co potwierdza protokół kontroli stanu technicznego. Ponadto kierowca podczas kontroli, która trwała około 3 godzin nie zgłosił żadnych zastrzeżeń czy to do samej kontroli czy też do stanu technicznego kontrolowanych pojazdów. Kontrolujący nie uznał zezwolenia kategorii V nr [...] okazanego podczas kontroli drogowej, gdyż stwierdził przekroczenie nacisku wielokrotnej osi nienapędowej oraz przekroczenie szerokości powyżej 3,4 m. Zezwolenie V kategorii wymaga nacisków zgodnych z obowiązującymi przepisami oraz dopuszcza szerokość pojazdu z towarem do 3,4metra. Wskazać należy, iż podczas kontroli kierowca okazał tylko zezwolenie kategorii V nr [...]. Podczas kontrolowanego przejazdu wymagane było zezwolenie kategorii VII.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę, GITD decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że kierowca podczas kontroli okazał zezwolenia kategorii V nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 12 miesięcy w terminie od 02 października 2019 r. do 02 października 2020 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, nacisków, masy określone w pozycji nr 5 tabeli. Ponadto kierowca podczas kontroli posiadał również zezwolenie kategorii VI nr [...] w terminie od 06 listopada 2019 r. do 06 listopada 2021 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji nr 6 tabeli. Podczas kontroli stwierdzono dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep, przy odległości między osiami składowymi nie większej niż 1,30 m odpowiednie dla 2 oś naczepy o ok. 29 %, 3 oś naczepy o ok. 26 % oraz 4 oś naczepy o ok, 1,4 %. Tymczasem posiadane przez Stronę zezwolenie kat V oraz zezwolenie kat. VI nie obejmuje swym zakresem nacisków osi wielokrotnych. Jedynie zezwolenie kat. VII pozwala na określenie dopuszczalnych parametrów dla osi wielokrotnych.

Organ odwoławczy zaznaczył, że przekroczenie choćby jednego parametru skutkuje stwierdzeniem nieważności posiadanego zezwolenia. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, długości oraz szerokości pojazdu członowego oraz dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep o wartość powyżej 20 %, dlatego wymierzono karę pieniężną w wysokości 15000 złotych. W niniejszej sprawie podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, z późn. zm), a nie ustawy o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58).

Organ wskazał ponadto, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Organ podkreślił, iż obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku 1 do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.

W związku z powyższym organ stwierdził, że są to sankcje wynikające z odrębnych przepisów. Zaznaczył ponadto, iż organy administracji publicznej są zobligowane do stosowania prawa. Skoro ustawodawca sankcjonuje konkretne naruszenia to w przypadku ich stwierdzenia w trakcie kontroli organ jest zobligowany do wymierzenia stosownych sankcji.

Organ wskazał, że nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia sankcji w niniejszej sprawie, gdyż nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne, a przepisy działu IVa kpa zostały w niniejszym przypadku wyłączone z mocy na podstawie art. 189a § 2 kpa.

Odnosząc się do zarzutów Strony dot. nieprawidłowego ważenia osi naczepy, organ II instancji podkreślił, iż nie znajdują one odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W sporządzonym podczas kontroli drogowej protokole kontroli nie stwierdzono żadnej usterki elementu zawieszenia pneumatycznego. Ponadto przesłuchany w charakterze świadka kierowca również nie zgłaszał żadnej usterki pojazdu. W aktach sprawy znajduje się ponadto szczegółowy protokół z ważenia osi pojazdu, z którego wynika, że każda oś została zważona oddzielnie za pomocą połączonej pary wag. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu, a wyniki ważenia 7 osi posłużyły do dalszej kwalifikacji prawnej i do uzyskania wyniku nacisku osi wielokrotnych, jak i po ich zsumowania do wyznaczenia dmc. Kierowca nie wnosił o powtórne ważenie pojazdu oraz nie zgłaszał jakichkolwiek uwag dot. ważenia pojazdu.

Organ wskazał, że uzyskane wyniki ważenia są w pełni wiarygodne i jednoznacznie z nich wynika, iż został przekroczony dopuszczalny nacisk osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nienapędowych naczep oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego.

Ponadto organ stwierdził, że kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździć, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 prd. Sposób doboru określonych środków (np. stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną.

Organ podkreślił, że ustawodawca nie narzuca w tym względzie gotowych rozwiązań. Z tego powodu, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Organ odniósł się także do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 dotyczącego Uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego - Transport - Dyrektywa 96/53/WE – Ruch międzynarodowy - Pojazdy odpowiadające określonym w tej dyrektywie maksymalnym wartościom obciążenia i wymiarów - Używanie takich pojazdów, zarejestrowanych lub znajdujących się już w ruchu w danym państwie członkowskim, na terytorium innego państwa członkowskiego - System specjalnych zezwoleń - Artykuły 3 i 7 – Akt o przystąpieniu z 2003 r. - Postanowienia przejściowe - Punkt 8 ust. 3 załącznika XII i wskazał, iż przedmiotowy wyrok dotyczy dopuszczalnego nacisku na osi pojedynczej, natomiast w rozpatrywanej sprawie doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, długości oraz szerokości pojazdu członowego oraz dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych wchodzących w skład grupy osi składających się z więcej niż trzech osi nie napędowych naczep. Powyższy dopuszczalne parametry są zgodne z załącznikiem I Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. Wobec powyższego wskazany wyrok nie ma zastosowania w sprawie.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 140aa ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1990) w związku z art. 140ab pkt 3) lit. c) tejże ustawy i art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez jego zastosowanie i nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15.000.00 zł za wykonywanie przejazdu po drogach pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, które to naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, długości oraz szerokości pojazdu członowego oraz dopuszczalnego nacisku osi wielokrotnych, wchodzących w skład grupy osi, składających się z więcej, niż trzech osi nienapędowych naczep, podczas gdy w dniu [...] grudnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję znak: [...] o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł, a to na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140) wobec:

a) dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%,

b) dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej, niż 20%, c) dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od

wartości 3,10 m, w wyniku czego doszło do nałożenia na Skarżącą dwóch kar pieniężnych za ten sam czyn. sprzecznie z zasadą państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej:

2) art. 140aa ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 64 ust. 3 tejże ustawy oraz Ip. 7 lit. b) Załącznika nr 1 do tego aktu prawnego, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego wymagane jest w przypadku przekroczenia nacisków osi

wielokrotnej, ponieważ pozwala ono na określenie dopuszczalnych parametrów dla osi wielokrotnych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że ponoszenie odpowiedzialności administracyjnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku dotyczy tylko pojedynczych osi napędowych;

3) art. 140aa ust. 4 pkt 1) ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i uznanie za zasadne nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej, określonej w art. 140aa ust. 1 tejże ustawy, podczas gdy postępowanie w sprawie tej

kary winno być umorzone na podstawie pierwszego z powołanych przepisów;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

to jest:

1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez

niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, dokonanie jego wybiórczej oceny oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące uznaniem, że w analizowanym stanie faktycznym nie doszło do awarii zawieszenia pneumatycznego pojazdu, która wpłynęła na zmianę nacisków osi na jezdnię, podczas gdy z przedłożonego przez Skarżącą do akt sprawy dowodu: zlecenia warsztatowego z dnia [...] listopada 2019 r. wynika, że awaria taka miała miejsce;

2) art. 107 § 3 w związku z art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej niniejszym decyzji niezgodnie z treścią tego przepisu, to jest niewskazanie w jego treści przyczyn, z powodu których Organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonemu przez Skarżącą dowodowi - zleceniu warsztatowemu z dnia [...] listopada 2019 r.

W oparciu o tak postawione zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądowa kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwana dalej "p.p.s.a.".

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny na wynik sprawy oraz prawa materialnego, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Wskazać należy na wstępie, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369).

Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II AKa 156/13, LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23 maja 2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9–10, s. 81).

Ustanowiona w przepisach k.p.a. zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Przyjęta w art. 75 k.p.a. zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami, wprowadzając w pewnym zakresie unormowania odpowiadające legalnej teorii dowodów.

W analizowanej sprawie ustalenie masy całkowitej pojazdu oraz nacisku osi wielokrotnych wymagało skorzystania z wagi przeznaczonej do ważenia pojazdów i spełniającej wymagania stawiane przez przepisy metrologiczne. Wskazane przymioty urządzenia pomiarowego powinny jednoznacznie wynikać z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy. Takim legalnym dowodem w tym zakresie jest – w myśl art. 4 pkt 20 ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r., poz. 140) – świadectwo legalizacji, o którym mowa w art. 4 pkt 13 tej ustawy. Waga samochodowa służąca do kontroli pojazdów w ruchu drogowym oraz służy ochronie bezpieczeństwa powszechnego oraz przy pobieraniu należności budżetowych oraz pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, a więc stanowi przyrząd pomiarowy, który poddawany jest kontroli metrologicznej na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa o miarach. Polega ona na zatwierdzeniu typu oraz legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) konkretnego egzemplarza (art. 8 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa o miarach). W tym zakresie podzielić należy stanowisko zawarte w wyroku NSA z 18 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1831/17, LEX nr 2727944.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że pomiaru pojazdu siedmioosiowego dokonano przy pomocy dwóch wag typu SAW 10C/III posiadających w chwili dokonywania kontroli świadectwa homologacji i dokumenty potwierdzające ich legalizację, a więc dokumenty potwierdzające spełnienie stosownych wymagań w zakresie zgodności z dyrektywą Rady (WE) nr 90/384/EWG. Powyższe ustalenia nie mogą dla rozstrzygnięcia tej sprawy mieć decydującego znaczenia, bowiem problemem dla sprawy jest to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. Okoliczność ta ma znaczenie także i z tego punktu widzenia, że instrukcja znajdująca się w aktach i świadectwa homologacji wag przenośnych nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III przemawiają za tym, że wagi tego typu, są przeznaczone do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi.

Posługiwanie się specjalistycznym, prawidłowo dobranym sprzętem nie zwalnia organu z dbałości o rzetelne przeprowadzenie czynności pomiarowych, przewidzianych przez producenta. Tylko bowiem takie postępowanie pomiarowe, które spełnia wymagania stawiane przez instrukcję urządzenia sprawia, że deklaracja zgodności (czy świadectwo legalizacji) przyrządu spełnia swoją rolę. W innym przypadku można powziąć wątpliwość co do tego, czy uzyskany wynik jest prawidłowy, a więc czy waga pracuje w warunkach pozwalających na spełnienie poziomu wiarygodności pomiaru gwarantowanego przez ową deklarację.

W ocenie Sądu w przeprowadzonym w tej sprawie postępowaniu organy nie ustrzegły się nieprawidłowości, które poddają w wątpliwość prawidłowość uzyskanych pomiarów z powodu postępowania wbrew instrukcji. Przede wszystkim mimo, że jak wynika z instrukcji obsługi wag SAW seria III znajdującej się w aktach sprawy, wagi zastosowane w rozpoznawanej sprawie SAW 10C III mogą być wykorzystywane do ustalenia nacisku osi wielokrotnych i masy całkowitej pojazdu, to jednak w przypadku pojazdu siedmioosiowego warunkiem prawidłowego pomiaru, jest użycie kilku par wag, a nie jednej pary, tak jak w niniejszej sprawie. Warunek ten znajduje potwierdzenie w jednoznacznej treści instrukcji obsługi wad SAW Seria III. (vide pkt 6.3.1 instrukcji). Tym samym korzystając tylko z jednej pary wag organ nie miał fizycznej możliwości uzyskania legalizowanego pomiaru nacisku osi wielokrotnych i masy pojazdu siedmioosiowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2020 r. VI SA/Wa 207/20 oraz wyrok WSA w Białymstoku II SA/Bk 583/20 z 22 października 2020 r.)

Sąd zgadza się z oceną, że co do zasady wagi użyte podczas kontroli (w układzie dwóch wag połączonych) mogły służyć do pomiarów nacisku osi, ale dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Natomiast z punktu widzenia konieczności oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, istotną w sprawie pozostaje możliwość użycia wskazanych w protokole kontroli wag do pomiaru nacisku osi wielokrotnych w pojeździe siedmioosiowym. Zastosowanie błędnej procedury pomiaru obciążenia osi musi być potraktowane jako działanie niezgodne z prawem. Tak przeprowadzone postępowanie co do podstawowej okoliczności dla wymierzenia kary nie ustala faktów w sposób jednoznaczny i niewątpliwy. Takie stanowisko zostało utrwalone w orzecznictwie i tut. Skład orzekający je podziela. (np. NSA w wyrokach: II GSK 1503/13 z dnia 23 marca 2016r., II GSK 1902/14 z dnia 6 października 2015r., II GSK 1315/13 z dnia 21 października 2014r., II GSK 2027/14 z dnia 8 września 2015r. czy II GSK 1449/14 z dnia 7 lipca 2015r.) W ostatniej z cytowanych spraw NSA wskazał, że w sytuacji, "kiedy wysokość kary pieniężnej za przeładowanie pojazdu jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwości rzetelność ważenia. Protokół ważenia i załączniki do tego protokołu dokumentujące prawidłowość procesu ważenia (legalizacja użytych wag, protokół pomiaru miejsca ważenia, opis sposobu ważenia zgodny z instrukcją użycia wag) są dokumentami mającymi podstawowe znaczenie dowodowe, a podpisanie protokołu ważenia przez kierowcę nie zwalnia z ich zgromadzenia. W analogicznych kwestiach dokonywania ważenia pojazdów wieloosiowych o liczbie osi większej niż trzy jedną parą wag SAW 10 C o dokładności pomiaru I-IIII wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt: II GSK 3124/13 oraz z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt: II GSK 1342/14), w których uznał za nieprawidłowy sposób dokonywania ww. pomiarów z wykorzystaniem jednej pary wag tego typu.

Takie nieprawidłowości w pomiarach masy całkowitej oraz obciążenia osi nie gwarantują prawidłowości wyniku, a zatem nie mogą stanowić podstawy nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia przekroczenia limitu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 11 oraz § 5 ust.1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Zasadnie zatem zarzucono organom naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie ustalenia masy całkowitej pojazdu oraz pomiaru obciążenia osi. Uczyniono to bowiem nieprawidłowo, dowolnie obliczając przyjętą w decyzji wartość.

W odniesieniu do drugiego ze wskazanych naruszeń, czyli przekroczenia dmc pojazdu, należy zważyć, iż aczkolwiek kwestia błędów pomiarowych nie ma tu istotnego znaczenia, to należy zauważyć, iż w tym zakresie organ nie dostrzegł, choć mógł i powinien to uczynić działając z urzędu, okoliczności podwodnego ukarania Strony.

Należy zauważyć, iż w dniu [...] grudnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję znak: [...] o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140) wobec dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%, oraz dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej, niż 20%, c) dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m, w wyniku czego doszło do nałożenia na Skarżącą dwóch kar pieniężnych za ten sam czyn.

W ocenie organu taka okoliczność nie zachodzi albowiem podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Z 2018 r. poz. 1990 ze zm.), a nie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58). Organ podkreślił, że przepisy art. 140aa i 140ab ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiące, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, właściwe organy nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, znajdują się w porządku prawnym od dnia [...] października 2012 r.

Jednocześnie organ zauważył, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.

Organ podkreślił, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Zdaniem organu obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Są to więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów.

W ocenie Sądu powyższą argumentację organu uznać należy za błędną, co bezpośrednio miało wpływ na niewłaściwe rozważenie przez organ możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Komentowany przepis określa przesłanki, tryb i formę odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie § 1 wymaga formy decyzji administracyjnej. Jest to decyzja merytoryczna, w której organ administracji publicznej orzeka, że na podstawie komentowanego przepisu odstępuje od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej za niedopełnienie określonego ustawo obowiązku (naruszenie ustawowo określonego zakazu). Spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, a zatem nie jest to podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym.

Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Zob.np. wyrok SN z 15.10.2014 r., III SK 47/13, OSNP 2016/8, poz. 112, w którym stwierdzono, że celem art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego jest zliberalizowanie norm prawa energetycznego w zakresie kar pieniężnych przez przyznanie organowi regulacyjnemu uprawnienia do odstąpienia od wymierzenia kary, gdy przedsiębiorstwo energetyczne zachowało się co prawda sprzecznie z normami Prawa energetycznego, lecz następnie zmieniło swoje zachowanie. Nie oznacza to zarazem oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy (A.Wróbel (w:)M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego: LEX/el. 2019).

Zauważyć należy, że przepis ten przyjmuje szerokie rozumienie zakazu ne bis in idem na wzór przyjętego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, obejmującego nie tylko przypadki zbiegu odpowiedzialności zaczyny sankcjonowane z mocy prawa karnego, ale również przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane z mocy prawa karnego i innych przepisów prawa publicznego, w tym prawa administracyjnego, jeśli przewidują one środki o charakterze represyjnym (zob. wyroki TK: z 24.01.2006 r., SK 52/04, OTK-A2006/1, poz. 6; z 18.11.2010 r., P 29/09, OTK-A 2010/9, poz. 104; z 12.04.2011 r., P 90/08, OTK-A 2011/3, poz. 21).

Przesłanki zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa, które muszą być spełnione łącznie są następujące:1) uprzednie prawomocne ukaranie,2) za to samo zachowanie,3) strony,4) jedną z kar wymienionych w komentowanym przepisie. Konieczne jest ponadto wykazanie, że "uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna". Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany, po pierwsze, ocenić, jakie cele spełniają uprzednia kara i aktualna administracyjna kara pieniężna; po drugie, ustalić, które z wchodzących w rachubę celów kary uprzedniej i administracyjnej kary pieniężnej są tożsame; po trzecie, ocenić, czy i w jakim stopniu uprzednio nałożona kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organu, nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie występuje tożsamość (identyczność) zachowania będącego przedmiotem postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawie prawo o ruchu drogowym i postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie ustawy o transporcie drogowym. To samo zdarzenie tj. wyniki kontroli pojazdu Skarżącej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019 r. w miejscowości D. na autostradzie [...] stanowiło bowiem podstawę faktyczną wydanych decyzji.

Kolejną przesłanką zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 kpa jest tożsamość(identyczność) osoby. Chodzi o jedną i tę samą osobę, która jest stroną dwóch postępowań zakończonych nałożeniem kar pieniężnych. W tym przypadku sąd również, wbrew twierdzeniu organu, nie ma wątpliwości, że stroną każdej z wydanych decyzji jest skarżący. Niezależnie bowiem czy nazwiemy go podmiotem wykonującym przejazd czy przewoźnikiem drogowym wykonującym przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego mamy do czynienia z przedsiębiorcą wykonującym zarobkowo transport drogowy.

Następną przesłanką jest uprzednie ukaranie za to samo zachowanie strony postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ustawodawca wymaga aby ukaranie administracyjną karą pieniężną było prawomocne. W ocenie sądu ratio legis analizowanego przepisu art. 189f § 1 pkt 2 kpa przemawia za koniecznością rozważenia przez organ możliwości zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy wszczętej jako pierwszej.

Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej do Kodeksu postępowania administracyjnego m.in. przepisy odnoszące się do kar administracyjnych (druk sejmowy nr 1181) - pod wpływem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, ukształtował się pogląd, że administracyjna kara pieniężna powinna być karą sprawiedliwą, adekwatną do wagi naruszenia i odpowiadającą celom, dla których jest stosowana (orzeczenie TK z dnia 1 marca 1994 r., sygn. U 7/93, OTK 1994, nr 1, poz. 5). Podkreślono, że sankcje administracyjne przybierają w wielu przypadkach bardziej rygorystyczną postać niż sankcje karne, np. gdy nie przewidziano przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ponadto automatyzm nakładania kar i brak uwzględniania okoliczności danej sprawy nie sprzyja zapewnieniu sprawiedliwego – w odczuciu społecznym – działania administracji. Stan taki budzi również zastrzeżenia z uwagi na zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym, w szczególności na zasadę proporcjonalności. Z tego względu w orzecznictwie i doktrynie postuluje się, aby w przypadkach, gdy wyraźne brzmienie przepisu nie stoi temu na przeszkodzie, wykładać przepisy dotyczące kar administracyjnych, dążąc do rozszerzenia gwarancji procesowych praw obywatela oraz obowiązywania zasady zaufania do organów państwa.

Rozpatrując ponownie sprawę oprócz należytego wyjaśnienia jej stanu faktycznego w zakresie dokonanych pomiarów ważenia kontrolowanego pojazdu organ powinien ponadto rozważyć, czy w sprawie tej nie zachodzi konieczność zastosowania przesłanek z art. 189f § 1 k.p.a.

Zauważyć trzeba że instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Nie oznacza to zarazem oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy (A.Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego Opublikowano: LEX/el. 2019).

Reasumując, podkreślić należy, że brzmienie art. 189 f § 1 k.p.a. jest dość kategoryczne i nakazuje organowi administracji publicznej, w drodze decyzji, odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz poprzestanie na pouczeniu w przypadku spełnienia określonych w nim przesłanek. Brak jest tu zatem miejsca na uznaniowość organu. Dlatego też organ pierwszej instancji, z uwagi na uchylenie przez Sąd zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji, powinien zatem szczegółowo przeanalizować stan sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 1 k.p.a.

Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 135 tego aktu Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji. Dostrzeżone uchybienia tkwiły bowiem w aktach obu instancji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy, w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.).