Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1427/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 142
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2573/18 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 12 lipca 2018 r. w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że spółka wystąpiła z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew na działce nr ewidencyjny [...] w dzielnicy Wawer m.st. Warszawy w związku z budową dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z projektem ewentualnych nasadzeń zastępczych.

Decyzją z 30 kwietnia 2018 r. Zarząd Dzielnicy Wawer m. st. Warszawy zezwolił na usunięcie wskazanych we wniosku 12 drzew z terenu nieruchomości położonych w Warszawie przy ul. [...]. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że zezwolenie na usunięcie drzew kolidujących z planowaną inwestycją może być wykonane pod warunkiem uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę zatwierdzającego projekt zagospodarowania terenu, który jest zgodny z projektem zagospodarowania terenu złożonym do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Termin usunięcia drzew organ ustalił do 31 grudnia 2018 r. oraz naliczył opłatę za usunięcie drzew w wysokości 22185 zł, wskazując, że termin uiszczenia opłaty wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka.

Decyzją z 12 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy Wawer Miasta Stołecznego Warszawy z 30 marca 2018 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wyjaśniło, że według projektu zagospodarowania terenu drzewa kolidują z inwestycją (drogą dojazdową i budynkami). Zdaniem organu odwoławczego, kompensacja przyrodnicza powinna nastąpić w postaci naliczenia i pobrania opłaty za usunięcie drzew, a nie w postaci nasadzeń zastępczych. Zaproponowane przez inwestora miejsca nasadzenia nie gwarantują prawidłowego wzrostu i utrzymania nowych drzew. Nasadzenie na brzegu zbiornika wodnego [...], położonego na południu tzw. [...] nie stanowi zasadnej kompensacji przyrodniczej, ponieważ jest to teren zalewowy i istnieje ryzyko, że drzewa będą stały w gruncie o wysokim poziomie wody. W konsekwencji prowadzić to będzie do obumarcia korzeni i całego drzewa. Ponadto drzewa wierzby białej osiągają wysokość do 30 m, a korona jest szeroko rozłożysta. Takie drzewa potrzebują dużej ilości miejsca do prawidłowego wzrostu, a zatem usytuowanie w bliskiej odległości od projektowanej drogi nie zapewni prawidłowego rozrostu. Organ nie jest zobowiązany do ustalenia nasadzeń, ale może taki obowiązek nałożyć.

Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Oddalając skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że sposób sformułowania zakresu zaskarżenia i żądania skargi w istocie uniemożliwiał jej uwzględnienie. Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego jedynie w części dotyczącej utrzymania w mocy pkt 5 decyzji organu I instancji (ustalającego termin uiszczenia opłaty) przez niewłaściwe ustalenie terminu uiszczenia opłaty, tzn. brak ustalenia nasadzeń zastępczych i brak odroczenia terminu uiszczenia opłaty na okres trzech lat. Powołując się na art. 83 ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 142 ze zm., dalej: u.o.p.), spółka pomija, że w przypadku orzeczenia o odroczeniu opłaty za usunięcie drzew w związku z obowiązkiem dokonania nasadzeń następczych, zezwolenie ma charakter warunkowy. W tej sprawie organ nie uzależnił jednak wydania zezwolenia od dokonania nasadzeń zastępczych.

Sąd I instancji wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisu nie jest możliwe rozdzielenie uprawnień (w zakresie zezwolenia na wycięcie drzew) od obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych lub uiszczenia opłaty za usunięcie tych drzew i krzewów w przypadku, gdy nasadzenia nie zachowają żywotności. Taka konstrukcja prawna udzielenia zezwolenia pod warunkiem, oznacza, że niemożliwe jest uchylenie decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew jedynie w części dotyczącej terminu uiszczenia opłaty, zwłaszcza w sytuacji, gdy, organ nie nałożył obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych, a drzewa zostały już usunięte. W sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się uzależnienia wydania zezwolenia od dokonania nasadzeń następczych, konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w całości, a nie jedynie w części dotyczącej terminu uiszczania opłaty.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym właściwy organ działając w ramach uznania administracyjnego, może uwzględnić wniosek o usunięcie drzew lub odmówić wyrażenia zgody, jak również uzależnić wydanie zezwolenia od przesadzenia drzew w inne miejsce lub zastąpienia drzew wycinanych innymi drzewami w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew. Zarzuty skargi sprowadzają się do polemiki z zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiskiem organu w zakresie możliwości dokonania przez skarżącą nasadzeń zastępczych. W ocenie Sądu I instancji, stanowisko organu odwoławczego jest dość lakoniczne, ale prawidłowe. Organ działał na podstawie uznania administracyjnego poddanego kontroli sądu administracyjnego. Organ I instancji zgromadził należycie materiał dowodowy (dwukrotne oględziny działki w dniach 15 i 26 marca 2018 r., dokumentację fotograficzną, wyrys z mapy ewidencji gruntów, decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wraz z mapą do celów projektowych) i dokonał oceny stanu faktycznego sprawy, uwzględniając proponowane miejsce nasadzeń zastępczych oraz wielość terenu nieobjętą zabudowaniami. Na tej podstawie organ przyjął, że wycinka nie może zostać zrekompensowana przez dokonanie nasadzeń zastępczych, z uwagi na duże ryzyko podtapiania korzeni młodych drzew. W konsekwencji nie doszło do odroczenia terminu opłaty. Uzasadnienie tej oceny znalazło się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i zostało następnie zaakceptowane przez organ odwoławczy, który nie był zobowiązany do przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego, w szczególności ponownych oględzin nieruchomości, jak i powoływania biegłego dendrologa do ustalania, czy teren jest nadmiernie podmokły i czy znajdująca się na działce ilość miejsca jest wystarczająca do dokonania nasadzeń zastępczych. Organ odwoławczy wskazał, że [...] położone jest na południu tzw. [...] (teren zalewowy Wisły), na przebiegu [...], jak również wypływa z niego [...]. Drzewa wierzby białej osiągają wysokość do 30 m, a ich korona jest szerokorozłożysta. Usytuowanie nasadzeń zastępczych na terenach o dużej wilgotności, a zarazem zalewowych, a także w bliskiej odległości od projektowanej drogi nie zapewni prawidłowego wzrostu tych drzew. W takiej sytuacji za prawidłową kompensację przyrodniczą uznano ustalenie opłaty za wycięcie drzew.

Zdaniem Sądu I instancji, spółka nie wskazała w jaki sposób, niedopełnienie przez organ odwoławczy obowiązku z art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że na terenie działki brak jest miejsc do nasadzeń zastępczych i nie prowadził w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka.

Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 83 ust. 1 w związku z art. 83c ust. 3 jak i w związku z art. 84 ust. 3 oraz w związku z art. 83d ust. 1 - 6 u.o.p. Polegało to na błędnym uznaniu, że przez Sąd I instancji, że spółka błędnie zakreśliła zakres zaskarżenia.

Po drugie, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z naruszeniem przez organy administracji publicznej w toku postępowania art. 15 k.p.a. W ocenie spółki, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponieważ zaniechał przeprowadzenia samodzielnego "rozpoznania sprawy". W szczególności zaniechał przeprowadzenia samodzielnej analizy całego materiału dowodowego dostępnego w sprawie, jak również dokonania samodzielnych oględzin przedmiotowej nieruchomości.

Po trzecie, art 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organy administracji publicznej w toku postępowania art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. oraz w związku z art. 81 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. W ocenie spółki, organ naruszył powołane przepisy k.p.a. przez pozbawienie spółki czynnego udziału w każdym stadium postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz brak poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ nie poinformował spółki o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie i zamiarze zakończenia postępowania i wydania decyzji w oparciu o fakty notoryjne, o których stanowi art. 77 § 4 k.p.a.

Po czwarte, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z naruszeniem przez organy administracji publicznej w toku postępowania art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i wydał decyzję na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego.

Po piąte, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organy administracji publicznej w toku postępowania art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 4 k.p.a. W ocenie spółki, organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i wydał decyzję na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, w tym w szczególności przez zastosowanie w przedmiotowej sprawie do ustalenia kwestii podmokłości i ewentualnego zalewania terenów, na których położone jest [...], dyspozycji art. 77 § 4 k.p.a.

Po szóste, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organy administracji publicznej w toku postępowania art. 7 k.p.a. Zdaniem spółki, decyzja została wydana sposób dowolny tj. z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W szczególności polegało to na niewłaściwym wyważeniu potrzeb i interesów spółki, jak również braku uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz braku uwzględnienia celu art. 83c ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 i w związku z art. 83c ust. 4 u.o.p.

Po siódme, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organy administracji publicznej w toku postępowania art. 6 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie spółki, organ odwoławczy orzekał poza granicami prawa i bez podstawy prawnej, w tym w szczególności przez orzeczenie o niewystarczającej odległości planowanych nasadzeń od brzegu planowanej drogi.

Ponadto spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, błędną wykładnię art. 84 ust. 1-8 u.o.p. przez uznanie przez Sąd I instancji, że podstawowym sposobem kompensacji za wycinkę drzew jest opłata, a nie ustalenie nasadzeń zastępczych.

Po drugie, art. 83c ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 i w związku z art. 83c ust. 4 u.o.p. przez ich niezastosowanie na skutek uznania, że brak było możliwości udzielenia spółce zezwolenia na dokonanie nasadzeń zastępczych

Po trzecie, art. 83 ust. 1 w związku z art. 83c ust. 3 oraz w związku z art. 84 ust. 3 jak i w związku z art. 83d ust. 1-6 u.o.p. przez błędną wykładnię i uznanie, że nie jest możliwe rozdzielenie uprawnień w zakresie zezwolenia na wycięcie drzew od obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych lub uiszczenia opłaty za usunięcie tych drzew lub krzewów w przypadku, gdy nasadzenia nie zachowują żywotności.

Spółka wniosła o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut procesowy podnoszący naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 83 ust. 1 w związku z art. 83c ust. 3 jak i w związku z art. 84 ust. 3 oraz w związku z art. 83d ust. 1-6 u.o.p. Te same okoliczności prawnego i faktyczne spółka powołała w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 w związku z art. 83c ust. 3 oraz w związku z art. 84 ust. 3 jak i w związku z art. 83d ust. 1-6 u.o.p. W ocenie spółki, polegało to na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że spółka błędnie zakreśliła zakres zaskarżenia. Zarzut ten został częściowo błędnie sformułowany, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał prawidłowej jednostki redakcyjnej (litery) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., natomiast zarzut naruszenia art. 83d ust. 1-6 u.o.p. został sformułowany przez zbiorcze wskazanie wszystkich jednostek redakcyjnych tego przepisu. Niezależnie jednak od tych uchybień formalnych, stanowisko spółki wyrażone w ramach tego zarzutu nie jest prawidłowe, co wynika nawet z powołanego przez spółkę w skardze kasacyjnej wyroku z 7 lutego 2018 r., II OSK 1946/17, w którym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może uchylić zaskarżoną decyzję w części, jednak możliwość ta dotyczy tylko sytuacji, kiedy pozostała część rozstrzygnięcia można normatywnie wyodrębnić i może ona samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, zarówno rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia terminu uiszczenia opłaty za wycięcie drzew, jak i rozstrzygnięcie dotyczące skutków uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzew od dokonania nasadzeń następczych (ustalenie terminu dokonania nasadzeń, odroczenie terminu płatności opłaty), nie mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, ponieważ są ściśle związane z wydaniem samego zezwolenia. Błędne określenie przez spółkę zakresu zaskarżenia, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji, wynika z braku rozróżnienia przez spółkę zakresu orzekania przez organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Właściwy organ odwoławczy jest uprawniony do uchylenia decyzji w części i rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, a w pozostałym zakresie do utrzymania decyzji organu I instancji w mocy. Natomiast co do zasady wojewódzki sąd administracyjny uwzględniając skargę może jedynie uchylić decyzję w całości lub w części. Jak już wyżej wskazano, rozstrzygnięcie ustalające termin uiszczenia opłaty za zezwolenie na wycinkę drzew nie może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, dlatego też Sąd I instancji nie mógł uwzględnić skargi zgodnie ze sformułowanymi w niej wnioskami procesowymi i uchylić zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wyłącznie w zakresie punktu 5 decyzji organu I instancji. Spowodowałoby to bowiem, że w obrocie prawnym funkcjonowałaby decyzja udzielająca zezwolenia na wycinkę drzew, która nie zawierała wszystkie koniecznych elementów, a jednocześnie organ odwoławczy nie byłby uprawniony do wydania samodzielnego rozstrzygnięcia (w formie decyzji lub postanowienia) ustalającego termin uiszczenia opłaty lub zawierającego rozstrzygnięcie związane znasadzeniami zastępczymi. Spółka powinna zatem zaskarżyć decyzję w całości, zaznaczając, że kwestionuje tylko część elementów tego rozstrzygnięcia. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że kwestia ta ma wyłącznie porządkowy charakter, ponieważ Sąd I instancji nie jest związany granicami skargi, jak i jej wnioskami procesowymi. Odnosząc się do tej kwestii, Sąd I instancji zaznaczył jedynie, że sposób zaskarżenia decyzji organu I instancji przez spółkę (tylko w zakresie pkt 5) uniemożliwia uwzględnienie skargi zgodnie ze sformułowanym przez spółkę wnioskiem, a nie uwzględnienie skargi w ogóle. Wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd I instancji odniósł się do zarzutów skargi dotyczących możliwości uzależnienia wydania zezwolenia od dokonania nasadzeń następczych, rozpoznając sprawę w jej całokształcie, a nie jedynie w granicach wyznaczonych wnioskami skargi.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera ponadto zbiorcze uzasadnienie zarzutów podnoszących naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i § 2, art. 15, art. 77 § 1, art. 77 § 4 oraz art. 81 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 83c ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 i w związku z art. 83c ust. 4 u.o.p. Zarzuty te zostały powiązane z zarzutami naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i nie są zasadne.

Przede wszystkim, nie jest uzasadniony zarzut odnoszący się do naruszenia art. 15 k.p.a. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie w jego całokształcie, co nie oznacza jednak obowiązku powtórzenia postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji, w tym powtórzenia oględzin na podstawie art. 83c ust. 1 u.o.p. Przeciwnie, analiza przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że postępowanie dowodowe co do zasady prowadzi organ I instancji, a organ odwoławczy prowadzi jedynie postępowanie uzupełniające (art. 136 § 1-4 k.p.a.). Konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy oznaczałaby, że doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania dotyczących przeprowadzenia postępowania dowodowego, w takim stopniu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To z kolei oznaczałoby konieczność wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stąd też brak było podstaw do ponownego przeprowadzenia oględzin przez organ odwoławczy, natomiast organ ten był uprawiony do uzupełnienia postępowania dowodowego o ogólnodostępne materiały, które spółka błędnie utożsamia z faktami notoryjnymi, o których stanowi art. 77 § 4 k.p.a. Dostępność materiałów nie oznacza, że stanowią one fakty powszechnie znane lub fakty znane organowi z urzędu, o których stanowi powołany przepis. Natomiast brak było przeszkód prawnych, żeby organ uwzględnił tego rodzaju materiał dowodowy, do czego uprawniał art. 75 § 1 k.p.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 10 § 1 i § 2 k.p.a., ponieważ ewentualne uchybienie organu odwoławczego w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika w żaden sposób, że spółka została pozbawiona możliwości złożenia konkretnych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu odwoławczego. W szczególności nie są tego rodzaju dowodem twierdzeniem spółki o "notoryjnym" ocieplaniu się klimatu. Ponadto, powołane przez organ odwoławczy ogólnodostępne materiały miały w istocie jedynie charakter akcesoryjny, a zasadnicze znaczenia miał materiał dowodowy zebrany podczas oględzin. Nie można również zaakceptować stanowiska, że organ odwoławczy w tej sytuacji "zaskoczył" spółkę rozstrzygnięciem sprawy, skoro organ ten utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, sięgając do dodatkowych środków dowodowych, ale nie prezentując nowego uzasadnienia dla tego rodzaju rozstrzygnięcia. Podstawą odstąpienia od nałożenia obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych było bowiem stwierdzenie, że w miejscu, gdzie te nasadzenia mają nastąpić, warunki są nieodpowiednie. Niezrozumiałe jest zatem, dlaczego spółka nie przedłożyła wszystkim dostępnych jej dowodów i argumentów wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem organu odwoławczego, które prawidłowo zaakceptował w tej sprawie Sąd I instancji. Spółka podnosi bowiem, że plan nasadzeń zastępczych gwarantował, że przedmiotowe nasadzenia zachowają swoją żywotność. Natomiast działając w granicach uznania administracyjnego organ odwoławczy (podobnie jak organ I instancji) wyjaśnił w sposób przekonujący, dlaczego nie podziela tego stanowiska i z jakich powodów nie uzależnia wydania zezwolenia od dokonania nasadzeń zastępczych. Stanowisko Sądu I instancji jest w tym zakresie prawidłowe. Nie ulega także wątpliwości, że co do zasady za wycinkę drzew wymierza się opłatę, natomiast w określonych sytuacjach faktycznych organ może uzależnić wydanie zezwolenia od dokonania nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzew. Wynika to jednoznacznie z systematyki poszczególnych jednostek redakcyjnych art. 83c, art. 86d oraz art. 84 u.o.p., które w pierwszej kolejności przewidują obowiązek uiszczenia opłaty, a dopiero w następnej, pod określonymi warunkami, pozwalają organowi na zobowiązanie strony do dokonania nasadzeń zastępczych lub przesadzanie drzewa. Nałożenie opłaty jest w każdym przypadku obligatoryjne, natomiast kwestia nasadzeń lub przesadzeń została pozostawiona uznaniu administracyjnemu. Oznacza to, że na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty podnoszące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i § 2, art. 15, art. 77 § 1, art. 77 § 4 oraz art. 81 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 83c ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 i w związku z art. 83c ust. 4 u.o.p. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), jak i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., przy czym ten ostatni przepis nie został nawet powołany w ramach zarzutów kasacyjnych, pomimo sformułowania przez Spółkę zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.