Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 672/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 35 ust. 3 i 4
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi R. w K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...].03.2017 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz R. w K. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], wydaną w przedmiocie ustalenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w K. (dalej również jako "Spółdzielnia") kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że Spółdzielnia złożyła w dniu

[...] maja 2011 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał Spółdzielni płatność rolnośrodowiskową na 2011 r. w kwocie 41.811 zł, w tym pakiet 8. Ochrona gleb i wód, wariant 8.2.1. – międzyplon ozimy do powierzchni 99,55 ha. Płatność została przekazana na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] stycznia 2012 r.

Po rozpatrzeniu wniosku kontynuacyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], przyznał Spółdzielni płatność rolnośrodowiskową na 2012 r. na kwotę 54.119,10 zł, w tym pakiet 8, wariant 8.2.1. do powierzchni 157,71 ha. Płatność została przekazana na rachunek bankowy Spółdzielni w dniu [...] lutego 2013 r.

Kolejny wniosek kontynuacyjny Spółdzielni został rozpatrzony decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którą przyznano płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. w kwocie 46.349,10 zł, w tym pakiet 8, wariant 8.2.1. do powierzchni 120,71 ha. Płatność została przekazana na rachunek bankowy Spółdzielni w dniu [...] listopada 2013 r.

Wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na 2014 r. został rozpatrzony

w decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Spółdzielni przyznano płatność rolnośrodowiskową na 2014 r.

w kwocie 45.876,48 zł, w tym pakiet 8, wariant 8.2.1. do powierzchni 118,82 ha. Płatność została przekazana na rachunek bankowy Spółdzielni w dniu [...] listopada 2014 r.

Po rozpatrzeniu następnego wniosku kontynuacyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] przyznał Spółdzielni płatność rolnośrodowiskową na 2015 r. w kwocie 34.873,98 zł,

w tym pakiet 8, wariant 8.2.1. do powierzchni 107,75 ha. Organ nałożył sankcję 20% zgodnie z § 38 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe"), za niezachowanie powierzchni trwałych użytków zielonych.

W dniu [...] marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do Spółdzielni zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych na mocy ww. decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej: z dnia [...] grudnia 2011 r., z dnia [...] stycznia 2013 r., z dnia [...] listopada 2013 r., z dnia [...] października 2014 r.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego, organ w dniu [...] marca 2017 r. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 37.631,14 zł.

Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że powodem wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia Spółdzielni kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2011-2014, jest stwierdzenie w roku 2015 w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, uchybienia polegającego na niezachowaniu występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, oraz elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, tworzących ostoje dzikiej przyrody - wynikającego z niespełnienia obowiązku określonego § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2011 w ramach pakietu 8. Ochrona gleb i wód, Spółdzielnia zobowiązała się na mocy § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r., między innymi do zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych. Organ stwierdził, że działki rolne deklarowane w latach ubiegłych jako trwałe użytki zielone nie objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, zostały w całości lub części włączone do płodozmianu w roku 2015.

Ujawnione w toku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego uchybienia

w przestrzeganiu obowiązku zachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych oraz elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo tworzących ostoje dzikiej przyrody, powodują zdaniem organu konieczność zwrotu nienależnie wypłaconych płatności stosownie do art. 35 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., s. 48 ze zm.).

Z uwagi na art. 35 ust. 3 tego aktu, zgodnie z którym państwo członkowskie winno określić kwotę zmniejszenia lub odzyskiwania przyznanego wsparcia na podstawie kryteriów rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności – organ stwierdził, że wysokość kwoty do zwrotu ze stwierdzoną niezgodnością odpowiada wysokości zmniejszeń płatności dokonanych w danym roku. Waga stwierdzonej niezgodności polegająca na niezachowaniu występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, ustalona została na podstawie ww. kryteriów z art. 35 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 na 20% zmniejszenia płatności. Dlatego też w razie stwierdzenia nieprzestrzegania obowiązku ustanowionego w przepisach krajowych, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie, stosuje się zwrot płatności, które zostały wypłacone

w poprzednich latach do tych działek rolnych, z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a w przypadku gdy dane zmniejszenie stanowi procentową wartość, o taką wartość ustala się zmniejszenie płatności.

Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, stosując art. 35 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 oraz brak przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Z decyzją organu odwoławczego nie zgodziła się Spółdzielnia. Zaskarżając

ją w całości, wniosła o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach oraz

o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze wskazano, że w gospodarstwie faktycznie doszło do włączenia

w płodozmian użytków deklarowanych w poprzednich latach jako trwałe użytki zielone. Zgodnie z decyzją był to w sumie niewielki areał deklarowany wcześniej jako łąka trwała, tj. łącznie około 0,7% wszystkich użytkowanych gruntów rolnych i 20% TUZ. Wobec braku hodowli bydła, czy owiec przedmiotowe działki nie były praktycznie użytkowane rolniczo, a przylegały bezpośrednio do uprawianych gruntów ornych. Fakt zaorania ich w ostatnim roku trwania programu rolnośrodowiskowego świadczy, że świadomie nie naruszono zasad programu. Po otrzymaniu decyzji

z dnia [...] października 2015 r. strona przyjęła do wiadomości fakt pomniejszenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej o 20% w związku z niezachowaniem trwałych użytków zielonych w gospodarstwie realizującym zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Nie miała jednak pojęcia, iż pomniejszenia obejmą cały okres trwania zobowiązania.

Skarżąca Spółdzielnia uważa, że: 1) kara została nałożona za uchybienie pośrednie - zaoranie łąki, a nie bezpośrednio związane z realizacją programu rolnośrodowiskowego polegającego na uprawie poplonów- wszystkie wymogi były spełnione tak w formie jak i zakresie jego realizacji; 2) kara jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do popełnionego czynu i nie powinna działać wstecz tym bardziej, że w roku uchybienia tj. 2015 została już naliczona i przyjęta; 3) sama Agencja w roku 2015 nie widziała potrzeby merytorycznej, ani prawnej zastosowania jej za lata 2011-2014; 4) uzasadnienie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR ujęte w 17 stronicowym piśmie poza cytowaniem niezliczonej ilości przepisów unijno-krajowych jednoznacznie nie broni nałożenia tak wysokiej kary, a jest jedynie wewnętrzną interpretacją przepisów usprawiedliwiającą podjęte decyzje.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1512), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy UE; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie przywołanego

art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest zbadanie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych oraz ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków w drodze decyzji administracyjnej.

Podkreślenia przy tym wymaga, że postępowanie w tym zakresie jest samodzielnym trybem, w którym następuje określenie zmniejszeń lub nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących ze środków unijnych, także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie zadań realizowanych z funduszy unijnych. Nienależne pobranie środków ma miejsce wówczas, gdy pomoc zostaje wypłacona, a wnioskodawca (beneficjent) nie realizuje podjętego zobowiązania

w całym okresie objętym danym programem (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r. II GSK 1449/15, LEX nr 2303956).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również,

że wywiązanie się przez rolnika z obowiązków przyjętych w ramach programu rolnośrodowiskowego ocenić trzeba w całym okresie 5-letniego zobowiązania,

a stwierdzenie uchybień w realizacji tego programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania i powoduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności za cały okres ich pobierania. Obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Tylko wywiązywanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5 letniego okresu zobowiązania. Wymogi nałożone na stronę w programie rolnośrodowiskowym wiążą stronę przez cały okres trwania zobowiązania (zob. wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r. II GSK 3030/16, LEX nr 2284703). Zasada zwrotu wpłaconej uprzednio płatności zawarta w § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi gwarancję zachowania przez rolnika wszystkich warunków zobowiązania rolnośrodowiskowego. W ramach programu rolnośrodowiskowego beneficjent jest zobowiązany do przestrzegania zasad związanych z realizacją tego programu

w każdym roku tej realizacji. Konsekwencją takiego ukształtowania zobowiązań beneficjenta jest nie tylko nieprzyznanie płatności za dany rok, jeżeli stwierdzono uchybienia w realizacji programu ale także obowiązek zwrotu płatności wcześniej pobranych (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r. II GSK 5397/16 i przywołane tamże orzecznictwo).

Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przez skarżącą Spółdzielnię za lata 2011-2014. Powodem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności było stwierdzenie w 2015 r. w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, uchybienia polegającego na niezachowaniu występujących

w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, oraz elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, tworzących ostoje dzikiej przyrody - wynikającego niespełnienia obowiązku określonego § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Zgodnie art. 35 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, odmawia się wnioskowanego wsparcia bądź cofa się je w całości, jeżeli nie spełniono kryteriów kwalifikowalności.

W myśl art. 35 ust. 3 tego aktu, przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2. Dotkliwość niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów, którym miały służyć niespełnione zobowiązania lub obowiązki. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. Trwałość zależy w szczególności od czasu trwania skutków lub możliwości likwidacji tych skutków przy użyciu racjonalnych środków. Powtarzalność zależy od tego, czy stwierdzono wcześniej podobne niezgodności, w ostatnich czterech latach lub w całym okresie programowania 2014-2020, w przypadku tego samego beneficjenta i takiego samego środka lub rodzaju operacji lub - w przypadku okresu programowania 2007-2013 - podobnego środka.

Stosownie zaś do treści art. 35 ust. 4 ww. rozporządzenia Komisji (UE),

w przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację.

W orzecznictwie wyrażono pogląd, że konstrukcja przepisu art. 35 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 wskazuje, że należy go odczytywać jako normę o charakterze kompetencyjnym, upoważniającą państwo członkowskie do szczegółowej regulacji przesłanek, czy też przypadków zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, która powinna uwzględniać rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności, czyli kryteria zdefiniowane w art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014. Przepis ten ma charakter ramowy i wymaga uszczegółowienia na gruncie przepisów prawa krajowego. Kryteria, o jakich mowa

w tym przepisie polski prawodawca uwzględnił w ustawie z 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173) oraz wydanym - na podstawie upoważnienia zawartego w art. 29 tej ustawy - rozporządzeniu rolnośrodowiskowym (zob. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. II GSK 5050/16, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Rozwinięciem i uszczegółowieniem art. 35 rozporządzenia Komisji (UE)

nr 640/2014 są zatem krajowe uregulowania rozporządzenia rolnośrodowiskowego,

a w szczególności przepis § 39 tego rozporządzenia dotyczący odzyskania płatności za lata wcześniejsze w stosunku do roku, w którym wykryto nieprawidłowości. Wyżej wymieniony przepis krajowy, od momentu wydania ostatecznej decyzji o przyznaniu Spółdzielni płatności za rok 2011, do daty orzekania o zwrocie nienależnie pobranej płatności za ten rok i lata kolejne, ulegał zmianom. W rozpatrywanym przypadku zastosowanie znajduje brzmienie rozporządzenia rolnośrodowiskowego obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania dotyczącego ustalenia Spółdzielni kwot nienależnie pobranych płatności, co nastąpiło w 2017 r. Zgodnie z § 39 tego aktu, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie

z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu (ust. 1). Zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 1 i 2, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik: 1) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana w ramach danego wariantu; 2) zmniejszył obszar gruntów ornych, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, do powierzchni mniejszej niż powierzchnia, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa w ramach tego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach tego pakietu, która odpowiada procentowemu stosunkowi:

a) powierzchni stanowiącej różnicę między:

– powierzchnią, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskowa, a

– powierzchnią stanowiącą różnicę między:

– powierzchnią obszaru gruntów ornych, na którym powinien być realizowany ten pakiet, a

– powierzchnią obszaru gruntów ornych objętego zmniejszeniem,

b) do powierzchni, do której przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskowa.

Stosownie do treści § 39 ust. 2 pkt 2a, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności przyznanej w ramach danego wariantu, która odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru, na którym powinien być realizowany ten wariant.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanego przypadku Sąd zauważa,

że organy bezpodstawnie uznały za samodzielną podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 35 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Wniosek taki płynie z uzasadnienia decyzji wydanych w obu instancjach, które szczegółowo odnoszą się do kryteriów zwrotu płatności rolnośrodowiskowej określonych w art. 35 ust. 3 tego aktu unijnego. Tymczasem jak już wyżej zaznaczono przepisy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, bowiem mają kompetencyjny charakter. Przepisami

określającymi sposób dokonywania oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 35 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 oraz wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej

w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, a także przypadki uznawane za drobną niezgodność, krajowy ustawodawca zawarł w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym i to te przepisy w związku z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014 powinny stanowić podstawę prawną orzeczenia o zwrocie płatności.

Wprawdzie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu własnej decyzji odwołał się do treści § 39 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie czyniąc jednak głębszej refleksji na temat możliwości zastosowania tego przepisu

w ustalonym stanie faktycznym. W przypadku Spółdzielni, organy ARiMR stwierdziły w 2015 r. zmniejszenie powierzchni TUZ na skutek włączenia określonych powierzchni (4,70 ha) do płodozmianu. Wobec tego, do zwrotu płatności nie powinien mieć zastosowania § 39 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, dotyczący zwrotu płatności w razie nie przestrzegania żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu. Organ odwoławczy przytoczył z kolei jedynie treść

§ 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a za samodzielną podstawę rozstrzygnięcia uznał przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Rolą organów jest natomiast prawidłowe zastosowanie przepisów prawa krajowego, które zostały wydane z uwzględnieniem kryteriów wymienionych w przytoczonym akcie unijnym, takich jak dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia. Organ powinien zatem przeanalizować sposób ustalenia wysokości kwoty nienależnie pobranych przez Spółdzielnię płatności rolnośrodowiskowych z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, pod kątem poszczególnych jednostek redakcyjnych przepisu § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, pamiętając, że naruszenie jakich dopuściła się strona skarżąca polegały na zmniejszeniu powierzchni TUZ na skutek włączenia określonych powierzchni do płodozmianu. W związku z tym, że skarżąca realizowała pakiet 8. wariant 8.2.1. organ powinien rozważyć zasadność zastosowania do zwrotu przyznanej płatności regulacji § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia rolnośrodowiskowego nakazującej obliczenie nienależnie pobranej płatności w części przyznanej dla danego wariantu w sposób, który odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni obszaru objętego zmniejszeniem do powierzchni obszaru,

na którym powinien być realizowany ten wariant.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że decyzje wydane w tej sprawie naruszają art. 35 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 oraz § 39 ust. 2 pkt 1 i § 39 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organy pozostaje w oderwaniu od zasad zwrotu płatności przewidzianych w § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, stanowiącego uszczegółowienie art. 35 ww. aktu unijnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za zasadne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanych w obu instancjach, o czym orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). O kosztach orzeczono w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ww. ustawy procesowej.