Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 307/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 246 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 1232/15 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 4 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 22 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 1232/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił L.J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Uzasadniając postanowienie Sąd wskazał, że z przedłożonych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W treści urzędowego formularza zadeklarował dochody, które wraz z dochodami żony wynosiły 17.339,40 zł netto. Skarżący i jego żona poza świadczeniami emerytalnymi w wysokości 2.678,04 zł i 2.056,80 zł, wynajmują też lokal, z którego uzyskują miesięcznie stały dochód w kwocie 1.400 zł. Dodatkowo prowadzą własne firmy. I tak Firma Handlowa "L." w 2015 r. wypracowała przychód rzędu 4.587.189,34 zł. Z kolei żona skarżącego wykonując usługi okulistyczne w 2015 r. osiągnęła przychód w kwocie 58.404 zł. Rachunek bankowy prowadzonej przez skarżącego firmy wykazywał saldo dodatnie: 25.922,88 zł (na dzień 27 stycznia 2016 r.), 36.446,18 zł (na dzień 24 lutego 2016 r.) oraz 49.643,94 zł (na dzień 30 marca 2016 r.). Natomiast rachunek osobisty skarżącego na dzień 27 marca 2016 r. wykazywał saldo dostępne w kwocie 28.792,33 zł. Zdaniem Sądu mimo obciążeń ruchomości i nieruchomości zabezpieczeniem na rachunek zobowiązań oraz wydatków na leki, skarżący jest w stanie w świetle powyższych danych ponieść koszty prowadzonych spraw ze znajdujących się na jego rachunku bankowym środków pieniężnych.

Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym podczas gdy we wniosku jak i przedłożonych dowodach skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Zarzucono także naruszenie prawa materialnego tj. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez brak przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej wobec spełnienia przez skarżącego przesłanek do przyznania prawa pomocy, w efekcie czego obrazę prawa materialnego tj. art. 42 ust 1 Konstytucji RP poprzez ograniczenie skarżącemu realizacji prawa do sądu.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku skarżącego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wywołanego przedmiotowym zażaleniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Słusznie Sąd pierwszej instancji - po przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżący nie spełnił określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. warunków uzasadniających przyznanie prawa pomocy Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika zatem, że to na stronie postępowania, będącej osobą fizyczną, spoczywa obowiązek wykazania, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie kosztów tego postępowania. Strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo dokładny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Okoliczności te powinny być zatem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza w przypadku gdy sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek uzna, że oświadczenie w nim zawarte jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych strony albo budzi ono wątpliwości. Wówczas na wezwanie sądu strona jest zobowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe w zakresie przedstawionym przez ten sąd (art. 255 P.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji po wykorzystaniu trybu wynikającego z art. 255 P.p.s.a trafnie przyjął, iż strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez nią postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaakcentować bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując analizy sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego polegającej na zestawieniu danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z nadesłanymi dokumentami źródłowymi zasadnie stwierdził, że brak jest podstaw by uznać, aby uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie przekraczało możliwości finansowe skarżącego. Już sama okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, z której uzyskuje znaczne przychody przeczy tezie jakoby nie był on w stanie pokryć kosztów zainicjowanego postępowania. Na trudną sytuację finansową nie wskazuje również analiza złożonych wyciągów z rachunków bankowych.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżący także we wniesionym zażaleniu w żaden sposób nie podważyła ustaleń Sądu pierwszej instancji w zakresie jego sytuacji majątkowej, a zaprezentowana argumentacja odnośnie dokonanej przez Sąd oceny możliwości finansowych sprowadzała się co do zasady jedynie do polemiki ze stanowiskiem przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a postanowił jak w sentencji.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.