Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 1948/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-12-06 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Wach, asesor WSA Iwona Bogucka (spr.), Protokolant ref. Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi I. S na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. Oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, będący przedmiotem niniejszego postępowania samochód osobowy marki [...] o numerze nadwozia [...] i numerze rejestracyjnym [...], został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji podczas kontroli drogowej w dniu [...] r. W jej wyniku ustalono, że tablice rejestracyjne figurują jako utracone na terenie C. i należą do samochodu marki [...]. Kierujący pojazdem R.P. nie posiadał przy sobie jego dokumentów. W toku dalszego postępowania ustalono, że właścicielką pojazdu jest I.S., która na wezwanie okazała dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony na nazwisko J.S., ubezpieczenie samochodu oraz umowę sprzedaży. Umowa ta została zawarta [...] r.

Prawdziwość okazanego dowodu rejestracyjnego została zanegowana, w związku z czym postanowieniem Komendy Miejskiej Policji w S. z dnia [...]r. wszczęto dochodzenie o przestępstwo z art. 270 § 1 Kodeksu karnego. Natomiast samochód, zatrzymany w toku postępowania przygotowawczego na podstawie art. 217 § 1 i 3 k.p.k, postanowieniem Prokuratora Rejonowego w S. z dnia [...] r., sygn. akt [...] podjętym w przedmiocie dowodów rzeczowych, został przekazany do dyspozycji Urzędu Celnego w K. Na tym etapie postępowania zostało ustalone, że numery identyfikacyjne pojazdu nie noszą cech przerobienia, pojazd nie figuruje jako utracony, tablice rejestracyjne pochodzą z kradzież pojazdu [...], zaś J.S., wskazany jako sprzedawca pojazdu, nie dokonywał tej transakcji, natomiast jego dokumenty tożsamości zostały mu skradzione. Ustalono również, że pojazd nie figuruje w kartotece pojazdów dopuszczonych do obrotu.

W dniu [...]r. Urząd Celny w K. wszczął dochodzenie w sprawie przestępstwa skarbowego określonego w art. 86 § 3 i art. 54 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, w związku z podejrzeniem, że przedmiotowy pojazd został sprowadzony na polski obszar celny bez przedstawienia go organom celnym. Dnia [...] r. R.P. i I.S. został przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego określonego w art. 91 § 3 Kodeksu karnego skarbowego. Jednocześnie ustalono, iż przedmiotowy samochód nie figuruje jako utracony na terenie Niemiec, jego ostatnią właścicielką była R.A.K. z Niemiec, która wyrejestrowała samochód w dniu [...] r. Przesłuchiwana w dniu [...] r. I.S. nie przyznała się do winy i podała, że samochód kupiła od osoby podającej się za J. S. Obejrzała dokumenty sprzedającego oraz towarzyszącej mu żony i nie wzbudziły one jej podejrzeń. Również dowód rejestracyjny nie nosił w jej ocenie śladów podrobienia. Na giełdzie nie dokonała sprawdzeń numerów rejestracyjnych. Transakcja została zawarta następnego dnia w T., w kawiarni. Nabywczyni zamierzała sprawdzić dowód rejestracyjny w Urzędzie Miasta, lecz tam nie dotarła, ze względu na złe warunki drogowe. Następnie uczestniczyła w kolizji drogowej, w następstwie której pojazd stał się niesprawny i dłuższy czas był remontowany. Po zakończeniu tej naprawy, został zatrzymany.

Postanowieniem Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. dochodzenie prowadzone w sprawie niedopełnienia obowiązku celnego przy przywozie towaru z zagranicy zostało umorzone z powodu nie wykrycia sprawcy, zaś postępowanie przeciwko I.S. oraz R. P. z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W pkt II.2 postanowienia orzeczono o przekazaniu zatrzymanego pojazdu do dyspozycji Działu Postępowania w Sprawach Celnych, celem ustalenia statusu celnego towaru. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II.2 postanowienia zostało zaskarżone przez I.S. i prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wydziału [...] z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...], utrzymane w mocy. W uzasadnieniu tego postanowienia, odnosząc się do zasadności zatrzymania pojazdu do dyspozycji organów celnych, Sąd podniósł, że wobec nielegalnego wprowadzenia samochodu Urząd Celny był zobowiązany do przekazania go do Działu Postępowań w Sprawach Celnych w celu ustalenia osoby odpowiedzialnej za dług celny. Dłużnikiem tym może też być I.S., jeżeli zostanie wykazane, że spełnia ona przesłanki z art. 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego.

Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z dnia [...] r., skierowanym do I.S., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania statusu celnego pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził, że przedmiotowy w sprawie samochód został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, co spowodowało powstanie z mocy prawa długu celnego i określił jego wysokość, naliczając odsetki od dnia [...] r. do dnia wydania decyzji. Łączną kwotę należności określono na [...] B. orzekł o zajęciu towaru w postaci samochodu, w celu zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego.

W odwołaniu złożonym od decyzji I.S. wniosła o zwolnienie jej z opłat celnych i odsetek oraz o wydanie jej pojazdu. W uzasadnieniu wyjaśniła, iż padła ofiarą oszustów. Samochód nabyła legalnie i w dobrej wierze, zgodnie z przepisami prawa i nie mogła wiedzieć, że został sprzedany na podstawie fałszywych dokumentów, zaś przed jego zakupem dokonała z należytą starannością wszelkich sprawdzeń., co zostało potwierdzone w postępowaniu karno-skarbowym.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił decyzję organu I instancji i orzekł, że towar został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, co spowodowało powstanie długu celnego i określił jego wysokość, naliczając odsetki od dnia [...] r. Łączną kwotę należności ustalono na [...] zł. Jako podstawa prawna decyzji podany został art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze z.), art. 9,13 § 1, art. 29 § 1, art. 36,38,39,210 § 1 pkt 1,§2,§ 3 pkt 3, art. 222 § 3, art. 223 § 4, art. 242 § 3, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz.U. z2001 r., nr 75, poz. 802 ze z.) oraz ust. 1 lit.b, ust. 3 lit.b, ust. 12 części pierwszej - Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej - Tabela stawek celnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 107, poz. 1217 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że za datę powstania długu celnego należy przyjąć datę ujawnienia przedmiotowego pojazdu przez funkcjonariuszy Policji w S., tj. dzień [...]r. Nie można natomiast uznać za dowód w sprawie okazanej umowy sprzedaży z dnia [...]r., albowiem jej treść nie jest zgodna z ustalonym stanem sprawy, gdyż w trakcie postępowania skarżąca podawała różne, odmienne daty zakupienia samochodu. Nielegalne wprowadzenie pojazdu na polski obszar celny powoduje powstanie długu celnego. Jeżeli można ustalić, że dług celny powstał przed stwierdzeniem jego istnienia przez organ celny, kwota należności celnych jest obliczana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili najwcześniejszej, w jakiej istnienie długu mogło zostać ustalone. Za taką datę uznano w sprawie datę ujawnienia pojazdu, a zatem dzień [...] r. Nadto wyjaśniono, że wartość celną ustalono na podstawie art. 29 § 1 kodeksu celnego, z wykorzystaniem wyspecjalizowanych katalogów Info-Ekspert z marca 2000 r. Do wysokości długu celnego przyjęto stawkę autonomiczną. Odnosząc się do osoby zobowiązanej do zapłaty długu, organ wskazał, że zgodnie z art.210 § 3 kodeksu celnego, dłużnikiem jest nie tylko osoba, która wskazał, że zgodnie z art.210 § 3 kodeksu celnego, dłużnikiem jest nie tylko osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia towaru, lecz również osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar nielegalnie wprowadzony i które przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w posiadanie, był to towar wprowadzony nielegalnie. Z akt sprawy wynika, że przed zakupem I. S. dokonała oględzin samochodu na giełdzie w G., tam też obejrzała dokumenty pojazdu i dokumenty osobiste sprzedawcy. Nie sprawdziła natomiast w punkcie usługowym, który znajduje się na terenie giełdy, prawdziwości tych dokumentów, ani czy samochód figuruje w rejestrze skradzionych. Takie zachowanie oceniono jako sprzeczne z wymogiem należytej staranności, czym uzasadniono wydane orzeczenie.

W skardze skierowanej do Sądu I.S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Decyzjom zarzuciła niezgodność z prawem, albowiem za niezasadny uznała zarzut braku należytej staranności w działaniu. Skarżąca podniosła, że organ zakłada obowiązek skorzystania przez nią z punktu sprawdzającego, nie wskazuje jednak podstawy prawnej takiej powinności, nie istnieją przepisy dotyczące działania takich punktów, nie wykazano także, że skorzystanie z jego usług uchroniłoby skarżącą przed podjęciem decyzji, albowiem nie wiadomo, czy pojazd figurował na liście pojazdów "podejrzanych". Praktyka taka narusza zasadę państwa prawnego, albowiem organ nie może bez podstawy prawnej żądać od strony określonego zachowania. Skarżąca podała też, że z dokumentów postępowania karno-skarbowego wynika, że przed transakcją dopełniła aktów należytej staranności w rozumieniu art. 169 k.c.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Celnej podał, że art. 169 k.c. dotyczy nabycia pojazdu w dobrej wierze, co nie ma znaczenia w sprawie, dobra wiara mogła mieć znaczenie dla ustalenia kwestii odpowiedzialności karnej, opartej na zasadzie winy, nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie cła. Podkreślił, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1992 r. nabywca używanego samochodu winien zachować szczególną ostrożność w celu upewnienia się, czy samochód nie pochodzi z kradzieży. W tym zakresie uznano, że wskazując na fakt braku dokonania sprawdzeń samochodu, nie zakładano istnienia takiego obowiązku, lecz odwołano się do pewnej możliwości, która mogła potwierdzić rzetelność zachowania nabywcy. Sprawdzenie takie niewątpliwie musiałoby ujawnić fakt pochodzenia tablic rejestracyjnych od innego samochodu. Podniesiono, że o braku staranności skarżącej w zakresie prowadzenia przez nią spraw związanych z samochodem, może świadczyć i to, że przez 6 miesięcy od jego nabycia nie dokonała jego rejestracji i posługiwała się nieważną polisą ubezpieczeniową.

W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 2 grudnia 2004 r. pełnomocnik organu zwrócił uwagę na dane ujawnione w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, które winny wzbudzić podejrzenia nabywcy co do jego autentyczności, takie jak: różnice w numerze nadwozia, wpisanym w dowodzie i umowie sprzedaży, data pierwszej rejestracji pojazdu o kilka lat późniejsza niż data jego produkcji, niewłaściwe oznaczenie organu na pieczęciach poświadczających badania techniczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

W rozważanej sprawie zasadniczą kwestią podnoszoną przez skarżącą, była zasadność rozciągnięcia odpowiedzialności za dług celny na osobę nabywcy pojazdu nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny. Należy bowiem stwierdzić, że sam fakt nielegalnego wprowadzenia samochodu nie był przez skarżącą kwestionowany i znajduje oparcie w materiale sprawy. Towar, uprzednio zarejestrowany w Niemczech znalazł się niewątpliwie na terytorium Polski, brak jest natomiast śladów dopełnienia obowiązków z tą okolicznością związanych, w szczególności co do złożenia zgłoszenia celnego i uiszczenia należności celnych.

Prawidłowo organy celne przyjęły, że zgodnie z treścią art.2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny następuje w chwili faktycznego przywozu towaru na ten obszar i powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Towar zmienia status na krajowy po dopuszczeniu go do obrotu, które następuje dopiero po spełnieniu wszystkich wymogów określonych prawem, a w szczególności dotyczących należności celnych przywozowych (art. 85 kodeksu celnego). Jednym z warunków koniecznych, aby towar został objęty procedurą celną jest wymóg zgłoszenia go do tej procedury (art.óO § 1 kodeksu celnego w związku z art. 3 § 3 pkt 1 kodeksu celnego), w trybie i na zasadach określonych w kodeksie celnym oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 117 poz. 1250 ze zm.). W przedmiotowej sprawie, towar w postaci samochodu osobowego, w momencie wprowadzenia go na polski obszar celny, nie został zgłoszony do żadnej dopuszczalnej procedury, tak więc istnieją przesłanki uznania, że został on wprowadzony na terytorium RP w sposób nielegalny.

Nielegalnym wprowadzeniem towaru, zgodnie z art. 9 kodeksu celnego, jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art.35 §2, art.36, art.37, art39 i art. 180 §2 kodeksu celnego. Nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 1 i § 2 kodeksu celnego, z chwilą tego wprowadzenia, powoduje z mocy prawa powstanie długu celnego. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego, dług celny to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych, odnoszące się do towarów.

W przypadku nielegalnego wprowadzenia towaru, katalog dłużników wskazuje art. 210 § 3 kodeksu celnego. Dłużnikami są nie tylko osoby, które dokonały nielegalnego wprowadzenia towaru, które uczestniczyły we wprowadzeniu i wiedziały, lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie było nielegalne, ale także osoby wymienione w art. 210 § 3 pkt 3. Przepis ten rozszerza krąg osób odpowiedzialnych za dług celny, również na osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar nielegalnie wprowadzony i wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili nabycia lub wejścia w jego posiadanie, był to towar wprowadzony nielegalnie.

W sprawie jest niewątpliwe, że skarżąca nie należy do katalogu dłużników wskazanych w art. 210 § 3 pkt 1 i 2, jej udział w nielegalnym wprowadzeniu towaru został rozstrzygnięty negatywnie w trakcie prowadzonego postępowania karno-skarbowego. Jednocześnie przyjęte w tym postępowaniu ustalenia, dotyczące winy i odpowiedzialności odnosiły się do przesłanek czynów zabronionych, wskazanych w ustawie karnej skarbowej. W stosunku do skarżącej I.S., podejrzanej o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 91 § 3 k.k.s. przyjęto, że nabyła ona pojazd w dobrej wierze i "dokonała przed kupnem samochodu wszelkich sprawdzeń, które warunkują uznanie dochowania przez nią należytej staranności (...)". Stwierdzenie to należy jednak odnosić do zakresu prowadzonych w postępowaniu karnym skarbowym ustaleń. Przepis art. 91 § 3 k.k.s. stanowi, że jeżeli kwota należności celnej lub wartość towaru w obrocie z zagranicą, co do którego istnieje reglamentacja pozataryfowa, jest małej wartości, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 tego przepisu podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Natomiast przepis art. 91 § 1 odnosi się do osoby, która nabywa, przechowuje lub przewozi towar stanowiący przedmiot czynu zabronionego określonego w art. 86 - 90 § 1, lub pomaga w jego zbyciu albo ten towar przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu. Jak zauważono w uzasadnieniu postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. w sprawie umorzenia dochodzenia, przepis 91 § 3 k.k.s. nie przewiduje możliwości popełnienia opisanego w nim przestępstwa z winy nieumyślnej, odnosi się bowiem do przypadków czynów wskazanych w § 1. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k.s. przestępstwo skarbowe można popełnić z winy umyślnej, a także nieumyślnej, gdy ustawa tak stanowi. W odniesieniu do przestępstwa z art. 91 § 1 nie przewidziano odpowiedzialności w przypadku, winy nieumyślnej. Należy zatem przyjąć, iż w postępowaniu karnym skarbowym nie była przedmiotem badania kwestia winy nieumyślnej podejrzanej, albowiem nie stanowiła ona przesłanki odpowiedzialności za przestępstwo, o które I. S. była podejrzana. Tak więc dla rozstrzygnięcia podstaw odpowiedzialności skarżącej za dług celny, ustalenia przyjęte w postępowaniu karnym skarbowym nie mogą mieć znaczenia, nie odnoszą się bowiem do jej przesłanek.

Podstawą uznania przez organy celne odpowiedzialności skarżącej za dług celny, było zakwalifikowanie jej do kategorii osób, wymienionych w 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem, nabywca lub posiadacz towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny, jest dłużnikiem z tytułu powstałego długu celnego, jeżeli wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia, był to towar sprowadzony nielegalnie. W sprawie brak dowodów na to, ze skarżąca wiedziała w chwili wejścia w posiadanie samochodu, że jest on sprowadzony nielegalnie i ta przesłanka nie miała zastosowania w wydanych orzeczeniach. Organy celne uznały natomiast, że skarżąca przy zachowaniu należytej staranności mogła się w chwili nabywania samochodu o tym dowiedzieć. Okolicznością uzasadniającą wyłączenie odpowiedzialności I.S. za dług celny, byłoby zatem wykazanie, ze nawet przy dochowaniu należytej staranności, o fakcie nielegalnego sprowadzenia auta w chwili zakupu, dowiedzieć się nie mogła. Istotnym dla sprawy zagadnieniem jest zatem kwestia należytej staranności działania skarżącej w chwili zakupu samochodu.

Należyta staranność jest kategorią prawną i zakłada odniesienie się przy ocenie konkretnego zachowania do pewnego wzorca, zachowania modelowego. Główne zagadnienia związane z budową tego wzorca, dotyczą obiektywizacji, ustalenia poziomu wymagań, indywidualizacji i depersonifikacji wymaganego poziomu staranności, (por. M. Sośniak: Należyta staranność, Katowice 1980; M. Rodzynkiewicz: Modelowanie pojęć w prawie karnym. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1998, s. 106 i nn.). Postulat obiektywizacji wzorca oznacza, że przy rozstrzyganiu o odpowiedzialności prawnej należy zacząć od traktowania osoby jako przedstawiciela określonej roli społecznej, a nie jako psychofizycznej indywidualności. Obiektywizacja wzorca osobowego oznacza zatem postawienie wysokich wymagań, obiektywny model osobowy jest bowiem postacią, która podejmuje swe decyzje zgodnie z wymogami racjonalności rzeczowej, posiada wiedzę o regułach postępowania, trafnie rozpoznaje swe kompetencje, podejmuje działania przy użyciu adekwatnych środków i metod, dysponuje adekwatną świadomością prawną.

Określenie poziomu stawianych wymagań zależy od zrelatywizowania stopnia wymagań do zakresu, w jakim działa osoba, czy mieści się w polu swych kompetencji, czy działa jako "profan", przy czym podjęcie działania z przekroczeniem kompetencji nie oznacza automatycznie obniżenia poziomu wymagań. Brak wiedzy w jakimś zakresie nie skutkuje zatem przyjęciem braku odpowiedzialności, lecz może prowadzić do sformułowania dodatkowych wymagań co do aktów staranności. Elementy związane z indywidualizacją tego wzorca dotyczą uwzględnienia sytuacji i cech osoby działającej, a następnie ustalenia, jak w sytuacji działającego, zachowałby się podmiot modelowy, czy kierując się jego wiedzą i działając w określonych warunkach, też podjąłby analogiczne działanie. Ustalenia w tym zakresie pozwalają na depersonifikację modelu, przyjętego jako miernik staranności w danym przypadku.

W rozważanej sprawie skarżąca nabyła pojazd na giełdzie samochodowej. Okolicznością znaną i powszechnie uwzględnianą jest, że w razie obrotu używanymi pojazdami należy zachować daleko idącą ostrożność, ze względu na praktyki przestępcze z tym obrotem związane, w tym narażenie na zakup pojazdu kradzionego, czy nielegalnie sprowadzonego. Pewien poziom pewności można uzyskać, nabywając samochód w autoryzowanym punkcie sprzedaży, który obraca też pojazdami używanymi. Natomiast dokonywanie transakcji samodzielnie jest obciążone dodatkowym ryzykiem, którego wyeliminowanie czy zminimalizowanie obciąża kupującego. Pewnym standardem w przypadku ostrożnego i racjonalnego działania jest zweryfikowanie takich rzeczy, jak numery pojazdu, fabryczne i rejestracyjne, zweryfikowanie dokumentów, zweryfikowanie osoby sprzedawcy, nie tylko za pomocą dowodu tożsamości, lecz np. poprzez zawarcie umowy w miejscu jego zamieszkania. W przypadku osoby, która nie posiada kompetencji do samodzielnego, we własnym zakresie zweryfikowania prawdziwości dokumentów, czy numerów, uzasadnione jest skorzystanie z pomocy osób fachowych, specjalnych punktów usługowych, czy wręcz udanie się do właściwego urzędu. Jak wynika z okoliczności sprawy, skarżąca jest osobą młodą, ale wykształconą, pracującą na stanowisku kierownika zespołu agentów ubezpieczeniowych w towarzystwie emerytalnym. Okoliczności te uzasadniają przyjęcie, że nie jest osobą nieporadną życiowo, niedoświadczoną i naiwną. Bez wątpienia winna zatem zdawać sobie sprawę z zagrożeń istniejących na rynku używanych samochodów oraz możliwych sposobów i instytucji, mogących upewnić ją co do legalności zawieranej transakcji. Jak wynika jednak z okoliczności sprawy, skarżąca nie skorzystała z żadnego sposobu, aby zweryfikować dane sprzedawcy, pojazdu i dokumentów. Zważyć należy, że nie działała przy tym w pośpiechu. Sprzedający deklarował, że mieszka w mieście na terenie aglomeracji [...], zakup nastąpił w dniu następnym, a zatem istniały techniczne możliwości dokonania sprawdzeń, a skarżąca nie może powoływać się, że nie miała świadomości zagrożeń. Skarżąca nie skorzystała jednak nawet z takiej możliwości zapewnienia sobie bezpieczeństwa, jak zawarcie umowy w miejscu zamieszkania sprzedawcy, co umożliwiłoby jej weryfikację jego danych. Oceniając zatem całokształt okoliczności sprawy należy uznać, że w sytuacji, w jakiej działała skarżąca, osoba należycie dbająca o swoje interesy nie poprzestałaby na oglądzie pojazdu i dokumentów, zdając sobie sprawę ze swych możliwości skutecznego ich zweryfikowania oraz istniejących zagrożeń. Fakt natomiast, że pojazd nosił tablice pochodzące z kradzieży, niewątpliwie umożliwiał podważenie jego legalności i wiarygodności sprzedawcy. Numery rejestracyjne pojazdu były natomiast danymi stosunkowo łatwymi do zweryfikowania. Za zasadny zatem i nie przekraczający granic swobodnej oceny dowodów Sąd uznał wniosek organów celnych, iż w rozpoznawanej sprawie nabywca towaru w chwili jego nabycia nie zachował należytej staranności, zaś jej zachowanie mogło go uchronić przed wejściem w posiadanie podejrzanego samochodu.

Wobec uznania podstaw do obciążenia I.S. odpowiedzialnością za dług celny na zasadzie art. 210 § 3 kodeksu celnego, organy zasadnie obliczyły kwotę podlegających zapłacie należności celnych. Wartość celna towaru została prawidłowo ustalona zgodnie z uregulowaniami Tytułu 11 Działu III - Wartość celna towarów - Kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie wartość celną ustalono na podstawie art.29 § 1 Kodeksu, który daje organom celnym możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny katalogowe tych pojazdów na obszarze celnym, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25-28 kodeksu celnego. Jest ona wówczas ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

- artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,

- Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,

- przepisów Działu III Tytułu I Kodeksu celnego.

W omawianej sprawie ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu za podstawę wyliczeń przyjęto wartość rynkową określoną w specjalistycznym wydawnictwie INFO-EKSPERT z marca 2000 roku (lNFO-EKSPERT 3/2000). Do określenia wysokości długu celnego przyjęto stawkę celną autonomiczną, zgodnie z ust. 1 lit.b, ust.3 lit.b ust. 12 części pierwszej - Postanowienia wstępne A Stawki celne i części drugiej - Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 107 poz. 1217 z 1999r). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe i poprawne wyjaśnienie powodów zastosowania przyjętej metody obliczania wartości samochodu oraz powody odstąpienia od stosowania metod wskazanych w art. 25-28 kodeksu celnego.

Jako datę powstania długu celnego przyjęto datę ujawnienia przedmiotowego pojazdu podczas kontroli przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w S., tj. [...]r. co zgodne jest z art. 222 § 3 kodeksu celnego i stanowi rozstrzygnięcie korzystniejsze dla dłużnika celnego.

Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Sz.d