Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 72/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 7 ust. 1 , 3, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 Art. 51 ust. 1; art. 71a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 16 lipca 2010r. Nr [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634) utrzymał w mocy zaskarżoną przez J. P. decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2010r. nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu 12.05.2009r. J. P. wniósł do biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej (OB) na rok 2009, obejmującej jednolitą płatność obszarową (JPO) i płatności do upraw roślin energetycznych (RE). Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru 16 działek rolnych (A/A1 o pow. 0,48 ha, b/B1 – 0,25 ha, C/C1 – 0,81 ha, D/D10,27 ha, E/E1 – 0,13 ha, F/F1 – 0,15 ha, G/G1 – 015 ha, H/H1 – 0,13 ha) położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] (pow. A, gm. B, obr. C – działki rolne A-C1, [...], [...], [...], [...], [...] (pow. D, gm. E, Obr. E). Skarżący łącznie zadeklarował 2,37 ha do płatności JPO i RE (działki A1, B1, C1, D1, E1, F1, G1 i H1). Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył oświadczenie o uprawie wierzby energetycznej na wszystkich działkach zadeklarowanych do płatności oraz o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności w postaci długookresowej niezdolności do pracy wraz z dokumentem – orzeczeniem komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia. Dodatkowo, w dniu 07.04.2010r. J. P. dołączył zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o pobieraniu renty z tytułu niezdolności do pracy od roku 1998.

W dniach 19 – 20.07.2009 r. w gospodarstwie wnioskującego została przeprowadzona kontrola dotycząca spełniania tzw. wymogów w zakresie wzajemnej zgodności. W jej wyniku stwierdzono uchybienia dotyczące dobrej kultury rolnej. Dotyczyło to zachwaszczenia wszystkich działek rolnych ( całych ich powierzchni z wyjątkiem działki E, gdzie zachwaszczenie stwierdzono na 0,11 ha) zadeklarowanych do płatności. W dniach 21-22.07.2009r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kolejna kontrola na miejscu. W jej wyniku stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych (nieprawidłowość ozn. w protokole z kontroli kodem DR18). Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego do płatności JPO/RE jako działka rolna C (powierzchnia zadeklarowana wynosiła 0,81 ha, stwierdzona wynosiła 0,00), G (zadek. 0,15 ha, stwierdz. 0,00 ha).

W przypadku działki rolnej F (zadek. 0,15 ha, stwierdz. 0,08 ha) stwierdzono, że powierzchnia zakwalifikowana jako uprawniona do płatności jest mniejsza niż minimalna wielkość działki rolnej (0,10 ha – kod DR4). W przypadku działek rolnych F1, D1 i F1 stwierdzono, że roślinność pokrywająca obszary tych działek nie jest uprawniona do płatności RE.

Postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2010r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, 3, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1 oraz art. 71 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18, ze zm.) - odmawiającą przyznania J. P. jednolitej płatności obszarowej i nakładającą sankcję w wysokości 567,82 zł, zaznaczając, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. W pkt 2 decyzji organ odmówił J. P. przyznania płatności do upraw energetycznych i nałożył sankcję w wysokości 289,30 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Przyczyną w/w rozstrzygnięcia było ustalenie, że powierzchnia, do której płatności JPO i UPO mogły zostać przyznane była wyraźnie mniejsza niż powierzchnia, którą zadeklarowano do wspomnianych płatności. Powierzchnia stwierdzona tj. faktycznie użytkowana rolniczo przez skarżącego, uprawniona do płatności wyniosła wg organu pierwszej instancji 1,25 ha w przypadku płatności JPO

i 0,85 ha w przypadku płatności RE. Wyliczona procentowa różnica miedzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 89,60%. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Jeśli chodzi o płatności do upraw roślin energetycznych - powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosiła 0,85 ha Wyliczona procentowa różnica to 100% i z tego względu na podstawie art. 51 ust. 1 i 3 w/w rozporządzenia płatność ta również została skarżącemu odmówiona, a także nałożono sankcje.

Co do istnienia w sprawie nadzwyczajnych okoliczności, organ nie przychylił się do wniosku skarżącego w tym względzie. Przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności powinny być zgłaszane przez rolnika lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz

z odpowiednimi dowodami w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać w/w zgłoszenia. Tymczasem orzeczenie lekarskie złożone razem z wnioskiem o przyznanie płatności datowane jest na 08.05.1991r., natomiast zaświadczenie ZUS – u złożone w dniu 07.04.2010r. zostało wydane w dniu 21.07.2009r. Zarówno terminy zgłoszenia tych okoliczności, jaki i data wydania tych dokumentów wskazują, że żadna miarą nie można uznać zgłoszenia w/w okoliczności za dokonane w terminie wskazanym

w przepisach obowiązujących.

Odwołując się od powyższej decyzji J. P. podniósł, że organ winien rozpoznać sprawę z uwzględnieniem istnienia nadzwyczajnych okoliczności w sprawie (ciężkiej choroby), które zgłosił w Biurze Agencji już w roku 2006 i nigdy nie został wezwany do uzupełnienia w tej kwestii dokumentacji. Zakwestionował również wyniki kontroli organu na jego działkach w roku 2009, gdyż w jego ocenie na działkach o nr ewidencyjnym nr [...], [...] nie zaprzestano działalności rolniczej, co potwierdza kontrola z 2007 r. Na działkach nr ew. [...] i [...] uprawiana jest wierzba a kontrole dokonywane są celowo bez jego udziału, stąd nie może wnieść zastrzeżeń na miejscu w trakcie kontroli. Wnioski w tym zakresie załatwiane są odmownie. W dniu 22.07.2009r., podczas spotkania z kontrolerami Agencji nie zostały wniesione wobec niego żadne zastrzeżenia, stąd nie mógł się do nich ustosunkować. Ogólnie uznał, że nieuzasadnionym jest zarzucanie mu braku jakichkolwiek zastrzeżeń co do wyników kontroli, skoro ustawicznie składa skargi i zastrzeżenia. Dodał też, że organ uniemożliwił mu pełny dostęp do akt.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, podkreślając na wstępie, że postępowanie wyjaśniające organów ARIMR jest skoncentrowane na ustaleniu jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku o przyznanie w/w wsparcia jest uprawniona do jego przyznania.

Zaznaczył na wstępie, że najważniejsze dla przedmiotowej sprawy okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli w gospodarstwie skarżącego. Kontrola taka ma w praktyce rozstrzygające znaczenie dla ustalenia, jak w rzeczywistości przedstawia się wypełnianie przez producenta wymogów wsparcia, o jakie się sprawie ubiega. Podczas etapu kontroli postępowania, dane z wniosku są porównywane m.in. z bazą Ewidencji Gruntów i Budynków, wnioskami innych producentów i danymi z rejestrów zwierząt gospodarskich. Określanie powierzchni uprawnionej do płatności odbywa się jednak przede wszystkim na podstawie dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęć lotniczych zadeklarowanego terenu, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości (tzw. ortofotomap). Decyzja, od której wniesiono odwołanie była przede wszystkim wynikiem stwierdzenia, że powierzchnia uprawniona za 2009 r. do płatności JPO i RE na działce rolnej C/C1 (położonej na działce ewid. Nr [...]), G/G1 ([...]), F/F1 ([...]) i A/A1 ([...]) była mniejsza niż powierzchnia, którą zadeklarowano we wniosku. W/w niezgodność ustalono na podstawie pomiarów przeprowadzonych podczas w/w kontroli w gospodarstwie strony przy pomocy urządzeń GPS (nawigacji satelitarnej) i na podstawie pomiarów przeprowadzonych na dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęciach lotniczych terenu działki rolnej A. Ustalenia dokonane podczas tych czynności kontrolnych nie pozwalały na uznanie, że na całym w/w obszarze zgodnie z normami prowadzona jest uprawa roślin zadeklarowanych we wniosku strony. Wynikało to z wykrycia na w/w działkach terenu silnie zachwaszczonego, wskazującego na brak odpowiednio intensywnego i prawidłowego prowadzenia działalności rolniczej (działki rolne C/C1, G/G1 oraz F/F1) i ustalenia, że areał, na którym prowadzono działalność rolniczą był minimalnie mniejszy od tego, które zadeklarowała strona (działka A/A1). Części tych działek odznaczające się takimi charakterystykami (stanowiące wg organu i instancji całość pow. działek C/C1, G/G1, 0,07 ha w przypadku działki F/F1 i 0,01 ha w przypadku działki A/A1) zostały wykluczone z wniosku strony i potraktowane jako zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności.

Odnosząc się ściśle do zarzutów odwołania J. P., organ odwoławczy

w świetle zarzutu strony, że kontrola gospodarstwie została wykonana bez jego powiadomienia i bez jej obecności, co mogło doprowadzić do ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym – podniósł, że żaden z zapisów regulacji dotyczących płatności,

o jakie wnioskowano w przedmiotowej sprawie nie wskazuje na to, by kontrola dokonana podczas nieobecności producenta rolnego była kontrolą nieważną. Dotyczący powiadomień o kontrolach na miejscu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., wprost stwierdza, iż: "Kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin

z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. " Brzmienie tego przepisu wskazuje na to, że ewentualne zawiadomienia są wyjątkami uzasadnianymi jedynie brakiem zagrożenia celu kontroli. O tym, czy dana kontrola jest zagrożona lub nie, decyduje organ, który daną kontrolę ma przeprowadzić. Złożenie wniosku o płatności wiąże się bowiem m.in. z koniecznością udostępniania kontrolującym wstępu na teren gospodarstwa i możliwością przeprowadzenia przez ARiMR niezapowiedzianej kontroli. W przedmiotowej sprawie uznano, że najważniejszym będzie wykonanie pomiarów w warunkach jak najbardziej zbliżonych do normalnej gospodarki prowadzonej na działkach strony, stad też nie powiadomiono strony o kontroli. W przypadku, kiedy rolnika nie powiadomiono o ewentualnej kontroli, możliwą jest sytuacja, w której nie będzie on obecny podczas samego jej procesu. Co więcej, z brzmienia art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, także wówczas, gdy rolnik został o kontroli zawiadomiony. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nieobecność kontrolowanego podczas inspekcji w jego gospodarstwie nie dyskwalifikuje jej wyników. Ustalenia dokonane podczas takiej kontroli pozostają jednym z dowodów w sprawie, bez względu na to czy w/w nieobecność wyniknęła z braku zawiadomienia o niej, czy też do nieobecności doszło mimo takiego zawiadomienia. Dokumentacja pokontrolna wątpliwym czyni przypuszczenia, że w przypadku obecności strony wyniki w/w kontroli byłyby inne.

Zarzuty dotyczące braku udostępnienia stronie materiałów sprawy uznano za niezasadne i nie wpływające na rozstrzygnięcie tej sprawy. Organ I instancji nie doszukał się powodów, które jednoznacznie kwestionowałyby przebieg wizyty skarżącego w siedzibie organu l instancji w dniu 07-04-2010 r., opisany w notatce służbowej znajdującej się w aktach sprawy. Udostępnienie materiałów miało miejsce i odbyło się zgodnie z art. 73 k.p.a.

Jako prawidłową oceniono również weryfikację kwestii okoliczności nadzwyczajnych, jakie podniosła strona. Z akt sprawy wynika, że strona wraz z wnioskiem obszarowym na 2009 r. przedłożyła oświadczenie o wystąpieniu takich okoliczności w postaci długookresowej niezdolności do pracy oraz mający to potwierdzać wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej datowany najprawdopodobniej na 08-05-1991 r. Dnia 07.04.2010 r., przy okazji zapoznawania się z dokumentami sprawy, skarżący powtórnie powiadomił pracowników właściwego w jej sprawie Biura Powiatowego ARiMR o zaistnieniu długotrwałej niezdolności do pracy i przedłożył zaświadczenie datowane na 21.07.2009 r., z którego wynika, że pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1998 r. Podane przez skarżącego informacje dot. choroby, nie mogły zostać przez organ uznane za okoliczności mogące wpłynąć na rozstrzygnięcia spraw strony. Wynika to przede wszystkim z braku dochowania przez niego terminu na zgłoszenie tych okoliczności. Zgodnie z art. 72 Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z późn. zm.), przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności powinny być zgłaszane przez rolnika lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać w/w zgłoszenia. Tymczasem orzeczenie lekarskie (pochodzące z 1991 r.) mogące wskazywać na okoliczności podniesione przez stronę zostało załączone dopiero do wniosku strony o płatności obszarowe na 2009 r.

Organ nie stwierdził również, aby okoliczności związane z długotrwałą chorobą były przez stronę zgłaszane już w 2006 r., np. w związku z rozpatrywaniem jej spraw o płatności do roślin energetycznych (ozn. RE) i obszarowych (ozn. OB).

O takim zgłoszeniu nie wspominają w szczególności rozstrzygnięcia wydane w w/w sprawach. Z materiałów spraw strony wynika, że strona po raz pierwszy podniosła okoliczności związane z jej złym stanem zdrowia wraz ze swoim wnioskiem

o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 r., złożonym dnia 12.05.2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR. Organ odwoławczy nie uznał również za zasadne kwestionowanie przez skarżącego wyników kontroli z 2009 r. za pomocą wyników kontroli z 2007 r. W ocenie Dyrektora OR ARiMR jest to kolejna próba zakwestionowania przez stronę wszystkich kontroli, jakie były wykonywane w jej gospodarstwie. Kontrole te były przeprowadzane w dniach 10 i 14 sierpnia 2007 r. (kontrola dot. wniosku strony o przyznanie płatności do gruntów rolnych [OB] na rok 2006 oraz wniosku o płatności do upraw roślin energetycznych [EN] na rok 2006), 14 września 2007 r. (kontrola dot. sprawy OB/EN 2007), 19-20.11.2009 r. (sprawa OB/EN 2009) oraz 21-22.07.2009 r. (OB/EN 2009). Ponieważ w/w kontrole dotyczyły różnych wniosków protokoły z tych kontroli różnią się. Rozstrzygnięcia wydane na ich podstawie są jednak spójne i niesprzeczne ze sobą. Kwestie związane z w/w kontrolami były przedmiotem postępowań skargowych (z k.p.a.) i odwoławczych. Żadna z w/w kontroli nie została unieważniona, a brak bezczynności organów ARiMR w tym zakresie, potwierdziło również postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16-04-2009 r. (sygn. akt l SAB/Kr 7/08). Mimo tego, w dniu 28-08-2009 r. do OR ARiMR wpłynęło podanie strony, w którym wniesiono o wznowienie postępowań OB/EN za lata 2006 i 2007, uzasadniając to (również przez stronę kwestionowanymi) wynikami kontroli zakończonej w dniu 22-07-2009 r. Wszystkie w/w wnioski zostały rozpatrzone negatywnie. Kwestie związane z w/w kontrolą były również przedmiotem odrębnej skargi strony z dnia 19-08-2009 r. i również ta skarga została uznana za niezasadną, o czym stronę wyczerpująco poinformowano pismem Dyrektora OR ARiMR z dnia 21-09-2009 r.

Tym samym, organ odwoławczy po uwzględnieniu całokształtu okoliczności tej sprawy uznał decyzję organu l instancji za prawidłową. Nie stwierdzono w niniejszej sprawie niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego bądź innych naruszeń k.p.a., lub innych aktów prawnych regulujących analizowany przypadek. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ II instancji podjął więc decyzję utrzymującą rozstrzygnięcie wydane w l instancji.

W skardze na w/w decyzję J. P. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy. W szczególności zarzucił naruszenie art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i oparcie ustaleń na nieprawidłowo przeprowadzonej kontroli wykonanej w gospodarce skarżącego w dniu 19 - 21 lipca 2009 r. Ponadto skarżący podniósł zarzut nieuwzględnienia nadzwyczajnych okoliczności w postaci ciężkiej choroby. Odnośnie zarzutu organu, że zbyt późno przytoczył tego rodzaju okoliczności, podał, że organ miał o nich wiedzę, o czym świadczyć ma uzasadnienie wcześniejszej decyzji w sprawie płatności znak [...] z [...] 2007r. Twierdzeniom organu, że nie uprawia wierzby przeczy z kolei w ocenie skarżącego decyzja z [...] 2009r. przyznająca mu płatność w związku z uprawą wierzby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Przedmiotem uwagi Sądu jest w pierwszej kolejności kwestia prawidłowości ustalenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanu faktycznego w sprawie przyznania J. P. jednolitej płatności obszarowej

i płatności do upraw roślin energetycznych. Skarżący zarzucił w tym względzie naruszenie przepisów postępowania polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji ustalenie go niezgodnie ze stanem rzeczywistym. W trakcie kontroli administracyjnej w gospodarstwie skarżącego stwierdzono bowiem uchybienia dotyczące dobrej kultury rolnej. Dotyczyło to zachwaszczenia wszystkich zadeklarowanych do płatności działek rolnych (całych ich powierzchni z wyjątkiem działki E, gdzie zachwaszczenie stwierdzono na 0,11 ha).

Ponadto stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej na części działek rolnych. Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego do płatności JPO/RE jako działka rolna C (powierzchnia zadeklarowana wynosiła 0,81 ha, stwierdzona wynosiła 0,00), G (zadeklarowana 0,15 ha, stwierdz. 0,00 ha). W przypadku działki rolnej F (zadeklarowana 0,15 ha, stwierdz. 0,08 ha) stwierdzono, że powierzchnia zakwalifikowana jako uprawniona do płatności jest mniejsza niż minimalna wielkość działki rolnej (0,10 ha – kod DR4). W przypadku działek rolnych F1, D1 i F1 stwierdzono, że roślinność pokrywająca obszary tych działek nie jest uprawniona do płatności RE.

Ogólnie rzecz ujmując, przesłanki przyznania rolnikowi jednolitej płatności obszarowej określa art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stanowi on, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) (9) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) (10) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Art. 7 ust. 3 w/w ustawy, obowiązujący w roku ustalania płatności stanowił z kolei o zasadach przyznawania rolnikowi płatności do upraw energetycznych. Zgodnie

z nim wnioskodawcy przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli:

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona w art. 2 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) (7) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

4) są spełnione warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia nr 1973/2004, z tym że:

a) umowa, o której mowa w art. 25 rozporządzenia nr 1973/2004, powinna być zawarta z podmiotem skupującym albo pierwszą jednostką przetwórczą, które zostały zatwierdzone w rozumieniu tego rozporządzenia,

b) płatność przysługuje również w przypadkach, o których mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004,

c) w przypadku gdy dla danej rośliny energetycznej nie określono plonu reprezentatywnego, wnioskodawca powinien dostarczyć do zatwierdzonych podmiotów, o których mowa w lit. a, wykorzystać lub przetworzyć na cele energetyczne w gospodarstwie, o którym mowa w sekcji 7 rozporządzenia nr 1973/2004, całkowitą ilość zebranych roślin energetycznych.

Zasadą jest, że zgodnie z art. 25 w/w ustawy rolnik składa wniosek o przyznanie płatności obszarowych, deklarując rodzaj i powierzchnię upraw kwalifikujących się do płatności. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma uprawnienie zgodnie

z art. 30 w/w ustawy do przeprowadzenia kontroli zgodności deklaracji ze stanem faktycznym.

Należy nadmienić przy tym, że w myśl art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 z każdej kontroli na miejscu sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonej kontroli, przy czym zgodnie z art. 48 ust. 1lit. i oraz lit. ii w raporcie ma być w szczególności mowa o wymogach i normach będących przedmiotem kontroli oraz o naturze i zakresie kontroli.

W niniejszej sprawie podstawą rozstrzygnięcia były wnioski kontroli dokonanej metodą inspekcji terenowej, co oznaczało sprawdzenie co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o płatności bezpośrednie. Kontrola polega na wyznaczeniu faktycznych powierzchni i granic wybranych działek rolnych za pomocą pomiaru satelitarnego (GPS) oraz taśmy mierniczej, stwierdzeniu rodzaju uprawianych roślin lub sposobu użytkowania gruntu oraz przestrzegania minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Analiza zgromadzonych w sprawie dowodów wskazuje, iż rozstrzygnięcie organów obu instancji było prawidłowe. Potwierdzają to jednoznacznie zdjęcia lotnicze, protokoły kontroli w terenie oraz zdjęcia wykonane na miejscu przez pracowników dokonujących kontroli. Decyzje organów obu instancji są bezpośrednim odzwierciedleniem zebranej w sprawie dokumentacji. W raporcie z kontroli opisano bowiem w sposób szczegółowy stan faktyczny poszczególnych działek, następnie zaś stwierdzenia te zostały przez organy odniesione do przepisów prawa. Treść i forma raportu dokonanej kontroli na miejscu są rzetelne, co w konsekwencji pozwala na pozytywną ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W tych okolicznościach nie można mówić o naruszeniu przez organ zasady prawdy materialnej, wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. i swobody oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a., co sugerowała treść sformułowanych przez skarżącego zarzutów.

J. P. kwestionując ustalenie organu, że na działkach o nr ew. [...], [...], [...] i [...] nie prowadzi się działalności rolniczej (uprawiana jest wierzba) faktycznie nie wykazał, że stan działek kwalifikuje się do przyznania mu płatności obszarowych a jedynie w sposób nieuprawniony odwoływał się do wyników kontroli z 2007r. Ze względu na odległość czasową i indywidualność wyników kontroli względem danego roku starania się o płatności zarzut skarżącego nie może zostać uwzględniony.

Co do wykazywanych przez skarżącego uchybień w zakresie uniemożliwienia mu udziału w postępowaniu również poprzez brak pełnego dostępu do akt - w ocenie Sądu nie doszło w sprawie do tego rodzaju naruszeń. Jak słusznie zauważył organ, dotyczący powiadomień o kontrolach na miejscu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., wprost stwierdza, iż: "Kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin

z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. " Brzmienie tego przepisu wskazuje na to, że ewentualne zawiadomienia są wyjątkami uzasadnianymi jedynie brakiem zagrożenia celu kontroli. O tym, czy dana kontrola jest zagrożona lub nie, decyduje organ, który daną kontrolę ma przeprowadzić. Złożenie wniosku o płatności wiąże się bowiem m.in. z koniecznością udostępniania kontrolującym wstępu na teren gospodarstwa i możliwością przeprowadzenia przez ARiMR niezapowiedzianej kontroli. W przedmiotowej sprawie uznano, że najważniejszym będzie wykonanie pomiarów w warunkach jak najbardziej zbliżonych do normalnej gospodarki prowadzonej na działkach strony, stad też nie powiadomiono strony o kontroli. W przypadku, kiedy rolnika nie powiadomiono o ewentualnej kontroli, możliwą jest sytuacja, w której nie będzie on obecny podczas samego jej procesu. Co więcej, z brzmienia art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, także wówczas, gdy rolnik został o kontroli zawiadomiony.

Z powyższego względu należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nieobecność kontrolowanego podczas inspekcji w jego gospodarstwie nie dyskwalifikuje jej wyników.

Odnośnie zarzutu nieudostępnienia skarżącemu akt sprawy – przeczy temu zarzutowi treść notatki służbowej z dnia 07.04.2010r. (k.121) świadcząca o tym, że J. P. w odpowiedzi na powiadomienie organu o możliwości zapoznania się

z aktami przed wydaniem decyzji stawił się w siedzibie organu i a całość akt została mu przedstawiona do wglądu.

Pozostaje do rozważenia istotny zarzut J. P. – braku uwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nadzwyczajnych okoliczności w postaci długotrwałej niezdolności do pracy.

Art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej, przewiduje następujące przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności :

a) śmierć rolnika,

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy,

c) poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa,

d) zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku,

e) epidemia dotykająca część lub cały żywy inwentarz gospodarstwa.

Sposobu dokumentowania przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności dotyczy art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003. Wynika z niego tyle, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi

w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o zaistnieniu nadzwyczajnych okoliczności, które dawałyby podstawę do odmiennej oceny uprawnienia J. P. do płatności obszarowych – z tego względu, po pierwsze, że wykazywane przez niego okoliczności zdrowotne wynikające z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej datowane były na 08.05.1991r.

a zaświadczenie zostało złożone w siedzibie Agencji dopiero w dniu 14.07.2009r. Tak samo za spóźnione należy ocenić wykazanie przez skarżącego zaświadczeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 21.07.2009r. okoliczności całkowitej niezdolności do pracy. Zaświadczenie zostało złożone w siedzibie Agencji w dniu 07.04.2010r. Istotniejszym jest, że okoliczności, które wynikają z tych zaświadczeń nie kwalifikują się w ocenie Sądu do żadnego z wymienionych w w/w art. 40 ust. 4 przypadków nadzwyczajnych okoliczności. W przepisie tym chodzi o okoliczności, które w określonym okresie uniemożliwiają rolnikowi utrzymywanie gospodarstwa w stanie kwalifikującym się do płatności obszarowych, natomiast J. P. wnosząc o te płatności z jednej strony utrzymuje, że na przedmiotowych działkach znajdują się uprawy objęte wnioskiem o płatności, co ma świadczyć o jego ciągłym gospodarowaniu a z drugiej strony dowodzi, że pozostaje niezdolny do pracy.

W konsekwencji dokonanych w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych zasadnym była w ocenie Sądu odmowa przyznania J. P. jednolitej płatności obszarowej oraz płatności do upraw roślin energetycznych a także nałożenie sankcji wobec skali rozbieżności w zadeklarowanej powierzchni działek a stwierdzonej wskutek kontroli organu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę J. P.