Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 168/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi R. O. na przewlekłe postępowanie Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. zobowiązuje Inspektor Nadzoru Budowlanego do rozpoznania odwołania skarżącego R. O. z dnia [...] lipca 2018 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...] w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. O. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SAB/Po 168/19

Uzasadnienie

R. O. (dalej również: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również: "[...]WINB") w załatwieniu sprawy dotyczącej odwołania z dnia [...].07.2018 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej również: "PINB") , znak: [...] z dnia [...] lipca 2018r., umarzającej w całości postępowanie administracyjne w przedmiocie: "realizacji przebudowy budynku inwentarskiego oraz wiaty" po wyroku uchylającym sygn. akt IV SA/Po 1001/18 z dnia 20.12.2018 r.,

Skarżący wniósł o:

1. uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania [...]WINB i zobowiązanie do załatwienia przedmiotowej sprawy, w określonym przez Sąd terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez [...]WINB w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 ppsa),

2. stwierdzenie, że [...]WINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 ppsa),

3. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa),

4. przyznanie od [...]WINB na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości polowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa (art. 149 § 2 ppsa),

5. zasądzenie od [...]WINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł [wynagrodzenia pełnomocnika [...] zł (1x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu [...] zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej [...] zł).

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że po wydaniu prawomocnego wyroku sygn. akt IV SA/Po 1001/18 z dnia 20.12.2018 r. uchylającego decyzję [...]WINB znak: [...] z dnia [...].09.2018 r. w obrocie prawnym pozostało nierozpatrzone odwołanie strony z dnia [...].07.2018 r. od decyzji PINB w [...] znak: [...] z dnia [...] lipca 2018 r. W związku z oceną prawną i wskazaniami WSA w Poznaniu sprawa ta powinna zostać załatwiona bez zbędnej zwłoki, a nie została załatwiona do momentu złożenia skargi.

Skarżący wskazał, że po wyroku uchylającym sygn. akt IV SA/Po 1001/18 z dnia 20.12.2018 r.:

1. [...]WINB nie zawiadomił strony o tym, kiedy WSA w Poznaniu zwrócił mu akta opatrzone klauzulą prawomocności tzn. nie zawiadomił o ponownym wszczęciu postępowania odwoławczego (art. 61 § 4 kpa w związku z art. 9 kpa);

2. [...]WINB nie wydał decyzji (art. 138 kpa), a od przekazania odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi (w dniu [...].02.2019 r.) minęły ponad dwa miesiące;

3. Przez miesiąc czasu (od [...].02.2019 r. do [...].03.2019 r.) [...]WINB nie wykonał jakiejkolwiek czynności;

4. [...]WINB pismem znak: [...] z dnia [...].03.2019 r. zwrócił się do PINB w [...] "o przesłanie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] wydanej przez Starostę [...] z dnia [...] maja 2013 r. ([...]) wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym." W ocenie skarżącego żądana decyzja wraz z zatwierdzonym projektem winna być przesłana do organu odwoławczego pismem znak: [...] z dnia [...] lipca 2018 r. W ocenie skarżącego [...]WINB nie mając do dyspozycji kluczowej decyzji i zatwierdzonego projektu nie miał możliwości prawidłowego przeprowadzenia postępowania odwoławczego jeszcze przed wydaniem decyzji znak: [...] z dnia [...].09.2018 r., a zatem wydanie w/w decyzji odbyło się z rażącym naruszeniem art. 77 i art. 80 kpa;

5. We wskazanym przez siebie terminie, tj. do dnia [...] kwietnia 2019 r. [...]WINB sprawy nie załatwił. Ponadto, tuż przed upływem tego terminu (jak wynika to z pisma znak: [...] z dnia [...].05.2019 r.) w dniu [...] kwietnia 2019 r. [...]WINB zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o udzielenie informacji, czy decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2015 r. ([...]) nadal pozostaje w obrocie prawnym, a także czy wobec powyższej decyzji były prowadzone postępowania administracyjne w trybach nadzwyczajnych. Jednocześnie [...]WINB zwrócił się o przesłanie wskazanej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2015 r. ([...]) wraz z załączoną do niej analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie skarżącego powyższe działanie było niczym innym jak tylko gra na zwłokę. Organowi nadzoru budowlanego do niczego nie była potrzebna decyzja o warunkach zabudowy. Przedmiotowe postępowanie było prowadzone z urzędu i zostało wydzielone w dniu [...] maja 2018 r. z postępowania [...] dotyczącego realizacji obiektów budowlanych na działce nr [...] w [...], a do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego (art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b.), a nie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto nic nie stało na przeszkodzie aby o dokumenty z Urzędu Miejskiego w [...] [...]WINB wystąpił wcześniej, a nie tuż przed upływem kolejnego terminu załatwienia sprawy. Ponadto, jak skarżący wskazał w odwołaniu, naruszenie prawa polegało na tym, że roboty budowlane podlegające kontroli polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego, zamiast na przebudowie (pozwolenie zostało wydane na przebudowę, a nie na budowę - prawo budowlane ewidentnie odróżnia te dwa pojęcia) i do zbadania sprawy w tym zakresie decyzja o warunkach zabudowy nie była konieczna;

6. Po ośmiu dniach od wyznaczonego terminu załatwienia sprawy doręczone zostało skarżącemu kolejne zawiadomienie z dnia [...].04.2019 r. o kolejnym nowym terminie załatwienia sprawy, tym razem do dnia [...] maja 2019 r. W zawiadomieniu tym [...]WINB w istocie nie podał żadnej przyczyny zwłoki (art. 36 § 1 kpa). Organ wojewódzki nie wskazał na czym ma polegać jego dodatkowe postępowanie wyjaśniające i dlaczego ma ono trwać kolejny miesiąc. Nie bez znaczenie jest i to, że ocena prawna i wskazania WSA w Poznaniu w sposób znaczący ułatwiają załatwienie przedmiotowej sprawy. Ponadto zawiadomienie to organ wydal i nadał dwa dni po terminie załatwienia sprawy, a powinien to uczynić przed terminem. W zawiadomieniu tym ani jednym słowem nie wspomniał o zwróceniu się do Urzędu Miejskiego w [...];

7. Z uwagi na brak wskazania w zawiadomieniu z dnia [...].04.2019 r konkretnej przyczyny zwłoki oraz wyjaśnienia na czym ma polegać dodatkowe postępowanie wyjaśniające skarżący w dniu [...].04.2019 r. wniósł ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...]WINB (wpływ do WINB w dniu [...].05.2019 r.). Doręczone zaś skarżącemu pismo znak: [...] z dnia [...].05.2019 r. nie zawierało żadnych informacji, ani wyjaśnień, które usprawiedliwiałyby zwłokę w wydaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym. Dlatego też skarżący, nie mając pewności, że sprawa zostanie załatwiona w kolejnym wyznaczonym terminie, postanowił wnieść skargę ma przewlekłość uznając, że być może wniesienie skargi na przewlekłość zmotywuje [...]WINB do wydania decyzji z art. 138 kpa.

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2018 r. (sygn. akt IV SA/Po 1001/18) [...]WINB ponownie rozpatruje odwołanie R. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018r. ([...]) umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji przebudowy budynku inwentarskiego oraz wiaty zlokalizowanych na działce nr ew. [...] w [...] należących do K. S. oraz do M. S..

Po otrzymaniu w dniu [...] lutego 2019 r. odpisu prawomocnego ww. wyroku wraz z aktami administracyjnymi w dniu [...] marca 2019 r. ([...]), kierując się wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku, organ odwoławczy zwrócił się do PINB w [...] o uzupełnienie akt sprawy o decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] wydanej przez Starostę [...] dnia [...] maja 2013 r. ([...]) wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz jednocześnie, w związku z art. 36 § 2 k.p.a. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. organ poinformował o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, tj. do dnia [...] kwietnia 2019 r.

[...]WINB pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. ([...]) zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o udzielenie informacji potrzebnych do wyjaśnienia wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. W związku z tym organ odwoławczy pismem z dnia [...] kwietnia 2019r. ([...]) zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, tj. do dnia [...] maja 2019 r.

W dniu [...] maja 2019 r. do [...]WINB wpłynęła skarga na przewlekłość postępowania [...]WINB w załatwieniu przedmiotowej sprawy.

Następnie pismem z dnia [...] maja 2019 r. ([...]) [...]WINB zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o udzielenie szczegółowych informacji w przedmiotowej sprawie.

W dniu [...] maja 2019 r. organ odwoławczy uzyskał skany kolejnych niezbędnych dokumentów od Starostwa Powiatowego w [...], Wydział Architektury i Budownictwa. Następnie organ pismem z dnia [...] maja 2019 r. ([...]) ponownie zawiadomił o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy tj. do dnia [...] czerwca 2019 r.

W dniu [...] maja 2019 r. do [...]WINB wpłynęło postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. ([...]), w którym stwierdzono, iż [...]WINB nie dopuścił się przewlekłości.

Organ odwoławczy wskazał, że podejmował działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób szczegółowy i rzetelny kierując się wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Podjęte działania miały także na celu wyjaśnić zarzuty podnoszone przez skarżącego zarówno w odwołaniu, jak i w późniejszych pismach. Organ wskazał, iż [...]WINB każdorazowo informował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazuje nowy termin załatwienia sprawy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze [...]WINB wskazuje, iż są one niezasadne. W ocenie organu stan faktyczny i prawny sprawy jest zawiły, a czas trwania postępowania odwoławczego przy swojej złożoności nie przekracza rozsądnych granic.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, jednak nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres przedmiotowy takiej skargi wyznaczają więc postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a p.p.s.a., w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a., gdyż zarzucana przewlekłość dotyczy postępowania w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji PINB, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), a także stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Aktualnie obowiązujący art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Wobec tego nie ma żadnego znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2655/13, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, tego rodzaju skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia (por. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2367/15 dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując tę część rozważań, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2a k.p.a., skoro skarżący przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie skierował w dniu [...] kwietnia 2019 r. do organu wyższego stopnia ponaglenie. Przyjąć zatem należy, że skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przewidziany w art. 37 k.p.a. (art. 53 § 2 b p.p.s.a.).

Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Sąd wyjaśnia, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238).

Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Przepis artykułu 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Powyższe oznacza, że co do zasady postępowanie administracyjne powinno zostać zakończone tak szybko jak tylko jest to możliwe, z zastrzeżeniem, że w sprawie wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno to nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, zaś w sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do jej załatwienia.

Sąd miał na uwadze, że organ informował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Badając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd nie może jednak ograniczyć się do samego tylko ustalenia, czy w sprawie wydano zawiadomienie o którym mowa w art. 36 k.p.a., ale musi dokonać zasadności wydania tego zawiadomienia w kontekście konkretnych okoliczności badanej sprawy. Sąd musi ustalić jakie przyczyny wskazano jako uzasadniające przedłużenie terminu załatwienia sprawy i ocenić zasadność czynności, które były podejmowane pomiędzy wydaniem takiego zawiadomienia, a wydaniem decyzji kończącej postępowanie w danej instancji. W tym też kontekście ocenić należało zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu organ bezzasadnie przedłużał postępowanie. [...]WINB powinien kompleksowo przeanalizować sprawę i wystąpić do odpowiednich organów o przesłanie wymaganych dokumentów w jednym piśmie i terminie, natomiast [...]WINB po otrzymaniu wyroku WSA w dnu [...] lutego 2019 r. nie podjął przez miesiąc żadnej czynności procesowej.

Dopiero po miesiącu w dniu [...] marca 2019 r. wystąpił do PINB w [...] o przesłanie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...].05.2013 r. Jednocześnie organ od razu przedłużył termin załatwienia sprawy o kolejny miesiąc do [...].04.2019 r.

Tym samym organ po otrzymaniu wyroku bez dokonania żadnych ustaleń co do stanu faktycznego, uznał że należy przedłużyć termin załatwienia sprawy (okres od otrzymania wyroku do [...].04.2019 r. to już 2 miesiące).

[...]WINB otrzymał od PINB w [...] ww. decyzję w dniu [...] marca 2019 r. Następnie po kolejnych 23 dniach w dniu [...] kwietnia 2019 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego w [...] z zapytaniem dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy z [...] lutego 2015 r.

Jednocześnie kolejny raz w dniu [...] kwietnia 2019 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy ze względu na prowadzone postępowanie wyjaśniające bez szczegółowego wskazania na czym te ustalenia polegają i czy wymagają rzeczywiście przedłużenia terminu do [...] maja 2019 r.

Powyższa sekwencja wydarzeń i czynności podjętych przez organ świadczy o tym, że [...]WINB od otrzymania wyroku prowadził postępowanie 2 miesiące (zamierzając termin przedłużyć o kolejny miesiąc do [...] maja 2019 r.), w trakcie których postępowanie wyjaśniające polegało na opieszałym, pojedynczym zbieraniu dokumentów w odstępach kilku tygodni.

Żądaną decyzję [...]WINB otrzymał w dniu [...] kwietnia 2019 r. Następnie [...]WINB zwrócił się pismem z [...] maja 2019 r. do Urzędu Miejskiego w [...] o informacje dotyczące decyzji o warunkach zabudowy z [...].01.2013 r., a [...] maja 2019 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do [...] czerwca 2019 r. z powodu oczekiwania na odpowiedź na pismo skierowane do Urzędu Miejskiego w [...]. Odpowiedź [...]WINB otrzymał w dniu [...] maja 2019 r. [...]WINB w dniu [...].05.2019 r. zwrócił się do WSA w Poznaniu o przesłanie odpisu decyzji o warunkach zabudowy z [...].01.2013.

W ocenie Sądu [...]WINB działał w sposób przewlekły prowadząc postępowanie w sposób nieefektywny, który powodował konieczność przedłużania terminu załatwienia sprawy z uwagi na oczekiwanie na kolejne pisma.

Sąd wskazuje, że organ po otrzymaniu wyroku powinien przeanalizować jakie organy posiadają dokumentację przedmiotowej sprawy i zwrócić się do nich o przesłanie wszelkich dokumentów i decyzji w odniesieniu do przedmiotowej działki nr [...] [...]

Biorąc pod uwagę możliwości technologiczne organów należy wskazać, że [...]WINB mógł zebrać informacje niezbędne do załatwienia sprawy w sposób o wiele bardziej skuteczny i przede wszystkim szybciej. Kwestie takie jak to, gdzie znajdują się oryginały określonych decyzji można ustalić telefonicznie, pisma można przesyłać faksem, lub drogą elektroniczną wraz ze skanami. W świetle ustaleń faktycznych dokonanych przez [...]WINB należy uznać, że działania które organ podejmował bezsprzecznie nosiły cechę przewlekłości.

Organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomikę podejmowanych działań. Działania administracji winny się więc charakteryzować swego rodzaju aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Takich czynności i działań w niniejszej sprawie zabrakło. Rozpoznawana sprawa mogła zostać załatwiona w terminie krótszym. Na gruncie zaistniałego stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.

Należy przyznać rację skarżącemu, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. A zatem pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Sekwencja czynności procesowych dokonanych w sprawie przez [...]WINB idealnie wpisuje się w powyższą definicję przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z uwagi na brak informacji o załatwieniu przez [...]WINB przedmiotowej sprawy do dnia rozprawy Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania odwołania skarżącego z dnia [...] lipca 2018 r. od decyzji PINB w [...] z dnia [...] lipca 2018 r., znak [...] w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (pkt 1 sentencji wyroku). W ocenie Sądu czas, który upłynął od momentu doręczenia organowi wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1001/18 implikuje konieczność rozpoznania odwołania przez organ.

Z wyżej opisanych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2 wyroku).

Sąd uznał jednak, że przewlekłość postępowania organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku), gdyż rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała.

Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa. Stąd też, z uwzględnieniem udokumentowanych motywów działania [...]WINB, ocenić należało charakter stwierdzonej przewlekłości. Dlatego dokonując oceny we wskazanym zakresie należy wziąć pod uwagę fakt, że niezałatwienie sprawy w terminie spowodowane było prowadzeniem postępowania przez organ w nieumiejętny sposób. Organ pozostawał w przekonaniu, że podejmowane przez niego czynności procesowe (w tym przedłużanie terminu załatwienia sprawy) są prawidłowe i uzasadnione. [...]WINB zbierając od innych organów określone dokumenty próbował rzetelnie ustalić stan faktyczny sprawy, jednak robił to w sposób niezorganizowany i nieprawidłowy.

Okoliczność ta jakkolwiek nie ma wpływu na ocenę, która uzasadniałaby prowadzenie postępowania dłużej niż było to niezbędne, to jednak ma wpływ na ocenę, czy przekroczenie terminów miało charakter rażący. Na marginesie Sąd wskazuje, że organ powinien rozważyć przeprowadzenie we własnym zakresie wewnętrzną analizę pracy swoich pracowników, mającą na celu wyjaśnienie dezorganizację funkcjonowania organu w przedmiotowej sprawie, która miała istotny wpływ na długość prowadzonego postępowania. Powyższe rozważania prowadzą do oceny, że stwierdzona przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego.

Sąd wskazuje, że uznanie, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa może stanowić jedną z przesłanek odmowy wymierzenia organowi grzywny. Wymierzenie grzywny winno być związane z oceną sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa w zakresie przewlekłości, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł racjonalnych przesłanek do wymierzenia organowi grzywny.

Z powołanych powyżej przyczyn skarga podlegała oddaleniu w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku).

O zwrocie kosztów Sąd postanowił na mocy art. 200 i art. 205 p.p.s.a. (pkt 5 wyroku).