Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1112/00
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2001-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1 lit. b, art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: 1. Kryterium rozmiarów obiektu nie stanowi, w myśl art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, jedynej i wystarczającej przesłanki pozwalającej na zaliczenie go do obiektów małej architektury.

2. Jakkolwiek wyliczenie obiektów małej architektury w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie jest wyczerpujące, wymienione tam przykłady wskazują, że nie można do nich zaliczyć kabiny telefonicznej. Kabina telefoniczna nie jest, wyłącznie małym obiektem kubaturowym, jest natomiast obiektem trwale powiązanym z gruntem, ogólnodostępnym i usytuowanym w miejscu publicznym, wyposażonym w urządzenia wymagające doprowadzenia przyłączy i urządzenia te z kolei objęte są również obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższe zdaje się kwalifikować kabinę telefoniczną do obiektów wymienionych w art. 3 pkt 1 lit. "b" i pkt 3 Prawa budowlanego tj. budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

TEZY

1. Kryterium rozmiarów obiektu nie stanowi, w myśl art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, jedynej i wystarczającej przesłanki pozwalającej na zaliczenie go do obiektów małej architektury.

2. Jakkolwiek wyliczenie obiektów małej architektury w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie jest wyczerpujące, wymienione tam przykłady wskazują, że nie można do nich zaliczyć kabiny telefonicznej. Kabina telefoniczna nie jest, wyłącznie małym obiektem kubaturowym, jest natomiast obiektem trwale powiązanym z gruntem, ogólnodostępnym i usytuowanym w miejscu publicznym, wyposażonym w urządzenia wymagające doprowadzenia przyłączy i urządzenia te z kolei objęte są również obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższe zdaje się kwalifikować kabinę telefoniczną do obiektów wymienionych w art. 3 pkt 1 lit. "b" i pkt 3 Prawa budowlanego tj. budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Telekomunikacji Polskiej S.A. Zakład Telekomunikacji w K. na decyzję Wojewody W. z dnia 6 kwietnia 2000 r(...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w K. z dnia 10 marca 2000 r. (...) w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę; w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją (...) z 10.03.2000 r. Starosta Powiatowy w K. powołując się na postanowienie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zgłosił sprzeciw w sprawie robót budowlanych objętych zgłoszeniem Telekomunikacji Polskiej S.A. Zakład Telekomunikacji w K., Rejon Telekomunikacji w J. z 29.02.2000 r., a polegających na postawieniu kabiny telefonicznej w Z. przy ul. P., działka nr 1175 i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wskazując, że przedmiotowa inwestycja nie mieści się w zestawieniu budynków i robót budowlanych wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego.

W uzasadnieniu decyzji Starosta Powiatowy w K. wyjaśnił, że 29.02.2000 r. Telekomunikacja Polska S.A. Zakład Telekomunikacji w K., Rejon Telekomunikacji w J., zgłosiła roboty budowlane polegające na postawieniu kabiny telefonicznej w Z. przy ul. P. na działce nr 1175, a w jego ocenie przedmiotowa inwestycja nie została wyłączona spod działania ogólnej zasady zawartej w art. 28 Prawa budowlanego tj. z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor stwierdził, że nie zgadza się z przedstawioną w niej interpretacją art. 29 oraz art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i wniósł o zwolnienie robót polegających na postawieniu kabiny telefonicznej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i podzielił zawartą w niej motywację. Zgodził się ze stanowiskiem, że zgłoszona inwestycja nie jest objęta wyłączeniami przewidzianymi w art. 29 Prawa budowlanego. Uznał, że kabiny telefonicznej można uznać za obiekt małej architektury bo do takich obiektów w myśl art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego zalicza się niewielkie obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że nowo budowana kabina telefoniczna wymaga doprowadzenia przyłącza telekomunikacyjnego a to z kolei wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Pozwoleniem takim musi być objęta cała inwestycja.

Przesłanką uzasadniającą nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zdaniem organu II instancji może być, zgodnie z art. 30 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Takie zagrożenie w kabinie telefonicznej może mieć miejsce, o czym świadczy załączona do akt opinia o sposobie ochrony od porażeń w budce telefonicznej.

Ze skargą na powyższą decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła Telekomunikacja Polska S.A. Zakład Telekomunikacji w K. wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 5 i art. 30 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że art. 29 ust. 4 Prawa budowlanego zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiekty małej architektury, jakimi są kabiny i półkabiny telefoniczne.

Skarżąca powołała się na stanowisko wyrażone w piśmie Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wyjaśniającym, że kabina telefoniczna jest niewielkim obiektem budowlanym, który zaliczyć należy do obiektów małej architektury. W świetle takiej interpretacji art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego zdaniem skarżącej bezsporne jest, że prowadzone przez nią roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Stanowisko o możliwym zagrożeniu ludzi lub mienia w kabinie telefonicznej skarżąca nazwała nadinterpretacją prawa zastosowaną w celu sanowania decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że przedłożone przez inwestora pismo z 10.04.1996 r. (...) w sprawie interpretacji art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego obejmującego obiekty małej architektury podpisane przez Wicedyrektora Departamentu Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nie stanowi wykładni prawa i nie może być podstawą rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy obiekt budowlany, jakim jest kabin telefoniczna w świetle przepisów ustawy z art. 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/ należy do obiektów, których realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 28 cyt. ustawy czy też do obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia a objętych obowiązkiem zgłoszenia /art. 29 i art. 30 cyt. ustawy/. Skarżąca Telekomunikacja Polska S.A. występująca w roli inwestora prezentuje pogląd, że kabina telefoniczna należy do obiektów małej architektury /art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego/, które w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego definiowane są jako niewielkie obiekty, a w szczególności

a/ kultu religijnego jak : kapliczki, krzyże przydrożne, figury,

b/ posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

c/ użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.

Pogląd powyższy strona skarżąca uzasadniała powołując się na stanowisko Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wyrażone w piśmie z 10.04.1996 r. Z załączonej do akt kserokopii powyższego pisma wynika, że za jedyną przesłankę kwalifikującą kabinę telefoniczną do grupy obiektów małej architektury uznano jej rozmiary. W piśmie tym stwierdzono, bowiem, że "kabina telefoniczna jest niewielkim obiektem budowlanym, który należy zaliczyć do grupy obiektów małej architektury /art. 3 pkt 1 lit. "c" i pkt 4/".

Kryterium rozmiarów obiektu nie stanowi jednak w myśl art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego jedynej i wystarczającej przesłanki pozwalającej na zaliczenie go do obiektów małej architektury. Wyliczone przykładowo w art. 3 pkt 4 obiekty poza niewielkimi rozmiarami charakteryzują się też innymi cechami. Są to obiekty albo usytuowane w określonych miejscach: posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, albo obiekty pełniące określoną funkcję: "użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki", bądź też "kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury".

Jakkolwiek wyliczenie obiektów małej architektury w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie jest wyczerpujące, wymienione przykłady takich obiektów wskazują, że nie można do nich zaliczyć kabiny telefonicznej.

Kabina telefoniczna nie jest, bowiem wyłącznie małym obiektem kubaturowym, jest natomiast obiektem trwale powiązanym z gruntem, ogólnodostępnym i usytuowanym w miejscu publicznym, wyposażonym w urządzenia wymagające doprowadzenia przyłączy i urządzenia te z kolei objęte są również obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, co zasadnie podniesiono w zaskarżonej decyzji.

Powyższe zdaje się kwalifikować kabinę telefoniczną do obiektów wymienionych w art. 3 pkt 1 lit. "b" i pkt 3 Prawa budowlanego tj. budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

Stanowisko organów administracji architektoniczno-budowlanej, że realizacja obiektu budowlanego, jakim jest kabina telefoniczna winna być poprzedzona uzyskaniem pozwoleniem na budowę, znajduje uzasadnienie w przytoczonych przepisach ustawy Prawo budowlane i nie narusza prawa.

Zasadnie, zatem i bez naruszenia prawa organy te wyraziły sprzeciw wobec dokonanego przez inwestora zgłoszenia zamiaru postawienia kabiny telefonicznej w Z. przy ul. P. na działce nr 1175.

Stanowisko powyższe znajduje umocowanie w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego i dlatego skarga na powyższe rozstrzygnięcie podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Nie znajduje jednak uzasadnienia nałożenie na inwestora, w drodze decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i to na podstawie art. 30 ust. 3 cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, że "Właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych, objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować (...)".

Przytoczony przepis dotyczy obiektu lub robót objętych tylko obowiązkiem zgłoszenia w myśl art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Jeżeli natomiast, tak jak w rozpoznawanej sprawie, planowany obiekt budowlany objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę z mocy art. 28 Prawa budowlanego brak jest podstaw prawnych do nakładania tego obowiązku w drodze decyzji administracyjnej wydanej w trybie art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego.

Dlatego też, tę część zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uchylono, jako wydane z naruszeniem cyt. art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego /art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 51 z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.