Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 599/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.21 ust. 1 pkt 3 b
journal: Dz.U. 2018 poz 1509
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. H. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r. S. H. (dalej: Wnioskodawczyni, Strona, Skarżąca) złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej (uzupełniony pismem z dnia [...] r.) dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego. Opisując we wniosku zaistniały stan faktyczny, Wnioskodawczyni wskazała, że jest matką dziecka, którego ojciec został pozbawiony władzy rodzicielskiej i Wnioskodawczyni jest jego jedynym prawnym przedstawicielem. Wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dziecko cierpi od urodzenia na [...], jest osobą bez kontaktu i cierpi na [...], wymagając stałej opieki Wnioskodawczyni. Powyższy stan zdrowia dziecka wynika z błędu medycznego popełnionego w czasie ciąży Wnioskodawczyni. Z tego tytułu Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia [...] r. w sprawie [...] zasądził od szpitala kwotę [...]zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. i rozłożył należność na raty w ten sposób, że kwotę [...]zł tytułem należności głównej pozwany szpital miał zapłacić do [...] r., [...] zł tytułem należności głównej do dnia [...] r., kwotę [...]zł tytułem należności odsetkowej do dnia [...] r. oraz pozostałą do zapłaty kwotę tytułem należności odsetkowej do dnia [...] r. Pozwany szpital zapłacił należne kwoty w [...] roku.

Wnioskodawczyni spełniała wszystkie przesłanki by do jej dochodu zostały doliczone dochody dziecka. W uzupełnieniu Wnioskodawczyni wskazała, że przysługiwało jej prawo pobierania pożytków z majątku dziecka, gdyż zgodnie z art. 101 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 roku, poz. 682 ze zm. – zwany dalej: "K.r.o.") rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską,

a zgodnie z art. 103 K.r.o. czysty dochód z majątku dziecka powinien być przede wszystkim obracany na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz jego rodzeństwa, które wychowuje się razem z nim, nadwyżka zaś na inne uzasadnione potrzeby rodziny. Niewątpliwie więc zasadą jest, że rodzice dysponują majątkiem dziecka, w tym pożytkami cywilnymi z tego majątku, a wyjątki od tej ogólnej zasady dotyczą tylko zarobku dziecka i przedmiotów oddanych mu do swobodnego użytku, czego nie dotyczy przedmiotowa sprawa.

W związku z tak przedstawionym zaistniałym stanem faktycznym, Wnioskodawczyni zadała następujące pytanie:

czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, że otrzymane na podstawie wyroku Sądu odsetki od odszkodowania za błąd medyczny w wysokości określonej w wyroku tego Sądu na [...] zł były zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, nie miała ona obowiązku uiścić podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty [...]zł otrzymanej w [...] r. tytułem należności odsetkowej, gdyż kwota ta była zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 — pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca

1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1509

ze zm. – zwanej dalej: "u.p.d.o.f."). Otrzymane odsetki nie są wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej ani korzyściami, które by osiągnęła, gdyby nie wyrządzono szkody, wobec czego nie zachodzą przesłanki negatywne wyłączające zastosowanie ww. zwolnienia. Niewątpliwie dziecko otrzymał ww. kwotę na podstawie wyroku Sądu

i w określonej w tym wyroku kwocie [...]zł. Wobec tego spełnione są wszystkie przesłanki do zastosowania do otrzymanej kwoty ww. zwolnienia przedmiotowego

z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wnioskodawczyni wskazała, że odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegały one opodatkowaniu

w ten sam sposób. Odsetki mają charakter akcesoryjny, a ich byt prawny zależy

od należności, z którą są związane. Konieczność uiszczenia odsetek wynikała

z przepisów ustaw, co potwierdził wyrok Sądu, który stał się podstawą wypłaty odszkodowania, a odsetki przysługujące za okres trwania postępowania sądowego, które doprowadziło do wypłaty odszkodowania winny być zwolnione z podatku

na tej samej podstawie, co należność dochodzona w toku procesu. Związek odsetek

z odszkodowaniem jest zatem oczywisty i, na gruncie prawa podatkowego, nie można odrębnie traktować obu świadczeń (interpretacja indywidualna z dnia [...]. [...]). Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawczyni powołała się również na wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego

z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 599/19.

Wnioskodawczyni zauważyła, że odsetki nie są w polskim prawie kategorią jednolitą i pod ich pojęciem mieszczą się różne rodzaje świadczeń pieniężnych, pełniące często zupełnie odmienne funkcje. W opisanym stanie faktycznym mamy do czynienia

z odsetkami za opóźnienie (art. 481 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm. – zwany dalej: "K.c."). W przypadku Wnioskodawczyni odsetki dotyczą czynu niedozwolonego. W orzecznictwie sądów powszechnych wskazuje się, że odsetki za opóźnienie pełnią funkcję odszkodowawczą, a nie waloryzacyjną (wyrok SN z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie IV CSK 375/13). Odsetki za opóźnienie stanowią więc odszkodowanie, gdyż ich zapłata ma naprawiać szkodę ponoszoną przez wierzyciela wskutek nie otrzymania zapłaty w terminie, ale z uwagi na uzależnienie wysokości w jakiej winny zostać wypłacone powodowi (wierzycielowi) przez pozwanego (dłużnika) ich wysokość jest określana w wyrokach sądowych przez odesłanie do pojęć ustawowych określających wysokość odsetek oraz okresu czasu za jaki należy je zapłacić. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Apelacyjnego odsyłał do pojęcia odsetek ustawowych za opóźnienie, których wysokość wynika z rozporządzenia Rady Ministrów określającego ich wysokość, a także określił datę początkową i końcową okresu za jaki pozwany (dłużnik) winien zapłacić odsetki. Ostatecznie nawet odsetki zostały określone przez Sąd jako kwota [...]zł i w takiej wysokości zostały wypłacone w [...] r.

Dyrektor [...] w wydanej interpretacji indywidualnej

z dnia [...] r. stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznał za nieprawidłowe. Uzasadniając swój pogląd, Organ przytoczył treść odpowiednich przepisów ustawy o podatku dochodowym

od osób prawnych, Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Następnie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16 dotyczącą opodatkowania odsetek, a następnie stwierdził, że wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza, że wolne od podatku są także odsetki.

Po dokonaniu analizy przytoczonych przepisów prawa Organ stanął na stanowisku, że zwolnieniem określonym w ostatnim przepisie objęte

są wyłącznie odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku

lub ugody sądowej. Natomiast okoliczność, że odsetki stanowią najczęściej swoistą rekompensatę wynikającą z czasu jaki upłynął pomiędzy zaistnieniem zdarzeń skutkujących wypłatą odszkodowania czy zadośćuczynienia, a skonkretyzowaniem obowiązku naprawienia szkody (krzywdy) w wyroku sądu, nie jest wystarczająca

do uznania, że odsetki mieszczą się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zapłacone odsetki nie są bowiem zadośćuczynieniem, ani odszkodowaniem z tytułu poniesionej szkody, a tym samym wbrew stanowisku Wnioskodawczyni, nie mogą korzystać z przedmiotowego zwolnienia. Odnosząc powyższe na grunt sprawy, Organ stwierdził, że otrzymane odsetki zasądzone wyrokiem Sądu, jako nie wymienione

w katalogu zwolnień przedmiotowych, stanowią przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczym uznał za nieprawidłowe.

Na koniec, w odniesieniu do przywołanych przez Wnioskodawczynię wyroków sądów administracyjnych i interpretacji indywidualnej, Organ wskazał, że dotyczyły one konkretnych, indywidualnych spraw podatnika osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące.

W skardze, Strona skarżąca, kwestionując stanowisko Organu, zarzuciła wydanie interpretacji z naruszeniem przepisów:

- art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. przez dopuszczenie się błędu wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania tego przepisu ;

- art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. przez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie przez dopuszczenie się błędu wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania tego przepisu.

Podnosząc powyższe zarzuty Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w interpretacji indywidualnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy słusznie Organ uznał, że na Skarżącej ciąży obowiązek uiszczenia podatku dochodowego

od osób fizycznych od zasądzonych przez sąd odsetek od odszkodowania za błąd medyczny.

W ocenie Sądu, stanowisko Organu wyrażone w zaskarżonej interpretacji jest prawidłowe.

Słusznie zauważył Organ, że zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, na podstawie art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź

od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem

art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10, w zakresie realizacji praw wynikających

z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane

lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Rodzaje źródeł przychodów zostały zaś wymienione

w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f., w którym w pkt. 9 wymieniono "inne źródła".

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie przez ustawodawcę w przytoczonym przepisie sformułowania

"w szczególności" oznacza – na co zwrócił uwagę także Organ - że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Nie jest bowiem możliwe, aby przewidzieć każdy rodzaj przychodu, który może wystąpić. Zatem z faktu, że ustawodawca nie wymienił wprost odsetek jako źródła przychodu nie można wywodzić wniosku, że odsetki nie podlegają opodatkowaniu. Gdyby tak było, to niektóre rodzaje odsetek nie zostałyby wymienione w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. jako zwolnione z opodatkowania.

Stosownie do brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie,

z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W Kodeksie cywilnym uregulowano instytucję odsetek w art. 481 § K.c., zgodnie

z brzmieniem którego, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt

I SA/Lu 444/19, wskazał, że odsetki wypłacone w związku z opóźnieniem wypłaty danego świadczenia nie są wliczane do wartości tego świadczenia. Zgodnie z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz.U. z 2018 r. poz. 155, ze zm.), do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma więc zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenie główne.

WSA w Lublinie podkreślił, że odsetki są świadczeniem ubocznym, pozostającym w ścisłym związku z należnością główną, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Dlatego też nie można utożsamiać odsetek ze świadczeniem odszkodowawczym, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się

ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego - są skutkiem niewykonania zobowiązań.

Sąd zwrócił też uwagę, że prawo podatkowe jest w pełni autonomiczną gałęzią polskiego systemu prawa. Oznacza to, że pewne kwestie zostały w nim odmiennie uregulowane aniżeli np. w prawie cywilnym. Przepisy regulujące zwolnienia podatkowe powinny być interpretowane ściśle a nie rozszerzająco. Są one bowiem odstępstwem od ogólnej zasady powszechności opodatkowania. Oznacza to, że jeśli ustawodawca nie wymienił odsetek od odszkodowania, jako podlegających zwolnieniu, to przyjęcie odmiennego poglądu byłoby przejawem niedopuszczalnego zastosowania wykładni rozszerzającej (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 2780/15

i powołane w nim orzecznictwo; uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt II FPS 2/06). Skoro zatem odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego nie są ani właściwym odszkodowaniem,

ani zadośćuczynieniem, to nie mieszczą się one w zakresie zwolnienia podatkowego.

Wyżej wymieniony Sąd wskazał również, że wynik wykładni systemowej wewnętrznej doprowadza do wniosku, iż przedmiotowe odsetki nie podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Znamienne jest,

iż w przepisie art. 21 zostały zawarte zwolnienia dotyczące innego rodzaju odsetek. Wolne od podatku są odsetki wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95 i pkt 119, pkt 130, pkt 130a oraz pkt 130b u.p.d.o.f. W tych przypadkach, ustawodawca wyraźnie wyodrębnił świadczenie odsetkowe jako przedmiot zwolnienia podatkowego. Ustawodawca zatem nie pomija odsetek w swoich uregulowaniach. Jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które w jego ocenie zasługują na szczególną ochronę, to daje temu wyraz w treści danego przepisu. To, że w świetle prawa cywilnego odsetki wiążą się i zależą od zasadności roszczenia głównego, nie zmienia zupełnie odrębnego tytułu, z którego wywodzą się odsetki na gruncie podatkowym.

Sąd podkreślił, że w żadnej jednostce redakcyjnej przepisu art. 21 u.p.d.o.f. nie została zakodowana norma o charakterze szczególnym statuująca zwolnienie podatkowe obejmujące odsetki za zwłokę. Normy takiej nie ma również w innych regulacjach wchodzących w skład obowiązującego systemu prawa. W przepisie

art. 21 u.p.d.o.f. zostały natomiast zawarte zwolnienia podatkowe dotyczące innego rodzaju odsetek. Wynika z tego, iż odsetki, które nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, podlegają opodatkowaniu.

WSA w Lublinie zauważył także, że kwestia charakteru prawnego przedmiotowych odsetek istotnie rodziła liczne rozbieżności w poglądach zarówno doktryny jak i judykatury, o czym świadczą powołane przez strony sporu liczne orzeczenia zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i wojewódzkich sądów administracyjnych.

Z jednej strony prezentowany był pogląd, że nie można utożsamiać odsetek

za zwłokę z odszkodowaniem (naprawieniem szkody), a tym samym odsetki nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych określonego

w art. 21 ust. 1 pkt 3-4 u.p.d.o.f. W związku z tym, że ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 3-4 tej ustawy określił, iż wolne od podatku dochodowego są odszkodowania, brak jest podstaw do przyjęcia, że użyte w tym przepisie pojęcie odszkodowania, obejmuje również odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] r., sygn. akt

II FSK 36/06, stwierdzając, że: "Posłużenie się w zapisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy

o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 1991 r.,

Nr 80, poz. 350 ze zm.) jedynie pojęciem odszkodowania, bez użycia słowa odsetki powoduje, iż jedynie te pierwsze (odszkodowania), a nie te ostatnie (odsetki), mogą być uznane za zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych". Ustawodawca, gdyby chciał zwolnić z opodatkowania odsetki, uczyniłby to wyraźnie, wymieniając

je w przepisie, tak jak uczynił od [...] roku w art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.o.f., zwalniając od podatku odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 (stosunek służbowy, stosunek pracy,

w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej

lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta) .

Z drugiej strony w orzecznictwie, np. w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 289/12, zostało wskazane, że: "(...) odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegają one opodatkowaniu w ten sam sposób".

W powyższym sporze dominował jednak zdecydowanie pierwszy

z przytoczonych poglądów. Kwestia odsetek otrzymanych na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego była też przedmiotem analizy w wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 588/2008 oraz

w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 6/10. Także

w tych wyrokach sądy administracyjne wyraziły pogląd, że odsetki otrzymane

na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 Kc) stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono i jako takie nie są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ przepis

art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b u.p.d.o.f. jednoznacznie wyłącza ze zwolnienia podatkowego wskazane odszkodowania.

Powyższe rozbieżności zostały jednak zniwelowane po uchwale siedmiu sędziów

Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt II FPS 2/16. Uchwała zapadła co prawda na tle nieco innego stanu faktycznego, dotyczącego odsetek od nieterminowej zapłaty ceny za zbyte akcje, jednakże ma ona zastosowanie do wszystkich sytuacji związanych z zapłatą odsetek od należności głównej, których skutków podatkowych nie przewidziano w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istota uchwały sprowadza się do twierdzenia, że czym innym jest świadczenie główne, a czym innym odsetki za opóźnienie w jego zapłacie, w związku

z tym należy je rozliczać oddzielnie i zaliczyć do przychodów

z innych źródeł, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Wyłączenie przez ustawodawcę, z opodatkowania należności głównej nie oznacza zatem automatycznie, że wolne od podatku są także odsetki od niej naliczone. Zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odsetek przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy wyraźnie o tym stanowi, tj. gdy konkretnie odnosi się do odsetek.

Zdaniem Sądu, mając na uwadze przedstawione argumenty należy stwierdzić,

że zwolnienie od opodatkowania odszkodowania, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego,

dla których podstawą jest art. 481 K.c. Odsetki takie, chociaż dodatkowo pełnią funkcję swoistego odszkodowania, nie są odszkodowaniem, o których mowa w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalniających od opodatkowania.

Przedstawiona linia orzecznicza jest aktualnie jednolita.

Jednocześnie wskazać należy, że sądy administracyjne związane są uchwałą składu siedmiu sędziów na mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).

Sąd, orzekający w niniejszej sprawie, podziela stanowisko zaprezentowane w ww. uchwale i przytoczonym powyżej orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy, wskazać należy,

że na rzecz dziecka Skarżącej, który pozostaje pod jej wyłączną władzą rodzicielską, wyrokiem sądowym zostało zasądzone odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi. Zatem zwolnienie z opodatkowania odsetek należało rozpatrywać na gruncie przepisu

art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Sąd powszechny zasądził zatem należność główną

i świadczenie uboczne w postaci odsetek. Gdyby sąd uważał, że odsetki

są odszkodowaniem, to włączyłby je do świadczenia głównego, powiększając kwotę odszkodowania. Skoro tak nie uczynił, to brak jest podstaw, aby traktować odsetki jako odszkodowanie. Zatem, nie można przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem sensu stricte i jako takie objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.

Zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odsetek przysługuje podatnikowi tylko wówczas, gdy przepis ustawy zawiera wyraźne zwolnienie. Ustawodawca nie pomija bowiem odsetek w zwolnieniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które w ocenie ustawodawcy zasługują

na szczególną ochronę.

Otrzymane odsetki ustawowe od odszkodowania nie podlegają zatem zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b, jak również pozostałe przepisy u.p.d.o.f., takiego zwolnienia nie przewidują. Stanowią dla wnioskodawcy przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na zasadach ogólnych według skali podatkowej określonej w jej

art. 27 ust. 1.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał,

że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.

Wobec braku podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej interpretacji, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia administracyjne dostępne są na stronie internetowej: [...]