Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 175/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 8, art. 20
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: § 39 ust. 2 i 3, § 44 pkt 2, § 45 ust. 2 i 3, § 47
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. P. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. P. i J. P. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WINGiK) z [...] grudnia 2018 r., nr [...] wydana w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów

i budynków.

Decyzja ta wydana została w następującym stanie sprawy;

Starosta, działając na podstawie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm. – zwana dalej: "P.g.k.") oraz § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego

i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm. - dalej "rozporządzenie") zarządził o przeprowadzeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu O. gm. [...].

Modernizację wykonano w 2015 r. w celu modyfikacji "bazy danych

i dostosowania jej do wymogów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów

i budynków". Projekt operatu opisowo-kartograficznego obrębu O., został wyłożony do wglądu w dniach od [...] grudnia 2015 r. do [...] stycznia 2016 r.

W dniu [...] grudnia 2015 r. Z. i J. P. zgłosili uwagi odnośnie działki nr 1825 i 1826 przebiegu granicy i powierzchni. Zażądali przeprowadzenia ponownego pomiaru, gdyż nie brali czynnego udziału w czynnościach przeprowadzonych w trakcie modernizacji. Następnie dnia [...] stycznia 2016 r. strony złożyły pismo zawierające uwagi i wyjaśnienia co do sposobu przeprowadzenia pomiarów przez upoważnionego geodetę.

Starosta rozpatrując uwagi stwierdził, że o czynnościach ustalenia przebiegu granic, przeprowadzonych dnia [...] września 2015 r. strony nie zostały prawidłowo zawiadomione, dlatego uwagi Z. i J. P. rozpatrzono pozytywnie, a sprawę skierowano do wykonawcy w celu ponownego ustalenia przebiegu granic.

Po upływie ustawowych terminów dane zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się obowiązujące i zostały uwidocznione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, o czym poinformowano [...] lutego 2016 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (poz. [...]).

Natomiast wobec braku możliwości ponownego ustalenia przebiegu granic

w terminach przewidzianych na rozpatrzenie uwag, Starosta w przedmiotowej sprawie wszczął postępowanie z urzędu.

W dniu [...] listopada 2017 r. pod nr [...] do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został wpisany operat techniczny dotyczący ustalenia przebiegu granic działki nr 1825. Operat ten zawierał m. in. wykaz zmian gruntowych i mapę uzupełniającą.

Na podstawie tych dokumentów Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu O. w części dotyczącej powierzchni i przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1825 i 1820.

Na skutek złożonego odwołania decyzja ta została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania mocą decyzji WINGiK z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Organ odwoławczy wskazał na nieścisłości i braki zawarte w operacie technicznym stanowiącym podstawę wydania decyzji.

Wcześniej natomiast bo postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] organ ten odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego rozpoznając wniosek stron złożony w tym zakresie.

W ponowienie prowadzonym postępowaniu Starosta zwrócił się do wykonawcy o usunięcie wad operatu. Dnia [...] sierpnia 2018 r. aneks do operatu technicznego nr [...] został wpisany do ewidencji materiałów zasobu.

Na jego podstawie Starosta decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego O., gmina [...]. w oparciu o dokumentację geodezyjno-kartograficzną sporządzoną przez A Sp. z o.o., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w J. w dniu [...] sierpnia 2018 r. pod nr. ewid. [...] w następujący sposób:

1. W jednostce rejestrowej [...], w której figurują jako współwłaściciele na zasadzie wspólności ustawowej: P. J. oraz P. Z., wykreślić dotychczasową powierzchnię działki nr 1825 i wpisać nową wynoszącą: 0,1199 ha, w tym: Br - PsIII 0,0298 ha, Br - RIIIa 0,0253 ha oraz RIIIa 0,0648 ha,

2. W jednostce rejestrowej G.929, w której jako współwłaściciele figurują: w 1/2 części B. J., w 1/2 części B. L., wykreślić dotychczasową powierzchnię działki nr 1820 i wpisać nową wynoszącą 0,1673 ha, w tym: Br - PsIII 0,0732 ha, Br - RIIIa 0,0394 ha oraz RIIIa 0,0547 ha,

3. Na mapie ewidencyjnej obrębu Ostrów wprowadzić zmiany zgodnie ze stanem wykazanym na mapie uzupełniającej kolorem czerwonym,

4. W bazie danych ewidencyjnych ujawnić informację o spornych odcinkach granicy działki ewidencyjnej nr 1825 z działką 1826 zawartych pomiędzy punktami granicznymi: 25218 - 25219."

W uzasadnieniu Starosta podał, że w wyniku pozytywnego rozpatrzenia uwagi zgłoszonej przez strony do projektu operatu opisowo-kartograficznego przebieg granic działki nr 1825 z działkami nr 1820, 1826 i 1833/5 wykonawca prac ustalił według ostatniego spokojnego stanu posiadania - zgodnie z § 39 ust. 2 rozporządzenia. Natomiast granicę pomiędzy działką nr 1825 z działką nr 1824 ustalił w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia na podstawie analizy wszelkich dostępnych dokumentów i zbadania położenia znaków i śladów granicznych.

Odwołanie od tej decyzji złożyli Z. i J. P. – zastępowani przez pełnomocnika r. pr. D. W. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy. W szczególności zarzucili brak ustalenia granicy działki nr 1825 z działką nr 1820 i 1833/5 według ostatniego spokojnego stanu posiadania oraz brak ustalenia przebiegu granicy działki nr 1825 z działką nr 1824 na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Zakwestionowali brak dokonania analizy przedłożonych przez J. P. dokumentów a dotyczących działki nr 1825. Brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, ustalenie przebiegu granic działek z pominięciem dokumentów wskazanych w § 36 rozporządzenia, niewłaściwe ustalenie, że granice działki nr 1824 i nr 1825 zostały ustalone przez wykonawcę po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie. Wskazali na nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wobec powyższych zarzutów zawnioskowali o uchylenie w całości decyzji Starosty i orzeczenie o przebiegu granic działek na podstawie zebranego materiału dowodowego lub o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po rozpatrzeniu tego odwołania WINGiK – działając na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i ust. 2b pkt 2 P.g.k.) oraz rozporządzenia - wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że kwestie związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy u.P.g.k., w tym art. 24a i § 55 rozporządzenia. Wyjaśnił też, że informacje zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji

w dwojakim trybie: na wniosek zainteresowanych podmiotów na podstawie stosownej dokumentacji oraz z urzędu - jeśli zmiany wynikają z przepisów prawa, dokumentów określonych w art. 23 ust. 1-4 P.g.k., materiałów zasobu lub wykrycia błędnych informacji. Wyjaśnił też, że § 45, § 37 i § 39 regulują kwestię wykazywania

w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych.

Organ wyjaśnił, że z przepisów wynika, że warunkiem koniecznym otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek

w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub wykazanie, że zawarte

w niej dane nie są wiarygodne.

W rozpoznawanej sprawie wykonawca prac modernizacyjnych, rozpatrując uwagi Z. i J. P. zgłoszone do projektu operatu opisowo-kartograficznego, stwierdził, że materiałem dowodowym na przedmiotowe działki jest podkład mapy ewidencyjnej - materiał zakwalifikowano jako nienadający się do ustalenia położenia punktów granicznych ze względu na skalę mapy oraz niemożliwość jednorodnego skalibrowania skanu mapy - nie spełnia wymogów dokładnościowych - wykorzystano poglądowo, jako materiał mogący służyć do wstępnej analizy. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji również podał, że dla działki nr 1825 brak jest w zasobie stosownej dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której można byłoby w sposób jednoznaczny wykazać przebieg granic działki nr 1825. Jedynym materiałem źródłowym zawierającym informacje o przebiegu granic przedmiotowej działki jest mapa ewidencyjna w skali 1:2880, założona w 1963 r. na bazie mapy katastralnej (parcelowej). Jak zaznaczono mapa ta nie spełnia wymagań obowiązujących standardów technicznych, a pozyskanie danych dotyczących położenia punktów granicznych odbywało się bez ustalenia przebiegu granic na gruncie.

Organ wyjaśnił, że w 2010 r. w ramach kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obowiązująca rastrowa mapa ewidencyjna została przekształcona do postaci wektorowo-numerycznej. Wobec tego, że taki sposób utworzenia mapy mógł powodować błędy, wykonawca – działając na podstawie § 37 ust. 1 rozporządzenia – przeprowadził dnia [...] kwietnia 2017 r. czynności ustalenia

i pomiaru przebiegu granic przedmiotowej działki.

WINGiK wyjaśnił, że z protokołu ustalenia przebiegu granic oraz z wyjaśnień złożonych przez wykonawcę przy piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. i ze sprawozdania technicznego z operatu (aneksu) z dnia [...] sierpnia 2018 r. wynika, że przebieg granic działki nr 1825 z działkami nr 1820, 1826 i 1833/5 został ustalony według ostatniego stanu spokojnego posiadania (§ 39 ust. 2 rozporządzenia), natomiast

z działką nr 1824 - na podstawie analizy wszelkich dostępnych dokumentów

i zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych (§ 39 ust. 3 rozporządzenia). Organ podkreślił przy tym, że w procedurze ustalenia przebiegu granic dla potrzeb aktualizacji ewidencji gruntów to geodeta (przy udziale stron) ustala granicę.

W wyniku tych prac sporządzono operat techniczny, wpisany do ewidencji materiałów zasobu dnia [...] listopada 2017 r. pod nr [...]. Dokumentacja ta została uzupełniona aneksem, przyjętym do zasobu dnia [...] sierpnia 2018 r. pod nr [...]. Jak stwierdził organ odwoławczy operat wraz z aneksem zawiera m. in. mapę uzupełniającą i wykaz zmian gruntowych, które stanowiły podstawę wydania przez Starostę decyzji orzekającej o aktualizacji danych ewidencyjnych działki nr 1825. Ww. operat jest materiałem zasobu i stanowi podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego z urzędu, w drodze decyzji administracyjnej.

Jako niezasadne WINGiK ocenił zarzuty podniesione w odwołaniu. Wyjaśnił, że przedłożone przez J. P. - pozwolenie na budowę i akt notarialny nie stanowią dokumentacji geodezyjnej na podstawie której wykazuje się w ewidencji przebieg granic. Również kopie map ewidencyjnych z 1965 i 1977 roku

i dokumentacja z założenia ewidencji gruntów dla obrębu O., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] mogą stanowić jedynie jeden z dokumentów o którym mowa w art. 39 ust. 3 rozporządzenia. Jedyną dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na podstawie której możliwe było wykazanie w ewidencji przebiegu granic działki nr 1825, jest operat z założenia ewidencji gruntów, w tym powstała wówczas mapa ewidencyjna. Jednak dokumentacja ta, co stwierdził wykonawca prac związanych z modernizacją, nie spełnia wymogów dokładnościowych, jest małej wartości technicznej, a sytuacja przedstawiona na mapie ewidencyjnej, w dużym stopniu, odbiega od stanu na gruncie - nie zawiera wiarygodnych danych. Prawidłowo – w ocenie organu - wykonawca prac zastosował przepisy § 37 - § 39 rozporządzenia.

Odnośnie sposobu ustalenia przez wykonawcę przebiegu granic działki nr 1825 organ zauważył, że z protokołu z ustaleń z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, że na gruncie stawili się jedynie Z. i J. P. oraz T. C. - właściciel działki nr 1826. Ponieważ właściciele działek nr 1820, 1824 i 1833/5 nie brali udziału w tych czynnościach, natomiast co do granicy pomiędzy działkami nr 1825 i 1826 brak było zgodnych wskazań stron co do jej przebiegu - nie było możliwości zastosowania § 39 ust. 1 rozporządzenia. W tym zakresie jako niezasadne organ ocenił zarzuty odwołujących o braku podjęcia próby ustalenia chociażby jednej z granic, na podstawie zgodnych wskazań właścicieli działek.

Z powodu braku możliwości ustalenia przebiegu granic działki nr 1825 zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia wykonawca prac zastosował - w odniesieniu do odcinków granicznych z działkami nr 1833/5, 1826 i 1820 - kryterium podane w ust. 2 tego przepisu – tj. ostatni spokojny stan posiadania na gruncie, rozumiany jako ustabilizowany stan posiadania przedmiotu ustaleń. Jak zauważył organ rolą geodety w postępowaniu związanym z ustaleniem przebiegu granic działek na potrzeby postępowania aktualizacyjnego jest stwierdzenie ostatniego spokojnego stanu posiadania, a nie badanie wszystkich przeszłych stanów posiadania (władania, użytkowania), które mogły się zmieniać przez dziesięciolecia. Za ostatni spokojny stan posiadania mógł geodeta uznać istniejące na gruncie ogrodzenia między działkami nr 1825 a 1826 i 1820 oraz linię brzegową cieku – pomiędzy działkami nr 1825 a 1833/5. Uwzględniając błąd kalibracji rastrowej mapy ewidencyjnej, obowiązującej od czasu założenia ewidencji gruntów, wykonawca prac uznał, że przebieg ww. granic nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach przedmiotowej działki.

Również jako niezasadny organ odwoławczy ocenił zarzut dotyczący naruszenia § 39 ust. 3 rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że przesłanki do ustalenia przebiegu granicy w tym trybie zostały spełnione. Podkreślił przy tym, że dane określające przebieg tej granicy, wykazane na obowiązującej od 1963 r. mapie ewidencyjnej, są sprzeczne ze stanem posiadania istniejącym na gruncie,

a rozbieżności te są duże - "kształt" tej granicy jest zupełnie inny, co widać na mapach i szkicach znajdujących się w aktach sprawy. Nadto sami odwołujący nie zgadzając się z ustaleniami nie określają w jaki sposób granice ich działki powinny przebiegać. Odnośnie powierzchni działki, organ zaznaczył, że jest ona pochodną przebiegu granic działki.

W kwestii braku przeprowadzenia rozprawy WINGiK zauważył, że to do organu należy ocena czy wystąpiły przesłanki uzasadniające jej przeprowadzenie.

W jego ocenie taki przypadek w okolicznościach sprawy nie zachodził. Również zarzut nienależytego uzasadnienia organ ocenił jako nietrafny. Zaznaczył jedynie, że brak wyjaśnienia przepisów art. 22 ust. 1 P.g.k. i art. 104 i art. 107 nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie decyzji.

Natomiast jako zasadny WINGiK uznał zarzut stron dotyczący powołania się przez organ I instancji na "zdarzenia prawne", które wywołały "skutki prawne odnoszące się do cech fizycznych działek", bez ich skonkretyzowania. Wskazał jednak, że na przestrzeni lat od założenia ewidencji gruntów obrębu O. w latach 60-tych ubiegłego wieku do czasu przeprowadzenia modernizacji w roku 2015, przebieg granic działki nr 1825 wykazany na mapie ewidencyjnej nie uległ zmianie. Uwzględniając jakość i dokładność tych danych uznał, że nie odpowiadają one obowiązującym standardom technicznym i mogą służyć jedynie jako materiał pomocniczy przy ustalaniu przebiegu granic działek.

Podkreślił, że organ ewidencyjny ocenia jedynie samą procedurę ustalenia

i dokumenty stanowiące jej wynik - w odniesieniu do materiałów źródłowych, lecz

w żaden sposób nie rozstrzyga o zasięgu prawa własności. Przebieg granic ustalony w trybie § 39 rozporządzenia nie zawsze będzie tożsamy z przysługującym stronie prawem własności - szczególnie, gdy strony mają rozbieżne stanowiska odnośnie przebiegu granicy, a dokumenty i ślady graniczne nie są jednoznaczne. Sam fakt, że ujawniony przebieg analizowanych granic jest inny, niż oczekują tego odwołujący, nie wskazuje automatycznie na wadliwość wykonania prac geodezyjnych, czy też wadliwość prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.

Organ zaznaczył także, że sporządzony w trybie § 39 rozporządzenia protokół ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru protokołu granicznego sporządzonego w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości. Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji o gruntach, nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów ani nie nadaje tych praw.

Decyzję powyższą zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie Z. P. i J. P. wnioskując o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zawnioskowali nadto o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy

w Jarosławiu wniosku o zasiedzenie nieruchomości przez skarżących.

Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania, podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny w przedmiocie wniosku o zasiedzenie nieruchomości;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego - brak ustalenia przez organ granicy działki 1825 z działkami 1820, 1833/5 według ostatniego spokojnego stanu posiadania, a z działką nr 1824 na podstawie danych

z ewidencji gruntów, brak szczegółowej analizy wszelkich dokumentów przez wykonawcę;

3. art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i 2 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ dowodów z przedłożonych przez J. P. dokumentów;

4. art. 10 § 1 w zw. z art. 89 § 1 i 2 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej;

5. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji.

Skarżący kwestionowanej decyzji zarzucili nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. § 36 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i ustalenie przebiegu granic działek z pominięciem dokumentów wskazanych w tym przepisie, podczas gdy organ dysponował stosownymi dowodami;

2. § 39 rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie tego przepisu polegające na założeniu, że organ ustalił przebieg granic działki nr 1825 z działką nr 1820 i 1833/3 według rzekomego ostatniego posiadania, podczas gdy granice wszystkich działek są kwestionowane przez skarżących. Podkreślili, że ostatni spokojny stan posiadania jest sprzeczny z dokumentami przez nich przedłożonymi oraz dokumentami zalegającymi w zasobie geodezyjnym;

3. § 39 ust. 3 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu

i ustalenie, że granice działek nr 1824 i 1825 zostały ustalone przez wykonawcę po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów zawierających informacje mające znaczenie

w tym zakresie, w tym oświadczeń podmiotów i świadków, podczas gdy

w rzeczywistości organ nie przeanalizował wszystkich dokumentów, w tym przedłożonych przez nich, jak i oświadczeń przez nich złożonych.

W odpowiedzi na skargę WINGiK, podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2019 r., sygn. II SA/Rz 17519 WSA

w Rzeszowie odmówił zawieszenia postepowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem godności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy nie badają zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ograniczają się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." i zgodnie z jego brzmieniem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i w konsekwencji, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skargi, jakoby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy o postępowaniu administracyjnym, jak i zawarta w niej argumentacja mająca wspierać te zarzuty. Trzeba w związku z tym przypomnieć, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk "Postępowanie sądowo – administracyjne", Wyd. Prawnicze Lexis – Nexis, W – wa 2004, s. 305).

Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa w zakresie wskazanym w cyt. wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zebrany w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, ani też by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 K.p.a. (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu prawnego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 75 i nast. K.p.a., co pozwoliło organom na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodną z regułami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i w konsekwencji dokonanie ustaleń znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. W sposób dostatecznie klarowny i szczegółowy przedstawiono w nim motywy, jakimi kierował się organ przy podejmowaniu skarżonego rozstrzygnięcia, z przywołaniem i wyjaśnieniem przepisów prawa znajdujących tu zastosowanie. W taki też sposób, wbrew zarzutom skargi, wyjaśnione zostały powody, które nie pozwalały organowi na skorzystanie z dowodów przedłożonych przez skarżącego, np. pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 1978 r., załącznik do tego pozwolenia jako niestanowiących dokumentacji geodezyjnej do wykazania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic. Błędnie także zarzucono w skardze naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 89 § 1 i 2 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej ("przyśpieszyłaby postępowanie i mogła rozstrzygnąć przebieg granic geodezyjnych w obrębie O. w gminie [...]"). Powyższy zarzut podniesiony został już wcześniej w odwołaniu i jego prawidłowa ocena znajduje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć tez należy, że skarżący stosownego wniosku o jej przeprowadzenie nie składali przed organami obu instancji, nadto obowiązek taki w przedmiotowym postępowaniu nie wynika z przepisów szczególnych (ustalenie przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych odbywa się w myśl § 37 – 39 rozporządzenia). Lektura akt administracyjnych nie daje żadnych podstaw do uznania, iżby nie zapewniono stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Zagwarantowano jej również prawo wypowiedzenia się co do całego materiału zgromadzonego w sprawie, który był podstawą do podjęcia decyzji (zawiadomienie z dnia [...] listopada 2018 r.). Nie może być więc mowy o naruszeniu zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a. ("czynnego udziału strony w postępowaniu").

Ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zatem zgromadzonym dowodom rozpatrzonym i ocenionym przez organ – jak wyżej wskazano – zgodnie z wymogami procedury administracyjnej i Sąd uznaje te ustalenia za własne.

Należy przypomnieć, że istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i ich właścicielach oraz innych osobach prawnych i fizycznych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Spełnia ona funkcje informacyjno – techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Organy ewidencji nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu, budynku czy lokalu. Przez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy też uprawnień do władania nieruchomością. Ewidencja winna być utrzymana w systemie aktualności (art. 20 ustawy w zw. z § 44 pkt 2 i § 47 rozporządzenia MRRiB z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków), co należy do zadań starosty (winien on dokonywać zmian zapewniających aktualność ewidencji). Wszelkie zatem spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, w tym między innymi przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki nie mogą więc być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1004/11 i z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I OSK 580/13).

Jak wyżej nadmieniono, podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z § 44 i nast. powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 45 ust. 2 tego rozporządzenia przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio, po myśli zaś § 45 ust. 3 – przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37 – 39 stosuje się odpowiednio.

W świetle tych uwag, a także zebranego w sprawie niniejszej materiału dowodowego stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest trafne, a tym samym zasługuje na akceptację Sądu.

Jak wynika z akt sprawy, podniesione przez skarżących uwagi wskazujące na nieprawidłowe ich zawiadomienie o czynnościach ustalenia przebiegu granic w dniu [...] września 2015 r. zostały przez organ I instancji uwzględnione, skutkując skierowaniem do wykonawcy tych czynności sprawy celem ponownego ustalenia przebiegu granic. Po ich przeprowadzeniu wykonawca sporządził operat techniczny z ustalenia przebiegu granic działki nr 1825 (własności skarżących), zawierający m.in. wykaz zmian gruntowych i mapę uzupełniająca, został wpisany do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2017 r. pod nr [...], przy czym sporządzony do tego operatu aneks został wpisany do wspomnianego wyżej zasobu w dniu [...] sierpnia 2018 r. Dokumentacja ta stanowi prawidłowo podstawę orzeczenia o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu O., gm. [...], tj. w jednostce rejestrowej G.357 – wykreślono dotychczasową powierzchnię działki nr 1825, własności Z. i J. P. na zasadzie wspólności ustawowej, i wpisano nową wynoszącą 0,1199 ha oraz w jednostce rejestrowej [...] – wykreślono dotychczasową powierzchnię działki nr 1820, współwłasność J. B. i L. B. i wpisano nową wynoszącą 0,1673. Jednocześnie w bazie danych ewidencyjnych ujawniono informacje o spornych odcinkach działki nr 1825 z działką nr 1826 zawartych między punktami granicznymi 25218 – 25219.

Nie budzi wątpliwości Sądu, w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie niniejszej, że ustalenie przebiegu granic działki nr 1825 z działkami nr 1820, 1826 i 18335 nastąpiło prawidłowo wg ostatniego spokojnego stanu posiadania (§ 39 ust. 2 rozporządzenia), natomiast granica pomiędzy działkami nr 1825 i 1824 – w trybie § 39 ust. 3 rozporządzenia, czyli na podstawie analizy wszelkich dostępnych dokumentów i zbadania położenia znaków i śladów granicznych mających znaczenie w tym zakresie.

Pozyskanie danych dotyczących przebiegu granic działek w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych było - w warunkach rozpoznawanej sprawy -konieczne z uwagi na brak dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia, tj. dającej podstawę wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych, co w uzasadnieniu zostało szczegółowo opisane. Dlatego też zarzuty skargi podnoszące naruszenie § 36 i 39 ust. 3 rozporządzenia nie są trafne, stanowią – wraz z przytoczoną argumentacją – w istocie polemikę z ustaleniami organów znajdującymi odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym i w konsekwencji nie zasługują na uwzględnienie. Brak w zasadzie dokumentacji umożliwiającej wykazanie przebiegu granic w/w działek – wg wykonawcy operat z założenia ewidencji gruntów i mapa ewidencyjna w skali 1:2880 nie spełnia wymagań obowiązujących standardów technicznych wymogów dokładnościowych, ma małą wartość techniczną, sytuacja na tej mapie odbiega od stanu na gruncie.

Kwestionowanie zatem przez skarżących ustalonego przebiegu granic bez wskazania jednakże przebiegu granic a także powierzchni działki nr 1825 i w związku z tym zarzut naruszenia w/w regulacji rozporządzenia nie mógł odnieść spodziewanego skutku, a w szczególności prowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.