Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2005/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Anna Wesołowska Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. M., Z. M. i I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2014 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. M., Z. M. i I. P. od decyzji Prezydenta W. z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Prezydent W. odmówił ustanowienia na rzecz Z. M., I. P. i M. M. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], pochodzącego z dawnej nieruchomości oznaczonej jako "[...]". Podstawą odmowy był fakt, że grunt ten wchodzi obecnie w skład innej nieruchomości, która nie może zostać podzielona z uwagi na znajdujący się na gruncie budynek. Organ podał, że budynek został wzniesiony po wojnie i nie jest możliwe, zgodne z prawem, podzielenie go w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej.

Odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2013 r. wnieśli: M. M., Z. M. i I. P.

Rozpatrując sprawę Kolegium wskazało, że nieruchomość położona przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Obecnie grunt stanowi własność W.

Objęcie gruntu przez gminę nastąpiło 19 kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Termin na złożenie wniosku upływał 19 października 1948 r.

W dniu 19 października 1948 r. do Zarządu W. wpłynęło pismo, w którym K. M. wskazał: "W związku z art. 7 dekretu o gosp. gruntami na obszarze m. st. Warszawy z dn. 26.10.1945 uprzejmie zawiadamiam, iż po zmarłym T. B. b. właścicielu terenu położonego w W. przy ul. [...] pod nazwą hipoteczną "[...] - jest w toku załatwianie spraw formalno-prawnych. Spadkobierczyni A. B. mieszka obecnie w [...]. Wobec powyższego proszę uprzejmie we wspomnianej sprawie odnośnie zawarcia umowy dzierżawnej o zastosowanie odroczenia. (podpis)".

Na mocy aktu notarialnego Rep. nr [...] z [...] listopada 1948 r. K. M. nabył od B. W. - działającej w imieniu i na rzecz A. B., działkę gruntu nr [...] o pow. [...] m kw. z nieruchomości uregulowanej w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]", nr rej. hip. [...] "z tym wszystkim co się na miejscu znajduje a część składową nieruchomości stanowi - aktem niniejszym - w ramach dekretu z dnia 26 października 1945 r.".

Kolegium podniosło, że uwzględniając datę sporządzenia aktu notarialnego - [...] listopada 1948 r. - został on prawdopodobnie załączony wraz z opłatą [...] listopada 1948 r. i w tej dacie dopisana została dalsza część tegoż wniosku: Załączając przy niniejszym uregulowany tytuł praw (notarialny) z oznaczonym nowym nr miejskim hip. [...] proszę jednocześnie o wydanie właściwego zaświadczenia o własności." (podpis) Stąd pieczęć poświadczająca wpływ, zawiera daty - 19/X / 23/XI 1948 r.

Na podstawie wyżej wskazanych okoliczności Kolegium stwierdziło, że 19 października 1948 r., tj. w dacie złożenia wniosku K. M. nie legitymował się prawem (roszczeniami) do gruntu, a umowa sprzedaży została zawarta później, tj. [...] listopada 1948 r. W podaniu brak jest wzmianki, aby wnoszący działał w imieniu dawnego właściciela. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest stosownego pełnomocnictwa. Powyższe, w ocenie organu, wskazuje, że złożone 19 października 1948 r. podanie pochodzi od osoby nieuprawnionej w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

W akcie notarialnym z [...] listopada 1948 r. brak jest wzmianki, aby A. B. lub jakikolwiek jej pełnomocnik złożyli wniosek dekretowy.

Organ uznał, że wniosek został złożony przez osobę nieuprawnioną, co stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy przyznania żądanego prawa.

Kolegium wyjaśniło, że dawny grunt nieruchomości oznaczonej jako "[...]" aktualnie wchodzi w skład:

- działki nr [...] z obrębu [...] własność W. zabudowany powojennym budynkiem, w udziale [...] części grunt pozostaje w użytkowaniu wieczystym właścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku,

- działki nr [...] z obrębu [...] własność W.,

- działki nr [...] z obrębu [...] własność Skarbu Państwa - w tym zakresie wniosek dekretowy podlega rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu.

Organ odwoławczy wskazując na treść art. 7 ust. 2 dekretu wyjaśnił, że z przepisu tego wynika, iż jedyną przesłanką upoważniającą do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego jest brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela lub jego następcę, z przeznaczeniem tego gruntu wg planu zagospodarowania przestrzennego. Jednakże od chwili wejścia w życie dekretu upłynęło 69 lat. Na przestrzeni tego czasu przemianom ulegał zarówno stan faktyczny i prawny nieruchomości, jak również do obrotu prawnego weszło szereg nowych przepisów stanowiących obowiązujący w Polsce system prawa.

Dlatego wniosek dekretowy nie może zostać rozpatrzony w oderwaniu od innych ustaw. Zdaniem Kolegium nie można przepisów dekretu analizować, rozumieć i stosować w oderwaniu od pozostałych obowiązujących norm systemu prawa. Wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1428/08 Kolegium wyjaśniło, że organy stosujące prawo są obowiązane do dokonywania wykładni tekstu prawnego w taki sposób i z takim skutkiem, aby przyjęty przez nie sposób rozumienia normy prawnej nie prowadził do sprzeczności systemowej. Zasady wykładni nie ograniczają bowiem organów stosujących prawo do skorzystania wyłącznie z wykładni językowej. W doktrynie i judykaturze przyjęte zostało, że oprócz wykładni językowej w następnej kolejności zastosowanie mają wykładnia systemowa oraz funkcjonalna (celowościowa).

Organ odwoławczy wskazał na treść przepisów art. 140 k.c, art. 232 k.c. i art. 233 k.c. Podniósł, że nie ma możliwości prawnych ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie już uprzednio oddanym w użytkowanie wieczyste.

Kolegium wskazało także na zagadnienie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego (art. 240 k.c.) i podniosło, że jeżeli organ administracji publicznej, działając w zakresie swoich kompetencji, nie jest w stanie podjąć żadnych działań zmierzających do usunięcia istniejącej przeszkody w postaci ustanowionego prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu, wówczas istniejące już prawo użytkowania wieczystego, nawet w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, stanowi przeszkodę prawną w pozytywnym rozpatrzeniu wniosku dekretowego.

Kolegium wyjaśniło, że budynek znajdujący się na działce nr [...] nie był własnością dawnego właściciela. W akcie notarialnym z [...] listopada 1948 r. zawarta jest wzmianka, że dawna działka dekretowa stanowiła niezabudowaną parcelę budowlaną. Nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości, na której posadowiony jest budynek stanowiący współwłasność innych osób.

Jednakże, w ocenie organu, o braku podstaw do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...] decyduje brak wniosku złożonego przez uprawnioną osobę.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2014 r. skargę złożyli: M. M., Z. M. i I. P. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem art. 7 i 77 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazali, że Kolegium zignorowało decyzję Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011 r., nr [...], którą to decyzją stwierdzono, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] kwietnia 1952 r. oraz utrzymane w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] lutego 1952 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], została wydana w części z naruszeniem prawa, a w części Minister stwierdził nieważność przejęcia gruntu na Skarb Państwa. Podnieśli, że w tamtym postępowaniu Minister Infrastruktury nie kwestionował faktu, że działka o pow. [...] m2, oznaczona nr rej hip. [...] była własnością K. M. Ponadto wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. niesłusznie kwestionuje skuteczne złożenie przez dawnego właściciela K. M. wniosku w trybie art. 7 dekretu, na dowód dołączając odpis notarialny pełnomocnictwa udzielonego K. M. do wszelkich czynności dotyczących przedmiotowej nieruchomości - już w 1943 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 131/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M., Z. M. i I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Sąd wskazując na treść art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wskazał, że warunkiem przyznania własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego) było złożenie wniosku przez uprawniony podmiot. Zaznaczył, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wniosek dekretowy z 19 października 1948 r. złożony został przez podmiot do tego uprawniony. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że 19 października 1948 r., tj. w ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku dekretowego do Zarządu W. wpłynęło pismo K. M. Natomiast aktem notarialnym z [...] listopada 1948 r., rep. Nr [...] K. M. nabył od pełnomocnika A. B. działkę gruntu nr [...] o pow. [...] m2 z nieruchomości uregulowanej pod nazwą "[...]". Z zestawienia powyższych dat wynika, że w dacie składania wniosku dekretowego (19 października 1948 r.) K. M. nie legitymował się żadnym prawem do terenu położonego w W. przy ul. [...], ponieważ prawa do niego nabył dopiero aktem notarialnym z [...] listopada 1948 r.

Sąd I instancji podkreślił, że postępowanie prowadzone w trybie art. 7 dekretu jest postępowaniem wszczynanym na wniosek. Każdorazowo koniecznym jest zatem zbadanie, czy wnioskodawca jest osobą uprawnioną do wystąpienia z takim wnioskiem.

Zdaniem Sądu I instancji, za prawidłowe należy również uznać stanowisko o braku możliwości ustanowienia prawa użytkowania do przedmiotowego gruntu z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Wykładni art. 7 ust. 2 dekretu nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych norm prawnych składających się na obowiązujący system prawa. Dlatego też organ administracji publicznej rozstrzygający o zasadności wniosku dekretowego musi rozważyć, czy stan prawny gruntu oraz znajdującego się na nim budynku pozwala na wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego oraz umożliwia jej wykonanie, poprzez określenie warunków zawarcia umowy, o której mowa w art. 7 ust. 3 dekretu.

Sąd zauważył, że od dnia wejścia w życie dekretu minęło blisko 70 lat. Na tę regulację prawną zaczęły "nakładać się" następne uregulowania prawne, tj. np. ustawowa regulacja instytucji użytkowania wieczystego zawarta w przepisach Kodeksu Cywilnego z 1964 r. (art. 233 do 235), a także przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Taki stan prawny powoduje w wielu przypadkach dotyczących gruntów objętych dekretem kolizję uprawnień różnych podmiotów do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do tego samego gruntu. W sytuacji zatem, gdy działka nr [...] zabudowana jest budynkiem, w którym ustanowiono odrębną własność lokali wraz z prawem użytkowania wieczystego do gruntu, to w obecnym stanie prawnym nieruchomości nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz innych podmiotów.

Odnośnie zarzutów skargi odnoszących się do zignorowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011 r., w której to decyzji Minister nie kwestionował faktu, że działka gruntu o pow. [...] m kw. oznaczona nr hip. [...] była własnością K. M., zdaniem Sądu, nie zasługują one na uwzględnienie. Postępowanie zakończone decyzją Ministra Infrastruktury miało inny przedmiot. Dotyczyło bowiem stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z [...] kwietnia 1952 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonego przy ul. [...] nr hip. [...]. Wydanie tego orzeczenia przez Ministra Infrastruktury spowodowało, że ponownie należało rozpoznać wniosek dekretowy z 19 października 1948 r. złożony przez K. M. W tym postępowaniu (prowadzonym w trybie zwykłym ) organ w pierwszej kolejności miał za zadanie zbadać, czy wniosek został złożony w terminie przez uprawniony podmiot. Oba postępowania cechuje zatem odrębność co do przedmiotu i przebiegu postępowania.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli: M. M., Z. M. oraz I. P.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku. Wskazali na szereg naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, m.in. zarzucili naruszenie art. 106 § 3 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przez pominięcie przy wyrokowaniu załączonego do skargi pełnomocnictwa z [...] września 1943 r. oraz okoliczności, że K. M., składając wniosek dekretowy dotyczący nieruchomości będącej przedmiotem postępowania działał w imieniu osoby uprawnionej; art. 134 § 1 ppsa., art. 3 § 1 i 3 ppsa, przez jedynie fragmentaryczne rozpoznanie sprawy, polegające na całkowitym pominięciu kwestii działki nr [...] i przyczyn oddalenia skargi w zakresie dotyczącym tej działki; art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu warszawskiego przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pomimo spełnienia wszystkich przesłanek określonych w przepisach zachodzi podstawa do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, której dotyczył wniosek dekretowy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2988/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut pominięcia przy wyrokowaniu załączonego do skargi pełnomocnictwa z [...] września 1943 r. Sąd II instancji wskazał, że organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wniosek dekretowy został złożony przez K. M. w 19 października 1948 r., natomiast nabył on nieruchomość [...] listopada 1948 r. Zatem w chwili składania wniosku dekretowego K. M. nie był właścicielem nieruchomości, tj. osobą uprawnioną do złożenia wniosku. Powyższy pogląd i ustalenia zostały zaaprobowane przez Sąd I instancji.

Do skargi na decyzję organu odwoławczego skarżący załączyli pełnomocnictwo udzielone w 1943 r. K. M. przez właścicielkę nieruchomości – A. B. - do działania w jej imieniu we wszelkich sprawach dotyczących przedmiotowej nieruchomości, w tym do reprezentowania jej przed wszelkimi władzami i urzędami oraz do wnoszenia wszelkich podań, skarg i reklamacji. Sąd I instancji, rozpoznając sprawę, pominął przy wyrokowaniu istnienie powyższego pełnomocnictwa, wskazując, że dokonał kontroli zaskarżonego aktu w stanie faktycznym i prawnym na datę jego wydania.

Naczelny Sąd wskazał, że mając na względzie datę sporządzenia pełnomocnictwa stwierdzić należy, że dokument pełnomocnictwa istniał w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Okoliczność działania przez K. M. w charakterze pełnomocnika właścicielki nieruchomości jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzenie przez Sąd I instancji, na podstawie art. 106 § 3 ppsa, dowodu z ww. pełnomocnictwa służyłoby wyjaśnieniu istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby przedłużenia postępowania w sprawie (dokument pełnomocnictwa był załączony do skargi). Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106 § 3 ppsa ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pełnomocnictwa miało charakter uzupełniający, gdyż zmierzało jedynie do ustalenia, w czyim imieniu zostało złożone dane oświadczenie (w tym przypadku wniosek dekretowy). Sąd I instancji powinien był zatem dopuścić dowód z ww. pełnomocnictwa i dokonać jego oceny.

Sąd II instancji uznał za trafny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa, art. 3 § 1 i 3 ppsa, przez jedynie fragmentaryczne rozpoznanie sprawy, polegające na: całkowitym pominięciu kwestii działki nr [...], jak również zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa, przez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku przyczyn oddalenia skargi w zakresie dotyczącym działki nr [...], a także podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie i jej wyjaśnienia.

Sąd I instancji, podobnie jak organ odwoławczy, skoncentrował się na kwestii uprawnieninia do złożenia wniosku dekretowego, w związku z czym sprawa została rozpoznana jedynie częściowo. Sąd ten nie dostrzegł, że również Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło analizę dotyczącą działki ew. nr [...]. Na temat przyczyn odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego na tej działce można znaleźć wyłącznie jedno zdanie na s. 4 uzasadnienia decyzji organu I instancji: "Z kolei część nieruchomości hipotecznej ozn. jako część działki ew. nr [...] stanowi część otoczenia budynku o adresie ul. [...]. Jego wydzielenie nie umożliwiałoby racjonalnego korzystania z gruntu przez następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych". W decyzji tej nie wyjaśniono w żaden sposób, z czego wynika - zdaniem organu - brak możliwości racjonalnego korzystania z gruntu, jakimi kryteriami i wzorcami kierowano się przy dokonywaniu tej oceny. Nie podano też podstawy prawnej takiej przesłanki odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego. Organ nie wyjaśnił też, na czym polegałaby niewykonalność decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego na tej działce, choć powołał się na art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Organ odwoławczy nie odniósł się do zagadnienia racjonalnego korzystania z gruntu, jako przesłanki odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego.

Naczelny Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny oceni zasadność wniesionej skargi, uwzględniając to, co wskazał Naczelny Sąd wyżej odnośnie meritum.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze treść art. 190 ppsa, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. W zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego uzasadniona jest brakiem wniosku złożonego przez osobę uprawnioną. Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić.

Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. Sąd, w trybie art. 106 § 3 ppsa, dopuścił dowód uzupełniający z poświadczonego notarialnie za zgodność odpisu aktu notarialnego z [...] września 1943 r., nr [...] sporządzonego przez [...], zastępcę [...], notariusza przy Wydziałach Hipotecznych Sądu Okręgowego w [...]. Jak wynika z treści tego dokumentu A. B., jedyna spadkobierczyni swojego ojca T. B., właściciela działki wchodzącej w skład nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej "[...]" powiatu [...], nr rej. hip. [...], która to działka oznaczona jest nr [...], upoważniła z prawem substytucji i dalszej nieograniczonej substytucji K. M. do podejmowania szeregu czynności prawnych. M.in. umocowała go do: otwarcia i zamknięcia postępowania spadkowego po ojcu, przepisania na nią tytułu własności, sprzedaży działki o pow. [...] m. kw. za cenę i na warunkach według uznania upoważnionego, przeniesienia na nabywcę tytułu własności, zawierania w tym celu wszelkich umów i kontraktów, obciążenia działki, reprezentowania mocodawczyni przed wszystkimi władzami i urzędami, wnoszenia wszelkich podań, skarg i "reklamacyj", składania "deklaracyj" i oświadczeń oraz do wykonywania wszystkich czynności i formalności jakie okażą się potrzebne.

Wyżej wskazany dokument pełnomocnictwa, o tak szerokim zakresie umocowania K. M., a odnoszący się do czynności prawnych dotyczących wyżej wskazanej nieruchomości, umocowywał pełnomocnika również do złożenia wniosku dekretowego. Otóż umocowanie dotyczyło wszelkich czynności przed władzami i urzędami we wszystkich sprawach dotyczących przedmiotowej działki, a złożenie wniosku dekretowego jest taką czynnością. Wobec powyższego K. M. złożył skutecznie 19 października 1948 r. wniosek dekretowy, działając w imieniu A. B., spadkobierczyni po swoim ojcu. To, że we wniosku brak jest wzmianki, że wnoszący działał w imieniu dawnego właściciela, jak również że wnosi w nim o odroczenie rozpoznania wniosku, nie ma znaczenia dla skuteczności jego złożenia, skoro umocowanie do działania w imieniu właściciela istniało. Organ dekretowy zobowiązany był wezwać wnioskodawcę do wykazania umocowania do działania w imieniu właściciela nieruchomości. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Z przyczyn wyżej omówionych wadliwe jest stanowisko Kolegium odnośnie złożenia wniosku dekretowego przez osobę nieuprawnioną.

W kwestii odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...], Kolegium wskazało, że wobec wybudowania na tej działce budynku już po wojnie, który obecnie pozostaje we współwłasności osób fizycznych będących jednocześnie współużytkownikami wieczystymi gruntu, nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu. Organ administracji nie ma możliwości usunięcia przeszkody w postaci prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz innego podmiotu. Z kolei organ I instancji jako powód odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego podał, że budynek wykracza poza granice gruntu, który miałby być oddany w użytkowanie wieczyste. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że grunt ten pozostaje w użytkowaniu wieczystym w [...] części. Wobec tego przyczyny odmowy podane przez organy obydwu instancji są różne. Kolegium nie wykazało dlaczego nie podziela w tej kwestii stanowiska organu I instancji i z jakich dowodów wynika, że cała działka pozostaje w użytkowaniu wieczystym. Fakt, że jedynie ułamkowa część działki nr [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym wynika także z powołanej w skardze decyzji Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2011 r. Podnieść należy, że prawo użytkowania wieczystego może być ustanowione co do ułamkowej części gruntu.

Jednakże podkreślić trzeba, że rozstrzygając wniosek złożony na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu organ administracji jest obowiązany wydać decyzję o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości także wówczas, gdy w stanie faktycznym i prawnym nieruchomości zaszły takie zmiany, że nie jest możliwy podział wzniesionego później budynku w celu wydzielenia takiej jego samodzielnej części, która odpowiadałaby granicom gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej (por. wyrok NSA z 9 XI 2011 r., sygn. akt I OSK 1874/10). Na powyższe kwestie wskazał organ I instancji. Jednakże poza powołaniem przepisów prawnych organ nie odniósł tych wywodów do materiału dowodowego.

Odnosząc się natomiast do kwestii odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na działce nr [...], to organ I instancji wskazał, że: "Z kolei część nieruchomości hipotecznej ozn. jako część działki ew. nr [...] stanowi część otoczenia budynku o adresie ul. [...]. Jego wydzielenie nie umożliwiałoby racjonalnego korzystania z gruntu przez następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych". W decyzji tej nie wyjaśniono z czego wynika brak możliwości racjonalnego korzystania z gruntu, jakimi kryteriami i wzorcami kierował się organ przy dokonywaniu tej oceny. Nie podano też podstawy prawnej takiej przesłanki odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego. Organ nie wyjaśnił też, na czym polegałaby niewykonalność decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego na tej działce, choć powołał się na art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Organ odwoławczy nie odniósł się do zagadnienia racjonalnego korzystania z gruntu, jako przesłanki odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego.

Z przyczyn wyżej omówionych zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 7 dekretu oraz art. 7 i 77 § 1 kpa. Z tych samych przyczyn organy naruszyły także przepisy art. 8, 80 i 107 § 3 kpa, a organ odwoławczy naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.