Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 878/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z  art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 107, art.109 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 pkt 3, pkt 9, art. 5 ust. 3, art. 8b, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.) uznał S. G. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej L. G.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pomimo skutecznego wezwania dłużnik alimentacyjny nie stawił się do siedziby Ośrodka, czym uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Jednocześnie stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, odmowy złożenia oświadczenia majątkowego, odmowy zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, odmowy zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako osoba bezrobotna lub odmowy podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w tym udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wobec powyższego w dniu 21 marca 2016 r. zostało wszczęte postępowanie o uznanie dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ I instancji wskazał, że w toku postępowania S. G. również nie wyjaśnił przyczyn niestawiennictwa. Ponadto ustalił na podstawie zebranej dokumentacji, że przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W tym stanie rzeczy – w opinii organu I instancji - zaistniały przesłanki z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uzasadniające uznanie S. G. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W odwołaniu S. G. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz przywrócenie terminu do stawiennictwa i złożenie kolejnego wywiadu alimentacyjnego. Wyjaśnił, że pismo MOPS dnia 23 lutego 2016 r. odebrała jego matka. Przedstawił swoją sytuację osobistą akcentując, że w dniu [...] zawarł umowę o dzieło, a były to prace spawalnicze na terenie B. i tam też był zakwaterowany. Stwierdził, że jego matka w trakcie rozmowy telefonicznej z MOPS została poinformowana, że nie może złożyć oświadczenia w imieniu skarżącego. Ponadto wyjaśnił, że po powrocie do domu sam się rozchorował później opiekował się chorymi dziećmi, a następnie poszukiwał pracy i zapomniał o wezwaniu do MOPS. Podkreślił, że na początku maja podpisał umowę o pracę na czas określony, a z otrzymanej zaliczki zapłacił między innymi alimenty bieżące na rzecz niepełnosprawnej córki w pełnej wysokości (500 zł zasądzone Wyrokiem Sądu Rejonowego w C. sygn. akt[...]) oraz należności po 50 zł na rzecz funduszu alimentacyjnego na dwóch synów. Wskazał, że poprzedni pracodawca jest mu winien pieniądze i jest to dług nieściągalny. Stwierdził również, że niedawno przeprowadzono na wniosek MOPS pełny wywiad dotyczący jego sytuacji życiowej (do sprawy syna A.). Ponadto stwierdził, że sam choruje na łuszczycę, a z powodu widocznych objawów ma kłopoty ze znalezieniem pracy. Zauważył, że musi stosować leki i ma zwiększone wydatki z tego tytułu. Skarżący do odwołania załączył kserokopie: wyroku z dnia [...] sygn. aky [...], potwierdzenia otrzymania alimentów z 10 maja 2016 r., umowy o dzieło z dnia [...] oraz dowodów wpłat na rzecz komornika Jednocześnie wnosząc o przeprowadzenie z nim wywiadu alimentacyjnego prosił o wezwanie go w godzinach popołudniowych, gdyż jako nowozatrudniony nie może "brać wolnego".

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 5 ust. 3, ust. 8a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 169 z późn. zm. – dalej "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów"), orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na prawne regulacje przedmiotu wskazując, że zgodnie z art. 5 ust 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego.

Wyjaśnił, że w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia organ właściwy dłużnika:

1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny;

2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego (ust. 2 art . 5 ustawy).

Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych.

Zaznaczył przy tym, że ustawodawca w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów unormował, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Zgodnie natomiast z treścią art. 5 ust. 3b tej ustawy jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.).

Przytaczając kolejne jednostki redakcyjne art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów podniósł, że w przypadkach, o których mowa w jego ust. 3 pkt. 2 i 3, starosta jest obowiązany do informowania o tym organu właściwego dłużnika. Organ właściwy dłużnika alimentacyjnego przekazuje powiatowemu urzędowi pracy informacje o utracie statusu dłużnika alimentacyjnego lub ustaniu potrzeby aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji pismem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Sekcji ds. Funduszu Alimentacyjnego i Obsługi Dłużników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. działając na podstawie art. 50 § 1 i art. 54 kpa w związku z art. 3 ust. 5, art. 4 ust. 1 i art. 8b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wezwał S. G. do osobistego stawienia się w siedzibie MOPS w C., w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego wezwania w celu udziału w podejmowanych czynnościach, złożenia wyjaśnień przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz do złożenia oświadczenia majątkowego. Pismo to powtórnie awizowane pozostawione na okres 14 dni w MOPS w C. zostało uznane przez organ I instancji za prawidłowo doręczone stronie.

Wobec powyższego Kolegium uznało, że strona nie stawiła się na wezwanie organu pierwszej instancji w wyznaczonym terminie, a tym samym uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę postanowieniem dnia [...] Nr [...] organ I instancji działając na zasadzie art. 61 § 1 i § 4 kpa, w związku z art. 2 pkt 3, pkt. 9, art. 5 ust. 3, art. 8b i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 z późn. zm.) zawiadomił dłużnika alimentacyjnego – S. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej. Jednocześnie organ zgodnie z art. 10 § 1 kpa zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu. Powyższe zawiadomienie również zostało pozostawione na okres 14 dni w MOPS w C., do dyspozycji adresata i powtórnie awizowane zostało uznane przez organ I instancji za prawidłowo doręczone stronie.

Jednocześnie z informacji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 7 kwietnia 2016 r., prowadzącego postępowanie egzekucyjne, wynika że od dłużnika alimentacyjnego – S. G. w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie zostały wyegzekwowane kwoty w wysokości co najmniej 50 % bieżąco zasądzonych alimentów.

Kolegium rozpatrując sprawę przychyliło się do stanowiska organu I instancji zajętego w sprawie i utrzymało w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. Kolegium uznało, że w sprawie zachodzą przesłanki wynikające z art. 5 ust. 3 ustawy o pmocy osobom uprawnionym do alimentów, pozwalające uznać dłużnika alimentacyjnego – S. G. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. G. zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na uznaniu, iż na skutek zamierzonego działania skarżący uchyla się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz syna L. G. wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że informacji uzyskanej od komornika wynika, iż ma "ściągane alimenty na bieżąco". Skarżący wyjaśnił jednocześnie, że sam dokonuje w miarę możliwości wpłat na rzecz funduszu alimentacyjnego. Zdaniem skarżącego, twierdzenia organów, że uchyla się on od obowiązku alimentacyjnego i nie dokonuje żadnych wpłat na tytułem alimentów jest nieuzasadniona.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko.

W uzupełnieniu skargi skarżący przesłał zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków, z którego wynika, że wynagrodzenie pracownika jest obciążone z tytułu wyroków sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a."). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy tym, sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę prawną do wydania decyzji w tym przedmiocie stanowi art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 z późn. zm.), zgodnie z którymi: w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (ust. 3).

Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (ust. 3a). Z treści tych przepisów wynika, że przesłanki pozytywne wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wystąpienie którejkolwiek z nich, nie może jednak stanowić podstawy do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w przypadku określonym w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W ocenie Sądu, przedstawione motywy wydania zaskarżonej decyzji, które zostały zaprezentowane przez organ odwoławczy, w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie pozwalają na uznanie, że decyzja ta jest zgodna z prawem.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do tego, że skarżący usprawiedliwił przyczynę swego niestawiennictwa wskazując na istotne dla sprawy okoliczności. Kolegium stwierdziło, że zarówno wezwanie skarżącego do osobistego stawiennictwa z dnia 24 lutego 2016 r. oraz zawiadomienie dłużnika o wszczęciu postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej z dnia 21 marca 2016 r. zostało pozostawione na okres 14 dni w MOPS w C. do dyspozycji adresata i powtórnie awizowane zostało uznane przez organ I instancji za prawidłowo doręczone stronie. Kolegium ominęło okoliczności sprawy w aspekcie nie tylko fikcji doręczenia ale nade wszystko konsekwentnie podnoszonej przez skarżącego gotowości stawienia się celem wykonania wywiadu alimentacyjnego. W ocenie składu orzekającego prowadzi to do wniosku, że sprawie skarżącego nie wystąpiła jakakolwiek przesłanka z wymienionych w art. 5 ust. 3 pkt 1-3 omawianej ustawy. Stąd też oczywistym jest, że skarżący jako dłużnik alimentacyjny nie uniemożliwił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i nie odmówił złożenia oświadczenia majątkowego.

Wymogi art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa zobowiązują organy administracji publicznej do dochodzenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocenę we wzajemnej łączności. Z przepisów tych wynika, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. Przypomnieć należy również, że na zasadzie art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Oznacza to, że w warunkach przedmiotowej sprawy należało dogłębnie zbadać sytuację skarżącego kierując się dyrektywami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Należy zauważyć, że kontrola zgodności z Konstytucją RP unormowań zawartych w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zakończona została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 23/10 z dnia 12 lutego 2014 r. publ. OTK-A 2014, w którym stwierdzono, że oceniany przepis jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności. Decydujący wpływ na takie rozstrzygnięcie miał fakt, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest stosowana wobec wąskiej kategorii osób zobowiązanych do alimentacji. Ustawodawca wyodrębnił grupę dłużników alimentacyjnych, którzy w jego ocenie, wykazują się szczególną uporczywością w utrudnianiu egzekucji oraz w uchylaniu się od współpracy z właściwymi organami w zakresie aktywizacji zawodowej, pomimo braku zatrudnienia i określił ich jako uchylających się od zobowiązań alimentacyjnych. Przesłanki wszczęcia postępowania o uznanie dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych zostały ukształtowane w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Trybunał wziął pod uwagę, że dłużnik alimentacyjny, zachowując się zgodnie z prawem, ma decydujący wpływ na niezastosowanie wobec niego środka w postaci zatrzymania prawa jazdy. Zakwestionowany środek nie jest więc stosowany automatycznie w sytuacji niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych, ale jedynie wówczas, gdy dłużnik alimentacyjny uporczywie utrudnia egzekucję lub nie podejmuje żadnej aktywności w celu aktywizacji zawodowej, a proponowane przez właściwe instytucje prace bez uzasadnionej przyczyny odrzuca. Natomiast, zgodnie z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie można wydać, jeżeli dłużnika przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Taki dłużnik nie jest bowiem dłużnikiem uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych w rozumieniu ustawy.

Zważywszy przytoczoną argumentację stwierdzić należy, że ustalenia dokonywane w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mają doniosłe znaczenie. Prowadzą bowiem nie tylko do zakwalifikowania dłużnika alimentacyjnego do określonej kategorii dłużników ale powodują dalsze, poważne konsekwencje. Sformułowanie zawarte w art. 5 ust. 3b ustawy alimentacyjnej "jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § Kodeksu karnego", jak też sformułowanie zawarte w art. 5 ust. 5 ustawy "starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy", są jednoznaczne. Nie pozostawiają organom żadnego luzu decyzyjnego, nakazując określone w ustawie działania. Zatem ewentualna kontrola takiej decyzji sprawowana przez sąd administracyjny ogranicza się już tylko do zbadania prawidłowości przeprowadzonej procedury zmierzającej do odjęcia dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy (tak też: Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. P 46/07 "(...) Ewentualna kontrola sądowoadministracyjna decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego nie obejmuje zasadności merytorycznej wniosku kierowanego do starosty przez organy samorządowe miejsca zamieszkania dłużnika").

Bezspornie zatem postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań musi zostać przeprowadzone przez organ z dużą starannością, w celu ustalenia każdej z niezbędnych dla takiego rozstrzygnięcia sprawy przesłanek. Sąd kontrolujący wydane w tej sprawie decyzje powinien mieć natomiast możliwość oceny ustaleń organu dokonanych na podstawie przedstawionych w aktach sprawy dowodów.

Skarżący w odwołaniu wskazywał, że podejmował starania celem podjęcia zatrudnienia, w konsekwencji podjął pracę na podstawie umowy o dzieło i wykonywał ją w B. od 22 lutego 2016 r. (a więc tuż przed wezwaniem go do MOPS celem udzielenia wywiadu alimentacyjnego), a kwestia prawidłowego doręczenia wezwania nie została rozważona przez Kolegium.

Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie uwzględnienie przedstawionego stanowiska Sądu co do warunków umożliwiających uznanie dłużnika alimentacyjnego za bezzasadnie uchylającego się od obowiązków alimentacyjnych.

W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.