Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 350/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie WSA Anna Wójcik Asesor sąd. Marzena Łozowska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Kluczborka z dnia [...] nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 10.834,00 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, iż Państwo B. i J. K. uzyskali zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę budynku usługowo-hotelowego na terenie [...] ul. [...].

Decyzją z dnia 09.12.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kluczborku udzielił skarżącym pozwolenia na użytkowanie części handlowej budynku (parter) oraz kotłowni na II piętrze.

W dniu 14.12.2005 r. Burmistrz Kluczborka wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r. dla Państwa B. i J. K. Jednocześnie wezwano podatników do złożenia wykazu nieruchomości dotyczącego nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].

W dniu 16.02.2006 r. skarżący złożył informację o nieruchomościach położonych na terenie gminy [...]. W informacji tej wskazał, że wraz z B. K. pozostają współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wskazał, że powierzchnia budynków związanych z działalnością gospodarczą wynosi 228 m2. Wskazał też, że część hotelowa i usługowa budynku nie są ze sobą powiązane funkcjonalnie oraz mogą być użytkowane samodzielnie, co zostało umożliwione w pozwoleniu budowlanym. Dodał, że w części hotelowej trwają prace budowlane, a jej przekazanie do użytku nastąpi osobnym zgłoszeniem, po uzyskaniu prawa do użytkowania stosownie do przepisów Prawa budowlanego.

Decyzją z dnia 27.02.2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kluczborku udzielił Państwu B. i J. K. pozwolenia na użytkowanie części hotelowej (I piętro i II piętro) budynku usługowo-hotelowego przy ulicy [...] w K.

Pismem z dnia 1.03.2006 r. Burmistrz Kluczborka wezwał podatników do złożenia korekty informacji o nieruchomościach. Wskazał, że w wyniku czynności sprawdzających stwierdzono, że informacja o nieruchomościach została wypełniona niezgodnie ze stanem faktycznym - podatnicy nie uwzględnili całkowitej powierzchni użytkowej budynku usługowo-hotelowego.

W dniu 10.03.2006 r. skarżący złożył kolejną informację o nieruchomościach. Wskazał w niej, że powierzchnia budynków związanych z działalnością gospodarczą wynosi 455 m2.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Kluczborka wymierzył skarżącym podatek od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 10.834,00 zł. Opodatkowano budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 683 m2, opodatkowane stawką w wysokości 15.60 zł za 1 m2: i grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 320 m2, opodatkowane stawką w wysokości 0,56 zł za 1 m2.

Od powyższej decyzji wniesiono odwołanie, w którym domagano się jej uchylenia. Decyzji zarzucono obrazę przepisów prawa, w szczególności art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego w sprawie materiału. W opinii skarżących organ podatkowy błędnie przyjął, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości odnośnie części hotelowej opodatkowanego budynku o powierzchni 455 m2 powstał w dniu 1.01.2006 r. W uzasadnieniu strony podkreśliły, iż przedmiotowy budynek był oddawany do użytku nie w oparciu o jedną, lecz dwie decyzje, niezależne w czasie i po spełnieniu innych wymogów. Lokale usługowe posiadają inną kategorię aniżeli hotel. Mogą i funkcjonują niezależnie.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, iż w przedmiotowej sprawie kwestią sporną było ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w odniesieniu do wybudowanego budynku przy ul. [...] w K. Według podatników, obowiązek podatkowy odnośnie części usługowej budynku (228 m2) powstał z dniem 1.01.2006 r., ponieważ podatnicy uzyskali zgodę na użytkowanie tej części budynku w dniu 9.12.2005 r. Natomiast w odniesieniu do pozostałej części budynku - części hotelowej (455 m2), zdaniem podatników, obowiązek podatkowy powstanie dopiero w dniu 1.01.2007 r., gdyż uzyskali zgodę na użytkowanie tej części budynku dopiero w dniu 27.02.2006 r. Podniesiono również, iż w ocenie organu I instancji obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w odniesieniu do całego budynku powstał w dniu 1.01.2006 r., ponieważ w roku 2005 rozpoczęto użytkowanie części tego budynku.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty (które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym), budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 3 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, będące między innymi właścicielami nieruchomości i obiektów budowlanych. Moment powstania obowiązku podatkowego określa art. 6 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Zdaniem organu odwoławczego przepis ten rozróżnia trzy sytuacje, które prowadzą do powstania obowiązku podatkowego. Pierwszą z nich jest zakończenie budowy, drugą rozpoczęcie użytkowania budynku, a trzecią rozpoczęcie użytkowania części budynku przed ich ostatecznym wykończeniem. W związku z tym, iż ustawa nie przewiduje, by obowiązek podatkowy w trzeciej sytuacji dotyczył jedynie użytkowanej części budynku podniesiono, że w tej sytuacji obowiązek podatkowy dotyczy całego budynku. Bez znaczenia były podnoszone okoliczności, iż każda część budynku (usługowa i hotelowa) wymagały osobnego pozwolenia na użytkowanie. Nie zmienia to faktu, iż jest to jeden budynek (parter - część usługowa, I i II piętro - część hotelowa).

W przedmiotowej sprawie użytkowanie części handlowej budynku (parter) oraz kotłowni na II piętrze budynku usługowo-hotelowego przy ulicy [...] w K. rozpoczęto w dniu 09.12.2005 r. Pozwolenie na użytkowanie pozostałej części budynku uzyskano natomiast w dniu 27.02.2006 r. Ze zgromadzonych materiałów dowodowych wynikało więc bezspornie, że w 2005 r. nastąpiło użytkowanie części opodatkowanego budynku - części handlowej budynku (parter) oraz kotłowni na II piętrze budynku usługowo-hotelowego. Zatem w przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy odnośnie całego budynku powstał z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym rozpoczęto użytkowanie części budynku przed ich ostatecznym wykończeniem, a więc 1.01.2006 r. Stwierdzono ponadto, że organ I instancji zebrał kompletny materiał dowodowy niezbędny do właściwego rozpatrzenia sprawy. Ustalił, że Państwo B. i J. K. prowadzą działalność gospodarczą i są właścicielami gruntu o powierzchni 320 m2 oraz że są właścicielami budynku o powierzchni użytkowej 683 m2.

Organ I instancji prawidłowo dokonał wymierzenia podatku, przy zastosowaniu prawidłowych stawek podatkowych określonych w Uchwale Rady Miejskiej w Kluczborku z dnia 30 listopada 2005 r. Nr XLVI/495/05.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu, w której domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący ponownie zarzucili, iż cześć hotelowa budynku nie mogła być opodatkowana podatkiem od nieruchomości za rok 2006, w oparciu o przepis art. 6 ust 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto zarzucono, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która jednak nie zawierała w sentencji podstawy prawnej jej wydania, czyli dokładnego wskazania przepisów prawa materialnego z powołaniem aktualnego źródła jego publikacji. Zatem w ocenie skarżących, dotknięta była wadą nieważności z art. 247 Ordynacji podatkowej.

Ponadto strony zarzuciły, iż organy podatkowe nie uwzględniły w rozstrzygnięciu treści art. 1 a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2005 i 2006 r., zgodnie z którym za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – uważa się budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że nie są one lub nie mogą być wykorzystywane do prowadzonej działalności ze względów technicznych. Z kolei zgodnie z art. 1 a pkt 1 ustawy za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (a więc sporny budynek składał się z obiektów: usługowego i hotelowego). W tej sytuacji, zdaniem skarżących, aby budynek lub jego część (hotel) mógł być technicznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, musiał on być oddany do użytku zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Skoro stosowne pozwolenie zostało wydane w dniu 27.02.2006 r., to obowiązek podatkowy od powyższej części budynku winien powstać dopiero od 01.01.2007 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że w ramach postępowania zarówno organ I instancji, jak i strony, powoływały się na przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jakkolwiek organ I instancji nie dołożył należytej staranności i nie wskazał aktualnego źródła publikacji tego przepisu, zostało to jednak w wyczerpujący sposób wskazane w decyzji organu II instancji. Stanowiło to uchybienie, jednakże nie miało ono charakteru rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji.

Natomiast odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdzono, że strona nie podnosiła tego zarzutu w ramach toczącego się przed organami I i II instancji postępowania. Wskazano jednocześnie, że przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie był cały budynek, zatem nie ma tu zastosowania przepis art. la ust. 1 pkt 3, który wyłącza z opodatkowania przedmiot opodatkowania, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W przedmiotowej sprawie jedynie część budynku - przedmiotu opodatkowania nie była użytkowana. Taki fakt nie oznacza, że zachodzą objęte ww. przepisem względy techniczne nie pozwalające na wykorzystywanie tej części budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która zdaniem skarżących, dotknięta była wadą nieważności określoną w art. 247 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzja ta nie zawierała podstawy prawnej jej wydania tj. dokładnego wskazania przepisów prawa materialnego, z powołaniem aktualnego źródła publikacji. Jak słusznie wskazał organ podatkowy w odpowiedzi na skargę, obie decyzje jako podstawę rozstrzygnięcia wskazywały przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Faktem jest, iż decyzja Burmistrza Miasta Kluczborka nie wskazywała aktualnego źródła publikacji tego przepisu. Niewątpliwie decyzja w tym zakresie dotknięta jest wadą, jednakże nie może być ona przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji czy jej uchylenia. Brak podstawy prawnej oznacza sytuację, w której nie ma w systemie prawnym normy, która uzasadniałaby wydanie decyzji określonej treści na gruncie danego stanu faktycznego. Konstrukcja ta natomiast nie obejmuje samego tylko pominięcia w tekście decyzji powołania się na podstawę prawną lub błędnego powołania tej podstawy prawnej (wyrok WSA z dnia 2005.11.08, sygn. akt III SA/Wa 2548/05 LEX nr 198883), a tym bardziej braku wskazania źródła publikacji. Nawet gdyby uznać, iż stanowiło to naruszenie przepisów procedury podatkowej, to naruszenie takie zostało konwalidowane przez organ drugiej instancji.

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i trafnie wskazały, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotu opodatkowania jakim był wybudowany budynek przy ul. [...] w K.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844) – zwany dalej ustawą - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty (które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym), budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie jest budynek – a więc zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy – obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jest to jeden budynek, a nie jak wywodzą skarżący, dwa obiekty budowlane (usługowy i hotelowy), i bez znaczenia pozostają podnoszone okoliczności, iż każda część tego budynku wymagała osobnego pozwolenia na użytkowanie.

Art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy statuuje zasadę, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Natomiast w ust. 2 powyższego artykułu zostały określone wyjątki od tej zasady. Zgodnie z tym przepisem jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Z powołanego przepisu wynika, że późniejszy termin powstania obowiązku podatkowego obowiązuje m.in. w przypadku rozpoczęcia użytkowania budynku lub części budynku przed ich ostatecznym wykończeniem. W świetle powyższego w zaskarżonym rozstrzygnięciu trafnie podniesiono, iż w sytuacji, gdy rozpoczęto użytkowanie części budynku przed ostatecznym wykończeniem – a ta okoliczność nie była przedmiotem sporu, skoro decyzją z dnia 9 grudnia 2005r. udzielono skarżącym pozwolenia na użytkowanie części handlowej budynku - obowiązek podatkowy powstał 1 stycznia 2006r. i dotyczy całego budynku, a nie jedynie użytkowanej części.

Sąd nie uznał trafności zarzutu naruszenia art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w którym zdefiniowano pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z definicją ustawową budynkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej jest budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz tych budynków, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności ze względów technicznych. Wykazanie, iż budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej ze względów technicznych ciąży na podatniku, gdyż to podatnik z faktu tego wywodzi skutki prawne. Wprawdzie zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu podatkowego nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy skarżący na żadnym etapie postępowania podatkowego prowadzonego przez organ I jak i II instancji nie podnosili okoliczności, iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Trudno bowiem żądać, by w postępowaniu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, kiedy przedmiotem opodatkowania są grunty, budynki czy budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ podatkowy z urzędu badał, czy w sprawie nie występują "względy techniczne".

Z analizy akt podatkowych wynika, iż skarżący nie podnosili w toku postępowania podatkowego powyższej okoliczności, a niejednokrotnie wprost wskazywali na przepis art. 6 ust. 2 ustawy (odwołanie, pismo z dnia 4.04.2006r.). Zatem słusznie organ odwoławczy podniósł, iż kwestią sporną na etapie postępowania podatkowego był moment powstania obowiązku podatkowego, który został w oparciu o przepis art. 6 ust 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prawidłowo ustalony przez organy podatkowe.

Dodatkowo zauważyć należy, iż w świetle powołanych powyżej przepisów budynki wykluczone z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu według niższych stawek – przewidzianych dla tzw. budynków pozostałych, a nie jak sugerują skarżący - podlegają ze względów technicznych zwolnieniu lub wyłączeniu z opodatkowania. Ponadto ustawa przewiduje możliwość zmiany opodatkowania podatkiem od nieruchomości w trakcie roku podatkowego, co wynika z przepisu ust. 3 art. 6 cytowanej ustawy, zgodnie z którym jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.