Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1054/83
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1984-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1982 nr 40 poz. 268
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Teza: Do czasu całkowitego zaniechania prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/, to jest do czasu przekazania gruntów następcy lub Państwu, brak jest podstaw do zwolnienia rolnika od obowiązku uiszczenia składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników.

TEZY

Do czasu całkowitego zaniechania prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/, to jest do czasu przekazania gruntów następcy lub Państwu, brak jest podstaw do zwolnienia rolnika od obowiązku uiszczenia składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Anny P. na decyzję Wojewody Kaliskiego z dnia 4 sierpnia 1983 r. w przedmiocie wymiaru składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników.


UZASADNIENIE

Naczelnik Miasta i Gminy w O. na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/ oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 21 poz. 94/, ustalił nakazem płatniczym /decyzją administracyjną/ nr 79 z dnia 24 kwietnia 1983 r. dla Anny P. składkę za 1983 r. na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w wysokości 2.900 zł /to jest 2.400 zł od dwóch osób i kwotę 500 zł z gruntów/.

Decyzja ta została zaskarżona przez Annę P. odwołaniem do Wojewody Kaliskiego, w którym zarzuciła, że nie jest rolnikiem i nie będzie nim w przyszłości, albowiem jej grunty stały się "nieużytkiem" na skutek wybierania żwiru w czasie wojny przez Niemców, budowy rurociągu wodnego oraz przeznaczenia ich na teren pod zabudowę.

Wojewoda Kaliski, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr Fn. IV-4/3252/23/83 z dnia 4 sierpnia 1983 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymiaru składki z hektara przeliczeniowego i ustalił tę składkę w wysokości 165 zł. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że wymiaru składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników dokonano na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/ i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 21 poz. 94/. Zgodnie z przepisami art. 2 pkt 1 i 4 oraz art. 3 ust. 1 ustawy ubezpieczenie społeczne rolników jest obowiązkowe, a składkę na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników opłaca ta osoba, która prowadzi gospodarstwo rolne na gruntach stanowiących jej własność lub będących w jej posiadaniu, o powierzchni co najmniej 0,5 ha, co właśnie ma miejsce w tej sprawie. Według zaś art. 43 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, składka na ubezpieczenie społeczne rolników wynosi rocznie 1.200 zł od każdego ubezpieczonego i 500 zł z każdego pełnego hektara przeliczeniowego. Mając na uwadze te przepisy oraz par. 27 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia, składkę z niepełnego hektara przeliczeniowego gruntu zmniejszono proporcjonalnie do obszaru gruntów rolnych.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję Wojewody Kaliskiego złożyła Anna P., która w dalszym ciągu twierdziła, że jej nieruchomość rolna o obszarze 1,02 ha nie stanowi gospodarstwa rolnego, bo grunty zostały zniszczone, a zatem zaskarżona decyzja "jest niesprawiedliwa" w jej przekonaniu.

Wojewoda Kaliski wniósł o oddalenie skargi, uzasadniając swój wniosek tym, że gospodarstwo rolne skarżącej składa się z gruntów rolnych klasy VI o powierzchni 0,66 ha i nieużytków o obszarze 0,36 ha. Z tego też względu, według art. 2 pkt 4 cytowanej ustawy, gospodarstwem rolnym jest nieruchomość rolna, jeżeli stanowi lub może stanowić zorganizowaną całość gospodarczą obejmującą grunty rolne i inne. W tej sytuacji - zdaniem Wojewody Kaliskiego - nieuprawianie gruntu rolnego nie jest istotne w sprawie i jednocześnie nie jest społecznie usprawiedliwione, a w sumie nie zwalnia od obowiązkowego społecznego ubezpieczenia rolników i ich rodzin oraz opłacania składek ubezpieczeniowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 2 pkt 1 lit. "a" i "b" oraz pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/ Anna P. jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,02 ha, a więc jest rolnikiem i podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu, zatem ustalona składka za 1983 r. na rzecz Funduszu Ubezpieczenia Społecznego Rolników jest w pełni uzasadniona.

Zarzuty skargi są bezpodstawne, a przede wszystkim zarzut, że nieruchomość rolna skarżącej jest "nieużytkiem". Z akt sprawy, a zwłaszcza z decyzji wynika, że obszar nieruchomości rolnej o powierzchni 1,02 ha składa się z gruntu klasy VI o powierzchni 0,66 ha, a nieużytki wynoszą tylko 0,36 ha. Nadto gospodarstwo rolne od 1981 r. było wydzierżawione przez skarżącą, a dzierżawca - Pelagia N. - opłacała wszystkie zobowiązania i należności podatkowe. Tak więc fakt, że obecnie skarżąca gruntu nie uprawia, jest bez znaczenia dla wyniku sprawy.

Do czasu całkowitego zaniechania prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/, to jest do czasu przekazania gruntów następcy rolnika albo Państwu, brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej od obowiązku uiszczania składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Ponadto w myśl przepisu par. 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 1981 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 18 poz. 88 ze zm./ zaniechanie ustalenia zobowiązania podatkowego nie może dotyczyć składek na obowiązkowe ubezpieczenia na rzecz Państwowego Zakładu Ubezpieczeń oraz składek na fundusz emerytalny rolników.

Ubezpieczeniu społecznemu rolników i członków ich rodzin nie podlegają osoby:

1/ podlegające ubezpieczeniu społecznemu na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin,

2/ użytkujące wyłącznie grunty deputatowe lub stanowiące własność związków wyznaniowych /art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy/.

Skoro skarżąca nie należy do kategorii osób wymienionych w art. 3 ust. 2 ustawy i jest właścicielką gospodarstwa rolnego, to skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Należy także pamiętać, że podstawy do zwolnienia od obowiązku uiszczenia składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników nie stanowi również okoliczność otrzymywania emerytury lub renty inwalidzkiej z tytułu zatrudnienia w uspołecznionym zakładzie pracy. Natomiast w myśl art. 35 tej ustawy w wypadku zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych tą ustawą z prawem do innego świadczenia o charakterze rentowym, przysługuje rolnikowi wybrane przez niego świadczenie, powiększone o połowę drugiego.

Z powyższego stanu faktycznego i prawnego sprawy jednoznacznie wynika, że wydane decyzje są zgodne z prawem, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił, jako nieuzasadnioną.