Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 628/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. P. Spółki z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] znak [...] Prezydent Miasta S. określił "T" Spółka z o.o. z siedzibą w K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 rok w kwocie [...] zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2006 rok.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia opisana wyżej decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została wysłana w dniu 05 marca 2010 r.

W związku z nieotrzymaniem potwierdzenia odbioru decyzji, organ podatkowy I instancji złożył 6 kwietnia 2010 r. w Urzędzie Pocztowym reklamację przesyłki poleconej o numerze nadawczym [...], zawierającej w/w decyzję.

W dniu 20 kwietnia 2010 r. wpłynęło do Kolegium pismo organu podatkowego I instancji wraz z dołączonym duplikatem zwrotnego odbioru decyzji z dnia [...] otrzymanym po wniesionej reklamacji do Urzędu Poczty Polskiej. Jak wynika z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, w dniu 09 marca 2010 r. Pani J.S.- pracownik "P" upoważniony do odbioru korespondencji w Urzędzie Pocztowym pokwitowała odbiór decyzji. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, Kolegium pismem z dnia 18 maja 2010 r. na podstawie art. 189 § 1 w związku z art. 229 Ordynacji podatkowej, zwróciło się do pełnomocnika "T" Sp. z o.o. z siedzibą w K. do nadesłania dowodu będącego w posiadaniu strony, tj. dowodu potwierdzającego odbiór decyzji w dniu 11 marca 2010 r.

W dniu 04 czerwca 2010 r. do Kolegium wpłynęło pismo od pełnomocnika Spółki, do którego dołączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji. Wskazano, że z przesłanej kserokopii wynika, że pełnomocnik Spółki Ł.W. pokwitował odbiór decyzji w dniu 11 marca 2010 r.

Uwzględniając całość zebranego materiału dowodowego w sprawie, Kolegium uznało za wiarygodny dokument przesłany przez P.U.P.. Poczta Polska Urząd Pocztowy K. 1, w którym stwierdzono, że decyzja z dnia [...] znak: [...] została w dniu 09 marca 2010 r. odebrana przez Panią J.S.- upoważnionego pracownika "P" Sp. z o.o. do odbioru korespondencji w Urzędzie Pocztowym.

Wskazano w uzasadnieniu postanowienia, że otrzymana od pełnomocnika Spółki kserokopia zwrotnego odbioru decyzji z dnia 11 marca 2010 r. nie może być uznana za dowód, gdyż nie została opatrzona pieczęcią z datownikiem Urzędu Pocztowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż nastąpiło naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Wskazano, że z akt sprawy wynika, że odbiór przedmiotowej decyzji upoważniony pracownik strony pokwitował własnoręcznym podpisem w dniu 09 marca 2010 r., termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 marca 2010 r., a odwołanie od decyzji z dnia [...] pełnomocnik "T " Sp, z o.o. z siedzibą w K. nadał na poczcie dopiero w dniu 25 marca 2010 r. (dowód: list polecony nr R [...]). Tym samym stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie "T" Sp. z o.o. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Zaznaczono przy tym, że strona, nie zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 144 w związku z art. 151 oraz art. 152 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 9 marca 2010 r. pomimo, iż w wyniku uchybień doręczyciela decyzja nie została w tym dniu doręczona w sposób prawidłowy,

- art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, pomimo, że odwołanie zostało wniesione w terminie 14 dni od daty skutecznego doręczenia decyzji pełnomocnikowi Skarżącej, co doprowadziło także do naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne wydanie zaskarżonego postanowienia,

- art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę uznania wiarygodności potwierdzonej z zgodność z oryginałem przez pełnomocnika skarżącej kserokopii formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że przedmiotowa przesyłka zawierająca decyzję podatkową w dniu 9 marca 2010 r. została odebrana przez pracownicę recepcji w miejscu pracy pełnomocnika skarżącej, pracownica w obecności listonosza pokwitowała odbiór przesyłki na formularzu odbioru stanowiącym wewnętrzny dokument Poczty Polskiej, natomiast przez przeoczenie nie podpisała formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru, który jest odsyłany adresatowi w celu udokumentowania daty doręczenia przesyłki.

Wskazano, że pełnomocnik skarżącej otrzymał przesyłkę wraz z formularzem zwrotnego potwierdzenia odbioru w dniu 11 marca 2010 r. i tego dnia własnoręcznie podpisał ten formularz wpisując jako datę doręczenia.

Powołując się na obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadę oficjalności doręczeń, przepisy ustawy z 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe oraz Regulamin świadczenia powszechnych usług pocztowych stanowiących załącznik do zarządzenia Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej, pełnomocnik skarżącej zaprezentował stanowisko zgodnie z którym skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło 11 marca 2010 r., t. j. w dniu, w którym formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki podpisał pełnomocnik skarżącej.

Zdaniem strony skarżącej odpowiedzialność za rozbieżność dat potwierdzających odbiór pisma w pocztowym formularzu odbiorczym oraz na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru, a także za niedoręczenie Prezydentowi formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji ponosi Poczta. Podkreślono, że Poczta nie doręczyła Prezydentowi podpisanego przez pełnomocnika dnia 11 marca 2010 r. formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru, dowodem czego jest fakt złożenia przez ten organ reklamacji przesyłki zawierającej decyzję.

Pełnomocnik wskazał, że SKO błędnie posługuje się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zwrotem "duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru", gdyż pracownica recepcji potwierdziła odbiór przesyłki jedynie na pocztowym formularzu odbioru, który stanowi wewnętrzny dokument poczty. Formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru został podpisany przez pełnomocnika 11 marca 2010 r. i przekazany listonoszowi, natomiast Prezydent, z nieznanych przyczyn, nigdy go nie otrzymał.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem dostateczne podstawy prawne, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

W sprawie kwestią sporną pomiędzy stronami jest, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zasadnie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...].

Podstawą do wydania przez organ drugiej instancji postanowienia był przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Na wstępie zauważenia jednak wymaga, iż - zgodnie z art. 223 O. p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania uwarunkowane jest poprzez prawidłowe doręczenie decyzji. Natomiast, w myśl art. 12 § 1 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni stanowi koniec terminu. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym (art. 12 § 6 pkt 2 O.p).

Treść regulacji art. 228 § 1 pkt 2 nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzić, w formie postanowienia, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują innego trybu stwierdzenia (ustalenia) tej okoliczności, ani nie zwalniają organu odwoławczego z obowiązku wydania postanowienia określonego w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu a w postępowaniu w tym przedmiocie organ podatkowy zobowiązany jest określić dwie daty: datę doręczenia orzeczenia i datę upływu terminu do złożenia środka zaskarżenia. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia decyzji i upływ tego terminu. Organ drugiej instancji (odwoławczy) ma zatem obowiązek, w momencie, gdy wpływa do niego odwołanie, zbadać w pierwszej kolejności, w ramach postępowania wstępnego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność orzeczenia pierwszoinstancyjnego.

Zaakcentowania wymaga, że przez doręczenie stronie pisma należy rozumieć doręczenie w sposób unormowany w art. 144 - 154c O.p. Biorąc pod uwagę fakt, iż pełnomocnik podatnika jest osobą fizyczną, doręczenie powinno nastąpić w sposób określony w art. 148 § 1 O.p., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Ponadto, zgodnie z art. 144 O.p. zdanie pierwsze, organ podatkowy doręcza swoje pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

W niniejszej sprawie strony spierają się odnośnie ustalenia daty skutecznego doręczenia decyzji z dnia [...] a w konsekwencji terminu na złożenie odwołania. W ocenie organów podatkowych, sporna w sprawie decyzja została doręczone upoważnionemu pracownikowi "P" sp. z o. o. w której jest zatrudniony pełnomocnik Strony 9 marca 2010r. Natomiast strona - nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem - stwierdza, że za datę skutecznego doręczenia należy uznać dzień 11 marca 2010 r., czyli dzień kiedy to - jej zdaniem – nowy pełnomocnik odebrał decyzję.

W niniejszej sprawie bezsporne jest to, iż do organu nie wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji. W związku z czym organ w dniu 6 kwietnia 2010 r. złożył reklamację przesyłki poleconej o numerze [...] w Urzędzie pocztowym. W odpowiedzi na reklamację organ uzyskał duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z którego wynika, iż przesyłka została odebrana 9 marca 2010r. przez Panią J.S. upoważnionego pracownika "P" do odbioru korespondencji. Jak wynika z treści skargi skarżący nie kwestionuje tych okoliczności i dodatkowo wyjaśnia, iż pracownica recepcji w obecności listonosza pokwitowała odbiór przesyłki w dniu 9 marca 2010r. na formularzu poczty stanowiącym wewnętrzny dokument poczty natomiast przez przeoczenie nie podpisała zwrotnego potwierdzenia odbioru. Natomiast pełnomocnik skarżącego Ł.W. otrzymał przesyłkę w dniu 11 marca 2010 r. wraz z formularzem zwrotnego potwierdzenia odbioru i tego dnia podpisał ją sądząc, że w tym dniu listonosz ją pozostawił.

Z treści przepisu art. 144 O.p. wynika Organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem.

Wskazać należy, iż co do zasady istnieje wprawdzie domniemanie, że dniem doręczenia pisma jest dzień, w którym adresat potwierdził własnoręcznym podpisem jego doręczenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Jednak należy zauważyć, iż pokwitowanie ma charakter dowodowy i musi być potraktowane jak każdy dowód w sprawie.

Zdaniem Sądu nie można przyjąć założenia, iż wyłącznym dowodem doręczenia przesyłki listowej jest jedynie dokument zwany potwierdzeniem odbioru. Zgodnie bowiem z ogólną regułą wynikającą z art. 180 O.p. "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Nie można zatem podzielić poglądu skarżącego, iż jedynym dowodem pokwitowania może być tylko zwrotne potwierdzenie odbioru.

Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy w sprawie (a Strona w treści skargi potwierdza to str. 3 skargi) wskazuje, iż przesyłka wraz z decyzją została odebrana stosownie do treści art. 148§2 pkt 2 O.p. w miejscu pracy pełnomocnika przez upoważnionego do tego pracownika w dniu 9 marca 2010r.

Trzeba podkreślić, iż zarówno w orzecznictwie sadowym jak i literaturze przedmiotu wskazuję się na to że faktem prawotwórczym powodującym skutki procesowe jest w przypadku doręczenia wyłącznie samo dostarczenie pisma adresatowi albo zapewnienie jemu możliwości jego odebrania natomiast nie jest tym faktem zapoznanie się z treścią pisma.

Jak wynika z akt sprawy, podatnik ustanowił pełnomocnikiem A.J.

Decyzja zatem prawidłowo została doręczona pełnomocnikowi A.J. na adres wskazany w pełnomocnictwie z dnia 22 grudnia 2009r. złożonym w postępowaniu przed organem I instancji w dniu 5 stycznia 2010r.

Ustosunkowując się do zarzutu skargi Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ podatkowy w skarżonym postanowieniu art. 144 w związku z art. 151 oraz art. 152 § 1i § 2 O.p. Przepisy art. 151 oraz art. 152 § 1 i § 2 O.p. nie miały w sprawie zastosowania albowiem Strona ustanowiła pełnomocnika będącego osobom fizyczną zatrudnionego jedynie w "P" sp.zo.o. stąd też zastosowanie miał przepis art. 148 § 2 pkt 2 O.p. Nie została również naruszona zasad oficjalności doręczeń wyrażona w treści art. 144 O.p. Organ bowiem doręczył Stronie reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika na adres ujawniony w pełnomocnictwie decyzję.

Za chybiony Sąd uznaje ponadto zarzut naruszenia przepisów prawa pocztowego i Regulaminu świadczenia powszechnych usług pocztowych. W ocenie Sądu sposób doręczenia pism w postępowaniu podatkowym uregulowany zostały przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w sposób odrębny i, co do zasady, wyczerpujący. Pokwitowanie ma charakter dowodowy i musi być potraktowane jak każdy dowód w sprawie. W niniejszej sprawie brak jest oryginału potwierdzenia odbioru decyzji jednak jest duplikat takiego potwierdzenia sporządzony przez Pocztę Polską natomiast doręczone przez nowego pełnomocnika Spółki Ł.W. zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez niego w dniu 11 marca 2010r. nie zostało potwierdzone przez Urząd pocztowy. Strona nie przedłożyła innego dowodu podważającego fakt odbioru decyzji w dniu 9 marca 2010r. Podkreślić należy, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa Panu A.J. i ustanowienie nowego pełnomocnika wpłynęło do organu w dniu 4 czerwca 2010r. a zatem długo po doręczeniu decyzji.

Na marginesie sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu (art. 137 § 2 O.p.). Pełnomocnictwo musi być dołączone do akt danej sprawy. Przepis art. 137 § 3 O.p. stanowi przy tym, iż obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu spoczywa na pełnomocniku. Niewątpliwie, zgodnie z art. 145 § 2 O.p., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W świetle tego, co wyżej powiedziano, oczywiste wydaje się, że regulacja ta dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego skutecznie. Odmienny pogląd jest nie do zaakceptowania. Pamiętać bowiem należy, iż instytucja pełnomocnictwa pojmowana jest jako element prawa strony do obrony. Konieczne jest więc ustalenie zakresu umocowania. Tymczasem, bez złożenia prawidłowego pełnomocnictwa nie jest to możliwe. A zatem, tylko osobie legitymującej się stosownym umocowaniem przypisać można status pełnomocnika i związane z tym obowiązki i prawa. W konsekwencji powyższego uzasadniona jest teza, że dopiero skuteczne ustanowienie pełnomocnika, poparte złożonym do akt prawidłowym pełnomocnictwem, obliguje organ podatkowy do dokonywania doręczeń według zasady określonej w art. 145 § 2 O.p. Skoro zatem, w sprawie, nie wykazano, aby w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta S. ( w dniu 5 marca 2010 r.) do akt administracyjnych złożone zostało pełnomocnictwo do reprezentowania strony przez doradcę podatkowego Ł.W, brak jest podstaw do przyjęcia, że w dacie tej pełnomocnik skutecznie został ustanowiony i jemu winno zostać doręczona decyzja (por.: wyrok NSA z 26 lipca 2006 r., sygn. akt I GSK 2865/05 oraz wyrok WSA w Warszawie z 10 lutego 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 4387/03; publ.: orzeczenia. nsa.gov.pl). Pełnomocnikiem w tym czasie był A.J. i to jemu za pośrednictwem upoważnionego pracownika została prawidłowo doręczona decyzja.

W ocenie Sadu prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało, iż decyzja z dnia [...] została Stronie skutecznie doręczona w dniu 9 marca 2010r. a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 19 marca 2010r. a zatem odwołanie wniesione w dniu 25 marca 2010r. zostało złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu do złożenia takiego odwołania.

Reasumując Sąd dokonując kontroli legalności postępowania podatkowego prowadzonego w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że - wbrew zarzutom skargi - postępowanie to przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo oraz w zakresie wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia, a wnioski wyciągnięte przez organ podatkowy nie naruszały zasad swobodnej oceny dowodów (art.191 Ordynacji podatkowej), zaś wydane przez organ orzeczenie odpowiadało wymogom przepisu art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej.

Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało oddalić.