Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 661/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153; art. 190;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26;
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3; art. 8;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 68 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. J., Z. J. i K. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Z. J., Z. J. i K. J. solidarnie kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2016 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) odmówił skierowania W. J. (dalej wnioskodawca) na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju, tj. w [...], Republika Federalna Niemiec.

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz.U z 2007 r. nr 249, poz. 1867 ze zm.), art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 1491), dalej ustawa zmieniająca, art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3085/13.

Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W kwietniu 2013 r. do Prezesa NFZ wpłynął wniosek W. J. o skierowanie go na leczenie poza granicami kraju. Wniosek dotyczył przeprowadzenia w ww. zagranicznym ośrodku wielonarządowego leczenia operacyjnego, polegającego na:

1. radykalnym usunięciu masy guza z zajętymi przez proces nowotworowy narządami, w tym wycięciu dwunastnicy i głowy trzustki lub trzustki;

2. wykonaniu zespolenia: żołądkowo-jelitowego, trzustkowo-jelitowego, wątrobowo-jelitowego;

3. usunięciu nerki prawej z moczowodem;

4. usunięciu części żyły głównej dolnej objętej guzem ze wstawieniem protezy naczyniowej i zespoleniu z żyłą nerkową lewą;

5. usunięciu węzłów chłonnych pozaotrzewnowych;

6. częściowej - segmentowej resekcji wątroby w części objętej przerzutami.

Do wniosku dołączono dokumentację medyczną.

I.

Prezes NFZ decyzją z [...] września 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie. Za przesłankę uzasadniającą uznanie prowadzonego postępowania za bezprzedmiotowe organ przyjął wystąpienie przyczyny o charakterze podmiotowym, tj. zgonu strony postępowania - wnioskodawcy W. J. w dniu [...] lipca 2013 r.

Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej WSA) zaskarżyli następcy prawni po zmarłym wnioskodawcy Z. J., K. J. i Z. J. WSA wyrokiem z 16 stycznia 2014 r. (sygn. akt VISA/Wa 3085/13), uchylił zaskarżoną decyzję uznając za wadliwe stanowisko Prezesa NFZ o ściśle osobistym charakterze uprawnień, których dotyczyło postępowanie w sprawie sfinansowania kosztów leczenia za granicą oraz braku podstaw do merytorycznego zakończenia postępowania ze względu na śmierć wnioskodawcy. Sąd stwierdził, że decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe z powodu śmierci wnioskodawcy narusza art. 26 ustawy o świadczeniach, w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy bowiem z przeprowadzonej oceny charakteru postępowania w sprawie wyrażenia zgody na przeprowadzenie leczenia za granicą i sfinansowania tego leczenia ze środków publicznych oraz z prawa obywatela do takiego leczenia wynika, że ma ono wymiar majątkowy.

Skarga kasacyjna Prezesa NFZ wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej NSA) została oddalona wyrokiem z 10 czerwca 2015 r. (sygn. akt II GSK 988/14). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw, aby przyjąć, że wraz ze śmiercią strony postępowania, przestała istnieć sprawa administracyjna, która mogła i powinna była być załatwiona decyzją administracyjną. Ponadto NSA stwierdził, że przedmiotem postępowania w sprawie o udzielenie zgody na leczenie poza granicami kraju, poza wyrażeniem zgody na leczenie, jest również zgoda na finansowanie leczenia ze środków publicznych.

II.

Prezes NFZ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odmawiającej skierowania na leczenie wskazał, że przedmiotem rozpoznawanego wniosku, wskazanym w jego części I w pkt. 2.1. jest przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w Polsce. Wniosek ów dotyczy przeprowadzenia w zagranicznym ośrodku wielonarządowego leczenia operacyjnego.

Wydając decyzję organ uwzględnił całą zgromadzoną dokumentację medyczną w tym opinie lekarzy, konsultantów krajowego i wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii onkologicznej potwierdzającą konieczność przeprowadzenia tego leczenia poza granicami kraju.

Mając na uwadze powyższe stanowiska oraz dane zawarte w samym wniosku, a także przepisy art. 26 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach Prezes NFZ wyjaśnił, że ustawodawca krajowy wprowadzając pozytywny katalog świadczeń - "koszyk" uznał, że dla udzielenia zgody na leczenie poza granicami kraju na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek tj.:

1. wnioskowane leczenie aktualnie nie może zostać przeprowadzone w kraju,

2. wnioskowane leczenie jest świadczeniem gwarantowanym tj. objętym jednym z wykazów świadczeń gwarantowanych zawartych w rozporządzeniach Ministra Zdrowia wydanych na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach.

Stwierdził przy tym, że w art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach brak jest dookreślenia "gwarantowane" i że nie daje to podstaw do przyjęcia, że przepis ów mógłby w obecnym stanie prawnym uzasadniać sfinansowanie przez Narodowy Fundusz Zdrowia każdego świadczenia nieprzeprowadzanego w Polsce, bez względu na zawartość "koszyka".

W związku z tym zachodziła konieczność dokonania ustaleń w zakresie istnienia przesłanek ustawowych, będących podstawą wydania zgody na leczenie poza granicami kraju tj.: ustalenia czy:

1. wnioskowane świadczenie opieki zdrowotnej należy do świadczeń gwarantowanych;

1. brak jest możliwości przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych na terenie kraju;

2. niezbędne jest udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy,

a to wszystko w odniesieniu do indywidualnego przypadku wnioskodawcy, przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia w dacie złożenia wniosku.

Mając to na uwadze Prezes NFZ po pierwsze ustalił, że w niniejszej sprawie zakres leczenia jest świadczeniem gwarantowanym, wskazanym w wykazie świadczeń gwarantowanych, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1520 ze zm.) w części I tego załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane procedurami medycznymi" jako procedura wg klasyfikacji ICD-9:

• 43.89 - Częściowe wycięcie żołądka - inne;

• 50.31 - Wycięcie co najmniej 3 segmentów wątroby;

• 52.72 - Dwuetapowa resekcja trzustki i dwunastnicy;

• 55.516 - Wycięcie nerki radykalne z powodu guza i usunięcie czopa nowotworowego z żyły głównej dolnej przez jej nacięcie (kawotomia) - operacja skomplikowana;

a także w części II ww. załącznika, tj. "Świadczenia scharakteryzowane rozpoznaniami" w klasyfikacji ICD-10: C25.0 Nowotwór złośliwy (głowa trzustki).

W odniesieniu do kolejnych przesłanek wynikających z art. 26 ustawy o świadczeniach, tj. braku możliwości przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych na terenie kraju oraz niezbędności udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy, organ ustalił, że brak było możliwości przeprowadzenia leczenia w polskich ośrodkach w dacie złożenia wniosku (brak specjalistycznego ośrodka w kraju, który podjąłby się wykonania wnioskowanego leczenia zarówno w aspekcie posiadanego sprzętu, jak i doświadczenia). Ów brak potwierdzają opinie lekarzy specjalistów biorących udział w procedowaniu przedmiotowego wniosku, tj. lekarza wnioskującego - specjalisty chirurgii ogólnej i onkologicznej z Kliniki Chirurgii Onkologicznej Centrum Onkologii w [...]; dwóch konsultantów wojewódzkich w dziedzinie chirurgii onkologicznej dla województwa wielkopolskiego oraz konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii onkologicznej.

Nadto Prezes NFZ ustalił, że zabieg operacyjny, wykonany wnioskodawcy w zagranicznym ośrodku został przeprowadzony prawidłowo i z dobrym skutkiem, co w opinii lekarza wnioskującego oraz konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii onkologicznej potwierdza fakt, że wnioskodawca został wypisany ze szpitala z poprawą stanu zdrowia i przekazany do dalszego leczenia uzupełniającego w placówce opieki medycznej w Polsce.

W oparciu o przetłumaczoną dokumentację medyczną, załączoną do rozpoznawanego wniosku a sporządzoną przez zagraniczny ośrodek, Prezes NFZ ustalił, że wnioskodawca znajdował się pod opieką ww. ośrodka od [...] marca 2013 r. najprawdopodobniej do [...] kwietnia 2013 r., zaś dnia [...] lipca 2013 r. zmarł.

Prezes NFZ stwierdził, że w dacie złożenia wniosku ([...] marca 2013 r.), na podstawie retrospektywnej opinii lekarskiej wydanej przez konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii onkologicznej z [...] listopada 2015 r., gdyby wnioskodawca żył to spełniałby przesłanki wynikające z art. 26 ustawy o świadczeniach, pozwalające skierować go do przeprowadzenia wnioskowanego leczenia poza granicami kraju. Jednakże z uwagi na jego śmierć fakt ten stanowi przeszkodę do wydania decyzji pozwalającej skierować wnioskodawcę na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju. Decyzja taka wydana z obecną datą w stosunku do osoby zmarłej, byłaby niewykonalna w dniu jej wydania, ponieważ niewykonalne jest skierowanie osoby zmarłej na leczenie, a niewykonalność ta ma w tym przypadku charakter trwały, ponieważ osoba kierowana nie żyje. Organ wyjaśnił, że z chwilą śmierci osoba traci przymiot strony postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie może być podmiotem praw i obowiązków administracyjnoprawnych w zakresie leczenia, albowiem leczyć można wyłącznie osobę żyjącą. Śmierć wnioskodawcy powoduje określone konsekwencje dla ważności decyzji rozstrzygającej o sytuacji prawnej tej strony. Wydanie decyzji o skierowaniu na leczenie za granicą w stosunku do osoby zmarłej oznaczałoby, że takie rozstrzygnięcie nie mieściłoby się w dozwolonych prawem ramach art. 26 ustawy o świadczeniach. W tym aspekcie sprawy Prezes NFZ powołał art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiący, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie następcy prawni po zmarłym wnioskodawcy – Z. J. (żona), Z. J. (córka) oraz K. J. (syn) (dalej skarżący), zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach w brzmieniu sprzed jego usunięcia w dacie [...] listopada 2015 r. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że decyzja o skierowaniu osoby na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju nie może być wydana wobec osoby zmarłej z uwagi na:

i. fizyczny brak możliwości poddania leczeniu zmarłego, podczas gdy postępowanie, o którym mowa w tym przepisie w istocie dotyczy ustalenia, czy koszty leczenia wnioskodawcy za granicą zostaną pokryte ze środków publicznych, czy też koszty te będzie musiał ponieść wnioskodawca lub jego następcy prawni we własnym zakresie;

ii. to, że byłaby niewykonalna, podczas gdy co do zasady dopuszczalne jest wydanie decyzji o wyrażeniu zgody na leczenie poza granicami kraju w sytuacji, gdy leczenie takie już się zakończyło i taka decyzja nie jest uznawana za niewykonalną;

b. art. 68 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, że prawo do ochrony zdrowia oraz ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obejmują również prawo do żądania poniesienia przez Skarb Państwa kosztów leczenia i w związku z tym nieuprawnione jest różnicowanie sytuacji obywateli polskich poprzez odmowę sfinansowania leczenia za granicą wnioskodawcy wyłącznie z tego powodu, że wnioskodawca zmarł po odbyciu tego leczenia, ale przed wydaniem decyzji Prezesa NFZ o skierowaniu go na to leczenie.

2. naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 8, art. 10 § 1 i art. 107 k.p.a. poprzez niewskazanie strony do jakiej kierowana jest zaskarżona decyzja;

b. art. 6, art. 7, art. 77§ 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz niedokonanie rozważań co do charakteru postępowania, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach w brzmieniu sprzed jego usunięcia;

c. art. 6, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie rozważań zawartych w wyroku NSA z 10 czerwca 2015 r. (II GSK 988/14) oraz w wyroku WSA z 16 stycznia 2014 r. (VI SA/Wa 3085/13), z których wynika, że przedmiotem postępowania w sprawie o udzielenie zgody na leczenie poza granicami kraju, poza wyrażeniem zgody na leczenie, jest również zgodna na finansowanie leczenia ze środków publicznych, a w skład masy spadkowej po zmarłym wnioskodawcy wchodzi prawo żądania zwrotu wydatkowanych kosztów na leczenie od Skarbu Państwa, które to żądanie spadkobiercy realizują w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że z uwagi na bardzo zły stan zdrowia wnioskodawcy, wymagający natychmiastowej interwencji lekarskiej, jego leczenie w zagranicznym ośrodku rozpoczęło się wprawdzie przed zakończeniem niniejszego postępowania, jednak już po złożeniu w NFZ wniosku o skierowanie go na leczenie poza granicami kraju. Wskazali, że ostateczny koszt tego leczenia wyniósł 100. [...],[...] EUR.

Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zadaniem Sądu było skontrolowanie zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie wskazana ocena dokonywana była przy uwzględnieniu treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 190 p.p.s.a.

Stosownie do art. 153 p.ps.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W wyroku z dnia 7 lutego 2013r. (sygn. akt II OSK 1865/11; LEX nr 1293568) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. W wyroku z dnia 6 lutego 2013 r. (sygn. akt II GSK 2101/11) Naczelny Sąd Administracyjny powiedział, że: "Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Po drugie sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy" (LEX nr 1277944).

Z kolei w wyroku z dnia 21 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 5/11) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "naruszenie art. 153 p.p.s.a. może polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające bądź niewykonaniu wytycznych, co do dalszego postępowania" (LEX nr 1244358).

Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla Sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.

Natomiast przez ocenę prawną , o której mowa w art. 190 p.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r. I OSK 158/11, wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r. II FSK 1427/10).

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez Prezesa NFZ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r. ( sygn. akt VI SA/Wa 3085/13), a potwierdzonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2015 r. (sygn. akt II GSK 988/14).

Jak wynika z zaskarżonej decyzji Prezes NFZ rozpoznając sprawę merytorycznie odmówił skierowania W. J. na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju, tj. w [...], Republika Federalna Niemiec pomimo ustalenia, że jego stan zdrowia uzasadniał leczenie poza granicami kraju.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jedynym powodem, dla którego dokonano odmowy uwzględnienia wniosku spadkobierców - skarżących Z. J. (żona), Z. J. (córka) oraz K. J. (syn) był fakt śmierci wnioskodawcy W. J. Organ wywodził, że fakt śmierci wnioskodawcy stanowił przeszkodę do wydania decyzji pozytywnej albowiem taka decyzja byłaby niewykonalna w chwili jej wydania i jej niewykonalność miałaby charakter trwały.

Sąd zauważa, że dokonując takiej interpretacji art. 26 ustawy o świadczeniach organ całkowicie pominął to, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku wskazał: "(...)W skład masy spadkowej wchodzi prawo żądania zwrotu tych wydatków, jako prawo o charakterze majątkowym, bo związane z uprawnieniem majątkowym pacjenta, a skoro jest ono dziedziczone, to uzasadnia to prowadzenie postępowania z udziałem następców prawnych zmarłego świadczeniobiorcy – wnioskodawcy w rozpatrywanej sprawie". Po drugie, NSA wyraźnie sprecyzował zasadę wynikającą z omawianych przepisów ustawy o świadczeniach, że przedmiotem postępowania w sprawie o udzielenie zgody na leczenie poza granicami kraju, poza wyrażeniem zgody na leczenie, jest również zgoda na finansowanie leczenia ze środków publicznych.

Idą tym tokiem rozumowania należy wskazać, że z wytycznych obu Sądów w sposób niewątpliwy wynika, iż w wypadku spełnienia przesłanek do przeprowadzenia operacji poza granicami kraju ( co w sprawie miało miejsce) Prezes NFZ obowiązany był do sfinansowania kosztów tego leczenia ze środków publicznych. Koszty tego leczenia wchodzą w skład masy spadkowej, a zatem zadaniem organu było także dokonanie oceny wysokości tych kosztów. Wbrew tym wytycznym organ ponownie powołał się na śmierć wnioskodawcy jako przesłankę uniemożliwiającą wykonanie leczenia mimo, że zostało wskazane, że w takim wypadku przedmiotem wniosku jest żądanie następców prawnych zmarłego pacjenta zwrotu kosztów leczenia.

Tym samym wydając przedmiotową decyzję, organ dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., a w konsekwencji tego uchybienia - również, mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu w następstwie tego nieprawidłowej (niepełnej) oceny przesłanek określonych w art. 26 ustawy o świadczeniach w zakresie kosztów tego leczenia.

Tym samym organ rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa. W konsekwencji Sąd podzielił także zarzuty skargi co do naruszenia przez organ przepisów art. 68 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, że prawo do ochrony zdrowia oraz ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obejmują również prawo do żądania poniesienia przez Skarb Państwa kosztów leczenia i w związku z tym nieuprawnione jest różnicowanie sytuacji obywateli polskich poprzez odmowę sfinansowania leczenia za granicą wnioskodawcy wyłącznie z tego powodu, że wnioskodawca zmarł po odbyciu tego leczenia, ale przed wydaniem decyzji Prezesa NFZ o skierowaniu go na to leczenie.

Naruszenie wspomnianych przepisów mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje sie do wytycznych zawartych w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3085/13) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2015 r. (sygn. akt II GSK 988/14) zobowiązująch organ do rozpoznania wniosku spadkobierców zmarłego wnioskodawcy W. J. także pod kątem poniesionych kosztów leczenia. Sąd wskazuje, że oceniając te koszty leczenia organ będzie miał na uwadze okoliczność, że adresatem decyzji będą Z. J., Z. J. oraz K. J. nie zaś jak w zaskarżonej decyzji ich pełnomocnik procesowy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.