Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 1207/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski, Sędzia WSA Dorota Wdowiak, Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , Protokolant Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. S.A. w W. na decyzję Urzędu Patentowego R P z dnia [...] lutego2000 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego skargę oddala


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego w sprawie z wniosku B. Sp. z o.o. w W. przeciwko A. S.A. w W. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego SOBIESKI zarejestrowanego w trybie Porozumienia Madryckiego pod numerem [...], decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. Nr [...] na podstawie art.49 ust.1 pkt 3 i art.8 pkt 1 w związku z art.11 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych – uzt (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.) unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego SOBIESKI [...].

Urząd Patentowy RP w dniu [...] sierpnia 1999 r. w trybie Porozumienia Madryckiego uznał ochronę wynikającą z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego SOBIESKI [...] z pierwszeństwem od dnia [...] grudnia 1997r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 1999r. B. Sp. z o.o. w W. – wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji w/w znaku towarowego. Podstawą wniosku o unieważnienie było w ocenie wnioskodawcy naruszenie przepisów art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. Następnie w trakcie postępowania wnioskodawca rozszerzył wniosek o podstawę z przepisu art. 8 pkt. 1 i 2 w zw. z art.11 uzt. Wnioskodawca wskazywał na wcześniejsze zgłoszenia znaków towarowych SOBIESKI lub znaków zawierających element słowny SOBIESKI przeznaczonych do oznaczania napojów alkoholowych i posiadających wcześniejsze pierwszeństwo stanowiło przeszkodę do udzielenia w Polsce ochrony wynikającej z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego SOBIESKI [...]. Ponadto wnioskodawca wskazał, że wśród zgłoszeń 5 zgłoszeń należy do niego.

Uczestnik postępowania, Spółka A. S.A., poinformował, że nabył prawo z rejestracji międzynarodowej [...] w drodze częściowej cesji dotyczącej terytorium Polski. Spółka A. jest uprawniona z rejestracji znaku słowno-graficznego SOBIESKI [...] dokonanej dla takich samych towarów z klasy 33 z pierwszeństwem od dnia [...] października 1992r. Podniósł, że podania o zarejestrowanie znaków towarowych z elementem słownym SOBIESKI dla towarów z klasy 33 składało w przeszłości szereg firm, jednak żadne spośród tych zgłoszeń nie było uprawnione do pierwszeństwa wcześniejszego, niż pierwszeństwo z rejestracji [...], tj. od [...] października 1992r.

Urząd Patentowy stwierdził, że rejestracja [...] na rzecz Spółki A. S.A. stanowiła na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. przeszkodę w zarejestrowaniu znaków towarowych z elementem słownym SOBIESKI z późniejszym pierwszeństwem, a potwierdzenie skutków międzynarodowej rejestracji w Polsce nastąpiło dopiero po przekazaniu praw z tej rejestracji spółce A. uprawnionej z rejestracji krajowej [...].

Urząd ustalił, że wystąpienie o objęcie Polski jako kraju żądanej ochrony zostało zgłoszone w dniu [...] grudnia 1997 i w tej dacie oceniane jest pierwszeństwo do uzyskania ochrony. W ocenie urzędu zgłoszenia pięciu znaków towarowych (należących do wnioskodawcy), w tym zgłoszenie identycznego słownego znaku SOBIESKI [...] przeznaczonego między innymi do oznaczania identycznych towarów, tj. wyrobów alkoholowych zostały dokonane wcześniej niż zgłoszenie z międzynarodowej rejestracji. Podnosił, że zgodnie z art. 11 uzt, pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego przysługuje według daty prawidłowego zgłoszenia do rejestracji tego znaku w Urzędzie Patentowym. Ponadto wskazał, że przeszkodą uznania ochrony rejestracji międzynarodowej - zgłoszenie znaku towarowego SOBIESKI [...] jest pominięciem zgłoszenia znaku towarowego identycznego przeznaczonego dla identycznych towarów, co stanowi naruszenie przepisu art. 11 uzt. co w związku z art. 8 pkt 1 uzt. i fakt ten stanowi podstawę dla unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego.

Urząd Patentowy uznał, że rozszerzenie ochrony wynikającej z rejestracji międzynarodowej [...] znaku towarowego SOBIESKI nastąpiło przy niespełnieniu ustawowych warunków wymaganych do rejestracji, zatem prawo tak uzyskane należało unieważnić.

Pismem z dnia [...] stycznia 2001r. Spółka A. S.A. wniosła odwołanie do Komisji Odwoławczej, której argumenty po przekazaniu sprawy do NSA zostały sprecyzowane w piśmie z dnia [...] lipca 2002r.

Skarżąca Spółka A. S.A. kwestionując interes prawny wnioskującej o unieważnienie znaku towarowego podnosi, że istnieje możliwość uznania rejestracji [...] na podstawie art. 6 ust. 2 ze względu na zarejestrowany na jego rzecz znak towarowy "SOBIESKI POLISH VODKA" [...]. Zarzuca zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa a mianowicie:

1. art.49 ust.1 pkt.3, art.8 w zw. z art.11 uzt. poprzez przyjęcie błędnej wykładni wskazanych przepisów i uznanie, że podstawą unieważnienia prawa z rejestracji jest samo wcześniejsze zgłoszenie podobnego znaku towarowego, a nie jego rejestracja. Podnieść należy, iż art. 11 uzt. w związku z art. 8 pkt 1 uzt. nie może stanowić podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego Sobieski ([...]). Podnoszono, że art. 11 nie może stanowić podstawy do unieważnienia znaku, bowiem inna jest jego funkcja. Skarżący podnosi, że art. 11 uzt. pozwala skonstruować proceduralną normę kolizyjną na wypadek, gdy kilku przedsiębiorców ubiega się o ochronę takiego samego (lub podobnego) znaku towarowego dla towarów (usług) takich samych (lub tego samego rodzaju), a nie zawiera podstawy i nie może służyć za podstawę dla wyprowadzenia normy prawa materialnego, która pozwoliłaby na uznanie znaku za sprzeczny z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Wskazano, że sprzeczność z prawem znaku towarowego polegać musi na naruszeniu przez ów znak określonej normy prawnej lub zasady współżycia społecznego. Podkreślono, że unieważnionemu znakowi towarowemu Sobieski ([...].) sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego nikt nie zarzucił.

2. art. 29 ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985 r., polegające na unieważnieniu prawa z rejestracji znaku Sobieski [...] pomimo braku istnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. Podniósł, że ustawodawca w art. 29 uzt. wymienia podstawy unieważnienia rejestracji znaku towarowego i nie ma wśród nich art. 11, na który się powołano.

3. art. 9 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 29 ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985 r., polegające na niezastosowaniu tych przepisów do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

4. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. w związku art. 252 ustawy prawo o własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r., polegające na wydaniu błędnej decyzji, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz nie uwzględniając ani interesu społecznego ani słusznego interesu obywateli. Urząd Patentowy RP powinien, zgodnie z art. 7 kpa, podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP rażąco ten przepis naruszył, bowiem nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy a w szczególności nie wyjaśnił, z jakich powodów postępowanie rejestracyjne w sprawach zgłoszeń B. nr [...] z [...] czerwca 1995r. oraz nr [...] z [...] lutego 1997 r., mimo upływu od czasu ich dokonania w UP RP - odpowiednio siedmiu i pięciu lat, nie zostało do chwili obecnej zakończone. Podniesiono, że zgłoszenia B. i tak nigdy nie będą mogły przekształcić się w rejestracje albowiem Zgłoszenia nr [...],[...] i [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. oraz zgłoszenia nr [...] i [...] z dnia [...] lutego 1997 r. dokonane zostały po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 1995 r. o rejestracji znaku SOBIESKI POLISH VODKA (nr [...]) na rzecz A. S.A.. Powyższe w ocenie skarżącej przesądza na mocy art. 9 ust. 1 pkt 1 uzt. o niedopuszczalności rejestracji znaków towarowych objętych tymi zgłoszeniami, ze względu na obecność w tych znakach, jak w rejestracji wcześniejszej "Sobieski Polish Vodka" nr [...], identycznego wyróżniającego elementu słownego SOBIESKI. Ponadto podniesiono inne argumenty, przemawiające za niemożnością utraty prawa z rejestracji przez skarżącą w związku z toczącym się postępowaniem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku SOBIESKI POLISH VODKA nr [...] na skutek braku używania.

i wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji

W odpowiedzi na skargę B. Sp. z o.o. w Warszawie wnosił o utrzymanie w mocy decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2000 r. w sprawie Sp. [...] i przyznanie zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskodawca wskazał, że ma interes prawny wnioskodawcy w unieważnieniu rejestracji [...]. bowiem rejestracja znaku towarowego narusza jego prawa (uprawnienia) przyznane mu przepisami ustawowymi. Wskazał, że posiada prawa zgłoszeń znaków towarowych z elementem słownym "SOBIESKI" z wcześniejszym pierwszeństwem niż data pierwszeństwa w rejestracji międzynarodowej znaku "SOBIESKI" [...]. Wobec czego zgodnie z, art. 11 uzt pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego przysługuje według daty prawidłowego zgłoszenia tego znaku do rejestracji w Urzędzie Patentowym. Przepis ten konstytuuje m.in. ustawowe prawo wnioskodawcy do przebadania przez Urząd Patentowy jego zgłoszeń przed zgłoszeniami takich samych lub podobnych znaków innych podmiotów z późniejszym pierwszeństwem, oraz do uzyskania decyzji w sprawie tych zgłoszeń wcześniej, aniżeli zostanie wydana decyzja w sprawie zgłoszeń innych podmiotów z późniejszym pierwszeństwem. Przepis ten tworzy także ustawowy zakaz udzielania przez Urząd Patentowy rejestracji dla znaków towarowych, identycznych lub podobnych do znaków zgłoszonych wcześniej przez inne podmioty, tak długo, jak długo wcześniejsze zgłoszenia nie zostały prawomocnie oddalone i nie stanowią przeszkody prawnej w udzieleniu rejestracji.

Tak określone prawa wnioskodawcy zostały naruszone przez Urząd Patentowy w wyniku podjęcia decyzji w sprawie uznania rejestracji międzynarodowej [...], co uzasadnia interes prawny wnioskodawcy w unieważnieniu tej decyzji.

Wskazuje, że wbrew zarzutom skargi decyzja o unieważnieniu prawa z rejestracji międzynarodowej [...]. została wydana na podstawie art. 8 pkt. 1 uzt w związku z art. 11 uzt nie zaś na podstawie każdego z tych przepisów odrębnie.

Wywodzi, że Urząd Patentowy jako podstawę prawną decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji [...] podał art. 8 pkt. 1 w związku z art. 11 uzt, przez co należy rozumieć, iż decyzja Urzędu Patentowego w sprawie uznania w Polsce rejestracji [...] jest sprzeczna z prawem (art.8 pkt l uzt) zaś przepisem prawa który został naruszony jest art.11 uzt.

Odrzuca stanowisko skarżącej w zakresie interpretacji art.29 uzt., bowiem nie jest przytaczanie w artykule 29 wszystkich przepisów prawa, które mogłyby zostać naruszone przez Urząd Patentowy przy wydawaniu decyzji i uzasadniałyby zastosowanie art. 8 pkt.1 uzt. w każdym bowiem przypadku może zostać naruszony inny przepis prawa.

Uznaje za niezasadny podnoszony przez skarżącą argument z art. 6 ust. 2 uzt jako podstawę uznania w Polsce jego rejestracji międzynarodowej [...] bowiem w jego ocenie przepis ten ma jedynie charakter dydaktyczny, ponieważ informuje tylko o możliwości zgłaszania przez uprawnionego z rejestracji innych znaków towarowych dla takich samych lub podobnych towarów i usług objętych dokonaną już na jego rzecz rejestracją. Nie rodzi on natomiast po stronie Urzędu Patentowego obowiązku rejestracji tych znaków na rzecz uprawnionego. Znaki towarowe, o których mowa w art. 6 ust. 2, muszą spełniać wszystkie wymagania, jakie obowiązują w stosunku do "zwykłych" znaków towarowych, w tym także te dotyczące pierwszeństwa. Dlatego też w ocenie wnioskującej postępowanie w sprawie uznania rejestracji międzynarodowej [...] powinno być zawieszone przez Urząd Patentowy do czasu zakończenia postępowania rejestracyjnego wobec zgłoszeń znaków towarowych z datą wcześniejszą niż data pierwszeństwa rejestracji międzynarodowej. Uznanie w/w rejestracji międzynarodowej za obowiązującą w Polsce przed zakończeniem w/w postępowań rejestracyjnych było decyzją przedwczesną i naruszyło przytoczone przepisy prawa. Wskazuje, że bez znaczenia dla sprawy są pomyłki edytorskie, które zostały sprostowane.

Ponadto wskazuje, że zarzut braku identyfikacji znaków towarowych dokonanych wcześniej niż rozszerzenie na Polskę rejestracji [...] jest chybiony, bowiem zgłoszenia były dokładnie opisane zarówno w pismach stron jak i na rozprawie.

Wobec powyższego wnosi jak na wstępie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2002r. Urząd Patentowy RP stwierdził, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. Nr [...] działając na podstawie art.49 ust.1 pkt 3 i art.8 pkt 1 w związku z art.11 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych – uzt (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.) unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego SOBIESKI [...] (decyzja z dnia [...] sierpnia 1999r.).

Decyzją unieważniającą prawo z rejestracji znaku towarowego SOBIESKI [...] (z [...] lutego 2000 r. ) unieważniono decyzję z dnia [...] sierpnia 1999r., która została sporządzona w oryginale w języku francuskim. Unieważniona decyzja, mocą której Urząd Patentowy orzekł o nadaniu podmiotowi, który zgłosił znak towarowy, prawa do tego znaku, narusza przepisy Konstytucji RP i ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.).

Według art. 27 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Wyjątki od tej zasady są więc możliwe jedynie ze względu na ochronę praw mniejszości narodowych. Zakres podmiotowy obowiązku posługiwania się językiem polskim jako językiem urzędowym określa obecnie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim. W zawartym tam katalogu organów, instytucji i urzędów wykonujących zadania publiczne mieści się niewątpliwie Urząd Patentowy RP. Wspomniana ustawa nakazuje wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Polski dokonywania wszystkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1). Przepisy szczególne, tak zresztą jak i zobowiązania międzynarodowe, nie mogą, z uwagi na treść art. 27 Konstytucji, przewidywać podejmowania przez Urząd Patentowy czynności urzędowych w języku obcym.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia czynności urzędowych. Pomocą w wyjaśnieniu tej kwestii służyć może uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 1997 r., W. 7/96 (OTK z 1997 r., nr 2, poz. 27), podjęta na gruncie dekretu z 30 listopada 1945 r. o języku państwowym i języku urzędowania rządowych i samorządowych władz administracyjnych (Dz. U. Nr 57, poz. 324). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zachowującym aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o języku polskim "czynności urzędowe" to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, chyba że z istoty tych czynności wynika konieczność posłużenia się językiem obcym. Pojęcie czynności urzędowych obejmuje zatem bez wątpienia władcze czynności organów państwowych, w tym decyzje administracyjne.

Mając to wszystko na uwadze skargę należało oddalić, bowiem zaskarżoną decyzją, wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] sierpnia 1999r. dotkniętą poważną wadą prawną, uzasadniającą stwierdzenie nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W utrwalonej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielał w dotychczas rozpoznanych sprawach naruszenie cytowanego wyżej przepisów Konstytucji RP i ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji dotkniętej taką wadą (wyrok NSA z 21 maja 2002r, sygn. akt II SA 4033/01; wyrok WSA z 24 marca 2004r., sygn. akt 6 II SA 3396/02). W opisywanym stanie faktycznym decyzja dotknięta wadą prawną została wyeliminowana z obrotu prawnego i właściwy skutek został osiągnięty nie zachodziła, więc konieczność wzruszania postępowania w celu doprowadzenia do właściwego skutku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skutek ten został osiągnięty.

Należy zauważyć, iż przedstawiona przez Strony w trakcie postępowania argumentacja nie była brana pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, bowiem opisane wyżej naruszenia prawa były wystarczającą podstawą do oddalenia skargi.

Wobec powyższego na podstawie art.151 p.s.a. skargę należało oddalić.