Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 467/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1, art. 34 par. 1, par. 1a , par. 2, art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 124 par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych - Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 6 listopada 2007 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. W. K. działając na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na brak wymagalności obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 17, art. 18 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 141 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego przez W. K., podtrzymując jednocześnie stanowisko dotyczące postępowania egzekucyjnego polegającego na wyegzekwowaniu należnej na rzecz Gminy Miasta R. kwoty odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji podniósł, iż decyzją z dnia [...] r. Starosta R., zgodnie z żądaniami wnioskodawców przywrócił prawo własności i dokonał zwrotu nieruchomości położonych w R. przy ul. A., obręb [...] oznaczonych nr ewidencyjnymi 205/2, 205/4, 205/6, 205/8 i 205/10 o łącznej powierzchni 0,2085 ha, wywłaszczonych uprzednio na rzecz Skarbu Państwa na rzecz spadkobierców byłych właścicieli stwierdzając jednocześnie, że nieruchomość podlega zwrotowi za zwrotem na rzecz Gminy Miasta R. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 7.509 zł, zgodnie ze sporządzonym operatem szacunkowym. Natomiast wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Łd 757/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymującej w mocy powyższą decyzję Starosty R. z dnia [...] r. oddalił skargę W.K., G.G. i M.A.

Na powyższe postanowienie W. K. wniosła zażalenie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak oznaczenia organu administracji publicznej wydającego zaskarżone postanowienie i brak uzasadnienia prawnego i faktycznego postanowienia, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia całości. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, iż pomimo, że w dniu 14 lutego 2005 r. uprawomocniła się decyzja Starosty R. z dnia [...] r. o przywróceniu i zwrocie nieruchomości położonych w R. przy ul. C., obręb [...] oznaczonych nr ewidencyjnymi 205/2, 205/4, 205/6, 205/8 i 205/10, do chwili obecnej nie nastąpił zwrot działek, a więc nie czuje się zobowiązana do zwrotu zasądzonego odszkodowania w kwocie 939,00 zł wraz z należnymi odsetkami. Odwołując do treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wniosła o wyjaśnienie i wskazanie kto i kiedy dokonał czynności okazania granic działek podlegających zwrotowi stronom niniejszego postępowania, o których mowa w uzasadnieniu postanowienia. Podniosła, że decyzja o przywróceniu prawa własności i zwrocie przedmiotowych nieruchomości stwierdzała, iż przekazanie nieruchomości nastąpi w terminie 14 dni od dnia jej uprawomocnienia, jednak faktyczny zwrot nieruchomości do dnia dzisiejszego nie nastąpił, co powoduje, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bez podstawy prawnej.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy odwołując się do treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podkreślił, że zaskarżonym postanowieniem Gmina Miasto R. – jako wierzyciel niniejszego postępowania podtrzymała stanowisko dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W.K. polegające na wyegzekwowaniu należnej na rzecz Gminy Miasta R. zwaloryzowanej kwoty odszkodowania ustalonej decyzją Starosty R. z dnia [...] r. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne oraz prawne i wyraźnie wskazuje na jakiej podstawie prowadzone jest wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. Podkreślono, że decyzja orzekająca o zwrocie nieruchomości nie posiada waloru tytułu egzekucyjnego uprawniającego do wydania, czy wprowadzenia byłych właścicieli w stan posiadania nieruchomości. W przypadku bowiem gdy dotychczasowy właściciel utrudnia objęcie w posiadanie wywłaszczonej nieruchomości, strony zainteresowane mogą wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o jej wydanie. W niniejszej sprawie taka konieczność nie zachodziła, ponieważ przedmiotowe nieruchomości nie były w żaden sposób zagospodarowane, wydzierżawione, czy użyczone. Na skarżącej ciąży zatem obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego decyzją Starosty R. z dnia [...] r., jeżeli natomiast skarżąca nie wykonała zobowiązania, Gmina Miasto R. ma prawo dochodzić swych roszczeń w trybie postępowania egzekucyjnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując zarzuty zawarte w zażaleniu oraz dodatkowo podnosząc zarzut naruszenia art. 122 § 1 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zażaleniu dodatkowo podkreśliła, że zarówno organ I, jak II instancji nie ustosunkował się do zarzutu nieprzekazania nieruchomości i nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Podkreśliła, iż decyzja orzekająca o przywróceniu prawa własności i zwrocie nieruchomości nie tylko rozstrzyga o przywróceniu prawa własności ale również przywraca władztwo faktyczne nad nieruchomością.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Oceniając w tym kontekście zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego przez W.K. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, skład orzekający doszedł do przekonaniu, iż odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stosownie do treści art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Podniesiony zarzut organ egzekucyjny winien rozpatrzyć po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutu, o którym wyżej mowa jest wiążąca dla organu egzekucyjnego (art. 34 § 1 ustawy). Przy czym, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 1a i § 2).

Jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, W. K. w toku postępowania egzekucyjnego podniosła zarzut braku wymagalności objętego tytułem wykonawczym obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz Gminy Miasto R. w wysokości 939,00 zł wraz z należnymi odsetkami, określonego decyzją Starosty R. z dnia [...] r. nr [...]. Według skarżącej, skoro organ nie przekazał protokolarnie nieruchomości będących przedmiotem w/w decyzji, to nie czuje się ona zobowiązana do zwrotu rzeczonego odszkodowania.

Powyższym rozstrzygnięciem Starosta R. przywrócił bowiem prawo własności i zwrócił na rzecz skarżącej w 1/8 części oraz pozostałych wnioskodawców działki położone w R. przy ul. A., oznaczone nr ewid. 205/4, 205/6, 205/8 i 205/10 o pow. ogólnej 0,2085ha oraz zobowiązał w/w osoby do zwrotu na rzecz Gminy Miasto R. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 7.509 zł proporcjonalnie do posiadanego udziału (w przypadku skarżącej chodziło o kwotę 939 zł), wskazując iż należność podlega spłacie jednorazowo w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna. Wskazana decyzja została następnie w dniu 15 kwietnia 2003 r. utrzymana w mocy przez Wojewodę [...]. Legalność obu rozstrzygnięć była również przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 757/03 oddalił skargę W.K., G.G. oraz M.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. w sprawie zwrotu nieruchomości.

Podniesione wyżej okoliczności, jak słusznie zauważył organ orzekający dowodzą, iż kwestia ewentualnej wymagalności spornego odszkodowania i istnienia obowiązku jego zwrotu była już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, a także postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pomimo zakończenia wspomnianych postępowań W. K. nie uiściła ustalonej kwoty zwaloryzowanego odszkodowania, co uzasadnia dochodzenie tychże roszczeń przez wierzyciela, czyli Gminę Miasto R. na drodze egzekucji administracyjnej. Wierzyciel, co należy podkreślić podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko o wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i stanowiskiem tym organ egzekucyjny jest związany. Biorąc pod uwagę regulację art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji godzi się wobec tego zauważyć, iż wierzyciel w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy zobowiązany był wydać postanowienie o niedopuszczalności zarzutu W.K. Uwzględnienie zarzutu skarżącej w świetle przepisów obowiązującego prawa nie było możliwe, gdyż jak zasadnie podkreślono to w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, decyzja o zwrocie nieruchomości nie jest tytułem egzekucyjnym do wydania czy też, jak tego żąda skarżąca do wprowadzenia byłych właścicieli w posiadanie nieruchomości. W sytuacji, gdy dotychczasowy właściciel utrudnia skarżącej objęcie w posiadanie nieruchomości zwróconej decyzją Starosty R., strona winna rozważyć możliwość dochodzenia swoich roszczeń w toku postępowania przed właściwym sądem powszechnym, w tym wypadku przed Sądem Rejonowym w R., w drodze powództwa o wydanie nieruchomości. Przepisy obowiązującego prawa nie przewidują innej możliwości "zwrócenia", czy też inaczej mówiąc wprowadzenia strony w posiadanie nieruchomości i dlatego też, wbrew temu, co wywodzi w skardze W. K., organ administracyjny nie był zobligowany do ustalenia, czy rzeczona nieruchomość została faktycznie zwrócona właścicielce.

Przechodząc w następnej kolejności do oceny zarzutów skargi, Sąd doszedł do przekonania, iż są one błędne i nie mogły mieć żadnego wpływu na byt prawny zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W szczególności skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego w sprawie zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku.

Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie posiada wszystkie wymagane prawem elementy, w tym także uzasadnienie faktyczne i prawne. Okoliczność, że strona skarżąca nie zgadza się z argumentacją organu, nie świadczy jeszcze o braku uzasadnienia faktycznego i prawnego spornych rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu, błędne jest także twierdzenie strony, że postanowienie Prezydenta Miasta R. nie zostało wydane przez organ administracji publicznej. Postanowienie, jak słusznie zauważyła skarżąca powinno zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, który je wydał (art. 124 § 1 k.p.a.). Oznaczenie organu polega na podaniu pełnej nazwy organu i jego siedziby (adresu). Może ono widnieć jako element tzw. papieru firmowego, może być także oznaczone drukiem komputerowym czy pieczęcią. Brak oznaczenia organu pozbawia dany akt charakteru postanowienia, choć w uznaniu Sądu, brak oznaczenia organu w części tzw. nagłówkowej postanowienia nie powoduje takiego skutku, jeżeli podpis osoby upoważnionej do wydania postanowienia został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie, co nie budzi żadnych wątpliwości, organem administracji publicznej i jednocześnie wierzycielem, jest Prezydent Miasta R., z którego upoważnienia wydane w sprawie postanowienie podpisał własnoręcznie i opatrzył stosowną pieczęcią Zastępca Prezydenta Miasta R. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącą, że sporne postanowienie nie pochodzi od organu administracji publicznej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie stwierdziwszy podstaw prawnych do uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

B.C.