Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 74/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części w pozostałej części uchylono dec. I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Wiesław Kisiel NSA Piotr Lechowski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 października 2005 r Nr : Kol. Odw.[...] w przedmiocie odmowy wznowienia znaków granicznych lub rozgraniczenia I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2005 r [...] w części rozstrzygającej w przedmiocie odmowy wznowienia znaków granicznych , II w pozostałej części : uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 października 2005 Kol. Odw. [...] , po rozpatrzeniu odwołania I. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2005 r. [...] , którą orzeczono o odmowie przeprowadzenia z urzędu wznowienia znaków granicznych bądź postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości I. B. obj. KW [...] stanowiącej działkę 1 o pow. 0.9725 z nieruchomością sąsiednią - działką Nr 2 o pow. 0.1354 ha stanowiącą drogę wewnętrzną. W podstawie prawnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano przepisy art. 30 ust. 1 i 2 oraz 39 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Uzasadniając decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.

I. B. jako właścicielka działek 3 i 1 w [...] jednym wnioskiem wniosła o "wznowienie drogi gminnej" stanowiącej działkę Nr 2 uważając, że można wznowić granice nieruchomości na koszt Gminy, oraz o usunięcie zepchniętej ziemi z działki 3, ewentualnie domagała się likwidacji drogi, wniosła o usunięcie drzew rosnących w drodze od strony sąsiada K.. Później dołączyła propozycję zamiany bądź wykupu działki przez Gminę.

Wójt Gminy [...], ponownie rozpoznając sprawę zawiadomił [...] .06.2005 r. o wszczęciu postępowania "w sprawie wznowienia drogi gminnej dz. 2 we wsi [...] względnie jej zlikwidowania, w sprawie wycięcia drzew rosnących w drodze i usunięcia zepchniętej ziemi przez A. D. przy działce 3 i inne".

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. orzekł o odmowie "przeprowadzenia z urzędu wznowienia bądź postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków jako działka Nr 2 o pow. 0.1354 stanowiąca drogę wewnętrzną, od działki 1 o pow. 0.9725 we wsi [...] , będącej własnością I. B. ".

Uzasadniając swoją decyzję Wójt opisał przebieg dotychczasowego postępowania, w którym Samorządowe kolegium Odwoławcze w [...] , decyzją z dnia [...] marca 2005 r, uchyliło w całości poprzednią decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 3 listopada 2004 r. umarzającą postępowanie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wójt ustalił, że wskazana na mapie ewidencyjnej działka Nr 2, oznaczona jest w ewidencji jako droga wewnętrzna, nie zaliczona do kategorii dróg publiczno - gminnych, pozostaje jako droga dojazdowa do gruntów zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2000r Nr 71,poz 838 z późn. zm.) w zarządzie Wójta Gminy Trzyciąż i nie ma uregulowanego stanu prawnego.

Wskazując na przepis art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn. zm.) organ I instancji, podkreślił że objęta działką 2droga nie ma charakteru drogi publicznej a więc nie ma przymiotu celu publicznego w rozumieniu powołanego przepisu, co przemawia przeciwko obciążaniu go obowiązkiem dokonania z urzędu wznowienia znaków względnie postępowania rozgraniczeniowego, gdyż utrzymanie drogi nie stanowi realizacji celu publicznego.

W dalszej części uzasadnienia poczynił organ pewne ustalenia co do pozostałych wątków pisma inicjującego postępowanie. W szczególności ustalił, że drzewa rosnące przy drodze zostały posadzone przez właścicieli poszczególnych działek graniczących z drogą i nie są własnością gminy, że z drogi korzysta tylko J. K., że podnoszony problem budowy garażu na działce 4 przez K. S. jest przedmiotem postępowania w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...].

W odwołaniu od tej decyzji I. B. podnosiła, że Gmina samowolnie "ścięła" skarpę z jej działki, używając ziemię do wyrównania drogi na działce nr 2. Podnosiła, że argumentacja, iż wznowienie znaków granicznych nie stanowi celu publicznego jest dla niej krzywdząca, gdyż jest członkiem lokalnej społeczności i ma prawo z drogi korzystać. W odwołaniu domagała się " prawidłowego wznowienia drogi bądź wykupienia brakującej powierzchni", a także oznakowania drogi. Podnosiła, że Wójt proponował wykupienie przez urząd Gminy "zajętej powierzchni".

Rozpatrując odwołanie Samorządowe kolegium Odwoławcze podkreśliło, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego może być tylko kwestia odmowy wznowienia z urzędu granic lub przeprowadzenia z urzędu postępowania rozgraniczeniowego, gdyż tylko w tych sprawach Wójt orzekł zaskarżoną decyzją. Natomiast względem pozostałych kwestii podniesionych w wielowątkowym wniosku decyzji nie wydano, pozostają więc one do załatwienia w odrębnych postępowaniach.

Uzasadniając rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy wskazał na przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w myśl którego postępowanie w sprawie rozgraniczenia przeprowadza się na wniosek strony lub z urzędu, przy czym z urzędu prowadzi się postępowanie rozgraniczeniowe przy scalaniu gruntów, oraz gdy brak wniosku strony a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Zdaniem organu w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności, w której postępowanie rozgraniczeniowe między działką skarżącej 1 a działką 2stanowiącej drogę, mogłoby być wszczęte z urzędu. Przytaczając przepis art. 39 ust. 1 ustawy, uznało Kolegium Odwoławcze, że podobne rozwiązanie przewiduje ten przepis w sprawie wznowienia znaków granicznych, a zatem że "postępowanie może przeprowadzić strona składająca odwołanie na swój wniosek, przez zlecenie w pierwszej kolejności na swój koszt czynności geodecie".

Nawiązując do zebranego w postępowaniu materiału dowodowego Kolegium ustaliło, że działka Nr 2 we wsi [...] , na której urządzona jest droga, znajduje się we władaniu Gminy [...], oraz że z informacji Wójta Gminy wynika, że pozostaje w zarządzie tego organu. Przytoczono treść przepisu art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, póz. 2086), według którego budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym zlokalizowana jest droga, a w przypadku jego braku do właściciela terenu. Wskazano też przepis art. 20 w/w ustawy określający obowiązki zarządcy drogi, w tym w zakresie dotyczącym zadrzewiania (pkt 16).

Nadto w uzasadnieniu Kolegium Odwoławczego zawarto wskazania co do pozostających poza przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją wniosków o wycięcie drzew przy drodze, oraz wykup lub zamianę posiadanej działki.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła I. B. z wnioskiem "o rozgraniczenie drogi z uwzględnieniem powierzchni gruntów "dawnej osady Nr 17" obecnie działki Nr 1 i działki 5" lub o odszkodowanie dla właścicieli obu działek z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. "(Dz.U. Nr 133, z 1999 r. póz. 827 z późn.zm.)".

W uzasadnieniu skargi, opisała skarżąca poczynając od 1958 r. losy obecnej działki 1 wywodzącej się z osady włościańskiej nr 17 w [...] , oraz przebieg wznowienia znaków granicznych z działką 5 wywodzącą się z tej samej osady, którego następstwem zdaniem skarżącej było "zajęcie większej części wewnętrznej drogi gminnej". Podnosiła, że wnosiła o "rozgraniczenie drogi lub odszkodowanie za brakującą powierzchnię użytkową", gdyż drogę naprawiono i poszerzono. Podnosiła, że "brzegi" drogi na polecenie sołtysa były ścinane, oraz obrywały się pod wpływem deszczów. Zarzucała, że Urząd Gminy nie poczynił kroków by powstrzymać dewastację drogi, a właściciel nieruchomości z drugiej jej strony, odprowadza wody na drogę.

W konkluzji skargi, skarżąca wnosi o "wznowienie drogi na koszt Urzędu Gminy lub o odszkodowanie za brakującą powierzchnię, o oznakowanie drogi uniemożliwiające jej dalsze przesuwanie oraz o utrzymanie drogi w stanie zapobiegającym dewastacji".

Na rozprawie przed Sądem Administracyjnymi skarżąca wyjaśniła, że przez żądanie "wznowienia drogi" rozumie "ponowne wytyczenie drogi, która ciągle się przesuwa".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Stosownie do przepisów art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, iż skarga jest uzasadniona aczkolwiek z przyczyn całkowicie odmiennych niż przytoczone na jej poparcie.

Granice sprawy wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją, a zatem "odmowa wznowienia z urzędu znaków granicznych bądź rozgraniczenia". Wszelkie zatem zarzuty skargi, dotyczące innych kwestii, a w szczególności odszkodowania, czy naprawy drogi nie są objęte kognicją Sądu w tym postępowaniu.

Jedną z przesłanek nieważności przewidzianych art. 165 § 1 kpa, jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 art. 156 § 1 kpa). Taka przesłanka nieważności, zachodzi w sprawie w odniesieniu do zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części, w której utrzymuje w mocy decyzję Wójta Gminy [...] rozstrzygającą w przedmiocie odmowy wznowienia znaków granicznych, oraz w odniesieniu do decyzji Wójta Gminy Trzyciąż orzekającej w tym przedmiocie.

Zawiadomienie przez Wójta Gminy [...] dokonane dnia [...] .06.2005 r. w trybie art. 61 § 1 i 4 kpa o wszczęciu postępowania w sprawie "wznowienia drogi gminnej .... i ewentualnego jej zlikwidowania" oraz zakończenie tego postępowania decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. orzekającą "o odmowie przeprowadzenia z urzędu wznowienia bądź postępowania rozgraniczeniowego", świadczy o tym, iż zarówno w chwili wszczęcia postępowania jak i w czasie wydania decyzji organ l instancji nie miał jasności, co do rzeczywistej, jednoznacznej treści wniosku skarżącej reprezentowanej przez pełnomocnika, wszczynającego postępowanie i wyznaczającego przedmiot sprawy. Oczywiście sposób formułowania przez pełnomocnika skarżącej żądań wielokierunkowych, których spełnienie może nie należeć do tego samego organu, i tego samego trybu postępowania nie ułatwia organowi l instancji identyfikacji przedmiotu sprawy. Jednakże przepis art. 64 kpa reguluje tryb usuwania braków formalnych podań i skutki nie usunięcia tych braków. Jeżeli zaś w następstwie usuwania braków podania, zostanie ustalona jednoznaczna treść żądania, to wówczas organ ustala czy jest właściwy do załatwienia wszystkich tych spraw, a jeżeli nie to podejmuje czynności przewidziane art. 66 kpa.

Wydanie przez organ l instancji decyzji odmawiającej "wznowienia (w domyśle - znaków granicznych) bądź postępowania rozgraniczeniowego", oraz utrzymanie takiego rozstrzygnięcia w mocy zaskarżoną decyzją SKO, wymaga przybliżenia przepisów regulujących rozgraniczenie nieruchomości.

Od dnia wejścia w życie przepisów kodeksu cywilnego tj. od dnia 1 stycznia 1965 r. stosownie do przepisu art. XXXVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, póz. 94 z późn. zm.). materialnoprawną podstawę rozgraniczenia stanowi przepis art. 153 k.c. regulujący, wyłączające się wzajemnie według ustalonej kolejności kryteria rozgraniczenia. Zarazem przepis art. 152 kc nakłada na właścicieli gruntów sąsiadujących obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

Przepisy rozdziału 6 (art. 29 in.) obowiązującej od dnia 1 lipca 1989 r. ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240 póz. 2027 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą - regulują dwa rodzaje postępowań administracyjnych: postępowanie w sprawie rozgraniczenia i postępowanie w sprawie wznowienia znaków granicznych (a nie w sprawie "wznowienia granic"), a tym b. w sprawie "wznowienia drogi".

Celem postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością. Taka regulacja oznacza, że istotą sporu o rozgraniczenie jest spór o zasięg prawa własności sąsiadujących nieruchomości, obrazowany przez spór co do przebiegu granic, (por. St. Rudnicki, sąsiedztwo nieruchomości, Zakamycze 1998 r. str. 80). Spór co do przebiegu granic nieruchomości zawiera w sobie spór co do elementów służących ustaleniu tego przebiegu w postaci usytuowania punktów granicznych, których położenie determinuje przebieg linii granicznych.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 organem właściwym do dokonania rozgraniczenia jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), a w wypadkach wskazanych w ustawie - na dalszym etapie postępowania - sąd powszechny. Przepis art. 36 ustawy zawiera regulację dotyczącą wyjątku od zasady, że pierwszym etapem rozgraniczenia jest postępowanie administracyjne. Przepis art. 30 ust, 1 stanowi, że postępowanie o rozgraniczenie przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony, przy czym art. 2 określa sytuację, w której postępowanie organu wszczyna i przeprowadza z urzędu.

Zupełnie inna jest przesłanka wszczęcia postępowania o wznowienie znaków granicznych (art. 39 ustawy). Wspomniany już przepis art. 152 k.c. nakłada na współwłaścicieli gruntów sąsiednich obowiązek współdziałania przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a art. 38 ustawy zobowiązuje właścicieli i osoby władające gruntami do ochrony znaków granicznych. Wychodząc z tych obowiązków ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje tryb postępowania administracyjnego o wznowienie znaków granicznych, jednakże tylko dla takiej sytuacji, gdy sam przebieg granic nieruchomości nie jest sporny, a tylko znaki zostały przesunięte, uszkodzone lub zniszczenie. Celem tego postępowanie jest zapobieganie wątpliwościom i przyszłym sporom o przebieg granicy, a nie ustalenie położenia znaków granicznych dla zlikwidowania już istniejącego sporu (por. także St. Rudnicki j.w str. 78). Na powyższą konstatację wyraźnie wskazuje brzmienie art. 39 ust. 1 ustawy, w myśl którego przesunięte, uszkodzone lub zmienione znaki graniczne ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór - co do położenia znaków - w myśl w/w przepisu - strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Z przepisu tego wynika zarazem także, że elementem postępowania rozgraniczeniowego - sporu o przebieg granic - jest ustalenie znaków granicznych, jak również, że spór co do samego położenia znaków, jest sporem sądowym.

Stosownie do przepisu art. 39 ust. 2 wznowienia znaków granicznych na zlecenie zainteresowanych, dokonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą i inne jednostki, o których mowa w art. 11. Wprawdzie w postępowaniu o wznowienie znaków granicznych, podmiot prowadzący czynności stosuje elementy postępowania o rozgraniczenie w zakresie zawiadomień, jednakże efektem czynności ewentualnego wznowienia znaków granicznych (a nie granic) jest protokół. Zgodnie z art. 34 ust. 4 z czynności wznowienia znaków granicznych sporządza się protokół, a zatem zarówno wówczas gdy znaki wznowiono, jak i wówczas gdy ich nie wznowiono wobec sporu co do ich położenia. Postępowanie, przeto w sprawie wznowienia znaków granicznych, odmiennie niż postępowanie rozgraniczeniowe kończy się protokołem a nie decyzją.

Zgodnie z art. 39 ust. 5 przepisy dotyczące wznowienia znaków granicznych stosuje się odpowiednio przy wyznaczaniu punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, formę decyzji przewiduje tylko dla sytuacji określonych w art. 33 ust. 1 - tj. wówczas gdy decyzją Wójt orzeka o rozgraniczeniu lub art. 34 ust. 2 tj. wtedy gdy mimo sporu co do przebiegi linii granicznych, ani nie doszło do ugody ani nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu. Wówczas Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzją umarzającą postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozstrzygnięcia sądowi. Nadto w wypadku zawarcia w sprawie o rozgraniczenie w postępowaniu administracyjnym ugody , mającej w myśl art. 31 ust. 4 moc ugody sądowej, sądownictwo administracyjne akceptuje oparte na przepisie art. 105 § 1 kpa decyzje, umarzające postępowanie administracyjne, wobec jego bezprzedmiotowości.

Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie przydają, zatem postępowaniu o wznowienie znaków granicznych (czy wznowienie punktów granicznych) charakteru postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji.

Rozstrzygnięcie zatem decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. przez Wójta Gminy [...] o odmowie wznowienia (znaków granicznych), nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego, które nie przewidują formy decyzji dla takiego rodzaju sprawy. W części rozstrzygającej o odmowie "wznowienia" znaków granicznych, decyzja organu pierwszej instancji jest nieważna, gdyż wydana bez podstawy prawnej (art. § 1 pkt 2 in princp. kpa).

Utrzymanie w mocy tej części decyzji organu l instancji dotkniętej wadą nieważności, zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stanowi spełnienie przewidzianej art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa, przesłanki nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa.

Z tych przyczyn orzeczono jak w punkcie l-szym sentencji wyroku.

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla decyzję (lub postanowienie) w całości lub w części jeżeli stwierdzi, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania) jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ l instancji odmówił wnioskowi skarżącej działającej przez pełnomocnika "przeprowadzenia z urzędu postępowania rozgraniczeniowego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, słusznie wskazało na przepis art. 30 ust. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza z urzędu tylko przy scaleniu gruntów, a także jeżeli brak jest wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Nie wskazano jednak na wynikającą z art. 30 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy regułę, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczyna się na wniosek strony.

Wniosek strony, o "wszczęcie" z urzędu i na koszt organu administracji postępowania rozgraniczeniowego może być co najwyżej oceniany jako impuls dla rozważenia przez organ, czy zachodzą przewidziane art. 30 ust. 2 ustawy podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu. Nie jest natomiast dopuszczalne postępowanie w przedmiocie "wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu".

Przepis art. 30 ust. 4 ustawy przewidując, że na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie, w istocie obliguje organ do wydania takiego postanowienia w przypadku złożenia przez podmiot mający w rozumieniu art. 28 kpa przymiot strony, wniosku o wszczęcie takiego postępowania. Wówczas podmiot żądający wszczęcia postępowania jest wnioskodawcą. Stronę taką obciążają koszty postępowania w zakresie określonym przepisem art. 226 kpa, a tylko może ubiegać się w trybie art. 267 kpa w zwolnieniu od ich ponoszenia.

Inna jest jednak sytuacja gdy wniosek strony nie zmierza wprost do wszczęcia z jej inicjatywy postępowania o rozgraniczenie, lecz do wszczęcia przez organ umocowany do rozgraniczenia (wójta, prezydenta, burmistrz miasta) z urzędu postępowania o rozgraniczenie. W tej sytuacji "wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu" winien być zakwalifikowany jako pismo z działu VIII kpa skargi i wnioski, a strona powiadomiona o sposobie załatwienia wniosku (art. 246 w zw. z art. 247 i 238 kpa).

Przepis art. 9 kpa nakłada na organy administracji m.in. obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, oraz obowiązek udzielenia wyjaśnień i wskazówek aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.

Z akt sprawy wynika, że organ l instancji nie pouczył skarżącej o treści przepisu art. 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz o zakwalifikowaniu jako wniosku z Działu VIII kpa, pisma wnoszącego o wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu, mimo iż wskazało na przepis art. 9 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swej pierwszej decyzji z 21 marca 2005 r.

Akta sprawy nie zawierają natomiast wniosku skarżącej działającej przez pełnomocnika o rozgraniczenie (na jej wniosek) z innymi nieruchomościami.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winny zatem organy przede wszystkim ustalić, czy skarżąca złożyła wniosek o wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego określonych nieruchomości, czy też postępowanie o rozgraniczenie prowadzono bez takiego wniosku i podjąć stosowne w związku z dokonanymi ustaleniami rozstrzygnięcie.

Z wyżej wskazanych przyczyn orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), co do l punku sentencji wyroku, oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 powołanej ustawy, np. do punktu ll-go sentencji wyroku. Wobec treści decyzji będących przedmiotem zaskarżenia brak było przesłanek do stosowania art. 152 ustawy.