Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1749/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11  art. 77 § 1, art. 107 § 1 i § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1891/18 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 15 maja 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1891/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. M. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT) z 13 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie części wniosku o umorzenie zaległości z tytułu opłat abonamentowych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uchylił decyzję w zaskarżonej części.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że R. M. wniósł o "umorzenie w płatności opłat abonamentowych za okres od czerwca 2008 r. do sierpnia 2013 r. wraz z odsetkami". KRRiT decyzją z 13 września 2018 r. umorzyła:

a) postępowanie administracyjne z wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu za okres 6/2008 – 7/2013;

b) zaległości w płatności opłaty abonamentowej od 01-31.08.2013 i od 01.09.2013 do 31.10.2015 w wysokości 527,95zł wraz z odsetkami w wysokości 165.05zł.

KRRiT wyjaśniła, że zaległości za okres od 06/2008 do 07/2013 zostały wyegzekwowane przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 23 września 2013 roku. Wyegzekwowanie przez organ egzekucyjny należności publicznoprawnej uczyniło niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym.

Skargę na powyższą decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania złożył R. M., zarzucając, że pierwotny wniosek o umorzenie zaległości został złożony przed wyegzekwowaniem należności. Uznając zasadność skargi sąd pierwszej instancji podniósł, że brak jest tytułu wykonawczego i dokumentów świadczących o wysokości wyegzekwowanych kwot. Tego braku nie sanuje załączone przez skarżącego zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chełmie o wznowienie realizacji zajęcia wierzytelności z 31 stycznia 2018 r. ani wydruki z obrazu komputerowego, które w decyzji nie zostały dostrzeżone, a przede wszystkim nie zostały omówione. Z tego powodu, zdaniem sądu pierwszej instancji, zamieszczone w decyzji dane są nieweryfikowalne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła KRRiT. Wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak należytej kontroli zaskarżonej decyzji KRRiT z 13 września 2018 r. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zebrano całości materiału dowodowego w sytuacji, gdy organ posiadał dostateczny materiał dowodowy (w tym pisemną informację Poczty Polskiej S.A. o stanie zadłużenia strony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja nie została prawidłowo uzasadniona w sytuacji podczas, gdy prawidłowa analiza decyzji KRRiT z dnia 13 września 2018 r. prowadzi do wniosku, że spełnia on wymogi określone art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Autor skargi kasacyjnej oparł środek zaskarżenia na treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a., podnosząc zarzuty procesowe. Stosownie do treści tego przepisu zarzut naruszenia prawa procesowego może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy objęte zarzutem naruszenie tego prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to obowiązek uzasadnienia przez skarżącego kasacyjnie, że następstwa podnoszonych w skardze kasacyjnej uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. Ze skargi kasacyjnej wynika,

że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji KRRiT, stwierdził, iż jest ona niezgodna z prawem. Rozpoznając sprawę w granicach podstaw, na których skargę kasacyjną oparto, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie znajduje usprawiedliwienia. Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., które powiązano z art. 77 K.p.a. i art.107 § 3 K.p.a. oraz z naruszeniem zasad postępowania zawartymi w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a.

Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Ta regulacja prawna oznacza, że obowiązkiem organu administracji publicznej, wynikającym z zawartej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) oraz prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władz publicznych (art. 8 K.p.a.). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie.

Odzwierciedleniem stanowiska organu jest uzasadnienie decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że w sprawie brak jest elementarnych ustaleń faktycznych. Punktem wyjścia dla tego stanowiska był zarzut skargi o złożeniu pierwotnego wniosku o umorzenie zaległości przed wyegzekwowaniem należności. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na weryfikację tej kwestii. Wyjaśnienia wymaga, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie umorzenia opłaty abonamentowej na podstawie art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych, związany jest przedmiotem postępowania i w tym zakresie zobowiązany jest do ustalenia okoliczności faktycznych istotnych w sprawie. W orzecznictwie sądowym istnieje pogląd prawny, zgodnie z którym wyegzekwowanie od strony skarżącej należności z tytułu opłat abonamentowych, które miało miejsce po dacie złożenia wniosku o umorzenie zaległości z tego tytułu, nie powoduje bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. Występują bowiem wszystkie elementy materialnego stosunku administracyjno-prawnego, albowiem istnieje podmiot, którym jest strona skarżąca oraz przedmiot, którym jest ocena wystąpienia lub nie wystąpienia przesłanek do umorzenia istniejących w dacie składania wniosku zaległości objętych wnioskiem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2012 r. II GSK 1387/11, z 14 grudnia 2017 r. II GSK 267/16, dostępne na www.orzeczenia.gov.pl).

Powyższe oznacza, że okoliczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym daty i wysokość wyegzekwowanych kwot, miały istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, a uprzednio - w materiale dowodowym sprawy. Tak się nie stało, co prawidłowo wytknął sąd pierwszej instancji. Należy bowiem zauważyć, że pisemna informacja Poczty Polskiej S.A., o której mowa w zarzucie skargi kasacyjnej, nie zawiera ani wysokości wierzytelności ani dat wyegzekwowania poszczególnych kwot. Z punktu wyżej przedstawionych powodów, są to okoliczności kluczowe dla oceny sprawy. Po drugie, informacje te nie zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wbrew argumentom podnoszonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, informacji takich nie zawierają akapity drugi i trzeci decyzji z 13 września 2018 r.

Odnosząc się z kolei do podnoszonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności, że Poczta Polska S.A. jest wierzycielem i prowadzi postępowanie egzekucyjne, a także że była związana informacją od Poczty Polskiej S.A. dotyczącą stanu zadłużenia z tytułu zaległości, nie oznacza, że KRRiT zwolniona jest od ustalenia powyższych danych na temat postępowania egzekucyjnego. Organ prowadzący postępowanie o umorzenie opłat abonamentowych ma nie tylko prawo, ale i obowiązek żądania od właściwych organów, w tym od Poczty Polskiej, dokumentów i wyjaśnień w sprawie. Jeśli informacje uzyskane od Poczty Polskiej zawarte w wiadomości mailowej z 13 września 2018 r. były niepełne, należało ponownie wystąpić do tego organu o uzupełnienie stosownych kwestii. Jak wskazano już wyżej, zgodnie z art. 7 i art.77 K.p.a. organ prowadzący postępowanie administracyjne zobowiązany jest do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W przedmiotowej nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego, który mógłby stanowić podstawę faktyczną do wydania decyzji administracyjnej. Wyjaśnić też należy, że w skardze kasacyjnej nie kwestionowano odpowiedniego stosowania w sprawie przepisów K.p.a. Nie powinno więc budzić wątpliwości organu, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie umorzenia należności abonamentowych winno spełniać standardy postępowania administracyjnego określone w tej ustawie.

W związku z powyższym bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w powiązaniu z omówionymi powyżej przepisami K.p.a. Sąd pierwszej instancji w pełni prawidłowo zajął stanowisko o wadliwości zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat czynności za radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.)