Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 276/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T.W. (dalej jako skarżący) od rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z [...] października 2015 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem 31 października 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Pismem z 21 sierpnia 2015 roku Komendant Rejonowy Policji [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). Podstawę faktyczną wszczęcia niniejszego postępowania stanowiło wszczęcie przez Prokuraturę Rejonową w S. postępowania karnego przeciwko skarżącemu o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W toku prowadzonego postępowania przygotowawczego skarżącemu przedstawione zostały zarzuty, o to że:

1. 18 sierpnia 2015 r. na terenie [...] W. używając słów powszechnie uważanych za obelżywe znieważył funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w S. [...]. A.B. podczas i w związku z pełnieniem przez nią obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k.;

2. 18 sierpnia 2015 r. na terenie [...] W. grożąc pozbawieniem życia funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Policji w S. [...]. A.B. zmuszał ją do zaniechania prawnej czynności służbowej polegającej na jego zatrzymaniu, tj. o czyn z art. 224 § 2 k.k.;

3. 18 sierpnia 2015 r. na terenie [...] W. grożąc pozbawieniem życia funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Policji w S. [...] D.P. zmuszał go do zaniechania prawnej czynności służbowej polegającej na jego zatrzymaniu, tj. o czyn z art. 224 § 2 k.k.;

4. 18 sierpnia 2015 r. na terenie [...] W. w restauracji [...] dokonał zniszczenia mienia w postaci kiosku z ekranem, przy którym zamawia się posiłki oraz trzech sztuk skarbonek, powodując straty o łącznej wartości 23.053 zł na szkodę [...], tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k.

Rozkazem personalnym z [...] października 2015 r. nr [...] Komendant Rejonowy Policji [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 31 października 2015 r., na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rozkazowi temu organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozkazu, nawiązując do treści art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, organ wskazał, że oczywistość popełnienia czynu, wypełniającego znamiona przestępstwa zachodzi wówczas, gdy organ wykaże, że norma prawa karnego materialnego bezdyskusyjnie odpowiada ustalonemu w sprawie stanowi faktycznemu. Podał, że w judykaturze przyjmuje, iż dowodem w postępowania administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji, z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, mogą być także dowody zabrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego, co wynika z treści art. 75 k.p.a. Organ wyjaśnił, że z tego też powodu, jako organ prowadzący postępowanie administracyjne, nie jest związany zasadą bezpośredniości, rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodach utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (karnym lub karno-skarbowym).

W ocenie organu w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż charakter zarzucanych skarżącemu czynów uniemożliwia pozostawienie go w służbie. Zdaniem organu społeczeństwo ma prawo oczekiwać, że zadania związane

z ochroną ładu i porządku publicznego realizowane będą przez osoby, które

w najwyższym stopniu przestrzegają obowiązującego porządku prawnego.

Organ stwierdził, że skarżący niewątpliwie sprzeniewierzył się zasadom, których winien przestrzegać będąc funkcjonariuszem Policji, a tym samym pozostawienie go w służbie przeczyłoby ogólnie przyjętemu poczuciu sprawiedliwości społecznej oraz świadczyłoby o niewiarygodności Policji. Oczywisty fakt popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, spowodował bowiem utratę przez skarżącego przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, co musi skutkować wykluczeniem go z szeregów Policji.

Ponadto organ wyjaśnił, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, albowiem konieczność jej wykonania przed upłyywem terminu do wniesienia odwołania warunkowana jest ważnym interesem służby. W niniejszej sprawie interes służby jest tożsamy z interesem społecznym i przejawia się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania.

Dodatkowo organ wskazał, że realizując obowiązek ustanowiony w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wystąpił do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji, o wyrażenie opinii w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym, jednakże do dnia wydania decyzji opinii takiej nie otrzymał.

Od wskazanego wyżej rozkazu personalnego skarżący wniósł odwołanie do Komendanta [...] Policji. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu oczywistości popełnienia przez niego czynów zarzuconych mu w toku postępowania karnego, obrazę prawa materialnego w postaci naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez uznanie, iż popełnienie zarzuconych mu czynów ma oczywisty charakter i uniemożliwia pozostawanie go w służbie oraz obrazę prawa procesowego, które miało wpływ na treść zapadłej decyzji, a mianowicie art. 107 § 1 k.p.a. polegające na braku wskazania uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w decyzji organu I instancji nie przywołano ani jednego dowodu, który miałby świadczyć o oczywistości popełnionych przez niego czynów. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że ta "oczywistość" każdorazowo musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów.

Powołaną na wstępie decyzją Komendant [...] Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że zgromadzone w toku postępowania materiały jednoznacznie potwierdzają, że skarżący 18 sierpnia 2015 r. popełnił czyny o znamionach przestępstwa określone w art. 224 § 2 k.k., art. 226 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. Zdaniem organu wynika to z:

• telegramu z 18 sierpnia 2015 r. dyżurnego Komendy Wojewódzkiej Policji we [...],

• notatki urzędowej [...] A.B. z 18 sierpnia 2015 r.,

• protokołu przesłuchania świadka M.J. menagera restauracji [...] w [...] W. z 19 sierpnia 2015 r.,

• postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z [...] sierpnia 2015 r. o wszczęciu śledztwa DS. [...] przeciwko skarżącemu,

• protokołu przesłuchania świadka A.F. pracownika restauracji [...] z 20 sierpnia 2015 r.,

• protokołu przesłuchania świadka K.S. pracownika restauracji [...] z 20 sierpnia 2015 r.,

• protokołu przesłuchania świadka I.G. pracownika restauracji [...] z 20 sierpnia 2015 r.,

• protokołu przesłuchania podejrzanego z 20 sierpnia 2015 r.,

• protokołu przyjęcia od [...] A.B. funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w S. ustnego zawiadomienia o przestępstwie z 19 sierpnia 2015 r.,

• protokołu przesłuchania świadka D.P., funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w S.,

• protokołu przesłuchania świadka R.K. z 19 sierpnia 2015 r.,

• protokołu przesłuchania świadka P.J. pracownika restauracji [...] z 19 sierpnia 2015 r.

Organ II instancji szczegółowo opisał okoliczności wynikające z wyżej wymienionych dowodów, uznając, że fakt popełnienia przez skarżącego czynów o znamionach przestępstwa jest oczywisty i nie budzi żadnych wątpliwości.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odniósł się do drugiej z przesłanek zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, tj. przesłanki braku możliwości pozostawienia w służbie w związku z popełnionym czynem. Komendant [...] Policji podniósł, że fakultatywna decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na wskazanej wyżej podstawie związana jest z utratą przez funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Zdaniem organu celem omawianego przepisu jest usunięcie z szeregów Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępień w oczach opinii publicznej. Organ wskazał, że w interesie tak państwa, jak i jego obywateli, leży jak najszybsze usunięcie z Policji takich funkcjonariuszy, a zatem działanie właściwych organów Policji na tej podstawie służy ochronie interesu publicznego.

Organ zwrócił uwagę, że szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym w zakresie jego utraty. Komendant [...] Policji podniósł, że istotne znaczenie ma w praworządnym państwie umożliwienie skutecznego wykonywania przez Policję zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar służby w Policji powoduje też, że w znaczącym stopniu jej działań kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Z tego względu wymagania w stosunku do policjantów muszą być tak wysokie, by umacniały podstawy ich autorytetu.

W ocenie Komendanta [...] Policji za "uniemożliwiające pozostanie w służbie" uznać należy takie okoliczności sprawy, które powodują, iż zachodzi konieczność ochrony interesu społecznego poprzez wykluczenie funkcjonariusza

z pełnienia zadań i czynności służbowych wykonywanych w imieniu organu państwowego, w związku z zarzucanym temu policjantowi popełnieniem czynu

o znamionach przestępstwa, który jest oczywisty. Pojęcie interesu społecznego, zdaniem organu, uznać należy za tożsame z interesem służby w Policji, przejawiającym się dbałością o dobro tej służby. Organ wskazał, że "dobro służby" należy do zwrotów niedookreślonych. Na pojęcie to składają się dobra szczegółowe, takie jak dobre imię Policji, zaufanie obywateli do jej organów, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. Popełnienie przez policjanta przestępstwa, które jest oczywiste, rażąco godzi w wymienione dobra, stanowiące wartość społeczną. Policjant, który w sposób świadomy popełnił czyn stanowiący przestępstwo umyślne, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, a równocześnie naraża tę służbę na szkody wynikające z faktu rażącego naruszenia wysokich wymagań stawianych funkcjonariuszom publicznym. Zdaniem organu zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest następuje, gdy policjant przestał spełniać wymogi stawiane policjantom i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie z ram organizacyjnych służby publicznej.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia skarżącego w służbie, po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa, należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego. Przy czym popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pełnienia służby publicznej.

Komendant [...] Policji stwierdził, że bezsprzecznym jest, iż charakter przestępstw określonych w art. 224 § 2 k.k., 226 § 1 k.k., 288 § 1 k.k., jakich dopuścił skarżący, które w opinii publicznej postrzegane są jako czyny o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddane szczególnej krytyce i napiętnowaniu, uzasadnia przyjęcie, że popełniający je policjant utracił wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do bycia funkcjonariuszem Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu Komendant [...] Policji wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zdaniem organu fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanych czynów w świetle zgromadzonych materiałów nie budzi nawet najmniejszych wątpliwości. Organ I instancji posiadał kompetencje, a także podstawy faktyczne do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Ponadto organ podniósł, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, pomimo lakonicznego uzasadnienia.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. oraz 12 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszystkich możliwych do przeprowadzenia dowodów w zakresie ustalenia przyczyn i okoliczności przebiegu zdarzenia z 18 sierpnia 2015 roku na terenie [...] W. lub chociażby uzyskania kopii protokołów i opinii wytworzonych w toku postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową w S., sygn. [...] i naruszenie tym samym zasady wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej;

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na apriorycznym przyjęciu, iż wina skarżącego w zakresie 4 zarzutów przedstawionych mu w toku postępowania karnego nie budzi żadnych wątpliwości w sytuacji, gdy przeprowadzenie dowodów na wniosek obrońcy podejrzanego w tamtym postępowaniu doprowadziły do ustalenia niepopełnienia czynu zabronionego w zakresie jednego z czynów oraz uzyskania opinii biegłych psychiatrów, co z kolei doprowadziło do umorzenia postępowania karnego w oparciu o art. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k.;

naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez uznanie, że popełnienie zarzuconych skarżącemu czynów ma oczywisty charakter i uniemożliwia pozostawienie go w służbie, a tym samym nie wymaga ich wszechstronnego wyjaśnienia,

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, iż organ zarówno I jak i w II instancji dokonywał ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o informację przesłaną z Prokuratury Rejonowej w S. oraz przesłane jej przez ten organ kserokopie zebranych dowodów. Wskazał, że w toku postępowania karnego obrońca skarżącego przedłożył dowody, z których wynika skrajnie nierzetelne wykazanie wartości zniszczonego mienia (skarbonek). Podniósł, że pokrzywdzony, którym była Fundacja [...] nigdy nie złożyła wniosku o ściganie, co było powodem umorzenia postępowania w tym zakresie. Podał także, że wykonane na wniosek obrońcy skarżącego oględziny monitora w restauracji [...] potwierdziły, iż nie doszło do istotnego uszkodzenia monitora służącego do elektronicznego składania zamówień i dalej, chociaż nieco zarysowany, jest on używany przez restaurację. W odniesieniu do zarzutu zniszczenia mienia zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, zdaniem skarżącego, zakwalifikowania popełnionego przez niego czynu co najwyżej jako czyn z art. 124 § 1 k.w. Ta zaś okoliczność w sposób oczywisty wyłącza możliwość zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jako podstawy prawnej do zwolnienia z służby i to nie tylko z powodu braku oczywistości popełnienia czynu

o znamionach przestępstwa, ale w ogóle popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa. Skarżący wyjaśnił również, że uzyskał z prokuratury informację o umorzeniu postępowania, jednakże jeszcze nie otrzymał postanowienia w tym zakresie. Ponadto podniósł, że w toku postępowania prokuratura uzyskała opinię psychiatryczną, która doprowadziła do stwierdzenia niepoczytalności skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że doktryna prawa karnego rozróżnia pojęcie dokonania przestępstwa i jego popełnienia. Do dokonania przestępstwa konieczne jest zrealizowanie ustawowych znamion czynu zabronionego - strony przedmiotowej, strony podmiotowej, podmiotu i przedmiotu. Zwrócił również uwagę, że w prawie karnym występują okoliczności wyłączające winę, m.in. niepoczytalność.

Organ podniósł, że popełnienie przez skarżącego czynu i okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości. W dacie wydawania decyzji przez organ II instancji nie było postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania karnego. Zdaniem organu jest to okoliczność, która powstała już po wydaniu decyzji ostatecznej w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadnia wznowienie postępowania. Charakter czynu skarżącego, w opinii organu, świadczy jednak o braku możliwości pozostawienia go w służbie. Służba w Policji wymaga od funkcjonariuszy nieskazitelności charakteru, zachowania zgodnego z prawem, z normami etyki zawodowej, służenia przykładem innym. Zachowanie skarżącego tych cech nie wykazało. Skarżący nie może zatem pozostać w służbie. Ponadto organ zwrócił uwagę, że uchylenie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby spowodowałoby jego przywrócenie do służby i tym samym dopuszczenie osoby chorej psychicznie (afektywną dwubiegunową), u której stwierdzono zespół uzależnienia od alkoholu. Przywrócenie do służby skarżącego stanowiłoby zatem naruszenie art. 25 ustawy o Policji.

Przy piśmie procesowym z 4 marca 2016 r. skarżący nadesłał do Sądu opinię sądowo-psychiatryczną uzyskaną w toku postępowania karnego oraz postanowienie Prokuratora Rejonowego w S. z [...] grudnia 2015 r., sygn. akt Ds. [...], o umorzeniu śledztwa na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. Przy piśmie procesowym z 18 marca 2016 r. skarżący przedstawił natomiast wniesione przez niego zażalenie na wskazane wyżej postanowienie w zakresie czynu zniszczenia mienia. Nadesłał również postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z [...] lutego 2016 r. o uwzględnieniu tego zażalenia oraz postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z [...] lutego 2016 r. o umorzeniu śledztwa w stosunku do skarżącego w zakresie czynu zniszczenia mienia na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. z uwagi na brak znamion czyny zabronionego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawna zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie prawnej uwarunkowane jest łącznym spełnieniem trzech przesłanek: 1) popełnieniem czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa (przestępstwa skarbowego), 2) oczywistością popełnienia czynu, 3) charakterem czynu powodującym, że dalsze pozostanie policjanta w służbie jest niemożliwe. W toku postępowania prowadzonego w przedmiocie zwolnienia ze służby na tej podstawie organ winien zatem wykazać, że funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa, a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją jego zachowania.

Należy również zwrócić uwagę, że decyzja administracyjna podejmowana na omawianej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. To z kolei oznacza, że sądowoadministracyjna kontrola takich rozstrzygnięć jest ograniczona. Sąd administracyjny zobowiązany jest do oceny, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Nie jest on natomiast uprawniony do ingerowania w kwestie celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Sąd bada tym samym, czy rozstrzygnięcie organu nie zostało oparte na niedozwolonych kryteriach oraz czy jego argumentacja nie jest dowolna i arbitralna. Nie może on natomiast analizować celowości i słuszności zwolnienia danego funkcjonariusza, a także czy ze względów słusznościowych mógłby on nadal pozostać w gronie funkcjonariuszy.

Powołany przepis, podobnie jak i inne przepisy ustawy o Policji, nie definiuje pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". W judykaturze zgodnie jednak przyjmuje się, że zaistnienie tej przesłanki nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2089/13 oraz I OSK 2756/13, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto przy tym zauważyć, że wydanie takiego orzeczenie stanowiłoby przesłankę bądź do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, bądź też fakultatywnego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Zgodnie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. W myśl natomiast art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy policjanta można zwolnić ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Należy zatem odróżnić sytuacje, w których popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa jest "oczywiste", od sytuacji, w których popełnienie przestępstwa stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem. Są to stany faktyczne od siebie niezależne i każdy z nich umożliwia rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego w innym trybie. Dlatego też organ Policji, zamierzając zwolnić funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie jest zobligowany do oczekiwania na prawomocne zakończenie sprawy karnej. "Oczywistość popełnienia czynu" organ może bowiem ustalić samodzielnie, na podstawie analizy okoliczności konkretnego zdarzenia.

Oczywistości popełnienia czynu zabronionego nie można ograniczać wyłącznie do sytuacji, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku oraz przyznał się do winy. O oczywistości popełnienia przestępstwa można również mówić wówczas gdy stan fatyczny danej sprawy pozwala na stwierdzenie, kto dopuścił się czynu przestępczego, a tym samym, gdy ocena konkretnego zdarzenia nie pozostawia wątpliwości co do ewentualnego wyniku postępowania karnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2726/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powszechnie przyjmuje się, że organ zamierzający zwolnić policjanta za służby – co do zasady – powinien sam przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, które pozwoliłoby przyjąć, że popełnienie przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste. Nie wyklucza to jednak możliwości wykorzystania w prowadzonym postępowaniu administracyjnym także materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym. Nie ma zatem istotnego znaczenia, w jaki sposób i kiedy zostanie ustalona oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa. Funkcjonariusza, w stosunku do którego nie zapadł prawomocny wyrok skazujący go za popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, można zwolnić ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Celem powołanego przepisu było bowiem stworzenie możliwości wyeliminowania z grona funkcjonariuszy Policji policjantów, w stosunku do których nie zapadł wprawdzie prawomocny wyrok skazujący ich za popełnienie przestępstwa, ale których bezprawność działania w świetle przepisów prawa karnego nie budzi wątpliwości i jest oczywista (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2921/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby zasadnie przyjęły, że popełnienie przez skarżącego czynów wskazanych w pkt I.-III. postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z [...] sierpnia 2015 r. o przedstawieniu zarzutów skarżącemu, tj. znieważenie funkcjonariusza oraz groźba bezprawna w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do zaniechania prawnej czynności służbowej, jest oczywiste. Udział skarżącego w zdarzeniach, które miały miejsce 18 sierpnia 2015 r. na terenie [...] W., oraz ich przebieg jest niewątpliwy i potwierdzony zeznaniami wielu świadków. Sam skarżący nie zaprzecza również, że do tego incydentu doszło. Nie przyznał się jednak do tego, że znieważył policjantów oraz że im groził. Popełnienie przez skarżącego tych czynów potwierdzają jednak zgromadzone w sprawie dowody: protokoły zeznań świadków, w tym w szczególności R.K. oraz D.P., protokół przyjęcia od [...] A.B. ustnego zawiadomienia o przestępstwie oraz notatka urzędowej [...]. A.B. Dowody te potwierdzają, że skarżący wielokrotnie znieważył funkcjonariuszy Policji, którzy dokonywali interwencji w związku z jego zachowaniem w restauracji [...] oraz że groził im w celu zmuszenia ich do zaniechania czynności służbowych. Należy przy tym zauważyć, że zeznania świadków są w tym zakresie spójne i w sposób wiarygodny oddają przebieg całego zdarzenia.

Odrębnie jednak należy ocenić kwestię oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu wskazanego w pkt IV. postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tj. zniszczenia mienia. Na podstawie postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z [...] lutego 2016 r., sygn. akt Ds. [...], postępowanie

w zakresie tego czynu zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, ze względu na niską wartość zniszczonego mienia. Wprawdzie skarżący przyznał się do popełnia tego czynu, jednakże od początku kwestionował wysokość wyrządzonych szkód.

W postanowieniu o przedstawieniu skarżącemu zarzutów wartość zniszczonego mienia została określona w wysokości 23 053 zł. Zebrane w niniejszej sprawie dowody nie potwierdzały jednak wartości wyrządzonych szkód. Nie można zatem było w tej sytuacji stwierdzić, że popełnienie przez skarżącego tego czynu było oczywiste. Kwestia ta pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że popełnienie pozostałych czynów przez skarżącego, jak już wskazano wyżej, jest oczywiste i stanowiło to wystarczającą przesłankę do zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 k.k. odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Stosownie natomiast do treści art. 115 § 1 k.k. czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej. Art. 31 § 1 k.k. stanowi zaś, że nie popełnia przestępstwa, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem.

Należy podkreślić, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jako przesłankę do zwolnienia z służby w Policji wskazuje popełnienie czynu o znamionach przestępstwa a nie popełnienie przestępstwa. Zatem aby można uznać, że zaistniały przesłanki do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji na tej podstawie prawnej, należy stwierdzić, czy funkcjonariusz ten popełnił czyn o znamionach przestępstwa, niezależnie od tego, czy w świetle prawa karnego istniały określone w art. 31 § 1 k.k. przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność karną. W związku z tym bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt umorzenia śledztwa przeciwko skarżącemu na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. z tej przyczyny, iż w chwili popełnienia zarzucanych mu czynów z uwagi na chorobę psychiczną miał zniesioną zdolność do rozpoznania czynu, jak i do pokierowania swoim postępowaniem. Nie oznacza ono jednak, że skarżący czynu tego nie popełnił. Ponadto należy zauważyć, że postanowienie o umorzeniu śledztwa wydane zostało [...] grudnia 2015 r., a więc po wydaniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W chwili rozstrzygania sprawy organ miał zatem podstawy do uznania, że skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa oraz że popełnienie tego czynu jest oczywiste. Przypomnieć w tym miejscu należy, że sądy administracyjne kontrolują zaskarżony akt oceniając jego legalność na dzień wydania.

Należy również zauważyć, że organy Policji wydając decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby szczegółowo wykazały, z jakich dokładnie przyczyn nie jest możliwe dalsze jego pozostawienie w służbie. Trafnie przede wszystkim zwrócono uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że jest ona formacją, którą ma służyć społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do ustawowych zadań Policji należy bowiem m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania; inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi oraz wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Rodzaj i zakres zadań powierzonych tej formacji wymaga, aby służbę w niej pełnili wyłącznie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, wolni od jakichkolwiek podejrzeń

o łamanie prawa (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się m.in. strzec godności i dobrego imienia służby. Oczywistym jest, że właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa

i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią

w mocy decyzja organu I instancji odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.