Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 523/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 127, 156 par. 1, 105 par. 1 i 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez S. T. decyzją z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] 1990 r. znak [...] wydanej po wznowieniu postępowania i stwierdzającej, że decyzja "Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...] 1988 r. w sprawie dobrowolnej zamiany mieszkań pomiędzy K. K. a W. G. wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie odmawiającej uchylenia w.w decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania, mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej".

Podstawę prawną decyzji stanowił art. 127, 156 § 1, 105 § 1 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Decyzja poprzedzona jest następującym stanem faktycznym:

Decyzją z [...] 1990 r. znak [...] Dyrektor Wydziału Mieszkaniowego Urzędu Miasta wydaną na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 kpa, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] 1989 r., stwierdził, że decyzja Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z [...] 1988 r. w sprawie dobrowolnej zamiany mieszkań między K. K. a W. G. wydana została z naruszeniem prawa. Jednocześnie organ odmówił uchylenia decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja wyłącznie odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Od w.w decyzji odwołała się S. T. do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa, który decyzją z dnia [...] 1991 r. utrzymał w mocy w.w. decyzję Dyrektora Wydziału Mieszkaniowego Urzędu Miasta. Decyzja ta była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 28 października 1991 r. sygn. akt SA.Kr 956/91 oddalił skargę S. T. oraz M. T.

Pismem z dnia 22 stycznia 2007r. S. T. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności w.w decyzji z [...] 1990 r., powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2006r. sygn. akt III SA/Kr 958/05. Wyrokiem tym Sąd uchylił zaskarżoną przez S. T. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] 2005 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 1990r. sygn. [...] wydanej przez Prezydenta Miasta stwierdzającej, że decyzja Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] 1988r. znak: [...] wydana została z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Według Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, że w sprawie zachodzi res iudicta, gdyż postępowania administracyjne i sądowe, na które organ się powołał jako na postępowania w przedmiocie decyzji będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności toczyły się w ramach zwykłego postępowania.

W uzupełnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności z 22 stycznia 2007r.,

S. T. wyjaśniła, że brak było podstaw do wydania decyzji o zamianie mieszkań "Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...] 1988 r. w sprawie dobrowolnej zamiany mieszkań pomiędzy K. ani w trybie postępowania administracyjnego, ani w trybie ustawy Prawo lokalowe, gdyż W. G. nie posiadał decyzji o przydziale mieszkania.

Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności, Samorządowe Kolegium decyzją z dnia [...] 2008r. znak [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1, 157 § 1 i 105 1 Kpa umorzyło postępowanie z wniosku S. T. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Mieszkaniowego Urzędu Miasta z [...] 1990 r.

W uzasadnieniu decyzji w pierwszym rzędzie odniósł się do legitymacji skarżącej do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności w sprawie, w ten sposób, iż uznał, że S. T. jest uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, co wynika z faktu, że brała udział w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją - jako strona tego postępowania, a także

z faktu, że jest współwłaścicielką budynku mieszkalnego, w którym położony jest sporny lokal. Kolegium powołało się na podjęte w tym względzie czynności wyjaśniające i podało, że w zarchiwizowanych zasobach Urzędu Miasta brak jest dokumentów dotyczących sprawy zakończonej decyzją [...], dlatego też Kolegium dokonało ustaleń w oparciu o uzyskane kopie dokumentów: kwestionowanej decyzji, sporządzoną w oparciu o udostępniony przez skarżącą oryginał a także kopię decyzji, wskazaną przez K. K., wydaną przez Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa z dnia [...] 1991 r Nr [...], która była przedmiotem weryfikacji przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.

Omawiając kwestie prawne Kolegium wyjaśniło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji i może mieć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy, określonymi w art. 156 § 1 K.p.a. wadami wyjątkowo ciężkimi, uniemożliwiającymi sanowanie nieprawidłowej decyzji. Jednakże niezależnie od merytorycznej oceny decyzji administracyjnej w świetle przesłanek

z art. 156 § 1 K.p.a. - organ może - w drodze decyzji - odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli postępowanie takie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.

Jak podał organ, w omawianej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu l instancji z dnia [...] 1991 r. Nr [...] jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że decyzja ta nie ma w tym przypadku samodzielnego bytu prawnego. Mianowicie - decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Mieszkaniowego Urzędu Miasta z dnia [...] 1990 r. Nr [...] została - na skutek złożenia przez S. T. odwołania - utrzymana w mocy decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa z dnia [...] 1991 r Nr [...]. Tym samym na skutek wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji organu l instancji - zostało przeprowadzone -zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i zasadą prawdy obiektywnej - nowe postępowanie w sprawie dot. wznowienia postępowania o zamianie mieszkań pomiędzy K. K., a W. G. Jak zauważył organ, wydana po przeprowadzeniu tego postępowania decyzja organu odwoławczego ma charakter merytoryczny, dlatego decyzja organu l instancji "utrzymana w mocy" nie ma samoistnego charakteru decyzji ostatecznej. Tok instancji polega, bowiem na dwukrotnym merytorycznym rozpoznaniu tej samej sprawy administracyjnej, w której nie mogą funkcjonować dwa merytoryczne i ostateczne rozstrzygnięcia. Z chwilą złożenia odwołania decyzja pierwszej instancji traci moc, a w jej miejsce - gdy nie zachodzi konieczność podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego - wchodzi merytoryczna decyzja drugiej instancji. Utrzymanie decyzji w mocy jest wyrazem zbieżności treści rozstrzygnięcia obydwu instancji po ponownym rozpoznaniu przez organ drugiej instancji sprawy administracyjnej, w której wydano decyzję pierwszej instancji. W takiej sytuacji w obrocie prawnym może funkcjonować wyłącznie decyzja ostateczna, tj. decyzja drugiej instancji. W przedmiotowej sprawie jest nią decyzja Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa z dnia [...] 1991 r. Nr [...].

Rozważania te doprowadziły organ do wniosku, że nie można było wszcząć

i prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu l instancji

z dnia [...] 1990 r. z przyczyn przedmiotowych, albowiem ostateczną decyzją jest decyzja organu odwoławczego. Skoro jednak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte, to przy stwierdzeniu braku przesłanek przedmiotowych do wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania, uzasadnionym jest umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego.

S. T. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, wnosząc o uwzględnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 grudnia 2006r. sygn. akt III SA/Kr 1297/05 oraz wyroku z 22 listopada 2006r. sygn. akt III SA/Kr 958/05. Wniosła też o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Wyrok z 15 grudnia 2006r. sygn. akt III SA/Kr 1297/05 uchylił zaskarżoną przez S. T. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005 r. nr [...] wydaną po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, którą utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005r. nr [...] umarzającą postępowanie o przyznanie odszkodowania

z tytułu wydania przez Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] decyzji [...] nr [...] z dnia [...] 1988 r. zezwalającej na dokonanie zamiany lokali i przydzielającej K. i W. K. lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. W w K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku rozpoznania wniosku S. T. o ponowne rozpoznanie sprawy, wydało opisaną na wstępie decyzję.

Wyjaśniając na wstępie uzasadnienia zasady orzekania w przedmiocie nieważności, Kolegium podkreśliło, że niezależnie od merytorycznej oceny decyzji administracyjnej w świetle przesłanki z art. 156 § 1 kpa, organ może w drodze decyzji odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli postępowanie takie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych.

Podtrzymując wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] 2008r. stanowisko, Kolegium przyjęło, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] 1999 r. Nr [...] jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że decyzja ta nie ma w tym przypadku samodzielnego bytu prawnego. Raz jeszcze wyjaśnił, że decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Mieszkaniowego Urzędu Miasta z dnia [...] 1990 r. Nr [...] na skutek złożenia przez S. T. odwołania została utrzymana w mocy decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa z dnia [...] 1991 r Nr [...]. Jak dalej organ wskazał, na skutek bowiem wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji organu I instancji zostało przeprowadzone nowe postępowanie w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania o zamianie mieszkań pomiędzy K. K., a W. G. Wydana po przeprowadzeniu tego postępowania decyzja organu odwoławczego ma charakter merytoryczny, dlatego decyzja organu I instancji nie ma samoistnego charakteru decyzji ostatecznej. Tok instancji polega na dwukrotnym merytorycznym rozpoznaniu tej samej sprawy administracyjnej. Z chwilą złożenia odwołania i zaczepienia decyzji pierwszej instancji, decyzja ta traci swoją moc, a w jej miejsce, gdy nie zachodzi konieczność podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego wchodzi merytoryczna decyzja drugiej instancji. Decyzja utrzymująca w mocy decyzję pierwszej instancji jest decyzją merytoryczną i nie może być traktowana wyłącznie jako zatwierdzenie decyzji pierwszej instancji. Utrzymanie decyzji w mocy jest wyrazem zbieżności treści rozstrzygnięcia obydwu instancji po ponownym rozpoznaniu przez organ drugiej instancji sprawy administracyjnej, w której wydano decyzję pierwszej instancji. W takiej sytuacji w obrocie prawnym może funkcjonować wyłącznie decyzja ostateczna, tj. decyzja drugiej instancji. W przedmiotowej sprawie jest nią decyzja Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa z dnia [...] 1991 r. Nr [...]. Nie można zatem było wszcząć i prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] 1990 r. z przyczyn przedmiotowych, albowiem ostateczną decyzją jest decyzja organu odwoławczego. Skoro jednak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte, to przy stwierdzeniu braku przesłanek przedmiotowych do wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania, uzasadnionym jest umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Wobec tego organ uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione, a z tego tez względu wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jako bezprzedmiotowy.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez S. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w treści skargi S. T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, a w uzasadnieniu nawiązała do decyzji z dnia [...] 1988 [...] jako naruszającej jej prawa jako współwłaściciela nieruchomości,

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie (pismem z 24 marca 2009r.), formułując przedmiot skargi S. T. w postaci decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008r. i i uzasadniając wniosek o odrzucenie w ten sposób, że od tej decyzji przysługiwał stronie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy a nie skarga do Sądu. Ponadto skarga została wniesiona według organu z uchybieniem terminu, na co wskazują daty doręczenia decyzji 10 grudzień 2008r. oraz data wniesienia skargi 6 marca 2009r. Kolejnym pismem z dnia 24 marca 2009r., organ wniósł o oddalenie skargi, tym razem za przedmiot skargi przyjmując decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 stycznia 2009r. a oddalenie uzasadniając względami podanymi w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

S. T. złożyła dodatkowo w Sądzie pismo z dnia 5 listopada 2012r., w którym precyzując podstawy stwierdzenia nieważności, wskazała, że organ administracyjny wydał w dniu [...] 1988 r. decyzję w oparciu o art. 58 i 59 ustawy Prawo lokalowe, i w jej ocenie brak było podstaw faktycznych do wydania w.w decyzji, gdyż W. G. nie posiadał decyzji przydzielającej mu mieszkanie a zamiana mieszkań spowodowała naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego w części dotyczącej prawa własności. Doprecyzowała, ze jej prawo własności wynika z wpisu do księgi wieczystej w roku 1982 [...] na podstawie postanowienia o nabyciu spadku z 11 sierpnia 1964 r. sygn. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie

w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Z uwagi na wielość postępowań administracyjnych wszczynanych z wniosku skarżącej, a następnie kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarg, dla pełnego obrazu stanu sprawy, konieczne jest odwołanie się do wcześniejszych postępowań.

Skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej przy ul W w K, budynek ten był objęty szczególnym trybu najmu. W dniu [...] 1988r. Wydział Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie dobrowolnej zamiany mieszkań pomiędzy K. K. a W. G. dotychczasowym najemcą lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. Decyzja ta stała się ostateczna. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] 1988r. i po wznowieniu postępowania Prezydent wydał decyzję z dnia [...] 1990r., w której stwierdził, że decyzja z dnia [...] 1988r. wydana została z naruszeniem prawa, jednak odmówił jej uchylenia, albowiem w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania S. T. decyzją z dnia [...] 1991r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 1990r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 1991r. SA/Kr 956/91 oddalił skargę S. T.

W 1992r. S. T. wystąpiła do SKO z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1988 nr [...]. Samorządowe Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, a po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] 1992r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 1993r. sygn. akt II SA/Kr 619/93 oddalił skargę. W 1996r. S. T. złożyła ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1988 nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 1997r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania , a decyzją z dnia [...] 1997r. nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 1998r. sygn. akt II SA/Kr/947/97 oddalił skargę S. T. na decyzję z dnia [...] 1997r.

W 2000r. S. T. wystąpiła z trzecim wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1988r. nr [...]. W wyniku tego wniosku Samorządowe Kolegium odwoławcze wydało decyzje z dnia [...] 2000r. umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, a decyzją z dnia [...] 2001r. utrzymało ja w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 września 2004r. sygn. akt III SA/Kr 1109/01 oddalił skargę S. T.

W 2005r. S. T. złożyła czwarty wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1988r. nr [...]. Samorządowe Kolegium odwoławcze wydało w dniu [...] 2005r. decyzje umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a decyzją z dnia [...] 2005r. utrzymało ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 listopada 2006r. sygn. akt III SA/Kr 95705 oddalił skargę S. T.

Z kolei w dniu 13 października w 2004r. S. T. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta miasta z dnia [...] 1990r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]1990r, a decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] utrzymało ja w mocy. Jako podstawę umorzenia postępowania wskazano, że w sprawie wystąpiła res iudicata. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że decyzją z dnia [...] 1991r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 1990r. a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 1991r. SA/Kr 956/91 oddalił skargę S. T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 listopada 2006r. sygn. akt III SA/Kr 958/05, uwzględnił skargę S. T. i uchylił zaskarżona decyzję SKO z dnia [...] 2005r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję SKO z dnia [...] 2005r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że powołane przez SKO postępowanie jakie zakończyło się decyzją SKO z dnia [...] 1991r. toczyło się w ramach zwykłego postępowania odwoławczego, również NSA oddalając skargę wyrokiem z dnia 28 października 1991r. rozpoznawał ją jako skargę złożoną na decyzję organu II instancji podjętą w ramach zwykłego postępowania administracyjnego. Tak więc decyzja z dnia [...] 1990r. była przedmiotem badania i oceny zarówno przez Kolegium jak i Naczelny Sąd Administracyjny, ale w ramach i granicach jakie wyznacza zwykłe postępowanie administracyjne. Natomiast w przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1990r.. Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest odrębnym nadzwyczajnym postępowaniem, którego zakres i ramy wyznaczają przepisy art.156-159 kpa. W takim stanie rzeczy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1990r. nie można się powoływać na powagę rzeczy osądzonej, albowiem zarówno decyzja Kolegium z dnia [...] 1991r. jak i wyrok NSA z 28 października 1991r. zapadły nie w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1990r., ale w ramach zwykłego postępowania. Stąd też Kolegium nie powinno umarzać postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej, tylko rozpoznać wniosek.

W takich okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] 2008r. znak [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z [...] 1990 r. znak [...], a po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 2008r.

I właśnie ta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...] jest przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu decyzji SKO podało, że w omawianej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu l instancji z dnia [...] 1990 r. Nr [...] jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że decyzja ta nie ma w tym przypadku samodzielnego bytu prawnego. Mianowicie - decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Mieszkaniowego Urzędu Miasta z dnia [...] 1990 r. Nr [...] została - na skutek złożenia przez S. T. odwołania - utrzymana w mocy decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa z dnia [...] 1991 r Nr [...]. Tym samym na skutek wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji organu l instancji - zostało przeprowadzone - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i zasadą prawdy obiektywnej - nowe postępowanie w sprawie dot. wznowienia postępowania o zamianie mieszkań pomiędzy K. K., a W. G. Jak zauważył organ, wydana po przeprowadzeniu tego postępowania decyzja organu odwoławczego ma charakter merytoryczny, dlatego decyzja organu l instancji "utrzymana w mocy" nie ma samoistnego charakteru decyzji ostatecznej. W takiej sytuacji w obrocie prawnym może funkcjonować wyłącznie decyzja ostateczna, tj. decyzja drugiej instancji. W przedmiotowej sprawie jest nią decyzja Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa z dnia [...]1991 r. Nr [...].

Rozważania te doprowadziły organ do wniosku, że nie można było wszcząć

i prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu l instancji

z dnia [...] 1990 r. z przyczyn przedmiotowych, albowiem ostateczną decyzją jest decyzja organu odwoławczego. Skoro jednak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte, to przy stwierdzeniu braku przesłanek przedmiotowych do wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania, uzasadnionym jest umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego.

Po doręczeniu skarżącej opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...]. Skarżąca w dniu 16 lutego 2009r. złożyła w Samorządowym Kolegium Odwoławczym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...]. Natomiast w dniu 6 marca 2009r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...].

W takich okolicznościach ponieważ pierwszy został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...], postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na decyzję SKO z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...] zostało na podstawie art. 56 p.p.s.a. zawieszone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 16 lutego 2009r. o stwierdzenie nieważności, decyzją z dnia [...] 2009r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 2009r., a po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzją z dnia [...] 2009r. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 2009r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 września 2010r. sygn. akt III SA/Kr 1248/09 po rozpatrzeniu skargi S. T. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2009r. albowiem Kolegium nie ustaliło prawidłowo stron w tym postępowaniu.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia [...] 2011r., którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 22 stycznia 2009r., a po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] 2012r. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 2012r. Decyzja SKO z dnia [...] 2012r. jest ostateczna, skarga od tej decyzji nie została złożona. Tym samym zakończone zostało postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia 16 lutego 2009r. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...].

W takich okolicznościach zostało podjęte zawieszone postępowanie sądowe w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Kolegium z dnia [...] 2008r. umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta z dnia [...] 1990r. nr [...].

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zgodnie z którym nie można wszcząć i prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w sytuacji gdy od decyzji tej było złożone odwołanie, a organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzją ostateczną jest w takim przypadku decyzja organu II instancji, a decyzja organu I instancji w takim przypadku nie funkcjonuje samodzielnie w obrocie prawnym. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja organu II instancji, nie ma prawnej możliwości wyeliminowania z obrotu tylko decyzji organu I instancji. Skoro jednak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu i instancji zostało wszczęte, to przy stwierdzeniu braku przesłanek przedmiotowych do wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania, uzasadnionym jest umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego.

Teoretycznie wadami wymienionymi w art.156 § 1 k.p.a. może być objęta zarówno decyzja organu I instancji jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji. Kwestią dyskusyjną było natomiast, czy organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji II instancyjnej ( odwoławczej) może również stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji.

Należy zgodzić się z stanowiskiem zgodnie z którym z art. 156 § 1 k.p.a. wynika obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w tym przepisie. Odnosi się to zarówno do decyzji organu odwoławczego, jak i do decyzji organu pierwszej instancji. Możliwość stwierdzenia nieważności jedynie decyzji organu odwoławczego przez organ wyższego stopnia nad organem odwoławczym oznaczałaby pozostawienie w obrocie, przynajmniej przez jakiś czas, decyzji organu I instancji mimo ustalenia przyczyn jej nieważności. Byłaby to sytuacja trudna do zaakceptowania z punktu widzenia porządku prawnego. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności tylko decyzji organu odwoławczego oznaczałaby poza tym, że dotknięta wadami nieważności decyzja organu I instancji mogłaby być wzruszona, jak już zaznaczono, jedynie w trybie postępowania odwoławczego, to jest uchylona bez skutku ex tunc. W konsekwencji dwie decyzje wydane w tej samej sprawie, dotknięte wadami nieważności, zostałyby wzruszone z różnymi skutkami.

Tak też wynika z uchwały NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt FPS 20/98 (ONSA 1999, z. 4, poz. 120), ten sam organ administracji jest uprawniony na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym do stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej decyzji (organu odwoławczego), jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2001r. I SA 1790/99 Organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 1 k.p.a.) jest jednocześnie uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Stwierdzenie nieważności może dotyczyć także decyzji nieostatecznej, ale tylko w sytuacji gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Jednym słowem strona może zadecydować, czy korzysta z zwykłego trybu odwoławczego od decyzji organu I instancji, czy też korzysta z trybu nadzwyczajnego jakim jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Znalazło to wyraz między innymi w wyroku NSA z dnia 7 stycznia 1992 r. sygn. akt III SA 946/91 ("Przegląd Sądowy" 1993, nr 7-8, s. 98), w którym Sąd uznał taką możliwość także na wniosek strony, wskazujący wyraźnie na dokonanie wyboru trybu nadzwyczajnego, ale złożony przed upływem terminu wniesienia odwołania.

Jednak w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły wskazane wyżej przypadki. Wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności dotyczył wyłącznie decyzji organu l instancji z dnia [...] 1990 r. Nr [...] w sytuacji gdy decyzja organu I instancji nie stała się ostateczna, albowiem na skutek złożonego przez S. T. odwołania w sprawie orzekało Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa, które decyzją z dnia [...] 1991 r Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W takiej sytuacji postępowanie o stwierdzenie nieważności wyłącznie decyzji organu I instancji nie mogło być prowadzone, albowiem brak było przedmiotu postępowania.

Skoro jednak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu i instancji zostało wszczęte, to przy stwierdzeniu braku przesłanek przedmiotowych do wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania, uzasadnionym jest umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Tym samym zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009r. znak [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Kolegium z dnia [...] 2008r. umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta z dnia [...] 1990r. nr [...] nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.