Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 316/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 123
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Właściwy organ może zażądać od inwestora, właściciela, zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawców robót budowlanych dostarczenia technicznej ekspertyzy dotyczącej projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.

Nie oznacza to, że nałożenie takiego obowiązku jest całkowicie dowolne i zależne jedynie od niczym nie umotywowanej woli organu administracji.

2. Organ budowlany nakład na stronę obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej postanowieniem, na które nie służy zażalenie.

TEZY

1. Właściwy organ może zażądać od inwestora, właściciela, zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawców robót budowlanych dostarczenia technicznej ekspertyzy dotyczącej projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.

Nie oznacza to, że nałożenie takiego obowiązku jest całkowicie dowolne i zależne jedynie od niczym nie umotywowanej woli organu administracji.

2. Organ budowlany nakład na stronę obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej postanowieniem, na które nie służy zażalenie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Leon P. na decyzję Wojewody M. (...) z dnia 10.02.1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Inwestor zakwestionował decyzję wojewody utrzymującą w mocy decyzję burmistrza, zobowiązującą stronę skarżącą do przedłożenia ekspertyzy technicznej o prawidłowości robót budowlanych z adaptacją części strychu na cele mieszkalne, wykonanej przez uprawnionego rzeczoznawcę z listy wojewody.

Organ pierwszej instancji podniósł, że adaptacja wiąże się z ostrym konfliktem sąsiedzkim, co powoduje konieczność wykonania ekspertyzy. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania strony skarżącej zdecydował o utrzymaniu jej w mocy; uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylającego udzielone stronie skarżącej pozwolenia na przebudowę strychu na mieszkanie, ze wskazaniem, że postępowanie w wyniku wydania tego wyroku może być prowadzone na podstawie przepisów art. 37-42 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku.

W skardze do NSA zarzucono, że zobowiązanie do wykonania ekspertyzy nie mogło nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Strona przywołała dotychczasowe orzecznictwo NSA /np. wyrok z dnia 24 listopada 1997 r., IV SA 250/96 - Gazeta Prawna 1998 nr 4 str. 41 z komentarzem Alicji Plucińskiej-Filipowicz/.

Na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania przyznał, że postępowanie administracyjne dotyczyło pozwolenia na użytkowanie lokalu mieszkalnego powstałego w- wyniku przebudowy części strychu na cele mieszkalne, stwierdzając jednocześnie, że przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie w wydaniu w takim postępowaniu decyzji nakazujące przedstawienie ekspertyzy technicznej.

Podstawowym problemem jest, czy organ prowadzący sprawę administracyjną o pozwolenie na użytkowanie mógł w toku postępowania wydać decyzję administracyjną nakładającą na stronę obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej zrealizowanych robót budowlanych.

Orzekający w sprawie organ administracji wydał decyzję administracyjną nakazują stronie skarżącej przedstawienie ekspertyzy technicznej, powołując jako podstawę prawną art. 56 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1991 r.

W związku z prowadzeniem sprawy budowlanej dotyczącej przedmiotowego lokalu podczas obowiązywania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, z mocy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. mają w sprawie zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. Przepis art. 56 ust. 1 tej ustawy upoważnia właściwy organ do żądania od inwestora, przy wykonywaniu zadań określonych ustawą, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. W toku postępowania administracyjnego prowadzonego w określonej sprawie /w tym wypadku o pozwolenie na użytkowanie/ żądanie przedstawienia ekspertyzy następuje w trybie postanowienia. Stosownie do art. 123 Kpa, w toku postępowania organ administracji wydaje postanowienia /par. 1/. które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy /par. 2/. Na postanowienie wydane w trybie art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie służy zażalenie.

W związku z powyższym należy stwierdzić. iż zarzut strony skarżącej co do tego, że interpretacja przepisów /ustawy Prawo budowlane oraz kodeksu postępowania administracyjnego/ nie pozwala na wydanie kwestionowanej decyzji, jest zasadny.

Z tej przyczyny, wystarczająco uzasadniającej usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, orzeczono na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Powyższy wyrok zasługuje na uwagę ze względu na to, że dość często organy administracji nakładają na stronę obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej decyzją, jak też bez szczegółowego uzasadnienia nałożenia tego obowiązku. Jeżeli ma to miejsce w toku postępowania administracyjnego, jak np. w powyższej sprawie, w toku postępowania w pozwolenia na użytkowanie orzeczenie o przedstawieniu ekspertyzy technicznej jest postanowieniem dotyczącym przeprowadzenia dowodu. Nie można więc w tej kwestii wydać decyzji, jako aktów administracyjnych kończących postępowanie administracyjne co do istoty. Ponadto. stosownie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ciężar poszukiwania dowodów spoczywa na organie administracji. Wyjątki od tej zasady przewidują przepisy szczególne. W niniejszej sprawie ustawa przewiduje, że właściwy organ może na stronę nałożyć obowiązek przedstawienia określonego dowodu /ekspertyzy technicznej/. W każdym jednak przypadku stosowania przepisów szczególnych przeniesienie na stronę obowiązku przedstawienia dowodu nie może być dowolne, lecz wymaga od organu administracji wnikliwego rozważenia, czy konieczne jest skorzystanie z określonego uprawnienia organu. Z tego wynika, że aby przenieść na stronę obowiązek dostarczenia dowodu, organ administracji musi wykazać, że zachodzi odpowiednia przesłanka, polegająca na wystąpieniu nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego ponadto powodować określone zagrożenia.