Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 566/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 81 ust. 3, art. 87 ust. 1, ust. 3, art. 95 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1, ust. 3, art. 96 ust. 10
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 12 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat B. S. – K., Kancelaria Adwokacka [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Na podstawie kontraktu B. M. pełnił zawodową służbę wojskową, jako służbę kontraktową w okresie od dnia 30 lipca 2006 roku do dnia 29 lipca 2009 roku. Rozkazem personalnym Dowódcy Okręgu Wojskowego [...] Nr [...] z dnia [...] 2009 roku B. M. z dniem 29 lipca 2009 roku został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie.

Decyzją z dnia [...] 2009 roku Nr [...] Dowódca Jednostki [...] w A przyznał B. M. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie w ilości 26 dni za 2006 rok, 26 dni za 2007 rok, 26 dni za 2008 rok oraz 26 dni za 2009 rok, a także zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska i gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia.

Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia [...] 2009 roku Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje w całości przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na fakt, że organ I instancji nie określił należności kwotowo, a jedynie ograniczył się do wskazania rodzaju tych należności i obowiązujących przepisów prawnych.

Po ponownym rozpatrzeniu spawy, decyzją z dnia [...] 2009 roku Nr [...] Dowódca Jednostki [...] w A przyznał B. M. w związku z powyższym następujące należności pieniężne:

1. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie:

• za 2006 rok w ilości 26 dni w kwocie 1737,32 zł,

• za 2007 rok w ilości 26 dni w kwocie 1737,32 zł,

• za 2008 rok w ilości 26 dni w kwocie 1737,32 zł,

• za 2009 rok w ilości 26 dni w kwocie 1737,32 zł,

2. zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska w kwocie 189,36 zł,

3. gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia w kwocie 3000 zł

W odwołaniu od tej decyzji B. M. zarzucił, że nie otrzymał należnego mu równoważnika mundurowego za 2009 rok oraz oszczędności mundurowych, a nadto ekwiwalent za niewykorzystany urlop za lata 2006-2009 został mu wypłacony bez ustawowych odsetek za zwłokę. Dodatkowo podniósł, że ostatnie uposażenie nie zawiera należności z tytułu otrzymywanych dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego.

Decyzją z dnia 12 marca 2010 roku Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w A, po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 10 ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, z wyjątkiem comiesięcznego świadczenia pieniężnego wypłacanego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby oraz zwrotu kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju, wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy jednostki wojskowej, co oznacza, że w dniu wydania decyzji dowódca zobowiązany był wydać decyzję w sprawie: ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, dodatkowego uposażenia rocznego, zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska, gratyfikacji urlopowej. Zaskarżona decyzja zawiera w/w elementy, oprócz postanowień w zakresie dodatkowego uposażenia rocznego, gdyż zgodnie z art. 83 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wypłacane ono jest nie później, niż w okresie pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to uposażenie. Nadto w myśl § 5 ust 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego, dodatkowe uposażenia roczne przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej wypłaca się w dniu zwolnienia ze służby, jednak ust. 3 powołanego § 5 stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, dodatkowe uposażenie roczne wypłaca się w terminie 14 dni od dnia zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w celu realizacji zapisów art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dlatego nie zawiera postanowień w zakresie równoważników mundurowych. Natomiast co do zarzutu zwłoki w wypłacie należności organ podniósł, że jest on nieuzasadniony. Odsetki ustawowe przysługują od dnia, w którym należności stały się wymagalne, a zgodnie z art. 130 § 1 i 2 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu. Również wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Zaskarżona decyzja w związku ze złożeniem przez skarżącego odwołania do chwili obecnej nie jest prawomocna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. M. ponownie domagał się wypłaty odsetek od należności nie wypłaconych w terminie. Zdaniem skarżącego należności za niewykorzystany urlop stały się wymagalne po roku kalendarzowym w którym "żołnierz powinien otrzymać urlop wypoczynkowy lub organ finansowy, na którego zaopatrzeniu logistycznym żołnierz pozostaje winien naliczyć i wypłacić ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w danym roku. Brak naliczenia i wypłaty ekwiwalentu w terminie określonym w ustawie stanowi zwłokę w wypłacie tej należności", co stanowi podstawę do naliczenia ustawowych odsetek. Zgodnie z art. 97 powołanej ustawy ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego wynosi 1/22 część łącznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. W myśl art. 80 ust. 5 ustawy żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki o charakterze stałym, przyznaje się te dodatki w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby. Nadto skarżący podniósł, że wysokość gratyfikacji urlopowej została wypłacona w nieprawidłowej wysokości, tj. z pominięciem uprawnionych członków rodziny skarżącego, co jest niezgodnie z art. 87 ust. 2 i 3 powołanej ustawy. Ponadto, zdaniem skarżącego należności te zostały obliczone bez uwzględnienia dodatków o charakterze stałym, a zatem niezgodnie z art. 80 ust. 5b ustawy.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w A w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa, które dawałyby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, dokonana kontrola w powyższym zakresie nie dostarczyła podstaw do uznania skargi za uzasadnioną, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Niesporne jest w sprawie, że z dniem 29 lipca 2009 roku plut. B. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy na skutek upływu czasu określonego w kontrakcie. Skarżącemu, jako żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu ze służby, zostało wypłacone w dniu 29 lipca 2009 roku należności z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za lata 2006-2009 w łącznej kwocie 6.949.28 zł, gratyfikację urlopową w kwocie 3000.00 zł oraz zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska w kwocie 189,36 zł. Nadto z akt administracyjnych wynika, że skarżący od dnia 12 stycznia 2008 roku został tymczasowo aresztowany, w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i w areszcie przebywał do dnia zwolnienia go ze służby wojskowej.

Zdaniem Sądu, nie jest trafny zarzut błędnego ustalenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, poprzez nie wypłacenie należnych z tego tytułu skarżącemu odsetek. W świetle art. 95 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1i ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 ustawy pragmatycznej, przysługuje m.in. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Natomiast art. 75 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W myśl art. 75 ust. 3 ustawy, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności.

Z akt sprawy wynika, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 29 lipca 2009 roku, i nie wykorzystał on urlopów wypoczynkowych za lata 2006 - 2009. Urlop za dany rok kalendarzowy powinien być udzielony najpóźniej do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego. W pierwszym dniu II kwartału, a więc w dniu 1 kwietnia, powstaje roszczenie o udzielenie urlopu za rok poprzedni. Od tej daty rozpoczyna bieg trzyletni okres przedawnienia roszczenia o urlop. Zatem skoro skarżący został zwolniony ze służby z dniem 29 lipca 2009 r., to nie ulega wątpliwości, że za lata 2006-2009 należy mu się ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, gdyż nie miał on możliwości jego wykorzystania.

Odróżnić jednak należy prawo do urlopu wypoczynkowego za dany rok od prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Do dnia 31 marca roku następnego może być realizowane jedynie prawo do urlopu wypoczynkowego w naturze za rok poprzedni. Natomiast prawo do ekwiwalentu za zaległy urlop powstaje dopiero wówczas, gdy żołnierz nie może już wykorzystać urlopu wypoczynkowego w naturze, gdyż np. tak jak skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, przyznanie skarżącemu prawa do tych należności i określenie ich wysokości następuje w drodze wydania decyzji, zgodnie z art. 96 ust. 10 powołanej ustawy, a zatem termin 14 dni przewidziany w art. 81 ust. 3 na ich wypłatę liczyć należy od daty wydania decyzji nadającej się do wykonania czyli od daty decyzji ostatecznej.

Jak wynika z akt administracyjnych B. M. wypłacono w całości ekwiwalent za urlop w dniu 29 lipca 2009 roku, zatem domaganie się przez skarżącego wypłaty odsetek od "należności nie wypłaconych w terminie" jest niezasadne, gdyż obowiązek wypłaty odsetek ustawowych powstaje tylko wówczas gdy zobowiązany do świadczenia pieniężnego pozostaje w zwłoce. Tymczasem ekwiwalent za urlop został wypłacony skarżącemu przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Niezasadny jest również zarzut wypłaty gratyfikacji urlopowej w nieprawidłowej wysokości. Organ prawidłowo powołał, jako podstawę przyznania tego świadczenia art. 87 ust 1 i ust. 3 ustawy, zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu przysługuje raz w roku prawo do gratyfikacji urlopowej. Przy ustalaniu wysokości gratyfikacji urlopowej uwzględnia się również małżonka, a także dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego. Wysokość gratyfikacji urlopowej dla jednej osoby uwzględnianej przy ustalaniu jej wysokości nie może być niższa niż 30 % najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego. Z dołączonych akt wynika, że skarżącemu wypłacono kwotę 3000,00 zł (tzn. 4x750 zł na każdego członka rodziny tj. skarżącego, jego żonę i dwójkę dzieci).

Odnośnie kolejnego zarzutu skarżącego, dotyczącego nie wypłacenia mu odsetek ustawowych od równoważnika mundurowego, stwierdzić należy, że organ prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji, że decyzja ta została wydana w celu realizacji zapisów z art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i dlatego nie zawiera postanowień w zakresie równoważników mundurowych, które będą stanowiły podstawę wydania innej decyzji. Zatem zarzuty skarżącego nie mogą być rozpoznane w tej sprawie.

Nadto, organ szczegółowo wskazał dlaczego w decyzji nie orzeczono o dodatkowym uposażeniu rocznym za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Zgodnie bowiem z treścią art. 95 pkt 3 ustawy, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje m.in. dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. Wysokość zaś tego uposażenia reguluje brzmienie art. 83 ust. 1 ustawy, natomiast art. 83 ust. 5 ustawy stanowi, że dodatkowe uposażenie roczne wypłaca się nie później niż w okresie pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to uposażenie, przyjmując za podstawę jego obliczenia uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne w dniu 31 grudnia roku kalendarzowego, za który uposażenie przysługuje. W przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej w trakcie roku kalendarzowego podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego stanowi uposażenie należne żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby. Dodatkowo organ prawidłowo wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego, dodatkowe uposażenie roczne przysługujące żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych lub tymczasowe aresztowany wypłaca się o w terminie 14 dni od dnia zakończenia postępowania karnego, dyscyplinarnego. Zatem, skoro do dnia wydania decyzji postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu nie zostało zakończone, organ słusznie nie wydał decyzji w przedmiocie dodatkowego uposażenia rocznego.

W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji spełnia wszelkie wymagania stawiane mu przez przepis art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja zawiera prawidłowe przywołanie podstawy prawnej, wywód w zakresie wykładni zastosowanych przepisów prawa, prawidłowo ustalony przez organ stan faktyczny sprawy, powołanie się na materiał dowodowy oraz ustosunkowanie do zarzutów odwołania. Zatem decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a Sąd nie stwierdził takiego uchybienia prawa, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargą oddalił.