Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 176/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat B.P.-M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) po rozpatrzeniu wniosku J.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i fundusz pracy.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach.

W dniu 7 sierpnia 2012 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału (dalej: ZUS) wpłynął wniosek J.K. (dalej: skarżąca ) o umorzenie zaległych składek z tytułu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego i na fundusz pracy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma na utrzymaniu syna. Wobec powyższego nie jest w stanie spłacić w/w należności.

W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że J.K. jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w [...]. Mieszkanie to jest nieodpłatnie udostępnione osobie trzeciej. J.K. natomiast z synem i wnukiem zamieszkuje w innym lokalu mieszkalnym, którego koszty utrzymania ponosi syn. Potwierdzony został fakt, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku w oparciu o zaświadczenie wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy. Utrzymuje się z pracy dorywczej. W ostatnim okresie wykonywała pracę w oparciu o umowę agencyjną i z tego tytułu w okresie poprzedzającym wydanie decyzji przez organ I instancji przez okres ostatnich trzech miesięcy osiągnęła dochód po 400 złotych brutto. W miesiącu wrześniu 2012 roku otrzymała jednorazową pomoc finansową z OPS w wysokości 230 złotych. Nie jest właścicielką samochodu. Prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą: sklep przemysłowo – spożywczy na podstawie wpisu do ewidencji Urzędu Miasta w okresie od [...] marca 1991 roku do [...] lipca 2002 roku, a następnie działalność: pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych od [...] grudnia 2011 roku. Z dniem [...] marca 2012 roku J.K. dokonała wyrejestrowania działalności z ewidencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast wykreślenie z rejestru CEIDG nastąpiło z dniem [...] sierpnia 2012 roku. J.K. leczy się na jaskrę. Choroba ta niejednokrotnie utrudnia jej podjęcie określonych prac. Mieszkający z nią syn S.K. ponosi koszty własnego utrzymania oraz koszty związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym mieszka wspólnie z matką. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone złożonymi do akt sprawy administracyjnej dowodami takimi jak: informacja z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, informacja z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych i Teleinformatyki, wypis z rejestru gruntów oraz oświadczenie złożone przez J.K. o stanie rodzinnym i majątkowym.

Za okres od czerwca 2001 roku do lipca 2002 roku zadłużenie J.K. z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami i kosztami upomnienia wynosiło łącznie 18.033,72 złote, w tym z tytułu ubezpieczenia społecznego 14.640,15 zł, ubezpieczenia zdrowotnego 2.385,02 złotych i funduszu pracy 1008,55 złotych.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział odmówił J.K. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, w części finansowanej przez płatnika.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające umorzenie nieopłaconych składek, wobec nie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm. ), oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 sierpnia 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003r., nr 141, poz. 1365). Nie zachodzi całkowita nieściągalność należności składkowych z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości – lokalu mieszkalnego, posiada dochody z prac dorywczych. Nadto podniesiono, że nie można stwierdzić, iż spłacenie należności z tytułu nieopłaconych składek w ramach np. podpisania umowy o spłacie ratalnej zadłużenia, pozbawiłoby wnioskodawczynię możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, biorąc pod uwagę informację o wysokości uzyskanego przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 8.100,32 zł, przez okres dwóch miesięcy 2012 roku. Stwierdzono, że wnioskodawczyni nie dąży do uzyskania dodatkowych środków finansowych np. z tytułu wynajmu lokalu mieszkalnego, którego jest właścicielką, co niewątpliwie by pozwoliło na spłatę istniejącego zadłużenia. Po powyższą decyzją jako pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podpisał się Zastępca Dyrektora Oddziału ZUS J.K..

Zgodnie z pouczeniem doręczonym J.K. wraz z decyzją, złożyła ona w zakreślonym terminie w oparciu o przepis art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym podniosła zarzut nierzetelnego rozpatrzenia jej sprawy. Podkreśliła że jej aktualna sytuacja majątkowa jest bardzo trudna, co uniemożliwia spłatę nieopłaconych składek.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74 ze zm.;), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2012 roku, nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i fundusz pracy. W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji. Podkreślono, że decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na fundusz ubezpieczenia społecznego, składek zdrowotnych i na fundusz pracy, mają charakter uznaniowy. Nadto zwrócono uwagę na interes społeczny, który należy uwzględnić przy wydawaniu tego rodzaju decyzji. Pod tą decyzją jako pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ponownie podpisał się Zastępca Oddziału ZUS J.K. (podobnie jak pod decyzją z dnia [...] października 2012 roku).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła J.K.. W skardze tej wniosła o uchylenie decyzji organu I jak i II instancji, oraz o umorzenie nieopłaconych składek w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą ( Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie w tej samej sprawie dwóch decyzji oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez przyjęcie, że jej sytuacja materialna pozwala na spłatę zadłużenia. Nadto na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 roku podniesiono, iż kolejną przesłanką uzasadniająca umorzenie nieopłaconych składek jest fakt, iż uległy one przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ administracji publicznej podniósł, że skarżąca nie podniosła żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji. Organ uwzględnił w zaskarżonej decyzji wszystkie okoliczności faktyczne, które jego zdanie wykluczają możliwość umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, a zatem w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Dokonano wyczerpującej analizy sytuacji majątkowej skarżącej w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 sierpnia 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, które mogły stanowić podstawę umorzenia spornych należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji mając na uwadze powyższe unormowania, Sąd stwierdził, że pod decyzjami merytorycznymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarówno z dnia [...] października 2012 roku, jak i wydaną w następstwie skierowanego przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydaną w dniu [...] grudnia 2012 roku, jako osoba upoważniona do wydania decyzji w imieniu organu podpisał się Zastępca Dyrektora Oddziału ZUS J.K., czyli ta sama osoba.

Należy stwierdzić, iż przepisy rozdziału 5 działu 1 k.p.a. regulują kwestie wyłączenia pracownika oraz organu od udziału w postępowaniu. Przyczyny wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu wymienione zostały w art. 24 § 1 k.p.a. Są to przyczyny dające się ustalić jednoznacznie. Stosownie między innymi do treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie zaś z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie, lub na żądanie strony, albo z urzędu, wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość, co do bezstronności pracownika. Wyłączenie pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia, że istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.

Przepisy o wyłączeniu pracownika odgrywają ważną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2005r., sygn. akt P 8/03 (OTK ZU 2005/3A/20). Uregulowane w art. 24 i art. 25 k.p.a. przesłanki wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenia organu, mają stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu lub sam organ oraz eliminowanie jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procesowania" (W. Chróścielewski: Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. Dom Wydawniczy ABC, s. 12 oraz glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(12) z 2007 r. str. 137). Nie mogą być zatem pomijane w procesie stosowania prawa. Nie do przyjęcia jest także ich zawężająca wykładnia.

W świetle poglądów doktryny, reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 k.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska. A. Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2005. wyd. 11. s. 221; tak również: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2005. s. 183). Należy bowiem pamiętać, że pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Może to z kolei nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu (por. W. Chróścielewski w powołanej glosie do uchwały sygn. akt II GPS 2/06). Pogląd ten znajduje również, potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007r. sygn. akt II GPS 2/06 publ. ONSAiWSA 2007/3/61 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1507/08, publ. LEX nr 529978).

Stanowisko to w pełni podzielił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07, orzekając, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka organu z postępowania, z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wynika z powyższych rozważań, pracownik, który brał udział w wydaniu decyzji w I instancji, nie może rozpoznawać środka odwoławczego wniesionego od tej decyzji. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy stanowi natomiast taki środek odwoławczy.

Potwierdzeniem takiego stanowiska była nowelizacja art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonana przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.). Wykreślono wówczas z treści tego przepisu zwrot "w niższej instancji", podkreślając w ten sposób sam "udział" pracownika organu "w wydaniu zaskarżonej decyzji". Nowelizacja ta usunęła zatem wszelkie wątpliwości dotyczące możliwości ponownego orzekania przez osobę, która brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, które to wątpliwości pojawiały się w związku z wcześniejszym brzmieniem omawianego przepisu, a mianowicie, czy wyłączenie to ma zastosowanie również do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Celem tej nowelizacji było wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

W kontrolowanym postępowaniu doszło więc do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy załatwiono decyzją, w której wydaniu brał udział ten sam pracownik organu, który brał udział w wydaniu decyzji pierwotnej, choć osoba ta podlegała wyłączeniu. Tą osobą jest Zastępca Dyrektora Oddziału ZUS J.. Podpis tej osoby widnieje zarówno pod decyzją wydaną w dniu [...] października 2012 roku jak i pod decyzją wydaną w następstwie rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie jej sprawy wydanej w dniu [...] grudnia 2012 roku. Zarówno pod pierwszą jak i drugą decyzją podpis tej osoby widnieje, jako osoby upoważnionej do wydania w imieniu organu decyzji.

To zaś oznacza, że postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy dotknięte jest kwalifikowaną wadą formalną, która uniemożliwia merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem również odniesienie się do istoty zarzutów przedstawionych w skardze. Należy bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. wydanie decyzji przez pracownika organu, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. jest podstawą wznowienia postępowania administracyjnego.

Nie jest natomiast zasadny zarzut skarżącej, że doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie dwóch postępowań i wydanie dwóch decyzji w tej samej sprawie. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych strona niezadowolona z decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, może zwrócić się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jakkolwiek wniosek ten jest składany do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to jednak jest rozpatrywany przez ten sam organ, który wydał zaskarżoną decyzję, a więc przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Stanowisko, że powyższa regulacja ma charakter ściśle techniczny, a w jej świetle to właśnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem ponownie rozpatrującym sprawę o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym wykładania art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych powinna być zgodna z treścią art. 127 § 3 k.p.a., który normuje problematykę decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Istotną cechą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest jego niedewolutywność. Wniesienie tego środka nie powoduje skutku w postaci przesunięcia kompetencji do rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy na organ wyższego stopnia, lecz powierza ją ponownie temu samemu organowi (G. Łaszczyca, Komentarz do art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II., LEX 2007, wyd. II). Przyjmując wykładnię przepisu art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, będącą w zgodności z treścią art. 127 § 3 k.p.a., do rozpoznania sprawy w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy od decyzji wydanej przez Zakład właściwy jest ponownie ten sam organ, nie zaś Prezes Zakładu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2010 roku sygn. akt II GSK 630/09 Lex 597014, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2010 roku sygn. akt I SA/Łd 573/10, Lex nr 694831).

Wobec naruszenia przez organ administracji publicznej przepisu dotyczącego wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 10 grudnia 2012 r.

Rozpoznając ponownie sprawę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien w sposób prawidłowy ustalić skład osobowy pracowników, którzy wezmą udział w ponownym rozpoznaniu wniosku J.K. (zarówno w wydaniu decyzji administracyjnej, jak i we wszystkich czynnościach związanych z rozpoznaniem sprawy, które mają wpływ na treść rozstrzygnięcia). W szczególności organ winien zapewnić, by w stosunku do żadnej z tych osób nie zachodziły przesłanki wyłączenia od rozpoznania sprawy, stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. Organ powinien również zważyć na fakt, że postępowanie zainicjowane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie służy wyłącznie ocenie tego wniosku, ale ponownemu rozpatrzeniu całej sprawy. Winien ustosunkować się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto winien rozpatrzyć zarzut przedawnienia spornych składek, zgłoszony na rozprawie.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku.