Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1173/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 62 ust. 1 i 3, art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2, art. 81c ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 43-50, art. 184-190
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 48
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 105 par. 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi Opery [...] na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] [...], powołując się na art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. nakazał zarządcy zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej przy ul. [...] oraz ul. [...] nr [...] w S., obręb [...], tzn. Z. S. z siedzibą w S. przy ul. [...], będącego samorządową instytucją kultury [...] W. Z., przedłożenie, w terminie do [...] listopada 2019 r., ekspertyzy stanu technicznego zbiornika p.poż. zlokalizowanego na dziedzińcu Z. S. przy ul. [...] w S., sporządzonej przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę izbę z określonym w nim terminem ważności. W ekspertyzie technicznej należy określić stan techniczny zbiornika wskazujący na możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, a w razie potrzeby winna ona określić zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła O. S. - będąca instytucją kultury W. Z., korzystającą z części przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy użyczenia zawartej z użytkownikiem tej nieruchomości - Z. S.. Skarżąca zarzuciła m.in. skierowanie przedmiotowego postanowienia do niewłaściwego adresata, a także na brak podstaw do wydania w niniejszej sprawie postanowienia.

Zażalenie wniósł również Z. S..

W wyniku rozpoznania zażalenia Z. S., postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył w tym zakresie postępowanie organu I instancji.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 w związku z art. 126, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej określanego jako "k.p.a.", oraz art. 81c ust. 2 i ust. 3 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia O. S., orzekł o umorzeniu postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że tylko po stronie właściciela i zarządcy obiektu budowlanego, będących adresatami rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, występuje obowiązek wykonania określonej czynności (przedłożenia żądanej ekspertyzy technicznej). Również tylko po stronie tych podmiotów występuje interes prawny (a nie wyłącznie interes faktyczny) we wniesieniu zażalenia na to postanowienie. Organ stwierdził, że stanowisko to jest zgodne z obowiązującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym odwołując się przykładowo do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2009 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 173/09.

Przedmiotowy zbiornik przeciwpożarowy zlokalizowany na dziedzińcu Z. S. przy ul. [...] w S. stanowi część składową ww. nieruchomości, o której mowa w art. 48 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. O. S. korzysta z tej nieruchomości na podstawie umowy użyczenia zawartej z użytkownikiem tej nieruchomości, tj. z Z. S..

Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Tym samym umowa użyczenia stanowi de facto odpowiednik bezczynszowego najmu, o którym mowa w art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z kolei z którym, przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Zatem najemcy lub użyczeniobiorcy nie tylko nie mogą być adresatami nakazów orzekanych na podstawie ww. przepisów, ale nie przysługuje im nawet przymiot stron postępowań, prowadzonych w trybie ww. przepisów. W konsekwencji nie przysługuje im prawo do czynnego udziału w takich postępowaniach ani do innych uprawnień, wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, właściwych stronom.

Tym samym O. S. nie posiada w przedmiotowym postępowaniu incydentalnym w sprawie wydania postanowienia, o którym mowa w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego - interesu prawnego, bowiem nie jest adresatem obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, a zatem nie przysługuje jej również status strony tego postępowania i co za tym idzie także prawo do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie.

Z powyższego wynika, iż organ odwoławczy nie może rozpatrzyć zarzutów zawartych w ww. zażaleniu O. S., co oznacza, że postępowanie wywołane zażaleniem złożonym przez O. S., zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

O. S., działając poprzez pełnomocnika, zaskarżyła opisane wyżej postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając mu:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że skarżąca nie ma przymiotu zarządcy zbiornika przeciwpożarowego, znajdującego się na dziedzińcu Zamku K. P. przy ul. [...] w S., nie posiada interesu prawnego i nie jest stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, podczas gdy z akt sprawy, w szczególności umowy użyczenia z dnia [...] lipca 2010 r., zawartej pomiędzy Zamkiem K. P. a skarżącą jednoznacznie wynika, iż to na skarżącej ciąży obowiązek utrzymania przedmiotu użyczenia w należytym stanie technicznym, co też skarżąca przez lata wykonywała;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 i 3 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż Zamek K. P. jest zarządcą obiektu budowlanego, tj. zbiornika przeciwpożarowego, a w konsekwencji uznanie, że zarządcą przedmiotowego zbiornika nie jest skarżąca i tym samym brak nałożenia na skarżącą obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego zbiornika p.poż.;

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż postępowanie administracyjne dotyczące zbiornika p.poż. stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji umorzeniu postępowania zażaleniowego wszczętego przez skarżącą;

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym zbiornika p.poż., a w konsekwencji odmówienie jej charakteru strony w toczącym się postępowaniu;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie podjęcia wszelkich czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, niezbędnego do ustalenia, że skarżąca miała interes prawny w zaskarżeniu rozstrzygnięcia organu I instancji oraz w celu określenia statusu skarżącej w niniejszym postępowaniu jako strony.

W następstwie powyższych zarzutów skarżąca wniosła o:

- uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia umarzającego postępowanie zażaleniowe w całości oraz uchylenie w całości postanowienia z dnia [...] sierpnia 2019 r. wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczności przytoczone w uzasadnieniu, z załączonych do skargi dokumentów jako niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, co nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie;

- zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że O. na Z. jest jedynym użytkownikiem zbiornika p.poż., stanowi on element infrastruktury przeciwpożarowej użytkowanej wyłącznie w przestrzeni O. na Z.. Ponadto, zbiornik p.poż. został wykonany w ramach inwestycji prowadzonej przez skarżącą pn. "Przebudowa O. S.. O. na Z., jako inwestor, złożyła do PINB wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej i przebudowanej O. S. wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w S. - dz. nr [...]. PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowanych części budynku O. S. wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w S.. Wyłącznie O. na Z. dokonuje napraw zbiornika p.poż., ponosi koszty jego konserwacji, serwisu, opłaty eksploatacyjne i zarządza obiektem budowlanym niezbędnym do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej O. na Z..

O. na Z. na mocy umowy użyczenia z dnia [...] lipca 2010 r. zwartej pomiędzy Zamkiem K. P. a O. na Z. wraz z aneksami, zarządza skrzydłem południowym oraz częścią skrzydła wschodniego i zachodniego Zamku. Na podstawie § 4 ust. 1 Umowy użyczenia O. zobowiązała się używać przedmiot użyczenia zgodnie z jego przeznaczeniem i utrzymywać go w należytym stanie technicznym i konserwacyjnym. Z kolei na podstawie ust. 2 wskazanego paragrafu umowy użyczenia, O. zobowiązana jest do dokonywania na własny koszt bieżących remontów pomieszczeń i urządzeń oraz napraw, przeglądów i konserwacji przedmiotu użyczenia wraz z urządzeniami i instalacjami wchodzącymi w jego skład z częstotliwością pozwalającą na utrzymanie przedmiotu użyczenia w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Z zastrzeżeniem, iż obowiązki O. na Z., o których mowa w ust. 2 nie dotyczą bieżących remontów, napraw, przeglądów i konserwacji przedmiotu użyczenia wraz z urządzeniami i instalacjami (w tym urządzeniami budowlanymi) wchodzącymi w jego skład, wynikającymi z przepisów obowiązującego prawa (w szczególności ustawy Prawo budowlane), które to obowiązki obciążają Zamek K. P. jako użyczającego. Nie dotyczy to jednak urządzeń, instalacji (w tym urządzeń budowlanych), które zostały nabyte przez O. na Z. po dacie zawarcia umowy użyczenia (§ 4 ust. 3).

Skarżąca wskazała, że zbiornik p.poż. wraz z instalacją został wybudowany po zawarciu umowy użyczenia. W związku z tym wszelkie obowiązki związane ze zbiornikiem p.poż. obciążają O. na Z.. Ponadto, na mocy § 4 ust. 4 umowy użyczenia, O. na Z. została zobowiązana do zabezpieczenia przedmiotu użyczenia zgodnie z przepisami przeciwpożarowymi, utrzymywania urządzeń i sprzętu p.poż w stanie gwarantującym sprawne funkcjonowanie. To właśnie w celu zapewnienia realizacji ciążących na niej powyższych obowiązków O. na Z. wybudowała przedmiotowy zbiornik p.poż. Istotny też pozostaje fakt, iż O. na Z. na mocy umowy użyczenia została uprawniona do realizacji wszelkich remontów, napraw, przeglądów, czy konserwacji bez konieczności uzyskania uprzedniej zgody Zamku K. P., czy też W. Z. jako właściciela nieruchomości.

Odnosząc się do przepisów art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego skarżąca wskazała, że pojęcie "zarządca obiektu budowlanego" w rozumieniu Prawa budowlanego nie posiada definicji legalnej. Definicja legalna "zarządcy nieruchomości" znajduje się w art. 184a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) i stanowczo rożni się ona od charakteru zarządcy obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. Przepis art. 61 ust. 1 Prawa budowalnego wprost wskazuje na zarządcę obiektu budowlanego, a nie zarządcę nieruchomości, jak wskazywał organ l instancji.

Skarżąca zwróciła uwagę, że zbiornik p.poż. stanowi budowlę wraz instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, za którego zarządcę należy uznać O. na Z.. Na mocy porozumienia z dnia 24 lipca 2015 r. zawartego pomiędzy O. na Z. oraz Zamkiem K. P. ustalono, iż O. na Z. w przedmiocie użyczenia w ramach realizowanej inwestycji pn. "Przebudowa O. na Z. w S." dla prawidłowego funkcjonowania w zakresie ochrony przeciwpożarowej pomieszczeń przebudowywanych w ramach wskazanej inwestycji pozwolono podłączyć instalację zasilenia w wodę zbiornika p.poż. do instalacji hydrantowej przebiegającej od studni wodomierzowej położonej przy bramie od ulicy [...] do hydrantu znajdującego się na środku dziedzińca Zamku K. P.. Brak realizacji nowej instalacji miałby uniemożliwić dokonanie odbioru przebudowywanych pomieszczeń przedmiotu umowy użyczenia pod względem prawidłowości zabezpieczeń przeciwpożarowych (pkt 3 i 6 preambuły Porozumienia).

Za istotny skarżąca uznała fakt, że obowiązki zarządcy obiektu budowlanego wskazywane w Prawie budowlanym w odniesieniu do zbiornika p.poż. zostały scedowane na O. na Z. na mocy umowy użyczenia oraz wzajemnych ustaleń Zamku K. P. i O. na Z..

W kontekście rozstrzyganej kwestii nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż wobec O. na Z. prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne związane bezpośrednio ze zbiornikiem p.poż. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S..

W kontekście nakładanych obowiązków na zarządcę obiektu budowlanego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego skarżąca uznała, że ma interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odwołując się do fragmentu wyroku NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 889/12, w którym podano, że interes prawny, o którym mowa w art 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego, strona uznała, że uzasadnione jest twierdzenie, iż podstawą jej interesu prawnego są przepisy prawa materialnego znajdujące się w rozdziale 6 Prawa budowlanego, w omawianym powyżej zakresie dotyczącym O. na Z., jako zarządcy obiektu budowlanego jakim jest zbiornik p.poż.

Co więcej O. na Z. była inwestorem w trakcie budowy zbiornika p.poż. i w związku z realizacją tej inwestycji prowadzone było postępowanie wyjaśniające przyczyny katastrofy budowlanej na Zamku K. P. w [...] r., więc należy przeanalizować przepisy Prawa budowlanego również w kontekście katastrofy budowlanej, skoro na O. na Z. mogłyby być nałożone obowiązki dot. zbiornika p.poż. jako inwestora lub zarządcę obiektu budowlanego związane z następstwami katastrofy budowlanej.

Z racji tego, że O. na Z. ma interes prawny w zaskarżeniu postanowienia organu I instancji, jako zarządca obiektu budowlanego jakim jest zbiornik p.poż., powinna być adresatem obowiązku nałożonego przez PINB. Skoro jest stroną niniejszego postępowania, to przysługiwało jej prawo wniesienie zażalenia.

W konsekwencji organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż postępowanie administracyjne dotyczące zbiornika p.poż. stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji na umorzeniu postępowania zażaleniowego.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Uczestnik postępowania Zamek K. P. w S. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącej na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Argumentując zajęte stanowisko w sprawie wskazał, że Zamek jest zarządcą zabytkowej nieruchomości Zamku K. P. w S., której częścią składową jest zbiornik przeciwpożarowy. Skutkiem powyższego przedmiotem zarządu Zamku jest całość nieruchomości stanowiącej działkę numer [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] oraz [...] W zakresie tym znajdują się również obiekty trwale związane z gruntem stanowiącym przedmiotową nieruchomość. Takim obiektem (trwale z gruntem związanym) jest znajdujący się na dziedzińcu Zamku zbiornik p.poż. Zgodnie z art. 48 K.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Natomiast zgodnie z art. 47 § 1 K.c. część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Tym samym bezwzględnie obowiązujący przepis Kodeksu cywilnego decyduje o tym, że to Zamek jest zarządcą zbiornika przeciwpożarowego znajdującego się na dziedzińcu Zamku.

Natomiast stosunek cywilnoprawny wiążący Zamek K. P. z O. na Z. nie może być interpretowany w ten sposób, że ingeruje on w stosunek administracyjnoprawny jaki łączy Zamek z właścicielem nieruchomości - W. Z. i wpływa na jego prawa i obowiązki wynikające z przepisów Prawa budowlanego. Taka wykładnia jest niedopuszczalna. Przepisy art. 61 Prawa budowlanego wprost wskazują adresatów obowiązków utrzymania obiektu.

Właściciel przekazał Zamkowi przedmiotową nieruchomość jako całość, konsekwencją czego niezasadne jest formułowanie twierdzeń o zarządzie zbiornikiem przeciwpożarowym przez O. . To Zamek, jako podmiot sprawujący zarząd nad całością nieruchomości jest adresatem obowiązków dotyczących jednego z obiektów wchodzących w jej skład. Mając na uwadze przytoczone argumenty nie sposób również uznać, by skarżąca posiadała interes prawny w zaskarżeniu postanowienia organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Przeprowadzona kontrola objętego skargą postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że kwestionowane postanowienie prawa nie narusza.

Przepisem stanowiącym podstawę wydania postanowienia przez organ I instancji i nakładającego na Zamek K. P. w S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego zbiornika przeciwpożarowego był art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.).

Z art. 62 ust. 1 ww. ustawy wynika, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli. W myśl art. 62 ust. 3 ustawy, organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

W literaturze przedmiotu i orzecznictwie odnoszącym się do adresatów obowiązków o których mowa w art. 62 ustawy Prawo budowlane wskazuje się, że zapewnienie właściwej eksploatacji użytkowanego obiektu budowlanego, zgodnie z jego przeznaczeniem, oraz jego utrzymywanie w odpowiednim i bezpiecznym stanie technicznym należy do obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu. Oznacza to, że obowiązek został nałożony na obydwa podmioty. Odpowiedzialność za zapewnienie właściwego użytkowania obiektu oznacza, że odpowiedzialność ta wiąże się przede wszystkim ze sposobem zarządzania obiektem (por. "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. z 2020 r.). Przy tym w sprawach o odpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego stronami postępowania są właściciele i wieczyści użytkownicy takich obiektów, a osoby trzecie nie mają przymiotu strony. Nakaz organów nadzoru budowlanego powinien być skierowany do właściciela lub zarządy obiektu budowlanego, na którym, zgodnie z art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2444/10, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 999/06, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 173/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 237/18).

Z braku jednolitej definicji "zarządcy obiektu" pomocne w ustaleniu pojęcia "zarządcy obiektu budowlanego" jest odwołanie się do takiej cechy, jak władanie tą nieruchomością. Przymiot ten oznacza każdorazowo określony zakres władztwa danego podmiotu, a przez to i uprawnień przysługujących względem konkretnego obiektu budowlanego, związanych z jego funkcjonowaniem (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3437/18). W doktrynie wskazuje się, że "zarządcą obiektu budowlanego" może być podmiot sprawujący trwały zarząd nad nieruchomością w rozumieniu art. 43-50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) osoba fizyczna lub prawna sprawująca zarząd na zasadach określonych w ustawie o własności lokali lub na podstawie innych przepisów, jak również zawodowy zarządca nieruchomości działający na zasadach określonych w art. 184-190 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. Z. Niewiadomski, (w:) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2011, s. 576-577). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 3 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2776/17, niewątpliwie zarządcą obiektu budowlanego będzie zarówno podmiot władający nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, jak i podmiot posiadający szczególne prawo do zarządzania nieruchomością definiowane jako prawo trwałego zarządu lub podmiot, który włada obiektem budowlanym z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy (np. jako użytkownik lub najemca).

Uwzględniając powyższe uwagi konieczne stało się wyjaśnienie, czy prawidłowo organ odwoławczy odmówił przyznania stronie skarżącej przymiotu zarządcy obiektu budowlanego jakim jest zbiornik przeciwpożarowy. Niesporne jest, że zbiornik ten został wybudowany na działce nr [...] na dziedzińcu Z. S. przy ul. [...] w S..

Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] jest W. Z.. Mocą aktu notarialnego z dnia 10 stycznia 2017 r., rep. A nr [...], nieruchomość ta została obciążona odpłatnym i na czas nieokreślony użytkowaniem na rzecz Z. S. (§6 aktu). Według § 2 ust. 1 umowy użyczenia zawartej w dniu [...] lipca 2010 r. pomiędzy Z. S. (Użyczającym) a O. na Z. (Biorącym do używania), Użyczający oddał w użyczenie a Biorący do używania pozyskał w bezpłatne używanie "część nieruchomości, o której mowa w §1 ust. 1 umowy, tj. skrzydło południowe Zamku K. P. oraz część skrzydła wschodniego i zachodniego Zamku K. P. (dalej "Przedmiot użyczenia")". Jak wynika z § 2 ust. 1 aktu notarialnego, szczegółowy opis Przedmiotu użyczenia znajduje się w tabelarycznym zestawieniu pomieszczeń i powierzchni budynku Zamku K. P. oddanych do użyczenia Biorącemu do używania i stanowi załącznik nr [...] do umowy.

Z wymienionych wyżej dokumentów nie wynika jakikolwiek tytuł prawny O. na Z. do tej części nieruchomości oznaczonej nr działki [...], na którym znajduje się zbiornik przeciwpożarowy, a stanowiącej dziedziniec Zamku K. P.. Odnosząc się w tym miejscu do argumentów strony odwołujących się do uzyskanych przez skarżącą pozwoleń na budowę, czy też kierowanych wobec niej postępowań organów Państwowej Straży Pożarnej wskazać należy, że decyzje administracyjne wydane przez organy architektoniczno-budowlane w ramach postępowań o pozwolenie na budowę, czy też jakiekolwiek decyzje organów Państwowej Straży Pożarnej nie mogą ustanawiać tytułu prawnego do nieruchomości lub obiektu budowlanego. Wydanie takich decyzji może co najwyżej świadczyć o przyjętych przez te organy ustaleniach w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy też w odniesieniu do podmiotu obowiązanego do przestrzegania przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Prawidłowość przywoływanych przez skarżącą działań ww. organów wykracza poza zakres kontroli Sądu w niniejszej sprawie.

Podkreślenia wymaga, że nawet wykonanie zbiornika przeciwpożarowego w ramach inwestycji związanej z rozbudową i przebudową O. na Z. i sfinansowanej ze środków pozyskanych przez O. na Z., nie zmienia faktu, że właścicielem nieruchomości, a tym samym trwale związanego z nim obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 48), nadal pozostaje W. Z.. Wybudowanie na dziedzińcu Zamku (na działce nr [...]) zbiornika przeciwpożarowego nie pozbawiło Zamku K. P. przymiotu zarządcy i jego praw oraz obowiązków z tym związanych. Nie ulega przy tym wątpliwości, że realizacja na dziedzińcu Zamku przedmiotowego zbiornika przeciwpożarowego nie mogła nastąpić bez przyzwolenia właściciela lub zarządzającego całą nieruchomością, tj. Z. S.. To Zamek K. P. posiada ograniczone prawo rzeczowe w postaci użytkowania nieruchomości zabudowanej stanowiącej działkę nr [...]. Takimi uprawnieniami do części nieruchomości na której usytuowany został zbiornik przeciwpożarowy nie legitymuje się O. na Z..

Sąd podzielił tym samym stanowisko organu jak i uczestnika postępowania, że rozważając możliwość przyznania przymiotu strony postępowania, a w szczególności uznania za adresata obowiązku na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, to Z. S., jako podmiot sprawujący zarząd nad całością nieruchomości, mógł być adresatem obowiązków dotyczących jednego z obiektów wchodzących w jej skład.

Zauważyć jednocześnie należy, że z akt administracyjnych przekazanych przez organ odwoławczy wynika, że decyzja organu powiatowego nakładająca obowiązek na Z. S. na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, została wyeliminowana z obrotu prawnego ostatecznym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, postępowanie winno być prowadzone w oparciu o podstawę prawną wynikającą z art. 81c ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Nie wdając się w merytoryczną zasadność ww. stanowiska, bowiem nie jest ono przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, istotnym jest zwrócenie uwagi, że katalog podmiotów mogących być zobowiązanymi do udzielenia informacji lub udostępnienia dokumentów w oparciu o art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego jest szerszy niż w art. 62 ust. 1 ww. ustawy, bowiem obejmuje oprócz właściciela lub zarządcy również uczestników procesu budowlanego.

Podsumowując, zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 K.p.a. dochodząc do trafnego wniosku, że skarżącej nie można było przypisać statusu zarządcy obiektu budowlanego, który stanowi zbiornik przeciwpożarowy, trwale związany z gruntem na dziedzińcu Zamku K. P.. Związek ww. zbiornika przeciwpożarowego z działalnością użytkownika części pomieszczeń Zamku przez instytucję kultury jaką jest O. na Z. w kontekście zabezpieczenia dostępności do wody, potwierdza jedynie istnienie interesu faktycznego po stronie użytkownika, nie zaś interesu prawnego zarządzającego całą nieruchomością Z. S. lub jego właściciela W. Z..

Przepisy art. 81c ust. 2 i 3 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego nie zostały w sprawie zastosowane w związku z czym zarzut ich naruszenia jest niezasadny.

Wobec uznania braku interesu prawnego po stronie skarżącego do brania udziału w sprawie organ prawidłowo zastosował przepisy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. orzekając o umorzeniu postępowania zażaleniowego. wszczętego przez skarżącą. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego i ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co niezasadnym czyni zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Natomiast zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. okazał się trafny. Organ odwoławczy nie zapewnił stronie możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego. Tym niemniej uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania może mieć miejsce jedynie wówczas, kiedy sąd dojdzie do przekonania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przesądza o tym treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że pomimo uchybienia przez organ odwoławczy obowiązkom wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a., naruszenie to nie mogło mieć istotnego wypływu na wynik sprawy. Związku takiego nie wskazała również strona skarżąca w motywach złożonej skargi.

Odnosząc się do zawartego w piśmie procesowym uczestnika postępowania wniosku o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd wyjaśnia, że przepisy procedury przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zasądzenia jakichkolwiek kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania. Z tego względu wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpoznawszy sprawę w trybie uproszczonym, co przewiduje art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 151 ww. ustawy, orzekł o oddaleniu skargi.