Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1895/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 31 ust. 1, ust. 2a, ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 7
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. Sp. j. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej nazywany "k.p.a."), art. 4 pkt 9, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 7, art. 87 ust. 1 pkt 2 a) i ust. 3, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej nazywanej "u.t.d."), art. 31 ust. 1-3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.), art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985 ze zm.),dalej: "rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85", oraz lp. 1.7, 2.1, 11.1 ust. 1 lit a) załącznika do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania S. Spółka Jawna z siedzibą w Z. (dalej nazywanej skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9.500 zł,

1) uchylił w całości decyzję organu I instancji,

2) umorzył postępowanie w I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 6.000 zł z tytułu naruszenia z lp. 2.1 polegającego na wykonywaniu transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia oraz

3) nałożył karę pieniężną w wysokości 3.500 zł z tytułu naruszenia z lp. 1.7 polegającego na wykonywaniu transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, oraz naruszenia z lp. 11.1 ust. 1 lit a) polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 9 grudnia 2009 r. w miejscowości B., na Placu [...] przeprowadzono kontrolę autobusu marki M. o nr rej. [...], którego kierowcą był T. S. Skontrolowanym pojazdem wykonywano regularny przewóz osób na trasie z K. przez B. do B.

W B. pobrano od kierowcy stosowne dokumenty, w tym wypis Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii K.- B., wypis Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii B. – B. oraz rozkłady jazdy stanowiące załączniki do ww. zezwoleń. W wyniku analizy przedstawionych do kontroli dokumentów stwierdzono, iż długość linii, na której odbywał się przewóz z K. do B. wynosiła 56,1 km, co zostało ustalone na podstawie rozkładów jazdy stanowiących załącznik do ww. zezwoleń.

Obserwację pojazdu rozpoczęto w miejscowości K., gdzie do kontrolowanego autobusu wszedł nieumundurowany inspektor, wykupując u kierowcy bilet na przejazd z K. do B. Na potwierdzenie zawarcia umowy przewozu inspektor otrzymał od kierowcy jeden paragon fiskalny opiewający na kwotę 6 zł. Cena przejazdu odpowiadała okazanym do kontroli cennikom opłat.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, w tym protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], stwierdzono:

1. wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia:

Do kontroli kierowca okazał wypis Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii K. – B., wypis Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii B. – B. Kierowca nie przedstawił natomiast do kontroli zezwolenia wraz z zatwierdzonym do niego rozkładem jazdy na trasie z K. (ul. O.) do B. (Plac [...]), na której faktycznie wykonywano przejazd. W autobusie znajdowały się informacyjne rozkłady jazdy (wręczane pasażerom), z których wynikało, iż skarżąca realizuje przewozy regularne na trasie K. – B. (przez B. i W.);

2. wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty:

W toku czynności kontrolnych, na podstawie okazanych rozkładów jazdy, ustalono, że trasa przejazdu z K. do B. przekraczała 50 km. Zatem, kierowca nie podlegał wyłączeniom określonym w art. 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Kierowca nie przedstawił do kontroli wykresówek obejmujących okres od dnia 11 listopada 2009 r. do dnia 9 grudnia 2009 r., danych cyfrowych jak również dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu we wskazanym okresie co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, art. 31 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców, których naruszenie sankcjonowane jest karą określaną na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym;

3. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące (tachograf):

Pojazdem wykonywany był regularny przewóz osób na trasie K. – B. przez B., której długość wynosi 56 km. Wobec tego stwierdzono naruszenie rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006, z którego wynika, iż od dnia 1 stycznia 2008 r. wszystkie pojazdy, którymi wykonywany jest transport drogowy osób, w ramach przewozów regularnych, których trasa przekraczała 50 km powinny być wyposażone w urządzenie rejestrujące. Brak takiego urządzenia sankcjonowany jest karą wynikającą z art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 u.t.d. oraz na podstawie lp. 11.1 ust. 1 lit. a) załącznika do tej ustawy.

Kierowca nie zgłosił zastrzeżeń do protokołu, odmawiając jednocześnie jego podpisania.

W protokole przesłuchania świadka z dnia [...] lutego 2010 r. świadek – inspektor R. P. zeznał, że w dniu [...] grudnia 2009 r. w Kr. wsiadł do autobusu o nr rej. [...] oznakowanego tablicami kierunkowymi z napisem K. – B. – B., wykupując przejazd z K. do B., otrzymując na dowód dokonanej zapłaty w wysokości 6 zł - jeden bilet obejmujący całą trasę. Trasa została pokonana jednym autobusem, z tym samym kierowcą.

Biorąc pod uwagę materiał dowodowy sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 oraz art. 92 ust. 4 oraz na postawie lp. 11.1, lp. 1.7 i lp. 2.1 załącznika do u.t.d. nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 9.500 zł.

Pismem z dnia 23 lutego 2010 r. skarżąca Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji.

Strona podała, że kontrola odbyła się w trakcie realizowanego przez kierowcę przewozu na linii komunikacyjnej K. – B., na podstawie zezwolenia Nr [...] udzielonego przez Marszałka Województwa [...], której długość wynosi poniżej 50 km. Po krótkim postoju w B., tym samym pojazdem, realizowany był przewóz na podstawie zezwolenia Nr [...] udzielonego przez Marszałka Województwa [...] na linii B. – Br., która również była krótsza niż 50 km. Kierowca okazał do kontroli zezwolenia, co zostało odnotowane w protokole kontroli.

Skarżąca podkreśliła, że kierowca został skierowany do obsługi ww. linii po uprzednim poinformowaniu, iż obsługuje dwie odrębne linie, co wymaga dochowania wyznaczonych godzin odjazdów z przystanku początkowego w B. w kierunku B. i w kierunku K. Poinformowano go również, że w B., w każdym kierunku, przewidziany jest krótki (kilkuminutowy) postój dla wyrównania czasu lub dla ewentualnej konieczności przesiadki pasażerów do innego pojazdu. Zdaniem strony, przyjęty system obsługi zapewniał pasażerowi możliwość uniknięcia niedogodności w postaci przesiadki w B., pozwalając na kontynuowanie podróży na podstawie wcześniej zakupionego jednego biletu, którego cena obejmowała łączny przewóz w ramach dwóch linii komunikacyjnych K. – B. i B. – B.

Kontrolowany pojazd posiadał tablicę kierunkową z napisami B. i "pod wyraźną linią poziomą B.". W ocenie strony, tablica kierunkowa informowała o wykonywaniu przewozu na linii K. (skąd kierowca jechał) – B. i linii B. – B., którą kierowca miał wykonywać po dotarciu na przystanek końcowy w B. Gdyby okazało się, że z B. do B. ma jechać inny pojazd z innym kierowcą, pasażer miał możliwość przesiąść się i kontynuować podróż w ramach tego samego biletu innym pojazdem. Skarżąca zauważyła, że podobne zasady sprzedaży biletów obowiązują w M. w K. i P.

Skarżąca podała, że rozkład jazdy, który kierowca wręczał pasażerom w pojeździe istotnie zawierał informację o przebiegu linii K. – W. – B. – B. Jednakże przyjęta forma wynikała z ograniczonej ilości miejsca pozwalającego na umieszczenie informacji na kieszonkowym wydaniu rozkładu jazdy. W rzeczywistości informacje dotyczyły czterech różnych rozkładów jazdy dotyczących czterech różnych zezwoleń.

Wobec powyższych argumentów za bezzasadny, zdaniem strony, należało uznać zarzut świadomego podzielenia obsługiwanej linii komunikacyjnej na dwa odcinki w związku z dysponowaniem zezwoleniami o Nr [...] i Nr [...], celem ominięcia wymogów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Strona podkreśliła, że kierowcy przestrzegają przepisów o czasie pracy kierowców, czego dowodem są comiesięczne harmonogramy czasu pracy każdego kierowcy.

Strona, odwołując się do art. 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który wyłącza stosowanie rozporządzenia do przewozów regularnych osób na trasie nieprzekraczającej 50 km., wskazała, że nie ma przepisu zakazującego wykonywania jednym pojazdem przewozu regularnego na dwóch liniach, z których każda nie przekracza 50 km.

Skarżąca powołała się na opinię prawną, wydaną jeszcze przed realizacją zezwoleń Nr [...] i [...].

Nadto, skarżąca podkreśliła, że zapłata kary pieniężnej w wysokości 9.500 zł spowoduje utratę płynności finansowej strony i niemożność kontynuowania przewozów, prowadząc w konsekwencji do upadłości przedsiębiorstwa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po ponownej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji w zakresie naruszenia z lp 2.1 załącznika do u.t.d., zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł. Organ odwoławczy, mając na uwadze treść art. 87 ust. 1 pkt 2 a) u.t.d. oraz art. 4 pkt 7 u.t.d. i art. 18 ust. 1 u.t.d. podał, że wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia. W dniu kontroli drogowej ([...] grudnia 2009 r.) strona wykonywała transport drogowy osób i posiadała dwa zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na trasie K. – B. oraz B. – B., co potwierdził okazany do kontroli wypis z zezwolenia Nr [...] oraz wypis z zezwolenia Nr [...]. W opinii organu odwoławczego, powyższe zezwolenia obejmowały zatem trasę K. – B., ponieważ przystanek końcowy według rozkładu jazdy stanowiącego załącznik do zezwolenia Nr [...] (B.) był jednocześnie przystankiem początkowym zgodnie z danymi zawartymi w zezwoleniu Nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż obowiązujące przepisy nie wykluczają możliwości wykonywania na jednej trasie przewozów regularnych na podstawie więcej niż jednego zezwolenia. Zatem nie zostało stwierdzone wykonywanie przez stronę przewozu regularnego bez zezwolenia. Wobec tego postępowanie w zakresie nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej za brak zezwolenia należało uznać za bezprzedmiotowe i w tym zakresie uchylić decyzję organu I oraz umorzyć postępowanie.

Odnośnie naruszenia określonego w lp. 11.1 ust. 1 lit a) załącznika do u.t.d., który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 3.000 zł wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, organ odwoławczy powołał się na art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, zgodnie z którym urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy powyżej 50 km. Wyłączenie odnosi się do pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006, których trasa nie przekracza 50 km.

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że strona w dniu kontroli wykonywała przewozy regularne na trasie K. – B. w oparciu o zezwolenia udzielone na poszczególne odcinki tej trasy. Ponieważ długość trasy K. – B. przekracza 50 km., do strony nie mógł znaleźć zastosowania art. 3 lit a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Skoro, pomimo istniejącego obowiązku, pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w tachograf.

Uznając prawidłowość stwierdzonego naruszenia z lp. 1.7 załącznika do u.t.d., który karą w wysokości 500 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołał się do art. 87 ust. 1 u.t.d. oraz art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 oraz art. 31 ust. 1 - ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że w toku kontroli kierowca nie okazał na żądanie inspektorów wykresówek, ani oświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu za wymagany przepisami prawa okres tj. z bieżącego dnia oraz za 28 dni poprzedzających dzień kontroli, co jednoznacznie wynikało z protokołu kontroli.

Jednocześnie, organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który wydał decyzję w I instancji.

W dniu 5 sierpnia 2010 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę dotyczącą części wyżej omówionej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającej karę pieniężną, wnosząc o uchylenie decyzji w części, której dotyczy skarga.

Strona stwierdziła bezzasadność przypisanych naruszeń w zakresie:

- wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (brak wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za okres z dnia kontroli oraz 28 dni bezpośrednio poprzedzających ten dzień),

- wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.

W ocenie strony, bezpodstawność twierdzeń organu potwierdzał fakt realizowania przez kierowcę, w momencie kontroli, przewozu na linii komunikacyjnej K. – B. na podstawie zezwolenia Nr [...] udzielonego przez Marszałka Województwa [...], której długość jest krótsza niż 50 km. Po krótkim postoju w B., tym samym pojazdem, był realizowany przewóz na podstawie drugiego zezwolenia o Nr [...] udzielonego przez Marszałka Województwa [...] dla na linii B. – B., której długość wynosi mniej niż 50 km.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r.

Skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy uznał bezzasadność twierdzenia organu I instancji, który przyjął, że kierowca wykonywał w dniu kontroli przewóz bez stosownego zezwolenia. W tym zakresie strona nie zakwestionowała zaskarżonej do sądu decyzji.

Wskazując natomiast na długość każdej z linii transportowych z osobna, które nie przekraczają 50 km, skarżąca uznała, że organ powinien rozważyć zastosowanie w sprawie art. 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym ww. rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Konsekwencją przyjęcia takiego rozwiązania byłoby uznanie, że Spółka nie jest zobowiązana do wyposażania pojazdu w urządzenie rejestrujące.

W ustawie o czasie pracy kierowców w art. 2 pkt 3 zdefiniowano pojęcie przewozu regularnego, który jest przewozem regularnym w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. W art. 4 pkt 7 u.t.d., określono, że przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami. W art. 4 pkt 8 u.t.d. podano, że linia komunikacyjna to połączenie komunikacyjne na określonej drodze między przystankami wskazanymi w rozkładzie jazdy, po której odbywa się regularny przewóz osób. Z kolei art. 20 ust. 1 pkt 2 u.t.d. podaje, że w zezwoleniu określa się przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów. Stosownie do art. 22 ust 1 pkt 1u.t.d., skarżąca dołączyła do wniosków złożonych do Marszałka Województwa [...] o wydanie odrębnych zezwoleń na linię K. – B. i na linię B. – B., proponowane rozkłady jazdy uwzględniające m.in. długości linii komunikacyjnych, podane w kilometrach. Dla każdej z ww. linii odległość pomiędzy miejscem początkowym i docelowym przewozów, czyli długość linii komunikacyjnej, a zarazem trasa przewozów regularnych, nie przekraczały 50 km.

W tym stanie rzeczy, kontrolowany pojazd był zwolniony z obowiązku wyposażenia kierowcy w tachograf, a tym samym wykresówki tacho i zaświadczenia potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu z dnia bieżącego i z 28 dni bezpośrednio poprzedzających ten dzień. Zgodnie z art. 15 ust. 7 lit a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006 jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem 1, kierowca ten musi być w stanie okazać, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: wykresówki obejmujące bieżący dzień i poprzednie 28 dni, kartę kierowcy, jeśli ją posiada oraz wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie kierowca nie prowadził pojazdu wyposażonego w urządzenie rejestrujące, nie podlegał rygorom określonym w przywołanym powyżej przepisie, który został przywołany również w uzasadnieniu zaskarżonej części decyzji. Zarzut nie wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty, skutkujący karą pieniężną w wysokości 500 zł jest zatem bezzasadny.

Strona odwołała się do opinii prawnej przedłożonej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, która, w ocenie skarżącej, potwierdziła brak zapisów w obowiązujących aktach prawnych, iż jednym pojazdem nie można wykonywać przewozu na jednej linii komunikacyjnej określonej zezwoleniem, a następnie kontynuować przewóz na drugiej linii komunikacyjnej określonej odrębnym zezwoleniem. W takiej sytuacji następuje wykonywanie przewozu na trasie stanowiącej sumę tras określonych w dwóch zezwoleniach. Strona nie znalazła aktów prawnych, które precyzowałyby sposób wykonania tablic kierunkowych i sposób sprzedaży biletów w przypadku obsługi 2-ch linii komunikacyjnych jednym pojazdem i z jednym kierowcą.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał argumentację podaną w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Podstawowy argument skargi, iż w trakcie kontroli skarżąca wykonywała dwa niezależne przewozy na odrębnych trasach poniżej 50 km, na podstawie dwóch odrębnych zezwoleń, Sąd uznał za niezasadny. W konsekwencji, Sąd odrzucił również twierdzenie strony o bezpodstawnym nałożeniu na skarżącą kary za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.

Na wstępie należy odwołać się do ustawowego określenia "linia komunikacyjna" zawartego w art. 4 pkt 8 u.t.d., zgodnie z którym linia komunikacyjna to połączenie komunikacyjne na określonej drodze między przystankami wskazanymi w rozkładzie jazdy, po której odbywają się regularne przewozy osobowe. W podanej definicji ustawodawca użył liczby mnogiej, mówiąc o regularnych przewozach osób. Zatem, dopuścił sytuację, w której przewoźnik będzie realizował przewozy na określonej linii komunikacyjnej na podstawie więcej niż jednego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób. W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka legitymowała się w dniu kontroli dwoma zezwoleniami: zezwoleniem Nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej K. – B. oraz zezwoleniem Nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej B. – B. Z definicji linii komunikacyjnej zawartej w art. 4 pkt 8 u.t.d. wynika, że jest to połączenie komunikacyjne wykonywane na określonej drodze. Z akt administracyjnych sprawy, w tym rozkładu jazdy (k.-46), cennika biletów, w nagłówku którego podano, że linia komunikacyjna obejmuje trasę: K. – W. – B. (k.-45) oraz rozkładów podających odjazdy S. do B. (kierunek przejazdu K. parking przy ul. O.– W. – B. – B., k.-44) i odjazdy S. do K. (kierunek przejazdu: B. – B.– W. – K. parking przy ul. O., k.-44v.) wynika jednoznacznie, że strona realizowała połączenia komunikacyjne na jednej trasie: K. – B. z wyznaczonymi przystankami uwzględnionymi w rozkładzie jazdy, mimo że w każdym z pozwoleń była faktycznie wskazana jedynie część linii komunikacyjnej w rozumieniu art. 22 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Umieszczenie w jednym rozkładzie jazdy godzin odjazdów środków transportowych z K. do B.. i z B. do B. czyli objętych zezwoleniem nr [...] i nr [...], możliwość zakupu biletów na całą trasę, wykonywanie przewozu na całej trasie przez jednego kierowcę i jednym środkiem transportu (pasażerowie nie musieli dokonywać przesiadek) świadczyły, że zamiarem skarżącej było wykonywanie przewozów regularnych nie na dwóch trasach, na których rozkłady jazdy byłyby zsynchronizowane, ale w rzeczywistości na jednej trasie, obejmującej trasy określone w obu omawianych zezwoleniach. Według art. 20 ust. 1 pkt 2 u.t.d. mówi się, że w zezwoleniu określa się przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują miejsca początkowe i docelowe przewozów, a w ust. 1a tego art., że załącznikiem jest obowiązujący rozkład jazdy. Rozkład jazdy wręczany pasażerom był kompilacją rozkładów jazdy dołączonych do powyższych obu zezwoleń.

Ponadto należy również zwrócić uwagę, że w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 w art. 3 lit. a mowa jest o przewozach regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Mając na uwadze pkt 24 Preambuły do ww. rozporządzenia (Państwa Członkowskie powinny ustanowić przepisy dla pojazdów używanych do regularnych przewozów osób, których trasa nie przekracza 50 km. Przepisy te powinny zapewniać odpowiednią ochronę w zakresie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu oraz obowiązkowych okresów odpoczynku i przerw) oraz pkt 25 tejże Preambuły(W interesie skutecznego egzekwowania przepisów pożądane jest, by wszystkie regularne krajowe i międzynarodowe przewozy osób podlegały kontroli przy użyciu standardowych przyrządów rejestrujących) pojęcia "trasy" nie należy wiązać jedynie z trasą określoną w danym zezwoleniu, ale również z trasą faktycznie realizowaną, gdy stanowi ona sumę dwóch tras (jak w niniejszej sprawie). Celem podstawowym wprowadzenia tego rozporządzenia bowiem była poprawa warunków socjalnych pracowników objętych jego zakresem, a także ogólna poprawa warunków bezpieczeństwa drogowego (pkt 17 Preambuły).

W tym stanie rzeczy, powoływanie się przez stronę na dwa niezależne zezwolenia, z których każde obejmowało różną trasę, nie zmienia faktu, że przewóz pasażerów odbywał się w rzeczywistości w ramach jednej linii komunikacyjnej obsługiwanej na całej długości trasy przez jednego kierowcę, prowadzącego ten sam autobus, który miał prawo sprzedawać bilet, którego cena uwzględniała koszt przejazdu na łącznej trasie K. – B. Na fakt połączenia dwóch tras: K. – B. i B. – B. w jedną linię komunikacyjną K. – B. wskazują zeznania inspektora R. P., który jako nieumundurowany funkcjonariusz inspekcji transportowej, wsiadając na przystanku w K. odbył trasę K. – B. z wykupionym biletem obejmującym całą trasę (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] lutego 2010 r. k.-43 akt administracyjnych).

Prawidłowość przyjętego przez organ odwoławczy stanowiska o rzeczywistym wykonywaniu przewozu regularnego osób w ramach jednej linii komunikacyjnej potwierdza umieszczona w autobusie, przy drzwiach wejściowych tablica kierunkowa z napisem K. – B. – B., która u przeciętnego pasażera mogła wywołać wrażenie, że usługa transportowa dotyczy jednej linii, na której centralnymi punktami są podane miejscowości (dokumentacja fotograficzna k.-52 akt administracyjnych). Nadto, takie wrażenie mógł potęgować cennik biletów, w nagłówku którego strona określiła linię komunikacyjną jako wykonywanie przewozów na trasie K. – B., przez B. oraz rozkłady jazdy wręczane pasażerom, na których jako kierunek przejazdu podano: K. – W. – B. – B., a w kierunku powrotnym B. – B. – W. – K. (k. 44 akt administracyjnych).

Istotne dla oceny przebiegu trasy (linii) komunikacyjnej, a tym samym przyjętego założenia o wykonywaniu przewozu regularnego w ramach jednej linii (trasy) komunikacyjnej, jednakże na podstawie dwóch zezwoleń, są również wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia 24 grudnia 2009 r. (k.-50 akt administracyjnych), w których skarżąca potwierdziła, że Spółka gwarantuje pasażerom wykonanie przewozu z B. do B. bez konieczności przesiadki oraz konieczności ponownego zakupu biletu z uwagi na możliwość nabycia jednego biletu uprawniającego do odbycia łącznego przejazdu z K. do B. i z B. do B.

Uwzględniając fakt, iż ustalona łączna trasa K. – B. przekraczała 50 km, wynosząc 56,1 km, strona zobowiązana była do przestrzegania wymogu określonego w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, zgodnie z którym w pojazdach używanych do przewozów regularnych, których trasa przekracza 50 km przedsiębiorca ma obowiązek zainstalowania i użytkowania w pojeździe urządzenia rejestrującego, a co za tym idzie jest zobowiązany do wyposażania pojazdu w tachograf, zaś kierowców w wykresówki oraz zaświadczenia potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w określonym przedziale czasowym (art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 oraz art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców).

W myśl art. art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenia albo oświadczenia, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.

Zgodnie z art. 15 ust. 7 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych:

i) wykresówki obejmujące bieżący dzień i poprzednie 28 dni,

ii) kartę kierowcy, jeśli ją posiada; oraz

iii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Jednocześnie stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

W myśl art. 31 ust. 2 cyt. ustawy, zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.

Zgodnie z art. 31 ust. 2a ustawy o czasie pracy kierowców, w przypadku, gdy kierowca przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby, na urlopie wypoczynkowym lub gdy prowadził inny pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, podmiot wykonujący przewóz drogowy wystawia zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1 na elektronicznym oraz przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14.04.2007, str. 14), a kierowca to zaświadczenie podpisuje.

Natomiast treść art. 31 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców stanowi, że przepisy ust. 1-2a stosuje się odpowiednio do kierowcy niezatrudnionego przez przedsiębiorcę lecz wykonującego osobiście przewozy na jego rzecz oraz do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe, z tym że przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy drogowe przedkłada stosowne oświadczenie.

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że skarżąca Spółka wykonywała przewóz regularny osób na podstawie dwóch zezwoleń, którego trasa stanowiła w rzeczywistości jedną, tj. połączoną linię komunikacyjną, której długość przekraczała 50 km. Okoliczność ta wyłączała zatem prawo do zwolnienia określonego w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i nakładała na Spółkę obowiązek wskazany w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.