Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1882/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2,
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 lutego 2014 r. K.Sp. z o.o. wystąpiły do PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. o udostępnienie informacji publicznej określającej sposób kalkulacji dostępu do infrastruktury kolejowej zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., zawierającej kalkulacje stawek jednostkowych opłaty podstawowej i opłat dodatkowych naliczanych za dostęp do infrastruktury kolejowej za lata 2010-2013 dla edycji rozkładów jazdy 2010/2011, 2011/2012 i 2012/2013.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. odmówiły udostępnienia żądanej informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy i po rozpatrzeniu wniosku K. Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.) i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji t.j (Dz. U. 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), utrzymały w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. Organ wskazał, iż na mocy uchwały nr [...] Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie przyjęcia do stosowania "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." objęto tajemnicą przedsiębiorcy informacje dotyczące kalkulacji cen na świadczone przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. usługi. Działanie takie, w zakresie podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji mających wartość gospodarczą dla PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., wypełnia dyspozycję przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Zdaniem PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. informacje publiczne, o udostępnienie których wnosiła Spółka K., stanowią wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Informacje te odnoszą się ściśle do sfery finansowej i organizacyjnej przedsiębiorcy, które przedsiębiorca ma prawo utrzymywać w tajemnicy przed innymi przedsiębiorcami zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co uzasadnia odmowę udostępnienia informacji, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Na powyższą decyzję K. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzuciła naruszenie: art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP; art. 5 ust. 2 zdanie 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym; art. 5 ust. 2 zdanie 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP; art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. art. 7 k.p.a; art. 107 § 1 oraz 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że żądane przez skarżącą informacje należy traktować jako informacje jawne i publiczne, natomiast PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., jako dysponent informacji publicznej, zobowiązany jest do ich udostępniania poprzez bezpośredni do niej wgląd lub za pomocą publikatora. Podniesiono, że PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. powołując się na wewnętrzną uchwałę w sprawie przyjęcia do stosowania "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." ani nie wyjaśniła, ani nie wykazała, z jakich przyczyn na podstawie tej uchwały objęła żądaną informację tajemnicą przedsiębiorcy. W ocenie strony skarżącej, skoro PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. realizuje uprawnienia władzy publicznej, to należy uznać je w tym zakresie za emanację Państwa. Zatem z uwagi na treść art. 33 ust. 1-12 ustawy o transporcie kolejowym oraz postanowienia rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków dostępu i korzystania z infrastruktury kolejowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 35, poz. 274), w szczególności § 14, wszystkie informacje żądane przez skarżącą służą do wykonywania przez organ posiadanej kompetencji władczej.

W odpowiedzi na skargę PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoją argumentację.

Wyrokiem z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 911/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu żądana informacja sprowadza się do przedstawienia stronie zainteresowanej szczegółowego sposobu kalkulowania stawek opłat, a nie wysokości tych opłat, które są powszechnie dostępne.

Zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniu skargi – w zaskarżonej decyzji PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wskazują na powody, dla których żądana informacja publiczna została objęta tajemnicą przedsiębiorcy. Informacje mają wartość gospodarczą dla PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i odnoszą się ściśle do sfery finansowej i organizacyjnej, które przedsiębiorca ma prawo utrzymywać w tajemnicy przed innymi przedsiębiorcami. Zatem nie można twierdzić, iż przyczyny odmowy nie zostały wyjawione. W ocenie Sądu za takim rozumieniem tajemnicy przedsiębiorcy, jako przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej, opowiada się orzecznictwo sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu I instancji powyższych zasad ochrony tajemnicy przedsiębiorcy nie można pominąć nawet, gdy przedsiębiorcą jest podmiot wykonujący zadania publiczne i gdy jednocześnie żądana informacja mieści się niewątpliwie w pojęciu informacji publicznej i dotyczy także tajemnicy tego przedsiębiorstwa, a nadto została ona przez to przedsiębiorstwo uznana za objętą tajemnicą przedsiębiorcy oraz gdy w sposób niebudzący wątpliwości dotyczy danych wrażliwych dla danego przedsiębiorstwa – w niniejszej sprawie tzw. know-how handlowego. Nie można także, jak to upatruje strona skarżąca, prawa do udostępnienia informacji publicznej upatrywać w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 maja 2013 r., sygn. akt C-512/10. Tezy tego orzeczenia są adresowane bezpośrednio do Państwa członkowskiego UE, a nie do spółki prawa handlowego, wykonującej wspomniane w tym wyroku zadania publiczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że dostrzega, iż żądana informacja publiczna – wiedza o zasadach ekonomicznych kalkulacji stawek za dostęp do infrastruktury kolejowej – jest istotna dla działania obu przedsiębiorstw i może być ważna dla ich wzajemnych stosunków handlowych. Jednakże wzajemne stosunki gospodarcze obu takich podmiotów (zarządca sieci kolejowej – przewoźnik) muszą odbywać się przy poszanowaniu tajemnic przedsiębiorcy.

W skardze kasacyjnej K. Sp. z o.o., zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 113/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zasadne okazały się zarzuty odnoszące się do wadliwości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, przy czym wadliwość ta polega na zaniechaniu poczynienia pewnych ustaleń i ocen oraz brakach materiału zgromadzonego w sprawie. NSA zwrócił uwagę w szczególności, że nadesłane przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. akta związane z wydaną decyzję ograniczają się do wniosku strony o udostępnienie informacji, uchwały nr [...] Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz wydanych w sprawie decyzji i wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pozbawione są zupełnie materiałów źródłowych, które mogłyby umożliwić sądowi weryfikację stanowiska, że żądane dane nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. W konsekwencji Sąd I instancji zaakceptował odmowną decyzję wydaną przez Spółkę, w której ani nie wyjaśniono gospodarczej doniosłości informacji dla przedsiębiorcy, ani nie rozważono, czy wzgląd na interes przedsiębiorcy związany z poufnością danych winien mieć pierwszeństwo przed konstytucyjną zasadą dostępu do informacji publicznej. Ze względu zaś na zawartość nadesłanych akt nie miał Sąd podstaw do przyjęcia, że braki te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, nie mógł bowiem zweryfikować zasadności stanowiska Spółki.

NSA podkreślił, że w sprawie nie zostało zakwestionowane, że pod względem przedmiotowym i podmiotowym znajdują zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 33 ust. 5a ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2014 r., zarządca ustalając stawki jednostkowej opłaty podstawowej, pomniejsza wysokość planowanych kosztów udostępnienia infrastruktury kolejowej przewoźnikom kolejowym o przewidywaną dotację na remonty i utrzymanie infrastruktury kolejowej pochodzącą z budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja danych dotyczących kalkulacji określonych stawek jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Przesłanka tajemnicy przedsiębiorcy obejmuje zarówno element formalny, polegający na podjęciu przez przedsiębiorcę kroków w celu nadania informacji statusu chronionego, jak i element materialny, wyrażający się w gospodarczej doniosłości informacji dla przedsiębiorcy. Odmowa udostępnienia tajemnicy przedsiębiorstwa musi być przy tym uzasadniona poprzez wykazanie, że zachowanie tajemnicy w relacji do konstytucyjnej zasady jawności informacji publicznych ma większą doniosłość, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji. W sprawie nie jest sporny fakt objęcia kalkulacji przez Spółkę klauzulą poufności. W konsekwencji ciężar oceny zasadności stanowiska Spółki o odmowie udostępnienia żądanych informacji koncentruje się na kompletności argumentacji w zakresie odnoszącym się zarówno do jej rzeczowości i konkretności, jak i wyważenia racji uzasadniających przewagę interesu przedsiębiorcy w zachowaniu w poufności określonych danych nad prawem do informacji o sprawach publicznych. Podkreślić należy bowiem, że kwestia ujawnienia żądanych danych jest pochodną tego, że mają one charakter informacji publicznej, czego nie zakwestionowano. W przeciwnym wypadku żądanie udostępnienia danych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie miałoby podstaw.

W sprawie ustalono jedynie, jak podkreślił NSA, że Spółka podjęła kroki w celu objęcia przedmiotowych danych klauzulą poufności. Sąd I instancji przyjął, że stanowi to wystarczającą realizację normy z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i podstawę do zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym Sąd I instancji uznał, że przyczyny odmowy zostały należcie wskazane, skoro Spółka powołała się na fakt, że dane odnoszą się do sfery finansowej i organizacyjnej podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, którą ma on prawo zatrzymać w tajemnicy przed innymi przedsiębiorcami. Wadliwie Sąd I instancji założył, że przedmiot postępowania ma związek z kwestią wzajemnej poufności w stosunkach między przedsiębiorcami. Gdy idzie o informację publiczną, to prawo do niej ma umocowanie konstytucyjne, nie jest zatem wystarczające dla wyważenia racji między zachowaniem w poufności tajemnicy przedsiębiorcy a udostępnieniem danych stanowiących informację publiczną jedynie powołanie się na warunki gry rynkowej i związek danych ze sferą działalności gospodarczej. W wydanych decyzjach Spółka nie przedstawiła rzeczowych argumentów wskazujących, z jakich konkretnie powodów dane stanowiące informację publiczną winny podlegać wyłączeniu spod ujawnienia. Rozstrzygając indywidualną sprawę w formie administracyjnej decyzji, orzekający podmiot zobowiązany jest do zachowania poziomu rzeczowości odpowiedniego do przedmiotu sprawy. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje ograniczenie prawa do informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnicę taką mogą stanowić m. in. informacje posiadające wartość gospodarczą, informacje organizacyjne, technologiczne. W uzasadnieniu decyzji odmownej Spółka w żaden sposób nie określiła, z jakich powodów żądanych informacji publicznych nie może ujawnić. Dodatkowo uzasadnienie odmowy winno umożliwiać sądowi weryfikację stanowiska, że ten określony interes gospodarczy może uzyskać pierwszeństwo przed prawem do informacji. W tym zakresie uzasadnienie decyzji nie zawiera żadnych argumentów. Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p.) ma charakter wyjątku od zasady i nie może być wykładane rozszerzająco. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13). W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej.

NSA wyjaśnił nadto, iż nie mogły natomiast odnieść skutku zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, albowiem nie wykazano, jakie dyrektywy interpretacyjne zostały przez Sąd I instancji naruszone. W odniesieniu do art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji błąd Sądu I instancji nie polegał na wadliwej interpretacji przepisu, ale raczej na jego niewłaściwym zastosowaniu, nie było ono bowiem adekwatne w stosunku do stanu faktycznego pozbawionego ustaleń w kluczowym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W wyroku z dnia 18 sierpnia 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 113/15 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnice przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p.) ma charakter wyjątku od zasady i nie może być wykładane rozszerzająco. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny musza być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13). W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej.

W wykonaniu wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w przytoczonym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 23 listopada 2016 r. zwrócił się do pełnomocnika organu radcy prawnego M.T. z wezwaniem o nadesłanie w terminie 7 dni między innymi wszelkich dokumentów, które są przedmiotem wniosku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością K. z dnia 6 lutego 2014 r. [...] lutego 2014 r.

Organ nadesłał przy piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2017 r. zbiór dokumentów będących przedmiotem wniosku z dnia 6 lutego 2014 r. Po zapoznaniu się z przekazanymi dokumentami Sąd podkreśla, że ustanowione w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prawo do uzyskania informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Może podlegać ograniczeniu wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Stosownie do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zainteresowany dostępem do informacji publicznej, bez względu na jego własny interes w jej uzyskaniu, zobowiązany jest poddać się rygorom wynikającym z istniejących ograniczeń. (por. wyrok WSA w Warszawie z 08.12.2011 r., sygn. II SA/Wa 1844/1, Lex nr 1153551).

Z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wynika zasada jawności informacji publicznej. Ograniczenia prawa do informacji publicznej uregulowane zostały w art. 5 u.d.i.p., który w ust. 1 ustanawia ograniczenia ze względu na inne akty prawne chroniące wskazane w nich tajemnice. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że akt taki musi mieć rangę ustawy, wobec czego do katalogu tajemnic, o których mowa w ww. przepisie prawa, nie można zaliczyć tajemnic ujętych w aktach niższej rangi. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje możliwość ograniczenia prawa do informacji publicznej z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Przepisy u.d.i.p. nie zawierają definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, na potrzeby stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjmuje się definicję pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa" zawartą w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), dalej: u. z. n. k. Zgodnie z jego treścią przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwa stanowiska, jeśli idzie o rozumienie użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcia tajemnica przedsiębiorcy. Zgodnie z pierwszym z nich, pojęcie tajemnica przedsiębiorcy, o jakiej mowa wart. 5 ust. 2 u.d.i.p., utożsamia się z pojęciem tajemnica przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. Zgodnie z drugim stanowiskiem, pojęcie tajemnica przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. i przyjmuje się, że pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, ale w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej. Przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich (por. wyrok NSA z dnia 05.04.2013 r., sygn. I OSK 192/13 i z dnia 05.07.2013 r., sygn. I OSK 511/13, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

W niniejszej sprawie Sąd opowiada się za pierwszym z ww. stanowisk co do rozumienia pojęcia tajemnica przedsiębiorstwa. Niezależnie jednak od przyjętej koncepcji tajemnicy przedsiębiorcy jej istnienie musi być w konkretnym przypadku rzeczywiste i niewątpliwe. Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, konieczne jest więc wykazanie, że dane, których udostępnienia na podstawie przepisów u.d.i.p. żąda wnioskodawca, nie mogą zostać ujawnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Nie wystarczy, by żądana informacja dotyczyła przedsiębiorcy, tj., by odnosiła się do prowadzonej działalności gospodarczej i by była wolą przedsiębiorcy objęta tajemnicą, jak to podniesiono w odpowiedzi na skargę. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy objęte byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że przedmiotem wniosku strony skarżącej w niniejszej sprawie było żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sposobu kalkulacji stawek dostępu do infrastruktury kolejowej przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...]. Wskazać należy, że kwestie związane ze sposobem ustalania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej oraz podawaniem do publicznej wiadomości wysokości i rodzaju stawek opłaty podstawowej oraz opłat dodatkowych, jak również podmiotu uprawnionego do kontroli kalkulacji ich wysokości regulują przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 lutego 2009 r. w sprawie warunków dostępu i korzystania z infrastruktury kolejowej (Dz. U. Nr 35, poz. 274).

Ustawa ta w art. 32 ust. 1 stanowi, że zarządca opracowuje regulamin określający w szczególności: pkt 3) sposób ustalania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zarządca określa wysokość opłat za korzystanie przez przewoźników kolejowych z infrastruktury kolejowej. Przepis ten w ust. 2 – 5c ustala sposób obliczania opłaty podstawowej i opłat dodatkowych oraz stawek jednostkowych opłaty podstawowej. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej oraz opłaty dodatkowe, poza opłatami za korzystanie z prądu trakcyjnego, wraz z kalkulacją ich wysokości przekazuje się Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej Prezesem UTK (ust. 7). Prezes UTK w terminie 30 dni od dnia otrzymania stawek, o których mowa w ust. 7, zatwierdza je albo odmawia ich zatwierdzenia w przypadku stwierdzenia niezgodności z zasadami, o których mowa w ust. 2-6, art. 34 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 35 (ust. 8).

Natomiast w myśl § 16 ww. rozporządzenia zarządca, nie później niż w terminie 9 miesięcy przed dniem wejścia w życie rozkładu jazdy pociągów, przedkłada do zatwierdzenia Prezesowi UTK projekt: 1) stawek jednostkowych opłaty podstawowej, 2) stawek opłat za usługi wymienione w części II załącznika do ustawy. ( ust.1). Do projektu, o którym mowa w ust. 1, Zarządca dołącza wykaz zarządzanych linii kolejowych z przyporządkowania im stawek dla pociągów, o których mowa w § 7, oraz zasady zwiększania stawek wraz ze współczynnikami, o których mowa w § 11, a także zasady przyznawania ulg w opłacie, o których mowa w § 9 (ust. 2). Na żądanie przewoźnika zarządca powinien umożliwić mu zapoznanie się z projektem, o którym mowa w ust. 1, a także z wykazem, o którym mowa w ust. 2 (ust. 3).

Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że Zarząd PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. podjął w dniu [...] sierpnia 2007 r. uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia do stosowania "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.", mocą której objął tajemnicą przedsiębiorcy informacje dotyczące kalkulacji opłat na świadczone usługi.

Informacje objęte przez PKP PLK S.A. tajemnicą przedsiębiorcy w niniejszej sprawie faktycznie posiadają określoną wartość gospodarczą, bowiem są związane ściśle z prowadzoną przez PKP PLK S.A. działalnością gospodarczą i z punktu widzenia tej działalności mają znaczenie istotne. Informacje te odnoszą się do sposobu kształtowania polityki cenowej tego przedsiębiorcy i z tego powodu mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. O spełnieniu zaś aspektu formalnego świadczy fakt, że żądanym informacjom w postaci kalkulacji cen na świadczone usługi została nadana klauzula tajemnicy przedsiębiorcy mocą ww. uchwały Nr [...] Zarządu PKP PLK z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie przyjęcia do stosowania "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.".

Wobec powyższego organ prawidłowo przyjął, że żądane informacje nie mogą być udostępnione z uwagi na objęcie ich tajemnicą przedsiębiorcy oraz że w sprawie został spełniony zarówno aspekt formalny, jak i materialny tajemnicy przedsiębiorcy. O spełnieniu aspektu materialnego świadczy fakt, że żądane informacje są niewątpliwie związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością. Żądane przez skarżącego informacje o szczegółowym sposobie kalkulacji opłat są danymi mającymi istotne znaczenie z punktu widzenia działalności PKP PLK S.A. Dotyczą one bowiem sposobu kształtowania polityki cenowej przedsiębiorcy i formułowania oferty handlowej. ( por. też wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2950/14, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych.)

Odnosząc się do kwestii kontroli kalkulacji stawek dostępu i ich wysokości przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwrócić należy uwagę, iż w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że przewoźnicy mają prawo sprawować kontrolę nad sposobem kalkulacji stawek opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej. Takie zadanie, zgodnie z art. 33 ust. 8 ustawy o transporcie kolejowym, pełni Prezes UTK. Przewoźnikowi kolejowemu nie przysługuje nawet prawo strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 33 ust. 8 ustawy o transporcie kolejowym z wniosku zarządcy infrastruktury kolejowej o zatwierdzenie stawek jednostkowych opłaty podstawowej oraz dodatkowej. Przewoźnik kolejowy z uwagi na fakt, że jego prawa i obowiązki związane z korzystaniem z infrastruktury kolejowej kształtuje umowa cywilnoprawna zawarta z zarządcą, nie ma również legitymacji procesowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności takiej decyzji (por. P. Zawadzka, Komentarz do art. 33 ustawy o transporcie kolejowym, Lex 2014).

Biorąc pod uwagę wszelkie przedstawione powyżej argumenty, nie zasługują, w ocenie Sądu, na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie: art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w z. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, a także art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3,4 i 5 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Nie mogą również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji dotyczące kwestii materialnoprawnych przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy jest lakoniczne, to jednak wada ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.