Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 675/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 32 i 37aa, art. 65, art.  68 ust 5, art. 70 i 71
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego dokonał zajęcia towaru, tj. tabletek "B." - 90 szt., "T." - 20 szt., "V." - 10 szt.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 15 lutego 2016 r. operator wyznaczony – P. - przedstawił w Urzędzie Celnym w Oddziale Celnym Pocztowym do kontroli celnej przesyłkę pocztową o numerze [...] nadesłaną z Indii dla W. N.. W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej w przesyłce stwierdzono 90 sztuk tabletek o nazwie B. SR 150, 20 sztuk tabletek o nazwie T. – E. 20 oraz 10 sztuk tabletek o nazwie V. 20. Ponieważ import lekarstw bez uzyskania pozwolenia nie jest dozwolony dokonano zajęcia ww. towaru.

W. N. złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

W jego ocenie, lekarstwa zostały zajęte wbrew przepisom, gdyż zostały przywiezione zgodnie z art. 68 ust. 5 ustawy - Prawo Farmaceutyczne i służyć miały na własne potrzeby lecznicze, a ich liczba nie przekraczała norm ilościowych. Nie doszło też do wprowadzenia ich do obrotu (art. 124 ww. ustawy).

Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ, powołując się na definicję produktu leczniczego wskazał, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w tej ustawie. Stosownie do art. 68 oraz art. 70 i art. 71 tej ustawy, detaliczny produktami leczniczymi mogą prowadzić jedynie apteki i punkty apteczne, względnie placówki obrotu pozaaptecznego. Do obrotu dopuszczone są produkty lecznicze, które uzyskały pozwolenie wydane przez ministra właściwego do spraw zdrowia, względnie Radę Unii Europejskiej lub Komisję Europejską (art. 3 ww. ustawy). Organ wskazał także na treść art. 4 ust. 1 tej ustawy.

Z powyższych przepisów wynika, że nie jest dozwolone sprowadzanie z zagranicy produktów leczniczych przez indywidualne osoby, a sprowadzanie produktów leczniczych przez podmioty do tego upoważnione znajduje się pod ścisłą kontrolą ustawodawcy.

Indywidualne osoby mają możliwość przywozu produktów leczniczych przeznaczonych na ich własne potrzeby jedynie wtedy, gdy wracają z tymi lekarstwami z podróży i gdy przywożone lekarstwa są w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań (art. 68 ust. 5 ww. ustawy).

Przepis ten nie ma zastosowania do produktów leczniczych sprowadzanych w przesyłce listowej z zagranicy w związku z ich zamówieniem. Nie ma przy tym znaczenia, jakie jest ich przeznaczenie, gdyż indywidualna osoba, przebywając w kraju nie może samodzielnie sprowadzać lekarstw z krajów trzecich nawet wtedy, gdy powodem zakupu są jej indywidualne potrzeby, a nie chęć dalszej odsprzedaży produktu.

Ponadto, organ wskazał, że zajęte leki są sprzedawane w Polsce wyłącznie na receptę (nie powinno się więc ich na własną rękę bez uprzedniej konsultacji z lekarzem), a ich przyjmowanie wiąże się z możliwością wystąpienia działań niepożądanych zagrażających zdrowiu lub życiu pacjenta. W ocenie organu, sprowadzając z zagranicy produkty lecznicze strona postąpiła niezgodnie z prawem, co uzasadniało konieczność zajęcia i przekazanie produktów w niej zawartych do postępowania karnego, które przesądzi o dalszym losie sprowadzonych produktów leczniczych.

W myśl art. 75 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeksy Celny (Dz. U. L 302 z 1992 r. ze zm.) w celu uregulowania sytuacji towarów podejmuje się wszelkie niezbędne działania, łącznie z orzeczeniem przepadku i sprzedażą towarów, które nie mogły zostać zwolnione ze względu na to, że: ich rewizja nie mogła zostać podjęta lub kontynuowana w terminach wyznaczonych przez organy celne z przyczyn zależnych od zgłaszającego; nie przedstawiono dokumentów, od których uzależnione jest ich objęcie procedurą celną; należności celne przywozowe lub wywozowe nie zostały uiszczone albo zabezpieczone w wymaganych terminach; są przedmiotem zakazów lub ograniczeń.

Stosownie zaś do treści art. 30 ust. 1 Prawa celnego, jeżeli zgodnie z przepisami WKC organ celny jest obowiązany podjąć działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru, może dokonać jego zajęcia. Zajęcie towaru następuje w drodze postanowienia, które może być w każdym czasie uchylone lub zmienione.

Natomiast przepis art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego stanowi, że jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione, organ celny w celu uregulowania sytuacji towaru może zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa, chyba że umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne przewidują inny sposób postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł W. N., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

- w art. 3, art. 4 ust. 1, art. 65 ust. 1, art. 70, art. 71, art. 124, a przede wszystkim art. 68 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne,

- art. 75 lit. a Tiret 2 i 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny,

- art. 30, art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo celne, poprzez błędną ich wykładnię, a w efekcie błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie, pomimo istnienia ku temu podstaw) w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy (tzw. błąd w subsumcji).

Ponadto skarżący podniósł, że doszło do naruszeń szeregu przepisów postępowania, które niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym zwłaszcza: art. 120 -122, art. 124, art. 180, art. 187, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, zaś w ich efekcie doszło do błędów uniemożliwiających dokonanie właściwej subsumcji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy, nie mając żadnych wiadomości specjalnych prowadzi rozważania na temat działań niepożądanych zamówionych produktów leczniczych, choć nie ma to żadnego znaczenia z punktu widzenia hipotezy art. 68 ust. 5 ww. ustawy, gdyż każdy produkt leczniczy charakteryzuje się określonymi działaniami niepożądanymi, a przepis ten zezwala na przywóz z zagranicy każdego produktu leczniczego, z wyłączeniem środków odurzających i substancji psychotropowych (ust. 6 art. 65), a także niezależnie od kategorii jego dostępności, a więc czy zaliczony został on do kategorii dostępności "wydawane z przepisu lekarza - Rp", czy do wydawanych bez przepisu lekarza - tzw. OTC.

Konieczność "tłumaczenia się" z celu legalnego zamówienia przedmiotowych produktów leczniczych stoi w sprzeczności z treścią art. 51 Konstytucji RP. Tajemnicę informacji na temat pacjenta gwarantują m.in. art. 13-14 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zaś sfera życia prywatnego stanowi dobro osobiste chronione przez prawo cywilne (art. 23 k.c.).

W związku z depresją skarżący przed "przywozem z zagranicy" leczył się lekiem o nazwie handlowej W. 150, którego substancją czynną jest bupropion, który jest sprzedawany w Polsce w najmniejszym opakowaniu zawierającym 30 szt. tabletek. Z uwagi między innymi na utratę zaufania do lekarza, skarżący zmuszony został do znalezienia analogicznego produktu leczniczego poza granicami kraju, który wyszukał w legalnie działającej sieci teleinformatycznej i zamówił w dniu 6 lutego 2016 r. za pośrednictwem apteki internetowej 90 tabletek zajętego środka. Skarżący zamawiał produkt leczniczy o nazwie handlowej Z., który zawiera bupropion i jest dopuszczony do sprzedaży na polskim rynku, a otrzymał jego generyczny zamiennik. Ponieważ depresji towarzyszy również spadek popędu seksualnego dlatego w wyniku zamówienia otrzymał także generyczny produkt "T." 20 sztuk. Natomiast trzeci produkt leczniczy otrzymał gratis.

Zgodnie z przepisem art. 68 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, dla jego zastosowania, muszą być spełnione cztery przesłanki, a mianowicie: 1) lek musi być produktem leczniczym (spełniać przesłanki definicyjne), 2) zostać "przywieziony" z zagranicy, 3) być wykorzystywany na potrzeby własny (osobisty) użytek zdrowotny, 4) spełniać odpowiednie kryterium ilościowe.

Dla oceny czy dany produkt spełnia przesłanki produktu leczniczego nie ma znaczenia wydanie przez Ministra Zdrowia, Radę Unii Europejskiej lub Komisję Europejską w ramach odpowiedniej procedury rejestracyjnej decyzji o dopuszczeniu go do obrotu. Produktami leczniczymi w rozumieniu ustawy - Prawo farmaceutyczne są również te produkty, wobec których nie wydano takiego pozwolenia, lecz są przedstawiane przez producenta jako posiadające właściwości lecznicze. Taką interpretację legalnej definicji produktu leczniczego potwierdza również doktryna prawa. Ustawodawca dopuszcza istnienie w obrocie produktów, które spełniają przesłanki definicyjne produktu leczniczego, a względem których nie wydano pozwolenia na dopuszczenie do obrotu. Kategoria dostępności nie ma więc znaczenia z punktu widzenia hipotezy ww. przepisu

Prawo farmaceutyczne i Prawo celne nie zawierają legalnej definicji "przywozu z zagranicy", a organy celne, działając w granicach prawa, nie mogą przyjąć wykładni zawężającej, ograniczającej znaczenie słowa "przywóz" tylko do przewozu osobistego przez osobę fizyczną, która nabyła produkty lecznicze, będąc za granicą. Skoro pojęcie "przywóz z zagranicy" nie zostało wprost zdefiniowane w ustawie prawo farmaceutyczne, to poszukując jego normatywnego znaczenia, kierując się dyrektywami wykładni językowej i systemowej, warto zauważyć że pojęcie "przywozu" zdefiniowane zostało przez ustawodawcę w innych aktach ze sfery prawa administracyjnego i konstruując znaczenie tego zwrotu, należy uwzględnić legalne definicje. W myśl art. 4 pkt 21 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii "przywóz" to "każde wprowadzenie na obszar celny Unii Europejskiej środków odurzających, zaś zgodnie z treścią art. 2 pkt 30 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, "przywóz" oznacza każde wprowadzenie odpadów na terytorium Wspólnoty, z wyłączeniem tranzytu przez Wspólnotę. Zastosowanie więc zawężającej wykładni nie znajduje usprawiedliwionych podstaw prawnych.

W kraju analogiczne produkty lecznicze, zawierające bupropion, a więc W. i Z. wprowadzane są do obrotu w najmniejszych opakowaniach 30 szt., a w przypadku produktu C.- 4 szt., nie zostały więc przekroczone zakreślone w ustawie normy ilościowe. Niezrozumiałym wydaje się stawiany zarzut możliwości naruszenia przepisów wynikających z art. 124 ustawy. Biorąc pod uwagę prezentowany przez doktrynę i judykaturę sposób wykładni tego przepisu trudno zrozumieć sugestię organu celnego, że działania skarżącego (zamówienie poza granicami kraju relatywnie niewielkiej ilości produktów leczniczych) mogą mieścić się w znamionach penalizowanego w tym przepisie czynu, w szczególności mającego polegać na wprowadzeniu do obrotu produktu leczniczego, bez pozwolenia na dopuszczenie tego do obrotu. W takim przypadku trudno usprawiedliwić też czynione prze organy celne próby zastosowania w sprawie art. 75 lit. a Tiret 2 i 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 30, art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo celne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej również jako - "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle ww. kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie potwierdzające zasadność dokonanego zajęcia towarów, nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 maja 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 16 marca 2016 r., którym dokonano zajęcia towaru w postaci w leków o nazwach: B. - 90 sztuk, T. - 20 sztuk i V. - 10 sztuk.

W rozpoznawanej sprawie okoliczności stanu faktycznego pozostawały poza sporem.

Bezsporne było, że W. N. sprowadził z Indii towar w postaci leków: B., T. i V. w wymienionych powyżej ilościach za pośrednictwem apteki internetowej. W dniu 15 lutego 2016 r. P. przedstawiła w Urzędzie Celnym do kontroli celnej przesyłkę pocztową o numerze [...] nadesłaną z Indii dla skarżącego. Jak wyjaśnił skarżący leki te sprowadził na potrzeby własne w związku z leczeniem choroby (depresji) w ilości dopuszczonej przez przepisy prawa.

Poza sporem było, że znajdujące się w przedmiotowej przesyłce leki były produktami leczniczymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2015 r., poz. 28 ze zm.), dalej jako - "ustawa", a także że powyższe środki lecznicze w Polsce są wydawane tylko na receptę.

Organy nie kwestionowały okoliczności, że leki zostały sprowadzone przez skarżącego na potrzeby własne lecznicze.

Zgodnie z definicją ustawową produktem leczniczym w rozumieniu ustawy - jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiona jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne (art. 2 pkt 32 ustawy).

Stosownie do treści art. 68 ust. 5 ustawy nie wymaga zgody Prezesa Urzędu przywóz z zagranicy produktu leczniczego na własne potrzeby lecznicze w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne było sprowadzenie przez skarżącego z Indii do Polski przedmiotowych produktów leczniczych w ramach limitu pięciu opakowań na własne potrzeby lecznicze, o którym mowa w ww. przepisie ustawy za pośrednictwem apteki internetowej.

W ocenie skarżącego, jego działanie polegające na zamówieniu za pośrednictwem apteki internetowej, a następnie sprowadzeniu przez pocztę środków leczniczych na własne potrzeby lecznicze, których liczba nie przekraczała wskazanych norm ilościowych mieści się w warunkach określonych w tym przepisie. Zdaniem zaś organów celnych, działanie skarżącego było nieuprawnione, i to niezależnie od kwestii odsprzedaży, gdyż przywóz produktów leczniczych na własne potrzeby lecznicze bez wymaganej zgody, dotyczy tylko przywozu dokonanego przez osoby przekraczające granicę RP. Organy celne przy tym nie kwestionowały, że sprowadzone środki lecznicze odpowiadały przewidzianym w ustawie normom ilościowym.

Prawidłowe zatem rozstrzygnięcie sprawy wymaga dokonania wykładni pojęcia "przywozu" zawartego w powyższym przepisie, która nie mogła być dokonana w oderwaniu od unormowań zawartych w ustawie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawa - Prawo farmaceutyczne określa:

1) zasady i tryb dopuszczania do obrotu produktów leczniczych, z uwzględnieniem w szczególności wymagań dotyczących jakości, skuteczności i bezpieczeństwa ich stosowania;

1a) warunki prowadzenia badań klinicznych produktów leczniczych;

2) warunki wytwarzania produktów leczniczych;

3) wymagania dotyczące reklamy produktów leczniczych;

4) warunki obrotu produktami leczniczymi;

5) wymagania dotyczące aptek, hurtowni farmaceutycznych i placówek obrotu poza aptecznego;

5a) organizacje i zasady funkcjonowania sytemu nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania produktów leczniczych oraz monitorowania bezpieczeństwa ich stosowania;

6) zadania Inspekcji Farmaceutycznej i uprawnienia jej organów.

Przedmiotowa ustawa obejmuje więc kompleksowe uregulowania dotyczące: wytwarzania, dopuszczenia do obrotu, reklamy, obrotu produktami leczniczymi oraz kontroli i nadzoru w tym zakresie.

Obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie - art. 65 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 68, 70 i 71 ustawy obrót detaliczny produktami leczniczymi mogą prowadzić jedynie apteki i punkty apteczne oraz placówki obrotu pozaaptecznego.

Stosownie do art. 3 ustawy do obrotu dopuszczone są produkty lecznicze, które uzyskały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, wydawane przez Prezesa Urzędu oraz Radę Unii Europejskiej lub Komisję Europejską. Przepis art. 38 ustawy stanowi, że podjęcie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania lub importu produktu leczniczego wymaga uzyskania zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy, bez konieczności uzyskania pozwolenia, do obrotu dopuszczone są między innymi produkty lecznicze sprowadzane z zagranicy, jeżeli ich zastosowanie jest niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia pacjenta. Podstawą sprowadzenia produktu leczniczego, o którym mowa wyżej jest zapotrzebowanie szpitala lub lekarza prowadzącego leczenie poza szpitalem, potwierdzone przez konsultanta z danej dziedziny medycyny.

Jest oczywiste, że objęcie obrotu produktami leczniczymi ścisłymi regułami, określonymi w ustawie ma na celu ochronę zdrowia, bezpieczeństwa pacjentów oraz bezpieczeństwa takiego obrotu, zgodnie z wymogami określonymi w Konstytucji, a także dopasowanie przepisów krajowych do tzw. standardów Unii Europejskiej, na co trafnie wskazywał WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 616/16, orzeczenie dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie było w sprawie kwestionowane, że ustawa - Prawo farmaceutyczne nie zawiera definicji "przywozu" produktu leczniczego.

Jednak ustawa ta zawiera inne zdefiniowane pojęcia, w tym "importu produktu leczniczego" zawarte w przepisie art. 2 pkt 7a. Zgodnie z tym przepisem ustawy "importem produktu leczniczego" - jest każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym ich magazynowanie, kontrola jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucja.

Ustawodawca nie posługuje się tu pojęciem "przywozu" lecz pojęciem "każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego". Na gruncie więc ustawy - Prawo farmaceutyczne mamy do czynienia z "innym działaniem" polegającym na sprowadzaniu produktu leczniczego - nie będącym jednak "przywozem".

Tym samym ustawodawca odróżnia na tle przepisów omawianej ustawy pojęcie "przywozu" od pojęcia "każdego działania polegającego na sprowadzaniu produktu leczniczego". Niewątpliwe też pierwsze z tych pojęć "przywóz" jest pojęciem węższym od pojęcia "każdego działania". Ustawodawca posługując się więc pojęciem "przywozu" w przepisie art. 68 ust. 5 ustawy, posługuje się niewątpliwie pojęciem węższym, co oznacza - że nie mamy w tym przypadku do czynienia z "każdym działaniem", które polega na sprowadzeniu produktu leczniczego.

Ponadto, zdaniem Sądu, pojęcie "przywóz" zawarte w spornym przepisie ustawy w potocznym jego znaczeniu może się odnosić tylko - do osobistego i czynnego - działania (zachowania) określonej osoby. Przez "przywóz" należy rozumieć czynność - polegającą na przywiezieniu czegoś czyli fizycznym zabraniu jakiejś rzeczy (przedmiotu) ze sobą do innego (określonego) miejsca. Tym samym przywóz produktów leczniczych na własne potrzeby w ramach limitu powinien odnosić się do tak rozumianej czynności. Nie może więc dotyczyć sprzedaży z udziałem poczty lub usług kurierskich.

Za takim też rozumieniem tego pojęcia przemawiają również unormowania ustawy - Prawo farmaceutyczne, która w przepisie art. 2 pkt 37aa zawiera definicję "sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych", którą jest - umowa sprzedaży produktów leczniczych zawierana z pacjentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystywaniu środków porozumiewania się na odległość, w szczególności drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji, automatycznego urządzenia wywołującego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, ze zm.). Przy czym przepis art. 68 ust. 3 ustawy dopuszcza po pierwsze -prowadzenie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych wyłącznie przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne, po drugie - możliwość ta dotyczy tylko produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza. Przepis zaś art. 68 ust. 3a ustawy, zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw zdrowia do wydania rozporządzenia szczegółowo regulującego taką sprzedaż, w tym między innymi sposób dostarczania tych produktów do odbiorców.

Tym samym leki na receptę (a więc środki lecznicze sprowadzone przez skarżącego) nie mogą być w ogóle w świetle unormowań ustawy sprzedawane w drodze sprzedaży wysyłkowej.

Powyższe, jak i analiza przywołanych na wstępie uregulowań ustawy - Prawo farmaceutyczne prowadzi do wniosku, że ustawodawca w przepisie art. 68 ust. 5 ustawy użył pojęcia "przywóz" w rozumieniu przyjętym przez organy celne. Nie może ulegać wątpliwości, że chodzi w tym przepisie o bezpośrednie, czynne i osobiste działanie, za które nie można uznać sytuacji, w której dochodzi do sprowadzenia produktu leczniczego w drodze sprzedaży wysyłkowej. Za nieracjonalne należałoby bowiem uznać postępowanie ustawodawcy, który z jednej strony w sposób szczegółowy reguluje sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych, dodatkowo całkowicie wyłączając możliwość sprzedaży tą drogą leków wydawanych na receptę, a z drugiej strony pozwala na sprowadzanie takich leków w drodze sprzedaży wysyłkowej z zagranicy bez określenia jakichkolwiek dodatkowych warunków.

Jednak przede wszystkim takie zachowanie byłoby sprzeczne z celami ustawy - Prawo farmaceutyczne, która obejmuje obrót produktami leczniczymi ścisłymi regułami, w celu zapewnienia ochrony zdrowia, bezpieczeństwa pacjentów oraz bezpieczeństwa takiego obrotu.

Jak podniósł WSA w Szczecinie w cyt. już wyroku - gdyby ustawodawca zgodził się na "każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego" z zagranicy to w art. 68 ust. 5 ustawy użyłby raczej słowa "import", w sytuacji zaś zgody na sprzedaż wysyłkową z zagranicy również nawiązałby do zdefiniowanego pojęcia sprzedaży wysyłkowej - czego nie uczynił. Stanowisko to należy w pełni podzielić.

Na takie też rozumienie przepisu wskazuje literatura prawa. W komentarzu do art. 68 ustawy - Prawo farmaceutyczne p. red. Mariusza Kondrata (opublikowanym w systemie informacji prawnej LEX) podniesiono, że obrót produktami leczniczymi znajduje się pod ścisłą kontrolą ustawodawcy, a jednym z niewielu wyjątków jest możliwość przywozu z zagranicy produktów leczniczych na własne potrzeby lecznicze, w ilości nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań. W konkluzji wskazano, że "wracając z jakiegokolwiek kraju, możemy przywieźć ze sobą do pięciu najmniejszych opakowań leków".

Konstatując, należało więc podzielić pogląd organów celnych, że "przywóz" - w rozumieniu art. 68 ust. 5 ustawy, środków leczniczych na własne potrzeby lecznicze w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań dotyczy sytuacji, gdy produkty te są przewożone przez osobę fizyczną (podróżnego) przekraczającego granicę. Przyjęte rozwiązanie umożliwia kontrolę sprowadzanych z zagranicy leków i służy ochronie zdrowia publicznego i bezpieczeństwa obrotu tym towarem. Nie można więc podzielić zarzutu dokonania przez organy celne zawężającej wykładni przepisów prawa, a w konsekwencji niezasadnego zastosowania przepisów prawa, w tym art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego. Organy celne miały podstawę do zajęcia sprowadzonych przez skarżącego z Indii produktów leczniczych będących przedmiotem postępowania, a zarazem podjęcia działań zmierzających do uregulowania sytuacji towaru.

Organy celne prowadząc postępowanie nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy i zastosowały do ustalonego stanu faktycznego właściwe przepisy prawa materialnego, które prawidłowo zinterpretowały.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.