Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 166/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 i ust. 3, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) i f), pkt 3 lit. b) pkt 5 lit. c) i d), art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 21
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
article: art. 37 par. 1, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 31
journal: Dz.U. 2018 poz 1000
law: Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
journal: Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 28
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1, art. 53 par. 2b, art. 60, art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 1, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Miejskiego Centrum Medycznego "A" w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Miejskie Centrum Medyczne "A" w Ł. do załatwienia wniosku P. G. z dnia 20 września 2018 roku o udzielenie informacji publicznej w zakresie pkt 3, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w zakresie pkt 2 wniosku z dnia 20 września 2018 roku o udzielenie informacji publicznej; 4. umarza postępowanie sądowe w zakresie pkt 1 wniosku z dnia 20 września 2018 roku o udzielenie informacji publicznej; 5. zasądza od Miejskiego Centrum Medycznego "A" w Ł. na rzecz skarżącego P. G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.


UZASADNIENIE

P. G. zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność Miejskiego Centrum Medycznego "A" w Ł. (zwane również: "MCM") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący wskazał, że pismem złożonym mailem wniósł od ww. podmiotu udostępnienia następującej informacji publicznej:

1. W jakich szkołach MCM zapewnia pielęgniarkę szkolną?

2. Czy w takich przypadkach MCM zawiera jakiekolwiek umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych?

3. Proszę o skan jednej takiej zawartej umowy (dla dowolnej szkoły), jeśli umowy są różne dla różnych szkół, proszę o skany wszystkich.

Dalej skarżący wyjaśnił, że 2 października 2018 r. otrzymał odpowiedzi wymijające. Na pierwsze pytanie organ udał, że nie rozumie istoty wniosku, wiec skarżący otrzymał informacje liczbowe. Dzień później skarżący sprecyzował, że chodziło mu o konkretne szkoły. Do dnia wniesienia skargi odpowiedzi nie otrzymał.

W ocenie skarżącego odpowiedź na pytanie drugie jest nie na temat, gdyż dotyczy "umów regulujących prawa i obowiązki przy przetwarzaniu danych". Terminologia ma znaczenie, ponieważ prawo zobowiązuje organ do zawarcia konkretnie takiej umowy, o jaką skarżący pytał. Odpowiedź wymijająca narusza jego prawo do uzyskania precyzyjnej informacji publicznej, dokładnie zgodnej z meritum żądania.

Na trzecie pytanie skarżący nie uzyskał ani odpowiedzi, ani odmownej decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym wniósł zobowiązanie organu do niezwłocznego udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Miejskie Centrum Medyczne "A" w Ł. podniosło, że skarżący nie złożył ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej: "p.p.s.a." – i w związku z tym wniosło o odrzucenie skargi.

Jednakże na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ewentualnie o oddalenie skargi.

Organ wniósł także o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Organ wyjaśnił, że 20 września 2018 r. z adresu internetowego: "[...]", wysłana została na adres: "[...]" korespondencja elektroniczna o następującej treści: "Na podstawie art. 61 Konstytucji RP uprzejmie proszę o informację:

1. W jakich szkołach MCM zapewnia pielęgniarkę szkolną ?

2. W jakich przypadkach MCM zawiera jakiekolwiek umowy powierzenia danych osobowych ?

3. Proszę o skan jednej takiej zawartej umowy (dla dowolnej szkoły ). Jeżeli umowy są różne dla różnych szkół, proszę o skany wszystkich.".

Miejskie Centrum Medyczne "A" w Ł. potraktowało powyższe zapytanie jako skierowane na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 z późn. zm.) – w skrócie: "u.d.i.p.". Z zachowaniem przepisów wskazanej ustawy oraz w przewidzianym ustawą terminie dni 14 udzielona została skarżącemu odpowiedź, która wysłana została 2 października 2018 r. na podany adres skrzynki poczty elektronicznej skarżącego.

Co do punktu 1 wniosku udzielona została następująca odpowiedź: "W związku z pytaniem w jakich szkołach Miejskie Centrum Medyczne "A" zapewnia świadczenie pielęgniarki szkolnej informuję, że świadczenia te spełniane są w szkołach: podstawowych (w liczbie 7), gimnazjach (w liczbie 5), liceach (w liczbie 3) oraz w szkole specjalnej (w liczbie 1).

Organ nadmienił należy, że Miejskie Centrum Medyczne w Ł. nie ma wiedzy w jakim celu zadawane jest pytanie i w związku z tym nie może wykładać złożonego zapytania przy uwzględnieniu wykładni celowościowej. Zapytanie zostało zinterpretowane jako prośba wskazania rodzajów szkół, w jakich zapewniane są świadczenia medyczne pielęgniarki szkolnej. Takie rozumienie pytania znajduje swoją podstawę w gramatycznej wykładni treści korespondencji skarżącego.

Skarżący sprecyzował swoje pytanie w korespondencji elektronicznej z 3 października 2018 r. tłumacząc, że pytanie dotyczy informacji o konkretnych szkołach. Wskazane - również nieprecyzyjne w o cenie organu pytanie - zostało zinterpretowane jako prośba o podanie numerów szkół oraz ich adresów, a informacja e-mail potraktowana została jako nowy wniosek o udzielenie informacji publicznej.

Zdaniem organu pytania zadawane przez skarżącego są nieprecyzyjne i wymagają analizy (wykładni). Miejskie Centrum Medyczne "A" w Ł. nie może ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji. Udzielenie odpowiedzi w terminie jednego dnia - bo takie było oczekiwanie skarżącego - nie było możliwe.

Organ wskazał także, że Miejskie Centrum Medyczne "A", niezależnie od obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, wykonuje szereg zadań (zapewniając pacjentom świadczenia medyczne w pięciu przychodniach). Nie było przy tym nigdy intencją Centrum ograniczenie w analizowanym zakresie dostępu skarżącego do informacji publicznej, która została udzielona niezwłocznie po jej przygotowaniu. Odpowiedź skierowana została do skarżącego 11 października 2018 r. - a korespondencja elektroniczna została wysłana o godzinie 8:15. Nastąpiło to przed datą doręczenia skargi na bezczynność Miejskiemu Centrum Medycznemu "A".

Organ następnie wyjaśnił, że co do punktu 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej udzielona została następująca odpowiedź: "Zapewniając świadczenie pielęgniarki szkolnej Miejskie Centrum Medyczne "A" zawiera umowy regulujące prawa i obowiązki w zakresie przetwarzania.". W ocenie Miejskiego Centrum Medycznego "A" w Ł. odpowiedź o powyższej treści jest zupełna. Centrum zinterpretowało przy tym zapytanie: "W jakich przypadkach MCM zawiera jakiekolwiek umowy powierzenia danych osobowych?", jako odnoszące się do umów zawieranych ze szkołami w przedmiocie świadczenia usług medycznych przez pielęgniarki szkolne, a to z uwagi na okoliczności przedmiotowej sprawy - mając na uwadze treść pytań zawartych w punktach 1 i 3, jak również korespondencję kierowaną do Centrum odnoszącą się do zapewnienia opieki pielęgniarskiej córce skarżącego.

Organ podkreślił, że dla przedstawicieli Miejskiego Centrum Medycznego "A" w Ł. oczywiste jest to, że na Centrum spoczywają obowiązki wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO/GDPR) (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016 r.). Obowiązki te są wykonywane. Centrum powołało inspektora danych osobowych, opracowało stosowne procedury, jak i wzory umów zawieranych w wypadkach związanych z powierzaniem danych osobowych.

Odnośnie punktu 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ wyjaśnił, że udzielona została następująca odpowiedź: "Uprzejmie informuję, że treść takiej umowy nie może zostać Panu okazana. Podstawę prawną odmowy stanowi art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 z późn. zm.). Zgodnie z wskazanym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.".

Wyjaśniono wnioskodawcy, że Miejskie Centrum Medyczne "A" powierzyło przygotowanie związanych z ochroną danych osobowych procedur oraz wzorów umów, klauzul, czy postanowień umownych specjalizującej się w tym firmie zewnętrznej. Na podstawie zawartej umowy Miejskie Centrum Medyczne "A" zobligowane jest do zachowania wskazanych wzorów w tajemnicy (mogą być one zgodnie z żądaniem ich autora udostępniane kontrahentom Centrum, ale nie osobom trzecim). Jako przedmiot umowy wskazano kompleksową obsługę Centrum w zakresie wdrożenia i przestrzegania rozporządzenia ( RODO ). Wykonanie umowy przez zleceniobiorcę wymagało znacznego zaangażowania, w tym dokonania analizy uwzględniającej specyfikę pracy Centrum, zależności przepisów o ochronie danych osobowych oraz przepisów regulujących świadczenie usług medycznych (w tym tajemnicę lekarską) oraz funkcjonującej już wcześniej w Centrum polityki bezpieczeństwa i stosowanych zabezpieczeń.

W wyniku powyższych czynności dla Miejskiego Centrum Medycznego "A" w Ł. przygotowany został cały szereg opracowań i projektów, w tym wzorce umów. Wskazane materiały zostały przekazane zleceniodawcy z tym zastrzeżeniem, że powinny zostać one poufne - udostępniane kontrahentom Centrum, ale nie osobom trzecim. Tego rodzaju zastrzeżenie jest częścią umowy zawartej z inspektorem danych osobowych i znajduje swoje uzasadnienie w przepisach dających ochronę własności intelektualnej.

Organ dodał, że skarżący przedstawił się pracownikom Centrum jako inspektor danych osobowych. Okoliczność ta została sprawdzona - z informacji ogólnie dostępnych publikowanych w Internecie wynika, że P. G. pełni funkcję inspektora danych osobowych w Urzędzie Miejskim w R., Szkole Podstawowej im. A w R., Domu Kultury w Ł. W tej sytuacji zachodziła istotna obawa co do tego, że skarżący wykorzysta przekazane mu wzorce we własnej pracy zawodowej (jako konkurent przedsiębiorcy, który obsługuje Miejskie Centrum Medyczne "A" w Ł., który wskazane wzorce przygotował i któremu służą w danym zakresie wyłączne prawa niematerialne).

W związku z powyższym Centrum, będąc związane umową zawartą z inspektorem danych osobowych, odmówiło przekazania stosownych wzorców. W związku z zastrzeżoną poufnością przekazanie wzorców umów skarżącemu stanowiłoby nienależyte wykonanie umowy przez Miejskie Centrum Medyczne "A" w Ł., z którym mogłaby wiązać się dla Centrum odpowiedzialność odszkodowawcza.

Dalej organ podkreślił, że w orzecznictwie podnosi się, że przy definiowaniu tajemnicy przedsiębiorstwa uwzględnić należy dyspozycję art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. "o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" (Dz. U. z 2018 r., poz. 419). Powyższa interpretacja przepisów prawa, przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, uzasadnia odmowę przedstawienia skarżącemu wzorców umów.

Organ wskazał, że stanowisko Miejskiego Centrum Medycznego "A" w danym zakresie nie powinno być kwestionowane w trybie skargi na bezczynność, a to z uwagi na fakt, że Centrum ustosunkowało się do żądania wnioskodawcy w ustawowym terminie. Jednocześnie podniesienia wymaga, że wzory umów nie są objęte dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. umowy nie stanowią dokumentów urzędowych.

Organ wyjaśnił ponadto, że druga z odpowiedzi, z 11 października 2018 r. została wysłana na adres e-mail skarżącego w godzinach porannych. Przy przyjęciu definicji doręczenia zawartej w art. 61 § 2 Kodeksu cywilnego, można z dużym prawdopodobieństwem zakładać, że skarga została złożona już po udzieleniu przez Miejskie Centrum Medyczne "A" odpowiedzi.

Niezależnie od powyższego Miejskiemu Centrum Medycznemu "A" w Ł. nie można zarzucić bezczynności (czy też przewlekłości w jego postępowaniu). Za każdym razem Centrum udzieliło odpowiedzi z zachowaniem ustawowego terminu określonego dyspozycją art. 13 u.d.i.p. Centrum nie może być natomiast obciążane skutkami nieprecyzyjnego sformułowania zapytania przez P. G. Zastrzeżenia co do treści odpowiedzi nie mogą natomiast stanowić przedmiotu skargi na bezczynność.

Na rozprawie 10 stycznia 2019 r. skarżący oświadczył, że cofa skargę na bezczynności organu w części obejmującej pkt 1 jego wniosku z 20 września 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej i w związku z tym, w powyższym zakresie wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie skarżący poparł skargę w pozostałej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest w części zasadna.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "u.d.i.p" – do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie określonego aktu lub podjęcie czynności.

Co do zasady, warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest – jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało ponaglenie w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 2b p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym bezpodstawny jest wniosek organu o odrzucenie skargi z powodu niewniesienia ponaglenia, skoro w przypadku spraw dotyczących bezczynności z zakresu dostępu do informacji publicznej takiego obowiązku nigdy nie było.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Miejskiego Centrum Medycznego "A" w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej w we wniosku skarżącego z 20 września 2018 r. Przypomnieć wypada, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne. Komentarz. Warszawa 2010, s. 70). O bezczynności organu na gruncie przepisów u.d.i.p. można mówić wyłącznie wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest wniesienie tejże skargi przez podmiot, od którego pochodzi wniosek lub osobę przez tenże podmiot upoważnioną. Ponadto żądana informacja musi mieć charakter informacji publicznej. Zaznaczyć należy, że niewątpliwe Miejskie Centrum Medyczne "A" w Ł., do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępniania tego rodzaju informacji, bowiem jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, prowadzącym działalność na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2190), utworzonym przez Miasto Ł., zarejestrowanym w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą prowadzonym przez Wojewodę [...] pod numerem księgi rejestrowej [...]. Centrum posiada osobowość prawną i wpisane jest do Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, a także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, że pojęcie informacji publicznej zostało określone przez ustawodawcę w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W świetle powyższych regulacji informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013r. sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013r. sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Katalog informacji publicznych zawarty w art. 6 u.d.i.p. ma jedynie charakter przykładowy, o czym świadczy użycie słów "w szczególności" w treści omawianego przepisu. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega m.in. informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) i f)); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b)); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c)) oraz majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d)).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 u.d.i.p. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.

Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się jej nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądaną informację może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., sygn. akt II SAB 289/02 – niepubl.).

W sytuacji zaś, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie jest informacją publiczną lub stanowi taką informacją publiczną, w stosunku do której tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002 r., II SA/Lu 507/02 – dostępne jw.).

Analiza uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadzi natomiast do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może zachować się w jeden z poniższych sposobów:

1. udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno-technicznej;

2. odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 ustawy), czego winien dokonać w formie decyzji administracyjnej;

3. odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

4. powiadomić pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji publicznej, albo powiadomić, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, albo że do udostępnienia żądanej informacji publicznej mają zastosowanie przepisy szczególne, określone w innych aktach prawnych.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że żądane przez skarżącego informacje w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych, mają charakter informacji publicznej. Skarżący we wniosku z 20 września 2018 r. żądał udostępnienia mu informacji dotyczących opieki pielęgniarskiej w szkołach i związanych z tymi świadczeniami zdrowotnymi ewentualnych umów powierzenia przetwarzania danych osobowych, zatem informacje te dotyczą sposobu wykonywanej działalności leczniczej przez podmiot publiczny.

Wniosek skarżącego z 20 września 2018 r. powinien zostać zatem załatwiony w trybie u.d.i.p. poprzez udostępnienie żądanej informacji lub odmowę jej udostępnienia, ewentualnie w innych formach przewidzianych przez przepisy u.d.i.p. W tym zakresie wskazać należy, że organ winien udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno-technicznej. W przedmiotowym trybie udostępniana jest informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej może alternatywnie poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Wówczas jedyną dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy. Kolejnym sposobem załatwienia wniosku jest odmowa udostępnienia informacji w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub umorzenie postępowania (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego winien organ dokonać w formie decyzji administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy, odnośnie pkt 3 wniosku skarżącego z 20 września 2018 r., organ odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej powołując się przy tym na art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Jednakże w świetle powyżej wskazanych wywodów nie uczynił tego w formie prawem przewidzianej. Pisma z 1 października 2018 r. nie można bowiem potraktować jako rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Co prawda z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że do podmiotów, które nie są organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a więc od ww. podmiotów nie można wymagać, aby pochodzące od nich pisma spełniały ustawowe wymagania w zakresie elementów składowych decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.), to jednak w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że pismo, w którym odmawia się udostępnienia informacji publicznej, musi zawierać minimum elementów, tj.: 1. oznaczenie podmiotu, od którego pochodzi; 2. oznaczenie adresata – strony; 3. rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz 4. podpis osoby reprezentującej ww. podmiot (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 101/17 – dostępny jw.).

Niewątpliwie pismo z 1 października 2018 r. zawiera trzy elementy, o których wyżej mowa (pkt 1., 3. i 4.), natomiast w piśmie tym nie został wskazany adresat rozstrzygnięcia. Na piśmie widnieją bowiem tylko inicjały skarżącego "PG". Z tego wniosek, że nie można traktować tego pisma jako rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p., a co za tym idzie, wniosek skarżącego z 20 września 2018 r. nie został załatwiony w przewidzianej prawem formie, co z kolei oznacza, że zarzut bezczynności w powyższym zakresie okazał się zasadny. Co prawda w dacie sporządzania pisma z 1 października 2018 r. organ nie dysponował imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy, ale ta okoliczność nie stanowiła przeszkody do wezwania skarżącego, do ujawnienia tychże danych. Podzielić bowiem należy tę linię orzecznictwa, która formułuje minimalne wymogi, jakie winien spełniać wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. O ile oczywiste jest, że przepisy omawianej ustawy wprowadzają minimum formalizmu w zakresie procedury wnioskowej, o tyle złożony wniosek musi zawierać co najmniej te elementy, które umożliwią udzielenie żądanej informacji względnie – wydanie i doręczenie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia żądanej informacji. Oczywiste jest zatem, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być anonimowy. Niezależnie więc od formy jego wniesienia winien zawierać wskazanie imienia i nazwiska (ewentualnie nazwy) wnoszącego oraz jego adres i treść żądania. W przypadku przesłania zapytania pocztą elektroniczną nie jest konieczne użycie podpisu elektronicznego, jednakże nie zwalnia to wnioskodawcy ze wskazania imienia i nazwiska (w przypadku osób fizycznych) oraz adresu, w tym także poczty elektronicznej, na który winna być przesłana informacja (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009r., sygn. akt I OSK 1277/08, ONSAiWSA 2010/5/91 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Łodzi z dnia 26 stycznia 2016 r, sygn. akt II SAB/Łd 205/15, z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 86/16 z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 149/16, w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 60/16, w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2012r., sygn. akt II SAB/Ol 33/12, wszystkie dostępne jw.).

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że MCM "A" w Ł. dopuściło się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 3 wniosku skarżącego z 20 września 2018 r. (pkt 1 wyroku). Jednocześnie, po myśli art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku). Zdaniem Sądu, odmowa udostępnienia informacji publicznej bez zachowania wymaganej formy prawnej była niezamierzona.

Natomiast w pkt 3 wyroku Sąd oddalił skargę na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia skarżącemu informacji publicznej, wskazanej w pkt 2 wniosku z 20 września 2018 r. Zgodzić się bowiem należy z organem, że wobec nieprecyzyjnego sformułowania pytania udostępnione informacje odpowiadały żądaniu skarżącego. Organ nie może się domyślać, co wnioskujący ma na myśli, żądając udostępnienia informacji publicznej, ani nie może samodzielnie interpretować składanych w tym przedmiocie wniosków. Nie można zatem twierdzić, że udzielona odpowiedź jest wymijająca. Otóż warunki zawierania tzw. umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych określa art. 31 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. poz. 1000) oraz art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych - RODO) (Dz.U.UE.L.2016.119.1 z dnia 4 maja 2016 r.). Poinformowanie skarżącego, że MCM zawiera umowy "regulujące prawa i obowiązki związaniem z przetwarzaniem danych" dotyczyło żądania w sprawie umów powierzenia przetwarzania danych osobowych. To, że organ posłużył się nieco innym sformułowaniem, nie oznacza, że odpowiedź jest wymijająca, tym bardziej, że nazwa "umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych" nie została wprost określona ani ustawą o ochronie danych osobowych, ani rozporządzeniem RODO. Dlatego za tego rodzaju umowy należy również rozumieć umowy "regulujące prawa i obowiązki związaniem z przetwarzaniem danych", a skoro pytanie sformułowano w sposób wymagający odpowiedzi "TAK" albo "NIE", to udzielenie odpowiedzi w sposób, w jaki uczynił to organ, było wystarczające. Nadto organ odpowiedział na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie. Skoro bowiem wniosek wpłynął do organu 20 września 2018 r., to ostatnim dniem na udostępnienie informacji publicznej był 4 października 2018 r., natomiast odpowiedź na wniosek wysłano skarżącemu mailem 2 października 2018 r.

Mając natomiast na uwadze okoliczność, że w zakresie pkt 1 wniosku z 20 września 2018 r. skarżący cofnął skargę Sąd w pkt 4 wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 60 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w powyższym zakresie, uznając jednocześnie, że cofnięcie skargi nie zmierza, ani do obejścia prawa, ani nie spowoduje utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w pkt 5 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi (100 zł).

A.B.