Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 223/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 52 § 1, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 3, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12, art. 35 § 3, art. 36 § 1 i 2, art. 37 § 1 pkt 1 i 2, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 4, art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej M. S. z dnia [...].08. 2017 r. 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącej M. S. z dnia [...].08. 2017 r.; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2021 r. M. S. (dalej jako "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody w sprawie świadczenia wychowawczego (dodatku dyferencyjnego) za lata [...] i wcześniejsze, wskazując numery wniosków. Zaznaczyła, że mimo kontaktowania się z organem (telefonicznie i e-mail) nie otrzymała odpowiedzi.

W (pierwotnej) odpowiedzi na skargę z [...] marca 2022 r. Wojewoda (dalej: Wojewoda, organ), reprezentowany przez radcę prawnego, wskazał, że skarga dotyczy przewlekłości postępowania o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na wnioski z dni: [...].08.2017, [...].10.2018, [...].03.2019, [...].09.2019, [...].09.2019 i z [...].06.2021.

Sprawy ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę zostały zarejestrowane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu dla ww. wniosków pod sygnaturami (odpowiednio): IV SAB/Po 223/21, IV SAB 42/22, IV SAB 43/22, IV SAB 44/22, IV SAB 45/22 i IV SAB 46/22.

W niniejszej sprawie Skarżąca [...] sierpnia 2017 r. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci – synów R. i J. – na okres zasiłkowy [...].

Dokumenty do Wojewody wpłynęły [...] marca 2018 r.

W dniu [...] grudnia 2019 r. organ ustalił koordynację systemów zabezpieczenia społecznego. Ojciec dzieci w marcu i kwietniu 2018 r., a następnie od lipca do grudnia 2019 r. był aktywny zawodowo w [...], a nieaktywna zawodowo Skarżąca – matka dzieci mieszkała z nimi w Polsce. W tym czasie uprawnienia do świadczeń przysługiwało w obu państwach z zastrzeżeniem pierwszeństwa ustawodawstwa norwerskiego.

Tego samego dnia, tj. pismem z [...] grudnia 2019 r. organ poinformował Skarżącą.

Dnia [...] stycznia 2020 r. ustalono, że okres koordynacji uległ zakończeniu i określono jego czas na ww. wskazane okresy.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. poinformowano Skarżącą o dalszym przekazaniu wniosków do [...] instytucji celem rozpatrzenia.

Dnia [...] sierpnia 2020 r. kolejny raz ustalono koordynację, określając ją na występującą w marcu i kwietniu, sierpniu i wrześniu 2018 r. oraz od lipca do grudnia 2019 r., a także w kwietniu 2020 r.

[...] marca 2022 r. Wojewoda – wezwał Skarżąca do dostarczenia dokumentów pozwalających na dokonanie ustaleń w sprawie dodatku dyferencyjnego z uwagi na złożony dodatkowo za ten okres wniosek o zasiłek rodzinny.

W odpowiedzi na skargę z [...] marca 2022 r. organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z [...] kwietnia 2022 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P., Wojewoda wskazał, że na wniosek Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017 r. została wydana w dniu [...] marca 2022 r. informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku M. S. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego złożonego w dniu [...] października 2019r. na dwoje dzieci na okres zasiłkowy [...]. Dokumenty skarżącej wpłynęły do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu [...] września 2019 r.

W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej w skrócie "p.p.s.a."), skargę - w tym także skargę na przewlekłość postępowania - można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W tym miejscu należy przypomnieć o dokonanej zmianie dokonanej w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2019r. (Dz.U. z 2019.2407 t.j. z późń. zm) w zakresie stosowania instytucji ponaglenia przed złożeniem skargi w sprawie z zakresu koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego. Z uwagi na zmianę ustawy w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego przez wojewodę, przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się. Wydane przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w dniu 2 września 2021r postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania w zakresie złożonego w niniejszej sprawie ponaglenia pozostaje zgodne z prawem.

Przechodząc do meritum wyjaśnienia wymaga, że do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo.

Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK1031/12 - wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie przewlekłość została zdefiniowana jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).

W tym kontekście zauważyć należy, że definicja przewlekłości postępowania zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: "k.p.a."), pozostaje bardzo ogólna. Przyjąć jednak należy, że pojęcie przewlekłości odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania może polegać na jego prowadzeniu w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mogą zatem wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje zasadne czynności procesowe, lecz następuje to w sposób niesprawny, nieudolny i opieszały (np. poszczególne czynności przedzielone są długimi stanami stagnacji procesowej) lub też podejmuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania - np. wzywa strony do przedstawienia dokumentów nieposiadających żadnego (względnie doniosłego) znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lub też może wystąpić kombinacja tych stanów. Omawiana opieszałość może też sprowadzać się do braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, co w przypadku upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy ulegnie przekształceniu w stan bezczynności, tj. niezałatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Stany faktyczne poddawane ocenie sądowej mogą kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie wynikającym z przepisów prawa jest zwykle następstwem owej przewlekłości. Przy czym zauważyć należy, że przewlekłość może wystąpić również w granicach biegnących terminów ustawowych, np. wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a., gdyż w takiej sytuacji niewątpliwie postępowanie prowadzone jest dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a zatem czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2548/16).

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę okazał się zasadny. W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz.195 ze zm.; dalej: "u.p.p.w.d"), wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się oświadczenie wychowawcze pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej oraz wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d., w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. W tym przypadku wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d.). Powyższe jest o tyle istotne, że ustalenie występowania koordynacji przez Wojewodę miało wpływ na finalne rozpatrzenie podań skarżącej o przyznanie wnioskowanych świadczeń wychowawczych.

Powołane przepisy art. 11 i art. 16 u.p.p.w.d. nie określają szczególnego trybu postępowania, a zatem w sprawach wydawanych na podstawie tych przepisów zastosowanie mają ogólne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące terminów załatwiania spraw, określonych w art. 35 k.p.a., co wynika wprost z art. 28 u.p.p.w.d.

Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

W niniejszej sprawie, z uwagi na zamieszkiwanie ojca dzieci na terenie [...], miały zastosowanie przepisy ustawy o koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego i sprawa podlegała właściwości rzeczowej Wojewody, co wynika z art. 16 ust. 1 ustawy. Z analizy akt sprawy wynika, że wniosek Skarżącej z 24 sierpnia 2017 r. został złożony na dwoje dzieci w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. na okres zasiłkowy [...]. Natomiast dokumenty wpłynęły do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu [...] marca 2018 r.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że do momentu przekazania wniosków przez właściwe organy nie można zarzucić Wojewodzie przewlekłości, gdyż organ ten nie odpowiada za działania innych organów zobowiązanych do przekazania wniosków według właściwości.

Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że od wpływu do organu przedmiotowego wniosku, aż do chwili złożenia przez Skarżącą skargi, organ nie informował Skarżącej o terminie załatwienia sprawy, ani nie przedłużał terminu jej załatwienia, stosownie do art. 36 § 1 i 2 k.p.a.

Mając na uwadze terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez organ, a także stopień zawiłości sprawy Sąd uznał, że czas trwania kontrolowanego postępowania przekraczał rozsądne granice, naruszając prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie zaistniały bowiem sytuacje, gdy organowi można było zarzucić niepodejmowanie żadnych czynności w toku załatwiania sprawy przy braku uzasadnienia dla takiej bierności.

Na mocy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567 i 568) oraz art. 46 pkt 20 ustawy z 14.5.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875 ze zm., dalej: DziałOsłSARSCo2U), gdzie art. 15zzs został uchylony, a zmiana weszła w życie 16.5.2020 r., a także na mocy art. 68 ust. 7 DziałOsłSARSCo2U, wskazującego, że terminy biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie DziałOsłSARSCo2U Sąd nie uwzględnił przy dokonywaniu oceny, czy organ dopuścił się przewlekłości - okresu od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r.

Reasumując, Sąd zgodził się więc ze skarżącą, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania, a tym samym do naruszenia art. 12 k.p.a., art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a., o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku. Niewątpliwie działania organu pozostają bowiem w jawnej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania i przepisem art. 35, wyznaczającym terminy załatwiania sprawy. Podważają również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a.

Natomiast załatwienie wniosku poprzez wydanie przez organ informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego, a więc uwzględniającej żądanie skarżącej, czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie zobowiązania organu do jego rozpatrzenia. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowo administracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie, w związku z czym zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącej stało się zbędne. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpatrzenia wniosku strony.

Z kolei oceniając charakter zaistniałej przewlekłości – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że nie miała ona charakteru rażącego (punkt 3 wyroku).

Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA).

Judykatura przede wszystkim akcentuje, iż pojęcie "z rażącym naruszeniem prawa" użyte w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a., jakkolwiek nie może być tożsame z interpretacją tego zwrotu zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., choć ma identyczne brzmienie i w obu wypadkach chodzi o istotne uchybienie obowiązującemu przepisowi prawa, to pozwala na pewne uogólnienia właściwe dla ich obu (patrz m.in wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 153/14, pub. CBOSA). Poza tym wskazuje się szereg przypadków rażącej przewlekłości, do których zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony (patrz przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/13, z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 3059/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB 10/13, - CBOSA). Jednakowoż te kryteria zawsze należy odnieść do stanu konkretnych spraw, których okoliczności zwykle są zróżnicowane. Zatem zagadnienie charakteru przewlekłości trzeba ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy, bo na przykład nie jest uznawana za przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa sytuacja, w której do niezałatwienia sprawy dochodzi z powodu błędnych działań organu wynikających z oceny wniosku strony (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2806/12, pub. CBOSA). Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Można dodać, że jest to stan, w którym naruszenie to jest także istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter przewlekłości nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2015 r., sygn. I OSK 585/15, pub. CBOSA). Sąd musi przy tym wziąć pod uwagę m.in. występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 3614/13, pub. CBOSA). Również w literaturze prawniczej akcentuje się, że sąd administracyjny powinien uwzględnić całość okoliczności indywidualnych sprawy (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Art. 149, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 616). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości. Tym samym stwierdzić należy, że przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma też miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14, pub. CBOSA).

Dokonując oceny we wskazanym zakresie, Sąd wziął w pierwszej kolejności pod uwagę fakt, że w toku postępowania sądowego Wojewoda wydał akt załatwiający wniosek Skarżącej. Ponadto Sąd miał na względzie notoryjny fakt trudnej sytuacji epidemicznej panującej w naszym kraju, niepozostającej bez wpływu również na sprawność postępowań administracyjnych wynikającej z ograniczonej z tego względu obsady kadrowej urzędu, a także fakt ustalania w oparciu o przekazane dokumenty okresów koordynacji i przekazywania wniosków do [...] instytucji właściwej celem ich rozpoznania. Mając zatem na uwadze okres liczony od zainicjowania sprawy do powiadamiania Skarżącej o przekazywaniu wniosków do rozpatrzenia za ten czas koordynacji do [...] instytucji i rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jednak skala stwierdzonego naruszenia oraz okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza załatwienie sprawy, pozwoliły Sądowi przyjąć, że przewlekłość ta nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa.

Z tych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd uwzględnił skargę i orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

W niniejszej sprawie Sąd nie rozstrzygał o kosztach z uwagi na brak wystąpienia kosztów w niniejszym postępowaniu. Nie zaistniał także obowiązek zwrotu kosztów pełnomocnikowi, ponieważ strona działała w sprawie bez udziału pełnomocnika.

Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym