Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1146/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 151 § 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 i art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 i art. 64b
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. L. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. L. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchylająca decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej w skrócie: "Burmistrz") z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych i umarzająca postępowania pierwszej instancji.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W piśmie z dnia 6 czerwca 2011 r. skarżąca i M. L. wniosły o uregulowanie stosunków wodnych na gruncie, poprzez wydanie decyzji nakazującej Powiatowi [...] – Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...] (dalej w skrócie: "PZD") – właścicielowi działki ew. nr 235 położonej w obr. [...] w [...] (ul. [...]) – przywrócenie stanu poprzedniego przydrożnych rowów sprzed przebudowy drogi lub wykonanie urządzeń skutecznie zapobiegających zalewaniu działki ew. nr 476/3.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Burmistrz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego, względnie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wyjaśnił, że PZD wykonał prace polegające na wykonaniu rowu chłonnego o szerokości 1,45 m i długości 33 m w miejscu istniejącego rowu bezodpływowego przy ul. [...]. Wyeliminowało to nieprawidłowości w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych z tej ulicy, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Następnie, w dniu 7 czerwca 2013 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza o ponowne "zweryfikowanie funkcjonowania" istniejącego bezodpływowego rowu i wykonanie odpływu wód opadowych z ul. [...] i ul. [...] w taki sposób, aby przelewające się wody nie zagrażały posesjom położonym wzdłuż tego rowu oraz posesjom położonym poniżej.

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Burmistrz wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zalewania działki ew. nr 476/3 wodami opadowymi z ul. [...], zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Burmistrz nakazał PZD redukcję ilości obecnie odprowadzanej wody opadowej i roztopowej z terenu działki, poprzez przeprowadzenie konserwacji i udrożnienie istniejących studni chłonnych i bezodpływowych rowu chłonnego zbierających wody opadowe z ul. [...], bieżące utrzymanie tych urządzeń oraz odpompowywanie i wywożenie wody ze studni chłonnych i rowu chłonnego w okresach intensywnych opadów deszczu w celu zabezpieczenia przed przelewaniem wody z tych urządzeń na działki przyległe. Decyzja powyższa została uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Burmistrz nakazał PZD przywrócenie warunków gruntowych na działce nr 235 poprzez odpompowywanie i wywożenie wody ze studni chłonnych i rowu chłonnego w okresach intensywnych opadów deszczu w celu zabezpieczenia przed przelewaniem wody z w/w urządzeń na działki przyległe do rowu. Decyzja powyższa została uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Kolejną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Burmistrz ponownie nakazał PZD przywrócenie warunków gruntowych na działce nr 235 poprzez odpompowywanie i wywożenie wody ze studni chłonnych i rowu chłonnego w okresach intensywnych opadów deszczu w celu zabezpieczenia przed przelewaniem wody z w/w urządzeń na działki przyległe do rowu. Decyzja ta została uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Burmistrz nakazał PZD wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom polegających na odpompowywaniu i wywożeniu wody ze studni chłonnych i rowu chłonnego w okresach intensywnych opadów deszczu w celu zabezpieczenia przed przelewaniem wody z w/w urządzeń na działki przyległe do rowu. SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po rozpoznaniu skargi skarżącej na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r, sygn. II SA/Rz 1049/16 uchylił zaskarżoną decyzję SKO.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], SKO uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] i umorzyło w całości postępowanie organu I instancji.

Po rozpoznaniu skargi skarżącej na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. II SA/Rz 1134/17 uchylił zaskarżoną decyzję SKO, decyzję Burmistrza z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], oraz decyzje SKO: z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], a także decyzje Burmistrza: z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że w wydanej w trybie wznowienia decyzji organ musi odnieść się do przesłanek wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., a w przypadku uznania, że zaistniała któraś z nich – do decyzji źródłowej zapadłej w postępowaniu podlegającym wznowieniu. W rozpoznawanej sprawie kluczowe więc było ustalenie, czy wskazana w postanowieniu Burmistrza z dnia [...] września 2013 r. jako podstawa wznowienia przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zaistniała i w zależności od tych ustaleń wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie zupełnie odstąpiły od dokonywania tych ustaleń, "zapominając" niejako, że działają we wznowionym postępowaniu. Żadna z wydanych w sprawie decyzji, które Sąd objął kontrolą z mocy art. 135 p.p.s.a. nie zawiera też rozstrzygnięcia zgodnego z treścią art. 151 § 1 k.p.a. Zarówno Burmistrz, jak i SKO orzekały tak, jakby działały w postępowaniu zwykłym, tymczasem w pierwszej kolejności winny były odnieść się do przesłanki wznowienia przyjętej jako jego podstawa oraz do treści decyzji źródłowej z dnia [...] grudnia 2012 r. Przesądza to o ich niezgodności z prawem wobec naruszenia art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1pkt 5 k.p.a.

Sąd wskazał również, że co do zasady słuszny jest pogląd wskazujący, iż wykonane na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Starosty z dnia [...] września 2012 r. na działce 235 (ul. [...]) studnie chłonne i rów chłonny są urządzeniami wodnymi, do których stosuje się m. in. przepisy art. 64 ust. 1 i 64b u.p.w. z 2001 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Burmistrz odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego, względnie wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.

Jako podstawę prawną decyzji Burmistrz powołał art. 151 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo Wodne w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne.

Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jedną z podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi, który ją wydał.

Następnie Burmistrz wyjaśnił, że okolicznością wymagającą zbadania była skuteczność urządzeń wykonanych przez PZD w celu zagospodarowania wód opadowych i roztopowych odprowadzanych z ul. [...] oraz ustalenie, czy okoliczności mające wpływ na obecny stan wody na gruncie tj. przelewanie się wody z rowu na działkę ew. nr 476/3 istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. W związku z powyższym Burmistrz dopuścił z urzędu dowody w postaci dokumentów, które zdaniem organu miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ich analiza pozwoliła na stwierdzenie, że wystąpiła przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie). Przesłanką tą było wyjście na jaw dowodu w postaci dokumentu, o którym organ nie wiedział w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., t. j. uzupełnienia Ekspertyzy Technicznej odwodnienia powierzchniowego drogi powiatowej Nr [...] ul. [...] w [...] - odcinek od ronda "[...]" do skrzyżowania z ul. [...] od km 18+351 do km 18+428" z marca 2012r., uwzględniające zakrycie rowu otwartego od km 18+033 do km 18+20 - opracowane przez biegłego W. K. na zlecenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: "PINB"). O uzupełnieniu ekspertyzy Burmistrz dowiedział się z pisma PINB z dnia [...] listopada 2013 r., w którym organ ten zwrócił uwagę, że: "kopia ekspertyzy technicznej jest niekompletnym dokumentem, ponieważ brak jest jej uzupełnienia z marca 2012 r., które w znaczący sposób zmienia zalecenia zawarte w pierwotnej treści ekspertyzy". Dokument został udostępniony Burmistrzowi w dniu 30 września 2014 r. Z treści uzupełnienia ekspertyzy wynikało, że pierwotna ekspertyza opracowana na podstawie przyjętego projektu budowlanego przewidywała wykonanie dwóch odcinków rowu chłonnego oraz nie uwzględniała w/w zakrycia rowu, dlatego w uzupełnieniu ekspertyzy biegły wziął pod uwagę wpływ dokonanej podczas budowy drogi zmiany sposobu odwodnienia ul. [...] na ilość wody powierzchniowej odprowadzanej do planowanego rowu chłonnego. Z wniosków postawionych przez biegłego wynikało natomiast, że na podstawie przeprowadzonej analizy ilości wód opadowych oraz obserwacji terenowej nie było możliwości wykonania dwóch odcinków rowu chłonnego, ze względu na wykonanie podczas budowy w miejscu jednego z odcinków rowu krytego, dlatego biorąc pod uwagę te okoliczności, dla zapewnienia wymaganej objętości planowanego do wykonania rowu chłonnego zwiększono jego szerokość z 1,00 m do szerokości 1,45 m, natomiast długość rowu przyjęto zgodnie ze stanem istniejącym czyli 33,00 m.

Burmistrz stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia należało uznać, że wystąpiła przesłanka wznowienia w postaci wyjścia na jaw dowodu w postaci powyższego dokumentu, jednakże dokument ten nie wpłynął na zmianę decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., albowiem wykonane przez PZD urządzenia wyeliminowały nieprawidłowości w zakresie odprowadzania wody opadowej i roztopowej z ul. [...].

Ponadto Burmistrz wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], Starosta udzielił PZD pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń odwadniających ul. [...], stanowiących 3 studnie chłonne i bezodpływowy rów chłonny, w którym zawarte zostały warunki, jakie powinny być przestrzegane przez uzyskującego pozwolenie. Jednym z nich był pkt 3 stanowiący, że "prowadzone prace i eksploatacja urządzeń objętych omawianym pozwoleniem wodnoprawnym w żadnym przypadku nie mogą spowodować zmian stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich". Dodatkowo, z treści pisma PZD z dnia 5 sierpnia 2013 r. wynikało, że oprócz w/w urządzeń wykonany został również wał ziemny, aby woda nie przelewała się na działki sąsiednie.

Zdaniem Burmistrza, organem właściwym do zweryfikowania funkcjonowania w/w urządzeń wodnych, wykonanych do odwodnienia drogi powiatowej jest Starosta, ponieważ w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, konieczna jest interwencja na podstawie przepisu 64b u.p.w. z 2001 r. W takim przypadku nie jest to kompetencja wójta (burmistrza), o której stanowi art. 29 ww. ustawy, lecz do wydania decyzji w tym przedmiocie właściwy jest starosta, jako organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Dlatego też Burmistrz uznał, że brak było podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchyliło ją w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, konieczna jest interwencja na podstawie przepisu art. 64b u.p.w. z 2001 r. W takim przypadku nie jest to kompetencja wójta (burmistrza), o której stanowi art. 29 ustawy, lecz do wydania decyzji w tym przedmiocie właściwy jest organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a więc starosta (art. 140 ust. 1 ustawy).

SKO wyjaśniło również, że celem art. 29 u.p.w. z 2001 r. jest zapewnienie niepogorszonego stanu stosunków wodnych na gruntach, zakaz ingerencji w faktyczny stan wód na gruntach, jeśli może to szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie, nie zaś nakaz utrzymania i konserwacji urządzeń wodnych, czy zakaz ich niszczenia, które to obowiązki podlegają dyspozycjom odrębnych przepisów. Normy zawarte w art. 29 u.p.w. z 2001 r. adresowane są więc do właścicieli nieruchomości niezależnie od tego, czy na ich terenach znajdują się w ogóle urządzenia wodne w rozumieniu ustawy, a tym bardziej, czy urządzenia te figurują w rejestrach urzędowych. Oznacza to, że przepisy art. 64 oraz art. 77 u.p.w. z 2001 r. są przepisami szczególnymi w stosunku do art. 29 ustawy. Zatem, jeżeli działanie właściciela gruntu zmieniające stosunki wodne na jego gruncie dotyczy funkcjonowania rowu, to do nałożenia w formie decyzji stosownych obowiązków właściwym organem w pierwszej instancji jest starosta.

SKO wskazało, że art. 19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu, a więc przed wszczęciem postępowania i przestrzegania jej w każdym stadium postępowania. Przepisy o właściwości mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. Organ niewłaściwy nie jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron. Właściwość rzeczowa wynika z przepisów materialnoprawnych oraz tych przepisów ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej.

SKO stwierdziło, że brak utrzymania w należytym stanie urządzeń wodnych obejmujących 3 studnie chłonne pełniących funkcję zbiornika retencyjno-chłonnego i rowu chłonnego, nie daje uprawnień organowi gminy do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 29 u.p.w. z 2001 r., lecz jest przesłanką do wydania stosownej decyzji przez właściwego starostę.

SKO wyjaśniło, że w przypadku rozstrzygnięcia sprawy przez organ niewłaściwy, na gruncie przepisów k.p.a., możliwe jest przyjęcie dwóch koncepcji załatwienia sprawy przez organ II instancji. Po uchyleniu decyzji podlegającej ocenie w postępowaniu odwoławczym, organ odwoławczy może na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze wskazaniem konieczności wydania postanowienia o przekazaniu sprawy. Drugą dopuszczalną opcją jest umorzenie postępowania prowadzonego przez niewłaściwy organ I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Umorzenie to daje wyraz wadliwości postępowania prowadzonego przez organ niewłaściwy, dotkniętego nieważnością i w sposób formalny kończy postępowanie, którego organ I instancji nie powinien był przeprowadzać.

SKO stwierdziło, że umorzenie postępowania przed organem I instancji nie może być utożsamiane z umorzeniem postępowania w sprawie. Jego przesłanką nie jest bowiem bezprzedmiotowość złożonego wniosku, który musi zostać rozpoznany przez organ właściwy. Ponadto umorzenie postępowania przeprowadzonego przez organ niewłaściwy nie pozbawia tego organu prawa do przekazania wniosku organowi właściwemu, znosi jedynie działania organu podjęte w celu merytorycznego rozpoznania wniosku.

W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję SKO.

Skarżąca wniosła o zweryfikowanie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i nakazanie właściwym organom wydania ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie, które likwidowałyby negatywne dla jej działki skutki przebudowy ul. [...], w postaci zalewania działki wodami opadowymi.

Skarżąca podniosła, że to na skutek przebudowy drogi doszło do zmiany ukształtowania terenu i pogorszenia stanu wód powodującego wyrządzanie szkody na jej działce. Kolejne działania podejmowane przez organy administracji stanowiły jedynie nieskuteczną próbę naprawienia tychże błędów (m.in. budowa studni chłonnych i wywożenie wody z tychże studni beczkowozami). Działania te nie zabezpieczyły jej działki w sposób trwały.

Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko SKO wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem kwestionowana nią decyzja narusza przepisy prawa procesowego, wyznaczającego standardy gromadzenia i oceny materiału dowodowego w sprawie administracyjnej, co niewątpliwie przełożyło się na treść rozstrzygnięcia – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 64b u.p.w. z 2001 roku.

Postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r.

nr [...]. Wskazaną decyzją umorzono postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 29 u.p.w. z 2001 roku w przedmiocie przywrócenia stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego, względnie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Motywem przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania było wykonanie przez PZD urządzeń wodnych, zgodnie z nakazem wynikającym

z decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2012 roku oraz pozwoleniem wodnoprawnym

z dnia [...] września 2012 roku – rów chłonny oraz trzy studnie. Umarzając postępowanie organ przyjął, że wykonane przez PZD urządzenia wodne wyeliminowały nieprawidłowości w zakresie odprowadzania wody opadowej

i roztopowej z drogi na działkę skarżącej. Postępowanie zostało wznowione na wniosek skarżącej z dnia 7 czerwca 2013 roku, w którym wniosła o "ponowne zweryfikowanie funkcjonowania istniejącego bezodpływowego rowu". Skarżąca eksponowała fakt, "niewydolności" rowu podczas nasilenia opadów i zalewania m.in. jej działki wodami spływającymi z drogi.

W postanowieniu wznawiającym postępowanie z dnia [...] września 2013 roku organ – w ocenie Sądu – trafnie ujął, że okolicznością wymagającą zbadania jest skuteczność urządzeń wodnych wykonanych przez PZD celem prawidłowego zagospodarowania wód odprowadzanych z ul. [...]. Organ zobligował się do ustalenia, czy okoliczności mające wpływ na obecny stan wody na gruncie tj. przelewanie się wody z rowu na działkę skarżącej – 476/3 – istniały w dniu wydania decyzji umarzającej postępowanie. Zdaniem Sądu tak nakreślony przedmiot postępowania wznowieniowego był prawidłowy. I choć nie zostało to wysłowione

w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2013 roku, należało przyjąć, że weryfikacji podlega przesłanka wznowieniowa wyartykułowana w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Rolą organu było więc ustalić: 1) czy wskutek prac budowlanych w obrębie ul. [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie (na nieruchomości stanowiącej drogę, bądź na nieruchomościach sąsiednich); 2) czy zmiana ta wywołała szkodliwy wpływ na nieruchomość skarżącej; 3) czy wykonanie urządzeń wodnych przez PZD na podstawie nakazu PINB z [...] kwietnia 2012 roku, usuwało szkodliwy wpływ na nieruchomość skarżącej spowodowany zmianą stanu wody na gruncie. Kluczowe w sprawie było zatem ustalenie – co zresztą zostało dookreślone przez organ w postanowieniu wznowieniowym – czy na dzień umorzenia postępowania z uwagi na wykonanie przez PZD urządzeń wodnych, urządzenia te były niewystarczające do usunięcia szkodliwych następstw zmiany stanu wody na gruncie wywołanej pracami w obrębie ul. [...]. Akta sprawy skłaniają bowiem do konkluzji, że rzeczywistą, acz błędną, podstawą faktyczną umorzenia postępowania administracyjnego decyzją z [...] grudnia 2012 roku było wybudowanie przez PZD urządzeń wodnych w celu właściwego zagospodarowania wód odprowadzanych z ul. [...]. Organ nie miał natomiast wiedzy, czy urządzenia te rzeczywiście usunęły ewentualne szkodliwe następstwa zmiany stanu wody na gruncie (na działce skarżącej). W tym kontekście, jako okoliczność nową, nieznaną organowi w chwili wydawania decyzji należało potraktować skuteczność wykonanych urządzeń wodnych z perspektywy tak przyjętego celu. Poczynienie definitywnych ustaleń zamykających się w konkluzji, że wykonane przez PZD urządzenia wodne ab initio były niewydolne i w konsekwencji nie eliminowały szkodliwych następstw zmiany stanu wody na gruncie (na działce skarżącej) uzasadniałoby wniosek o wadliwości bazowego założenia przyjętego w decyzji z [...] grudnia 2012 roku o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie o uregulowanie stosunków wodnych i pozwalałoby na wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Opisany paradygmat postępowania nie został zrealizowany, albowiem organy przyjęły, iż w sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 64b u.p.w. z 2001 roku, co skutkuje wyłączeniem ich właściwości rzeczowej. Stanowisko to jest nietrafne, a już

z pewnością przedwczesne. Po myśli powołanego przepisu: "W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki

i termin wykonania tych czynności." Dla aktywacji hipotezy normy zrekonstruowanej

w oparciu cytowany przepis niezbędne jest ustalenie dwóch okoliczności:

1) nienależytego utrzymania urządzenia wodnego; 2) zmiany funkcji urządzenia wodnego lub szkodliwego oddziaływania urządzenia wodnego na grunty, spowodowane jego nienależytym utrzymaniem.

W niniejszej sprawie organy w ogóle nie poczyniły ustaleń w tej materii. Z akt sprawy nie wynika, ani że urządzenia wodne są niewłaściwie utrzymane, ani że zmieniła się ich funkcja, ani że negatywnie oddziałują na grunty.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdecydowanie bardziej prawdopodobną czyni tezę, że wykonane przez PZD urządzenia są prawidłowo utrzymane, tyle że od początku były niewystarczające, niewydolne – mówiąc inaczej – nieadekwatne do dedykowanego dla nich celu, jakim było usunięcie negatywnych następstw zmiany stanu wody spowodowanego pracami w obrębie ul. [...]. Ostateczne potwierdzenie tych wniosków, które uzależnione jest oczywiście od należytych ustaleń, w żadnym razie nie uzasadniałoby zastosowania art. 64b u.p.w. z 2001 roku.

Z wyłożonych względów Sąd uchylił decyzje SKO. Zadaniem organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy – odwołania – będzie ustalenie, przy uwzględnieniu poczynionych przez Sąd uwag, czy w sprawie zachodzą podstawy do stosowania

art. 64b u.p.w. z 2001 roku, a jeżeli nie, to czy w sprawie zgromadzono wystarczający materiał dowodowy do orzekania na podstawie art. 151 K.p.a.

W razie konkluzji negatywnej SKO zdecyduje, czy zastosować art. 136 § 1 K.p.a., czy też orzec na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Rozstrzygając o zastosowaniu art. 151 K.p.a. organy (organy) uwzględni poczynione przez Sąd wywody i oceny prawne.

Wyrok oparto o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.