Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 495/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 152, art. 145 par 1 pkt 1 lit c i art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8 ust 1 pkt 3 , art. 8 ust 3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 107 par 3, art. 7 , art. 11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 października 2011r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. N. kwotę [...] złotych obejmującą należy podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

Burmistrz D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a."), art. 39 ust 1 i 2, art. 41 ust.1, art. 96, art. 102, art. 104 ust. 4, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728 ze zm., dalej zwanej "u.p.s."), ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz.1591 ze zm.), uchwały Nr XXIV/207/2004 z dnia 30 sierpnia 2004 r. Rady Miejskiej w Drawsku Pomorskim w sprawie zasad przyznawania świadczeń i zwrotu wydatków na udzielone świadczenia z pomocy społecznej oraz upoważnienia dla Kierownika MGOPS w Drawsku Pomorskim do wydawania decyzji administracyjnych wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy D. Nr [...] z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] r. przyznał pomoc społeczną w postaci specjalnego zasiłku celowego bezzwrotnego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na rehabilitację i leczenie A. A., na zakup środków czystości oraz zakup żywności w miesiącu [...] r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ gminy wskazał, iż w związku z ww. wnioskiem z dnia [...] r., stosownie do treści art. 107 u.p.s. przeprowadzono wywiad rodzinny. Na jego podstawie oraz na podstawie analizy akt sprawy ustalono, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku faktyczny dochód rodziny wynosił łącznie [...] zł. Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s. łączny miesięczny, graniczny dochód rodziny, uprawniający do świadczeń pomocy społecznej, nie może przekroczyć kwoty [...] zł. (kryterium dochodowe). Faktyczny dochód rodziny był zatem wyższy o [...] zł. niż określone w art. 8 u.p.s. kryterium dochodowe. Organ zaznaczył również, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek celowy (art. 41 ust. 1 u.p.s.). Powyższa możliwość, z uwagi na niepełnosprawność dwojga dzieci wnioskodawczyni, została uwzględniona w rozpatrywanym przypadku, przy czym jednocześnie, zgodnie z art. 104 ust. 4 u.p.s., odstąpiono od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, ponieważ niweczyłoby to skutki udzielonej pomocy.

W uzasadnieniu podkreślono również, że ustalając wysokość przyznanego świadczenia, stosownie do treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.s., wzięto pod uwagę uprawnienia wnioskodawczyni, jak również zasoby oraz możliwości finansowe MGOPS w D. Z uwagi na fakt, iż świadczenia z pomocy społecznej mają charakter uzupełniający i wspomagający - przyznana wnioskodawczyni pomoc finansowa stanowi jedynie uzupełnienie i nie zaspokaja wszystkich potrzeb w pełnym zakresie i pełnej wysokości oraz nie może stanowić źródła stałego dochodu.

Od powyższej decyzji A. S. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wnosząc, w oparciu o ustawę o pomocy społecznej oraz ustawę z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), o uchylenie decyzji w całości i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu złożonego środka prawnego A. S. wskazała, iż kwotę [...] zł uważa za nie zaspakajającą nawet minimalnych potrzeb podniesionej w podaniu z dnia [...] r. obejmującej, w miesiącu lutym, zakup żywności, środków czystości oraz rehabilitację i leczenie A. A. A. S. podniosła ponadto, iż biorąc pod uwagę przepisy K.p.a. organ pierwszej instancji powinien był wziąć pod uwagę dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. miesiąc [...]. W miesiącu tym dochód faktyczny rodziny to wyniósł: 1) [...] zł -świadczenia z MGOPS za miesiąc [...], 2) [...] zł - świadczenia alimentacyjne na syna D. S. oraz 3) [...] zł - dodatek mieszkaniowy – co łącznie dało dochód w wysokości [...] zł. Tym samym, zdaniem odwołującej się, dochód rodziny nie przekroczył kryterium dochodowego, w związku z czym kwalifikuje się do pomocy społecznej i zasiłków celowych odpowiadających ich kryterium dochodowemu. A. S. podniosła także, że do dochodu jej rodziny wliczono zasiłek celowy na zakup lekarstw z Fundacji "D." w Kwocie [...] zł, które to świadczenie ma otrzymać w miesiącu [...] zgodnie z decyzją o przyznanych świadczeniach na córkę A. A. W ocenie odwołującej się, wliczenie tych świadczeń było bezzasadne, ponieważ poprzez refundację czy też zasiłek celowy z Fundacji, związany z kosztem zakupu lekarstw i rehabilitację, wydatkowane z jej budżetu, w żaden sposób nie zwiększył się dochód jej samej oraz jej rodziny. A. S. wskazała, iż w aktach sprawy znajduje się wiele dokumentów świadczących o tym, że nie jest to dochód jej rodziny ani dochód małoletniego w świetle przepisów prawa podatkowego, stosownie do treści art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.). Zarzuciła ona również, że wydana decyzja nie rozstrzyga też, jaka kwota jest przeznaczona na rehabilitację i leczenie córki, jaka na żywność, a jaka na środki czystości. Organ I instancji nie uwzględnił argumentów podnoszonych przez stronę wydając decyzję w minimalnej wysokości i w konsekwencji wydał decyzję pomijając art. 107 § 3 K.p.a. Przy załatwianiu sprawy zastosowanie znajdować powinien również przepis art. 3 ust. 4 u.p.s., stanowiący, że potrzeby rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2, art. 3, art. 8 i art. 41 u.p.s., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz § 1 pkt 16 lit. "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U.Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza D. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że łączny dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł [...] zł i był wyższy od kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 u.p.s. - wynoszącym [...],- zł. Zdaniem organu odwoławczego powyższa okoliczność uprawniała jedynie do rozpatrzenia wniosku A. S. pod kątem przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego, co też organ I instancji uczynił. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na okoliczność przyznanie zasiłku w wysokości [...] zł niewątpliwie wpływ miała wysokość środków finansowych, jakimi dysponował Ośrodek. Kolegium zaznaczyło, że w pełni rozumie, że przyznana kwota jest dalece niewystarczająca dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny odwołującej się, której sytuacja materialna jest trudna. Zważywszy jednak, że tego rodzaju pomoc jest świadczeniem o charakterze uznaniowym, to mając na uwadze uzasadnione potrzeby ogromnej rzeszy osób i rodzin z terenu miasta posiadających równie trudną sytuację, przyznanie wyższej kwoty, przy ograniczonych możliwościach finansowych nie jest możliwe. Kolegium zaznaczyło również - że jako organ powołany do oceny zgodności decyzji z prawem - nie posiada kompetencji do orzekania w kwestii wysokości udzielanej przez Ośrodek pomocy.

Na decyzję Kolegium A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 8 pkt 4 u.p.s. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 8 pkt 4 u.p.s. w kwestii rozstrzygnięcia czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i leczenie syna M. S. wlicza się do dochodu rodziny skarżącej,

2) brak ustosunkowania się w zaskarżonej decyzji do wszystkich, podniesionych w odwołaniu zarzutów,

3) brak skonkretyzowania i sprecyzowania dotyczącego podniesionego zarzutu wliczania do dochodu zasiłku celowego z fundacji oraz wliczeni do dochodu nie otrzymanego dochodu w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł oraz zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie [...] zł w miesiącu [...]

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że podjęte w decyzji z dnia [...] r. rozstrzygnięcie, organ I instancji motywował przekroczeniem dochodu rodziny o kwotę [...] zł. Kwota ta przewyższa przewidziane dla rodziny skarżącej kryterium dochodowe w kwocie [...] zł, poprzez wliczenie do niego zasiłku celowego na zakup lekarstw i rehabilitację syna M. S. przekazanych przez Fundację "D." w W. w kwocie [...] zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł i zasiłku z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie [...] zł otrzymanego zgodnie z decyzją w miesiącu [...] r., nie zaś w miesiącu [...] r., jak to wyliczył organ I instancji. Skarżąca zaznaczyła również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie nakazało rozksięgowania faktur z miesiąca stycznia ze względu na daty ich wystawienia tak jak w innej sprawie skarżącej. Organ II instancji nie ustosunkował się także do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Skarżąca zaznaczyła również, że art. 8 pkt 4 u.p.s. stanowi, że do dochodu rodziny nie wlicza się m.in.: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz 2) zasiłku celowego. Wskazała, że Fundacja Dzieciom "Z." działa na zasadach i prawach ustawy o pomocy społecznej, czego potwierdzenie stanowić może pkt 2 statutu tej fundacji. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej mogę być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Skarżąca zaznaczyła, że MGOPS w D. nigdy nie pokrywa całości zwrotu kosztów osób starających się o pomoc w formie zasiłku celowego na leczenie i rehabilitację, dlatego zapisała syna do Fundacji, dzięki której leki i dalsze leczenie przy naszej wspólnej pomocy i zbieraniu datków może być pokryte w całości. MGOPS w D. wydał natomiast decyzję odmowną w przedmiocie uzyskania zasiłku celowego na zakup żywności, ponieważ do dochodu rodziny został wliczony zasiłek celowy na leki i leczenie syna. Poza tym skarżąca zaznaczyła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło pisma Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] r. [...], w którym organ ten potwierdził fakt, że wartość finansowanych przez fundację w ramach jej działalności statutowej świadczenia na rzecz dzieci z porażeniem mózgowym nie stanowi dochodu. Pismo to wydane zostało na wniosek Fundacji Dzieciom "Z.", która uwzględniając głosy rodziców, by móc uniknąć takich sytuacji jakie teraz są udziałem skarżącej, wystąpiła do ww. organu. W świetle powyższego, w ocenie skarżącej, wadliwe było podjęcie decyzji o wliczeniu do dochodu zasiłku celowego na leczenie i leki dla niepełnosprawnego syna skarżącej.

A. S. podniosła również, że w zakresie przyznanej przez organ I instancji kwoty nie wskazano, jaka jej cześć przeznaczona jest na rehabilitację córki, jaka na żywność, a jaka na środki czystości. Zdaniem skarżącej, co najważniejsze, kwota ta uwłacza godności jej rodziny, przede wszystkim biorąc pod uwagę fakt, iż jej skład wchodzi [...] dzieci niepełnosprawnych. Córka skarżącej posiada orzeczenie o niepełnosprawności, ale należy ją nadal diagnozować i leczyć neurologicznie, psychiatrycznie i czeka ją jeszcze wiele konsultacji np. w K., czy też prywatnie u lekarza chorób wewnętrznych w W. Podobne konsultacje przeprowadzane są także z synem - M. S.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze potrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Kontrola zaskarżonego aktu oraz poprzedzającej go aktu Burmistrza D., dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie przyznania skarżącej pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego bezzwrotnego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na rehabilitację i leczenie A. A., na zakup środków czystości oraz zakup żywności w miesiącu [...] r. Organ gminy wskazał, że specjalny zasiłek celowy został przyznany skarżącej ze względu na niepełnosprawność dwojga dzieci skarżącej. Zasiłek tego rodzaju został przyznany A. S., ponieważ dochód rodziny skarżącej w wysokości [...] zł przekroczył o [...] zł kryterium dochodowe w wysokości [...] zł, uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. W ocenie skarżącej dochód jej rodziny z miesiąca [...] wyniósł [...] zł, a zatem nie przekroczył powołanego kryterium. Skarżąca podniosła w skardze zarzut, do którego jak podkreśliła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się organ odwoławczy, iż organ I instancji bezzasadnie uwzględnił w wyliczeniu dochodu jej rodziny kwoty przyznane z tytułu zasiłku celowego za zakup lekarstw i rehabilitację syna M. S., przekazane przez Fundację Dzieciom "Z." w wysokości [...] zł jak również przyznane na miesiąc [...] kwoty zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł oraz zasiłku z tytułu dziecka niepełnosprawnego w kwocie [...] zł.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, co do zasady, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi [...] zł.

W myśl art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s., 3. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Do dochodu ustalonego w powyższy sposób nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Z treści powołanego przepisu wynika, że podstawą ustaleń w przedmiocie dochodu rodziny stanowi suma przychodów uzyskanych w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc, w którym do organu złożony został wniosek o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Z wnioskiem o przyznanie tego rodzaju świadczeń z przeznaczeniem na rehabilitację i leczenie córki skarżącej – A. A., na zakup środków czystości oraz zakup żywności skarżąca zwróciła się do organu I instancji w dniu [...] r. Organ dla ustalenia dochodu skarżącej powinien zatem uwzględnić sumę przychodów rodziny skarżącej uzyskanych w miesiącu [...] r., dokonując jednocześnie wyliczenia i wyszczególnienia poszczególnych źródeł przychodów.

W myśl zasady ogólnej prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 K.p.a., na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie spoczywa prawny obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasada przekonywania natomiast, określona w art. 11 K.p.a., nakazuje organowi wytłumaczenie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W świetle przywołanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego wskazać należy, iż obowiązek aktywności w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego, weryfikacja zebranych dowodów, informacji i wyjaśnień, w tym także złożonych przez stronę, spoczywa na organie administracji. Obowiązek ten odnosi się przy tym zarówno do postępowań wszczynanych przez organ z urzędu, jak też inicjowanych żądaniem strony. Ocena zebranego przez organ materiału dowodowego oraz dokonanych na jego podstawie ustaleń powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W ramach uzasadnienia, na tle określonego stanu prawnego sprawy organ powinien także wyjaśnić sposób rozumowania i motywy, którymi kierował się przy rozstrzygnięciu określonej sprawy indywidualnej.

W przedmiotowej sprawie intencją skarżącej było otrzymanie świadczeń finansowych z pomocy społecznej. W jej przeświadczeniu spełniała ona, biorąc pod uwagę uzyskany w miesiącu [...] dochód rodziny, wyznaczone ustawą o pomocy społecznej kryterium dochodowe, którego wysokość wynosiła [...] zł. Organ I instancji przyjął natomiast, że nie ma podstaw do przyznania skarżącej świadczenia na zasadach ogólnych. Według ustaleń organu dochód rodziny wyniósł [...] zł i o [...] zł przekroczył on dopuszczone ustawą kryterium dochodowe. W zakresie powyższych kwot organ nie dokonał jednak w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek obliczeń. Nie jest zatem jasne w jaki sposób i na podstawie jakich źródeł dochodów organ ustalił wysokość dochodów skarżącej w miesiącu [...]. Organ powinien w uzasadnieniu decyzji wymienić poszczególne źródła dochodów, ze wskazaniem kwot tych dochodów, a następnie zsumować wysokość tych poszczególnych części składowych w celu określenia łącznej kwoty dochodu rodziny skarżącej, uzyskanego w [...] r. Obliczeń tych nie sporządzono zresztą nie tylko w uzasadnieniu decyzji, ale także nie zawarto ich w ramach dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, a co najważniejsze, ustalone kwoty dochodów nie znajdują także jednoznacznego odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Dodać należy, że skarżąca w złożonym odwołaniu podniosła okoliczność błędnego wyliczenia kwoty dochodu jej rodziny za miesiąc [...] r. Do zarzutów tych organ odwoławczy jednak się nie ustosunkował. Z góry przyjął on prawidłowość ustalonego przez organ I instancji wyliczenia wskazując jednocześnie, że z racji przekroczenia kryterium dochodowego, rozważeniu podlegać mogło wyłącznie przyznanie skarżącej specjalnego zasiłku celowego, którą to możliwość organ I instancji uwzględnił i w zakresie posiadanych środków przyznał skarżącej kwotę świadczenia w wysokości [...] zł. Powyższe wskazuje na naruszenie przez organy obu instancji art. 107 § 3 K.p.a. poprzez uchybienie zasadom sporządzenia uzasadnienia decyzji. W konsekwencji wskazanej wadliwości nie sposób z kolei ustalić w oparciu o jakie dane i w jaki sposób organ dokonał obliczenia dochodu rodziny skarżącej za miesiąc [...] r.,

W zakresie zarzutów skargi, skarżąca podniosła także, iż organ bezpodstawnie przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględnił kwotę refundacji przekazanej skarżącej przez Fundację Dzieciom "Z.", nie biorąc pod uwagę pisma Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] r., Nr [...],w którym organ ten wskazał, że wartość finansowanych przez fundację w ramach jej działalności statutowej świadczeń na rzecz dzieci z porażeniem mózgowym nie stanowi dochodu. Skarżąca w odwołaniu podniosła także, że organ II instancji co najwyżej powinien dokonać takich wskazań, jakie poczynił w innej wydanej przez siebie decyzji dotyczącej skarżącej, tj. decyzji z dnia [...] r. Nr [...].

W tym miejscu zasadnym jest odwołać się do rozważań Sądu dokonanych w postępowaniu mającym za przedmiot kontrolę powołanej decyzji Kolegium z dnia [...].

W wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. II SA/Sz 501/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie, że zakres pojęcia dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów podatkowych nie jest tożsamy, a obie regulacje nie pozostają ze sobą wzajemnie powiązane. Ustawa o pomocy społecznej, ze względu na cele jakim służyć mają uregulowane w niej instytucje prawne wprowadza niezależny od regulacji prawnopodatkowych sposób obliczania dochodu, zaliczając do jego źródeł wszelkie pożytki, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyjątkiem tych, które ustawodawca wyliczył w art. 8 ust. 4 u.p.s.

Okoliczność zatem, że określone przysporzenie nie podlega zaklasyfikowaniu do dochodu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na co w odniesieniu do kwot przekazywanych przez fundacje wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie oznacza, że nie będzie ono kwalifikowane do dochodu na podstawie art. 8 u.p.s. Należy bowiem odróżnić wyłączenie określonych źródeł z podstaw opodatkowania od zaliczenia ich do dochodu obliczanego w kontekście kryterium dochodowego dla świadczeń z pomocy społecznej.

Na potwierdzenie powyższego stanowiska zarówno w doktrynie prawa administracyjnego, jak też orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wyłączeniu od dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 3 u.p.s. podlegają wyłącznie świadczenia wyliczone w ust. 4 powołanego przepisu i wyliczenie to posiada charakter zamknięty. Podnosi się jednocześnie, że wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód. W ramach ścisłej wykładni art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. przyjmuje się np. że kwoty wypłacone z tytułu zwrotu nadpłaconego podatku, choć nie stanowią dochodu w rozumieniu prawa podatkowego, są jednak przysporzeniem finansowym rzutującym na sytuację materialną świadczeniobiorcy, a zatem na gruncie ustawy o pomocy społecznej powinny być traktowane jako dochód. Podkreśla się, że takie podejście jest w pełni uzasadnione ideami i zasadami udzielania świadczeń z pomocy społecznej, oceną posiadania zasobów, które umożliwią samodzielne pokonanie trudnych sytuacji oraz dostosowaniem rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Nie jest zatem obojętne czy osoba lub rodzina otrzymała określone środki w ramach zwrotu nadpłaconego podatku. Tak samo do dochodów w oparciu o regulację art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. należy zaliczyć również pożyczki i kredyty, które mogą stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania środkami z nich pochodzącymi, a nie są zaliczane do dochodu w rozumieniu przepisów prawa podatkowego (zob I. Sierpowska, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, ABC 2009 r. oraz Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 700/06, CBOSA).

W następnej kolejności, na tle powołanego wyroku, zasadne jest także odniesienie się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 8 ust. 4 u.p.s. w sprawie rozstrzygnięcia czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i leczenie syna M. S. wlicza się do dochodu rodziny skarżącej.

Skład orzekający również w tej kwestii podziela stanowisko zajęte przez Sąd w sprawie o sygn. II SA/Sz 501/11, w której skarżąca występowała w charakterze strony postępowania. Sąd wskazał wówczas, że fundacje działające na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203, ze zm.), w tym Fundacja Dzieciom "Z.", choć w myśl art. 1 powołanej ustawy ustanawiane mogą być wyłącznie dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, same nie są podmiotami publicznymi, lecz tworzone są na mocy czynności prawnej podmiotów prawa prywatnego. W związku z powyższym niezależnie od tego, jak określone zostaną w statucie cele realizowane przez daną fundację, jak też w jaki sposób zakreślone i nazwane zostaną metody i środki służące ich realizacji nie mogą być one utożsamiane z odpowiadającymi im nazwą instytucjami realizowanymi przez podmioty publiczne, z którymi przepisy prawa łączą określone uprawnienia.

Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 statutu Fundacji Dzieciom "Z.", głównym celem Fundacji jest organizowanie i niesienie pomocy w ramach działalności pożytku publicznego, a jednym z celów wynikających z takiej działalności jest "pomoc społeczna umożliwiająca osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości", W myśl art. 1 u.p.s. natomiast, "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby".

Pomimo wykorzystania w statucie Fundacji w zakresie zakreślonych celów statutowych tożsamych sformułowań z zawartymi w ustawie o pomocy społecznej nie można na tej podstawie przyjąć, że Fundacja realizuje pomoc społeczną państwa w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a wypłacane przez nią świadczenia odpowiadają tym, które stanowią prawnie określone formy realizowania pomocy społecznej, na podstawie powołanej ustawy. Dotyczy to także zasiłków celowych. Wypłacane przez Fundację Dzieciom "Z." na rzecz skarżącej świadczenie nie stanowi zatem zasiłku celowego w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie podlega wyłączeniu od zaliczania do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 4 pkt 2 u.p.s.

Przyjąć należy zatem, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że otrzymywane przez skarżącą z Fundacji Dzieciom "Z." świadczenia powinny zostać zaliczone do dochodu. Nie ma przy tym znaczenia subiektywne przeświadczenie skarżącej, że poprzez fakt zwrotu przez Fundację środków wcześniej pochodzących z dochodu skarżącej i wydanych na zakup lekarstw, sumarycznie nie zwiększył się jej dochód. Jako przysporzenie po stronie skarżącej w tym przypadku traktowana jest kwota dokonanej przez Fundację refundacji, bez której skarżąca nie mogłaby zrekompensować poczynionych wydatków na zakup lekarstw, dysponując jednocześnie mniejszym domowym budżetem.

Jak wyżej wskazano, skarżąca w odwołaniu od zaskarżonej decyzji podniosła, iż Kolegium za właściwe uznało wliczenie do dochodu za miesiąc [...] r. pełnej kwoty refundacji, podczas gdy w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] r. Nr [...], organ ten odnosząc się do zagadnienia sposobu obliczania dochodu skarżącej rozstrzygnął o bezzasadności zaliczenia w decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r. Nr [...] kwoty refundacji w wymiarze [...] zł, do dochodu rodziny skarżącej wyłącznie w miesiącu [...] r. Kolegium przyjęło wówczas, którą to argumentację podzielił Sąd w sprawie II SA/Sz 501/11, iż kwota refundacji stanowiła jednorazową wpłatę z tytułu rozliczenia świadczeń okresowych, na podstawie przedłożonych Fundacji przez skarżącą rachunków za poszczególne miesiące. Organ ten, właściwie zdaniem Sądu, powołał się na treść art. 8 ust. 12 u.p.s., zgodnie z którym, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Powyższego stanowiska Kolegium nie podzieliło już jednak w rozpatrywanej sprawie, co w ocenie Sądu, skutkować mogło naruszeniem art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a w efekcie powodować mogło także naruszenie art. 8 ust. 1, 4 i 12 u.p.s. Przy obliczaniu dochodu skarżącej za miesiąc [...]r. należało bowiem zbadać za jaki okres nastąpić miała refundacja i w oparciu o zebrane informacje ustalić wysokość kwot przypadających na poszczególne miesiące, w tym na miesiąc [...] r.

Za niezasadny uznać należy natomiast zarzut skarżącej braku wyszczególnienia, w jakim zakresie przyznana kwota przeznaczona zostać miała na zakup leków, zakup żywności oraz rehabilitację córki skarżącej. Art. 39 ust. 1 u.p.s. zawiera przykładowe wyliczenie kategorii celów, na jakie przeznaczeniu podlegać może zasiłek celowy. Powołana ustawa nie wymaga jednak, w szczególności w odniesieniu do specjalnych zasiłków celowych, aby w stosunku do poszczególnych celów organ zobowiązany był wydać odrębne decyzje, jeżeli cele, jakim służyć miałoby wnioskowane świadczenie, zbiorczo objęte zostały jednym podaniem. Tego rodzaju sytuacja odnosiła się do podania skarżącej z dnia [...] r., w którym skarżąca łącznie wyszczególniła kilka okoliczności, na jakie miałaby zostać przeznaczona przyznana pomoc. Nadmienić można, że brak tego rodzaju rozgraniczenia w odniesieniu do przyznanych świadczeń ich beneficjentom daje tym samym większą elastyczność w zakresie wydatkowania otrzymanych środków, stosownie do ich potrzeb.

Reasumując przedstawione powyżej rozważania Sądu wskazać należy, iż organy obu instancji w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy w kwestii wysokości dochodu skarżącej za miesiąc [...] r., jako materialnoprawnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, poprzez brak wyszczególnienia oraz ustalenia wysokości poszczególnych części składowych dochodu, warunkujących prawidłowe ustalenie pełnej wysokości dochodu rodziny skarżącej w miesiącu [...] r., naruszyły tym samym art. 7, 77 oraz 107 § 3 K.p.a. Stosowne ustalenia, w tym także co do okoliczności, w jakim zakresie zaliczeniu do dochodu za miesiąc [...] r. podlegać powinna kwota refundacji dokonanej przez Fundację Dzieciom "Z.", stanowiła warunek prawidłowego zastosowania art. 8 u.p.s. i ewentualnego stwierdzenia okoliczności przekroczenia kryterium dochodowego. Brak naruszenia tego kryterium bezpodstawnym czyniłby bowiem rozstrzyganie w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego.

Zaznaczyć należy także, że podkreślone uchybienia nie wyczerpują przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 K.p.a. oraz w przepisach szczególnych. W związku z powyższym zawarty w skardze wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w pkt I sentencji.

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.