Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1133/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art 6 w zw z art 134 § 1, art 145 § 1 pkt 1 lit a i  c, art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 73 ust 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch sędzia del. WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K., J. K., J. W. i J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 170/08 w sprawie ze skargi J. K., J. K., J. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 170/08 oddalił skargę J. K., J. K., J. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości gruntowej położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1216 ha w obrębie nr [...], numer mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej Nr [...], zajętej pod drogę publiczną-krajową Nr [...] relacji Inowrocław-Olsztyn, uznając, że decyzja ta jest prawomocna. Natomiast kwestie odszkodowania za tę nieruchomość nie mogą być rozpatrywane w tym postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] października 2007 r. Wojewoda Kujawsko- Pomorski wydał decyzję stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. za odszkodowaniem, przedmiotowej nieruchomości.

W rozstrzygnięciu organ wskazał, że przedmiotowy grunt stanowił współwłasność ustawową małżeńską J. i J. K., a na podstawie umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2007 r. (akt notarialny rep. A. nr [...]) stał się współwłasnością małżeńską J. i J. W. i w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawał we władaniu Skarbu Państwa.

W toku prowadzonego postępowania wojewoda ustalił, że ulica [...] w T., w ciągu której położona jest działka nr [...], znajduje się w ciągu drogi krajowej Nr [...] (dawny nr [...]), która do tej kategorii została zaliczona Uchwałą nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (Monitor Polski z 1986 Nr 3, poz. 16) i zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U Nr 160, poz. 1071) pozostała nią nadal.

Na przedmiotowej nieruchomości urządzony jest ogólnodostępny chodnik asfaltowy i betonowy wraz z uzbrojeniem podziemnym: sieć telekomunikacyjna, słupolampy oraz wiata przystanku autobusowego i skarpa ziemna. Władanie nieruchomością polegało na wykonywaniu robót remontowo-konserwacyjnych potrzebnych do zapewnienia bezpieczeństwa i wygody ruchu oraz prawidłowego utrzymania drogi.

W ocenie organu zgromadzone w postępowaniu dokumenty (protokół badania i opis księgi wieczystej Nr[...], Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich) przemawiały za uznaniem, na podstawie art. 73 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), że przedmiotowa działka gruntu stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa, gdyż w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) i była we władaniu Wojewody Toruńskiego.

W skardze J. i J. K. oraz J. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...]grudnia 2007 r. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Skarżący zarzucili organom wydanie decyzji niezgodnie z prawem oraz stanem faktycznym. Podnieśli, że nieruchomość – pomimo zapisu w decyzjach o nabyciu za odszkodowaniem – przejęta została przez Skarb Państwa bez wiedzy skarżących i bez odszkodowania. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja oparta została jedynie na zapisie z ewidencji gruntów, gdzie uwidoczniony został zapis, że na części nieruchomości znajduje się droga. Zdaniem skarżących na gruncie drogi nie było i nie ma, jest tylko utwardzona ścieżka dla pieszych (co miało miejsce w latach 60-tych), która wchodzi miejscami na ich teren.

Skarżący podnieśli także, że przez cały czas opłacają za całość nieruchomości podatek. Grunt użytkowany jest rolniczo i jako rolny był przedmiotem umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2007 r., którą to umową J. i J. K. przekazali go J. i J. W. Brak decyzji o przekazaniu nieruchomości we władanie Skarbu Państwa nie dało skarżącym możliwości złożenia stosownego wniosku o wypłatą odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił, bowiem jego zdaniem nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury nie narusza prawa.

Za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przyjęto art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Oceniając sprawę przez pryzmat powyższego przepisu Sąd wskazał, iż bezspornym jest fakt, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J. i J. małżeństwa K., a następnie na podstawie umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2007 r. stała się własnością J. i J. małżonków W. Nie stanowiła zatem własności Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego. Spełniona została zatem jedna z przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Bezspornie również droga nr [...] (dawniej nr [...]) ma charakter drogi publicznej, gdyż Uchwałą nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (Monitor Polski Nr 3, poz. 16 z 1986 r.) została zaliczona do kategorii dróg krajowych i zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia z dnia 15 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Natomiast ulica [...] leży w ciągu drogi krajowej nr [...] i zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych należy do tej samej kategorii co ta droga. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się zatem do ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była w faktycznym władaniu Skarbu Państwa.

Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu badania księgi wieczystej nr [...] wg stanu z dnia 31 grudnia 1998 r. wynika, że działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,9884 ha oznaczone były jako rola i droga. Następnie numeracja tych działek na podstawie wykazu zmian drogowych z dnia [...] czerwca 2006 r. zmieniona została na działki nr [...] o pow. 0,01216 ha oznaczonej jako droga i nr [...] o pow. 1,8668 ha oznaczonej jako rolna. Natomiast z metryki ulicy [...] wynika m.in. jej długość, szerokość ulicy i średnia szerokość jezdni, powierzchnia chodników, zieleńców i jezdni. Również z oświadczenia o władaniu nieruchomością z dnia [...] lipca 2007 r. złożonego przez dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była we władaniu wojewody i znajdował się na niej chodni betonowy i asfaltowy wraz z uzbrojeniem podziemnym, słupolampy, wiata przystanku samochodowego oraz skarpa naziemna. W świetle tych dowodów zatem chybiony jest zarzut skarżących dotyczący braku przesłanki władania, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Wyjaśniając kwestię władania sporną nieruchomością w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w pierwszej kolejności wskazano, że w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.) zarządcami dróg gminnych i lokalnych miejskich były organy gmin, które z mocy ustawy obowiązane były do jej modernizacji, utrzymania i ochrony (art. 23 ust. 3 tej ustawy). Z racji nałożonych przez ustawę obowiązków, o których mowa, dokonywały one czynności faktycznych zmierzających do utrzymywania dróg w należytym stanie technicznym przez podejmowanie działań należących do ustawowo zdefiniowanego zakresu pojęcia budowy, modernizacji, utrzymywania i ochrony drogi. Taka sytuacja miała też miejsce w rozpoznawanej sprawie. W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, wynika że obowiązki te zarządca drogi wykonywał w stosunku do spornej nieruchomości. Nie budzi to wątpliwości Sądu, a kwestia ta została prawidłowo oceniona przez organy orzekające.

Odnosząc się do natomiast do odszkodowania za nieruchomość, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że w niniejszym postępowaniu kwestia ta nie może być przedmiotem badania, gdyż wojewódzkie sądy administracyjne orzekają bowiem w granicach danej sprawy, a ustalenie i wypłata odszkodowania winna zostać rozpatrzona w odrębnym postępowaniem prowadzonym w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, na mocy art. 173 oraz art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., zarzucono:

1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), zwanej dalej P.u.s.a., a ponadto art. 6, w związku z art. 134 § 1 i 145 § 1 pkt. 1, lit. a/ i c/ ustawy P.p.s.a., poprzez niezbadanie, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w tym art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania;

2/ przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów m.in. poprzez oparcie orzeczenia – na dokumentach z 2006 r., mimo że powinny być uwzględnione wyłącznie dokumenty sprzed 1 stycznia 1999 r.

3/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 13, poz. 872 ze zm.) w zw. z art. 2 i art. 64 Konstytucji RP oraz 145 § 1 pkt. 1 lit. a/ P.p.s.a., przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy dotyczących władania przez Skarb Państwa przedmiotową działką i nie wyjaśnienie, czy była istotnie zajęta pod drogę, a tym samym błędną wykładnię wymienionego wyżej art. 73 § 1 poprzez uznanie, że Skarb Państwa z mocy prawa nabył przedmiotową działkę.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie w przypadku stwierdzenia, iż nie zostały naruszone normy proceduralne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i o rozpoznanie skargi oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów: pisma Prezydenta Miasta T. z dnia [...] marca 2004 r. na okoliczność zmian w oznaczeniu części gruntów, pisma Spółki z o.o. [...] z dnia [...] marca 2004 r. na okoliczność daty budowy kanalizacji teletechnicznej na działce Skarżących; decyzji Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] grudnia 2001 r., na okoliczność budowy oświetlenia ulicznego w G., wniosków Komisji Samorządu i Porządku Publicznego Rady Gminy L. do projektu budżetu gminy na 2000 r. w sprawie m.in. budowy tzw. "grzybków" na przystankach autobusowych na okoliczność budowy wiat na przystankach PKS po roku 1998. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podszedł do sprawy w sposób niezwykle formalistyczny, uwzględniając przy tym wyłącznie interes Skarbu Państwa, o czym świadczą wywody uzasadnienia wyroku a ponadto zaakceptowanie stanowiska organów w oparciu o stan sprawy sprzed 2006 r., co stanowi ewidentne naruszenie prawa w świetle art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, to zaś świadczy o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, bowiem przyjęto jako dowody dokumenty z okresu, który dla sprawy był już nieistotny.

Podniesiono, iż w swoich wywodach WSA przyjął za prawdziwe oświadczenie z dnia [...] lipca 2007 r. Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg – autora wniosku skierowanego do Wojewody Kujawsko – Pomorskiego w sprawie wydania zakwestionowanej decyzji, z którego wynika, iż "przedmiotowa nieruchomość była we władaniu wojewody i znajdował się na niej chodnik betonowy i asfaltowy wraz z uzbrojeniem podziemnym, słupolampy, wiata przystanku samochodowego oraz skarpa naziemna". Twierdzenia te są całkowicie nieuprawnione, a wręcz można je traktować jako składanie fałszywego oświadczenia. Ponadto kwestia, iż Skarb Państwa nie mógł władać działką, ze względu na brak wydania w tej kwestii stosownej decyzji, zdaniem skarżących, została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny potraktowana w sposób nadzwyczaj formalistyczny a wywód na temat, iż z racji nałożonych przez ustawę obowiązków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych organy gmin dokonywały czynności faktycznych zmierzających do utrzymywania dróg w należytym stanie technicznym przez podejmowanie działań należących do ustawowo zdefiniowanego zakresu pojęcia budowy, modernizacji, utrzymywania i ochrony drogi, budzą poważne zastrzeżenia. Również skarżącym nie wiadomo na jakiej podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób wręcz nieuprawniony stwierdził, że "w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż obowiązki te zarządca drogi wykonywał w stosunku do spornej nieruchomości i nie budzi to wątpliwości Sądu i została ona prawidłowo oceniona przez organy orzekające". W świetle zarzutów skarżących Sąd nie poddał kontroli zasadności twierdzeń organów.

Ustaleniu, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 roku była we faktycznym władaniu Skarbu Państwa wydają się przeczyć fakty, których w ramach postępowania dowodowego nie dostrzegły i nie uwzględniły organy administracji publicznej, czym naruszyły art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a. jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, mimo zarzutów podnoszonych przez skarżących, który nie zwrócił uwagi na występujące w postępowaniu administracyjnym braki, czym doprowadził do naruszenia art. 1 ustawy P.u.s.a. oraz art. 6 w zw. z art. 134 § I lit. 1, pkt. a/ i c/ – P.p.s.a.

Przyjmując za podstawę wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działki [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,9884 ha oznaczone były jako rola i droga. Taki sposób oznaczenia dużego obszaru związany był z przyłączeniem części gruntów położonych na terenie miejscowości G. do Miasta T. W przyszłości bowiem przewidziana jest tu droga dwupasmowa, co potwierdzał nieobowiązujący już dziś plan zagospodarowania przestrzennego. Powyższy fakt nie może jednak przesądzać w istocie rzeczy o władaniu przez Skarb Państwa przedmiotową nieruchomością. Oznaczenie to było informacją dla właścicieli, że na części ich nieruchomości w przyszłości planowana jest droga. Podkreślono, że przeznaczenie części nieruchomości w planach na drogę nie oznacza istnienia takiej drogi, a tym bardziej nie oznaczała władanie przez Skarb Państwa tą nieruchomością, tymczasem organy jak i Sąd uznały oznaczenia w wykazie gruntów jako fakt władania nieruchomością skarżących. Na dowód aktualnego stanu, a w szczególności rolniczego użytkowania znacznej części działki oznaczonej dzisiaj nr [...] przedstawiono zdjęcia, które obrazują stan chodniczka, jego wielkość i są dowodem na brak jakichkolwiek prac konserwacyjnych, o których mowa na str. 2 i 6 uzasadnienia i co do których Sąd nie miał najmniejszych wątpliwości, pomimo podniesionych zarzutów. Według skarżących, organy administracji publicznej nie zebrały i nie przedstawiły żadnych dowodów na okoliczność prowadzenia na przedmiotowej działce jakichkolwiek prac do końca roku 1998, które również potwierdzałyby fakt władania całą działką oznaczoną dziś jako nr [...] przez Skarb Państwa.

Ponadto w odniesieniu do budzącego poważne zastrzeżenia, a przyjętego w uzasadnieniu wyroku przez Sąd za podstawę orzeczenia, oświadczenia dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg o władaniu w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotową nieruchomością przez Wojewodę, a także o istnieniu chodnika betonowego i asfaltowego wraz z uzbrojeniem podziemnym, słupolampami, wiatą przystanku samochodowego oraz skarpą naziemną – przedstawione zostają dokumenty wymienione w petitum skargi kasacyjnej, które jednoznacznie wskazują na nierzetelny stosunek do całej sprawy Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w Toruniu i nierzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe w ramach postępowania administracyjnego, w wyniku czego nie została wyczerpana w pełni dyspozycja art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, bowiem organy administracji, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie potwierdziły faktu władania w całości działką nr [...] stanowiącą własność Skarżących, przez Skarb Państwa. Ponadto zaniechano oględzin nieruchomości, co niewątpliwie pozwoliłoby na wyjaśnienie całej sprawy.

Kwestionowany niniejszą skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparty został w sposób bezkrytyczny na wyżej prezentowanym nierzetelnym oświadczeniu dyrektora MZD oraz na kwestionowanym postępowaniu dowodowym w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego jako pozbawiająca prawa własności skarżących, w sposób ewidentny naruszyła art. 2 i 64 Konstytucji RP. Ponadto o niekorzystnej dla skarżących decyzji zadecydowały przede wszystkim zapisy w wykazie gruntów.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd nie posiada kompetencji do precyzowania, uzupełniania czy zmiany podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania wskazane w art. 183 § 2 P.p.s.a., to skarga kasacyjna została rozpoznana zgodnie ze wskazanymi zarzutami.

Zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania powołano się na art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Jednakże przepis ten w żaden sposób nie został naruszony. Przepis ten jest przepisem prawa ustrojowego, a jego treść wyjaśnia funkcje jakie spełniają sądy administracyjne. Sąd mógłby naruszyć ten przepis tylko wtedy gdyby pomimo swoich kompetencji i spełniania wszystkich wymogów formalnych skargi w ogóle nie rozpoznał lub rozpoznał lub rozpoznał ją opierając się na innym kryteriach niż kryteria legalności (por. wyrok w sprawie II FSK 680/06; I OSK 1025/06; II FSK 1047/06; I OSK 1874/06).

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Sąd pierwszej instancji zgodnie ze swoją właściwością dokonał oceny zgodności z prawem kwestionowanej decyzji.

W ramach tego zarzutu podniesiono również, iż został naruszony przepis art. 6 w zw. z art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ poprzez niezbadanie czy nie nastąpiło naruszenie przez organ administracji art. 7, 8, 77 § 1 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzić należy, iż całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 6 P.p.s.a. Przepis ten bowiem nakłada na Sąd obowiązek udzielenia stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczenie ich o skutkach prawnych czynności i skutkach zaniedbań. Zarzut ten w żaden sposób nie został uzasadniony, a więc nie wskazano na czym miało polegać jego naruszenie. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący byli pouczeni o stosownych czynnościach procesowych i ich skutkach.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ P.p.s.a. to zarzut ten również nie jest zasadny. Wbrew bowiem temu zarzutowi Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął sprawę w jej granicach, dokonując oceny zgodności z przepisami postępowania administracyjnego i przepisami prawa materialnego zakwestionowanej decyzji.

Sąd stwierdził, że organ dysponował stosownym materiałem dowodowym pozwalającym na uznanie, iż zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Stanowisko to jest prawidłowe. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w jej brzmieniu na dzień 31 grudnia 1998 r. – droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Natomiast ulica to droga na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem wydzielonym liniami rozgraniczającymi, które jest przeznaczone do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczenia urządzeń technicznych niezwiązanych z ruchem drogowym. Bezsporne jest, że wzdłuż nieruchomości skarżących znajduje i znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. droga krajowa (ul. [...]). Z metryki tej drogi sporządzonej w roku 1990 wynika jej szerokość (śr. 23,23 m) w tym szerokość jezdni (śr. 6,2 m). Do metryki tej dołączone są stosowne plany, z których wynika przebieg linii rozgraniczających ulicę. Zarówno z tych planów, jak i planów aktualnych będących podstawa wydania przedmiotowej decyzji wynika jednoznacznie, iż na nieruchomości skarżących przebiega linia rozgraniczająca ulicę. Wprawdzie nie przebiega jezdnia ale znajduje się pas drogowy. Z metryki tej wynika również, że tylko częściowo pobocze ma urządzone chodniki, to samo odnosi się do zieleńców.

Podniesione w skardze kasacyjnej okoliczności, iż modernizacja drogi i poboczy budowa oświetlenia, wiat przystankowych czy przeprowadzenie kanalizacji teletechnicznej nastąpiło dopiero po roku 1999 nie mają znaczenia dla oceny kwestii władania przedmiotową drogą.

Przede wszystkim jezdnia z poboczem oraz zatokami autobusowymi, zgodnie z powołaną ustawą o drogach publicznych w brzmieniu na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowi jedynie koronę drogi (ulicy).

Natomiast na drogę (ulicę) składa się nie tylko jej korona ale również wydzielony pas terenu w liniach rozgraniczających. Fakt, że skarżący użytkowali w dniu 31 grudnia 1998 r. i nadal użytkują część pasa drogowego nie oznacza, że pas drogowy nie pozostawał we władaniu Skarbu Państwa. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż przepisy powołanej ustawy dopuszczają wykorzystanie części prawa drogowego na inne cele niż transportowe. Natomiast władanie polega na dysponowaniu określoną nieruchomością. Oznacza to, że stosownie organy posiadają uprawnienia tak do wstępu na dany teren, ale przede wszystkim decydują o wszelkich działaniach tak prawnych jak i faktycznych w stosunku do danego opasa drogowego. Należy w tym miejscy powołać się również na metrykę drogi (ulicy), z której wynika (załącznik Nr 1A arkusz B), że już 31 grudnia 1989 r. droga (ulica) ta pozostawała w administracji zarządu drogi i stan ten nie uległ zmianie.

W tej sytuacji nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgromadzenia i oceny materiału dowodowego przez organ administracji publicznej.

Odnosząc się do zarzutu przekroczenia przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów, to należy stwierdzić, iż nie został powołany ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu żaden przepis, którego naruszenia mógłby dopuścić się Sąd.

W takiej sytuacji brak jest możliwości ustosunkowania się do tego zarzutu. Jedynie na marginesie można wskazać, iż Sąd Administracyjny dokonuje oceny dowodów jedynie tych, które sam przeprowadził w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a.

Jednakże w niniejszej sprawie nie były przeprowadzone dowody uzupełniające z dokumentów, a więc Sąd pierwszej instancji nie dokonywał ich oceny.

Również nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego. Naruszenie to może polegać bądź na niewłaściwym zastosowaniu, bądź na błędnej wykładni. Niewłaściwe zastosowanie polega na błędnej subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny został błędnie uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w konkretnej normie prawnej, względnie gdy do ustalonego stanu faktycznego, błędnie nie zastosowano określonej hipotezy normy prawnej. Natomiast błędna wykładnia polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej.

W niniejszej sprawie zarzucono Sądowi błędną wykładnię powołanego przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Jednakże w żaden sposób nie wskazano na czym miałaby polegać ta nieprawidłowa wykładnia i jaka jest – zdaniem skarżących – właściwa jego interpretacja. Powołanie się na niewyjaśnienie przez Sąd wszystkich istotnych okoliczności sprawy nie może stanowić o błędnej wykładni danego przepisu.

Wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a więc przyjęcie określonego stanu faktycznego odbywa się bowiem w ramach przepisów postępowania, a nie przepisów prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.