Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 187/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 162 § 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: § 3 i 9
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J.D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2005 roku J.D. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów unii europejskiej wraz z obowiązkowym załącznikiem w postaci Planu dostosowania. We wniosku producent rolny wnioskował o pomoc finansową na realizację inwestycji polegającej na budowie:

1. dwóch płyt gnojowych o łącznej powierzchni 756,87 m² (636 m² na działce ewidencyjnej nr [...] i 120,87 m² na działce ewidencyjnej nr [...]),

2. zbiornika na gnojowicę o pojemności 1864,88 m³ położonego na działce ewidencyjnej nr [...].

Wymagane wielkości urządzeń obliczono na podstawie wytycznych zwartych w załączniku Nr 2 "Sposób obliczania powierzchni płyty gnojowej oraz pojemności zbiornika na gnojowicę lub gnojówkę" do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz. U. Nr 17 poz. 142/. Obliczone wielkości zawarte zostały w planie dostosowania i uwzględniały urządzenia, w które gospodarstwo wnioskodawcy było wyposażone przed złożeniem wniosku.

Wniosek określał również termin realizacji przedsięwzięcia na 12 miesięcy od dnia przyznania płatności.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006r., nr [...] p.o. Kierownika Biura Powiatowego przyznał J.D. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej na podstawie art. 104 k.p.a. i § 7 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz. U. Nr 17 poz. 142/ w kwocie 96.373,25 zł, płatna w dwóch ratach:

1. pierwsza rata w kwocie 48.186,63 zł.,

2. druga rata w kwocie 48.186,63 zł.,

na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych.

Do decyzji załączona została informacja dotycząca szczegółowych warunków wypłaty drugiej raty płatności oraz okoliczności skutkujących koniecznością zwrotu pobranych środków.

Pierwsza rata została przekazana na rachunek skarżącego.

W dniu [...] grudnia 2007r. J.D. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięci8a i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW.

W dniu [...] grudnia 2007r. w gospodarstwie J.D. została przeprowadzona wizytacja w celu zweryfikowania złożonego oświadczenia ze stanem faktycznym.

W protokole wizytacyjnym stwierdzono wybudowanie płyty gnojowej o pow. 812,18 m². na działce [...] i nie zrealizowanie przedsięwzięcia polegającego na budowie płyty gnojowej o pow. 120,88 m² na działce [...] oraz niezrealizowanie budowy zbiornika na gnojowicę o objętości 1499,01 m³ na działce [...].

W dniu [...] stycznia 2008r. producent złożył oświadczenie, iż zmienił lokalizację płyty zaplanowanej na działce [...] i zamiast budować dwie płyty na różnych działkach wybudował jedną większą na działce [...] o pow. 812,18 m² a więc razem dało to metraż większy niż planowany na dwóch działkach. Powodem zmiany były problemy z protestami sąsiedzkimi w pobliżu, których płyta ta miała być budowana. W swym oświadczeniu nie ustosunkował się do niezrealizowania budowy zbiornika na gnojowicę. W miesiącu marcu 2008r. oświadczy, że było to wynikiem braku środków własnych potrzebnych do budowy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] na podstawie art. 162 § 2 i § 3 k.p.a. w związku § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz. U. Nr 17 poz. 142/ Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił w całości decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Decyzja ta w II instancji została uchylona wobec uchybień formalnych organu I instancji w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W dniu [...] lipca 2008r. Kierownik Powiatowego Biura ARiMR ponownie wydał decyzję nr [...] uchylającą w całości decyzję przyznającą pomoc finansową J.D. na podstawie tych samych przepisów jak w decyzji z dnia [...] kwietnia 2008r. wobec niewywiązania się z realizacji przedsięwzięcia.

Na skutek złożonego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzje wobec nie zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania administracyjnego i nie pouczenia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie.

Ponownie w dniu [...] listopada 2008r., decyzją nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił w całości decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej wobec niezrealizowania inwestycji przewidzianej we wniosku i planie dostosowania.

W swoim odwołaniu J.D. ponownie zarzucił naruszenie art. 162 § 2 k.p.a., bowiem decyzja przyznająca płatności nie przewiduje terminu, w którym obowiązek wykonania inwestycji ma być zrealizowany. Zdaniem skarżącego zastosowanie art. 162 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne tylko wtedy gdy materialne przepisy prawa uprawniają organ administracji do nałożenia na stronę w decyzji określonych obowiązków w terminie w tej decyzji wyznaczonym. Nie ma natomiast zastosowania gdy obowiązki te wynikają wprost z przepisu prawa. A taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Przedmiotowa decyzja żadnego terminu nie wyznaczyła.

Nadto skarżący zarzuca, iż uzasadnienie decyzji nie odnosi się w żaden sposób do przyczyn, dla których skarżący nie zrealizował zadania ja to zostało określone w planie dostosowawczym. Jednocześnie podaje, że skoro nie było zabronione dokonanie zmiany zadania to oznacza, że było ono możliwe. Dlatego jego zdaniem możliwe jest dokonanie zmiany jego wniosku tak aby był on zgodny z inwestycją którą zrealizował. Nadto w decyzji pominięto wskazanie w oparciu o jakie dowody i wg jakich kryteriów przyjęto kurs euro będący podstawą zawartych w decyzji rozliczeń. To wszystko powoduje, iż uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom k.p.a. i nie pozwala stronie na sprawdzenie prawidłowości tych ustaleń i wyliczeń.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, art. 10, art. 107 w zw. z art. 162 § 2 i 3 k.p.a., § 3 pkt 3 i § 9 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz. U. Nr 17 poz. 142/.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z § 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. plan dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej zawiera opis realizowanych przez Wnioskodawcę przedsięwzięć i przewidywaną wysokość płatności za ich realizację. W związku z powyższym wnioskodawca już na etapie opracowywania planu dostosowania gospodarstwa jest świadom wartości poszczególnych przedsięwzięć i może zdecydować jakie konkretnie przedsięwzięcie określone w tym rozporządzeniu będzie realizował.

Wnioskodawca powinien zrealizować przedsięwzięcie o którym mowa w § 3 ust. 3 cytowanego rozporządzenia polegającego na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w płytę gnojową lub zbiornik na gnojowicę w terminie nie później niż do [...] lipca 2008 r.

W trakcie wizytacji przeprowadzonej przez pracownika organu ustalono, że wnioskodawca nie zrealizował przedsięwzięć określonych w planie dostosowania. Jednocześnie producent rolny składając wniosek i go podpisując oświadcza, że znane są mu zapisy pkt. 13 wniosku – a mianowicie – znane mi są zasady przyznawania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej i jestem świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania – "dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wystąpił o zmianę decyzji w związku z protestami sąsiadów co do posadowienia płyty. Uczynił to dopiero po wizytacji i po fakcie złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, które było niezgodne ze stanem faktycznym. Złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW jest aktem skutkującym przyznaniem lub odmową przyznania II raty płatności i odbywa się na zatwierdzonym druku. W niniejszej sprawie istotą jest brak wykonania przez stronę zobowiązania zawartego w planie. Szczegółowe przepisy i wskaźniki wyliczeniowe niezbędne do określenia minimalnych standardów UE zawarte są w załączniku nr 1 – sposób obliczania rocznej zawartości azotu w nawozach naturalnych wyprodukowanych w gospodarstwie rolnym /oraz w załączniku nr 2 – sposób obliczania powierzchni płyty gnojowej oraz pojemności zbiornika na gnojowicę albo gnojówkę do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. Co oznacza, że skarżący nie może dobrowolnie i samodzielnie zmieniać inwestycji tak jak to uczynił J.D. wykonując płytę o pow. 812,18 m². Zgodnie z art. 162 § 2 k.p.a. organ administracji jest uprawniony do uchylenia decyzji jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dokonania określonych czynności i strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Zlecenie wykonania czynności jest klauzula dodatkową decyzji, której celem jest spowodowanie pewnego zdarzenia, wywołanie określonego skutku przez podmiot na korzyść, którego decyzja została wydana. W niniejszej sprawie czynnością było wykonanie dwóch płyt obornikowych i zbiornika na gnojowicę zgodnie ze złożonym wnioskiem i planem dostosowania gospodarstwa czego skarżący nie wykonał.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J.D.. Zaskarżając decyzję organu II instancji wniósł o jej uchylenie i zarzucił naruszenie art. 162 § 2 k.p.a. poprzez oparcie na nim zaskarżonej decyzji mimo, że przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie i zaniechanie rozpoznania stosowną decyzją i to przed wydaniem decyzji zaskarżonej wniosku strony o zmianę przedsięwzięcia objętego dofinansowaniem.

W uzasadnieniu skarżący powołał się na literaturę, która reprezentuje pogląd, iż decyzja, która ma być uchylona w trybie art. 162 § 2 k.p.a. musi zawierać zlecenie do wykonania pewnych czynności przy czym owo zlecenie jest źródłem obowiązku wykonania tych czynności i tak określona decyzja musi zawierać termin jego wykonania.

W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą bowiem decyzja nr [...] nie generuje jakichkolwiek czynności. Decyzja ta stanowi o przyznaniu dofinansowania jeśli adresat wykona obowiązki wynikające wprost z § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. Powołany przepis nie definiuje szczegółowo tych obowiązków ale czynią to poszczególne paragrafy 3, 4 i 5. Z zespołu wszystkich powołanych przepisów wynika, iż w razie zrealizowania opisanych w nim przedsięwzięć rolnikowi przysługują określone płatności. Oznacza to, że decyzja wbrew wymogom przepisu art. 162 § 2 k.p.a. nie zawiera niezbędnego elementu " zlecenia", którego próżno szukać w treści tej decyzji. W tej decyzji nie ma także terminu w jakim ewentualne zlecenia miało być wykonane a taki termin musiałby być w decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż obie decyzje wydane w kontrolowanej sprawie są wadliwe i wymagają uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a.

Przede wszystkim należy zauważyć, iż organy orzekające w sprawie prowadziły postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 162 § 2 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Jak wynika z powyższego, organ administracji publicznej jest obowiązany uchylić decyzję, w której: a) nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności, b) wyznaczono termin dokonania tych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. W piśmiennictwie przyjętą w omawianym przepisie konstrukcję prawną określa się jako rodzaj zlecenia. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2001r. (sygn. akt OPS 6/01, ONSA 2002/1/7), wskazano, iż "dopuszczalność zastosowania art. 162 k.p.a. jest uzależniona od tego, czy w decyzji administracyjnej dokonano indywidualizacji dopełnienia określonych czynności. Brak takiego rozwiązania w decyzji uniemożliwia zastosowanie art. 162 k.p.a., albowiem zlecenie nie może wynikać z przepisów prawa. Wobec tego przepis art. 162 § 2 k.p.a. uzależnia uchylenie decyzji od niewykonania zlecenia zamieszczonego w treści samej decyzji". Zlecenie nie może więc – zgodnie z powyższym – dotyczyć czynności, czy obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa.

Organy orzekające w niniejszej sprawie w obu instancjach – stosując ten przepis – miały na względzie decyzję z [...] lutego 2006r. o przyznaniu skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w której to w sentencji wskazano, iż przyznana pomoc finansowa zostanie wypłacona w dwóch równych ratach z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z treści § 9 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005r. nr 17, poz. 142 z późn. zm.). Uznając, iż strona nie dopełniła obowiązków wynikających z powyżej wskazanego przepisu – poprzez niewykonanie Planu dostosowania – Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. decyzję z [...] lutego 2006r., nr [...] a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał takie rozstrzygnięcie za prawidłowe.

W ocenie Sądu, kierując się powyżej zaprezentowanym stanowiskiem NSA, należy stwierdzić, iż normatywny charakter obowiązków wskazanych w decyzji z [...] lutego 2006r., nr [...] wyklucza uznanie ich za czynności, o których mowa w art. 162 § 2 k.p.a. W konsekwencji należy przyjąć, iż brak jest podstaw do zastosowania trybu nadzwyczajnego uregulowanego w w/w. art. 162 k.p.a. w niniejszej sprawie.

Nadto Sąd zaznacza, iż z powoływanego rozporządzenia wynika, że w przypadku, gdy producent rolny nie zrealizuje w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, pierwsza rata płatności podlega zwrotowi (§ 10 ust. 1, § 11), natomiast druga rata nie podlega wypłacie (§ 9 ust. 3). Wskazane przepisy określają więc skutki niedopełnienia przez stronę czynności, którą powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, a to zaś – zgodnie z literaturą przedmiotu – także wyłącza stosowanie trybu przewidzianego w art. 162 § 2 k.p.a. (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, teza 9 do art. 162).

Z wymienionych powodów w ocenie Sądu w sprawie nie zasadnie zastosowano tryb uregulowany w przepisie art. 162 § 2 k.p.a.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż materialno-prawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie – na gruncie prawa krajowego – stanowiły przepisy powyżej już powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r., wydanego z upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.).

Z treści § 9 ww. rozporządzenia – określającego szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE – wynika, iż płatność na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE jest wypłacana w dwóch ratach (ust. 1). Pierwszą ratę płatności wypłaca się w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja, o której mowa w § 7 ust. 1, stała się ostateczna (ust. 2). Stosownie zaś do pkt 1 ust. 3 omawianego przepisu, drugą ratę płatności wypłaca się jeżeli producent rolny:

a) zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.2)),

b) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o:

- zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia,

- tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).

W decyzji wydanej w I instancji na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż skarżący nie wykonał przedsięwzięcia zgodnie z Planem dostosowania, czym – jak należy wnioskować z treści uzasadnienia – naruszył § 9 ust. 3 pkt 1 lit. "a" cyt. Rozporządzenia.

W uzasadnieniu organu II instancji wskazano z kolei, iż J.D. nie spełnia warunków umożliwiających przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, albowiem nie dopełnił warunku określonego w § 19 ust. 3 pkt 1 lit. "a" wskazanego wyżej Rozporządzenia, stanowiącego, iż warunkiem wypłaty drugiej raty przyznanej płatności jest między innymi: "zrealizowanie w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia...". Zdaniem organu, zgodnie z § 6 ust 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r., Plan dostosowania gospodarstwa do standardów UE zawiera opis realizowanych przez Wnioskodawcę przedsięwzięć i przewidywaną wysokość płatności za ich realizację. W związku z powyższym w ocenie organu, wnioskodawca już na etapie opracowywania Planu dostosowania gospodarstwa do standardów UE jest świadom wartości poszczególnych przedsięwzięć i może zdecydować, jakie konkretnie przedsięwzięcie określone w § 3 ust 3 w/w Rozporządzenia będzie realizował, co następnie zostaje określone przez Wnioskodawcę w Planie dostosowania wraz z przewidywaną wysokością płatności. Ponadto Wnioskodawca powinien zrealizować przedsięwzięcie o którym mowa w § 3 ust. 3 cytowanego Rozporządzenia, polegające na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w płytę gnojową lub zbiornik na gnojowicę w terminie nie później niż do dnia [...] lipca 2008 roku.

W świetle powyższego należy uznać, iż organ II instancji stwierdził, iż zainteresowany nie spełnił przesłanki wynikającej z w/w przepisu, tj. nie wykonał przedsięwzięć określonych w Planie dostosowania gospodarstwa.

Uzasadnienia decyzji organów obu instancji sprowadzają się jedynie do powyższych stwierdzeń. Nie wyjaśniają w sposób rzetelny stanu prawnego, na podstawie którego zostały wydane. W szczególności z uzasadnień tych nie wynika na jakiej podstawie przyjęto, iż skarżący naruszył wskazane powyżej przepisy Rozporządzenia.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż przepis § 9 ust. 3 pkt 1 lit. "a" Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. wskazuje m.in. na konieczność zachowania przez rolnika, który otrzymał pomoc finansową, terminu realizacji przedsięwzięcia. Z decyzji obu wydanych w sprawie decyzji nie wynika jednak jaki był termin realizacji tych przedsięwzięć, które w niniejszej sprawie zostały zakwestionowane, a więc przedsięwzięć w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych.

W ocenie Sądu pomimo zawarcia w uzasadnieniu decyzji organu II instancji daty: "[...] lipca 2008 roku" to zarówno Kierownik Biura Powiatowego jak i Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie wyjaśnili w jaki sposób uznano, [...] lipca 2008 roku za ostatni dzień terminu kończącego realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Nie wskazano w ogóle jakie terminy miały tutaj zastosowanie.

Tymczasem, z przepisów omawianego rozporządzenia – w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego o pomoc finansową oraz w dacie wydania decyzji przyznającej rzeczona pomoc finansową – wynika zaś, iż termin realizacji przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w płytę gnojową lub zbiornik na gnojówkę wynosił 12 miesięcy od dnia przyznania płatności (§ 6 ust. 2 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r.). Z dniem [...] sierpnia 2006r. termin ten został zmieniony, tj. wskazano, że przedsięwzięcia w/w winny być zrealizowane do [...] grudnia 2007r. (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 sierpnia 2006r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 142, poz. 1016). Taki też termin obowiązywał w dacie orzekania przez organy obu instancji o uchyleniu decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej.

W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do wskazanych wyżej zmian terminów kończących przedsięwzięcie. Jednocześnie organy orzekające w niniejszej sprawie nie określiły znaczenia zmiany powyższych terminów w sprawie na istniejący stan faktyczny. Organy wyjaśniły, który termin znajdował zastosowanie wobec skarżącego, czy też obowiązywał go inny termin realizacji przedsięwzięć z zakresu budowy urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych.

Nadto, organy obu instancji orzekając w niniejszej sprawie nie wyjaśniły kwestii wielkości jednej płyty gnojowej, którą wybudował wnioskodawca do dwóch mniejszych płyt gnojowych, które zobowiązał się wybudować. Organy administracyjne nie wykazały przy tym sposobu obliczenia powierzchni płyty i pojemności zbiornika w stosunku do zawartości azotu w nawozach naturalnych wyprodukowanych w tym gospodarstwie rolnym i wysokości płatności – o czym mowa w załączniku nr 1, 2 i 3 do Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 roku, to z kolei w ocenie Sądu świadczy – dodatkowo - o braku rzetelności organów w prowadzeniu i rozpatrzeniu niniejszej sprawy, dotyczącej J.D..

W konsekwencji, Sąd stwierdza, iż nawet przy założeniu, że tryb z art. 162 § 2 k.p.a. prawidłowo został przez organy zastosowany, nie sposób uznać, aby rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie spełniały wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., a odnoszące się do uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Należy także wskazać, że decyzje te, będące przedmiotem oceny, podjęte również zostały z istotnym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności występujących w sprawie, w tym podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.

Przede wszystkim organy winny były ustalić termin realizacji spornych przedsięwzięć dotyczących budowy urządzeń do przechowywania nawozów naturalnych. Winny określić, czy termin ten w dniu złożenia przez stronę oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia już upłynął, czy też strona miała jeszcze wówczas czas na wywiązanie się z Planu dostosowania. Należało również poddać odpowiedniej ocenie – w kontekście przepisów materialnych w tym zakresie obowiązujących – fakt wybudowania spornych urządzeń do dnia [...] listopada 2008r. oraz złożenia oświadczenia o zrealizowaniu Planu dostosowania przed tą datą.

Z wymienionych powodów obie decyzje wydane w niniejszej sprawie, w I oraz w II instancji, należało uznać za wadliwe nie tylko z powodu istotnego naruszenia w/w przepisów postępowania administracyjnego, ale także omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, na podstawie których przedwcześnie stwierdzono niewykonanie przez skarżącego w terminie Planu dostosowania gospodarstwa.

W ponownie prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR postępowaniu w trybie art. 162 § 2 k.p.a., w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy istnieją podstawy prawne do wydania decyzji w tym zastosowanym tutaj, nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji administracyjnej. Rozważając tą kwestię należy pamiętać o treści § 10 oraz § 11 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005r. Ten ostatni przepis odsyła do przepisów ustawy z 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 31, poz. 264 ze zm.), na co również organ I instancji winien zwrócić uwagę.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 135, art. 200 i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.