Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1911/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.5 ust 3
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art.136 ust 3, art.137 ust 1, art.216 ust 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 47/15 w sprawie ze skargi H.W. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 11 marca 2015 r., w sprawie II SA/Łd 47/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. W. na decyzję Wojewody Ł. z [...] grudnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Zaskarżony wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Naczelnik Miasta Z. decyzją z [...] kwietnia 1979 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 ze zm.), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich części nieruchomości położonej w Z. przy ul. D. [...] o pow. 0,3584 ha oznaczonej jako działka nr [...] objętej decyzją lokalizacyjną Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w Ł. z [...] września 1978 r. zatwierdzającej plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego D. [...] w Z.

Odwołanie od tej decyzji wniosła właścicielka nieruchomości – J. W., żądając objęcia wywłaszczeniem także pozostałej części jej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0.4346 ha nie objętą decyzją lokalizacyjną. Podniosła, że pozostawiona jej część nieruchomości jako teren podmokły nie nadaje się do dalszego racjonalnego użytkowania po przejęciu części gruntu o wyższej wartości użytkowej wraz z siedliskiem zabudowanym.

Decyzją z [...] maja 1979 r. Prezydent Miasta Ł. uchylił decyzję Naczelnika Miasta Z. i orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa całej nieruchomości stanowiącej własność J. W. obejmującej obie działki tj. działkę nr [...] i działkę nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że żądanie odwołującej "o objęcie wywłaszczeniem również gruntu położonego poza lokalizacją wyczerpuje art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej i zasługuje na uwzględnienie". Zgodnie z tym przepisem wywłaszczenie mogło na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części, pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe.

Zawiadomieniem z dnia 21 maja 2014 r. Prezydent Miasta Z. stosownie do art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2014 r., poz. 518 ze zm., zwana dalej u.g.n.) poinformował skarżącego H. W. - jako spadkobiercę byłej właścicielki, o zamiarze sprzedaży przez Gminę Miasta Z. działki nr [...] powstałej z podziału dawnej działki nr [...]. W dniu 30 czerwca 2014 r. H. W. wystąpił do Starosty Z. z wnioskiem o zwrot działki nr [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. organ I instancji orzekł, na podstawie art. 136, art. 142 i art. 216 u.g.n. oraz art. 104 K.p.a., o odmowie zwrotu ww. nieruchomości. Organ I instancji, jak wynika z uzasadnienia, na podstawie oględzin ustalił, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na działce [...], a w związku z tym działka [...] jako działka "dowłaszczona" w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nie mogła podlegać zwrotowi.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zwrot nieruchomości "dowłaszczonej" na wniosek właściciela możliwy jest jedynie wówczas, gdy zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości, na której miał zostać zrealizowany cel publiczny. Przyczyną, dla której nie może nastąpić samodzielny zwrot takiej nieruchomości jest okoliczność, że nie była ona w chwili wywłaszczenia niezbędna na cel publiczny określony w decyzji o wywłaszczeniu. Na wywłaszczonej działce nr [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia w całości, zatem nie podlega ona zwrotowi, a to czyni jednocześnie niemożliwym orzeczenie o zwrocie części działki nr [...]. Wojewoda podkreślił jednocześnie, że z dokumentów archiwalnych załączonych do decyzji wynika, że przed podjęciem ww. decyzji były prowadzone rokowania z właścicielką – J. W. odnośnie do dobrowolnej sprzedaży działki nr [...], które nie zakończyły się porozumieniem, co w konsekwencji skutkowało wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego odnośnie tej nieruchomości. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają natomiast, co sugeruje strona odwołująca, iż w stosunku do pozostałej części nieruchomości oznaczonej jako działka [...] były podejmowane jakiekolwiek kroki proceduralne, o których mowa w art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. Natomiast, stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości to właścicielka nieruchomości wystąpiła do organu z propozycją odstąpienia działki nr [...], argumentując że nie będzie się ona nadawała do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele i w odpowiedzi na jej wniosek organ nabył od niej ww. działkę. Zatem w przedmiotowej sprawie, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] od początku nie była niezbędna na cel wywłaszczenia, jednakże została "dowłaszczona" na żądanie jej właścicielki. Tym samym Skarb Państwa nabył większą powierzchnię nieruchomości niż potrzebował do realizacji inwestycji.

Wojewoda wskazał, że żądanie zwrotu nieruchomości "dowłaszczonych" jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy zwrotowi podlega również część nieruchomości, która została wywłaszczona na cel publiczny wskazany w akcie wywłaszczenia. Co za tym idzie, nie jest możliwe występowanie do organu z wnioskiem dotyczącym zwrotu wyłącznie części nieruchomości, która została objęta wywłaszczeniem na skutek wniosku zgłoszonego na zasadzie art. 5 ust. 3 ww. ustawy, czyli tej części nieruchomości, której nie obejmowała decyzja lokalizacyjna.

Skargę na decyzję Wojewody złożył H. W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 136 ust. 3 oraz przepisu art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nieruchomość nabyta na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. tylko wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki do zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości, której wywłaszczenie odbyło się bez żądania poprzedniego właściciela. Zakwestionował również ustalenia, że w dniu wywłaszczenia działka o nr [...] nie była potrzebna do realizacji celu publicznego, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego D. [...], podczas gdy - co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji - działka nr [...] była potrzebna do realizacji ww. celu. Wreszcie zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższą skargę oddalił. Stwierdził, że dokumenty postępowania wywłaszczeniowego jednoznacznie wskazują, że do wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działki [...] i [...] doszło w trybie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przy czym, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie może budzić wątpliwości, że jedynie część nieruchomości, oznaczona jako działka nr [...] została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego im. D. w Z. Działka nr [...] została wywłaszczona na wyraźne żądanie właścicielki nieruchomości, która argumentowała, iż stanie się ona dla niej zbędna z powodu braku dostępu do drogi publicznej po odebraniu jej władztwa nad działką nr [...]. Wniosek ówczesnej właścicielki doprowadził nawet do zmiany decyzji wywłaszczeniowej. Sąd podkreślił, że unormowania ustawy z 1958 roku nie wymagały, aby w akcie wywłaszczenia powołać tę właśnie podstawę prawną. Zatem sam fakt, że przepis ten nie został powołany w akcie wywłaszczenia z 1979 r. nie oznacza automatycznie, że nie stanowił on podstawy nabycia pozostałej części nieruchomości nie podlegającej wywłaszczeniu. Okoliczność powyższa miała w ocenie Sądu przesądzające znaczenie dla oceny braku zasadności skargi.

Zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uregulowane zostały w rozdziale 6 Działu III u.g.n. – art. 136 ust. 3 i 137. Trafnie, w ocenie Sądu, organy podkreślały, że uregulowania dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości odnoszą się co do zasady do nieruchomości wywłaszczonych na realizację celów publicznych. Natomiast, zgodnie z poglądami judykatury, część nieruchomości nabyta na żądanie właściciela w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. tylko wówczas, gdy spełnione zostaną warunki do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej na cel publiczny.

W rozpoznawanej sprawie jako okoliczność bezsporną Sąd uznał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], łącznie z którą wywłaszczono działkę nr [...], wywłaszczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego i że cel ten został zrealizowany. Realizacja publicznego celu wywłaszczenia niweczy możliwość ubiegania się o zwrot zarówno działki wywłaszczonej, jak i działki "dowłaszczonej" na żądanie właściciela.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący – H. W. zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.

W ramach zarzutów materialnoprawnych wskazał na naruszenie:

1) art. 136 ust. 3 oraz przepisu art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nieruchomość nabyta na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. tylko wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki do zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości, której wywłaszczenie odbyło się bez żądania poprzedniego właściciela,

2) naruszenie przepisu art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a tym samym uniemożliwienie J. W. dobrowolnego odstąpienia nieruchomości i zawarcia z nią w formie prawem przepisanej umowy nabycia nieruchomości za cenę ustaloną, wobec żądania tejże wywłaszczenia całej nieruchomości przed wydaniem pierwszej decyzji.

Wśród naruszonych przepisów postępowania wskazano na naruszenie art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 109 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, poprzez:

a) bezzasadne przyjęcie, że wywłaszczona działka o nr [...] nie była potrzebna do realizacji celu publicznego;

b) nieprzeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego wniosków dowodowych (zawnioskowanych w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r.),

c) niezasadne przyjęcie, że odwołanie J. W. od decyzji Naczelnika Miasta Z. z [...] kwietnia 1979 r. stanowi dalszą część negocjacji zainicjowanych przed dniem jej wydania, co skutkowało wydaniem decyzji wywłaszczeniowej także w stosunku do działki [...] zamiast zawarciem z nią umowy nabycia nieruchomości stanowiącej tą działkę.

W oparciu o tak skonstruowane podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu podstaw, odwołując się do przepisów art. 136 ust. 3 oraz 137 u.g.n. skarżący wywodził, że w świetle ich treści ustawodawca nie wskazuje jakoby istniała różnica w zakresie określenia innego statusu części nieruchomości w zależności od okoliczności składających się na proces wywłaszczeniowy. Zatem, zarówno samo wywłaszczenie dokonane przy wyłącznej inicjatywie i udziale organu, jak i tzw. "dowłaszczenie" części nieruchomości na wyraźne żądanie podmiotu wywłaszczonego z uwagi na zaistnienie ku temu racjonalnych przesłanek braku użyteczności wyodrębnianego na skutek wywłaszczenia części gruntu, rodzi po stronie byłego właściciela (bądź jego spadkobiercy) takie same następstwa i determinuje w związku z tym takie same uprawnienia.

Dalej, odwołując się do art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 roku skarżący kasacyjnie podniósł, że wprawdzie przepis ten dawał organowi możliwość objęcia zakresem wywłaszczenia większej niż planowano części gruntu, to jednak samo zastosowanie się do tejże regulacji w świetle literalnego brzmienia przepisu nie powodowało zmiany celu wywłaszczenia tak do części, jak i całości wywłaszczonej nieruchomości. Każda nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu musi mieć jasno określony cel jej wywłaszczenia. Skoro organ uznał, że wywłaszczenie może się odbyć w oparciu o powiększony areał gruntu, to uznał także, że taka decyzja będzie korzystna dla realizacji projektu planowanej inwestycji, a tym samym rozszerzył istotę celu wywłaszczenia na całą nieruchomość. Skarżący zakwestionował stanowisko organów, jakoby już w dniu wywłaszczenia część gruntu o nr [...] wywłaszczona na żądanie właściciela nie była potrzebna do realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla D. [...] w Z. Działki powstałe z działki nr [...] zostały wykorzystane pod budowę garaży i drogi dojazdowej do nich. Wreszcie, skarżący zwrócił uwagę na nieważność decyzji wywłaszczeniowej spowodowanej brakiem obligatoryjnej w świetle ówcześnie obowiązujących przepisów procedury negocjacyjnej z właścicielem oraz niewłaściwością organu tj. Prezydenta Miasta Ł. zamiast wskazanych w art. 14 i 19 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej i Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia. Wyraził jednocześnie pogląd, że nie jest możliwe jej wyeliminowanie z uwagi na znaczny upływ czasu od momentu jej doręczenia stronie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W sprawie wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności. W szczególności prawidłowo ustalono, że działka nr [...] została przejęta w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, tj. na żądanie byłej właścicielki. Wskazuje na to zarówno treść decyzji wywłaszczeniowej, jak i akta sprawy wywłaszczeniowej. W treści decyzji z [...] maja 1979 r. wskazano, że "wniosek odwołującej o objęcie wywłaszczeniem również gruntu położonego poza lokalizacją wyczerpuje dyspozycję art. 5 ust. 3 ww. ustawy wywłaszczeniowej i zasługuje na uwzględnienie". Ponadto, jeżeli chodzi o wysokość odszkodowania to, jak wynika z uzasadnienia tej decyzji odrębnie wyceniono powierzchnię nieruchomości "w ramach lokalizacji" i powierzchnię "poza granicami lokalizacji" stosownie do obowiązujących wówczas regulacji (art. 8 ust. 9 ustawy z 1958 roku). Zapoznana z powyższymi zasadami wyceny gruntów J. W. wyraziła zgodę, podtrzymując wniosek "o objęcie wywłaszczeniem całej nieruchomości." Co więcej w aktach sprawy znajduje się protokół rokowań spisany 19 stycznia 1979 r. w którym wskazano: "Ob. J. W. nie wyraża zgody na dobrowolną sprzedaż z uwagi na to, iż dalsza część nieruchomości (znajdującej się poza granicami lokalizacji os. D.) nie będzie się nadawać do racjonalnego użytkowania". Na powyższą okoliczność wskazano we wniosku o wywłaszczenie działki [...] jako powód odmowy zawarcia umowy. Na rozprawie wywłaszczeniowej jako powód odmowy zawarcia umowy wywłaszczona wskazała, że do jej zawarcia nie doszło, ponieważ wnosi o objęcie wykupem całej nieruchomości (z uwzględnieniem części położonej poza lokalizacją planowanego osiedla). W odwołaniu poprzedniczka prawna skarżącego także wnosiła o przejęcie całości jej nieruchomości, motywując to dodatkowo stanem zdrowia i otrzymaniem mieszkania wraz z synem w Ł. Wszystko to prowadzi do wniosku, że to właścicielka nieruchomości – J. W. była inicjatorką objęcia wywłaszczeniem, oprócz przejmowanej z inicjatywy Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich działki o nr [...] przeznaczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego, działki o nr [...], która w uwzględnieniu jej żądania została "dowłaszczona" w postępowaniu przed organem II instancji.

Nie jest przy tym zasadne zakwestionowanie stanowiska, że działka ta nie była potrzebna od samego początku na realizację celu publicznego, bo pobudowano na niej garaże, a zatem częściowo wykorzystano ją na ten cel. Wprawdzie cel byłby zrealizowany i bez wybudowania garaży, jednakże objęcie działki nr [...] decyzją wywłaszczeniową umożliwiło realizację inwestycji w szerszym zakresie, jednak w dalszym ciągu w ramach zakreślonego celu wywłaszczenia, co tylko dodatkowo świadczy o jego wykonaniu. Podkreślenia wymaga, że działka nr [...] jako od początku zbędna na cel wywłaszczenia mogła być zagospodarowana przez Państwo w dowolny sposób również na realizację inwestycji, która stanowiła cel wywłaszczenia. Mogła też do dnia dzisiejszego pozostać całkowicie niezagospodarowana. Podnoszony przez skarżącego fakt powiadomienia go przez Gminę o zamiarze sprzedaży działki "dowłaszczonej" i możliwości wystąpienia z wnioskiem o jej zwrot nie jest równoznaczny z uznaniem zasadności tego żądania. Wręcz przeciwnie, Gmina miała obowiązek uprzedzenia poprzedniej właścicielki, bądź jej następcy o zamiarze zbycia i możliwości zgłoszenia takiego żądania. Żądanie to jednak byłoby zasadne tylko wówczas gdyby na części nieruchomości wywłaszczonej na realizację celu cel ten nie został zrealizowany. W okolicznościach sprawy badaniu Starosty Z. i Wojewody Ł. - organów właściwych do rozpoznania żądania zwrotu - podlegało wyłącznie to czy został zrealizowany cel wywłaszczenia na działce nr [...]. Tylko bowiem brak realizacji celu na działce nr [...] umożliwiałby zwrot działki [...]. Okoliczność wybudowania zatem na części działki "dowłaszczonej" garaży służących mieszkańcom wybudowanego w ramach realizacji celu osiedla nie miała w sprawie żadnego znaczenia.

Analizując pozostałe podstawy skargi kasacyjnej należy wskazać, że w złożonym w toku postępowania administracyjnego piśmie z 4 sierpnia 2014 r. skarżący rzeczywiście zgłosił wnioski dowodowe wymienione w podstawie skargi kasacyjnej tj. wyjaśnienia i opinie biegłego ds. wyceny nieruchomości, jednakże były one powołane na okoliczność wysokości zwracanego odszkodowania oraz rozliczenia roślinności znajdującej się na wywłaszczonej nieruchomości, a więc miałyby one znaczenie wyłącznie w przypadku decyzji o zwrocie nieruchomości. W sytuacji gdy organ uznał, że do zwrotu dojść nie może wnioski te niewątpliwie były bezprzedmiotowe.

Nieusprawiedliwione są także zarzuty materialnoprawne. Okoliczność, że wywłaszczenie nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, a nie w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie uniemożliwiała przyjęcia, że do wywłaszczenia części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] doszło na żądanie właściciela, o którym mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy. Zarzut naruszenia art. 6 tej ustawy jest zatem bezpodstawny. Podobnie jak zarzuty odnoszące się do przepisów art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 i 2 u.g.n. Część nieruchomości, która została nabyta przez Państwo na żądanie właściciela w trybie art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela na mocy art. 136 ust. 3 u.g.n tylko wówczas, gdy spełnione zostaną warunki do zwrotu tej części nieruchomości, która była objęta pierwotnie zamiarem wywłaszczenia i była przeznaczona na realizację celu wywłaszczenia. Innymi słowy dla żądania zwrotu nieruchomości "dowłaszczonej" istotne znaczenie ma zbędność tej części nieruchomości, która podlegałaby wywłaszczeniu w mniejszym rozmiarze gdyby nie owo żądanie wywłaszczonego oparte na przepisie art. 5 ust. 3 ustawy. Jeżeli w sprawie nie wystąpią przesłanki do zwrotu tej właśnie części nieruchomości, objętej zamiarem wywłaszczenia i decyzją lokalizacyjną to wyłączone jest zastosowanie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. do zwrotu części nieruchomości przejętej przez Państwo na wniosek właściciela określanej w judykaturze mianem nieruchomości "dowłaszczonej". Przyczyną, dla której nie może nastąpić samodzielny zwrot takiej nieruchomości jest okoliczność, że od samego początku tj. od momentu wywłaszczenia nie była ona niezbędna na cel wywłaszczenia. Taki pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowym niezmiennie zarówno na tle obecnie obowiązujących przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, jak również poprzednio obowiązującego przepisu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 1996, sygn. akt IV SA 1626/94, ONSA nr 1, poz. 42 oraz m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 481/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to jest w pełni uprawnione. W przeciwnym wypadku bowiem należałoby przyjąć, że nieruchomość "dowłaszczona" podlega zwrotowi na żądanie byłego właściciela w każdym czasie i bez względu na realizację celu wywłaszczenia, co w konsekwencji podważałoby sens całej regulacji prawnej przewidzianej w art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W tych okolicznościach, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, również z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (por. art. 183 § 2 P.p.s.a. i art. 189 P.p.s.a ) orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 tej ustawy.