Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3583/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. i 2006 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją nr [...] z 6 grudnia 2010 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - D. D., Prezesa Zarządu C. Sp. z o. o. z siedzibą w W., wraz ze Spółką oraz drugim członkiem zarządu, za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. w kwocie 206.628 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 136.649 zł, kwiecień 2005 r. w kwocie 200.870 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 130.519 zł, maj 2005 r. w kwocie 128.215 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 81.687 zł, październik 2005 r. w kwocie 57.210,50 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 33.532 zł, luty 2006 r. w kwocie 17.075,76 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 9.343 zł, marzec 2006 r. w kwocie 58.628,70 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 31.565 zł, kwiecień 2006 r. w kwocie 59.908 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 31.712 zł.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że Spółka nie uregulowała swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i październik 2005 r., luty, marzec i kwiecień 2006 r. pomimo zaistnienia okoliczności zobowiązujących ją do zapłaty tych należności.

Organ powołał się na art. 108 § 1, art. 107 § 1 i § 2, art. 116 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej “O.p.", i wyjaśnił, że oceniając zebrany materiał dowodowy, stwierdził istnienie przesłanek pozytywnych oraz brak przesłanek negatywnych określonych w art. 116 O.p. do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości spółki C. Sp. z o. o. w podatku od towarów i usług za ww. miesiące oraz za odsetki za zwłokę od tych zaległości.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 116 § 1 O.p., o ile nie zostało wykazane, iż egzekucja prowadzona była z całego majątku spółki i ta prowadzona egzekucja okazała się bezskuteczna, art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., poprzez przyjęcie odpowiedzialności Skarżącego pomimo, że nie wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki, a w tym przypadku członek zarządu nie ponosi winy w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, art. 122, art. 187, art. 188 O.p., poprzez zaniechanie przez organ podatkowy ustalenia okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i zaniechanie rozpatrzenia całości materiału dowodowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją nr [...] z [...] października 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Organ odwoławczym powołał art. 107 § 1, art. 108 § 2, § 3, art. 116 § 1, art. 51 § 1 O.p. i wyjaśnił, że celem przymusowego dochodzenia należności, wskazanych w decyzji z [...] grudnia 2010 r., określających zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług organ egzekucyjny prowadził - bezskutecznie - postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. oraz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, październik 2005 r., luty, marzec, kwiecień 2006 r.

Następnie odnosząc się do solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] wynika, że pełnił on w Spółce funkcję Prezesa Zarządu od 1 marca 2004 r. (zgodnie z uchwałą nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr 3 z 26 lutego 2004 r.), co znalazło odzwierciedlenie w odpowiednim wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego z 18 marca 2004r. Funkcję tę sprawował do 9 marca 2011 r. (wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym o wykreśleniu z zarządu). Zatem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo ustalił, że w terminach płatności podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, październik 2005 r. oraz luty, marzec, kwiecień 2006 r. Skarżący pełnił funkcję członka zarządu C. Sp. z o.o. Okoliczność ta świadczy o spełnieniu przesłanki odpowiedzialności, wskazanej w art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podkreślił też, że w kontrolowanym okresie drugim członkiem zarządu Spółki była S. P., w związku z czym Skarżący jest solidarnie odpowiedzialny ze Spółką i ww. drugim członkiem zarządu Spółki.

Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu przedawnienia Organ odwoławczy podkreślił, że w toku opisywanego postępowania egzekucyjnego zarówno administracyjnego, jak i sądowego, dokonywano licznych czynności egzekucyjnych, skutkujących przerwaniem biegu terminu przedawnienia.

Organ odwoławczy podkreślił następnie, że stosownie do przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b oraz pkt 2 O.p., członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej poprzez wskazanie przesłanek negatywnych, uniemożliwiających orzeczenie o tej odpowiedzialności. Udowodnienie którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności podatkowej spoczywa przede wszystkim na stronie, np. wykazanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym terminie, bądź wykazanie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, czy też wskazanie mienia dłużnika, z którego egzekucja byłaby możliwa.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreślił, że C. Sp. z o.o. nie wykonywała zobowiązań podatkowych już grudniu 2004 r. (upływ terminu płatności podatku od towarów i usług za listopad 2004 r.), a zaległości kumulowały się w następnych miesiącach, w tym objętych kontrolowaną decyzją. Spółka nie wywiązywała się również z zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Istnienie powyższych należności świadczy o wypełnieniu przesłanki do złożenia wniosku o upadłość, związanej z zaprzestaniem regulowania wymagalnych zobowiązań. W dalszej kolejności Organ odwoławczy podkreślił, że Spółka od 2005 r. nie wywiązywała się z obowiązku składania do właściwego miejscowo urzędu skarbowego rocznych sprawozdań finansowych. Ostatnie sprawozdanie finansowe zostało złożone do Urzędu Skarbowego W. 31 marca 2004 r. i obejmowało okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. Z rachunku wyników i bilansu wynika, iż w 2002 r. Spółka wypracowała zysk netto [...] zł, a w 2003 r. osiągnęła zysk netto [...] zł, wskazując jednocześnie, że zgodnie z rachunkiem zysków i strat, Spółka w 2003 r. uzyskała dofinansowanie z PFRON w wysokości [...] zł. Zgodnie z bilansem C. Sp. z o.o. na 31 grudnia 2002 r. suma bilansowa wynosiła [...] zł, natomiast na 31 grudnia 2003 r. wynosiła [...] zł. Na dzień 31 grudnia 2002 r. występował kapitał własny w kwocie [...] zł, na dzień 31 grudnia 2003 r. w wysokości [...] zł. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., z dokonanej analizy finansowej wynika zatem, że wskaźnik płynności bieżącej za 2003 r. kształtował się na poziomie 0,76 przy zalecanych przedziałach optimum od 1,3 - 2,0. Podobnie do wskaźnika płynności bieżącej kształtowały się wskaźniki płynności szybkiej. W roku 2003 był na poziomie 0,62. Za jego wartość wzorcową uważa się 1, co oznacza, ze przedsiębiorstwo jest w stanie pokryć wszystkie swoje zobowiązania przy pomocy płynnych aktywów finansowych. Wskaźnik zadłużenia ogólnego w 2003 r. utrzymywał się na poziomie 0,79. Stosunkowo wysoki poziom wskaźnika ogólnego zadłużenia (powyżej 0,5) oznaczał duży udział długu w działalności firmy, a przez to ryzyko bankructwa w przypadku dekoniunktury. Organ odwoławczy podkreślił także, że posiadanie przez Spółkę nieruchomości nie oznacza, iż - w sytuacji gdy zaprzestała ona płacenia długów- nie była zobowiązana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Niewypłacalności Spółki nie przeczy również istnienie spornych, nie nadających się do egzekucji, należności – co podnosił Skarżący w odwołaniu.

Zdaniem organu odwoławczego akta sprawy potwierdzają, że w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji Prezesa Zarządu C. Sp. z o.o. wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki, a obowiązek złożenia wniosku o upadłość nie został wypełniony we właściwym terminie. Powyższe okoliczności przesądzają, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za niezgłoszenie we właściwym czasie, wymaganego prawem wniosku, a zatem nie może być mowy, w tym wypadku o jego niezawinieniu i zaistnieniu przesłanki egzoneracyjnej.

Podsumowując swoje rozważania Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreślił, że przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy potwierdza słuszność stanowiska Organu pierwszej instancji, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 116 O.p. do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego - Prezesa Zarządu C. Sp. z o. o. z siedzibą w W. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r., kwiecień 2005 r., maj 2005 r., październik 2005 r., luty 2006 r., marzec 2006 r., kwiecień 2006 r. i odsetki za zwłokę od tych zaległości. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego i poczynione na jego gruncie ustalenia nie potwierdzają zarzutu naruszenia zasad postępowania podatkowego, wyrażonych w art. 122, art. 187, art. 188 O.p., poprzez zaniechanie przez organ podatkowy ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i zaniechanie rozpatrzenia całości materiału dowodowego.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji - podobnie jak w odwołaniu- zarzucił naruszenie art. 116 § 1 O.p., poprzez stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że w sprawie zaistniała przesłanka odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki C. sp. z o. o. w postaci bezskuteczności egzekucji skierowanej przeciwko tej spółce, art. 116 § 1 pkt 2 O.p., przez przyjęcie, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych, art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 188 O.p. i art. 191 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości położonej w N. o nr [...], mimo iż przedmiotem tego dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, niestwierdzone wystarczająco innym dowodem.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przywołał tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 259/11 (Lex nr 852865), w której Sąd wskazał, iż pod pojęciem bezskuteczności egzekucji należy rozumieć sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki.

Skarżący wskazał też, że C. Sp. z o. o. w dalszym ciągu posiada majątek, który ma wartość zbywczą, szacowaną jako wysoką, w postaci nieruchomości położonej w N. o nr [...], którą wskazał w piśmie z 12 maja 2011 r. Stwierdził, że okoliczność, że nikt nie przystąpił do drugiej licytacji nieruchomości, stanowiącej przedmiot egzekucji i żaden wierzyciel nie przejął nieruchomości na własność nie oznacza, iż egzekucja z tego składnika majątku jest niemożliwa i nie okazałaby się skuteczna. W tym kontekście za pozbawioną podstaw uznaje odmowę przeprowadzenia dowodu zgłoszonego przez Skarżącego w postaci opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, a wydane przez organ podatkowy postanowienie w powyższym zakresie - za naruszające wskazane powyżej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący podniósł ponadto, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego było w postępowaniu podatkowym konieczne z uwagi na potrzebę określenia wartości nieruchomości, wchodzącej w skład majątku spółki C. Sp. z o. o.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt, wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Skarga jest niezasadna, a jej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 116 § 1 ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

§ 2. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Odpowiedzialność D. D. wynika ze sprawowania przez niego funkcji Prezesa Zarządu C. Sp. z o. o. z siedzibą w W.. Powyższe potwierdzone jest znajdującym się w aktach sprawy odpisem pełnym z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] stwierdzającym, że D. D. pełnił w Spółce funkcję Prezesa Zarządu od 1 marca 2004 r., zgodnie z uchwałą nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników nr 3 z 26 lutego 2004 r., co znalazło odzwierciedlenie w odpowiednim wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego z 18 marca 2004r. W dniu 9 marca 2011 r. dokonano wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym o wykreśleniu skarżącego z zarządu.

Zdaniem organów, D. D. ponosi solidarną odpowiedzialność wraz ze Spółką oraz S. P., drugim członkiem zarządu, za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. w kwocie 206.628 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 136.649 zł, kwiecień 2005 r. w kwocie 200.870 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 130.519 zł, maj 2005 r. w kwocie 128.215 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 81.687 zł, październik 2005 r. w kwocie 57.210,50 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 33.532 zł, luty 2006 r. w kwocie 17.075,76 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 9.343 zł, marzec 2006 r. w kwocie 58.628,70 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 31.565 zł, kwiecień 2006 r. w kwocie 59.908 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 31.712 zł. Spółka nie uregulowała swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i październik 2005 r., luty, marzec i kwiecień 2006 r. pomimo zaistnienia okoliczności zobowiązujących ją do zapłaty tych należności.

Celem przymusowego dochodzenia wyżej wskazanych należności organ egzekucyjny prowadził bezskutecznie postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. oraz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, październik 2005 r., luty, marzec, kwiecień 2006 r. Ponieważ w terminach płatności podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, październik 2005 r. oraz luty, marzec, kwiecień 2006 r. Skoro Skarżący pełnił funkcję członka zarządu C. Sp. z o.o., spełniona została przesłanka odpowiedzialności wskazanej w art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu przedawnienia Organ odwoławczy podkreślił, że w toku opisywanego postępowania egzekucyjnego zarówno administracyjnego, jak i sądowego, dokonywano licznych czynności egzekucyjnych, skutkujących przerwaniem biegu terminu przedawnienia.

Organ odwoławczy podkreślił następnie, że stosownie do przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b oraz pkt 2 O.p., członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej poprzez wskazanie przesłanek negatywnych, uniemożliwiających orzeczenie o tej odpowiedzialności. Udowodnienie którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności podatkowej spoczywa przede wszystkim na stronie, np. wykazanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym terminie, bądź wykazanie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, czy też wskazanie mienia dłużnika, z którego egzekucja byłaby możliwa.

Nie kwestionowano w sprawie, że C. Sp. z o.o. nie wykonywała zobowiązań podatkowych już grudniu 2004 r. (upływ terminu płatności podatku od towarów i usług za listopad 2004 r.), a zaległości kumulowały się w następnych miesiącach, w tym objętych kontrolowaną decyzją. Spółka nie wywiązywała się również ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Istnienie powyższych należności świadczy o wypełnieniu przesłanki do złożenia wniosku o upadłość, związanej z zaprzestaniem regulowania wymagalnych zobowiązań.

Ponadto z materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie wynika, że Spółka od 2005 r. nie wywiązywała się z obowiązku składania do właściwego miejscowo urzędu skarbowego rocznych sprawozdań finansowych. Ostatnie sprawozdanie finansowe zostało złożone do Urzędu Skarbowego W. 31 marca 2004 r. i obejmowało okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. Z rachunku wyników i bilansu wynika, iż w 2002 r. Spółka wypracowała zysk netto [...] zł, a w 2003 r. osiągnęła zysk netto [...] zł, wskazując jednocześnie, że zgodnie z rachunkiem zysków i strat, Spółka w 2003 r. uzyskała dofinansowanie z PFRON w wysokości 3.300.000 zł. Zgodnie z bilansem C. Sp. z o.o. na 31 grudnia 2002 r. suma bilansowa wynosiła [...] zł, natomiast na 31 grudnia 2003 r. wynosiła [...] zł. Na dzień 31 grudnia 2002 r. występował kapitał własny w kwocie [...] zł, na dzień 31 grudnia 2003 r. w wysokości [...] zł.

Z dokonanej przez organy analizy finansowej spółki wynika zatem, że wskaźnik płynności bieżącej za 2003 r. kształtował się na poziomie 0,76 przy zalecanych przedziałach optimum od 1,3 - 2,0. Podobnie do wskaźnika płynności bieżącej kształtowały się wskaźniki płynności szybkiej. W roku 2003 był na poziomie 0,62. Za jego wartość wzorcową uważa się 1, co oznacza, ze przedsiębiorstwo jest w stanie pokryć wszystkie swoje zobowiązania przy pomocy płynnych aktywów finansowych. Wskaźnik zadłużenia ogólnego w 2003 r. utrzymywał się na poziomie 0,79. Stosunkowo wysoki poziom wskaźnika ogólnego zadłużenia (powyżej 0,5) oznaczał duży udział długu w działalności firmy, a przez to ryzyko bankructwa w przypadku dekoniunktury.

Przeciwko spółce toczyło się 320 postępowań egzekucyjnych, szczegółowo wymienionych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, które jednak zostały umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.

W sprawie badano również, czy istnieje mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki. Skarżący wskazywał, że spółka posiada nieruchomość, położoną w N., która mimo dwukrotnej licytacji nie została sprzedana.

Zdaniem Sądu, stwierdzenie w toku egzekucji, że dłużnik jest właścicielem nieruchomości nie oznacza, że nie wystąpił stan bezskuteczności egzekucji. Niezbędne jest ustalenie, czy długotrwałość egzekucji i prognozowane koszty egzekucyjne w razie wszczęcia kolejnej egzekucji nie przekroczą uzyskanych wpływów, pozwalających na pokrycie długu.

Zasadnie podkreślił organ odwoławczy, że posiadanie przez Spółkę nieruchomości samo przez się nie oznacza, iż - w sytuacji gdy zaprzestała ona płacenia długów - nie była zobowiązana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W sytuacji, gdy dwukrotne licytacja nieruchomości położonej w Nysie nie odniosła rezultatu w postaci jej sprzedaży, nie można twierdzić, iż jest to przesłanka wyłączająca odpowiedzialność skarżącego.

Niewypłacalności Spółki nie przeczy również istnienie spornych, nie nadających się do egzekucji, należności.

Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 8.12.2008 II FPS 6/08, stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 listopada 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Trafna jest zatem konstatacja organu, że w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji Prezesa Zarządu C. Sp. z o.o. wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości Spółki, a obowiązek złożenia wniosku o upadłość nie został wypełniony we właściwym terminie. Powyższe okoliczności przesądzają, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za niezgłoszenie we właściwym czasie, wymaganego prawem wniosku; istnieją zatem przesłanki uznania jego winy niezawinieniu, przy jednoczesnym braku przesłanki egzoneracyjnej.

Zdaniem SN, wyrażonym w wyroku z dnia 23 marca 2012 r. (II UK 152/11, LEX) dla stwierdzenia bezskuteczności egzekucji niezbędne jest wykazanie przez wierzyciela zastosowania środków egzekucyjnych skierowanych do całego majątku dłużnika. Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. oznacza bowiem sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki.

Nie jest też trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 188 O.p. i art. 191 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości położonej w N. o nr [...], mimo iż przedmiotem tego dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, nie stwierdzone wystarczająco innym dowodem.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 10.01.2012 II FSK 1235/10, organy podatkowe nie mają obowiązku – przy dokonywaniu przesłanek, dotyczących ogłoszenia upadłości - powoływać biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia faktu oraz daty powstania niewypłacalności, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego.

Odnosząc to trafne stanowisko do zarzutu na temat braku powołania biegłego z zakresu wyceny nieruchomości położonej w N. o nr [...], dowód ten był o tyle zbędny, że ze zgromadzonego i wyżej omówionego materiału dowodowego wynika, że do majątku spółki skierowano około 320 postępowań egzekucyjnych. Logiczne jest zatem, że nieruchomość w N. nie może być warta tyle, aby wystarczyło na pokrycie należności z 320 egzekucji, tym bardziej, gdy dwukrotna licytacja z tej nieruchomości okazała się nieskuteczna. Doświadczenie życiowe wskazuje, że nieruchomość jest warta tyle, ile ktoś chce za nią zapłacić. W sytuacji, gdy dotychczas nie znalazł się na nią żaden kupiec, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, na ile wyceniłby ją biegły. Fakty w postaci dwukrotnie nieskutecznej licytacji, są niezaprzeczalne i czynią zbędne powoływanie dowodu z opinii biegłego.

Podsumowując, zdaniem Sądu, przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy potwierdza słuszność stanowiska Organu pierwszej instancji, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 116 O.p. do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego - Prezesa Zarządu C. Sp. z o. o. z siedzibą w W. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r., kwiecień 2005 r., maj 2005 r., październik 2005 r., luty 2006 r., marzec 2006 r., kwiecień 2006 r. i odsetki za zwłokę od tych zaległości.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego i poczynione na jego gruncie ustalenia nie potwierdzają zarzutu naruszenia zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 122, art. 187, art. 188 O.p. Organ podatkowy prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo ocenił całość materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie.

Skoro zatem w niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że zaległość podatkowa powstała w momencie, kiedy Skarżący był prezesem zarządu, nastąpiła bezskuteczność egzekucji wobec spółki, a analiza finansowa spółki wskazywała, że Skarżący powinien był złożyć wniosek o upadłość, to tym samym powinien ponosić on odpowiedzialność za powstałą zaległość podatkową spółki. Subiektywne przekonanie o braku potrzeby zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie oznacza obiektywnego braku zawinienia w niedokonaniu tej czynności i nie wystarcza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Organy podatkowe mogą bowiem samodzielnie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ocenić, który moment był właściwym dla zgłoszenia przez członka zarządu wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania układowego wobec spółki (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., I FSK 1406/07, CBOSA).

Skoro zatem w ocenie Sądu dokonane w niniejszej sprawie ustalenia organów w tym zakresie nie były dowolne i zostały oparte na wyczerpującym materiale dowodowym, niezakwestionowanym skutecznie przez skarżącego, to tym samym brak było podstaw do uznania za zasadne zarzutów skargi.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, co doprowadziło Sąd orzekający do konieczności oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.