Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2453/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 95 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 76/13 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.S. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 76/13 oddalił skargę M.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego we Wrocławiu, działając na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w dniu 3 września 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił M.S. przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby w dniu 9 sierpnia 2012 r.

Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w dniu 28 lutego 2003 r. na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia 4 grudnia 2012 r. wypłacono w dniu 13 marca 2003 r. świadczenie pieniężne przysługujące przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w wysokości 12 krotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Zgodnie z art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zwolnionemu, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

W przebiegu służby M.S. wystąpiła przerwa w jej pełnieniu pomiędzy dniem 28 lutego 2003 r. a dniem 23 czerwca 2004 r. Po powrocie do służby ww. pełnił zawodową służbę wojskową w okresie od dnia 23 czerwca 2004 r. do dnia 9 sierpnia 2012 r. przez okres 8 lat, 1 miesiąca i 17 dni, tj. przez okres krótszy niż 15 lat.

Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 Kpa, w dniu 30 października 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że M.S. z zawodowej służby wojskowej zwalniany był dwukrotnie. Pierwsze zwolnienie nastąpiło w związku z decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia 4 grudnia 2002 r., którą następnie uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Po uprawomocnieniu się wyroku M.S. z dniem 23 czerwca 2004 r. został przywrócony do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Drugie zwolnienie ww. nastąpiło w związku z rozkazem Szefa Inspektoratu – Szefa Służby Zdrowia Wojska Polskiego nr [...] z dnia 18 lipca 2012 r., którym M.S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 9 sierpnia 2012 r. i przeniesiony do rezerwy, wskutek osiągnięcia wieku 60 lat.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił ww. wnioskowanego świadczenia pieniężnego, powołując się na przepisy prawa materialnego stanowiące jej podstawę.

Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, iż wypłata świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, obwarowana jest zastrzeżeniem jednorazowości. Nie ma możliwości wypłaty dwóch należności z tytułu zwolnienia – bez spełnienia ustawowych kryteriów. Ograniczenie to wynika wprost z art. 72 ust. 2 powołanej ustawy, który nawiązuje do analogicznej regulacji przewidzianej w Kodeksie pracy. Ocena ta znalazła potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 451/09 w przedmiocie świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 przedmiotowej ustawy.

Żądanie M.S. wypłacenia uzupełniającego świadczenia byłoby do spełnienia, w sytuacji gdyby jego zwolnienie ze służby w 2003 r. było dotknięte przesłanką nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa. Tylko w takich przypadkach, żołnierzowi zawodowemu przysługuje "wyrównanie" świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, stanowiące różnicę pomiędzy aktualnym świadczeniem pieniężnym i świadczeniem wypłaconym z tytułu uprzedniego "nieskutecznego" zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 932/08).

Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 października 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący w skardze zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów:

1) art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 94 ust. 3 powołanej ustawy, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że uzupełnienie uposażenia rocznego należy się jedynie osobom, wobec których stwierdzono nieważność decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oraz że skarżący nie posiada na dzień 9 sierpnia 2012 r. wymaganego stażu do przyznania mu uposażenia rocznego, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów, pozwala stwierdzić, że uzupełnienie uposażenia rocznego należy się również osobom, wobec których decyzja o zwolnieniu została uchylona;

2) art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kpa, poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do jego twierdzeń zawartych w odwołaniu, dotyczących zastosowania art. 94 ust. 3 powoływanej ustawy oraz zawarcie w uzasadnieniu decyzji sprzecznych stwierdzeń w odniesieniu do jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że stosownie do treści art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), dalej "ustawa pragmatyczna", żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Natomiast art. 96 ust. 1 i 2 stanowi, że powyższe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem art. 96 ust. 2-4 cytowanej ustawy, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek:

1) upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez właściwy organ;

2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;

3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej;

4) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6, tj. w przypadku gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową w dwóch następujących okresach:

1) od dnia 1 sierpnia 1971 r. do dnia 28 lutego 2003 r., tj. 31 lat, 7 miesięcy, 0 dni;

2) od dnia 23 czerwca 2004 r. do dnia 9 sierpnia 2012 r.; tj. 8 lat, 1 miesiąc, 17 dni.

Następnie Sąd I instancji zauważył, że w związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 28 lutego 2003 r. zostało mu wypłacone świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem na dzień zwolnienia skarżący spełnił wówczas warunek posiadania przynajmniej 15-letniego nieprzerwanego okresu służby wojskowej. Jak zasadnie przyjął organ, kluczowe znaczenie dla sprawy ma prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 4197/02, na mocy którego skarżący powrócił do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Sąd I instancji nie zgodził się ze skarżącym, że w jego sytuacji winno być mu wypłacone odpowiednie świadczenie pieniężne uzupełniające - proporcjonalnie do kwoty wypłaconego już wcześniej świadczenia i okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej po tym, jak został do niej przywrócony. Skarżący działa bowiem w mylnym przekonaniu co do skutków, jakie wywołał powyżej określony wyrok. Sąd podkreślił, że inne są skutki uchylenia decyzji wypowiedzeniowej, inne zaś następstwa stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W pierwszym przypadku (uchylenie decyzji wypowiedzeniowej), z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu następuje przywrócenie żołnierza zawodowego do służby, przy czym okres pozostawania poza nią nie jest okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że nie ma ciągłości stosunku służbowego. Natomiast następstwem stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest restytucja stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, czyli powrót żołnierza zawodowego do służby na tych samych warunkach, jakie mu przysługiwały w dniu wypowiedzenia, tak, jakby do wypowiedzenia nigdy nie doszło. W tym przypadku istnieje zatem ciągłość stosunku służbowego, a zwolnienie ze służby w takich okolicznościach uznaje się za niebyłe.

Zdaniem Sądu I instancji, wobec powyższego, nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że nabył on prawo do świadczenia pieniężnego co najmniej w kwocie odpowiadającej różnicy kwoty świadczenia ustalonej w odniesieniu do podstawy jego naliczenia aktualnej na dzień ostatecznego zwolnienia ze służby, tj. w dniu 9 sierpnia 2012 r. oraz kwoty świadczenia uprzednio wypłaconego, albowiem jedynie wyrok stwierdzający nieważność decyzji wypowiedzeniowej znosi skutki prawne z mocą wsteczną. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skoro na skutek przedmiotowego wyroku skarżący ponownie rozpoczął pełnienie zawodowej służby wojskowej z dniem 23 czerwca 2004 r. i pełnił ją do dnia 9 sierpnia 2012 r., tj. przez 8 lat, 1 miesiąc i 17 dni, to w takim przypadku świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie przysługuje, bowiem w drugim okresie pełnienia służby nie została spełniona podstawowa przesłanka 15-letniego okresu nieprzerwanej służby wojskowej.

Sąd I instancji dodał również, iż z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie (art. 72 ust. 2. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), zatem przedmiotowa odprawa również posiada walor jednorazowości. Przepisy art. 95 pkt 1 oraz art. 96 powołanej ustawy z istoty zakładają jednorazowość otrzymania przez żołnierza przedmiotowego świadczenia. Jest ono należne wyłącznie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Inne rozumienie tego przepisu i uznanie, że przysługuje ono w każdym przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, w nadmierny sposób uprzywilejowałoby żołnierzy zwalnianych ze służby i ponownie do służby przywracanych. Konsekwencją takiego postępowania byłoby naruszanie zasady wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, pomimo braku ku temu jakichkolwiek racjonalnych, akceptowalnych społecznie powodów do wprowadzania zróżnicowania żołnierzy zawodowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.S., zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej: "ustawa pragmatyczna"), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd, że skarżącemu nie przysługuje prawo do uzupełnienia tzw. uposażenia rocznego, w przypadku gdy prawidłowa wykładnia art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1, uwzględniająca regulację art. 94 ust. 3 tej ustawy, która dotyczy sytuacji zwolnienia ze służby po dokonanym wcześniej zwolnieniu, połączonym z wypłatą przysługujących z tego tytułu należności, wyeliminowaniu decyzji zwalniającej z obrotu prawnego oraz przywróceniu żołnierza do służby, winna zostać dokonana w inny sposób, gdyż wykładnia językowa, jaką prezentuje Sąd staje się niewystarczająca, natomiast zastosowanie wykładni językowej w powiązaniu z wykładnią celowościową winno prowadzić do wniosku, że skarżącemu należy się wypłata świadczenia w wysokości uzupełniającej do tej, którą otrzymał w 2003 r.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie obu zaskarżonych decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, interpretacja Sądu I instancji, iż skarżący mógłby otrzymać uzupełnienie, ale jedynie w sytuacji gdyby decyzja o zwolnieniu go ze służby okazała się nieważną, stanowi różnicowanie żołnierzy na tych, którzy zostali zwolnieni decyzją, którą następnie uchylono oraz na tych, wobec których decyzja została uznana za nieważną, a w konsekwencji - przejawem kompletnego niezrozumienia specyfiki sytuacji i dokonywania wykładni przepisów wyłącznie przez pryzmat wykładni językowej, co doprowadza niestety do absurdów w stosowaniu ustawy pragmatycznej. W rzeczywistości bowiem, żadnego znaczenia praktycznego dla dalszego pełnienia służby wojskowej w przypadku przywrócenia do służby, w tym w szczególności dla wysokości uposażenia, nie ma fakt, czy przywrócenie to następuje po uchyleniu decyzji czy po uznaniu jej za nieważną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd II instancji może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały w niej wyraźnie wskazane jako naruszone. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako podanie przepisów, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył Sąd I instancji stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. w związku z art. 183 § 1 P.p.s.a., nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1). Przypomnieć należy, iż art. 174 P.p.s.a. wymienia podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną. W świetle tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powinno być również wykazane, jak w ocenie strony skarżącej powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. tj. zarzutach naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, iż w myśl art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej przysługuje z zastrzeżeniem ust. 2–4 żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Ust. 2–4 przewiduje sytuacje, w których świadczenie to przysługuje, gdy żołnierz pełnił służbę wojskowa jako służbę stałą przez okres krótszy niż piętnaście lat, lecz zachodzą jeszcze inne okoliczności, które w tej sprawie nie miały miejsca jak: zwolnienie wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez organ, orzeczenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, niewyznaczenie na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.

Świadczenie pieniężne w myśl art. 96 ust. 4 nie przysługuje w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6 ustawy.

Omawiany przepis art. 96 ust. 1 ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania art. 94 ust. 3 ustawy. Należy zauważyć, iż przepis art. 94 ust. 1 i 2 reguluje sytuacje, w których żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa; jednocześnie określa jej wysokość i przypadki uzasadniające jej zwiększenie.

Zgodnie z przepisem art. 94 ust. 3 do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2 zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnymi orzeczeniami postępowanie karne lub dyscyplinarne zostało umorzone, bądź żołnierz został prawomocnym orzeczeniem uniewinniony.

Ustalając zatem okres piętnastoletni nieprzerwanego pełnienia zawodowej służby wojskowej należy posłużyć się wskazówkami zawartymi w art. 94 ust. 3, które będą miały odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, iż przy ustalaniu okresu zawodowej służby wojskowej nie będą wliczane okresy zawieszenia w czynnościach służbowych lub okresy tymczasowego aresztowania, chyba że nastąpi umorzenie postępowania lub zapadnie wyrok uniewinniający żołnierza.

W niniejszej sprawie, skarżący pełnił zawodową służbę wojskową w dwóch okresach tj. od dnia 1 sierpnia 1971 r. do dnia 28 lutego 2003 r. oraz następnie od dnia 23 czerwca 2004 r. do dnia 9 sierpnia 2012 r. Bezsporna również jest okoliczność, iż w związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 28 lutego 2003 r. zostało mu wypłacone świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy skarżącemu, z uwagi na kolejne zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej z dniem 9 sierpnia 2012 r. przysługiwało uprawnienie do uzupełnienia otrzymanego już świadczenia o kwoty należne w związku z różnicą uposażenia na dzień zwolnienia.

Podkreślić należy, iż uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2004 r. decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 28 lutego 2003 r. stworzyło nową sytuację prawną, a mianowicie pozbawiło wadliwą decyzję zdolności wywoływania skutków prawnych ex nunc tzn. przywróciło stan poprzedni, ale jednocześnie nie zniosło skutków prawnych i faktycznych z tytułu zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej. Do takich skutków należy zaliczyć między innymi okoliczność przyznania i wypłaty przez Ministra Obrony Narodowej, decyzją z dnia 4 grudnia 2012 r., uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej żołnierzowi, który w wyniku zwolnienia ze służby i z uwagi na ponad 15 letni nieprzerwany staż tej służby, spełniał w chwili wypłaty ustawowe warunki do realizacji tego świadczenia.

W wyniku tego wyroku i przystąpienia skarżącego do służby, został on do niej przywrócony. Jednakże ten okres służby, po przywróceniu, z uwagi na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej (a nie stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej) – nie dodaje się do poprzedniego okresu służby, ale stanowi okres osobnej zawodowej służby wojskowej. Z kolei okres ten jest za krótki aby mógł stanowić samodzielną przesłankę do powstania przedmiotowego świadczenia. Fakt, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej narusza przepisy prawa i została wyeliminowana z obrotu prawnego nie oznacza, iż nie wywołała ona określonych skutków prawnych. Zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 581/09; z dnia 2 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1245/09) jak i w doktrynie (np. T. Woś, Moc wiążąca aktów administracyjnych w czasie, Warszawa 1978) prezentowany jest pogląd, że nawet wadliwe akty konstytutywne, a taki charakter mają akty w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, do czasu wyeliminowania ich z obrotu prawnego wywołują określone skutki w sferze prawa materialnego.

Wobec przyjęcia przez Sąd I instancji prawidłowego poglądu co do skutków prawnych jakie wywołał wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, niezasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego. Bowiem jak to wskazano wyżej skutki decyzji uchylonej przedmiotowym wyrokiem trwają od chwili uzyskania przez tę decyzję przymiotu ostateczności do dnia uprawomocnienia się wyroku i przez ten cały czas decyzja o zwolnieniu miała charakter wiążący. Tym samym Sąd I instancji nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o służbie wojskowejz żołnierzy zawodowych. Przede wszystkim, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni art. 95 pkt 1 ustawy i w konsekwencji zasadnie uznał, że organy wojskowe prawidłowo zastosowały powołany przepis w niniejszej sprawie przyjmując, iż przesądzające znaczenie dla ustalenia wysokości świadczenia ma jego jednorazowy charakter. Ze względu bowiem na charakter świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1, na które składa się uposażenie zasadnicze żołnierza oraz dodatki o charakterze stałym, nie sposób oderwać istoty tego świadczenia od zasad odnoszących się do uposażenia żołnierza zawodowego. Z treści zaś art. 72 ust. 2 ustawy wynika, że z tytułu pełnienia służby żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Skoro Marek Syska w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Szefa Inspektoratu- Szefa Służby Zdrowia Wojska Polskiego z dnia 18 lipca 2012 r. posiadał już zrealizowane wcześniej uprawnienie do świadczenia w wysokości rocznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, to brak było podstaw do wypłacenia mu po raz kolejny ustalonego w pełnej wysokości świadczenia z tego samego tytułu. Należy również wyjaśnić skarżącemu, iż kwestia uprawnień żołnierzy zawodowych do świadczenia pieniężnego za okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w przypadku, gdy żołnierzowi wypłacono już z tytułu zwolnienia ze służby to świadczenie, a następnie decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, było niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygnięcia na drodze sądowoadministracyjnej i w tej kwestii stanowisko orzecznictwa jest ugruntowane. Przyjmuje się mianowicie, że świadczenie to ma charakter jednorazowy, co oznacza, iż w przypadku takim, żołnierz zawodowy ma jedynie uprawnienie do uzupełnienia otrzymanego już świadczenia o kwoty należne w związku z różnicą uposażenia na dzień zwolnienia (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 493/09 – niepublik., jak również powołane w jego uzasadnieniu wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 902/07, z dnia 30 kwietnia 2009 sygn. akt I OSK 818/08, z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1471/08, a także wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 173/ 10 publ. w LEX nr 595284). Jednak w niniejszej sprawie, sytuacja tak nie miała miejsca.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.