Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1867/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Daniela Kozłowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. W. i I. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2001 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2001 roku, numer [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1867/04

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] października 2001 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r.., nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Ministerstwa Budownictwa z dnia [...] grudnia 1950 r., nr [...], którą utrzymano w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] czerwca 1950 r. odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] [...], oznaczonego nr hip. [...].

Z ustaleń organu nadzoru wynika, że zabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...] ([...]) [...], oznaczona nr hip. [...], stanowiąca własność Z. i H. małżonków K., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Z dniem wejścia w życie wyżej wymienionego dekretu, to jest 21 listopada 1945 r. przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa, w oparciu o art. 32 ust 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).

Obecnie przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej teren ul. [...] i działki ewidencyjnej [...] będących mieniem komunalnym.

Złożony przez dotychczasowych właścicieli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, został załatwiony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia[...] czerwca 1950 r., nr [...]. Jednocześnie stwierdzono, że wszystkie budynki – fragmenty znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu podano, iż "zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] przy ul. [...], został przeznaczony pod zieleniec publiczny".

Ministerstwo Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzji z dnia [...] grudnia 1950 r., nr [...], utrzymało zaskarżone orzeczenie, bowiem przedmiotowa nieruchomość, według prawomocnego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została na cele użyteczności publicznej i korzystanie z niej przez dotychczasowych właścicieli nie da się pogodzić z jej przeznaczeniem w wyżej wymienionym planie.

W dniu 15 maja 1997 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek E. W. i I. W. (następczynie prawne po Z. i H. małżonkach K., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1980 r., sygn. akt [...], z dnia [...] maja 1984 r., sygn. akt [...] i z dnia [...] czerwca 1995 r., sygn. akt [...]) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 1950 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r., nr [...].

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 1950 r., nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia[...] lipca 1999 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2000 r. uchylił zarówno decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 1999 r. jak i decyzję z dnia [...] sierpnia 1999 r. wskazując na konieczność uzupełnienia materiału planistycznego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości.

W toku ponownego postępowania nadzorczego, badając w trybie nadzoru jedynie decyzję Ministra Budownictwa (przedmiotowa nieruchomość jest mieniem komunalnym) organ nadzoru ustalił, że przedmiotowa nieruchomość położona w W. przy ul. [...] [...] znajdowała się w granicach terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr 29, uchwalonym w dniu 29 maja 1948 r. na podstawie art. 3 lit. a ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy i uchwały Naczelnej Rady Odbudowy m.st. Warszawy z dnia 4 maja 1948 r., który uzyskał moc obowiązującą, zgodnie z § 8 i § 16 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru m.st. Warszawy i Warszawskiego Zespołu Miejskiego oraz zawieszenia wniosków o zmianę przeznaczenia terenów i dokonywania inwestycji na tym obszarze (Dz. U. Nr 74, poz. 479) z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim obwieszczenia Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy m.st. Warszawy, tj. z dniem 12 czerwca 1948 r. (M.P. Nr 54 poz. 308).

Według tego planu przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenach przeznaczonych "pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej oraz budownictwo społeczne, place publiczne, parki, skwery, ogrody oraz drogi i inne linie komunikacyjne wraz z urządzeniami pomocniczymi".

Powołany wyżej plan był planem miejscowym o charakterze ogólnym, który rezerwował tereny dla wyżej wymienionych celów.

Zatem wydana przez Ministerstwo Budownictwa decyzja z dnia[...] grudnia 1950 r., nr [...], utrzymująca w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r., nr [...], odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] [...], wobec przeznaczenia tej nieruchomości na cele publiczne w sytuacji, gdy znajdujący się na niej budynek był budynkiem mieszkalnym, nie naruszała przepisu art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

Pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2090/97 wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej byłoby możliwe w wypadku, gdyby odmowa ta nastąpiła wbrew treści art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. W sprawie zostało zaś ustalone, iż obowiązujący w dacie wydania decyzji plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał dla wskazanego terenu przeznaczenie go na cele publiczne, czyli urządzenia mające charakter ogólnodostępny. Oddanie go we własność czasową byłym właścicielom oznaczało, iż teren ten zostanie urządzony i wykorzystany dla celów indywidualnych. Oddanie tego terenu byłym właścicielom byłoby zatem sprzeczne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i w tych okolicznościach odmowa przyznania własności czasowej była prawnie uzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie, sygn. akt I SA 3156/01, oddalił skargi E. W. i I. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2001 r.

Wyrokiem z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt OSK 396/04, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wnioskodawczyń od wyroku z dnia 28 listopada 2003 r., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Rozpoznając skargi E. W. i I. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi są uzasadnione, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2002 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W wyroku z dnia 21 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 1785/99 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi na poprzednie decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wydane w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 1950 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r., zawarł wytyczne wskazujące kierunek do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, że wprawdzie obwieszczenie w Monitorze Polskim z dnia 12 czerwca 1948 r., nr 54, poz. 308, wskazuje na to, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony, ale z jego treści konkretnie nie wynika pod co dany teren został przeznaczony, jak przebiegają linie rozgraniczające tereny w zależności od ich przeznaczenia, czy przedmiotowa nieruchomość objęta została jego działaniem. Sąd stwierdził, że należy również ustalić czy przeznaczenie nieruchomości, podane w decyzji z dnia [...] czerwca 1950 r., faktycznie wyklucza uwzględnienie wniosku byłych właścicieli.

Oceniając zaskarżone decyzje należy stwierdzić, że organ nadzoru nie zastosował się w pełni do tych wytycznych i w dalszym ciągu nie wyjaśnił szczegółowo, czy rzeczywiście korzystanie z gruntu nieruchomości warszawskiej przez byłego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem tej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.

Organ nadzoru ustalił, że nieruchomość przy ul. [...] [...], znajdowała się na obszarze objętym prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego, ogłoszonym w Monitorze Polskim nr 54 z dnia 12 czerwca 1948 r. Według tego planu przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenach przeznaczonych pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej, pod budownictwo społeczne, place publiczne, parki, skwery, ogrody oraz drogi i inne linie komunikacyjne wraz z urządzeniami pomocniczymi. Z zapisu tego wynika, że dla całego obszaru objętego tym planem, w skład którego to obszaru wchodzi również przedmiotowa nieruchomość, przewidziano w planie szereg funkcji. Konieczne jest więc szczegółowe odniesienie się przez organ do wszystkich funkcji przewidzianych w tym planie i konkretnie dla tej części terenu, na której znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Dopiero te szczegółowe ustalenia, z uwzględnieniem linii rozgraniczających tereny w zależności od ich przeznaczenia w planie, pozwolą na prawidłową ocenę czy przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego faktycznie wyklucza uwzględnienie wniosku byłych właścicieli w świetle art. 7 ust 2 dekrety z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, co zostało stwierdzone w kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji Ministra Budownictwa.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. zapadły więc z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.