Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 149/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej we W., działając jako organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w K. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Pana J. F. ( dalej jako "Skarżący"). Zawiadomieniami z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] oraz nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę w Zakładzie [...] w W.. Odpisy powyższych zawiadomień wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone Skarżącemu w dniu 27 lutego 2006 r.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2008 r. Skarżący złożył skargę na powyższe czynności egzekucyjne podnosząc, iż pismem z dnia 17 października 2007 r. zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w K. o wydanie decyzji stwierdzającej przedawnienie egzekwowanej zaległości. W związku z charakterem podnoszonych zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej we W. pismem z dnia 23 maja 2008 r. nr EG 7242/19-1/08/US/l9290 wezwał Skarżącego do sprecyzowania treści żądania. Pismem z dnia 28 maja 2008 r. Pan J. F. wskazał, iż wnosi skargę na czynność egzekucyjną.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. pozostawił skargę bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarga, o której mowa w art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej zwaną "u.p.e.a." służy na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania. Zgodnie z § 4 powołanego przepisu skargę na czynności egzekucyjne należy wnieść w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Skarga, jak stanowi § 5 wskazanego aktu prawnego, jest rozpoznawana przez organ nadzoru w formie postanowienia. Na postanowienie o oddaleniu skargi służy zażalenie.

Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie doręczenie zawiadomień z dnia 21 lutego 2006 r. zostało dokonane w dniu 27 lutego 2006 r. Zatem bieg czternastodniowego terminu do złożenia przedmiotowej skargi - zgodnie z art. 57 k.p.a.. w związku z art. 18 u.p.e.a. - rozpoczął się w dniu 28 lutego 2006 r. i upłynął w dniu 13 marca 2006 r. Skoro zatem skargę na czynność egzekucyjną z dnia 21 lutego 2006 r. wniesiono dopiero w dniu 14 kwietnia 2008 r. i nie wystąpiono jednocześnie z prośbą o jego przywrócenie, to należało uznać ją za spóźnioną i z tego powodu skargę pozostawić bez rozpatrzenia, albowiem skarga, która uchybiła ustawowemu terminowi do jej wniesienia nie może być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez organ nadzoru.

Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł zażalenie z dnia 30 czerwca 2008 r., w którym podtrzymuje zarzuty dotyczące przedawnienia egzekwowanej zaległości. Strona wniosła o stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów art. 17 § 1, art. 25 § 1, art. 33 pkt 1, art. 34 § 3, art. 35 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponadto wniosła o wstrzymanie, zawieszenie oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 72 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu. Natomiast § 4 ww. przepisu stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy. Mając na uwadze słuszny interes zobowiązanego należy liczyć upływ omawianego terminu od dnia powiadomienia go o dokonanym zajęciu, czyli w rozpatrywanym przypadku od dnia 27.02.2006 r. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 57 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło, upływ zaś ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu, zaś zgodnie z § 5 ww. art. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W przedmiotowej sprawie skarga na czynności egzekucyjne została wniesiona w dniu 14.04.2008 r., a zatem- jak podniósł Minister Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej we W. słusznie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, iż jej wniesienie nastąpiło z uchybieniem czternastodniowego terminu, bowiem termin ten minął w dniu 13.03.2006 r. W związku z tym nie podlega ona merytorycznemu rozpatrzeniu.

Organ wyjaśnił, że nawet w przypadku dochowania terminu do wniesienia skargi, kwestia dotycząca przedawnienia egzekwowanej należności, zgodnie z art. 33 u.p.e.a. stanowi podstawę zarzutu oraz przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego zawartą w art. 59 § 1 pkt 2 ww. ustawy, w związku z czym w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może być rozstrzygnięta. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można bowiem podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. I przekazanie do ponownego merytorycznego i terminowego rozpoznania przez Ministra Finansów całokształtu sprawy i złożonych dokumentów. W skardze zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a.

- naruszeniu prawa dającego podstawy do orzeczenia nieważności zaskarżonego postanowienia w całości,

- przepisów postępowania administracyjnego poprzez rażące i niedopuszczalne naruszenie terminów z art.35 i 36 k.p.a. oraz obowiązującego orzecznictwa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Wzruszenie aktu na podstawie przepisów art. 145 § 1 p.p.s.a. wiąże się z uchyleniem kontrolowanego aktu z powodów wskazanych w pkt 1 lit a-c tego przepisu albo - w myśl § 1 pkt 2 cyt. przepisu - stwierdzeniem jego nieważności w związku z zaistnieniem jednej z przesłanek określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy również wskazać na przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przepis ten ma istotne znaczenie bowiem lektura skargi wskazuje, że skarżący nie podnosi w niej argumentów merytorycznych odnoszących się do postanowienia Ministra Finansów pozostawiających skargę na czynności egzekucyjne bez rozpatrzenia jak i samej czynności egzekucyjnej - zajęcia prawa majątkowego w postaci wynagrodzenia za pracę. Skarżący podnosi natomiast zarzuty przedawnienia dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym wobec niego należności oraz bezczynności organów egzekucyjnych. Skarżący zarzucił również Ministrowi Finansów wydanie zaskarżonego postanowienia po upływie terminów ustawowych określonych w art.35 i 36 kpa mimo braku przesłanek ustawowych do przedłużenia terminu załatwienia sprawy, bowiem przyczyną tą nie jest zbyt duża ilość spraw do załatwienia.

Należy zatem wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów Sąd był władny dokonać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego w granicach określonej sprawy - dotyczącej wniesionej skargi na czynność egzekucyjną, a nie zarzutów odnoszących się do prawidłowości ustalenia należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym i zarzutów dotyczących naruszenia art.35 i 36 kpa, choć nie przesądza o ich bezzasadności.

Dodatkowo zwrócić należy uwagę, iż skarga wniesiona przez Skarżącego na czynność egzekucyjną została pozostawiona bez rozpatrzenia z uwagi na upływ 14 dniowego terminu do jej wniesienia i tej tylko kwestii dotyczy zaskarżone do Sądu postanowienie, które Skarżący wskazał w skardze do Sądu. Ta okoliczność dodatkowo ogranicza granice sprawy co do której Sąd uprawniony jest podjąć rozstrzygnięcie.

Z tych również względów poza granicami niniejszej sprawy pozostaje zawarty w konkluzji skargi zarzut dotyczący naruszenia art.35 i 36 kpa oraz błędów i zaniedbań mających miejsce w postępowaniach poprzedzających postępowanie egzekucyjne.

Należy również podkreślić, że skarżący chcąc zakwestionować istnienie, wymagalność lub wysokość dochodzonej należności po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego był uprawniony do wniesienia w terminie 7 dni zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 - 4 u.p.e.a. W trybie skargi uregulowanej w art. 54 § 1 p.e.a. nie mogą być również badane okoliczności związane z nieistnieniem obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Jest to o tyle istotne, że skarga na czynności organu egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga ta może dotyczyć samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 827/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1503/03 - opublikowane w programie LEX Omega).

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Prawo do wniesienia skargi powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora. Należy przy tym zauważyć, że poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczne natomiast pozostaną, jak w rozpatrywanej sprawie, próby wzruszania rozstrzygnięć będących podstawą postępowania egzekucyjnego, do czego zostały przewidziane inne tryby postępowania.

Jednakże jak już wskazał Sąd wyżej, aby organy egzekucyjne oraz Sąd mogły rozpatrzeć merytorycznie skargę wniesione w trybie art.54 u.p.e.a. to zgodnie z § 4 powołanego przepisu skargę na czynności egzekucyjne należy wnieść w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie doręczenie zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia 21 lutego 2006 r. zostało dokonane w dniu 27 lutego 2006 r. Zatem bieg czternastodniowego terminu do złożenia przedmiotowej skargi - zgodnie z art. 57 k.p.a.. w związku z art. 18 u.p.e.a. - rozpoczął się w dniu 28 lutego 2006 r. i upłynął w dniu 13 marca 2006 r. Skoro zatem skargę na czynność egzekucyjną z dnia 21 lutego 2006 r. Skarżący wniósł dopiero w dniu 14 kwietnia 2008 r. i nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jej wniesienia organy orzekające w sprawie zobowiązane były - skargę jako spóźnioną pozostawić bez merytorycznego rozpatrzenia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.