Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1477/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48  art. 19 ust. 1
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 24 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23., dalej jako: "k.p.a."), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), art. 24 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2015, poz. 1551 ze zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach), po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej – P. S. (zwanym dalej: "wnioskodawcą", "stroną", "skarżącym") - od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., nr [...] z dnia [...] roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 – utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, że w dniu [...] r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie płatności na 2015 rok, deklarując do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Do wniosku Strona dołączyła oznaczone i podpisane załączniki graficzne.

W dniach [...] r. w gospodarstwie rolnym należącym do wnioskodawcy przeprowadzona została wizytacja terenowa w ramach kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. W wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnia deklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 została zawyżona:

- dla działki rolnej [...], położonej w granicach działek ewidencyjnych [...], [...] stwierdzono, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej ([...] ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej ([...] ha) - (kod [...]); zastosowano także kod [...], zgodnie z którym stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania oraz kod informacyjny [...] (do wyliczenia tolerancji zastosowano wartość obwodu zewnętrznego)

- dla działki rolnej [...], położonej w granicach działki ewidencyjnej [...] stwierdzono, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej ([...] ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej ([...] ha) - (kod [...]); zastosowano także kod [...], zgodnie

z którym stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania oraz kod [...] (działka rolna jest niespójna - błędnie zadeklarowano kilka działek głównych/podrzędnych nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną).

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. odmówił stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2015, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności JPO, płatności dodatkowej oraz płatności dla młodych rolników wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wyniosła [...] ha. Wyliczona różnica między powierzchnia zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli wyniosła [...]%. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności,

a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Jednocześnie na mocy w/w decyzji przyznał płatność za zazielenienie

w wysokości [...] zł, wskazując, że przysługuje ona rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich a do jej obliczania stosuje się obszar zatwierdzony, który wyniósł [...] ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji, strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 10 k.p.a. oraz art. 38 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez pozbawienie strony czynnego udziału

w postępowaniu wyjaśniającym;

- zasad art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego.

Skarżący podniósł, że nie został powiadomiony o kontroli oraz nie miał możliwości zapoznania się z protokołem. Podkreślił, iż działki użytkuje zgodnie

z deklaracją z roku 2015, zgodnie z dokumentacją przyrodniczo-siedliskową. Podniósł, że dopiero po podpisaniu umowy dzierżawy nabył prawo do użytkowania tych gruntów wskazując, iż wcześniej nie był posiadaczem tych gruntów

i najprawdopodobniej przez kilka lat były one nieużytkowane.

Kierownik BP nie znalazł podstaw do załatwienia sprawy w trybie art. 132 § 1 kpa i przekazał wniesione podanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W.

W dniu [...] r. organ II instancji wysłał do strony informację

o prawach, wynikających z art. 10 § 1 i art. 73 k.p.a., a w dniu 16 sierpnia 2016 r. skarżący stawił się w siedzibie organu odwoławczego, gdzie zapoznał się aktami sprawy, w tym z dokumentacją wykonaną podczas kontroli na miejscu w jego gospodarstwie. Następnie w dniu [...] roku do D. Oddziału Regionalnego we W., wpłynęło pismo skarżącego, do którego dołączył opinię eksperta przyrodniczego dr M. K. Opinia dotyczyła przeprowadzonej w [...] i [...] roku ekspertyzy botanicznej dla działki rolnej [...] użytkowanej przez skarżącego. W dniu [...] r. strona przesłała uzupełnienie dokumentacji o plan działalności rolnośrodowiskowej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał przepisy prawa krajowego i prawa wspólnotowego regulujące zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013).

Organ podkreślił, że kontrole administracyjne przeprowadzane są w oparciu o system IDR, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Przepis ten stanowi, że system IDR ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi.

Powierzchnię działek rolnych, zgodnie z art. 38 ust. 2 w/w Rozporządzenia nr 809/2014, mierzy się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Unii normy techniczne.

Dalej organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie weryfikacja zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych została dokonana w drodze kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą FOTO, która przebiega dwuetapowo, a jej specyfikacja polega na wykonywaniu zdjęć satelitarnych upraw w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności, a następnie interpretacji fotoobrazów, których dokonują upoważnione na podstawie przepisów prawa osoby. Uzupełnieniem tejże interpretacji jest wykonanie na kontrolowanych działkach wywiadu terenowego, w trakcie którego wykonuje się dokumentację fotograficzną obrazującą rodzaj i stan upraw na kontrolowanych działkach. Metoda kontroli FOTO polega na opracowaniu wyników wizytacji terenowej, czego efektem jest raport

z czynności kontrolnych zatwierdzony przez upoważnionego pracownika. Kontrola FOTO jest przeprowadzana na podstawie ortofotomapy (czyli odwzorowania terenu wykonanego na podstawie zdjęć lotniczych lub satelitarnych) i na podstawie wywiadu terenowego.

Następnie Dyrektor OR dokonał analizy materiału sporządzonego na okoliczność przeprowadzonej kontroli - raportu z czynności kontrolnych, szkiców

i fotografii wykonanych podczas wizytacji terenowej. Wskazał, że granice działki rolnej [...] zostały określone zgodnie z zasięgiem uprawy w terenie, a zmniejszenie powierzchni wynika z wyłączenia obszarów oznaczonych kodem [...].

Z powierzchni działki rolnej wyłączono znaczną powierzchnię działki referencyjnej [...] i całą powierzchnię działki referencyjnej nr [...]. Fotografie z kontroli pokazują, iż wyłączone powierzchnie zajęte są całkowitym zachwaszczeniem nawłocią

i samosiejkami drzew. Z dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej dołączonej przez skarżącego do pisma odwoławczego wynika, że na 75 % deklarowanej działki rolnej znajduje się nieużytkowana zarastająca podgórska łąka świeża z roślinnością nawiązującą do związku Polygono-Trisetion z obecnością nawłoci kanadyjskiej Solidago canadensis, na 15 % działki rolnej znajdują się płaty roślinności łąkowej nawiązujące do ciepłolubnych muraw, m.in. z goryczuszką orzęsioną, zwłaszcza w zachodniej części działki rolnej A, a na 10 % znajdują się rozproszone płaty zdegradowanej roślinności łąkowej wzdłuż południowej granicy działki rolnej A. Według zapisów w dokumentacji przyrodniczo - siedliskowej nawłoć jest lokalnym dominantem i sumarycznie zajmuje powierzchnię 4 % działki. Zalecany termin pokosu dla działki rolnej z dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej to [...] z adnotacją eksperta: "proponowany termin pokosu związany jest z koniecznością eliminacji inwazyjnej nawłoci kanadyjskiej". Opis użytkowania działki w ciągu ostatnich 5 lat z dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej dla częstotliwości koszenia zawiera zapis brak użytkowania kośnego, a dla zwierząt zawiera zapis brak wypasu. W związku z powyższym stan obszaru wyłączonego z pomiaru wskazuje na brak użytkowania rolniczego skutkującego zajęciem znacznego obszaru przez całkowite zajęcie gruntu zachwaszczeniem nawłoci.

W odniesieniu do działki rolnej [...] wyłączono obszar zadrzewiony, zakrzaczony i porośnięty samosiejkami drzew w środkowej części deklarowanego użytku. W dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej wskazuje się że na [...] % deklarowanej działki rolnej znajduje się nieużytkowana, zarastająca podgórska łąka świeża z roślinnością nawiązującą do związku Polygono-Trisetion, 25 % działki rolnej znajduje się płaty roślinności o charakterze ziołoworoślowym w środkowej i dolnej części działki oraz płaty ubogich muraw w górnej części działki rolnej C, a na 10 % znajdują się rozproszone płaty zdegradowanej roślinności łąkowej. Zalecany termin pokosu z dokumentacji przyrodniczo siedliskowej to [...] z adnotacją eksperta "proponowany termin pokosu związany jest z koniecznością eliminacji niepożądanych gatunków bylin i jeżyn". Opis użytkowania działki w ciągu ostatnich

5 lat z dokumentacji przyrodniczo siedliskowej dla częstotliwości koszenia zawiera zapis brak użytkowania kośnego a dla zwierząt brak wypasu. Stan obszaru wyłączonego na podstawie przeprowadzonej kontroli w terenie wskazuje dla w/w działki na brak użytkowania rolniczego skutkującego zajęciem znacznego obszaru przez sukcesję lasu.

Dyrektor OR ARiMR wskazał, że działki rolne [...] oraz [...] wizytowane przez inspektorów terenowych zostały skontrolowane zgodnie z sytuacją widoczną

w terenie. Znaczne obszary wskutek trwałego zajęcia przez zwarte zachwaszczenie, zadrzewienia i zakrzaczenia zostały włączone z pomiaru. Wykluczony areał stanowił obszar nieużytkowany rolniczo w całości zajęty przez zachwaszczenia z sukcesją zadrzewień. Podniósł, że wymieniony materiał dowodowy potwierdza prawidłowość ustaleń dokonanych podczas wizytacji terenowej oraz pomiarów powierzchni wykonanych na ortofotomapie przez jednostkę kontrolną. Prawidłowo organ orzekający w pierwszej instancji wykluczył z płatności powierzchnię [...] ha położoną w obszarze działki rolnej [...] w granicach działek ewidencyjnych [...] i [...] oraz powierzchnię [...] ha na działce rolnej [...], która ewidentnie pokryta jest roślinnością nie uprawniającą do otrzymania płatności.

Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że wnioskodawca zadeklarował

w granicach wymienionych działek ([...]) grupę upraw PRSK_TUZ (trwały użytek zielony), co oznacza, że powinna ona być porośnięta trawami lub inną roślinnością zielną, charakterystyczną dla łąk i pastwisk. Tymczasem podczas kontroli stwierdzono na tym obszarze brak użytkowania rolniczego skutkującego zajęciem znacznego obszaru przez całkowite zajęcie gruntu zachwaszczeniem nawłoci, która jest uciążliwym, ekspansywnym i trudnym do wytępienia chwastem.

Dyrektor OR ARiMR wskazał także, że żaden przepis prawa nie obliguje stosownych organów do zawiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Wręcz przeciwnie, kontrole takie, co do zasady przeprowadzane są bez zapowiedzi, a nawet gdy rolnik został powiadomiony o kontroli czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika – o czym stanowi art. 37 ust. 4 ustawy o płatnościach, stosownie do art. 25 rozporządzenia nr 809/2014.

Reasumując, organ II instancji stwierdził, że kontrola w gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona została w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do kwestionowania jej wyników. Co ważne wnioskodawca zarówno w trakcie postępowania przed organem I instancji, jak i również w trakcie postępowania odwoławczego nie przedłożył (zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach) żadnego dowodu mogącego podważyć prawidłowość ustaleń zawartych w raporcie

z czynności kontrolnych. Skarżący dostarczył jedynie kopię Planu Działalności Rolnośrodowiskowej Ekologicznej. Organ zwrócił jednak uwagę, iż dołączony dokument do akt sprawy jest niepodpisany przez osobę uprawnioną do jego sporządzenia, zatem w ocenie Dyrektora, informacje w nim zawarte nie mogą stanowić wiążącego dla organu dowodu.

Wskazał także, iż wniosek o pomoc obszarową zawiera wszystkie informacje konieczne w celu ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym zawiera deklarację rolnika, iż jest świadom wymogów odnoszących się do danej pomocy oraz zawiera szczegółowe dane umożliwiające identyfikację wszystkich działek rolnych

w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, lokalizację, użytkowanie oraz dany system pomocy. Obowiązek ten dotyczy podania danych i istniejących na gruncie w stanie faktycznym.

W ocenie organu odwoławczego, Kierownik BP ARiMR prawidłowo zastosował przepis art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014. W rozpatrywanej sprawie przedeklarowanie powierzchni wyniosło [...] ha. co w stosunku do powierzchni stwierdzonej [...] ha stanowi [...]%. Zgodnie zatem z powołanym przepisem prawa należało odmówić płatności.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. Wnosząc o jej uchylenie w całości zarzucił, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, mających istotny wpływ na jej treść, tj.:

1) art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 38 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 5 lutego 2015 r. poprzez pozbawienie mnie czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym - m. in. przez nieprawidłowe doręczenie mi protokołu kontroli z dnia [...] r. i tym samym pozbawienie mnie możliwości zgłoszenia zarzutów do tego protokołu, a w konsekwencji braku możliwości wypowiedzenia się co do całości materiału zgromadzonego w sprawie, co powinno skutkować nieważnością postępowania jako rażące naruszenie prawa,

2) art. 7, 77 i 80 k.p.a. – naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i w konsekwencji błędne ustalenia faktyczne, które były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności:

- dotyczących ustalenia powierzchni przedmiotowych działek ustalonej w toku kontroli, prowadzących do ustalenia różnicy między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną na poziomie 39,42%,

- poprzez dokonanie przez organ oceny materiału zebranego w spawie w sposób dowolny i pominięcie przedstawionych przeze mnie dokumentów, w tym umów dzierżawy, dokumentacji zdjęciowej z koszeń, dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej sporządzonej przez dr M. K. itd., przy jednoczesnym "przypisaniu" większego waloru dowodowego sporządzonego przez organ protokołu kontroli,

- nie wzięcie pod uwagę przy wydawaniu decyzji okoliczności podnoszonych przez stronę m. in. w zakresie przyczyn późniejszego terminu pokosu, przedstawionej dokumentacji dotyczącej warunków przyrodniczo-siedliskowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji i postanowień sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organom nie można bowiem zarzucić naruszenia prawa procesowego. Brak też podstaw do przyjęcia naruszenia przepisów prawa materialnego czy to poprzez niewłaściwą wykładnię czy też nieprawidłowe ich zastosowanie.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. W odniesieniu do takiego przedmiotu sprawy dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności zaskarżonej decyzji musi być przeprowadzona z uwzględnieniem obowiązującego modelu postępowania administracyjnego w sprawach o przyznanie tego rodzaju płatności.

Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczynane jest przez złożenie przez producenta rolnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek zawiera deklarację (oświadczenie) wnioskodawcy co do posiadania zgłoszonych do płatności działek rolnych i co do określenia sposobu ich rolniczego wykorzystania (tj. prowadzenia na nich działalności rolniczej).

W sprawach omawianych płatności znajduje zastosowanie ustawa z dnia

5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany

w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przy czym przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące

w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa

o płatnościach zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej – wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. – nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.

Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Pogląd taki, ukształtowany w orzecznictwie na gruncie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.

o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego – Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 (przykładowo wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., II GSK 1729/14, wyrok NSA z dnia 29 maja 2014 r., II GSK 420/13, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2015 r.,

II GSK 2078/13, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., II GSK 98/14) – ze względu na tożsamość regulacji – pozostaje aktualny również pod rządami ustawy z dnia

5 lutego 2015 r. W konsekwencji więc to na skarżącym jako beneficjencie pomocy

w toku postępowania przez organami ARiMR spoczywał procesowy obowiązek wykazania, iż działalność rolnicza prowadzona jest przez niego na całej zadeklarowanej do płatności powierzchni.

Odnosząc powyższe uwagi do podniesionych w skardze zarzutów trzeba zatem stwierdzić, że nietrafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 K.p.a., jako że przepisy te nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Prawidłowość działań organów Sąd poddał ocenie pod kątem zastosowania się do wymogów wynikających z przywołanej regulacji ustawy o płatnościach tj. kontrolował, czy w świetle przepisów regulujących przyznawanie wsparcia bezpośredniego organy właściwie dokonały weryfikacji danych, które zawarł w swoim wniosku skarżący. W tak określonych granicach kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania.

Przede wszystkim należy wskazać, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały uregulowane w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie do treści art. art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących

w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

W myśl ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013;

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu [...] roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż [...] ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak słusznie wskazały organy administracji publicznej procedujące w niniejszej sprawie, narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym art. 58 ust. 2 i art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005

i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. U.E. L z 2013 r. Nr 347 str. 549).

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone

w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków

o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013). Weryfikacja powierzchni zadeklarowanej przez rolnika jako użytkowana rolniczo następuje przy pomocy systemu informacji geograficznej określonym w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013.

W rozpatrywanej sprawie powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności ustalona została podczas kontroli przeprowadzonej metodą FOTO. Polega ona na wykonywaniu zdjęć satelitarnych upraw w roku, którego dotyczy wniosek

o przyznanie płatności, a następnie interpretacji fotoobrazów, których dokonują upoważnione na podstawie przepisów prawa osoby. Jest ona przeprowadzana na dostępnych w systemie informacji geograficznej zdjęciach obszarów - ortofotomap oraz na podstawie wywiadu terenowego. Dostępna ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie

z obowiązującymi przepisami prawa (ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne). Żaden pomiar powierzchni i odległości zgodnie

z przepisami prawa geodezyjno - kartograficznego nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu. Z powyższego wynika, że powierzchnia i odległości są mierzone na ortofotografii, która nie jest jakimś rodzajem zdjęcia lecz mapą która posiada skalę, gwarantuje dokładność pomiaru na poziomie 0,25 m do 0,5 m. Podczas wywiadu terenowego inspektorzy sporządzają szkice oraz wykonują zdjęcia. Na szkicach określają przebieg działek rolnych, zaznaczają powierzchnię wyłączoną z płatności oraz wskazują miejsca i kierunek wykonanych zdjęć. Metoda kontroli FOTO polega na opracowaniu wyników wizytacji terenowej, czego efektem jest raport z czynności kontrolnych zatwierdzony przez upoważnionego pracownika.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zważywszy na podjęte przez organy rozstrzygnięcie oraz zarzuty odwołania i skargi, spór między skarżącym

i organami orzekającymi dotyczył kwestii różnicy pomiędzy obszarem deklarowanym a kwalifikującym się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok, a konkretnie zasadności zweryfikowania zadeklarowanych do płatności powierzchni działki rolnej [...] w granicach działek ewidencyjnych [...] i [...] oraz działki rolnej [...] (położonej na działce ewidencyjnej nr [...]).

W związku z powyższym wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

Wobec tego w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach [...] r. – [...] r. przeprowadzona została wizytacja terenowa w ramach kontroli na miejscu działek zadeklarowanych do płatności na 2015 rok w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. W trakcie wizytacji został zgromadzony materiał dowodowy w postaci raportu z czynności kontrolnych, szkiców i wykonanych fotografii, które przedstawiają rodzaj pokrycia szatą roślinną kontrolowanego terenu.

Dokumentacja fotograficzna sporządzona w toku kontroli wykazała, że na gruntach wykluczonych z płatności nie była prowadzona działalność rolnicza

w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, zgodnie z którym działalność taka oznacza utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy.

Z powierzchni działki rolnej [...] wyłączono bowiem znaczną powierzchnię działki referencyjnej [...] i całą powierzchnię działki referencyjnej nr [...]. Fotografie

z kontroli pokazały, że wyłączone powierzchnie zajęte są całkowitym zachwaszczeniem nawłocią i samosiejkami drzew. Opis użytkowania przedmiotowej działki w ciągu ostatnich 5 lat z dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej dla częstotliwości koszenia zawiera zapis brak użytkowania kośnego, a dla zwierząt zawiera zapis brak wypasu. W związku z powyższym stan obszaru wyłączonego

z pomiaru wskazuje na brak użytkowania rolniczego skutkującego zajęciem znacznego obszaru przez całkowite zajęcie gruntu zachwaszczeniem nawłoci.

W odniesieniu natomiast do działki rolnej [...] wyłączono obszar zadrzewiony, zakrzaczony i porośnięty samosiejkami drzew w środkowej części deklarowanego użytku. Zalecany termin pokosu z dokumentacji przyrodniczo siedliskowej dla tych działek ustalony został na [...]. Opis użytkowania działki [...] w ciągu ostatnich 5 lat z dokumentacji przyrodniczo-siedliskowej dla częstotliwości koszenia zawiera zapis brak użytkowania kośnego a dla zwierząt brak wypasu. Stan obszaru wyłączonego na podstawie przeprowadzonej kontroli w terenie wskazuje dla przedmiotowej działki na brak użytkowania rolniczego skutkującego zajęciem znacznego obszaru przez sukcesję lasu.

Wizytowane przez inspektorów terenowych działki rolne [...] oraz [...] zostały skontrolowane zgodnie z sytuacją widoczną w terenie. Znaczne obszary wskutek trwałego zajęcia przez zwarte zachwaszczenie, zadrzewienia i zakrzaczenia zostały włączone z pomiaru. Wykluczony areał stanowił obszar nieużytkowany rolniczo

w całości zajęty przez zachwaszczenia z sukcesją zadrzewień.

Warto także zwrócić uwagę, że skarżący zadeklarował w granicach wymienionych działek grupę upraw PRSK_TUZ (trwały użytek zielony), co oznacza, że powinny być one porośnięte trawami lub inną roślinnością zielną, charakterystyczną dla łąk i pastwisk. Tymczasem podczas kontroli stwierdzono na tym obszarze brak użytkowania rolniczego skutkującego zajęciem znacznego obszaru przez całkowite zajęcie gruntu zachwaszczeniem nawłoci, która - jak wskazał organ - jest uciążliwym, ekspansywnym i trudnym do wytępienia chwastem. Opanowuje użytki w bardzo krótkim czasie, wystarczy, że przez jakiś czas nie są prowadzone dostateczne prace pielęgnacyjne. Wówczas nawłoć zaczyna dominować i tworzy gęste zarośla, wypierając inne gatunki.

W tym miejscu przypomnieć należy, że płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym. W związku

z tym, że postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego, powinien on dołożyć należytej staranności w celu jednoznacznego wykazania, iż spełnia ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności. Jakiekolwiek nieprawidłowości w tym zakresie obciążają ujemnie wnioskodawcę.

Ponadto, grunty rolne, na które rolnik ubiega się o przyznanie płatności, muszą być utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów środowiska, taka zasada została przewidziana w prawie unijnym (art. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników i każde Państwo Członkowskie, w tym Polska muszą jej przestrzegać tworząc odpowiednie regulacje krajowe.

W rozpoznawanej sprawie wizytacja terenowa w ramach kontroli na miejscu wykazała występowanie na działkach [...] oraz [...] samosiejek drzew oraz zwarte zachwaszczenia, zadrzewienia i zakrzaczenia, wskazujące na nieużytkowanie terenu przez okres kilkuletni, bez przeprowadzania zabiegów agrotechnicznych. Na zdjęciach wyraźnie i bez wątpliwości widać, że działki są porośnięte samosiejkami drzew. Występowanie samosiejek drzew niewątpliwie wskazuje na brak utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej w szczególności zgodnie z minimalnymi normami. Jak wskazał NSA w wyroku z 5 listopada 2010r. sygn. akt: II GSK 1004/09, LEX nr 746020, bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych grunty muszą być zadbane, a więc nie mogą na nich występować wieloletnie chwasty oraz samosiejki drzew. NSA podkreślił, że stawiany przez prawodawcę wspólnotowego, a także krajowego wymóg utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej nie jest celem samym w sobie, ale ma zapewnić, aby grunty rolne, co do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności były faktyczne w dobrym stanie agrotechnicznym. Należy też podkreślić, że w ramach systemu wsparcia bezpośredniego udzielona jest pomoc do gruntów już pozostających w dobrej kulturze rolnej, nie służy ta pomoc do doprowadzenia gruntu zaniedbanego do takiego stanu.

Ponadto wskazać należy, że aby można było uznać konkretny grunt za trwały użytek rolny, konieczne jest jego uprawianie. Tymczasem podczas kontroli stwierdzono, że wskazane grupy upraw są złym stanie, niekoszone, co oznacza, że nie są one uprawiane na chwilę złożenia wniosku. Odnosząc się do podniesionej w skardze okoliczności, że skarżący wcześniej nie był posiadaczem przedmiotowych działek, podkreślenia wymaga, że zobowiązanie producenta dotyczy przyszłości, jednak do przyznania płatności konieczne jest wykazanie, że zgłoszone przez niego działki stanowią trwały użytek zielony. Ażeby ocenić czy taki użytek stanowią, konieczne jest odniesienie się do uprawiania tychże działek w przeszłości.

Reasumując, stwierdzić należy, że zebrany w sprawę materiał dowodowy potwierdza prawidłowość ustaleń dokonanych podczas wizytacji terenowej oraz pomiarów powierzchni wykonanych na ortofotomapie przez jednostkę kontrolną. Prawidłowo organy orzekające wykluczyły z płatności powierzchnię [...] ha położoną w obszarze działki rolnej [...] w granicach działek ewidencyjnych [...] i [...] oraz powierzchnię [...] ha na działce rolnej [...], która ewidentnie pokryta jest roślinnością nie uprawniającą do otrzymania płatności.

Grunty te nie spełniały zatem wymogów wynikających z przepisów ustawy

z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym z art. 8 ust. 1 i nie kwalifikowały się do przyznania płatności.

Powyższe, jak zasadnie stwierdziły organy administracji, świadczyło bezspornie, że w 2015 r. na tych działkach nie była prowadzona żadna działalność rolnicza. Tym samym różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do wniosku ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha) wyniosła [...] ha, co stanowiło [...] % powierzchni stwierdzonej.

Mając powyższe na uwadze, rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2015, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, która w myśl art. 14 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 5 lutego 2015 r., przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do JPO, uznać należało za prawidłowe. Zgodnie bowiem

z art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego,

w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Tym samym skoro stwierdzona różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a obszarem zatwierdzonym wynosiła w przedmiotowej sprawie [...]% , to zasadnym było odmówienie skarżącemu przyznania tych płatności.

Za prawidłowe w ocenie Sądu uznać należało również zaskarżone rozstrzygnięcie, w części dotyczącej przyznania skarżącemu płatności na zazielenienie na rok 2015 w kwocie [...] zł, która stanowiła iloczyn powierzchni zatwierdzonej ([...] ha) oraz stawki płatności za zazielenienie określonej

w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r.

w sprawie stawki płatności za zazielenienie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1620), wynoszącej 304,31 do 1 ha.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zgodnie

z modyfikacjami wynikającymi z art. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach. Ponadto organ odwoławczy dokonał całościowej ponownej merytorycznej oceny sprawy w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a. Stąd też nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi dotyczące naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 i 80 k.p.a., które – jak już wskazano wyżej – w ogóle nie miały zastosowania.

Zauważyć należy, że organ odwoławczy wyjaśnił także powód, dla którego przedłożony przez stronę niepodpisany dokument – opinia eksperta przyrodniczego - nie mógł stanowić podstawy podważenia wiarygodności ustaleń przeprowadzonej kontroli na miejscu. Dokumentacja pokontrolna, w szczególności wykonane zdjęcia pozwalają jednoznacznie stwierdzić stan użytkowania spornych działek, a strona nie wykazała, iż dokumentacja fotograficzna przedstawia w istocie inne tereny niż te, które określa protokół z kontroli.

W tym zakresie Sąd podziela wypracowane na gruncie dotychczasowego orzecznictwa sądowadministracyjnego stanowisko, w myśl którego w razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości – gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę spełniającą ustawowe warunki – nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. O wadze tych dowodów świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane, bezstronne, stąd – co do zasady – przypisuje się im wiarygodność. Dowodom

w postaci raportu z czynności kontrolnych z racji przeprowadzenia kontroli sporządzonym przez podmioty dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, bezstronne co do zasady, przypisać więc należy przymiot wiarygodności. Raport z czynności kontrolnych jest – co do zasady – dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 11 listopada 2016 r., II GSK 1069/15).

Prawidłowo także wskazano u uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że żaden przepis prawa nie obliguje stosownych organów do zawiadamiania rolnika

o zamiarze przeprowadzenia kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym.

"Udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy, a skoro tak, to organ nie ma również obowiązku zawiadamiania strony o terminie kontroli. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany

o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych

w trakcie kontroli" - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18.01.2012 r. o sygn. akt I SA/Ol 732/11).

W niniejszej sprawie z materiału dowodowego wynika, że skarżący zapoznał się z dokumentacją wykonaną podczas kontroli na miejscu. Zatem miał możliwość wypowiedzenia się co do dokonanych podczas wizytacji gospodarstwa ustaleń.

W świetle wskazanych wcześniej zasad rządzących postępowaniem

w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym

w sprawie, w toku kontroli administracyjnej, materiale dowodowym, nie zostały podważone przez skarżącego żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności.

Skoro zatem ustalenia kontroli, które należało uznać za wiarygodne i rzetelne, wykazały nieprawidłowości na spornych gruntach, to tym samym zawarte

w zaskarżonej decyzji orzeczenie w zakresie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, należało uznać za zasadne i zgodne z prawem, zaś podniesione

w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.