Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 608/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1, 1c, 1d
journal: Dz.U. 2022 poz 176
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości J. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia[...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2022 r. znak [...]Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z [...] kwietnia 2022 r. znak [...], którą ustalono na rzecz Syndyka masy upadłości J. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. w upadłości z siedzibą w B. P. (dalej: Syndyk) odszkodowanie w łącznej wysokości 107 666 zł za nieruchomość przejętą pod drogę (pkt 1 decyzji Starosty) oraz zobowiązano Gminę Miejską B. P. do zapłaty odszkodowania na rzecz wierzyciela Banku P.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] znak [...] Starosta B. zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi miejskiej w B. P. na odcinku od ul. [...] do ul. B. (km roboczy od 0+000 do km 0+839,40) wraz z budową i przebudową infrastruktury technicznej". Po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] Wojewoda P. uchylił w części ww. decyzję organu pierwszej instancji i w tej części orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie powyższą decyzję utrzymał w mocy. Wymienionymi rozstrzygnięciami zatwierdzono m.in. projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] B. P., Miasto B. P., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,1922 ha na działki nr [...] o powierzchni 0,1403 ha przeznaczoną pod drogę i nr [...] o powierzchni 0,0519 ha. Decyzje wydano na podstawie ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej: specustawa).

Z dniem [...] października 2020 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,1403 ha przeszła z mocy prawa na własność Gminy Miejskiej B. P.

Zawiadomieniem z [...] maja 2021 r. Starosta B. poinformował strony o wszczęciu postępowania znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną na podstawie jego własnej decyzji ZRID z[...]marca 2020 r. oraz decyzji Wojewody z [...] października 2020 r.

W postępowaniu tym włączono do materiału dowodowego dokumenty, z których wynika, że: działka nr [...] podzielona ww. decyzjami, stanowiła uprzednio własność J. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. w B. P.; postanowieniem z 4 grudnia 2017 r. w sprawie VIII GU 279/17 (VIII GU 293/17) ogłoszono wobec ww. przedsiębiorcy upadłość i wyznaczono Syndyka masy upadłości w osobie A. S.; aktem notarialnym z [...] października 2020 r. Rep. [...] numer [...]doszło do sprzedaży m.in. działki nr [...]osobie trzeciej, przy czym na sprzedanej działce ustanowiona była w dacie sprzedaży hipoteka umowna łączna kaucyjna do kwoty 7 800 000 zł na rzecz Banku P. w B. (księga wieczysta nr [...]).

W związku z powyższym postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Starosta dopuścił do udziału w postępowaniu o ustalenie odszkodowania A. S. jako Syndyka masy upadłości J. N. oraz Bank P. w W. jako wierzyciela hipotecznego.

Następnie Starosta dopuścił dowód z operatu szacunkowego celem ustalenia wartości przejętej pod drogę działki nr [...] dla celów ustalenia wysokości odszkodowania: uzyskał informację, że ww. działka nie została wydana Gminie Miejskiej Bielsk Podlaski w terminie 30 dni wskazanym w art. 18 ust. 1e specustawy (pismo Burmistrza B. P. z [...] sierpnia 2021 r. oraz pismo Syndyka z [...] sierpnia 2021r. (k. 227, 228 akt adm.); ustalił, że na dzień [...] października 2020 r. na działce wartość hipoteki ustanowionej na działce nr [...]wynosiła 9 175 356, 77 zł (pismo Banku P. z [...] sierpnia 2021 r., k. 230 akt adm.).

Decyzją z [...] października 2021 r. nr [...] Starosta B.: (1) ustalił wysokość odszkodowania przysługującego na rzecz Syndyka za przejętą nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1403 ha na kwotę 116 449 zł (2) zobowiązał Gminę Miejską B. P. do zapłaty odszkodowania za ww. nieruchomość na rzecz wierzyciela hipotecznego (Banku P. w B.) w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Syndyk, który zaskarżył decyzję w części, tj. w zakresie pkt 2.

Decyzją z [...] stycznia 2022 r. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Głównym powodem uchylenia było niedokonane przez organ pierwszej instancji oceny operatu szacunkowego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w którym organ pierwszej instancji dopuścił dowód z kolejnego operatu szacunkowego (z [...] lutego 2022 r.) i wyjaśnień biegłego do tego operatu decyzją z [...] kwietnia 2022 r. Starosta: (1) ustalił na rzecz Syndyka odszkodowanie w wysokości 107 666 zł za prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,1403 ha przeznaczoną pod drogę, (2) zobowiązał Gminę Miejską B. P. reprezentowaną przez Burmistrza Miasta B. P. do zapłaty odszkodowania ustalonego w pkt 1, jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, na rzecz wierzyciela Banku P. w B.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Syndyk, który zaskarżył tę decyzję w części, tj. w zakresie pkt 2.

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2022 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na potrzeby postępowania został sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z [...] lutego 2022 r., określający wartość przejętej pod drogę nieruchomości na łączną kwotę 107 666 zł, jednak z uwagi na zakres zaskarżenia odstąpił od badania operatu pod kątem jego przydatności w postępowaniu.

Odnośnie zgodności z prawem rozstrzygnięcia w punkcie 2 decyzji Starosty, Wojewoda wskazał na mające w sprawie zastosowanie przepisy art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 1d specustawy drogowej. Wywiódł, że stan wycenianej nieruchomości ustalono na dzień wydania decyzji Starosty z [...] marca 2020 r. nr [...] oraz decyzji Wojewody z [...] października 2020 r. nr [...]. W tej dacie na nieruchomości (działce nr [...]) ustanowiona była hipoteka umowna łączna kaucyjna do kwoty 7 800 000 zł na rzecz Banku P. w B. Zadłużenie z tego tytułu wynosiło na [...] października 2020 r. łącznie 9 175 356,77 zł. Trafnie, w ocenie organu odwoławczego, Starosta zaliczył ustalone odszkodowanie na spłatę głównej wierzytelności zabezpieczonej hipoteką umowną oraz zobowiązał Gminę Miejską B. P. do wypłaty odszkodowania na rzecz Banku P.. – wierzyciela hipotecznego. Powyższa hipoteka obciążała również działki, za które ustalono odszkodowanie. Wskazał, że bez znaczenia jest podnoszona przez Syndyka kwestia sprzedaży w formie aktu notarialnego z [...] października 2020 r., Rep. [...] nr [...]nieruchomości przy ul. B., w której skład wchodzą m.in. działki nr [...],[...] i [...], gdyż umowę sprzedaży zawarto po [...] października 2020 r.

Skargę do sądu administracyjnego złożył Syndyk. Zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę i niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, iż na dzień wydania decyzji odszkodowawczej wierzyciel hipoteczny został w znacznej części zaspokojony tytułem hipoteki obciążającej również wywłaszczoną nieruchomość;

2. art. 18 ust. 1d w zw. z art. 18 ust. 1c w zw. z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej przez ich niewłaściwe zastosowanie i pomniejszenie wysokości odszkodowania przysługującego Syndykowi o nieprawidłową wartość "odszkodowania" przysługującego wierzycielowi hipotecznemu tytułem wygaśnięcia hipoteki obciążającej nieruchomość wywłaszczoną;

3. art. 21 ust. 2 Konstytucji RP przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezkrytyczne zaliczenie całego odszkodowania przysługującego Syndykowi na poczet wierzytelności zabezpieczonej hipoteką z pokrzywdzeniem masy upadłości, w sytuacji gdy wierzyciel hipoteczny został już raz zaspokojony z ceny uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości wywłaszczonej.

Syndyk wskazał, że [...] października 2020 r. zbył na rzecz osoby trzeciej prawo własności zabudowanych działek m.in. nr [...],[...] za łączną kwotę 3.690.000,00 zł brutto, tj. 3.000.000,00 zł netto. W umowie sprzedaży zostały ujęte nieruchomości wywłaszczone. Następnie w postępowaniu upadłościowym został sporządzony plan podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży, na podstawie którego wierzyciel hipoteczny uzyskał kwotę 2.682.428,91 zł. Stąd Syndyk wywodzi, że w wyniku umowy sprzedaży wierzyciel hipoteczny uzyskał zaspokojenie swojej wierzytelności i w takiej sytuacji przyznanie wierzycielowi hipotecznemu w zaskarżonej decyzji całej kwoty odszkodowania przyznanego Syndykowi oznacza, że wierzyciel zostanie zaspokojony dwukrotnie z tego samego tytułu.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu odwoławczego do wydania decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części oraz zmiany pkt 2 tej decyzji przez zobowiązanie Gminy Miejskiej B. P. do zapłaty odszkodowania ustalonego w pkt 1 decyzji jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, na rzecz Syndyka w wysokości 107.666,00 zł, ewentualnie o zmianę pkt 2 decyzji przez zobowiązanie Gminy Miejskiej B. P. do zapłaty odszkodowania ustalonego w pkt 1 decyzji: (-) jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, na rzecz Syndyka w wysokości 46.334,73 zł, (-) jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, na rzecz wierzyciela hipotecznego w wysokości 61.331,27 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności) w zakresie wyznaczonym przede wszystkim w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (bądź stwierdzenie jej nieważności) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie ustaloną, bezsporną kwotę odszkodowania w wysokości 107 666 zł z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego – hipoteki, przysługującą Syndykowi, zdecydowały się wypłacić w całości na rzecz wierzyciela hipotecznego tj. Banku P. w B. Zdaniem organów, obowiązek taki wynikał z przepisów ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1363 ze zm., dalej: specustawa drogowa). Z kolei zdaniem Syndyka, w wyniku bezpodstawnego zastosowania specustawy, został on pozbawiony należnych środków, w wyniku czego pokrzywdzona została masa upadłości i inni niż wskazany powyżej wierzyciel hipoteczny.

Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy specustawy drogowej. Celem specustawy drogowej jest, w świetle uzasadnienia jej projektu, uproszczenie przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, jako warunek konieczny do przyspieszenia procesu budowy tych dróg, a zwłaszcza autostrad, dróg szybkiego ruchu oraz obwodnic miast. Ratio legis komentowanej ustawy sprowadza się zatem do przyspieszenia procesu rozwoju infrastruktury drogowej w Polsce.

Stosownie do treści art. 12 ust. 4c specustawy drogowej, jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. W myśl zaś art. 12 ust. 4f, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 (czyli nieruchomości, które na skutek wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego) przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Jednocześnie zgodnie z art. 18 ust. 1c specustawy drogowej, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały (art. 18 ust. 1d).

W ocenie sądu, z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że ostateczna decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powoduje wygaśnięcie ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na nieruchomościach, które z mocy prawa (na skutek ww. decyzji) stały się własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Nieruchomości, na których planowana jest inwestycja drogowa, przejmowane są bez obciążeń prawnych. Z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego osobom, którym takie prawo przysługiwało, należy się odszkodowanie. Dalej specustawa reguluje wysokość i sposób wypłaty odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki na nieruchomości, stanowiąc wprost, że kwotę odszkodowania wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.

Powyższe przepisy specustawy stanowią kompletną regulację w zakresie: ustanowienia prawa do odszkodowania, ustalenia kwoty odszkodowania oraz określenia osób, którym przysługuje prawo do odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na nieruchomościach, które z mocy prawa przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zastosowanie omawianych przepisów możliwe jest bez konieczności sięgania do odpowiednich zabiegów interpretacyjnych (zob. m.in. wyrok NSA z 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1976/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że w analizowanej sprawie właścicielem nieruchomości, na których ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe – hipotekę, był J. N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Z. w upadłości z siedzibą w B. P. Na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] ustanowiona została hipoteka na rzecz Banku P. W wyniku podjęcia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (w pierwszej instancji decyzja Starosty z [...] marca 2020 r., w drugiej decyzja ostateczna Wojewody z [...] października 2020 r.) - nastąpił w dniu [...] października 2020 r. podział ww. nieruchomości na działki nr [...]o pow. 0,1403 ha i nr [...] o pow. 0,0519 ha, zaś działka nr [...]przeszła z mocy prawa na własność Gminy Miejskiej B. P. W konsekwencji, z dniem [...] października 2020 r. na mocy art. 12 ust. 4c specustawy drogowej, hipoteka obciążająca działkę nr [...] wygasła.

Nie jest sporne w sprawie, że względem właściciela nieruchomości J. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. została ogłoszona upadłość i jest ona prowadzona w oparciu o ustawę z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm.). W dziale II ustawy, poczynając od art. 342, wprowadzono kategorie należności podlegających zaspokojeniu z funduszy masy upadłości, w tym zasady zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych hipotekami – art. 345. Niewątpliwie przepisy te regulują kolejność zaspakajania należności, jednakże dotyczy to wyłącznie należności podlegających zaspokojeniu z masy upadłości, a zatem mogą odnosić się jedynie do tych składników majątku, które tę masę tworzą. Podstawowym zatem ustaleniem, które obligowałoby organy do zastosowania tych przepisów, jest przyjęcie, że dany majątek wchodzi do masy upadłości.

Jak wskazano powyżej, z dniem [...] października 2020 r. działka nr [...]stała się z mocy prawa własnością Gminy Miejskiej B. P., zaś hipoteki obciążające tę nieruchomość wygasły. Z tym wiec dniem działka ta przestała być częścią masy upadłości, a w konsekwencji nie mogą mieć do niej zastosowania regulacje prawne zawarte w ustawie Prawo upadłościowe. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, że stanowisko Syndyka odwołujące się do umowy sprzedaży nieruchomości upadłego na rzecz osoby trzeciej, zawartej na podstawie aktu notarialnego z [...] października 2020 r., nie mogło mieć znaczenia w sprawie. Na dzień zawarcia tej umowy wskazana działka nr [...] nie wchodziła w skład masy upadłości. Fakt, że w treści umowy została wymieniona działka nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...] przeznaczoną pod drogę publiczną) nie zmienia powyższej kwestii, bowiem w chwili zawierania umowy notarialnej – [...] października 2020 r. Syndyk nie mogła skutecznie nimi rozporządzać. Z treści aktu notarialnego nr [...] z [...] października 2020 r. (str. 11 -12 aktu) wynika, że Syndyk poinformowała nabywcę, że została wydana w pierwszej instancji decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z wyszczególnieniem działek, które ulegają podziałowi i zajęciu pod pas drogowy.

Wskazywany przez Syndyka art. 345 ustawy Prawo upadłościowe dotyczy sumy uzyskanej z likwidacji obciążonego przedmiotu, m.in. nieruchomości, która to sprzedaż nastąpiła w trakcie postępowania upadłościowego. Uzyskana suma wchodzi w skład masy i podlega podziałowi według przepisów o podziale funduszów masy. Istnieją jednak zasadnicze różnice pomiędzy sprzedażą nieruchomości, która następuje w trybie postępowania upadłościowego a przejęciem nieruchomości w trybie specustawy drogowej. Przy sprzedaży nieruchomości dotychczasowy właściciel otrzymuje cenę ze sprzedaży, która wchodzi w skład masy upadłości, a wierzyciel hipoteczny zostaje zaspokojony z masy upadłości według kolejności określonej w art. 345 ustawy Prawo upadłościowe. Z kolei przejęcie nieruchomości w trybie specustawy drogowej powoduje (m.in.) wygaśnięcie ograniczonych praw rzeczowych i powstanie prawa do odszkodowania z tego tytułu osobom, którym te prawa przysługiwały. Inny jest zatem tytuł prawny do określonych praw (prawo do sumy uzyskanej z likwidacji obciążonego przedmiotu oraz prawo do odszkodowania), tryb ich dochodzenia, podmioty, wobec których dane prawo zostało w przepisach określone, a nadto odmienny jest charakter prawny poszczególnych należności. Dlatego też, w ocenie sądu, nie ma oparcia w stanie prawnym stanowisko, zgodnie z którym kwota odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego wchodzi do masy upadłości na tej samej podstawie, na jakiej ma to miejsce w wypadku sumy uzyskanej z likwidacji obciążonego przedmiotu (nieruchomości) wchodzącej do masy upadłości.

Sąd podkreśla, że w specustawie drogowej wyraźnie wskazano podmioty uprawnione do otrzymania odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipotek. W art. 18 ust. 1d ustawodawca zawarł regulację, która wskazuje jednoznacznie, że kwotę odszkodowania wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały. W doktrynie wskazuje się przy tym, że jeśli wywłaszczono nieruchomość, na której wpisanych było kilka hipotek, to powinno się postępować zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi hipoteki. W takiej sytuacji odszkodowanie wypłacane powinno być według kolejności, w jakiej wpisywane były hipoteki w księdze wieczystej, chyba że kolejność zaspakajania hipotek została ustalona w sposób odmienny (zob. A. Monkiewicz, Wywłaszczenie nieruchomości obciążonej hipoteką bankową na cele związane z realizacją inwestycji drogowych, Monitor Prawa bankowego z 2016 r., nr 2 str. 76-87). Z akt sprawy wynika, że pierwszeństwo w zaspokojeniu z przedmiotu hipoteki posiadał Bank P. w B. Niezasadne są więc zarzuty skargi wskazujące, że przyznane odszkodowanie nie należało się w całości pierwszemu wierzycielowi hipotecznemu – ww. Bankowi.

W myśl art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszsej instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jednocześnie, jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Według stanu na dzień 14 października 2020 r., zadłużenie upadłego podmiotu względem Banku P. wynosiło 9.175.356,77 zł., która to wierzytelność była zabezpieczona hipoteką (ograniczonym prawem rzeczowym), a zatem przekraczało wysokość odszkodowania ustalonego na kwotę 107 666 zł. Tym samym organy zasadnie przyjęły, że cała kwota odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego na przejętej działce powinna zostać wypłacona wierzycielowi hipotecznemu.

Zdaniem sądu, w realiach niniejszej sprawy nie można w ogóle mówić o pokrzywdzeniu masy upadłości, bowiem podnoszone przez Syndyka okoliczności związane z zaspokojeniem wierzyciela hipotecznego w wyniku zawartej umowy sprzedaży w dniu [...] października 2020 r. dotyczyły innych nieruchomości i miały miejsce już po przejęciu działki na poczet inwestycji drogowej. Jak wskazano powyżej, w chwili zawierania ww. umowy Syndyk nie mogła skutecznie rozporządzać przejętą działką, bowiem nie wchodziła ona do masy upadłości. Sama kwestia późniejszego wydania decyzji ustającej i wypłacającej odszkodowanie nie mogła być oceniana przez pryzmat pokrzywdzenia masy upadłości czy też innych wierzycieli, bowiem kluczowym w tym zakresie był stan nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie w chwili wydawania zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na powyższe, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi o naruszeniu art. 18 ust. 1d w zw. z art. 18 ust. 1c i art. 18 ust. 1 specustawy drogowej oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.

Nie można również zgodzić się ze stroną skarżącą, jakoby w sprawie zostały naruszone przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi, nie można zarzucić organom, że nie rozpatrzyły całego posiadanego materiału dowodowego, czy też błędnie ustaliły stan faktyczny w sprawie. Organy szczegółowo przedstawiły podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia oraz przytoczyły przepisy, które w sprawie miały zastosowanie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Przedmiotowa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a.