Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1585/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, art 3 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 121 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz /spr./ Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2009r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Bejgerowska /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2008 roku Burmistrz Miasta T. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia J. S. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od miesiąca sierpnia do miesiąca grudnia 2006 r. oraz za 2007 r. i 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotem postępowania jest pomieszczenie magazynowe o pow. użytkowej 150 m2, znajdujące się w budynku, stanowiącym współwłasność Powiatu T. i Gminy Miejskiej T..

Pismem z dnia 24 czerwca 2008 r. organ podatkowy zwrócił się do Starostwa Powiatowego w T. o podanie od kiedy i na jakiej podstawie J. S. opłacał czynsz z tytułu zajmowanego pomieszczenia.

Decyzją z dnia 23 lipca 2008 r. o nr [...] Burmistrz Miasta T., powołując się na art.3 ust.1 pkt.4) lit. a) i b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, z późn. zm.; dalej ustawa o podatkach i opłatach lokalnych), ustalił J. S. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł, opodatkowując pomieszczenie o pow. użytkowej 150,00 m2 stawką od "związanych z działalnością gospodarczą". W uzasadnieniu wskazano, że aktem z dnia 4 lipca 2006 r. Syndyk masy upadłości Odzieżowej Spółdzielni Pracy "T." z siedzibą w T. w likwidacji sprzedał na rzecz Powiatu T. udział wynoszący 5/6 części oraz na rzecz Gminy Miejskiej T. udział wynoszący 1/6 części w prawie własności zabudowanej nieruchomości. W § 6 aktu notarialnego kupujący oświadczyli, iż jest im wiadomo, że w zakupionym budynku pomieszczenie magazynowe o pow. użytkowej 150 m2 zostało udostępnione osobie trzeciej na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 1 grudnia 2003 r. na czas nieokreślony pomiędzy Odzieżową Spółdzielnią "T." w likwidacji a J. Ś., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...]. Wskazano, że zgodnie z art.3 ust.1 pkt.4) lit.a) i b) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby nieposiadające osobowości prawnej, będącej posiadaczami nieruchomości lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeśli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego bądź jest bez tytułu prawnego, a J. S. będąc posiadaczem części budynku, stanowiącego współwłasność jednostek samorządu terytorialnego nie został obciążony podatkiem od nieruchomości.

W odwołaniu od decyzji J. S. zarzucił, że postępowanie nie było prowadzone "w sposób budzący zaufanie podatnika", a ponadto nie wyjaśniono w nim wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skutkiem powyższego było obciążenie podatkiem od nieruchomości w sytuacji, gdy odwołujący nie został powiadomiony przez nabywców o nabyciu i związanej z tym konsekwencji w postaci obowiązku podatkowego. Podatnik skutkiem niewiedzy został pozbawiony przez ponad 2 lata prawa odpowiedniego w takiej sytuacji zadysponowania przysługującym prawem do wypowiedzenia umowy najmu zawartej na czas nieokreślony. W umowie najmu w żadnym miejscu nie zastrzeżono, że poza obowiązkiem płacenia czynszu, najemca jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Wobec powyższego uiszczał on czynsz wynikający z umowy, bez płacenia podatku. Zdaniem J. Ś. gdyby Burmistrz Miasta T. prowadził należycie postępowanie, to ustaliłby przyczyny, z powodu których przez okres ponad 2 lat odwołujący nie płacił podatku. Ponadto podniósł, że mając wcześniej informację o obowiązku podatkowym, rozwiązałby umowę najmu, gdyż przy takim obciążeniu nie byłby zainteresowany wynajmowaniem pomieszczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 października 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że nie budzi wątpliwości, iż budynek w którym znajduje się opodatkowany zaskarżoną decyzją magazyn stanowi współwłasność jednostek samorządu terytorialnego, a podatnik jest jego posiadaczem na podstawie umowy najmu zawartej z poprzednim właścicielem nieruchomości. Obowiązek podatkowy na podstawie art.3 ust.1 pkt.4) lit.a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ciąży na posiadaczu nieruchomości lub jej części, obiektu lub jego części, niezależnie od tego, czy umowa najmu zawiera zapis o takim obowiązku. Obowiązek podatkowy wynika z ustaw podatkowych, które wskazują przedmiot opodatkowania i podatnika, nie może powstawać lub być znoszony umowami cywilnymi. Organ podatkowy nie musi informować podatnika, że taki obowiązek na nim ciąży, bowiem to podatnik jest zobowiązany do złożenia organowi podatkowemu informacji o przedmiotach opodatkowania, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego (art.6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Z kolei organ podatkowy, o ile nie kwestionuje danych w złożonej przez podatnika informacji, ustala na podstawie tej informacji, zobowiązanie podatkowe w drodze decyzji na dany rok podatkowy. Okoliczność, że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy mając informację z urzędu o ciążącym na odwołującym obowiązku w podatku od nieruchomości wszczął postępowanie podatkowe dopiero po upływie prawie dwóch lat od wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Na treść rozstrzygnięcia nie miał też wpływu podnoszony w odwołaniu brak świadomości odwołującego o ciążącym obowiązku podatkowym. Organ odwoławczy podniósł także, iż odwołujący wiedział o zmianie właściciela nieruchomości i że jest nim jednostka samorządu terytorialnego, skoro czynsz uiszczał na konto Powiatu T..

Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. J. S. wniósł skargę z dnia 24 listopada 2008 r., w której zarzucił naruszenie prawa :

1) materialnego z art.3 ust.1 pkt.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu okoliczności że posiadacz zależny nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego jest podatnikiem wyłącznie wówczas, gdy posiadanie wynika z umowy zawartej bezpośrednio z właścicielem lub z zarządu ustanowionego przez właściciela, podczas gdy w omawianym przypadku umowa najmu została zawarta z poprzednikiem prawnym obecnego właściciela - Odzieżową Spółdzielnią Pracy "T." w likwidacji;

2) procesowego z art.122; 187 § 1 i art.121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 6 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego w omawianej sprawie polegające na niesprawdzeniu czy stosunek najmu nie uległ wypowiedzeniu bądź rozwiązaniu w ciągu 2008 r. i błędnym uznaniu że umowa najmu pomieszczenia magazynowego o powierzchni 150 m2 położonego w T. przy ul. [...] będzie trwała przez cały rok 2008, podczas gdy w rzeczywistości uległa ona rozwiązaniu z dniem 30 czerwca 2008 r. za porozumieniem stron.

W związku z tym skarżący wniósł o :

1) przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w trybie art.106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dokumentów w postaci: a) pisma skarżącego z dnia 04.06.2008 r. z potwierdzeniem wpływu do Starostwa Powiatowego w T. w tym samym dniu zawierającego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu; b) pisma Starosty Powiatu T. z dnia 11.06.2008 r. wskazującego jako dzień rozwiązania umowy dzień 30 czerwca 2008 r.; c) protokołu zdawczo-odbiorczego lokalu użytkowego stanowiącego własność Powiatu T. i Gminy Miejskiej T. z dn. 3.07.2008 r.;

2) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Miasta T..

W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ II instancji nie dokonał wykładni przepisu art.3 ust.1 pkt.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z uwagi na wątpliwość czy podatnikiem podatku od nieruchomości jest także najemca, który nie zawierał umowy najmu bezpośrednio z jednostką samorządu terytorialnego. Ponadto zdaniem skarżącego organ odwoławczy zbyt pobieżnie dokonał zbadania tej decyzji oraz poprzedzającego ją postępowania podatkowego pod względem zgodności z przepisami prawa procesowego - ordynacji podatkowej. Zwrócono uwagę na pogląd orzecznictwa, że "posiadacze zależni nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz zarządcy takich nieruchomości są podatnikami tylko wtedy, gdy posiadanie wynika z umowy zawartej bezpośrednio z właścicielem lub z zarządu ustanowionego przez właściciela ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dn. 29 maja 2008 r., I SA/Gd 162/2008, "Gazeta Prawna" 116/2008 str. A3, Lex Polonica nr 1913379). Warunkiem bycia podatnikiem podatku od nieruchomości jest aby posiadanie wynikało z umowy zawartej bezpośrednio z właścicielem, tj. w omawianym przypadku by umowa najmu była zawarta bezpośrednio z aktualnymi współwłaścicielami budynku mieszczącego pomieszczenie magazynowe: Powiatem T. i Gminą Miejską T.. Umowy najmu magazynu (odpowiednio z dnia 15.12.2003 r. i z dnia 1.12.2003 r.) zostały zawarte pomiędzy skarżącym a Odzieżową Spółdzielnią Pracy "T." w likwidacji z siedzibą w T.. Dla skarżącego jako osoby nie posiadającej wiedzy w zakresie prawa, umowa pozostała w kształcie dotychczasowym i nawet mimo tego, iż od początku 2006 r. opłacał cały czynsz najmu na rzecz Powiatu miał prawo sądzić, iż sama umowa najmu zachowała brzmienie dotychczasowe. W sytuacji gdy umowa najmu została zawarta z poprzednikiem obecnych współwłaścicieli budynku uznał, że nie może być traktowany jako podatnik podatku od nieruchomości.

Zgodnie z art.187 § 1 Ordynacji podatkowej inicjatywa w gromadzeniu dowodów spoczywa nie tylko na stronie postępowania podatkowego, ale przede wszystkim jest również obowiązkiem organu podatkowego. Występując z pisemnym zapytaniem z dnia 24.06.2008 r. do Powiatu o podanie podstawy uiszczania przez najemcę czynszu, Burmistrz Miasta T. winien także ustalić fakt, czy przedmiotowa umowa najmu trwa nadal, tzn. czy będzie trwać przez cały rok 2008, czy któraś ze stron nie złożyła oświadczenie woli o jej wypowiedzeniu, a jeśli tak to kiedy upływa okres wypowiedzenia i kiedy w związku z tym stosunek najmu ustał bądź ustanie. Podkreślono, iż w dniu 4.06.2008 r. skarżący złożył pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu. Złożenie oświadczenia i jego doręczenie adresatowi w taki sposób aby mógł zapoznać się z jego treścią nastąpiło jeszcze przed wszczęciem postępowania podatkowego, które dokonano postanowieniem z dnia 18 czerwca 2008 r. Pismem z dnia 11 czerwca 2008r. Zarząd Powiatu T. wyraził zgodę na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, proponując jako datę rozwiązania umowy 30 czerwca 2008 r. oraz dzień spisania protokołu zdawczo - odbiorczego z wydania lokalu. W tej sytuacji umowa najmu uległa rozwiązaniu z końcem czerwca 2008 r. w drodze obopólnych, zgodnych oświadczeń woli stron. Podmiotem który działał w imieniu i na rzecz obojga współwłaścicieli, tzn. Powiatu T. jak i Gminy Miejskiej T. był Powiat T., gdyż to on dokonywał z najemcą czynności związanych z obsługą najmu, m. in. odbioru czynszu za obojga współwłaścicieli. Stąd powyższe czynności należy uznać za skuteczne także w stosunku do Gminy Miejskiej T.. Skarżący wskazał, iż nie powołał się na te okoliczności w toku postępowania przed organem I instancji, gdyż nie przewidywał, że postępowanie zakończy się decyzją ustalającą podatek i za jaki okres 2008 r. zostanie on naliczony. Organ II instancji nie zauważył istotnego braku postępowania dowodowego organu I instancji polegającego na nie ustaleniu przez jaki czas w 2008 r. faktycznie trwała umowa najmu oraz stanu faktycznego sprawy w tym zakresie. Nie przedłożenie dowodu na okoliczność rozwiązania umowy najmu przez stronę nie zwalniało organu I instancji z obowiązku samodzielnego poczynienia ustaleń i zebrania materiału dowodowego, na okoliczność czy stosunek najmu nie uległ rozwiązaniu. Zgodnie z art.6 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca od dnia, w którym powstał ten obowiązek, a zgodnie z art.6 ust.5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek Zgodnie z art. 6 ust.8 jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w ust.3, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek. Zgodnie żart.121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego.

Wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów uzasadniono tym, że są to dokumenty mające istotny wpływ na istnienie obowiązku podatkowego, przyczynią się do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących daty ustania stosunku najmu, a przeprowadzenie tego dowodu nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało podniesione zarzuty za bezpodstawne i wniosło o oddalenie skargi. Podniesiono, że skarżący miał zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, zarówno przed organem I jak i II instancji. Zapoznawał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zgłaszał dowody. Na żadnym etapie postępowania, w tym również odwoławczego, nie informował o rozwiązaniu umowy najmu i ustaniu obowiązku podatkowego, a okoliczność ta nie była znana organom podatkowym. Zgodnie z art.6 ust.6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Stan faktyczny opisany w skardze nie stanowi, zdaniem organu odwoławczego przesłanek do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, tylko i wyłącznie na podstawie informacji zawartej w skardze, gdyż decyzja ostateczna może być zmieniona w trybie do tego przewidzianym.

Na rozprawie w dniu 17 lutego 2009 r. Sąd na podstawie art.106 § 3 ustawy z dnia 30.08.2008 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przeprowadził dowód uzupełniający z dokumentów stanowiących : wypowiedzenie umowy najmu z 4.06.2008 r., pismo Zarządu Powiatu w T. z dnia 11.06.2008 r. i protokół zdawczo-odbiorczy z 3.07.2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art.3 p.p.s.a. poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także nie podnoszonych w skardze, które to są związane z przedmiotem zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga zasługuje w części na uwzględnienie.

Należy na wstępie zauważyć, iż organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art.3 ust.1 pkt.4 lit.a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Przepis ten nie zawiera wymogu bezpośredniości zawarcia takiej umowy pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego, a podatnikiem. W każdym zatem przypadku, kiedy stroną umowy najmu staje się taka jednostka samorządowa po stronie wynajmującego jako posiadacza zależnego aktualizuje się obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Ustawodawca kładzie w tym przepisie akcent na kwestię posiadania zależnego nieruchomości stanowiącej własność określonych podmiotów prawa publicznego. Skarżący stał się stroną umowy najmu z Gminą T. i Starostwem Powiatowym w T. na mocy przepisu art.678 § 1 zd.1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy. Posiadanie zależne może wynikać także z innego tytułu niż zawarcie umowy, a zatem wystąpi także w przypadku wstąpienia w stosunek najmu po stronie wynajmującego przez jednostkę samorządu terytorialnego. Na decydującą rolę posiadania zależnego, a nie fakt zawarcia bezpośredniej umowy z określonym podmiotem prawa publicznego wskazuje także przepis art.3 ust.1 pkt.4 lit.b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który do kręgu podatników zalicza także te podmioty, które posiadają bez tytułu prawnego. Stosownie zatem do przywołanych powyżej reguł opodatkowania nieruchomości komunalnych, podatnikiem jest zawsze podmiot władający tymi nieruchomościami, a jedynie w typowych sytuacjach za podatnika uznawana jest ta osoba, z którą jednostki samorządu terytorialnego zawarły bezpośrednio umowę najmu.

Zupełnie innej sytuacji dotyczył powołany w skardze wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2008 r., w sprawie I SA/Gd 162/2008. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami była tam kwestia, czy podatek od nieruchomości powinien płacić najemca, czy też zarządca budynku w sytuacji, gdy umowa najmu nieruchomości została zawarta nie z jej właścicielem, ale z zarządcą. W wyroku tym podzielono pogląd, zgodnie z którym w przypadku przekazania nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej podatnikiem podatku od nieruchomości będzie podmiot, na rzecz którego przedstawiciel jednostki samorządu terytorialnego ustanowił zarząd nieruchomością. Podobny pogląd należy podzielić także w sytuacji, gdy umowa najmu nieruchomości jednostki samorządu terytorialnego zostanie zawarta z jej posiadaczem, gdyż podatnikiem podatku pozostaje w dalszym ciągu ten posiadacz (np. najemca podnajmujący dalej określoną nieruchomość – por. t.9 do art.3 w L.Etel i inni, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Wydawnictwo ABC, 2008).

Za bezpodstawny należy uznać także zarzut naruszenia art.121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60, z późn. zm.; dalej Ordynacja podatkowa). Wyrażona w nim zasada zaufania do organu podatkowego nie może oznaczać, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje wówczas, gdy organ podatkowy poinformuje o tym podatnika. Zgodnie z art.4 Ordynacji podatkowej obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Stosownie zaś do art.5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Obowiązek wobec tego zapłaty podatku od nieruchomości wynika z ustawy i brak przekazania informacji w tym względzie czy to przez stronę umowy najmu, czy też przez wierzyciela podatkowego nie może zwolnić podatnika od uregulowania tej należności. Godzi się bowiem zauważyć, iż jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest zasada legalizmu z art.120 Ordynacji podatkowej. Uzależnianie zapłaty podatku od podjęcia w tym przedmiocie informacji przez podatnika oznaczałby naruszenie tej właśnie zasady. Bez znaczenia jest także ta okoliczność, że organ podatkowy, tj. Burmistrz Miasta T. był w niniejszej sprawie także, jako organ wykonawczy Gminy Miejskiej T., współwynajmującym lokal na rzecz skarżącego. Także fakt wszczęcia postępowania podatkowego po upływie niemalże dwóch lat od dnia powstania obowiązku podatkowego za 2006 r. uznać należy za bez znaczenia. Z mocy art.68 § 2 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, lub w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego organ podatkowy posiada przez 5 lat kompetencje do wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Reasumując tą część rozważań należy wskazać, iż w sytuacji gdy w stosunek najmu na podstawie art.678 § 1 zd.1 Kodeksu cywilnego wstępuje jako właściciel nieruchomości jednostka samorządu terytorialnego, to najemca staje się z mocy art.3 ust.1 pkt.4 lit.a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem podatku od nieruchomości.

Po części zasadne okazały się pozostałe zarzuty skargi. Wiążą się one z przeprowadzonymi przez Sąd dowodami z dokumentów i tym samym ustaleniami dotyczącymi stanu faktycznego. Stan faktyczny sprawy, który wyłania się po przeprowadzeniu tych dowodów jest zgoła odmienny od przyjętego przez organy podatkowe. Mianowicie wynika z niego, iż umowa najmu lokalu pomiędzy skarżącym, a jednostkami samorządu terytorialnego i tym samym posiadanie zależne przedmiotu najmu zakończyły się z dniem 30.06.2008 r. Tymczasem wymiar podatku dokonany przez organ podatkowy I instancji obejmuje cały 2008 r. Co prawda legislator podatkowy nałożył z mocy art.6 ust.6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na osoby fizyczne obowiązek składania właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, mającego wpływ na wysokość opodatkowania. Jednakże nie ulega wątpliwości, iż decyzja wymiarowa obejmuje także okres, w którym J. Ś. nie posiadał jako wynajmujący lokalu stanowiącego współwłasność jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z przepisem art.6 ust.6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w ust.3, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek. Podstawę procesową do zmiany takiej decyzji stanowi przepis art.254 § 1 Ordynacji podatkowej (por. t.7 do art.6 w L.Etel i inni, op. cit.). Stanowi on, że decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Tymczasem zarówno w dacie doręczenia decyzji organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji okoliczność związana z utratą posiadania zależnego przez skarżącego już nastąpiła. Z tej przyczyny w tym trybie nie będzie już możliwości skorygowania wymiaru podatku od nieruchomości.

W ocenie Sądu istnieje obecnie jedynie możliwość wzruszenia decyzji Burmistrza Miasta T. z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art.240 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie istotną dla wymiaru podatku jest okoliczność wygaśnięcia umowy najmu przedmiotowego lokalu, która miała miejsce już w dniu wydania decyzji i była nieznana organowi podatkowemu. Stosownie do normy wyrażonej w art.145 § 1 pkt.1) lit.b) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Należy zauważyć, że organ podatkowy, któremu podatnik nie złożył wymaganej prawem deklaracji lub informacji nie może czuć się zwolniony od obowiązku prawidłowego ustalenia prawdy materialnej. Obowiązek podatkowy określa ustawodawca i dlatego musi on być realizowany w takiej wysokości, w jakiej go określił. Skoro organ podatkowy w rozstrzyganej sprawie był uprawniony, a zarazem zobowiązany do wydania decyzji z uwagi na niewykonanie przez podatnika spoczywającego na nim obowiązku złożenia deklaracji i stosownej informacji, to określony przez niego podatek musi być zgodny z przepisami. W tej sytuacji organ winien uwzględnić wszystkie okoliczności, które miały wpływ na ostateczne wyliczenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy działając za podatnika zobowiązany jest uwzględniać nie tylko jego obowiązki, ale i uprawnienia, aby ostateczne rozstrzygnięcie było zgodne z prawem i rzeczywistością gospodarczą, stosownie do zasady prawdy obiektywnej z art.122 Ordynacji podatkowej. Obowiązek podatkowy jest obowiązkiem zobiektywizowanym, określonym przez ustawę, a jeśli tak, to musi on być realizowany w takiej wysokości, w jakiej określił go prawodawca. Jeśli więc stosowne organy uprawnione są i zobowiązane do wydania decyzji w przypadkach kiedy podatnik nie wykonał nałożonych na niego przez ustawę obowiązków, to określony przez nie podatek musi być zgodny z przepisami, a więc muszą one uwzględniać wszystkie okoliczności danego przypadku, które mają wpływ na ostateczne wyliczenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego.

Niewątpliwie podatnik w toku postępowania podatkowego nie ujawnił okoliczności związanej z wygaśnięciem umowy najmu. Należy jednak podkreślić, iż w ogóle co do zasady kwestionował on obciążanie go podatkiem od nieruchomości. Z drugiej strony organ podatkowy zobowiązany był do ustalenia zarówno momentu od kiedy umowa weszła w życie pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego a najemcą, jak również i czy trwa ona nadal. Tymczasem z zapytania organu podatkowego I instancji do Starostwa Powiatowego w T. wynika, że przedmiotem zainteresowania było jedynie to, od kiedy J. Ś. opłaca czynsz, a nie czy umowa nadal obowiązuje (k. 16 akt administracyjnych). Tym samym organ podatkowy nie wywiązał się w pełni z obowiązku zebrania całego materiału dowodowego stosownie do treści art.187 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tej przyczyny po stronie organu podatkowego spoczywa obowiązek dokonania odpowiedniej korekty wymiaru podatku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien uwzględnić okoliczność, że skarżący był posiadaczem zależnym nieruchomości podlegającej opodatkowaniu jedynie do 30.06.2008 r.

Z tych zatem powodów, wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego należało orzec jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1) lit.b) p.p.s.a.

O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 p.p.s.a., które obejmują wpis od skargi w wysokości 114,00 zł oraz wynagrodzenie adwokata w kwocie 600,- zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku należało orzec na podstawie art.152 p.p.s.a.

/-/ M. Bejgerowska /-/ M.Jaśniewicz /-/M. Skwierzyńska