Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 352/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), , starszy sekretarz sądowy Paulina Białkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej

w skrócie k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. h, 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ustawy z dnia

6 września 2001 o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 58, dalej jako: "u.t.d."), lp. 1.12, lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 33 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych

w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 5, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (t.j. Dz.U.

z 2018 r. poz. 1990) prawo o ruchu drogowym - po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w L. (dalej: "strona skarżąca", "spółka"), wniesionego od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej

w wysokości [...] złotych - utrzymał tę decyzję w całości w mocy.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:

1.niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument,

2. niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3. - 6.3.10 i 6.3.14,

3. niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2018 r. o godz. [...] na ul. J. w L. zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki Iveco o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował P. Ś. Kierowca wykonywał krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy - strony skarżącej. Przewoził styropian z placu budowy we W. przy ul. P. do siedziby firmy w L. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne udzielone spółce. Kierowca nie został wyposażony przez przedsiębiorcę w dokument przewozowy potwierdzający jako towar przewozi oraz w zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli wskazywały na powstanie naruszeń określonych w lp. 1.12, lp. 6.3.19, lp. 6.3.8 załącznika nr 3 u.t.d. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

W odwołaniu od tej decyzji spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- prawa procesowego, tj. art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób tendencyjny pod tezę z góry określoną, nie wskazania faktów dla których organ odmówił wiarygodności dowodów wskazanych

przez nią w postępowaniu,

prawa materialnego, tj. art. 92c u.t.d. poprzez nie zastosowanie przesłanek w tym przepisie wskazanych do ujawnionych naruszeń.

W uzasadnieniu wyjaśniła, że nie miała wpływu na ujawnione naruszenia

i wobec czego powinien do nich mieć zastosowanie art. 92c u.t.d. Podniosła, że kierowca był wyposażony we właściwe wykresówki, ale wykonuje przewóz dwoma pojazdami i w trakcie kontroli pod wpływem zdenerwowania nie okazał prawidłowych wykresówek. Stwierdziła, że w wydanej decyzji organ nie uwzględnił jej wyjaśnień,

a jedynie oparł się na materiale zebranym w trakcie kontroli drogowej. Do odwołania załączyła kserokopie: protokołu z rozprawy o wykroczenie, świadectwa kwalifikacji kierowcy, umowy o świadczenie usług w zakresie sporządzania ewidencji czasu pracy oraz umowy o pracę z kierowcą P. Ś.

GITD w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. wskazanej na wstępie i zaskarżonej w niniejszej sprawie przedstawił ramy materialno - prawne tego postępowania.

W pierwszej kolejności wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Stosownie do art. 92 a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane

z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Treść art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa

w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wskazał, że w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1. Podniósł ponadto, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym

w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych

z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do poszczególnych naruszeń przepisów załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o czasie pracy kierowców, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego,

z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa wart. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść: lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument karą pieniężną w wysokości 500 zł.

Organ odwoławczy zważył, że w sprawie zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli, protokołu przesłuchania świadka, kserokopii skontrolowanych wykresówek, że strona w dniu [...] listopada 2018 r. wykonywała przewóz drogowy pojazdem o nr rej. [...]

w trakcie którego to przewozu kierowca nie został wyposażony przez przedsiębiorcę w dokument przewozowy potwierdzający jaki towar przewozi oraz w zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Ponieważ kontrolowany pojazd wyposażony był w wykresówki kierowca okazał wykresówki dokumentujące jego aktywność w okresie objętym kontrolą. Szczegółowa analiza wykresówek okazała, że kierowca nie miał udokumentowanych aktywności za dni: [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] listopada 2018 r. Podczas przesłuchania kierowca pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zeznał, że nie posiada dokumentu przewozowego ponieważ nie został mu wydany

w przedsiębiorstwie. Świadek zeznał, że polecenie wyjazdu wydał mu kierownik A. P., który planuje trasy kierowcy. Kierowca zeznał również, że nie wykonuje przewozów w soboty i niedziele i dlatego nie ma wykresówek za 4 weekendy. Z zeznań świadka wynika także, że nie posiadał zaświadczeń

o działalności za weekendy objęte kontrolą ponieważ nie zostały mu wydane

w firmie.

Jednocześnie organ II instancji nie uznał wyjaśnień strony za zasadne do odstąpienia od kary za przedmiotowe naruszenie. Podniósł, że spółka nie wyjaśniła, dlaczego w trakcie kontroli kierowca nie okazał dokumentu przewozowego pomimo, że taki dokument posiadał. Przedsiębiorca wspomniał o prawidłowych wykresówkach natomiast nie wyjaśnił dlaczego nie wyposażył kierowcy w zaświadczenia

o działalności za okresy, w których kierowca zgodnie z zeznaniami nie prowadził pojazdu.

Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż kara pieniężna za naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument wynosi 2.500 złotych.

W zakresie naruszenia 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wyjaśnił, że stosownie do art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie

i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie

i prawidłowe stosowanie wykresówek.

Według art. 36 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w tachograf cyfrowy, musi być w stanie okazać, na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych:

swoją kartę kierowcy;

wszelkie zapisy odręczne oraz wydruki sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006;

wykresówki odpowiadające okresowi, o którym mowa w ppkt (ii), w trakcie którego prowadził on pojazd wyposażony w tachograf analogowy.

Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.8 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis karą pieniężną w wysokości 50 zł. Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału, że kierowca P.Ś. wykonując w imieniu strony przewozy drogowe nie wprowadzał na wykresówki danych dotyczących aktywności kierowcy gdy wykresówka nie znajdowała się w tachografie. Kierowca okazał 20 wykresówek

z okresu objętego kontrolą na których była zarejestrowana aktywność kierowcy, przebyta droga i prędkość pojazdu wykonana przez tachograf gdy wykresówki były włożone do tachografu. Kierowca natomiast nie uzupełnił pozostałych swoich aktywności dotyczących odpoczynków dziennych i tygodniowych gdy wykresówki nie były włożone do tachografu. Organ stwierdził 23 brakujące wpisy dokumentujące aktywność kierowcy na okazanych wykresówkach.

Odnośnie naruszenia 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wyjaśnił, że zgodnie z art. 33 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe wydają wystarczającą liczbę wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w tachografy analogowe, mając na uwadze indywidualny charakter wykresówki, długość okresu pracy i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany, w przypadku gdy zostaną zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorstwa transportowe wydają kierowcom tylko wykresówki zgodne z homologowanym wzorem

i odpowiednie do użycia w urządzeniu zainstalowanym w pojeździe.

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykresówek pobranych podczas kontroli, fotografii tabliczki znamionowej tachografu, protokołu kontroli, zostało udowodnione, że kierowca wykonując przewóz w imieniu spółki posługiwał się wykresówkami niezatwierdzonymi do danego typu urządzenia. W trakcie kontroli kontrolujący podczas oględzin pojazdu stwierdzili, że pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy marki Mannesmann VDO AG D-7852 Villingen, posiadający typ zatwierdzenia wykresówki el-57, którego to typu nie stwierdzono na okazanych 18 wykresówkach używanych przez kierowcę P. Ś. w pojeździe o nr rej. [...] w dniach [...] i [...] listopada 2018 r. Każda z wyżej wymienionych wykresówek na rewersie nie posiadała oznaczenie el-57, co oznacza, że wykresówki te nie były dopuszczone do użytkowania w tachografie zamontowanym w pojeździe marki Iveco o nr rej. [...]. Podczas kontroli kierowca zeznał, że wykresówki te wydał mu kierownik oraz oświadczył, że nigdy nie kupuje wykresówek. Inspektorzy sporządzili dokumentację fotograficzną tabliczki znamionowej tachografu oraz skserowali okazane przez kierowcę wykresówki.

Wobec powyższego prawidłowo zatem organ I instancji - zastosowanie niewłaściwych wykresówek do tachografu - zakwalifikował jako naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy,

z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14. oraz nałożył karę pieniężną w kwocie 2.000 zł.

Odnosząc się jednocześnie do argumentów odwołania, iż kierowca

w kontrolowanym okresie wykonywał przejazdy wyposażonymi w różne tachografy,

a w momencie kontroli na skutek zdenerwowania okazał tylko jedne wykresówki, GITD wskazał, że w trakcie kontroli kierowca okazał zarówno wykresówki stosowanie

w pojeździe o nr rej. [...] jak i wykresówki stosowane w pojeździe [...]. Przedmiotowe naruszenie dotyczy wykresówek stosowanych w pojeździe o nr rej. [...] ponieważ w tym pojeździe zamontowany był tachograf marki Mannesmann VDO AG D-7852 Villingen, posiadający typ zatwierdzenia wykresówki el-57, którego to typu nie stwierdzono na okazanych 18 wykresówkach w wpisanym numerem rejestracyjnym pojazdu [...]. Dlatego - w ocenie organu II instancji - o żadnym zdenerwowaniu kierowcy i związanym z tym nie okazaniem prawidłowych wykresówek nie może być mowy. Kierowca nie będąc tego świadomy używał

w pojeździe o nr rej. [...] takie wykresówki w jakie został wyposażony przez przedsiębiorcę.

W zakresie podnoszonych w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa procesowego, GITD podniósł, że w jego opinii postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty, jakie organ uznał za udowodnione (przede wszystkim fakt wykonywania przewozu przez kierowcę nie wyposażonego w dokument przewozowy oraz w wykresówki niewskazane do tachografu zamontowanego w kontrolowanym pojeździe) oraz dowody, na których organ się oparł.

W dalszej kolejności GITD wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92 b u.t.d. bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.

Ponadto w sprawie nie zaistniały także okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. Powyższy przepis ma zastosowanie w przypadku gdy ujawnione naruszenia są następstwem sytuacji niemożliwych na które powstanie przedsiębiorca nie ma wpływu. Tymczasem ujawnionym naruszeniom strona mogła zapobiec bez większego wysiłku. W przypadku używania wykresówek nie przewidzianych do danego typu tachografu przedsiębiorca mógł wyposażyć kierowcę w odpowiednie wykresówki albo poinformowania jaki typ wykresówki może być użytkowany w prowadzonym przez niego kierowcy. Zebrany materiał dowodowy dowodzi, że strona miała wpływ na ujawnione naruszenia i mogła im zapobiec choćby przez właściwe szkolenie kierowcy.

Spółka nie zgodziła się z decyzją organu II instancji i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, po myśli art. 135 p.p.s.a. i umorzenie postępowania w sprawie.

Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania procesowego, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,

a mianowicie:

a) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a, w postaci braku dokonania przez organ postępowania rzetelnej oceny na podstawie zebranego w rzeczonym postępowaniu całokształtu materiału dowodowego okoliczności przedmiotowej sprawy, a co za tym idzie braku podjęcia przez organ wszelkich, możliwych czynności, które pozwoliłyby dokładnie wyjaśnić przedmiotową sprawę, co skutkowało w efekcie błędnym uznaniem, że nie zachodzą przesłanki dookreślone w art. 92 c u.t.d. Organ postępowania - zarówno I jak i II instancji mylnie uznał, że strona skarżąca miała wpływ na powstanie naruszenia, jak również, że miała ona możliwość przewidzenia powstałych zdarzeń, w momencie gdy, spółka nie była w stanie kontrolować działania kierowcy pomimo wdrożenia wszelkich możliwych środków, które gwarantowały przestrzeganie przepisów prawa, a w szczególności nie była ona w stanie kontrolować jego zachowania, a tym bardziej wpłynąć na powinność okazania bądź nie okazania przez niego wymaganych dokumentów;

b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 103 § 3 k.p.a., polegające na pominięciu wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności oraz dowodów przedłożonych w toku postępowania, w szczególności okoliczności zawartych

w piśmie z dnia 28 grudnia 2018 r.; organ odwoławczy mylnie bowiem wskazał, że spółka nie wykazała w sposób dostateczny, braku odpowiedzialności za naruszenia ujawnione w toku kontroli (strona 11 uzasadnienia decyzji), tymczasem przedstawiła ona szereg faktów, które tą odpowiedzialność wykluczają (złożone w toku postępowania zeznania kierowcy, umowa o pracę z dnia [...] maja 2018r., świadectwo kwalifikacji zawodowej); przedłożone w toku postępowania dokumenty jednoznacznie wskazują na to, że strona skarżąca podjęła wszelkie niezbędne czynności niezbędne do zapobiegnięcia naruszenia prawa;

c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób nieobiektywny, nakierowany na tezę z góry nakreśloną z wyłączeniem pożądanego elementu obiektywności procesowej,

w postaci nieuwzględnienia na korzyść spółki zeznań kierowcy – P. Ś., jak również jego wyjaśnień złożonych w postępowaniu karnym; brak wyłączenia subiektywnej oceny całokształtu dowodowego przez organ prowadzi jednoznacznie do naruszenia fundamentalnej zasady swobodnej oceny dowodów, co na gruncie przedmiotowej sprawy w efekcie nastąpiło.

W konsekwencji strona skarżąca zarzuciła dokonanie braku prawidłowej subsumpcji przepisu prawa materialnego, a to art. 92 c ust 1 pkt u.t.d., poprzez błędne przekonanie, że w rzeczonym postępowaniu nie uaktywniły się przesłanki wskazane w tej regulacji, wskutek czego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na spółkę winno zostać umorzone. Podniosła, że ustawodawca w w/w przepisie wskazuje wprost, że umorzeniu ulega postępowanie jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć; organ postępowania błędnie wskazał, że strona skarżąca mogła zapobiec ujawnionym naruszeniom, w szczególności mogła ona wyposażyć kierowcę

w odpowiednie wykresówki albo poinformowania jaki typ wykresówki może być użytkowany w prowadzonym przez niego pojeździe (str. 10 uzasadnienia decyzji),

w momencie gdy spółka podjęła wszystkie czynności w tym przeprowadziła niezbędne szkolenia kierowcy, przekazała kierowcy dokument przewozowy, jak również wykresówki dostosowane do wykorzystania w tachografie zamontowanym pojeździe.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

w sprawie wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwaną dalej p.p.s.a. - Dz.U.2019.2325 j.t.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub

w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia)

z naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie strona nie kwestionowała praktycznie stwierdzonych naruszeń, kwestionowała natomiast obciążenie karą samego przedsiębiorcy, który miał nie mieć wpływu na działania kierowcy.

Zauważyć należy, że w sytuacji kiedy swoim zachowaniem kierowca dopuścił się naruszenia obowiązków z punktu widzenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, konsekwencje prawne z tego tytułu może ponosić zarówno kierowca w postaci sankcji karnej w trybie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia jak i wykonujący przewóz przedsiębiorca w drodze kary administracyjnej za niewłaściwy nadzór nad zatrudnionym przez niego kierowcą.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku, niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze bowiem ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej posługuje. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń przedsiębiorcy. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy, przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek miedzy innymi z art. 92c ust. 1 u.t.d. - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 "Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1)okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć"

Przepis powyższy stanowi ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisów czy też w przypadku braku możliwości wpływu na ich wystąpienie. Chodzi zatem o tego rodzaju sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć (zob.m.in. R. Strachowska, komentarz do art. 93 o transporcie drogowym, ABC 2011, Lex). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 92c u.t.d. nie może być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych prawem.

Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry, w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie środków dyscyplinujących.

Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien wykazać przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09). Należy również powołać się na wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r. wydany w sprawie o sygn. akt II GSK 214/12, w którym to uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92c u.t.d. Trzeba nadto dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prawa, które ma postać deliktu administracyjnego jest zobiektywizowana i należy oddzielić ją od odpowiedzialności kierowcy ukaranego mandatem.

W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że strona skarżąca skutecznie nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona skarżąca nie mogła przewidzieć.

Przypomnieć bowiem należy, że organy dokonały ustaleń stanowiących podstawę do wydania zaskarżonych decyzji na podstawie przeprowadzonej [...] listopada 2018 r. kontroli (kserokopii skontrolowanych wykresówek) oraz wyjaśnień kierowcy udzielonych w tym samym dniu potwierdzonych protokołem podpisanym bez zastrzeżeń przez kierującego kontrolowanym pojazdem. Z wyjaśnień tych wynikało wprost, że kierowca nie posiadał dokumentu przewozowego na przewożony towar, gdyż dokumentu tego nie otrzymał, wykresówki, które okazał do kontroli dostał od kierownika, natomiast zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu nie zostały wydane jego firmie. Sąd stwierdził dokonując oceny materiału dowodowego, że kierowca uczestniczący w kontroli miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole z kontroli na temat sposobu i warunków jej wykonywania. Kierowca pojazdu nie wniósł uwag odnośnie dokonywanych w trakcie kontroli czynności. Kierowca nie skorzystał z prawa do wniesienia zastrzeżeń do sposobu przeprowadzonej kontroli.

W konsekwencji odnosząc się do zarzutów skarżącego naruszenia przez organy: art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a, w postaci braku rzetelnej oceny na podstawie zebranego w rzeczonym postępowaniu całokształtu materiału dowodowego okoliczności przedmiotowej sprawy oraz naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 103 § 3 k.p.a., polegające na pominięciu wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności oraz dowodów przedłożonych w toku postępowania i naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób nieobiektywny, nakierowany na tezę z góry nakreśloną z wyłączeniem pożądanego elementu obiektywności procesowej, Sąd stwierdza, że okoliczności i ustaleń stwierdzonych przez kontrolujących skarżący skutecznie nie podważył. Podkreślenia wymaga, że protokół z kontroli pojazdu, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w judykaturze za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Protokół ten jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Strona chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego, czego w sprawie niniejszej nie zrobiła. Strona zarzuciła, że niezasadnie pominięto wskazane przez nią wnioski dowodowe: przesłuchanie strony, ponowne przesłuchanie kierowcy oraz dokumenty: umowę o pracę z kierowcą, umowę o świadczenie usług w zakresie sporządzania ewidencji czasu pracy oraz świadectwa kwalifikacji zawodowej kierowcy potwierdzające uzyskanie przez niego szkolenia zawodowego. Sąd oceniając wagę wskazanego naruszenia stwierdził, że DW ITD w postanowieniu z [...] stycznia 2019 r. odmówił przeprowadzenia wskazanych przez stronę dowodów uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w myśl natomiast art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Zdaniem Sądu miał rację organ odmawiając ponownego przesłuchania w charakterze świadka kierowcy oraz strony postępowania, gdyż organy dysponowały sporządzonym [...] listopada 2018 r. protokołem kontroli, który jako dokument urzędowy (art. 76 § 1 k.p.a.) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i, co do zasady, jest jedynym dokumentem stanowiącym wystarczający materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenia przepisów w transporcie drogowym. Dodatkowo wyjaśnienia kierowcy są jasne i precyzyjne i znajdują odzwierciedlenie w materiale zgromadzonym w trakcie kontroli. Nadto ustalenia organów poczynione w oparciu o zebranym materiał dowodowy są spójne i logiczne.

Sąd podkreśla, że w kontrolowanym postępowaniu to strona jako przewoźnik organizuje pracę kierowców, którymi się posługuje i sprawuje nad nimi nadzór, ponosząc ryzyko związane z ich zatrudnieniem i posiadając instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców z jednoczesnym przeciwdziałaniem naruszeniom prawa. Bez względu więc na to, czy kierowca nie został wyposażony w wymagane dokumenty, czy też po prostu ich nie okazał jak chce strona, odpowiedzialność za to przewinienie z ww. powodu obciąża przedsiębiorcę, również dlatego nie było niezbędnym przesłuchanie kierowcy na tę okoliczność. Sąd wskazuje ponadto, że wyjaśnienia kierowcy i spójny z nimi materiał dowodowy zebrany w czasie kontroli w postaci kserokopii skontrolowanych wykresówek nie pozostawiły niewyjaśnionych faktów istotnych w tej sprawie, co stanowiłoby uzasadnienie dla przesłuchania strony postępowania.

Zdaniem Sądu również dokumenty przedłożone przez stronę nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w zakresie możliwości zastosowania wobec strony wyłączenia odpowiedzialności z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ponownie bowiem podkreślenia wymaga, że istnieje domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa. Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której przepis ten dotyczy okoliczności wyjątkowych, nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Wskazane w przytoczonym wyżej przepisie przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć.

Sama okoliczność przeszkolenia kierowcy w zakresie obowiązujących przepisów nie świadczy o tym, że przedsiębiorca podjął realne i skuteczne działania w celu zapewnienia przestrzegania przez zatrudnionych przez siebie kierowców przepisów regulujących wykonywanie przewozu drogowego, jeżeli zastosowane środki nie doprowadziły do przestrzegania przepisów w tym zakresie. W świetle powyższego nie można zatem uznać, by przedsiębiorca wskazując na wymienione dokumenty, wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Zdaniem Sądu, organy zasadnie wskazały, że w przedmiotowej sprawie nie występują okoliczności wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, tj. wyłączające odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia.

W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Strona skutecznie wywiodła odwołanie od decyzji organu I instancji sprawa została ponownie rozpoznana przez GITD. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się do wszystkich zarzutów przedsiębiorcy, prawidłowo też stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji DWITD. Sporządzone natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Zatem prawidłowe jest stanowisko organów, co do braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77 i 80 103 § 3 k.p.a.

Podsumowując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.