Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 299/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew i krzewów. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2006r. uchyliło decyzję Prezydenta W. z [...] lipca 2005r. ustalającą dla R. Sp. z o.o. w W. opłatę za usunięte (wycięte) drzewa - 21 sztuk i krzewy - 120 m2 z terenu działki nr [...] w rejonie [...] i ustaliło, iż w/w podmiot nie ponosi opłaty za usunięte drzewa i krzewy z posesji w rejonie [...].

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Prezydent W. decyzją z [...] maja 2003r.:

- zezwolił R. Sp. z o.o. na wycięcie drzew i krzewów

z posesji w rejonie [...] (w pkt 1 i pkt 3 decyzji),

- ustalił opłaty za ich usunięcie (w pkt 2 i 4 decyzji),

- wyznaczył termin i sposób uiszczenia opłat (w pkt 5, 6 i 7 decyzji),

- określił warunki usunięcia drzew (w pkt 8 decyzji).

R. Sp. z o.o. we wrześniu 2003r. wniosła

o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Decyzją z [...] marca 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2003r. Następnie w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] maja 2004r. orzekło o uchyleniu decyzji z [...] marca 2004r. i stwierdziło nieważność decyzji z [...] maja 2003r.

W dniu [...] stycznia 2005r. do organu odwoławczego wpłynął wniosek R. Sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 2004r. w części zezwalającej R. Sp. z o.o. na wycięcie drzew i krzewów (pkt 1, 3 i 8 decyzji). Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2005r. stwierdziło nieważność decyzji z [...] maja 2004r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2003r. w zakresie punktów 1, 2 i 3 oraz punktów 5, 6, 7 i 8 w zakresie drzew i opłat za nie ustalonych w punktach 1 i 2, w pozostałej części odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazało, iż

wnioskodawca słusznie podniósł, że z przedmiotowej nieruchomości (objętej zezwoleniem na usunięcie drzew i krzewów) zostały usunięte drzewa i krzewy, zgodnie z ostateczną wówczas decyzją o pozwoleniu na ich usunięcie. Z uwagi na powyższe w dniu [...] maja 2004r., tj. w chwili orzekania przez Kolegium nie było już prawnej możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, gdyż zaszły nieodwracalne skutki prawne. Z racji tego we wskazanym zakresie organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2003r., natomiast w pozostałym zakresie, tj. postanowień zawartych w pkt 4 oraz pkt 5, 6 7 odnoszących się do drzew i krzewów określonych w pkt 3 w/w decyzji Prezydenta - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2004r.

W zaistniałej sytuacji procesowej Prezydent W. decyzją z [...] lipca 2005r. ustalił dla R. Sp. z o. o. opłatę w wysokości 1 448 791,60 zł za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w rejonie ul. [...]. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie, podnosząc iż - na podstawie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991 r. o ochronie przyrody powinna być zwolniona z opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpoznaniu środka zaskarżenia - decyzją z [...] czerwca 2006r. orzekło jak wyżej opisano. W uzasadnieniu decyzji wskazało, iż w sprawie - ze względu na przepis art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody - mają zastosowanie przepisy ustawy z 16 października 1991r. o ochronie przyrody. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji dotyczącego konieczności podwyższenia opłaty za usunięcie drzew

i krzewów o 100% ze względu na fakt, iż chodzi o zieleń miejską. Natomiast za zasadne uznało zastosowanie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991r., który stanowi, że nie pobiera się opłat za usunięcie drzew posadzonych na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nieprzewidujące zadrzewień lub zakrzewień. Ze względu na szacowany wiek drzew organ odwoławczy stwierdził, iż w dacie ich posadzenia obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady [...] W. Nr [...] z [...] stycznia 1961r. Plan ten, rejon [...], obecnie przy [...], operował kolorem beżowym i czarnym. Kolor czarny oznaczał zabudowę wielorodzinną, kolor beżowy zaś komunikację drogową, ulice, place, parkingi. Brak było w tym planie założeń ogólnych zawierających np. twierdzenia, że drzewa i krzewy należy sadzić wzdłuż ulic, czy i w pobliżu domów wielorodzinnych. W tej sytuacji organ uznał, iż żadna z funkcji określonych w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie sadzenia drzew i krzewów nie przewidywała zadrzewień. Uzasadnia to więc zastosowanie przepisu art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody z 1991r. sprowadzające się do orzeczenia niepobierania opłaty za usunięcie drzew i krzewów z terenu planowanej inwestycji.

Stowarzyszenie "Z." w W. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2006r. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciło:

1) obrazę prawa materialnego, tj. naruszenie art. 47 g ust. 1 pkt 8 ustawy

z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody - przez uznanie, iż istnieje

podstawa prawna do niepobierania opłaty za usunięcie drzew posadzonych na

terenach, w stosunku do których w planach zagospodarowania przestrzennego

brak jest szczegółowych zapisów o przeznaczeniu tych terenów na cele zadrzewień

lub zakrzewień;

2) obrazę prawa procesowego przez naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3

K.p.a. polegające na dokonaniu przez organ drugiej instancji w oparciu o zebrane w sprawie dowody dowolnych ustaleń co do przeznaczenia w planie

zagospodarowania przestrzennego terenu, na którym dokonano wycinki drzew

oraz dowolnych ustaleń związanych z okolicznościami ich nasadzenia, co miało

istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - w odpowiedzi na skargę - wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

A. Sp. z o.o. w W. (następca prawny R. Sp. z o.o. w W.) - uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego - w piśmie procesowym z [...] października 2007r. (złożonym na rozprawie w dniu 30 października 2007r.) wniosła o oddalenie skargi. Jednocześnie podniosła brak legitymacji po stronie skarżącego Stowarzyszenia do wniesienia skargi stwierdzając, iż sprawa dotyczy opłaty za usunięcie drzew i krzewów, zatem nie jest sprawą wymagającą udziału społeczeństwa i nie mieści się w zakresie jego statutowej działalności. Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu o usunięcie drzew i krzewów. Natomiast w niniejszej sprawie, która nie dotyczy usunięcia drzew i krzewów, a ustalenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów oraz jest odrębnym postępowaniem, Stowarzyszenie "Z." nie ma przymiotu strony.

Stowarzyszenie E. [...] (kolejny uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego) w piśmie z [...] listopada 2007r. legitymację do wniesienia skargi przez Stowarzyszenie "Z." wywiodło z art. 19 ust. 1 i 2 pkt 24 ustawy Prawo ochrony środowiska i na wskazanej regulacji oparło twierdzenie, iż ustawodawca zezwolenie na wycinkę zieleni i wymierzenie opłaty lub zwolnienie z niej traktuje nierozłącznie. Nadto powołało się na wyrok Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2004r., sygn. akt IV SA 3541/03 uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, od którego oddalono kasację i wówczas nie zakwestionowano prawa Stowarzyszenia do wniesienia skargi dotyczącej opłaty za wycinkę drzew.

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2007r. (sygn. akt IV SA/Wa 1513/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Powodem oddalenia skargi było stwierdzenie braku po stronie skarżącej, tj. Stowarzyszenia "Z.", legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "Z." wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009r. (sygn. akt II OSK 547/08) uchylił powołany wyrok i wskazał, iż decyzja ustalająca opłatę za usunięcie drzew i krzewów jest ściśle związana z decyzją zezwalającą na wycięcie drzew i krzewów, przy czym istnienie tej pierwszej jest uzależnione od bytu prawnego tej drugiej. Trudno więc

w takiej sytuacji odmawiać legitymacji skargowej Stowarzyszeniu, którego jednym

z celów statutowych jest ochrona przyrody i ochrona środowiska, a opłaty za usunięcie drzew i krzewów, o których mowa w art. 47 lit. f ustawy z 1991 r. są jednym

z instrumentów, przy pomocy których realizuje się podstawowe cele ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody.

Ponownie rozpoznając skargę Stowarzyszenia "Z." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2009r. (sygn. akt IV SA/Wa 865/09) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że nie podziela stanowiska organu, że w ogóle nie istniały w omawianym wypadku podstawy do wymierzenia opłaty w oparciu o art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Stosownie do jego treści nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono na terenach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele nieprzewidujące zadrzewień lub zakrzewień. W dacie posadzenia przedmiotowych drzew i krzewów obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1961r. W oparciu o jego ustalenia organ uznał, że żadna z funkcji określonych w planie nie przewidywała zadrzewień i zakrzewień, stąd uzasadnione jest niepobieranie opłaty za udzielenie zgody na usunięcie tych drzew i krzewów.

Zdaniem Sądu wyłączenie spod obowiązku uiszczenia opłat za wycięcie drzew w oparciu o art. 47 g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991r. o ochronie przyrody może mieć miejsce wówczas gdy plan zagospodarowania obowiązujący w dacie nasadzenia drzew i krzewów wyklucza dany teren od przeznaczenia pod zadrzewienia i zakrzewienia. Przedmiotowy teren w planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [...] stycznia 1961r przeznaczony był pod zabudowę wielorodzinną wraz z infrastrukturą. Ustalenie w planie, że funkcją danego terenu jest budownictwo wielorodzinne nie oznacza, iż są to cele nie przewidujące zadrzewień lub zakrzewień. W tym miejscu Sąd przywołał wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006r. (sygn. akt II OSK 477/2005).

Jednocześnie w ocenie Sądu istniały podstawy do podwyższenia ustalonej opłaty o 100% stosownie do treści art. 47 h ust. 5 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym za usuwanie drzew i krzewów z terenów m.in. zieleni miejskiej ustala się jednostkowe stawki opłat o 100% wyższe od stawek ustalonych na podstawie ust. 3 i 4. Następnie Sąd przywołał definicję zieleni miejskiej zawartą w art. 2 a ust. 14a) ustawy z ochronie przyrody i wyprowadził z niej wniosek, że skoro przedmiotowe drzewa i krzewy stanowiły zieleń osiedlową osiedla "E." jako część założenia architektonicznego, to istniały podstawy do podwyższenia opłaty w oparciu o art. 47 h ust. 5 ustawy z dnia 16 października 1991.

Wskutek skargi kasacyjnej wniesionej przez A. sp. z o.o. w W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010r. (sygn. akt II OSK 1902/09) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił wszechstronnie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd nie wziął pod uwagę, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003r. zezwalająca na wycięcie drzew i krzewów została wykonana zarówno w części zezwolenia, jak i w części ustalającej podwyższoną opłatę za wycięcie drzew i krzewów. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] maja 2004r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003r. w zakresie pkt 1, 2 i 3 oraz pkt 5, 6, 7 i 8 w zakresie drzew i opłat za nie, ustalonych w pkt 1 i 2. Zatem moc prawną odzyskały pkt 1, 2 i 3, a także pkt 5-8 w zakresie zezwolenia na usunięcie drzew z pkt 1 oraz opłaty ustalonej za usunięcie drzew określonych w pkt 1 decyzji z dnia [...] maja 2003r. Sąd nie uwzględnił, że usunięcie z obrotu prawnego decyzji zezwalającej na wycięcie drzew i ustalającej opłatę było wynikiem uznania przez organ, że z rażącym naruszeniem prawa ustalono tę opłatę.

W dalszej części uzasadnienia NSA stwierdził, że nie podziela zarzutów skargi, iż Sąd Wojewódzki naruszył przepisy prawa materialnego tj. art. 47g ust. 1 pkt 8 i art. 47h ust. 5 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. W jego ocenie sąd I instancji prawidłowo zastosował i zinterpretował wskazane normy prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Z art. 134 § 1 p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Przy czym reguła powyższa doznaje istotnej modyfikacji, która wynika z brzmienia art. 190 p.p.s.a., bowiem obecnie sąd I instancji proceduje w warunkach wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny dwóch wyroków uchylających poprzednie orzeczenia wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przywołany przepis stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Otóż wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268), natomiast w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 236/09, Lex nr 503177). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 maja 2009r. (sygn. akt III SA/Gl 302/09, Lex nr 515029).

W niniejszej sprawie owa ocena prawna ogranicza się do stwierdzenia, że sąd I instancji dokonał właściwej wykładni art. 47g ust. 1 pkt 8 i art. 47h ust. 5 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody i prawidłowo zastosował wskazane normy materialne. Sąd wykłada powyższy pogląd prawny jako obowiązujący w sytuacji faktycznej przyjętej jako podstawa orzekania w wyroku wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 18 sierpnia 2009r. wraz z motywami tamże wskazanymi. Podstawą bowiem procedowania przez sądy obydwu instancji był stan faktyczny ustalony przez sąd wojewódzki. Jednakże ów stan faktyczny jednocześnie został zakwestionowany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten bowiem uchylił orzeczenie sądu I instancji gdyż ów nie wyjaśnił wszechstronnie stanu faktycznego i prawnego sprawy, mianowicie zaskarżona decyzja została wydana na skutek poprzednio toczącego się postępowania zwykłego oraz postępowań nadzwyczajnych. Nadto pierwsza decyzja nakładająca opłatę została w całości wykonana.

Obecnie zatem rozpoznając skargę stowarzyszenia Sąd w pierwszej kolejności musi rozważyć jakie zdarzenia prawne miały miejsce w przeszłości i jaki skutek odnoszą one w stosunku do obecnie ocenianej decyzji administracyjnej.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r. uchylająca decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005r. i orzekająca, iż inwestor nie ponosi opłaty za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w rejonie ul. [...]. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji dotyczącego konieczności podwyższenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów o 100% ze względu na fakt, iż chodzi o zieleń miejską. Natomiast za zasadne uznało zastosowanie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991r. Zdaniem organu odwoławczego żadna z funkcji określonych w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie sadzenia drzew i krzewów nie przewidywała zadrzewień i zakrzewień.

Organ orzekał w sprawie nie biorąc pod uwagę, że w ogóle możliwość procedowania w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu udzielenia zgody na wycięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w rejonie ul. [...] była spowodowana uprzednimi decyzjami w tym przedmiocie.

Decyzją z dnia [...] maja 2003r. została ustalona na rzecz R. Sp. z o.o. opłata za usunięcie m.in. 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w kwocie 1 448 791,60 zł. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność wyżej opisanej decyzji. Powyższa decyzja także jest ostateczna. Odnośnie opłaty za udzielenie zgody na usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w kwocie 1 448 791,60 Kolegium wówczas stwierdziło, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa ustalając opłatę za usunięcie omawianych drzew i krzewów podwyższoną o 100%. Taka decyzja rażąco narusza art. 47 h ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, gdyż organ I instancji bezpodstawnie przyjął, że usuwane są drzewa i krzewy z obszaru "zieleni miejskiej".

Następnie to samo Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. orzekało w postępowaniu nieważnościowym obejmującym ocenę decyzji SKO z dnia [...] maja 2004r, a zatem dokonało oceny w trybie art. 156 kpa uprzedniej decyzji także wydanej w trybie nieważnościowym. Odnośnie omawianych 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ustalającej opłatę. Stwierdziło, że ustalenie zawarte w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003r. odnoszące się do zaliczenia omawianych terenów do zieleni miejskiej nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Jeżeli miejscowy plan wprost nie posługuje się pojęciem terenu zieleni miejskiej, wyłączona jest możliwość ustalenia opłat podwyższonych o 100%. Zdaniem Kolegium ponieważ nałożono na spółkę opłatę podwyższoną o 100% doszło do rażącego naruszenia art. 47 h ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Powyższa decyzja stała się ostateczna.

Wskutek powyżej opisanych postępowań, jak stwierdził NSA, moc prawną "odzyskały" pkt 1, 2, 3 a także w pewnym zakresie pkt 5-8, natomiast nie istnieje w obrocie prawnym decyzja ustalająca opłatę za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...], podczas gdy samo zezwolenie na usunięcie tych drzew obowiązuje.

Usunięcie postanowienia decyzji z dnia [...] maja 2003r. w części opłaty za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] było wynikiem uznania przez organ, że doszło do rażącego naruszenia prawa.

Obecnie zatem organy orzekając o ustaleniu owej opłaty nie mogą pomijać, że możliwość procedowania jest wynikiem wyłącznie tego, że poprzednio była już wydana decyzja dokładnie w tym samym przedmiocie, lecz została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzonych przez organ nadzoru kwalifikowanych wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności w tym zakresie. Nie można zatem pomijać powodów, które legły u podstaw stwierdzenia nieważności.

Ostateczna decyzja administracyjna doznaje ochrony w systemie krajowego porządku prawnego. Tym samym skoro decyzje stwierdzające nieważność decyzji ustalającej opłatę z tytułu usunięcia opisywanych drzew i krzewów (decyzja SKO z dnia [...] maja 2004r. i decyzja SKO z dnia [...] kwietnia 2005r) nie zostały zaskarżone zarówno w toku administracyjnym, jak i dalej do sądu administracyjnego wiążą one organy i fakt ich pozostawania w obrocie prawnym jest przyczyną prowadzenia obecnie postępowania zwykłego w przedmiocie ponownego ustalenia opłaty. Tym samym organy muszą dokładnie przeanalizować i wziąć pod uwagę jakimi przesłankami kierowało się SKO stwierdzając nieważność decyzji o ustaleniu opłaty za usunięcie tych drzew i krzewów. Mało tego, w ocenie Sądu, obecnie organy związane są motywami jakimi kierowało się SKO wydając decyzję z dnia [...] maja 2004r. i z dnia [...] kwietnia 2005r. i orzekając w przedmiocie ustalenia opłaty muszą dokładnie przeanalizować tok rozumowania zaprezentowany we wskazanych wyżej orzeczeniach.

Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i analiza treści wydanych w sprawie decyzji administracyjnych pozwoli organom na zajęcie stanowiska, czy owa opłata winna zostać nałożona, a w dalszej kolejności w jakiej wysokości. Zabieg powyższy winien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.

Tymczasem Kolegium w zaskarżonej decyzji przedstawiło tok rozumowania, z którego wynika jakby orzekało w warunkach postępowania zwykłego prowadzonego od początku, bez uprzednich decyzji nieważnościowych. Nie wzięło pod uwagę "historii" tej sprawy, która ma zasadnicze znaczenie przy obecnym procedowaniu.

Natomiast nie może mieć większego znaczenia okoliczność, że decyzja z dnia [...] maja 2003r. została wykonana w całości przez jej adresata. Otóż bezspornym jest, że dokonano usunięcia drzew i krzewów oraz uiszczono ustalone opłaty, jak to wynikało z ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003r. Fakt uiszczenia opłaty nie może skutkować umorzeniem postępowania w sprawie jej ustalenia. W takim wypadku bowiem strona mogłaby żądać zwrotu zapłaconej kwoty, bowiem na dzień dzisiejszy organy nie dysponują ostateczną decyzją lub zaopatrzoną w rygor natychmiastowej stanowiącą podstawę do obciążenia tą kwotą inwestora. Stąd też skoro obowiązuje w obrocie prawnym zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów, konieczne jest ustalenie opłaty za to zezwolenie.

Sąd podziela stanowisko organów co do szerokiego stosowania art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r, Nr 151, poz. 1220 ze zm.). Pomimo zatem, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty zostało wszczęte po wejściu w życie ustawy z 2004r. nie mniej jednak dotyczy stanu faktycznego i postępowania zwykłego wszczętego przed dniem wejścia jej w życie. Stąd w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 16 października 1991r. o ochronie przyrody.

Mając na uwadze powyższe - ze względu na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Pkt 2 wyroku znajduje oparcie w art. 152 P.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 200 P.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania.