Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1732/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 153, art 145 par 1 pkt 1 lit c, art 200, art 205 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 5 ust 4
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1299
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie
article: art 7 i art 107 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Roślin Uprawnych z dnia [...] maja 2008 r. sygn. [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2005 r. P. Oddział w Polsce z siedzibą w S. zwrócił się do Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych z wnioskiem o wpis do krajowego rejestru kukurydzy odmiany X4S733T (genetycznie zmodyfikowanej - MON 810).

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] organ umorzył postępowanie w sprawie wpisania przedmiotowej odmiany do krajowego rejestru uzasadniając to obowiązującym od dnia 2 lipca 2006 r. art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie (Dz. U. nr 137, poz. 1299 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o nasiennictwie", zgodnie z którym odmian genetycznie zmodyfikowanych nie wpisuje się do krajowego rejestru.

Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wnioskodawca wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że - stosownie do art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie Wspólnego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych (Dz. U. L 193 z 20.07.2002, str. 1-11; Polskie wydanie specjalne Rozdział 3 Tom 36 P. 281-291 ze zm.), zwanej dalej "dyrektywą Rady 2002/53/WE" - w przypadku odmian zmodyfikowanych genetycznie, w znaczeniu dyrektywy 90/220/EWG art. 2 ust. 1 i 2, zatwierdza się celowe uwolnienie do środowiska danej odmiany tylko po podjęciu wszystkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska.

W ocenie Sądu ostrożność w zakresie uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie deklarowana w pkt 16 preambuły dyrektywy Rady 2002/53/WE oraz w art. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z

dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz. U. L 106 z 17.04.2001, str. 1-39; Polskie wydanie specjalne Rozdział 15 Tom 06 P. 77-114 ze zm.), zwana dalej "dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE", nie przekłada się jednak w przepisach na pozostawienie państwom członkowskim Unii Europejskiej autonomii w decydowaniu o zakazie obrotu odmianami zmodyfikowanymi genetycznie na terytorium danego państwa.

W tym względzie w art. 16 ust. 2 i w art. 18 dyrektywy Rady 2002/53/WE, wskazano na dopuszczalność ustanowienia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zakazu stosowania danej odmiany genetycznie zmodyfikowanej oraz sprzedaży materiału siewnego lub materiału rozmnożeniowego tej odmiany, na całym terytorium swojego kraju lub na jego części, ale jedynie w ramach stosownej procedury ustalonej w art. 23 ust. 2 i 3 dyrektywy Rady 2002/53/WE. W ramach tej procedury wprowadzenie zakazu wymaga uzyskania zgody Komisji Wspólnot Europejskich wyrażanej w drodze stosownej decyzji. Rzeczpospolita Polska uzyskała taką decyzję Komisji w dniu 8 maja 2006 r. zezwalającą jej na wprowadzenie zakazu stosowania na swym terytorium szesnastu genetycznie zmodyfikowanych odmian kukurydzy o modyfikacji genetycznej MON 810 wymienionych we Wspólnym katalogu odmian gatunków roślin rolniczych, zgodnie z dyrektywą 2002/53/WE. Załącznik do wskazanej decyzji nie obejmuje jednak odmiany kukurydzy wnioskowanej do rejestracji w przedmiotowej sprawie.

Również z art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE wynika, że bez uszczerbku dla przepisów art. 23 Państwa Członkowskie nie mogą zakazywać, ograniczać ani utrudniać wprowadzenia do obrotu organizmów genetycznie zmodyfikowanych w charakterze lub w składzie produktów, które są zgodne do wymagań ustanowionych w tej dyrektywie.

W ocenie Sądu powyższe wskazuje na ustaloną w powołanych dyrektywach niedopuszczalność wprowadzania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej generalnego zakazu w prawie krajowym obrotu odmianami genetycznie zmodyfikowanymi, a tym samym także generalnego zakazu rejestracji takich odmian w krajowych rejestrach. Oznacza to, iż przyjęty za podstawę decyzji organów obu instancji przepis art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie, zakazujący dokonywania rejestracji odmian

genetycznie zmodyfikowanych w krajowym rejestrze odmian, pozostaje w oczywistej kolizji z celami wyznaczonymi zarówno w dyrektywie Rady 2002/53/WE, jak i w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE. Sprzeczność ta skutkuje koniecznością przyjęcia za wiążące w krajowym porządku prawnym wskazanych dyrektyw, z pierwszeństwem przed art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie.

Dyrektywy, zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/2 ze zm.), zwanego dalej "Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską", stanowią jedno z pochodnych źródeł prawa wspólnotowego, wiążąc każde Państwo Członkowskie, do którego są kierowane, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiają jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Skutki wydania dyrektywy przez uprawniony organ Wspólnoty skonkretyzowane zostały w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, z którego wynika, że w przypadku nieimplementowania dyrektywy do krajowego porządku prawnego lub jej niewłaściwego implementowania, dyrektywa może wywierać bezpośredni skutek. Dyrektywa stanowi bowiem jeden z normatywnych instrumentów harmonizacji prawa krajowego członków Wspólnoty, dlatego jej efektywność polega na konieczności jej implementowania w prawodawstwie krajowym bądź na możliwości bezpośredniego powołania się na jej przepisy, jeżeli treść tych przepisów jest bezwarunkowa i wystarczająco precyzyjna do zastosowania w danej sprawie.

Dyrektywy stanowią element krajowego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, hierarchicznie wyższego rzędu wobec ustaw, jako akt organu organizacji międzynarodowej, której Polska jest członkiem od dnia 1 maja 2004 r.

Mając powyższe na względzie, organy orzekające w sprawie, w ocenie Sądu, zobowiązane były rozważyć, na ile przepisy powołanych dyrektyw mają charakter bezwarunkowy i wystarczająco precyzyjny, aby je zastosować wobec złożonego wniosku skarżącej spółki.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., że ani dyrektywa Rady 2002/53/WE, ani ustawodawstwo krajowe nie precyzuje właściwych środków, jakie należy podjąć zgodnie z art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE w przypadku zatwierdzenia celowego uwolnienia do środowiska odmiany genetycznie zmodyfikowanej, skutkiem czego przepisy obu dyrektyw, to jest dyrektywy Rady 2002/53/WE oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, nie są na tyle precyzyjne, by mogły być stosowane. Ocena ta, zdaniem Sądu, jest zbyt lakoniczna, ponieważ organy nie dokonały wszechstronnego ustalenia zakresu i celu treści powołanych dyrektyw.

Zdaniem Sądu z art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE wynika obowiązek podjęcia wszelkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska przed zatwierdzeniem celowego uwolnienia do środowiska odmian genetycznie zmodyfikowanych. Stosownie zaś do art. 7 dyrektywy Rady 2002/53/WE w wypadku odmiany genetycznie zmodyfikowanej należy przeprowadzić wymienioną w art. 4 ust. 4 ocenę ryzyka ekologicznego równoważną ocenie ustanowionej dyrektywą 90/220/EWG. Dyrektywa Rady 90/220/EWG zastąpiona została dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, w której art. 4 ust. 1 wskazano, że Państwa Członkowskie, zgodnie z zasadą ostrożności, zapewniają podjęcie wszelkich właściwych działań w celu uniknięcia niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, jakie mogłyby być wynikiem zamierzonego uwolnienia lub wprowadzenia do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie. Z kolei z art. 4 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE wynika, że Państwa Członkowskie zapewnią odpowiednią ocenę poszczególnych potencjalnych niepożądanych skutków, które mogłyby mieć niekorzystny wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, a które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio wynikać z przeniesienia genów z organizmów zmodyfikowanych genetycznie na inne organizmy. Ocenę tę przeprowadza się zgodnie z załącznikiem II z uwzględnieniem wpływu na środowisko naturalne wynikającego z charakteru uwalnianego organizmu i rodzaju środowiska. Załącznik Nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE zawiera ogólny opis celów, koniecznych elementów oraz ogólnych zasad i metodologii, jakich należy przestrzegać podczas dokonywania oceny ryzyka dla środowiska naturalnego określonej w art. 4 i art. 13 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady. W ocenie Sądu pominięcie przy tej ocenie Załącznika nr II do dyrektywy 2001/18/WE, który stanowi integralną jej część, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w decyzji organu odwoławczego powołano stosowne dyrektywy prawa wspólnotowego, lecz nie dokonano analizy całej ich treści w zakresie istnienia regulacji warunkujących ich bezpośrednie zastosowanie. Analiza, jakiej dokonał organ orzekający, sprowadza się bowiem jedynie do wskazania, iż dyrektywy te nie zawierają takich regulacji.

Sąd stwierdził, iż wydając ponownie decyzję w niniejszej sprawie organ powinien uwzględnić wskazówki zawarte w niniejszym wyroku i orzec w przedmiocie wniosku o wpisanie odmiany do krajowego rejestru, biorąc również pod uwagę przepisy zawarte w Załączniku nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE i dopiero na tej podstawie stwierdzić, czy przepisy te są wystarczająco precyzyjne do bezpośredniego ich zastosowania, aby spełnić warunki uzależniające osiągnięcie celu powołanych dyrektyw w zakresie uwolnienia do środowiska wnioskowanej odmiany kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie.

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Dyrektor Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych odmówił wpisania przedmiotowej odmiany do krajowego rejestru uzasadniając to art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie, zgodnie z którym odmian genetycznie zmodyfikowanych nie wpisuje się do krajowego rejestru.

Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił niezgodność art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie z prawem wspólnotowym, tj. art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE w związku z art. 16 dyrektywy Rady 2002/53/WE oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 6 k. p. a., art. 7 k. p. a. i art. 107 § 1 k. p. a.).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 5 ust. 4 jest obowiązującym przepisem prawa krajowego oraz że obecnie toczy się przed Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich postępowanie ze skargi Komisji Wspólnot Europejskich przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący żąda stwierdzenia, że poprzez wprowadzenie zakazu swobodnego obrotu materiałem siewnym odmian zmodyfikowanych genetycznie oraz zakazując wpisania odmian zmodyfikowanych genetycznie do krajowego katalogu odmian Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom, które ciążą na niej na mocy art. 22 i 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, jak również na mocy art. 4 ust. 4 i art. 16 dyrektywy

Rady 2002/53/WE. Organ podniósł, iż Rzeczpospolita Polska odrzuciła te zarzuty jako nieuzasadnione.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k. p. a. organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, a odwołujący się nie wskazał, na czym miałoby to naruszenie polegać.

Organ uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 6 k. p. a. i art. 7 k. p. a. Wskazano, iż uwzględniając wyrok Sądu z dnia 15 stycznia 2007 r. organ pierwszej instancji kontynuował badania przedmiotowej odmiany kukurydzy. Mając jednak na uwadze okoliczność, że rząd Rzeczpospolitej Polskiej stoi na stanowisku o niesprzeczności art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE oraz dyrektywą Rady 2002/53/WE, w sprawie należało zastosować ten przepis.

Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie podstawowe znaczenie mają klauzule generalne, a w szczególności klauzula moralności publicznej i zasad etycznych. Stosownie do art. 30 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską państwa członkowskie mogą stosować zakazy i ograniczenia w przypadkach uzasadnionych m. in. względami moralności publicznej. Wyrazem tego jest wprowadzenie przez polskiego ustawodawcę do ustawy o nasiennictwie art. 5 ust. 4.

Ponadto, stosownie do ust. 57 preambuły do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE w sprawie ogólnych zagadnień etycznych związanych z zamierzonym uwalnianiem lub wprowadzaniem do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie należy zasięgnąć opinii działającej w ramach Komisji Europejskiej Grupy do spraw etyki w nauce i nowych technologiach. Takie konsultacje powinny pozostać bez uszczerbku dla kompetencji Państw Członkowskich w odniesieniu do zagadnień etycznych.

Wnioskodawca wniósł do Sądu skargę na decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r.

W uzasadnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie m. in. art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 2002/53/WE poprzez zastosowanie sprzecznego z nimi art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie w sytuacji, gdy dyrektywy te mają pierwszeństwo przez sprzecznymi z nimi stosownymi przepisami ustaw.

Ponadto zarzucono naruszenie art. 30 w związku z art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez powołanie się na klauzulę moralności publicznej bez wykazania, że zakaz wpisu do rejestru odmian genetycznie zmodyfikowanych wynikający z art. 5 ust. 4 ustawy o nasiennictwie był uzasadniony tą klauzulą.

Skarżący wskazał również na naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań dotyczących dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu z dnia 15 stycznia 2007 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.

Na podstawie art. 153 p. p. s. a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi prawnemu oraz do dokonania kontroli legalności działań organu administracyjnego, podjętych w następstwie realizacji wskazań sądu do dalszego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na skutek zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2042/06. Wyrokiem tym uchylono decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]

sierpnia 2006 r. oraz decyzję Dyrektora Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych z dnia [...] lipca 2006 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wpisania przedmiotowej odmiany kukurydzy do krajowego rejestru.

Wydając decyzje po wyroku Sądu organy stosownie do art. 153 p. p. s. a. związane były oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania zawartymi w powyższym orzeczeniu.

W wyroku tym Sąd orzekł, że dyrektywy organów Wspólnoty Europejskiej stanowią element krajowego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, hierarchicznie wyższego rzędu wobec ustaw.

W systemie prawa stanowionego w pierwszym rzędzie z pojęciem prawa należy wiązać nie tylko przepisy stanowione i stosowane przez uprawnione polskie organy władzy w ramach krajowego systemu prawa, ale również przez instytucje Wspólnoty Europejskiej. Od dnia 1 maja 2004 r. Rzeczpospolita Polska na podstawie art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu o przystąpieniu Polski do UE jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich, w tym Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską jako pierwotnym prawem wspólnotowym, następnie - aktami przyjętymi przez instytucje Wspólnot (wtórnym prawem wspólnotowym) i w końcu - wykładnią prawa wspólnotowego dokonywaną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości.

Sąd w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. zaznaczył przy tym, iż organy orzekające w sprawie nie dokonały wszechstronnego ustalenia zakresu i celu treści dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE oraz dyrektywy Rady 2002/53/WE. Z art. 4 ust. 4 dyrektywy Rady 2002/53/WE wynika bowiem obowiązek podjęcia wszelkich właściwych środków pozwalających uniknąć ujemnych skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska naturalnego przed zatwierdzeniem celowego uwolnienia do środowiska odmian genetycznie zmodyfikowanych. Stosownie zaś do art. 7 tej dyrektywy w wypadku odmiany genetycznie zmodyfikowanej należy przeprowadzić wymienioną w art. 4 ust. 4 ocenę ryzyka ekologicznego równoważną ocenie ustanowionej dyrektywą 90/220/EWG. Dyrektywa Rady 90/220/EWG zastąpiona została dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, w której art. 4 ust. 1 wskazano, że Państwa Członkowskie, zgodnie z zasadą ostrożności, zapewniają podjęcie wszelkich właściwych działań w celu uniknięcia niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzkie i

środowisko naturalne, jakie mogłyby być wynikiem zamierzonego uwolnienia lub wprowadzenia do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie. Z kolei z art. 4 ust. 3 tejże dyrektywy wynika, że Państwa Członkowskie zapewnią odpowiednią ocenę poszczególnych potencjalnych niepożądanych skutków, które mogłyby mieć niekorzystny wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, a które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio wynikać z przeniesienia genów organizmów zmodyfikowanych genetycznie na inne organizmy. Ocenę tę przeprowadza się zgodnie z załącznikiem II z uwzględnieniem wpływu na środowisko naturalne wynikającego z charakteru uwalnianego organizmu i rodzaju środowiska. Załącznik Nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE zawiera ogólny opis celów, koniecznych elementów oraz ogólnych zasad i metodologii, jakich należy przestrzegać podczas dokonywania oceny ryzyka dla środowiska naturalnego określonej w art. 4 i art. 13 wymienionej dyrektywy.

Sąd rozpoznając skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdza, że ani organ naczelny ani organ pierwszej instancji nie zastosowały się do przedstawionej wyżej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu z dnia 15 stycznia 2007 r. Nie dokonano bowiem oceny potencjalnych niepożądanych skutków mogących mieć niekorzystny wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne, a które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio wynikać z przeniesienia genów organizmów zmodyfikowanych genetycznie na inne organizmy, zgodnie z załącznikiem II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE. Organy orzekające w sprawie w ogóle nie doniosły się do rozważań Sądu w tej kwestii i nie przeprowadziły tej oceny. Stanowi to naruszenie art. 153 p. p. s. a. skutkujące uchyleniem wydanych w sprawie decyzji. Uzasadnione są tym samym również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k. p. a. i art. 107 § 1 k. p. a.

W zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji powołał się również na odnoszący się do swobody przepływu towarów art. 30 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Przepis ten stanowi, że Państwo Członkowskie może wprowadzić w tej mierze ograniczenia lub zakazy uzasadnione względami moralności i porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt lub ochrony roślin, ochrony majątku narodowego, posiadającego wartość artystyczną, historyczną lub archeologiczną, lub też ochrony własności przemysłowej i handlowej.

Organ uznał jednocześnie, iż skoro z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że jeżeli dyrektywy wspólnotowe przewidują w danej dziedzinie harmonizację środków niezbędnych do osiągnięcia jakiegoś celu - w tym przypadku rejestracji odmian organizmów genetycznie zmodyfikowanych objętych klauzulą ochrony zdrowia i życia ludzi oraz zwierząt lub ochrony roślin - to nie można się na daną klauzulę powoływać. Sąd uznaje słuszność takiego rozumowania.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził jednak, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie klauzula moralności publicznej. Powołał się przy tym na ust. 57 preambuły do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE stanowiący, że "w sprawie ogólnych zagadnień etycznych związanych z zamierzonym uwalnianiem lub wprowadzaniem do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie należy zasięgnąć opinii działającej w ramach Komisji Europejskiej Grupy do spraw etyki w nauce i nowych technologiach. Takie konsultacje nie powinny pozostać bez uszczerbku dla kompetencji Państw Członkowskich w odniesieniu do zagadnień etycznych.".

Art. 29 ust. 1 powyższej dyrektywy stanowi, że bez uszczerbku dla uprawnień Państw Członkowskich w odniesieniu do zagadnień etycznych Komisja, z inicjatywy własnej lub na wniosek Parlamentu Europejskiego lub Rady, zasięgnie opinii w sprawie ogólnych zagadnień etycznych jakiegokolwiek komitetu powołanego przez siebie w celu uzyskiwania wskazówek na temat etycznych implikacji stosowania biotechnologii, takim jak Europejska Grupa Etyki w nauce i nowych technologiach. Z kolei art. 29 ust. 3 ustęp 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE stanowi, iż jej art. 29 ust. 1 nie będzie miał wpływu na procedury administracyjne ustanowione na mocy niniejszej dyrektywy. W związku z tym wypada nadmienić, że procedury te nie przewidują całkowitego zakazu uwalniania do środowiska naturalnego organizmów genetycznie zmodyfikowanych, a przepisów dotyczących kwestii etycznych nie należy interpretować sprzecznie z celem przedmiotowej dyrektywy.

Wobec powyższego w pkt 1 sentencji wyroku Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p. p. s. a. w związku z art. 205 § 2 p. p. s. a.