Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 941/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 1, par. 5 ust. 2, par. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 7, art. 8, art. 61 par. 1, art. 75, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, art. 174 pkt 2, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 14 ust.1, art. 16 ust. 2, art. 16 ust. 3, art. 16 ust. 4, art. 16 ust. 5, art. 16 ust. 6
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 50 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 stycznia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1460/09 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. G. na decyzję Dyrektora Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].

Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne.

[...] kwietnia 2008 r. K. G. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2008 w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej przywoływana jako ARiMR) w S. P.. Wnioskodawca zadeklarował działki rolne:

- A o powierzchni 1,05 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]),

- B o powierzchni 0,80 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]),

- C o powierzchni 0,60 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...] ),

- D o powierzchni 0,63 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]),

- E o powierzchni 0,21 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]),

- F o powierzchni 0,11 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]),

- G o powierzchni 1,04 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]),

- H o powierzchni 1,20 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]).

W czasie przeprowadzonej przez ARiMR kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące m.in. działki [...], więc wnioskodawca [...] października 2008 r. został wezwany do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie, [...] listopada 2008 r. wnioskodawca podtrzymał pierwotną deklarację.

W toku dalszej kontroli stwierdzono nieprawidłowość odnośnie do działki nr [...] (działka H). W odpowiedzi na wystosowane dnia [...] kwietnia 2009 r. wezwanie do wyjaśnienia rozbieżności skarżący po raz kolejny podtrzymał stanowisko wyrażone w deklaracji i nie przedstawił żadnych dokumentów dowodzących, iż jest właścicielem i użytkownikiem działki H.

Decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW. W ocenie organu błędy dotyczące działek [...], [...], [...], [...] zostały zakwalifikowane jako wykluczające przyznanie płatności ze względu na przepis art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006 r., str. 74; dalej powoływane jako rozporządzenie Komisji nr 1975/2006), zgodnie z którym gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wynosi 50%, rolnik jest wykluczany z otrzymania pomocy do wysokości równej w kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym. W sprawie wyliczona różnica wynosiła 68,88 %. Ze względu na rozmiar niezgodności organ I instancji nałożył na wnioskodawcę na podstawie przepisu art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz 6 rozporządzenia Komisji nr 1975/2006 sankcję w wysokości 400,96 zł.

K. G. [...] czerwca 2009 r. złożył odwołanie od tej decyzji wskazując, że działka nr [...] o powierzchni 1,75 ha jest jego własnością na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 9 października 1995 r., sygn. akt sprawy Ns 222/88.

W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. P.. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zakwestionowanej decyzji, organ II instancji podkreślił, że postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z 9 października 1995 r. , sygn. akt sprawy Ns 222/88 działkę nr [...] przyznano na własność J. B. - jedynemu użytkownikowi tej działki, co uniemożliwia K. G. uzyskanie płatności ONW.

Dodatkowo, organ odwoławczy poniósł, że z pisma Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Kartografii Katastru i Gospodarki Nieruchomościami wynika, że działka ewidencyjna [...] uległa podziałowi na działki [...] i [...]. Wobec braku wyjaśnień wnioskodawcy i wskazania prawidłowego położenia działki rolnej nr [...], wykluczono powierzchnię tej działki z wniosku.

W skardze na powyższą decyzję K. G. domagał się jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności wskazując, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 września 1995 r. jest właścicielem działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

WSA w W. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1460/09, oddalił skargę K. G.. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu administracyjnym i umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż skarżący nie wyjaśnił dostrzeżonych przez organ w toku kontroli wniosku nieprawidłowości dotyczących zgłoszonych działek oraz na to, iż organ uzyskał aktualne dane rejestru gruntów, w którym działka nr [...] nie figurowała. Powyższe legło u podstaw oceny Sądu, iż organ administracji zasadnie dokonał wykluczenia z wniosku działek, co do których skarżący nie złożył wyjaśnień. Ponieważ stwierdzona przez organ powierzchnia wynosiła 3,40 ha, procentowa różnica powierzchni zadeklarowanej, a zgłoszonej wyniosła 65.88% co czyniło, w ocenie WSA, zasadnym zastosowanie art. 16 ust. 3 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006.

Skargą kasacyjną K. G. zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji ze względu na:

1. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270; dalej przywoływana jako p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r.; dalej przywoływany jako Kpa.) poprzez brak uchylenia decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz decyzji poprzedzającej z [...] maja 2009 r., w sytuacji gdy organy administracyjne nie zebrały wszystkich dowodów i nie zbadały wszystkich okoliczności sprawy, tym samym błędnie został ustalony stan faktyczny przedmiotowej sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nienależytym wyjaśnieniu przez Sąd I instancji przyjętej podstawy faktycznej i pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentów podnoszonych przez Skarżącego dotyczących własności działki nr [...].

Na podstawie przepisu art. 106 p.p.s.a. pełnomocnik K. G. wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu – z decyzji ARiMR z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. P.. Pełnomocnik kasatora wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania pomocy prawnej świadczonej przez pełnomocnika skarżącego z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podniósł, że w toku postępowania administracyjnego oraz postępowania sądowoadministracyjnego nie zostały podjęte kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie wskazał dokładnie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co nie pozwala na ocenę prawidłowości wyrokowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a wskazane w jej ramach zarzuty zmierzają wyłącznie do zakwestionowania ustalonego przez organ stanu faktycznego i wyrażonej zaskarżonym wyrokiem aprobaty dla takiego działania przy jednoczesnym pominięciu przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyjaśnienia podnoszonych w skardze okoliczności dotyczących działki nr [...].

Postawione w ramach naruszenia prawa procesowego zarzuty, bo tylko w tych granicach stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. może przebiegać kontrola kasacyjna, nie znajdują potwierdzenia w zaskarżonym wyroku. Przypomnieć należy, iż przedmiotem sprawy poddanej kontroli sądowej była decyzja, którą ostatecznie odmówiono skarżącemu żądanych dopłat, wykluczając go z otrzymania pomocy na podstawie art. 16 ust. 3 i 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. i stosując dodatkowo sankcję w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. Sąd I instancji uznał, iż zaskarżona decyzja znajdowała pełne oparcie w materiale dowodowym i z taką oceną Sądu należy się w pełni zgodzić.

W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że wysokość przyznawanej pomocy uzależniona jest od zadeklarowanego przez wnioskodawcę i zatwierdzonego przez właściwy organ obszaru, co wynika z art. 16 ust. 1 – ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1975/2006. Stwierdzona przez kontrolujący organ różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym przekraczająca 50% , jak to miało miejsce w badanej przez WSA sprawie, wyklucza beneficjenta z otrzymania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem, a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 ( ust. 3 akapit drugi cyt. rozporządzenia Rady ). Z tego względu zasadniczą kwestią jest prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń faktycznych dotyczących wskazanego we wniosku pomocowym obszaru.

Jak wynika z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r., płatność ONW przyznawana jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego rolnika ( § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w/w MRiRW ) , co oznacza, że stosownie do 61 § 1 Kpa., postępowanie w sprawie wypłat wszczynane jest z inicjatywy rolnika i tylko on decyduje o treści składanego przez siebie wniosku, a więc jak trafnie zważył Sąd I instancji, zakres żądania określa wnioskujący o płatności rolnik, zaś organ podanym zakresem jest związany. W przedmiotowej sprawie wniosek w odniesieniu do zakwestionowanych przez organ działek nie został w toku postępowania ani wyjaśniony ani zmieniony przez skarżącego.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że z załączonych do akt sprawy sądowej akt administracyjnych wynika jednoznacznie, iż opisany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny znajduje oparcie w zebranym przez organ materiale dowodowym. Potwierdzenie znajduje ustalenie zasadniczej dla wyniku sprawy okoliczności jaką jest powstała różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym przez skarżącego do dopłat, a obszarem zatwierdzonym przez organ. Po pierwsze, wskazana we wniosku działka [...] o wielkości 1,04 ha nie znajdowała się w ewidencji gruntów i budynków dla wsi R.-O., zaś działka [...]o powierzchni 1,20 ha, jak wynika z uzasadnienia wyroku należała do innej osoby, co znajdowało potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 października 1995r. ( akta sprawy Ns 222/88 ). Powyższe dane potwierdzają zasadność oceny Sądu I instancji co do tego, iż procentowa różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym ( 5.64 ha) i zatwierdzonym (3,40 ha) wynosiła ponad 50%, co stanowiło podstawę do zastosowania przepisu art. 16 ust. 3 i 6 rozporządzenia Rady(WE) nr 1975/2006.

Co wymaga odnotowania przepisy rozporządzenia MRiRW dozwalają na dokonanie zmian w już złożonym wniosku ( § 5 ust. 4 ), a nie może być wątpliwości, iż skarżący, mimo wezwań organu, nie wyjaśnił wytkniętych przez organ nieprawidłowości, utrzymując iż podane przez niego dane są właściwe. Na powyższą okoliczność zwrócił uwagę Sąd I instancji, trafnie uznając za prawidłowe działanie organu, który oparł swoje ustalenia co do zgłoszonych do płatności działek na aktualnym rejestrze gruntów wsi R.-O.. Z tego względu zarzut skargi kasacyjnej zignorowania przez Sąd naruszenia przez organ art. 7, 8,75, 77 i 80 Kpa. nie mogą znaleźć uznania.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bowiem sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie w pełni odpowiada wymogom przewidzianym tym przepisem. Brak odniesienia się WSA w części merytorycznej do zarzutów związanych z działką nr [...] nie stanowi żadnego uchybienia, a tym bardziej takiego, które mogłoby wpłynąć istotnie na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ), tym bardziej że z części opisowej uzasadnienia wynika jasno jak przedstawiał się stan prawny odnośnie do wskazanej działki i na jakiej podstawie został ustalony.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.