Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 9/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8,  art. 9
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania P. S., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 – dalej jako: O.p.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. określającą stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych.

Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania, organ przypomniał, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ I instancji wezwał podatnika do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych za 2017 rok. Podatnik odpowiedział, że nie posiada samochodu.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2017 rok. Gromadząc materiał dowodowy organ uzyskał pisemną informację z Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów, że od dnia 7 stycznia 1994 r. samochód ciężarowy A o nr rej. [...],[...], jest zarejestrowany na P. S.. Jednocześnie poinformował, że w dniu [...] stycznia 2018 r. wydano decyzję o odmowie wyrejestrowania opisanego pojazdu, utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2018 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. organ I instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za przedmiotowy samochód ciężarowy za 2017 rok w kwocie 804,00 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wyjaśnił m.in., iż przedmiotowy samochód posiadał od około 1993 - 1994 roku, pojazd wykorzystywany był w prowadzonej działalności. Odwołujący podkreślił, iż zbył pojazd, przy czym nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających tę czynność, co uniemożliwia również jego wyrejestrowanie. Podatnik dodał, iż decyzja o odmowie wyrejestrowania została zaskarżona do sądu administracyjnego.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzieliło ocenę wywiedzioną przez organ I instancji.

Przywołując brzmienie przepisów art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1445 ze zm. – dalej jako: u.p.o.l.) i art. 21 § 1 pkt 1 O.p. Kolegium wskazało, iż obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, ciąży na osobach fizycznych będących właścicielami środków transportowych. W niniejszej sprawie, strona oświadczyła, że w 2004 roku sprzedała samochód, jednak jak wynika z pism Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów z dnia 8 stycznia 2017 r. i 29 marca 2017 r. samochód ciężarowy marki A o nr rej. [...] jest zarejestrowany na P. S. od 7 stycznia 1994 roku do chwili obecnej. Kolegium zwróciło uwagę, iż dowód rejestracyjny pojazdu, akta rejestrowe pojazdu oraz wpisy w systemie teleinformatycznym rejestracji są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Zgodnie zaś art. 9 ust. 4 i 5 u.p.o.l. samo powstanie i ustanie obowiązku podatkowego uzależnione jest od dokonania zarejestrowania i wyrejestrowania pojazdu. Odmiennie jest w przypadku art. 9 ust. 3 u.p.o.l., który stanowi wyraźnie, iż w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Przepis ten uzależnia obciążenie obowiązkiem podatkowym danego podmiotu jedynie od faktu zmiany własności, nie zaś od jego przerejestrowania na nowego właściciela.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, iż dało wiarę dokumentom urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. świadczącym o własności pojazdu przysługującej P.S., bowiem okoliczność ta wynika z dokumentów rejestracyjnych. Nadto wskazało, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił wyrejestrowania przedmiotowego samochodu, decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy i zaskarżona do sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 września 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 399/18, oddalił skargę. Kolegium zaznaczyło, iż strona nie wykazała, iż obowiązek podatkowy na niej nie ciąży, nie dowiodła, iż wbrew zapisom rejestracyjnym przedmiotowy pojazd jest we własności innego podmiotu. Podatnik nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdziłyby jego wyjaśnienia. W ocenie organu nie są wystarczające do potwierdzenia faktu zbycia pojazdu, notatka o zbyciu, czy oświadczenie podatnika. Strona nie dysponuje umową sprzedaży, ani nie uprawdopodobniła sprzedaży innymi dowodami, strona nie pamięta szczegółowych okoliczności sprzedaży i danych właściciela, zatem nie można wbrew treści dokumentu urzędowego przyjąć, iż taki fakt miał miejsce. Kolegium stwierdziło, iż wobec powyższego nie jest celowe wystąpienie do organu ewidencyjnego, zwłaszcza z uwagi na informacje tegoż organu, że przedmiotowy samochód od 1994 roku jest zarejestrowany na podatnika, a decyzja o odmowie wyrejestrowania jest ostateczna.

Kolegium podsumowało, iż wobec niezłożenia przez P.S. deklaracji na podatek od środków transportowych, do czego był on zobligowany (art. 9 ust. 6 pkt 1 u.p.o.l.) i braku zapłaty podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 6 pkt 3 u.p.o.l.), organ I instancji był zobligowany do wydana decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, na podstawie art. 21 § 3 O.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania wobec ustalenia, iż skarżący od bardzo długiego czasu nie posiada przedmiotowego pojazdu. Skarżący wyjaśnił, iż około 2003-2005 roku sprzedał samochód, na tę okoliczność nie posiada żadnego dokumentu. W sierpniu bieżącego roku zwrócił się do policji o pomoc w ustaleniu nabywcy, który zabrał jedynie silnik samochodu, zapłacił zaliczkę i nigdy więcej nie pojawił się u strony, u której pozostał wrak pojazdu ostatecznie zbyty około 2008-2011 roku nieznanemu nabywcy, prawdopodobnie na złom. Skarżący dodał, iż z uwagi na brak dokumentów pojazdu i z drugim nabywcą nie sporządził żadnej umowy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się zatem stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie naruszyło bowiem przepisów materialnych i procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy zasadnie, w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. określiło skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za samochód ciężarowy A o nr rej. [...], za 2017 rok, przyjmując za główny dowód ustalenie, iż przedmiotowy pojazd od stycznia 1994 roku do nadal jest zarejestrowany na skarżącego. Z kolei, zdaniem strony skarżącej, postępowanie w niniejszej sprawie winno zostać umorzone, gdyż opisany samochód zbyła i okoliczność ta winna być przesądzającym ustaleniem dla odstąpienia od wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i wypracowanego stanowiska judykatury, nie sposób przyznać racji argumentom strony skarżącej. Przypomnieć należy, iż obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych (art. 9 ust. 1 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.). Z kolei, w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności (art. 9 ust. 3 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).

Zaznaczyć trzeba, iż ustawodawca powiązał powstanie (i istnienie) obowiązku podatkowego z własnością pojazdu (art. 9 ust.1 u.p.o.l.), a nie z realizacją obowiązku rejestracyjnego. Przepis art. 9 ust. 5 u.p.o.l., dotyczy wyłącznie momentu ustania obowiązku podatkowego w sytuacji wyrejestrowania środka transportowego, czyli elementu wtórnego względem istnienia (powstania) obowiązku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.p.o.l. (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn.. akt II FSK 3161/16 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, wobec ustalenia, iż skarżący nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych, do czego był zobligowany (art. 9 ust. 6 pkt 1 u.p.o.l.) i nie zapłacił podatku od środków transportowych (art. 9 ust. 6 pkt 3 u.p.o.l.), organ podatkowy zasadnie wszczął postepowanie zakończone zaskarżoną decyzją. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu ustalenie, iż stronie skarżącej w świetle ustaleń faktycznych i prawnych zobowiązanie w podatku od środków transportowych winno być określone. Jak dowodzi zgromadzony materiał dowodowy, skarżący jest właścicielem samochodu ciężarowego A o nr rej. [...]. Co więcej, jak wynika z pisma Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów, od dnia 7 stycznia 1994 r. opisany samochód ciężarowy jest zarejestrowany na skarżącego. W świetle powyższego zasadnie w oparciu o informacje rejestracyjne ustalił organ podatkowy, iż właścicielem przedmiotowego środka transportu jest P. S. Skarżący w toku całego postępowania wyjaśnia wprawdzie, iż przedmiotowy samochód posiadał od około 1993-1994 roku, jednakże po zamknięciu prowadzonej działalności gospodarczej samochód został sprzedany. Najpierw, około 2003-2005 roku skarżący wystawił na sprzedaż kompletny pojazd, ponieważ nabywca nie był w stanie przetransportować całego pojazdu na lawecie, zabrał silnik i dokumenty, zapłacił zaliczkę i więcej nie pojawił się u strony. Skarżący zaznaczył, iż na okoliczność opisanej transakcji została spisana umowa, przy czym nie dysponuje jej egzemplarzem, nie jest w stanie również zidentyfikować nieuczciwego nabywcy. Kilka lat później unieruchomiony pojazd został zbyty na złom, ale i w tym przypadku skarżący nie jest w stanie dowieść, iż taka transakcja miała miejsce, bowiem jak wyjaśnił w odwołaniu, wobec braku dokumentów pojazdu odstąpił od spisania umowy jego sprzedaży. Istotne jest, iż strona skarżąca nie jest w stanie dowieść, iż sprzedała pojazd, nie dysponuje żadnym dokumentem, żadnym innym dowodem, który podważyłby informacje rejestracyjne. I choć w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu spoczywa - co do zasady - na organach podatkowych, to w sytuacji gdy strona wykaże w nim stosowną inicjatywę lub wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, ciężar dowodu spoczywa na stronie. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie dysponuje żadnym materiałem dowodowym, który umożliwiłby wykazanie, iż wbrew zapisom rejestracyjnym przedmiotowy pojazd jest we własności innego podmiotu. W tym wypadku nie sposób odmówić wiarygodności dokumentom urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., które zgromadził organ podatkowy, świadczących o własności pojazd przysługującej skarżącemu. Zdaniem Sądu, organy podatkowe zgromadziły wyczerpujący materiał dowody potwierdzający istotne dla sprawy okoliczności, których nie sposób podważyć jedynie oświadczeniem strony.

Mimo, że na organach ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie oznacza to nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony i to w sytuacji, gdy sama strona nie dostarcza materiałów na potwierdzenie wskazywanych przez siebie okoliczności, z których sama wywodzi korzystne dla siebie skutki. Podatnik ma obowiązek współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy wskazuje on na okoliczności, co do których ewentualnego istnienia jedynie on sam posiada wiedzę, a której pozyskanie pozostaje poza zakresem możliwości dowodowych organu podatkowego. Skoro zatem organ musi skorzystać z danych znajdujących się wyłącznie w dyspozycji podatnika, to nie można mu zarzucić nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, w sytuacji gdy sama strona uniemożliwia organowi zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających okoliczności wskazywane przez podatnika, ale w żaden sposób nie uprawdopodobnionych.

Z tych wszystkich względów, działanie organów podatkowych ocenić należy jako prawidłowe i w pełni odzwierciedlone tak w materiale dowodnym, jak i argumentach zaskarżonego aktu. Odnotować należy, iż skarżący podjął działania zmierzające do wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu, jednakże Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił wyrejestrowania przedmiotowego samochodu ciężarowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na tę decyzję strona złożyła skargę, którą wyrokiem z dnia 11 września 2018 r., o sygn. akt III SA/Łd 399/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił. Skarżący wywodzi w uzasadnieniu skargi, wskazując na wypowiedzi przedstawicieli nauki, iż w odniesieniu do zarejestrowanego pojazdu obowiązek podatkowy wygasa na skutek jego zbycia, którego nie należy wiązać z jego wyrejestrowaniem. Nie można jednak zapomnieć, iż w niniejszej sprawie strona nie dowiodła, iż przedmiotowy pojazd zbyła, co za tym nie dowiodła, iż jej obowiązek podatkowy wygasł.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną należało oddalić.

O kosztach postępowania w postaci wynagrodzenia radcy prawnego w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 3, § 8 pkt 2, § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 2019 r., poz. 68).

dc