Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 459/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 124 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18, art. 59, art. 66, art. 71, art. 89
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 26 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik M. Urzędu Skarbowego w K. (dalej: NMUS, organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku M. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: Spółka, Zobowiązana, Skarżąca) na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r., w łącznej kwocie należności głównych wynikających z tych tytułów - [...] zł.

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. nr [...] organ egzekucyjny umorzył na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201, ze zm., obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 1314; dalej: u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne prowadzone do tytułów wykonawczych nr [...] z uwagi na stwierdzenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że wszczął egzekucję na podstawie wszystkich w/w tytułów wykonawczych poprzez dokonanie zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w R. S.A. (dalej: również Bank) wysyłając do Banku stosowne zawiadomienia. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienia o zajęciu Bank poinformował organ egzekucyjny, że zaistniał zbieg egzekucji administracyjnej z licznymi egzekucjami sądowymi i ze względu na dużą liczbę organów prowadzących egzekucję są trudności w ustaleniu, który organ egzekucyjny jest właściwy do łącznego prowadzenia egzekucji.

Dalej organ wskazał, że z Banku powzięto informację, że rachunek bankowy wskazuje saldo [...] zł, i z uwagi na powyższe, NMUS postanowił kontynuować postępowanie egzekucyjne jedynie na podstawie jednego tytułu wykonawczego o nr [...], który opiewa na kwotę znacznie większą niż środki znajdujące się na rachunku bankowym.

Następnie organ egzekucyjny wskazał, że prowadząc postepowanie egzekucyjne kierował również do kilkudziesięciu banków w [...] zapytania, czy prowadzą rachunki bankowe dla Zobowiązanej, lecz wszystkie odpowiedzi, za wyjątkiem R. SA, były negatywne.

Dalej organ egzekucyjny opisał podejmowane czynności egzekucyjne w stosunku do majątku zobowiązanej i tak:

- w dniu 25 maja 2017 r. dokonano zajęcia ruchomości tj. obuwia, portfeli, torebek, akcesoriów do czyszczenia obuwia oraz regałów, które znajdowały się w składnicy majątkowej organu egzekucyjnego, bowiem zostały zajęte wtoku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wcześniejszego tytułu wykonawczego o nr [...] i zwiezione do składnicy majątkowej. W wyniku sprzedaży egzekucyjnej w/w ruchomości uzyskano środki, które pozwoliły na pokrycie części zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...] i kosztów egzekucyjnych powstałych do tytułów wykonawczych nr [...],

- w dniu 5 maja 2017 r. dokonano zajęcia wózka widłowego należącego do Spółki, który został również sprzedany w drodze egzekucji administracyjnej. Uzyskane środki zostały rozliczone na poczet kosztów egzekucyjnych naliczonych m.in. do tytułu wykonawczego nr [...],

- w dniu 24 października 2017 r. dokonano zajęcia ruchomości, tj. torebek. W wyniku sprzedaży egzekucyjnej tych ruchomości uzyskano środki, które pozwoliły na pokrycie części zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...] i kosztów egzekucyjnych naliczonych do tytułu wykonawczego nr [...].

Dalej organ wskazał, że w celu ustalenia majątku Zobowiązanej (nieruchomości, środków transportu, rachunków bankowych), skierowano wnioski o udostępnienie danych do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K.. W wyniku tych działań organ uzyskał informację, że Spółka jest właścicielem samochodu osobowego [...] z 2007 r. i samochodu osobowego [...] z 2013 r. i że nie figuruje w rejestrach jako właściciel jakichkolwiek nieruchomości. W wyniku podjętych działań organ ustalił, że ww. pojazdy zostały zbyte wiosną 2017 r.

Następnie organ wskazał, że ustalono iż Spółka pod adresem siedziby, tj. B. , ul. [...], od marca 2017 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada żadnego majątku. Nie prowadzi już również działalności gospodarczej pod żadnym z adresów zgłoszonych jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem wszystkie sklepy obuwnicze, które Spółka prowadziła, zostały zamknięte. Nie pozostał tam żaden majątek Spółki, z którego można byłoby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Od pełnomocnika Spółki - radcy prawnego W. M. uzyskano informację, że z dniem 17 maca 2017 r. J. M. złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki. Następnie na funkcję prezesa Spółki został powołany J. B., który według informacji uzyskanej od pełnomocnika Spółki w piśmie z dnia 3 sierpnia 2017 r., również złożył rezygnację z jej pełnienia. Od dnia 3 listopada 2017 r. w KRS brak jest informacji o osobach mogących reprezentować Spółkę.

W oparciu o powyższe ustalenia organ egzekucyjny stwierdził, że brak jest jakichkolwiek znamion, które świadczyłby o prowadzeniu obecnie przez Spółkę działalności gospodarczej, a także o posiadaniu jakiegokolwiek majątku, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję. Stan ten potwierdza również fakt, że w składanych deklaracjach VAT -7 za miesiące od kwietnia 2017 r. Spółka wykazuje znikome dostawy towarów i świadczenie usług, w porównaniu do poprzednich okresów i wynikają one ze sprzedaży majątku Spółki w drodze prowadzonych egzekucji.

Podsumowując NMUS wskazał, że nie ustalił żadnych składników majątkowych, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję. Dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie przyniosłoby oczekiwanych rezultatów, a jedynie przedłużyłoby prowadzenie i tak bezskutecznej egzekucji. Powyższe ustalenia w zupełności wypełniają przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, iż w jego toku nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Na powyższe postanowienie Zobowiązana wniosła zażalenie zarzucając naruszenie przepisów art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. W zażaleniu opisano przebieg postępowania egzekucyjnego i wskazano, że nie wystąpiły przesłanki jego umorzenia z uwagi na to, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Na poparcie swojego argumentu Zobowiązana wskazała, że posiada wierzytelność wobec jej byłego prezesa zarządu Ł. A., a roszczenie to ma charakter odszkodowawczy i związane jest z niegospodarnym zarządzaniem Spółką, w tym zawieraniem niekorzystnych umów z kontrahentami. Ponadto zobowiązana zasugerowała możliwość zwrócenia się do sądu na podstawie art. 71 u.p.e.a. z wnioskiem o wyjawienie majątku Zobowiązanej. Na podstawie tych zarzutów Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ustalenie stanu majątkowego Spółki.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS, organ II instancji) postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie NMUS z dnia 29 grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu DIAS w pierwszej kolejności przytoczył przepis art. 59 § 2 i § 3 u.p.e.a. i wskazał, że organ egzekucyjny uzasadnił w zaskarżonym postanowieniu, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie organ II instancji przytoczył ustalenia organu egzekucyjnego i wskazał, że podziela pogląd, iż w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, tym samym, umorzenie postępowania egzekucyjnego nie narusza art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a.

DIAS odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że głównym motywem złożenia zażalenia przez Zobowiązaną jest wskazanie, że istnieje wierzytelność wobec jej byłego prezesa Ł. A., a roszczenie to ma charakter odszkodowawczy. Organ odpowiadając na ten zarzut wskazał, że trudno określić, by istniała wierzytelność z tytułu roszczenia odszkodowawczego, które w żaden sposób nie zostało zasądzone. Nie jest znany fakt, by Zobowiązana wytoczyła Ł. A. powództwo o naprawę wyrządzonej szkody w oparciu o art. 293 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2017. poz. 1577, dalej: K.s.h.). W tej sytuacji nie można mówić o wierzytelności (określonym, zasądzonym wymagalnym roszczeniu). W sytuacji, gdy taka wierzytelność powstanie, przepisy u.p.e.a., w art. 61 przewidują wszczęcie ponownej egzekucji wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

DIAS odnosząc się do sugestii Zobowiązanej dotyczącej możliwości zastosowania środka prawnego dotyczącego skierowania wniosku o wyjawienie majątku zobowiązanej zgodnie z art. 71 u.p.e.a., stwierdził, że skoro samej Zobowiązanej zależy na dalszym prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, to winna ona sama, znając najlepiej swój majątek, przedstawić konkretne składniki majątkowe, z których organ egzekucyjny mógłby obecnie prowadzić egzekucję, a nie sugerować organowi okrężną drogę dochodzenia do tej wiedzy poprzez zwrócenie się do sądu o wyjawienie majątku. Z powyższego wywnioskować natomiast można, iż intencją Zobowiązanej jest jedynie przedłużenie bezskutecznej już egzekucji. Równocześnie zaznaczyć należy, iż zwrócenie się z takim wnioskiem wymagałoby reprezentacji Spółki, zaś w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego w dniu 17 marca 2017 r. J. M. złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa Spółki. Dopiero w dniu 21 kwietnia 2017 r. w KRS pojawiła się informacja, że J. B. został powołany na członka zarządu Spółki, a następnie pismem z dnia 3 sierpnia 2017 r. pełnomocnik W. M. poinformował organ egzekucyjny, że J. B. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu i od tego momentu do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego brak było organów mogących reprezentować zobowiązaną. Równocześnie zaznaczyć należy, że organ egzekucyjny w dniu 19 czerwca 2017 r. otrzymał pismo z dnia 13 czerwca 2017 r. zawierające informacje o składnikach majątkowych Zobowiązanej, wśród których brak było informacji o przysługującej Zobowiązanej wierzytelności wobec byłego prezesa zarządu Ł. A..

Organ II instancji odnosząc się do obawy Zobowiązanej, że organ egzekucyjny całkowicie zaprzestanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do majątku zobowiązanej wskazał, że każdy tytuł wykonawczy to oddzielne postępowanie egzekucyjne, zaś organ egzekucyjny nadal kontynuuje postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych NMUS byłoby bezcelowe, bowiem generowałoby kolejne wydatki egzekucyjne oraz przedłużałoby egzekucję, która w rezultacie i tak nie pokryłaby należności objętych tytułami wykonawczymi.

Podsumowując DIAS stwierdził, że postanowienie NMUS nie narusza prawa.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając postanowieniu naruszenie "przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (dalej jako: upea) w zw. z art. 140 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 upea poprzez niezastosowanie przepisów art. 18 upea w zw. z w zw. z art. 140 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 p.p.s.a. i w to miejsce niezasadne zastosowanie przepisów art. 18 upea w zw. z art. 140 p.p.s.a. w zw. z art. 138 §1 pkt. 1 p.p.s.a. pomimo, że zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 29 grudnia 2017 r. nr [...] umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Skarżącego zostało wydane z naruszeniem przepisów i postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 upea oraz art. 18 upea a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy dotyczący posiadania przez skarżącego wierzytelności w stosunku do Ł. A. miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".

Na podstawie powyższych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca przytoczyła przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. oraz fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych i komentarza do u.p.e.a. i stwierdziła, że jak wynika z przytoczonych poglądów orzecznictwa, obowiązkiem organu przed wydaniem postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. jest przeprowadzenie zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. postępowania wyjaśniającego, w tym podjęcie wszelkich czynności także z urzędu, niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego oraz ocena w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność – w tym przypadku niemożność uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, została udowodniona.

Zdaniem Skarżącej organ I instancji wydał postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu stwierdzenie zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania, do czego był zobligowany przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm. obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: K.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 59 § 2 u.p.e.a. Organ I instancji nie mając wiedzy odnośnie majątku Skarżącej, do którego można skierować dalsze czynności egzekucyjne winien był wystąpić z wnioskiem o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, w wyniku czego niewątpliwie powziąłby wiedzę o wierzytelności przysługującej Skarżącej względem Ł. A., a następnie dokonać zajęcia ww. wierzytelności. Nadto organ I instancji wbrew obowiązkowi nie załączył do akt postępowania kalkulacji wydatków i przewidywanych wpływów stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne. Natomiast organ II instancji po powzięciu wiedzy o istnieniu ww. wierzytelności z zażalenia Skarżącego winien był stosownie do art. 138 § 2 K.p.a. uchylić postanowienie organu I instancji w całości celem umożliwienia organowi I instancji skierowania zajęcia do ww. wierzytelności. Dopiero bowiem skierowanie ww. zajęcia do wierzytelności przysługującej Skarżącemu względem Ł. A. pozwoliłoby organowi na wyjaśnienie, czy zaistniały podstawy do wydania postanowienia umarzającego egzekucję, a to z uwagi na zawarte w zawiadomieniu o zajęciu stosownie do art. 67 § 2 pkt 7 u.p.e.a. wezwanie dłużnika wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia. Wbrew twierdzeniom organu Skarżącej przysługuje względem Ł. A. wymagalna wierzytelność w kwocie co najmniej [...] zł. Wprawdzie istnienie ww. wierzytelności nie zostało stwierdzone orzeczeniem Sądu, jednakże wyrok sądu zasądzający określoną wierzytelność ma charakter jedynie deklaratywny tzn. stwierdzający, że dłużnik jest zobowiązany do zapłaty wierzycielowi określonej kwoty i nie tworzy jak w przypadku wyroków konstytutywnych (których przykładem może być wyrok rozwodowy) nowego stanu rzeczy. Nadto okoliczności wskazane przez Skarżącego w zażaleniu potwierdzają istnienie ww. wierzytelności. O wymagalności ww. wierzytelności znajdującej swą podstawę prawną w art. 293 K.s.h. świadczy zaś przepis art. 297 K.s.h. przewidujący 3 letni termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego liczony od momentu dowiedzenia się przez Spółkę o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.

DIAS w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sporna kwestia w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy organy prawidłowo umorzyły postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej na podstawie wystawionych przez NMUS tytułów wykonawczych nr [...] dotyczących podatku od towarów i usług.

Zdaniem organów, w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dokonano w stosunku do Zobowiązanej szeregu czynności w celu ustalenia posiadanych przez nią składników majątkowych i źródeł dochodów, wykorzystując w tym zakresie wszelkie dostępne możliwości, adekwatne do złożoności sprawy oraz rodzaju i wysokości egzekwowanej należności, w wyniku których ustalono, że Spółka nie posiada majątku, z którego może być prowadzona egzekucja i w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. To skutkowało umorzeniem tego postępowania na zasadzie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Zdaniem Skarżącej, przedmiotowe postepowanie egzekucyjne zostało umorzone przedwcześnie, a organ egzekucyjny nie wykorzystał wszelkich dostępnych mu możliwości do wyegzekwowania należności, bowiem Zobowiązana posiada wierzytelność wobec byłego prezesa Spółki Ł. A. i nie była wezwana do wyjawienia majątku.

Zdaniem Sądu rację w tym sporze mają organ egzekucyjny i organ II instancji, a zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, wbrew twierdzeniom Skarżącej nie naruszają prawa.

Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do sformułowanych i przytoczonych in extenso powyżej przez Sąd zarzutów skargi, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego. Zarzuty naruszenia przepisów art. 18 i art. 59 § 2 u.p.e.a., zostały kilkakrotnie powiązane z przepisami art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 oraz z art. 140 P.p.s.a. Powiązanie zarzutów naruszenia przepisów u.p.e.a. z przepisami P.p.s.a. w ocenie Sądu nie znajduje żadnego uzasadnienia, gdyż przepisy P.p.s.a. nie były i nie mogły być podstawą rozstrzygnięcia przez organy podatkowe, gdyż nie są kierowane do organów administracji, ale do sądu. Przykładowo warto przytoczyć treść art. 138 P.p.s.a., który brzmi: "Sentencja wyroku powinna zawierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu". Zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. w jakikolwiek sposób nie zostały wyjaśnione w uzasadnieniu skargi, tym samym Sąd może jedynie domniemywać, że jest to wynik oczywistej pomyłki i autorowi skargi w istocie chodziło o odpowiednie przepisy K.p.a.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie prowadzi zatem egzekucji należności pieniężnej, gdy wiadomo, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a więc jeżeli w toku postępowania okaże się, iż zobowiązany nie posiada majątku, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja (majątku ruchomego, nieruchomego, wierzytelności pieniężnych, praw majątkowych), przy zastosowaniu określonych w ustawie środków egzekucyjnych. Założeniem powyższej regulacji jest również ochrona wierzyciela przed dalszym ponoszeniem (generowaniem) kosztów egzekucyjnych. Stosownie do art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa bowiem koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Warunkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest zbadanie okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn braku możliwości zaspokojenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzono szereg czynności, zmierzających do ustalenia majątku Zobowiązanej, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Ustalono majątek z którego udało się zaspokoić zaledwie część należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] oraz pokryć częściowo koszty egzekucyjne naliczone do niektórych tytułów wykonawczych (np. [...]).

Z akt sprawy wynika że organ podejmował działania w celu poszukiwania majątku zobowiązanej jak i dokonywał czynności egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania należności. Przykładowo można wskazać:

1. wystąpienie do kilkudziesięciu banków w [...] z zapytaniami, czy prowadzą rachunki bankowe dla Zobowiązanej (zbiorczy wydruk z Ogniva – k. 19, k. 47, k. 278, k. 322, k.323 akt administracyjnych). Jedynie R. SA, podał, że prowadzi rachunek bankowy dla Skarżącej;

2. wystąpienie o udostępnienie danych do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (k. 22, 23), Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych (k. 196, 197) oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w K. (k. 199). W wyniku tych działań uzyskano informacje że Skarżąca:

- nie jest właścicielem żadnych nieruchomości,

- jest właścicielem samochodu osobowego [...] z 2007 r. i samochodu osobowego [...] z 2013 r., które jak organ ustalił zostały zbyte przez Skarżącą;

3. dokonanie zajęć egzekucyjnych:

- w dniu 5 lipca 2017 r. wózka widłowego należącego do Spółki, który został również sprzedany w drodze egzekucji administracyjnej a uzyskane środki, zostały rozliczone zostały na poczet kosztów egzekucyjnych naliczonych m.in. do tytułu wykonawczego nr [...] (k. 213, 214),

- w dniu 25 maja 2017 r. obuwia, portfeli, torebek, akcesoriów do czyszczenia obuwia oraz regałów. W wyniku sprzedaży egzekucyjnej w/w ruchomości uzyskano środki, które pozwoliły na pokrycie części zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...] i kosztów egzekucyjnych powstałych do tytułów wykonawczych nr [...] (k. 48 - 143),

- dniu 24 października 2017 r. torebek. W wyniku sprzedaży egzekucyjnej tych ruchomości uzyskano środków które pozwoliły na pokrycie części zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...] i kosztów egzekucyjnych naliczonych do tytułu wykonawczego nr [...] (k. 301-304).

Z R. SA uzyskano informację, że rachunek bankowy wskazuje saldo [...] zł, do której to kwoty nastąpił zbieg egzekucji (k. 317). W związku z powyższym organ postanowił kontynuować egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] r., który opiewał na kwotę [...]zł należności głównej.

Ponadto z akt sprawy wynika, że organ dokonał szeregu ustaleń, które zdaniem Sądu rzutują na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z dowodów tych wynika, że Skarżąca pod adresem siedziby, tj. B. , ul. [...] od marca 2017 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie prowadzi również działalności gospodarczej pod żadnym z adresów, zgłoszonych jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem wszystkie sklepy obuwnicze, które Skarżąca prowadziła, zostały zamknięte. Nie pozostał tam żaden majątek Spółki, z którego można byłoby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Ponadto z akt wynika, że od 3 listopada 2017 r. w Krajowym Rejestrze Sądowym brak jest informacji o osobach mogących reprezentować Skarżącą (informacja z KRS – k. 326).

Sąd odnosząc się do argumentacji Skarżącej zawartej uprzednio w zażaleniu, a następnie powielonej w skardze, dotyczącej posiadanej przez Spółkę wierzytelności wobec byłego prezesa zarządu Spółki, wskazuje że w pełni podziela argumentację organu II instancji w tym zakresie. Należy jedynie dodać, że wbrew zarzutom skargi przepis art. 297 K.s.h. w związku z art. 293 K.s.h. nie świadczy o wymagalności wierzytelności.

Zgodnie z przepisem art. 293 K.s.h. członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponosi winy (§ 1). Członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności (§ 2). Z kolei w myśl przepisu art. 297 K.s.h. roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym spółka dowiedziała się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym przypadku roszczenie przedawnia się z upływem dziesięciu lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.

Bezdyskusyjnym jest, że żaden zacytowanych przepisów nie wspomina o wymagalności roszczenia spółki. Przepis art. 293 § 1 K.s.h. stwarza spółce jedynie możliwość dochodzenia roszczenia. Natomiast przepis art. 297 K.s.h. określa termin przedawnienia tego roszczenia.

Sąd zauważa, że zasadą jest, iż egzekucję administracyjną z innej wierzytelności o której mowa w art. 89 § 1 u.p.e.a., można prowadzić wyłącznie gdy wierzytelność istnieje. Nie ulega wątpliwości, iż wierzytelność istniejąca to wierzytelność konkretna, osadzona w ramach określonego stosunku zobowiązaniowego pomiędzy zindywidualizowanymi podmiotami, mająca sprecyzowaną treść. Oczywiste jest zatem, że tylko tak skonkretyzowana wierzytelność może być w świetle art. 89 § 1 u.p.e.a. przedmiotem egzekucji. Wyjątek od tej zasady przewiduje przepis art. 89 § 2 zdanie 2 u.p.e.a. Przepis art. 89 § 2 u.p.e.a. umożliwia dochodzenie należności pieniężnych z wierzytelności przyszłych, tj. takich, które w chwili zajęcia jeszcze nie istniały, ale powstaną po dokonaniu zajęcia. Wierzytelności te powinny wynikać z umów dostaw, robót i usług zawartych przed dokonaniem zajęcia.

Wierzytelność, o której pisze Spółka w zażaleniu i w skardze, po pierwsze nie mieści się w dyspozycji art. 89 § 2 zdanie 2 u.p.e.a., po drugie i najistotniejsze Spółka nie przedłożyła żadnych dowodów, że wierzytelność wobec byłego prezesa zarządu istnieje, a żądanie jej uwzględnienia w ocenie podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego popiera jedynie gołosłownymi stwierdzeniami zawartymi w zażaleniu i skardze.

Przechodząc do dalszych rozważań w kontekście podniesionego w skardze naruszenia przepisów K.p.a. należy wskazać, że w postepowaniu egzekucyjnym z mocy art. 18 u.p.e.a, mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w K.p.a., przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: legalności (art. 6), prawdy obiektywnej (art. 7), zaufania (art. 8), udzielania informacji (art. 9), przekonywania (art. 11), szybkości i prostoty postępowania (art. 12) i sądowej weryfikacji rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej (art. 16 K.p.a.).

Stosownie do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie faktyczne w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zbliżone wymogi ustawa przewiduje w odniesieniu do postanowienia – stosownie do art. 124 § 2 K.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.

Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.

Podnoszony w skardze zarzut naruszenia powyższych przepisów postępowania, jak wynika z uzasadnienia skargi, Skarżąca wywodzi z dwóch okoliczności.

Po pierwsze, z nieprzedstawienia przez organ kalkulacji wydatków i przewidywanych wpływów. Po drugie z niezastosowania w sprawie art. 71 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli egzekucja administracyjna należności pieniężnych staje się bezskuteczna, organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (§ 1). O nakazanie wyjawienia przez zobowiązanego majątku można zwrócić się także przed wszczęciem egzekucji administracyjnej lub w toku tej egzekucji, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że egzekwowana należność pieniężna nie będzie mogła być zaspokojona ze znanego majątku zobowiązanego ani też z jego wynagrodzenia za pracę lub z przypadających mu okresowo świadczeń za okres 6 miesięcy (§ 2). Podstawą żądania wyjawienia przez zobowiązanego majątku są dokumenty stanowiące podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej lub dokonania zabezpieczenia w trybie przepisów działu IV. W tym przypadku nie nadaje się sądowej klauzuli wykonalności (§ 3).

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów należy wskazać, że zarzut ten nie może zostać uwzględniony. Skoro organ nie stwierdził majątku, z którego można prowadzić egzekucję to oczywistym jest, że wydatki, które zgodnie z art. 66 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny pokrywa z wyegzekwowanych kwot, nie mogłyby zostać pokryte.

Z kolei odnosząc się do drugiego zarzutu Sąd wskazuje, że również nie może być uwzględniony, gdyż organ egzekucyjny prowadzący egzekucję nie ma obowiązku każdorazowo korzystać z przepisu art. 71 u.p.e.a. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że jego zastosowanie pozostawiono uznaniu organowi egzekucyjnemu. Wynika to z użycia w § 1 sformułowania "może zwrócić się do sądu". W niniejszym postępowaniu przy użyciu dostępnych środków dowodowych organ egzekucyjny jednoznacznie wykazał brak majątku Zobowiązanej i dogłębnie rozważył wszelkie okoliczności faktyczne sprawy. Słusznie organ II instancji podniósł, że skoro samej Skarżącej zależy na kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego to winna sama znając najlepiej swój majątek przedstawić konkretne składniki majątkowe, z których organ egzekucyjny mógłby prowadzić egzekucję.

Należy również podkreślić, że działania organu egzekucyjnego były racjonalne, gdyż nie umorzył postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego 415.2017, w którym to postępowaniu istniała perspektywa wyegzekwowania chociaż części zaległości w związku z zajęciem dokonanym w R. S.A.

Zatem w niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniu zawartym w skardze, w ocenie Sądu, nie uchybiono przepisom postępowania. Wydanie kwestionowanych postanowień poprzedziło bowiem wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Ocena dokonana przez organ nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 124 § 2 K.p.a. w postanowieniach zawarto wszystkie ich przewidziane prawem podstawowe elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono swoje stanowisko oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do wszystkich zarzutów Skarżącej.

Podsumowując całość rozważań należy wskazać, że zdaniem Sądu, analiza rezultatów wskazanych wyżej działań, które były adekwatne do złożoności sprawy oraz rodzaju i wysokości egzekwowanej należności, uprawniła w pełni organy obu instancji do stwierdzenia, iż brak jest majątku, z którego można by prowadzić dalszą skuteczną egzekucję. Słusznie zatem organy doszły do przekonania, iż zasadnym jest umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] dotyczących podatku od towarów i usług, w oparciu o przepis art. 59 § 2 u.p.e.a.

Podkreślić również należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o sytuację majątkową Zobowiązanej w dacie jego podejmowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego obecnie nie zamyka drogi do ponownego wszczęcia egzekucji w sytuacji, gdyby stan majątkowy Zobowiązanej uległ zmianie, choćby w wyniku uzyskania prawa do wierzytelności z tytułu odszkodowania od byłego prezesa zarządu. Stosownie bowiem do treści art. 61 u.p.e.a. wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródło dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Z powodów wyżej opisanych Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.