Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1738/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Irena Kamińska /spr./, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1849/05 w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 02 czerwca 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1849/05, oddalił skargę E. T. na decyzję Ministra Infrastruktury [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W ocenie Sądu I instancji skarga była niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury nie naruszała prawa.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miał fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 03 kwietnia 1990 r., sygn. akt SA/Lu 945/89, oddalił skargę E. T., nazywanego dalej skarżącym, na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] (Głównego Geodety Wojewódzkiego w [...]) z dnia 16 października 1989 r., uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wymieniona decyzja z dnia 16 października 1989 r. stała się następnie przedmiotem wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności.

Sąd I instancji wskazał, że w dacie wydania przedmiotowego wyroku z dnia 3 kwietnia 1990 r. postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym regulowały przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r., Nr 9, poz. 26 z późn. zm.).

Zakres sprawowanej przez sąd kontroli decyzji wyznaczał wówczas przepis art. 207 § 2 i § 3 K.p.a. Stosownie do powołanego art. 207 § 2 K.p.a. sąd administracyjny uchylał decyzję, jeżeli stwierdził naruszenie prawa materialnego (chyba że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1, bądź też inne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl zaś art. 207 § 3 K.p.a. sąd administracyjny stwierdzał nieważność decyzji, jeżeli zachodziły przyczyny określone w art. 156 § 1 K.p.a..

Zgodnie natomiast z art. 206 obowiązującego wówczas K.p.a., sąd administracyjny - podobnie jak w obowiązującym stanie prawnym - dokonywał kontroli zaskarżonej decyzji, nie będąc związany granicami skargi, co oznacza, że dokonując oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, niezależnie od podniesionych w skardze zrzutów - sąd badał zaskarżoną decyzję w pełnym zakresie, tj. zarówno pod względem występowania wad kwalifikowanych powodujących stwierdzenie jej nieważności (art. 207 § 3 K.p.a.), jak i pod względem innych naruszeń prawa skutkujących jej uchyleniem (art. 207 § 2 K.p.a.). Jak podkreślił Sąd I instancji żadna z przyczyn nieważności określonych w powołanym przepisie art. 156 § 1 K.p.a. nie może powstać po wydaniu decyzji przez organ administracyjny. Innymi słowy, jeżeli przyczyny nieważności decyzji nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie mogły powstać również po jej wydaniu.

W sytuacji zaś, gdy sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności wydawał wówczas wyrok oddalający skargę.

Odwołując się do stanowiska doktryny, Sąd I instancji wskazał, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 r., str. 710).

Zaznaczył także, że w wyroku z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 517/00 (LEX nr 51228) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd (wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.

Pogląd wyrażony w powołanym orzeczeniu zyskał pełną aprobatę Sądu.

Dokonane przez Sąd I instancji rozważania pozwoliły mu przyjąć, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury jest zgodna z prawem. Organ nie mógł bowiem stwierdzić nieważności decyzji, która była już wcześniej przedmiotem kontroli sądu administracyjnego i w stosunku do której zapadł wyrok oddalający skargę. Stąd za całkowicie chybione uznano w uzasadnieniu wyroku, podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że rozpoznając przedmiotową sprawę, nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji publicznej podstawowych zasad postępowania administracyjnego, co mogłoby stanowić ewentualną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu - wbrew twierdzeniom skarżącego - postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z regułami określonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 kpa.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Na podstawie art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nazywanej dalej p.p.s.a., skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

* .art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niezasadnym uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, podczas gdy w rzeczywistości konieczne i celowe było przeprowadzenie dalszych dowodów na okoliczność twierdzeń skarżącego,

* art. 141 § 4 cytowanej wyżej ustawy, poprzez ogólnikowe uzasadnienie wyroku, zwłaszcza w odniesieniu do zarzutów skarżącego,

* art. 153, art. 170 oraz art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zastosowanie tych przepisów w niniejszej sprawie,

* art. 3 § 1 wyżej cytowanej ustawy, polegające na dokonaniu niepełnej kontroli działalności organów administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skarżący podał, iż nie zgadza się z powyższym wyrokiem, a to wobec bezsprzecznego brzmienia art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zezwalającego Sądowi na zamknięcie rozprawy wówczas, gdy sprawa zostanie dostatecznie wyjaśniona.

Skarżący podkreślił, że Sąd I instancji w sposób całkowicie dowolny uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, w sytuacji, gdy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję do jej ponownego rozpoznania w celu koniecznego i celowego przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, na okoliczności związane z twierdzeniami skarżącego.

Co prawda, Sąd w uzasadnieniu swojego wyroku w sposób obszerny opisał stan faktyczny i prawny sprawy, jednakże sama część uzasadnienia wyroku wskazująca na motywy, jakimi kierował się przy wydaniu wyroku była już dużo bardziej lakoniczna i zdaniem skarżącego niewystarczająca, a przede wszystkim bazująca nie na obowiązujących przepisach prawa, a jedynie na wskazanej tam doktrynie i orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, które przecież nie stanowią prawa, a jedynie w konkretnych i uzasadnionych stanach faktycznych oraz prawnych mogą być jedynie wskazówką interpretacyjną obowiązujących przepisów.

Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie wiedział, w jaki inny sposób może dowodzić swoich racji. Organy administracyjne rozpoznające sprawę, powinny swoim działaniem wzbudzać zaufanie i zgodnie z przepisami postępowania wyjaśnić sprawę oraz pouczać strony o przysługujących im środkach prawnych. Takiego pouczenia oraz merytorycznych wskazówek organy administracyjne już nie uczyniły. Nadto wszystkie organy administracyjne oraz sądy administracyjne w zasadzie nie odnosiły się, w opinii skarżącego, do głównych motywów zawieranych w kolejnych odwołaniach skarżącego.

Skarżący wyraźnie powoływał się na fakt, iż z uwagi na wskazywane tam działania organów nie miał pełnego dostępu do toczącego się postępowania administracyjnego, zarówno podczas gdy toczyło się postępowanie wywłaszczeniowe, jak i później w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W swoich pismach kierowanych do organów wskazywał w szczególności na uchybienia procesowe, m.in. na fakt, że przedstawiona mu propozycja działki zamiennej oraz kwota odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość odnosiły się ewidentnie nie do jego działki, ale do działki z nią sąsiadującej. Wszelkie te czynności organów odnoszące się nie do działki skarżącego znalazły się następnie w wydanej decyzji wywłaszczeniowej. Co prawda sama ta decyzja wskazywała już na numer działki skarżącego, jednakże wyliczenie odszkodowania dokonane na podstawie innej działki zostało mechanicznie przypisane do działki skarżącego.

Skarżący zauważył również, że w trakcie postępowania administracyjnego wielokrotnie podnosił, iż nie było potrzeby wywłaszczania jego nieruchomości, a następnie już po dokonanym wywłaszczeniu, nie było przeszkód do jej zwrotu. Organy oraz sądy administracyjne, co prawda wskazywały, iż z uwagi na zmianę przepisów oraz przekazanie wywłaszczonej działki skarżącego w wieczyste użytkowanie innemu podmiotowi nie można było dokonać jej zwrotu, to jednak wszystkie organy, w szczególności te dysponujące wywłaszczoną działką wiedziały o niecelowości jej wywłaszczenia oraz wielokrotnie wyrażanej chęci jej odzyskania przez skarżącego, czego wbrew jego woli nie uczyniły. Stąd skarżący nabrał uzasadnionego przekonania, że organy wiedząc o powyższym, w szczególności o zmianie przepisów, przekazały przedmiotową nieruchomość innej osobie.

Zatem, zdaniem skarżonego, te wszystkie uchybienia procesowe spowodowany nieważność wydawanych decyzji i wyroków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mimo to nie dopatrzył się powyższych błędów i wydał niekorzystny dla skarżącego wyrok.

Ponadto skarżący podał, że fakt niezwrócenia na powyższe uwagi przez organy i sądy administracyjne, bądź też niechęć zwrócenia na to uwagi i odniesienia się do nich w motywach swoich decyzji oraz orzeczeniach nie może świadczyć, iż w istocie nie dopuszczono się ich. Wydany zatem wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 03 kwietnia 1990 roku, o sygn. akt SA/Lu 945/89, oddalający skargę E. T. dotykał jego zdaniem innego zagadnienia, a nadto jego rozstrzygnięcie nie mogło wywierać wpływu na orzeczenie zapadłe w niniejszym postępowaniu.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien na nowo zbadać legalność i prawidłowość działania organów administracyjnych biorących udział w postępowaniach dotyczących nieruchomości skarżącego. Zbadanie sprawy powinno się odbyć w oparciu o przepis art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i wskazywanych art. 3 § 1, art. 153, art. 170 oraz art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winien, a czego, sądząc po uzasadnieniu swojego orzeczenia, nie zrobił. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji, że ten idąc niejako na skróty zasłonił się wydanym wcześniej błędnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 03 kwietnia 1990 roku, o sygn. akt SA/Lu 945/89, oraz nie mogącą stanowić prawa doktryną i wskazanym wyrokiem NSA przez co wydał niesłuszny i krzywdzący.

Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w ślad za organami administracji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania w zakresie wyceny nieruchomości skarżącego.

Otóż już po wyroku, który zapadł w sprawie niniejszej, skarżący wszedł w posiadanie decyzji z dnia 16 maja 1990 roku Naczelnika Miasta i Gminy w [...] Znak: [...], w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania z tytułu wywłaszczenia działek: Nr 4856/1 i 4853/1 o łącznej powierzchni 0,4093 ha, położonych na terenie miasta [...], ul. [...]. Jak wynika z powyższego orzeczenia w stosunku do działek wywłaszczonych T. Ż., wbrew ustaleniom zawartym w aktach sprawy skarżącego, dokonano wyceny odszkodowania za grunt oraz za znajdujące się na nim składniki roślinne w zupełnie innej wysokości. W stosunku do wywłaszczonej nieruchomości skarżącego dokonano więc bardzo zaniżonej wyceny, na co przez tyle lat wskazuje skarżący, a czego potwierdzeniem jest fakt, że działka skarżącego i działki T. Ż. są usytuowane w pobliżu i były wywłaszczane w tym samym czasie. Działka skarżącego posiadała powierzchnię większą aniżeli T. Ż.. Podnieść także należy, że Zakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w [...] wytoczyła przeciwko skarżącemu i przeciwko T. Ż. powództwo o naruszenie wieczystego użytkowania wyżej wskazanych działek.

Skarżący podniósł, że choć jego sprawa toczy się już od kilkunastu lat, to w dalszym ciągu nie została dostatecznie wyjaśniona, mimo, że dostarczył on wiele dowodów, które jednoznacznie wskazują na jego rażące pokrzywdzenie.

Zdaniem skarżącego sprawa winna być zbadana w sposób bardziej wnikliwy, a materiał zebrany w niej oceniony w sposób obiektywny. Gdyby Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał takiej właśnie analizy materiału dowodowego, to zdaniem skarżącego, nie wydałby orzeczenia tej treści. Nadto skarżący podniósł, że uzasadnienie orzeczenia winno być sporządzone w taki sposób, by strona mogła lepiej poznać motywy, jakimi kierował się Sąd I instancji przy wydaniu wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący oparł skargę kasacyjną na przepisie art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nazywanej dalej p.p.s.a., zarzucając, Sądowi I instancji, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania sądowego jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny ustalony w trakcie postępowania administracyjnego, przyjęty następnie przy wyrokowaniu przez sąd I instancji. Tak rozumiane uchybienie sądu powinno mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy.

Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. z uwagi na niewłaściwie przeprowadzoną przez Sąd I instancji kontrolę działalności administracji publicznej należy zauważyć, że wspomniana kontrola, w myśl art. art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dokonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tak określony zakres uprawnień pozbawia sąd administracyjny prawa do dokonywania ustaleń faktycznych stanowiących podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego. (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 października 2002 r., sygn. akt III RN 150/2001, OSNP 2003/16, poz. 372). Innymi słowy sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w oparciu o stan faktyczny ustalony na dzień podjęcia kwestionowanej decyzji ostatecznej. Jednocześnie należy podkreślić, że skarga do sądu administracyjnego jest skargą na ostateczną decyzję organu administracji. W przedmiotowej sprawie ocenie (kontroli) Sądu I instancji podlegało działanie Ministra Infrastruktury, zakończone decyzją z dnia [...], w której, co warto podkreślić, organ odwoławczy zaznaczył, że nie zaszły żadne nowe okoliczności, które skutkowałyby uznaniem za nieaktualną ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 03 kwietnia 1990 r., sygn. akt SA/Lu 945/89. Sąd I instancji nie rozpatrywał natomiast merytorycznie pozostałych decyzji wydawanych kolejno w trakcie toczących się na przestrzeni lat postępowań administracyjnych.

Wspomniane już nowe okoliczności, których ujawnienie mogłoby wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego postępowania administracyjnego, nie zostały również podniesione przez skarżącego w trakcie wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący, stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a., składał wnioski o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wskazanie konkretnych dokumentów urzędowych lub prywatnych, które mogłyby zaważyć na wydanym rozstrzygnięciu. Także z protokołu rozprawy z dnia 02 czerwca 2006 r. nie wynika, aby którakolwiek ze stron postępowania sądowoadministracyjnego złożyła oświadczenie, że istnieje dokument urzędowy, którego nie ma w aktach sprawy, a który potwierdzałby okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia toczącej się sprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie może przychylić się do zarzutu postawionemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, w którym skarżący podnosi, że Sąd nie przeprowadził "dalszych dowodów na okoliczność twierdzeń skarżącego, mimo że było to konieczne i celowe". Tym samym upada zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 113 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, że zamknięcie rozprawy nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy.

Przeprowadzone powyżej rozważania nie pozwalają zgodzić się też z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji nie analizował merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, tylko wówczas stanowiłaby naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby zarzuty te dotyczyły kwestii związanych z wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej, tj. oceny legalności zaskarżonej decyzji. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2380/2004) W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził takiego uchybienia. Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu swojego wyroku do wszystkich kwestii podniesionych w skardze, w zwięzły sposób także do zarzutu naruszenia przez organ administracji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Szerzej natomiast rozwinął swoje stanowisko dotyczące zasadności powołania przez organ przepisów art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. Skoncentrowanie się w uzasadnieniu wyroku na wskazanych przepisach uzasadniał fakt, że miały one decydujące znaczenie dla ustalenia wyniku przeprowadzonej przez Sąd kontroli działalności administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił również poglądy Sądu I instancji w zakresie zastosowania przez organ administracji przepisów art. 153 p.p.s.a. i 170 p.p.s.a..

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji właściwie ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, uznając jako właściwą argumentację podaną przez organ odwoławczy. Odmówił on stwierdzenia nieważności decyzji, której zasadność została rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 03 kwietnia 1990 r., sygn. akt SA/Lu 945/89. Wspomnianym rozstrzygnięciem Sąd potwierdził, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Oddalając skargę Sąd przyjął, że nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych w przepisie kryteriów zgodności z prawem decyzji administracyjnych. W takim zakresie decyzji tej przysługują cechy prawomocności.

W związku z tym należało przyjąć, że w sprawie miał zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006 r., str. 326). A to oznacza, że Sąd I instancji nie mógł merytorycznie rozstrzygać o decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 16 października 1989, [...], w tym oceniać legalności przeprowadzonego wówczas postępowania administracyjnego, gdyż jego ocena została zawarta w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Oddział w Lublinie.

W konsekwencji zasługuje na akceptację także stanowisko Sądu I instancji, który treść art. 153 p.p.s.a. słusznie powiązał z treścią art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, o której mowa w cytowanym artykule, wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe (w tym orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym), które muszą brać pod uwagę treść prawomocnego orzeczenia.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.