Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 542/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] 2014. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. orzekł o odpowiedzialności skarżącego jako Prezesa spółki za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: [...]

2. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, a polegający na uznaniu, że w sprawie wystąpiły przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki "[...]" w postaci bezskutecznej egzekucji z majątku spółki oraz nie wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki. Zdaniem strony ustalenia poczynione przez organ podatkowy pierwszej instancji uznać należy za wadliwe, ponieważ egzekucja przeciwko spółce nie okazała się bezskuteczna. Wskazał, że z informacji będących w posiadaniu organu podatkowego wynika, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I. z depozytu sądowego przekazał do Urzędu Skarbowego w I. kwotę [...]zł na pokrycie zaległości podatkowych spółki, w wyniku czego zaległość spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych uległa zmniejszeniu do kwoty [...]zł.

3. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]2015r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu albowiem w przedmiotowej sprawie znalazł zastosowanie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm. – dalej "O.p."). Następnie organ przywołał regulacje mające zastosowanie w sprawie tj. art. 107 § 1 i art. 116 § 1 i § 2 O.p.

Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podjęte czynności egzekucyjne. Wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, potwierdzonej dodatkowo postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w I. z dnia [...] 2014 r. sygn. akt [...], a także postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...]2014 r. Nr [...], zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie orzekł w zakresie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do okoliczności przywołanej przez podatnika w odwołaniu, tj. fakt przekazania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w I. z depozytu sądowego do Urzędu Skarbowego w I. kwoty [...] zł na pokrycie zaległości podatkowych spółki organ wskazał, że mienie spółki wskazane przez członka zarządu musi spełniać pewne warunki określone w tym przepisie, aby członek ten mógł uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Zatem musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej oraz przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów. Przy piśmie z dnia [...]2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I. przekazał plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji z wierzytelności, informując, że w pierwszej kolejności zaspakajane będą najpierw wierzytelności kategorii niższych od 1 do 9 w obrębie każdej z nich. W planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji, wierzytelność Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. była w [...] kategorii zaspokojenia wierzyciela. Z załączonych do akt sprawy poleceń przelewu wynika, że w dniu [...]2014r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I. przekazał na konto organu podatkowego pierwszej instancji tylko kwotę [...]zł, która została zaksięgowana w następujący sposób: [...]zł na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r.; [...]zł na poczet podatku od towarów i usług za [...] 2009r.; [...]zł na poczet kosztów upomnienia; [...]zł na poczet kosztów egzekucyjnych. Na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego osób prawnych za 2010r. oraz na poczet odsetek za zwłokę od nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób

prawnych za luty 2010 r. nie zostały przerachowane żadne środki. Biorąc pod uwagę powyższe kwota zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za [...] uległa zmniejszeniu i ostatecznie stanowi [...]zł, taką też kwotą organ podatkowy pierwszej instancji objął odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki.

Dalej organ wyjaśnił, że w sprawie obok "pozytywnych" przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności, art. 116 O.p. zawiera również przesłanki "negatywne", które - jeśli zostaną skutecznie wykazane przez członka zarządu, przeciwko któremu skierowane zostało postępowanie uwalniają go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w sprawie nie zaistniała przesłanka,

uniemożliwiająca orzekanie o odpowiedzialności osoby trzeciej, a mianowicie wskazanie przez członka zarządu mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej. W toku prowadzonego postępowania podatkowego, organ wezwał skarżącego do przedłożenia dowodów mogących stanowić podstawę uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

W dniu [...]2012r. skarżący stawił się w siedzibie Urzędu Skarbowego

w I. i przedłożył uwierzytelnione kserokopie: faktury VAT nr [...]i nr [...]

z dnia [...]2010r. na kwotę brutto [...]zł i [...]zł wystawionej dla

[...]

świadczące, według skarżącego o majątku spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja.

Organ wyjaśnił, że środki uzyskane ze spornej wierzytelności w kwocie [...] zł,

nie stanowiły mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Pomimo zapewnień o dostarczeniu do dnia [...] 2012r. kolejnych dokumentów dotyczących innych wierzytelności, a także licznych wezwań Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. (pismo z dnia: [...].), skarżący nie przedłożył dowodu potwierdzającego istnienia rzeczywistego mienia spółki.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, skarżący nie wskazał mienia podatnika umożliwiającego zaspokojenie znacznej części jego zaległości podatkowej.

Dyrektor wskazał również, że drugą okolicznością determinującą odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki byłby fakt złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. W orzecznictwie sądowym został wyrażony pogląd, że wykładnia pojęcia "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości osoby prawnej należy dokonywać z uwzględnieniem ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm. – dalej "p.u.n."). Przytoczył treść art. 10 i art. 21 ust. 1 i 2 p.u.n. oraz przeanalizował zebrany materiał dowodowy pod kątem ustalenia, czy zaistniała w sprawie przesłanka do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Organ wyjaśnił, że ze sprawozdań finansowych spółki wynika, że poniosła stratę w wysokości: [...]zł za 2006r.; [...]zł za 2007r.; [...]zł za 2009r. Na koniec 2008r. spółka osiągnęła zysk w wysokości [...]zł. Kapitał własny spółki w kolejnych latach 2006-2009, wykazywał wartość ujemną: [...]zł, [...]zł, [...]zł, [...]zł. Kapitał podstawowy utrzymywał się na stałym poziomie - [...]zł.

Stan aktywów trwałych według stanu na dzień 31 grudnia: 2007r., 2008r., 2009r.

wynosił odpowiednio [...]zł; [...]zł i [...]zł. Organ podkreślił, że w 2007r. nastąpił

drastyczny spadek wartości środków trwałych z [...]zł na koniec 2006r. do [...]zł na koniec 2007r. Ponadto w 2007r. spółka dokonała sprzedaży budynków i lokali na kwotę [...]zł. Zobowiązania krótkoterminowe na koniec: 2006r., 2007r., 2008r.,

2009r. przyjęły wartość: [...]zł, [...]zł, [...]zł, [...]zł. Zaś wartość zobowiązań z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń

zwiększała się i stanowiła kwotę na dzień 31 grudnia: 2006r. - [...]zł, 2007r. -

[...]; 2008r. - [...]zł, 2009r. - [...]zł. Zobowiązań długoterminowych

spółka nie wykazała. Należności krótkoterminowe wyniosły na ostatni dzień roku: 2006, 2007, 2008 i 2009, odpowiednio: [...]zł; [...]zł; [...]zł i [...]zł. Należności długoterminowych spółka nie wykazała. Stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach na koniec roku 2006, 2007, 2008 i 2009 stanowił kwotę: [...]zł, [...]zł, [...]zł i [...]zł.

Analizując sytuację płatniczą organ podatkowy ustalił, że wskaźnik płynności bieżącej, liczony jako iloraz wartości majątku obrotowego i wartości zobowiązań krótkoterminowych osiągnął wartość: [...]w 2006r.; [...]w 2007r.; [...]w 2008r.; [...]w 2009r. Wskaźnik ten informuje o zdolności podmiotu do spłaty krótkoterminowych zobowiązań z zasobów obrotowych. Wskazuje on, w jakim stopniu bieżące aktywa pokrywają lub są zdolne pokryć bieżące zobowiązania. Im wyższy jest poziom tego wskaźnika, tym sytuacja jest korzystniejsza. Dla kredytodawców wysoki poziom tego wskaźnika stanowi margines bezpieczeństwa wypłacalności firmy. Za optymalną wartość tego wskaźnika uznaje się poziom 1,5 - 2,0. Wartość poniżej 1,2 sygnalizuje zagrożenie płynności. Niski poziom omawianego wskaźnika wskazuje, że spółka ma problemy z wypłacalnością. Z kolei wskaźnik płynności gotówkowej dostarcza informacji o zdolności

przedsiębiorstwa do wywiązywania się z bieżących (krótkoterminowych) zobowiązań. Jest to iloraz środków pieniężnych i innych aktyw pieniężnych do zobowiązań bieżących. Za jego wartość wzorcową przyjmuje się 0,2. Z dokonanej analizy wynika, że wskaźnik ten wynosił na ostatni dzień: 2006r. - [...]; 2007r. - [...]; 2008r. - [...]; 2009r. - [...].

Ponadto organ poddał również badaniu wskaźnik ogólnego zadłużenia spółki, który jest miarą wskazującą, w jakim stopniu aktywa spółki finansowane są przez wierzycieli. Im wyższy jest udział kapitałów obcych w pasywach bilansu, tym wyższa jest wartość wskaźnika i większe ryzyko działalności przedsiębiorstwa. Rośnie wtedy prawdopodobieństwo, że przedsiębiorstwo może utracić zdolność do spłaty zadłużenia. Wartość tego wskaźnika powinna oscylować w granicach od [...]do [...], zaś w przedsiębiorstwach charakteryzujących się wyjątkowo złą sytuacją ekonomiczno-finansową wskaźnik ogólnego zadłużenia osiąga wartość większą od 1. W Spółce wskaźnik ten przyjął następujące wartości: [...]w 2006r.; [...]w 2007r.; [...]w 2008r.; [...]w 2009r. Organ wskazał, że wysoki poziom wskaźnika tj. powyżej optymalnej wartości, oznacza duży udział długu w działalności firmy i przez to ryzyko nawet bankructwa w wypadku pogorszenia się koniunktury.

Zdaniem organu o złej kondycji finansowej spółki świadczyły także jej problemy w terminowym regulowaniu zobowiązań podatkowych począwszy od grudnia 2007r. (podatek VAT), poprzez kolejne miesiące 2008r. (podatek VAT i CIT) i 2009r. (podatek VAT) oraz luty 2010r. (podatek VAT i CIT). Natomiast z analizy zestawienia danych z deklaracji VAT -7 złożonych przez spółkę wynika, że po lutym 2010r. spółka osiągnęła obrót jedynie w grudniu 2010r. i 2011r. w wysokości odpowiednio [...]zł i [...]zł. W kolejnych latach 2012 - 2014 spółka nie wykazała żadnej sprzedaży.

Z poczynionych ustaleń organ wywnioskował, że spółka nie posiadała środków

pieniężnych, z których mogłaby zaspokoić zadłużenia, a także nie wykonywała swoich

wymagalnych zobowiązań, co wskazuje na fakt, że była niewypłacalna, a kontynuacja jej

działalności była zagrożona. Powyższe obligowało zarząd spółki do podjęcia stosownych

działań. Złą kondycję finansową Spółki potwierdził skarżący w dnia [...]2013r. podając, że spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ nie posiadała środków pozwalających na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Dodatkowo skarżący wskazał, że ewentualny wniosek w tym zakresie podlegałby oddaleniu przez Sąd.

W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w B., w oparciu o posiadane w aktach

sprawy dokumenty przedstawiające sytuację finansową spółki już na koniec 2008r. skarżący powinien rozważyć konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Czasem właściwym do podjęcia wskazanych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki,

niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wierzycieli, winien złożyć wniosek

o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli. Czternastodniowy termin na złożenie przez członków zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości, liczony od dnia, w którym majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w postaci odmiennej niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osoba prawną, nie dochowując wyżej wymienionego terminu i rozporządzając majątkiem spółki, narażają prawa wierzycieli.

Reasumując organ uznał, że brak realizacji wymaganego zobowiązania wymagało zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaś skarżący nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego na brak winy w niezgłoszeniu takiego wniosku.

4. W skardze wniesionej do Sądu strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji

zarzucając jej naruszenie: art. 116, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 O.p.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ odwoławczy nie rozstrzygnął

podnoszonej przez skarżącego zasadności stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w sytuacji przekazania do Urzędu Skarbowego w I. kwoty [...]zł oraz nie podjął się zadania uzyskania rzeczywistego obrazu sprawy ograniczając się do zebrania pobieżnych informacji. Powyższe spowodowało utratę zaufania, a także naruszenie zasady prawdy materialnej. Zdaniem skarżącego z informacji będących w posiadaniu organu podatkowego wynika, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I. przekazał z depozytu sądowego do Urzędu Skarbowego kwotę [...]zł na pokrycie zaległości podatkowych spółki, w wyniku czego zaległość dochodzona przez tenże organ uległa zmniejszeniu do kwoty [...]zł. Tym samym organ podatkowy wykazując bezskuteczność egzekucji pominął fakt i nie dokonał właściwej oceny stanu zaspokojenia zaległości podatkowych.

Skarżący stoi na stanowisku, że organ podatkowy nie dążył do dokładnego wyjaśnienia sprawy pomimo, że skarżący podjął wszelkie możliwe działania mające na celu wyjaśnienie sprawy i aktywnie uczestniczył w postępowaniu - przedkładając stosowne dokumenty tj. faktury VAT nr [...].

Skarżący nie zgodził się również z organem podatkowym w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem skarżącego podjęcie już w 2008r. kroków zmierzających złożenia przedmiotowego wniosku nie było konieczne, bowiem w tym czasie kondycja finansowa spółki nie skłaniała do podejmowania takich decyzji, a spółka działała skutecznie na rynku przez kilka kolejnych lat. Według skarżącego ewentualny wniosek podlegałby oddaleniu przez sąd, zatem została dochowana wszelka staranność, a wniosek o ogłoszeni upadłości nie został złożony z przyczyn niezależnych od skarżącego tj. z uwagi na brak środków pieniężnych po stronie spółki.

5. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

7. w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 107 § 1 O.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z art. 107 § 2 pkt 2 i pkt 4 O.p. wynika, iż osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego. Podstawą tej odpowiedzialności jest zarówno samo istnienie długu, jak i szczególny tytuł prawny tej odpowiedzialności. Cudzy dług nie może bowiem stanowić samoistnej odpowiedzialności osoby trzeciej – odpowiedzialność ta ma charakter subsydiarny i może mieć miejsce wyjątkowo, gdy nie ma możliwości zaspokojenia roszczeń podatkowych z majątku podatnika. Jest to odpowiedzialność solidarna za cały dług. Zgodnie z art. 108 § 1 O.p. o odpowiedzialności osoby trzeciej orzeka organ w drodze decyzji. W myśl art. 108 § 3 O.p., w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.

Zasady odpowiedzialności członków zarządu Spółek kapitałowych, jako osób trzecich, określa art. 116 § 1 O.p. stanowiący, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

- nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

- nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Wskazane przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu ( § 4 ).

Sąd podziela ukształtowany w orzecznictwie pogląd, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania tzw. przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki tj. pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce, natomiast ciężar udowodnienia istnienia jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności ( przesłanki negatywnej ), spoczywa na członku zarządu ( np. wyrok NSA z 11 lutego 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 1006/01, wyrok WSA w Warszawie z 30 czerwca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 629/04 ).

8. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek tj. pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego w orzecznictwie dominuje pogląd, zgodnie z którym, przesłanką warunkującą powstanie odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, jest możliwość faktycznego pełnienia obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości spółki. Pełnienie obowiązków, to kierowanie sprawami spółki kapitałowej, rozumiane jako reprezentowanie i prowadzenie jej spraw.

Niesporne jest ustalenie, że skarżący pełnił funkcję Prezesa zarządu spółki w okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe. Otóż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w dniu [...]1992r. aktem notarialnym repertorium A numer [...], T. D., K. W. F. R. i G. Ł., zawarli umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "[...]" - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z odpisem z rejestru handlowego dział B. Nr [...]1, poświadczonym w dniu [...]2001r., osobami uprawnionymi do reprezentacji Spółki byli: T. D. (Prezes Zarządu), K. W. (Wiceprezes Zarządu) i F. R. (członek Zarządu). Powyższe potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2003r., na podstawie, którego spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców pod numerem KRS: [...]. W dniu [...]2003r. dokonano wpisu nr 3 do rejestru KRS modyfikując zawartość rubryki organ uprawniony do reprezentacji Spółki, z którego wynikało, że w skład Zarządu Spółki wchodził skarżący jako Prezes oraz F. R. jako członek Zarządu. W dniu [...]2004r. dokonano wpisu nr 4 do rejestru KRS modyfikując zawartość rubryk, zgodnie z którym w skład Zarządu Spółki wchodził już tylko skarżący jako Prezes. Z dołączonego do skargi Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień [...]2015r.) wynika, że skarżący nadal jest osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki, pełniąc funkcję Prezesa Zarządu.

W tych okolicznościach, przesłanka odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za [...]. zawarta w art. 116 § 2 o.p. została spełniona.

9. Organy podatkowe wykazały także istnienie kolejnej przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 O.p., tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki. Pojęcia "bezskuteczności egzekucji" nie wyjaśnia, ani ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani też ustawa Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu, należy je wobec tego definiować zgodnie z wykładnią językową, jako "nie przynoszące pożądanych rezultatów". Tym samym bezskuteczność egzekucji będzie miała miejsce, gdy skierowanie egzekucji do całego majątku podatnika, w następstwie przeprowadzonych czynności i zastosowania, bądź próby zastosowania środków egzekucyjnych, nie dało wyniku w postaci zaspokojenia (w całości) wierzyciela podatkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono, że warunkiem uznania bezskuteczności egzekucji jest jej formalne przeprowadzenie oraz, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, oraz wyrok Sądu Najwyższego z 6 marca 2010 r., I UK 318/11 ).

W tej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Inowrocławiu działający jak organ egzekucyjny dochodził od spółki należności na podstawie tytułów wykonawczych numer: [...]Ponadto organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne w związku

z istnieniem innych należności spółki z tytułu: podatku dochodowego od osób prawnych

za 2008r. w kwocie [...]zł (tytuł wykonawczy Nr [...]z dnia [...]

2009r.), a także podatku dochodowego od osób prawnych za 2010r. w kwocie [...]zł

(tytuł wykonawczy [...]) oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanej w terminie zaliczki na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za luty 2010r. w kwocie [...]zł (tytuł wykonawczy Nr [...].).

W dniach [...] wystawiono zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem do wyżej wymienionych tytułów wykonawczych i skierowano je do banku [...]. W odpowiedzi z dnia [...]2009r. Bank [...], poinformował, że nie prowadzi rachunku spółki. Pismem z dnia [...]2010r. [...] poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane, ponieważ brak jest środków na koncie spółki. Bank [...]. podał, że - prowadzi rachunek spółki, lecz został on zablokowany, a z uwagi na brak środków, zawiadomienie nie może zostać zrealizowane. Pismem z dnia [...]2011r. Bank [...] poinformował o zamknięciu rachunku spółki z dniem [...]2011r. Natomiast Bank [...] pismem z dnia [...]2010r. poinformował, że brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego, a do rachunków bankowych dłużnika wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej (Komornik Sądowy w I., Komornik Sądowy w B., Komornik Sądowy w W., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w I.). Bank potwierdził wyżej wymienione informacje w piśmie z dnia [...]2010r., [...]2011r., [...]2011r. i [...]2011r.

Oprócz prób zajęcia rachunków bankowych spółki, podejmowane były również próby zajęcia wierzytelności spółki u kontrahenta: [...] oraz [...]. W ramach dalszych czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny dokonał w dniu [...]2009r. zajęcia ruchomości tj. [...]. Odbiór wyżej wymienionych ruchomości nastąpił w dniu [...]2009r. Natomiast w dniu [...]2010r. dokonano zajęcia [...]. Próba odbioru tych ruchomości nie powiodła

się, bowiem spółka nie prowadziła już działalności pod adresem wskazanym w Krajowym

Rejestrze Sądowym.

Z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. Nr [...]

wynika, że ruchomości tj.: [...], w dniu [...]2014r. zostały

sprzedane z wolnej ręki po zaoferowaniu kwoty [...]zł.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w I. z dnia [...]2009r. sygn. akt I [...], postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia wierzytelności objętych tytułem wykonawczym Nr [...], zostało powierzone Komornikowi Sądowemu A. Z.. Wyżej wymienione tytuły wykonawcze zostały przekazane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. do realizacji w dniu [...]2010r. Postanowieniem z dnia [...]2010r. Komornik Sądowy uznając bezskuteczność egzekucji umorzył postępowanie.

Postanowieniem z dnia [...]2011r. Sąd Rejonowy w I. postanowieniem powierzył łączne prowadzenie egzekucji w trybie egzekucji sądowej

w sprawie wniosku Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w I.; [...], Komornikowi Sądowemu I. P. – W.. W dniu [...] lipca 2011r. poborca skarbowy organu egzekucyjnego spisał sprawozdanie z przebiegu czynności, w którym wskazał na brak oznak świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej przez spółkę.

W trakcie prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny podejmował czynności mające

na celu ustalenie składników majątkowych oraz wyegzekwowanie środków pieniężnych.

Podejmował nieskuteczne próby zajęcia spornej wierzytelności spółki

u kontrahenta [...]. Kolejne czynności egzekucyjne

udokumentowane w dniu [...]2011 r., nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Pomimo wskazania w dniu [...] 2010r. w siedzibie Urzędu Skarbowego

w Inowrocławiu, że spółka nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym żadnych

nieruchomości, nie jest właścicielem pojazdów, ani środków transportu, ani środków trwałych, organ egzekucyjny poszukiwał także innego majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja. W tym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego w I., pismami z dnia [...] 2011r. zwrócił się z prośbą o informację do Starostwa Powiatowego w I. Wydział Komunikacji, Centrali Centralnej Informacji KRS w W., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w [...] i Centrali Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych w W. Z odpowiedzi uzyskanych od wyżej wymienionych instytucji wynikało, że spółka: nie figuruje w ewidencji jako właściciel/współwłaściciel pojazdów, nie posiada aktualnych rachunków bankowych i nie dokonuje aktualnych wpłat oraz nie figuruje jako właściciel, współwłaściciel oraz użytkownik wieczysty nieruchomości.

W toku prowadzonego postępowania pismem z dnia [...] 2012r. organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie

Rejonowym w I. z prośbą o udzielenie informacji czy w toku czynności

egzekucyjnych ujawniony został majątek Spółki. W odpowiedzi z dnia [...] 2012r. Komornik Sądowy poinformował, że egzekucja wypada bezskutecznie, ponieważ nie ustalono żadnego mienia dłużnika, zaś jedyną ustaloną wierzytelnością jest sporna wierzytelność od sp. jawnej [...], o którą toczy się proces w Sądzie Okręgowym w K. Z pisma Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]

2013r. wynika, że w sprawie prowadzone jest postępowanie dowodowe. W kolejnych pismach Sąd poinformował organ pierwszej instancji, że z uwagi na brak podstaw prawnych do doręczenia orzeczenia kończącego postępowanie, nie udzieli informacji w sprawie przeciwko sp. jawnej [...].

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I. wysłuchując strony

w trybie art. 827 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w dniu [...]2014r. poinformował, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki będzie umorzone. Powyższe uzasadnił tym, że spółka nie prowadzi operacyjnej działalności, figuruje jedynie jako podmiot prowadzący działalność, z uwagi na niemożność wyrejestrowania z powodu zaległości podatkowych i zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Przeciwko Spółce prowadzonych jest [...] spraw egzekucyjnych na łączną kwotę ponad [...] zł, egzekucje wypadają bezskutecznie, brak jest pojazdów, nieruchomości, kont bankowych, brak majątku umożliwiającego dalszą skuteczna egzekucję.

Odnosząc się do okoliczności eksponowanej przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze przekazania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w I. z depozytu sądowego do Urzędu Skarbowego w I. kwoty [...]zł na pokrycie zaległości podatkowych spółki wskazać należy, że pismem z dnia [...]2014r. skarżący przedłożył do Urzędu Skarbowego w I. kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w K. Wydział [...]z dnia [...] 2013r., którym umorzono postępowanie o zapłatę z powództwa spółki. W tym samym dniu strony zawarły ugodę, z której wynikało, że tytułem zaspokojenia spółki, [...] sp. jawna zapłaci kwotę [...]zł w dwóch ratach: do końca [...] 2013 r. i do końca [...] 2013r. Postanowieniem z dnia [...]2013r. Sąd Rejonowy w I. zezwolił spółce na złożenie wyżej wymienionego świadczenia pieniężnego do depozytu sądowego.

Wskazać jednak należy, na co już zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I. przekazał plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji z wierzytelności, informując, że w pierwszej kolejności zaspakajane będą najpierw wierzytelności kategorii niższych od 1 do 9 w obrębie każdej z nich. W planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji, wierzytelność Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. była w 7 kategorii zaspokojenia wierzyciela. Z załączonych do akt sprawy poleceń przelewu wynika, że w dniu [...]2014r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w I. przekazał na konto organu podatkowego pierwszej instancji tylko kwotę [...]zł, która została zaksięgowana w następujący sposób: [...] zł na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r.; [...]zł na poczet podatku od towarów i usług za sierpień 2009r.; [...]zł na poczet kosztów upomnienia; [...]zł na poczet kosztów egzekucyjnych (k. 163-165 akt administracyjnych). Na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego osób prawnych za 2010r. oraz na poczet odsetek za zwłokę od nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za luty 2010 r. nie zostały przerachowane żadne środki. Zatem kwota zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień uległa zmniejszeniu i ostatecznie stanowi [...] zł. Taką też kwotą organ podatkowy pierwszej instancji objął odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki.

W ocenie Sądu wskazane powyżej okoliczności, przesądzają, iż nie można przyjąć, że skarżący skutecznie wskazał mienie spółki w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

10. W ocenie Sądu zasadne są również ustalenia i wywiedzione na ich podstawie wnioski organu o braku pozostałych, negatywnych przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej, wynikających z art. 116 § 1 pkt 1 O.p., a więc wykazania przez skarżącą, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy.

Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei na podstawie art. 11 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

W piśmiennictwie podnosi się, że "jeżeli (...) dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich (...). Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 p.u.n. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych (A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003 r., s. 41-42).

W myśl art. 21 ust. 1 p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Czasem właściwym do podjęcia tych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli ( np. wyrok NSA z 18 marca 2015 r., I FSK 74/14).

Oceniając, czy w sprawie zachodzi powyższa przesłanka organ poddał analizie sytuację ekonomiczno-finansowa spółki. W celu oceny kondycji spółki organ posłużył się wskaźnikiem ogólnego zadłużenia, wskaźnikiem zadłużenia kapitału własnego oraz wskaźnikiem bieżącej płynności finansowej. Na podstawie sprawozdań finansowych spółki organ ustalił, że poniosła stratę w wysokości: [...]zł za 2006r.; [...]zł za 2007r.; [...]zł za 2009r. Na koniec 2008r. spółka osiągnęła zysk w wysokości [...]zł. Kapitał własny spółki w kolejnych latach 2006-2009, wykazywał wartość ujemną: [...]zł, [...]zł, [...]zł, [...]zł. Kapitał podstawowy utrzymywał się na stałym poziomie - [...]zł.

Stan aktywów trwałych według stanu na dzień 31 grudnia: 2007r., 2008r., 2009r.

wynosił odpowiednio [...]zł; [...]zł i [...] zł. W 2007r. nastąpił drastyczny spadek wartości środków trwałych z [...]zł na koniec 2006r. do [...]zł na koniec 2007r. W 2007r. spółka dokonała sprzedaży budynków i lokali na kwotę [...]zł. Zobowiązania krótkoterminowe na koniec: 2006r., 2007r., 2008r., 2009r. przyjęły wartość: [...]zł, [...]zł, [...]zł, [...]zł. Wartość zobowiązań z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń zwiększała się i stanowiła kwotę na dzień 31 grudnia: 2006r. - [...]zł, 2007r. - [...]; 2008r. - [...]zł, 2009r. - [...]zł. Zobowiązań długoterminowych spółka nie wykazała.

Należności krótkoterminowe wyniosły na ostatni dzień roku: 2006, 2007, 2008 i 2009, odpowiednio: [...]zł; [...]zł; [...]zł i [...]zł. Należności długoterminowych spółka nie wykazała. Stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach na koniec roku 2006, 2007, 2008 i 2009 stanowił kwotę: [...]zł, [...]zł, [...]zł i [...]zł.

Organ podatkowy ustalił, że wskaźnik płynności bieżącej osiągnął wartość: [...]w 2006r.; [...]w 2007r.; [...]w 2008r.; [...]w 2009r. Wskaźnik ten informuje o zdolności podmiotu do spłaty krótkoterminowych zobowiązań z zasobów obrotowych. Za optymalną wartość tego wskaźnika uznaje się poziom 1,5 - 2,0. Wartość poniżej 1,2 sygnalizuje zagrożenie płynności. Niski poziom omawianego wskaźnika wskazuje, że spółka ma problemy z wypłacalnością. Z kolei wskaźnik płynności gotówkowej dostarcza informacji o zdolności przedsiębiorstwa do wywiązywania się z bieżących (krótkoterminowych) zobowiązań. Za jego wartość wzorcową przyjmuje się 0,2. Ustalono, że wskaźnik ten wynosił na ostatni dzień: 2006r. - [...]; 2007r. - [...]; 2008r. - [...]; 2009r. - [...].

Ponadto organ poddał również badaniu wskaźnik ogólnego zadłużenia spółki, wskazując, że wartość tego wskaźnika powinna oscylować w granicach od 0,57 do 0,67, zaś w przedsiębiorstwach charakteryzujących się wyjątkowo złą sytuacją ekonomiczno-finansową wskaźnik ogólnego zadłużenia osiąga wartość większą od 1. W Spółce wskaźnik ten przyjął następujące wartości: [...]w 2006r.; [...]w 2007r.; [...]w 2008r.; [...]w 2009r.

Ponadto jak ustalił organ spółka miała problemy w terminowym regulowaniu zobowiązań podatkowych począwszy od grudnia 2007r. (podatek VAT), poprzez kolejne miesiące 2008r. (podatek VAT i CIT) i 2009r. (podatek VAT) oraz luty 2010r. (podatek VAT i CIT). Natomiast z analizy zestawienia danych z deklaracji VAT -7 złożonych przez spółkę wynika, że po lutym 2010r. spółka osiągnęła obrót jedynie w grudniu 2010r. i 2011r. w wysokości odpowiednio [...]zł i [...]zł. W kolejnych latach 2012 - 2014 spółka nie wykazała żadnej sprzedaży.

W świetle powyższej analizy należy zgodzić się z organem odwoławczym, że już na koniec 2008r. należało rozważyć konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

11. Słusznie zatem organy podatkowe przyjęły, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki, uwalniające skarżącego jako członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki. Skoro jednocześnie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne do przeniesienia odpowiedzialności podatkowej, organy miały obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 116 O.p.

Nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w kontekście przepisu art. 116 O.p. zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 120, 121 § 1, 122, 187 O.p.). Sąd podkreśla, że materiał zebrany w rozpoznawanej sprawie był wystarczający do pełnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a organy podatkowe obu instancji podjęły niezbędne działania zgodnie z zasadami postępowania określonymi w Ordynacji podatkowej oraz dokonały całościowej i wielopłaszczyznowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego mieszczącej się w ramach swobodnej oceny dowodów. Przede wszystkim dokonały swobodnej oceny zebranych dowodów, zarówno w zakresie zbadania pozytywnych jak i negatywnych przesłanek odpowiedzialności. Ocena dowodów dokonana przez organy jest prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podjęte wnioski zostały przekonująco uzasadnione. Nieuwzględnienie w tym kontekście twierdzeń skarżącego, czy też odmienna ocena stanu faktycznego i interpretacja przepisów prawa prezentowana przez stronę od oceny stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa zastosowanych przez organ orzekający, nie stanowi podstawy do stwierdzenia naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa. Na każdym etapie postępowania strona była informowana o dokonanych ustaleniach, przysługujących jej prawach oraz o sposobie rozpatrzenia złożonych wyjaśnień oraz miała możliwość korzystania z prawa czynnego udziału w postępowaniu.

Reasumując należy stwierdzić, że organy podatkowe nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego zasadne było, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalenie skargi.