Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 298/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 154 ust. 6, art. 148, art. 138, art. 107 ust. 1 i ustr. 5 pkt 8, art. 149 pkt 2, art. 134 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, art. 73, art. 74
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 152, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 205 par. 2 i par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012, nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: "Prezes NFZ"), działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm. - dalej także: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" (dalej: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: "Dyrektor [...] OW NFZ") z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie świadczenia w zakresie kardiologii na terenie dzielnicy [...] o kodzie postępowania nr [...] - utrzymał w mocy w/w decyzję Dyrektora OW NFZ.

Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 01.01.2012 r. do 31.12.2014 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczenia w zakresie kardiologii na obszarze dzielnicy [...].

W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia wskazano na nie większą niż 2 413 503,00 PLN na okres rozliczeniowy od 01-01-2012 do 31-12-2012 r.

W przedmiotowym postępowaniu wpłynęło 10 ofert, w tym oferta skarżącej spółki.

W części jawnej postępowania konkursowego komisja konkursowa, działając na podstawie art. 142 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz ustaliła, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

Komisja konkursowa, dokonując oceny oferty złożonej przez skarżącą spółkę, stwierdziła rozbieżność pomiędzy odpowiedzią ankietową udzieloną na pytanie nr 1.5.1.1. a załączoną do oferty kserokopią Certyfikatu Akredytacyjnego Centrum Monitorowania Jakości. Otóż, komisja konkursowa zauważyła, że skarżący oferent na pytanie o treści: "Czy oferent posiada certyfikat Centrum Monitorowania Jakości, ważny w dniu zawarcia umowy?" odpowiedział "Tak". Komisja konkursowa zwróciła uwagę, że z kserokopii ww. certyfikatu wynika, że Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" spełnia standardy akredytacyjne, ale dla podstawowej opieki zdrowotnej, a nie dla świadczeń objętych przedmiotem ww. konkursu ofert. Komisja konkursowa wskazała, że niniejsze postępowanie dotyczyło udzielania świadczeń w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie świadczenia w zakresie kardiologii na terenie dzielnicy [...]. W konsekwencji komisja konkursowa doszła do przekonania, iż oferent nie posiada certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości w zakresie objętym niniejszym postępowaniem, ważnego w dniu zawarcia umowy. Wobec powyższego komisja konkursowa uznała, że udzielona przez stronę skarżącą odpowiedź jest nieprawidłowa i dokonała jej zmiany z "tak" na "nie" w obu miejscach udzielania świadczeń wykazanych w ofercie, w konsekwencji czego odwołujący uzyskał 0 pkt za pytanie ankietowe 1.4.1.1.

Z rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania wynika, iż oferta skarżącej spółki zajęła 6 pozycję, z łączną liczbą punktów oceny 65,500 w tym za ofertę cenową- 20,000 pkt, jakość - 32,500 pkt, dostępność - 13,000 pkt, kompleksowość - 0,000 pkt.

Następnie, komisja konkursowa, działając na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do negocjacji na podstawie rankingu kwalifikacyjnego.

W dniu [...] grudnia 2011 r. komisja konkursowa przeprowadziła negocjacje ze skarżącą spółką, w wyniku których strony ustaliły cenę jednostkową za punkt w wysokości 8,10 zł oraz liczbę świadczeń w wymiarze 20 000 pkt. Odzwierciedleniem dokonanych ustaleń jest podpisany przez oferenta i komisję konkursową protokół końcowy z negocjacji. Po przeprowadzeniu negocjacji z oferentami, w dniu [...] grudnia 2011 r. został sporządzony ranking końcowy.

Oferta strony skarżącej zajęła 9 pozycję, z łączną liczbą w wysokości 65,500 pkt (w tym za: ofertę cenową - 20,000 pkt., jakość - 32,500 pkt, dostępność 13,000 pkt, kompleksowość - 0,000 pkt).

Komisja konkursowa, dokonując rozstrzygnięcia postępowania, nie wybrała oferty złożonej przez skarżącą spółkę ze względu na wyczerpanie środków finansowych, które przeznaczył zamawiający na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania. Komisja konkursowa w celu zawarcia umowy dokonała wyboru ofert zajmujących pozycje od 1 do 8 w rankingu końcowym. Ostatnia wybrana oferta uzyskała łącznie 66,000 pkt. i wyczerpała kwotę przeznaczoną przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na przedmiotowe postępowanie.

W dniu [...] grudnia 2011 r., do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęło odwołanie skarżącej spółki od wyników postępowania w konkursie ofert w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: świadczenia w zakresie kardiologii na obszarze dzielnicy [...].

W odwołaniu strona skarżąca zawarła wniosek o przeprowadzenie ponownego lub dodatkowego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie kardiologii na obszarze gminy [...].

Rozstrzygnięciu komisji konkursowej skarżąca spółka zarzuciła:

1) naruszenie przepisu art. 134 ustawy o świadczeniach - poprzez nieprzestrzeganie zasad równego traktowania świadczeniodawców i prowadzenie postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji w wyniku niesłusznej zmiany odpowiedzi ankietowej w pytaniu 1.4.1.1 .("Czy oferent posiada certyfikat Centrum Monitorowania Jakości, ważny w dniu zawarcia umowy"),

2) naruszenie przepisu art. 97 i 146 ww. ustawy,

3) naruszenie przepisu art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,

4) art. 72 kodeksu cywilnego w związku z art. 155 ustawy o świadczeniach.

Strona skarżąca podniosła, że pracownicy [...] OW NFZ prowadzili negocjacje w sposób sprzeczny z zasadami prawa powszechnie obowiązującego, tj. przepisami ustawy kodeks cywilny i z naruszeniem dobrych obyczajów, a nadto wskazał, że sposób rozstrzygnięcia konkurs nie zapewnia rzeczywistego dostępu do świadczeń dla pacjentów, co więcej - pozbawia ich możliwości leczenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Fundusz Zdrowia - działając na podstawie art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 154 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. - oddalił w całości odwołanie skarżącego oferenta, wobec braku podstaw do jego uwzględnienia.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] NFZ wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2011 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. Nr 111, poz. 653 ze zm.) zobowiązani byli, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt. 3 ustawy, spełnić wymagania określone przez Prezesa NFZ, wskazane w:

1) Zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; zmienionego zarządzeniem nr 53/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r.;

2) Zarządzeniu Nr 81/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna;

3) Zarządzenie Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ze zmianami.

Dyrektor [...] NFZ wyjaśnił, że fakt zakwalifikowania oferty do części niejawnej postępowania oznacza jedynie, iż oferta nie podlega odrzuceniu. Natomiast fakt spełniania wymaganych warunków określonych przepisami prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, nie skutkuje wybraniem oferty celem zawarcia umowy, a jedynie pozwala na dokonanie, oceny oferty dokonanej według stosownych kryteriów określonych w art. 148 ustawy o świadczeniach oraz Zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r.

Organ I instancji wyjaśnił, że o miejscu oferty skarżącej spółki w rankingu końcowym zadecydowała otrzymana punktacja za kryteria oceny: kompleksowość i jakość. O przyznaniu za powyższe kryteria odpowiednio po 0,000 pkt zadecydowały udzielone odpowiedzi na pytania zawarte w formularz ofertowym.

Dyrektor [...] NFZ wyjaśnił, że przy ofercie, która znalazła się na 8 pozycji w rankingu wyczerpały się środki finansowe, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania - zgodnie z ogłoszeniem konkursu ofert.

Ponadto organ wskazał, że oferta strony skarżącej znalazła się poniżej tzw. "linii odcięcia", co oznacza, że oferta nie została wybrana w rozstrzygnięciu konkursu ofert.

Organ I instancji uznał, że przedmiotowe postępowanie konkursowe, którego rozstrzygnięcie strona zaskarżyła, zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami opisanymi w dziale VI ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zdaniem organu, komisja konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. W ocenie Dyrektora [...] NFZ, zgodnie z art. 134 ust. 2 cyt. ustawy, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane ze spornym postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępnione były wszystkim oferentom na tych samych zasadach. Organ wskazał, że informacje te były dostępne na tablicach ogłoszeń u w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu oraz na jego stronach internetowych. Sposób udostępnienia materiałów umożliwiał zapoznanie się z nimi przez wszystkich oferentów.

Dyrektor [...] NFZ uznał, że kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku trwania przedmiotowego postępowania. Organ uznał, że ocena ofert, w tym oferty strony skarżącej, odbywała się w oparciu o enumeratywnie określone kryteria, z wyłączeniem dowolności w tym zakresie. Według organu, kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich i przejrzyste.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, Dyrektor [...] NFZ stwierdził, że zarzut naruszenia art. 97, art. 134, a także art. 146 ustawy o świadczeniach, jest nieuzasadniony, gdyż wyrazem przyjęcia zasad zapewniających równe traktowanie świadczeniodawców jest określona w art. 146 delegacja do wydania przez Prezesa NFZ zarządzenia określającego kryteria oceny ofert. Organ podkreślił, że ocena oferty została dokonana zgodnie z ustalonymi na podstawie tej delegacji kryteriami. Zdaniem Dyrektora [...] NFZ, odpowiedź na pytanie ofertowe w zakresie posiadania certyfikatu CMJ nie zaważyła na ocenie oferty, gdyż w tym postępowaniu ta odpowiedź ankietowa u wszystkich oferentów traktowana była jako negatywna, w sytuacji, gdy certyfikaty nie obejmowały tego zakresu świadczeń. Organ podkreślił, że w tym zakresie nie doszło do naruszenia interesu oferenta i zasad równego traktowania świadczeniodawców. Organ odwoławczy zauważył, że komisja konkursowa stosowała przepisy prawa i nie mogła ich modyfikować w sposób postulowany w odwołaniu, w tym także nie mogła stosować ocen kryteriów kontraktowania przyjętych w latach 2009-11.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego prowadzenia negocjacji z naruszeniem art. 72 Kodeksu cywilnego, organ I instancji zauważył, że w orzecznictwie sadów administracyjnych wskazuje się, że "postępowanie prowadzone przez komisję, zmierzające do wyłonienia najkorzystniejszej oferty na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jest wzorowane na czynnościach poprzedzających zawarcie umowy cywilnoprawnej, uregulowanych w Kodeksie cywilnym (art. 66 § 1 i nast. oraz art. 12 § 1 k.c.). Zdaniem organu, rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym, jak wyborem najkorzystniejszej oferty (ofert) przez zamawiającego (tak m.in. /w:/ postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 330/06). Organ wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny formułując powyższą tezę, wskazał jednocześnie na odpowiednie stosowanie ww. przepisów, przy uwzględnieniu regulacji zawartych w ustawie o świadczeniach. Organ podkreślił jednocześnie, że literalne brzmienie art. 142 cyt. ustawy wskazuje, że negocjacje nie są obligatoryjnym elementem postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zdaniem organu, komisja konkursowa może je przeprowadzić, może też dokonać rozstrzygnięcia postępowania bez uprzedniego prowadzenia negocjacji z oferentami. Negocjacje z oferentami prowadzą do zawarcia umowy. W ocenie Dyrektora [...] NFZ, negocjacje takie nie wypełniają dyspozycji art. 72 § 1 k.c., gdyż dojście do porozumienia pomiędzy oferentem a komisją w przedmiocie ceny i liczby planowanych świadczeń opieki zdrowotnej nie oznacza jeszcze zawarcia umowy. Organ zauważył ponadto, że wniosek, iż konsekwencją prowadzonych w trybie art. 72 § 1 kodeksu cywilnego negocjacji wcale nie musi być zawarcie umowy, a mogą być nią inne cele (w tym przypadku wyraźnie wyartykułowane przez ustawodawcę - ustalenie liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej, a także ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej), podnoszony jest zresztą wyraźnie w literaturze przedmiotu (vide: glosa A. Paszkowskiego do postanowienia NSA z dnia 14 lutego 2007 r., II GSK 330/06 LEX/el. 2010). Ponadto organ podkreślił, że [...] Oddział Wojewódzki NFZ, prowadząc negocjacje, zastrzegł w treści protokołu, że nie stanowią one przyrzeczenia zawarcia umowy, zatem wskazany skutek nie mógł nastąpić. W przypadku braku takiego zastrzeżenia czyniłby bezprzedmiotowym sporządzanie rankingu końcowego, gdyż umowa musiałaby być zawarta ze wszystkimi oferentami, z którymi przeprowadzono negocjacje, niezależnie od ich wyniku tylko dlatego, że doszło w nich do sporządzenia protokołu bez rozbieżności. Organ podkreślił, że negocjacje prowadzić miały do ponownego sporządzenia rankingu ofert i wybrania na jego podstawie ofert najkorzystniejszych, a nie w celu zawarcia umowy. Powyższe wyjaśnienia, zdaniem organu, świadczą o bezzasadności stanowiska strony skarżącej o rzekomym istnieniu roszczenia o zawarcie umowy na warunkach ustalonych w negocjacjach i naruszeniu dobrych obyczajów wskutek jej niezawarcia.

Reasumując, Dyrektor [...] NFZ stwierdził, że przedmiotowe postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi zarówno w ustawie o świadczeniach, jak i w Regulaminem Pracy Komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przyjętego uchwałą Nr 36/2005 Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r.

W konsekwencji organ uznał, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, co - zdaniem organu - skutkuje uznaniem, że nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżąca spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora [...] NFZ z dnia [...] stycznia 2012 r.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach - poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę równego traktowania świadczeniodawców i zasad uczciwej konkurencji,

- art. 97 i art. 146 ustawy o świadczeniach,

- art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych,

- art. 72 k.c. w związku z art. 155 ustawy o świadczeniach.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o ponowną analizę zgłoszonych ofert i zawarcie z nią umowy oraz przeprowadzenie ponownego lub dodatkowego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przedmiotowym zakresie.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora [...] NFZ, gdyż zmiana odpowiedzi na negatywną (dokonana przez komisję konkursową) zaważyła na ocenie jakościowej oferty, gdyż w tej kategorii odwołująca uzyskała 2,5 pkt za posiadanie certyfikatu ISO i 0 pkt za nieuznany certyfikat CMJ, co dało w sumie 2,5 pkt. Tymczasem, w ocenie strony skarżącej, w sytuacji nie uznania certyfikatu CMJ należało świadczeniodawcom posiadającym certyfikat ISO przyznać za ten certyfikat 5 pkt, gdyż w jego ocenie można wtedy mówić o równym traktowaniu świadczeniodawców rozumianym, jako możliwość uzyskania pełnej oceny w każdej z kategorii oceny ofert. Ponadto, strona skarżąca podniosła, że w latach 2009-2011 posiadała certyfikat CMJ w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej potwierdzony certyfikatem dołączonym do ofert w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień i fakt zaznaczenia odpowiedzi "Tak" nie był traktowany jako błąd formalny.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Prezes NFZ - działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję w/w decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu - wskazał, że Prezes Funduszu, jako organ odwoławczy, kontroluje zakończone postępowanie konkursowe i może prowadzić postępowanie dowodowe jedynie w ograniczonym zakresie określonym w art. 152 w związku z art. 154 ustawy o świadczeniach. Organ odwoławczy bada jedynie, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta, stosownie do art. 134 ustawy o świadczeniach.

W ocenie Prezesa NFZ, w trakcie przedmiotowego postępowania konkursowego Oddział Wojewódzki Funduszu zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Organ zwrócił uwagę, że strona miała możliwość zapoznania się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców i kryteriami oceny ofert, które były jednakowe dla wszystkich podmiotów biorących udział w postępowaniu, jawne oraz nie podlegały zmianie w toku postępowania.

Prezes NFZ uznał, że zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach jest bezpodstawny wobec przyjęcia zasad zapewniających równe traktowanie świadczeniodawców poprzez przyjęcie jednolitych kryteriów oceny ofert.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 i art. 146 ustawy o świadczeniach oraz art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Prezes NFZ wskazał, iż odwołujący nie uzasadnił, w jakim zakresie naruszono ww. przepisy, co uniemożliwia ustosunkowanie się do niego.

Prezes NFZ, ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia art. 72 k.c. w związku z art. 155 ustawy o świadczeniach - wskazał, że w sytuacji podjęcia przez komisję konkursową negocjacji z oferentami celem ich nie jest zawarcie umowy. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, negocjacje takie nie wypełniają dyspozycji art. 72 § 1 k.c. Prezes NFZ wyjaśnił, że dojście do porozumienia pomiędzy oferentem a komisją w przedmiocie ceny i liczby planowanych świadczeń opieki zdrowotnej nie oznacza jeszcze zawarcia umowy. Organ odwoławczy podkreślił, że cena jest jednym z kilku kryteriów oceny oferty. Jednoczenie organ wyjaśnił, że konsekwencją prowadzonych negocjacji w trybie art. 72 § 1 k.c. wcale nie musi być zawarcie umowy a mogą nią być inne cele, co wprost wskazano w art. 142 pkt 6 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że oferta strony skarżącej nie została wybrana, gdyż w przedmiotowym konkursie złożono oferty, które uzyskały wyższą punktację i jako korzystniejsze zostały wybrane w celu zawarcia umowy.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje jednoznacznie, iż komisja konkursowa, działając zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, prawidłowo dokonała oceny, a następnie porównania ofert złożonych w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem organu, wszystkie oferty, w tym oferta strony skarżącej, zostały poddane jednolitej ocenie poprzez sprawdzenie warunków niezbędnych do realizacji świadczeń jak i warunków dodatkowo ocenianych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zarządzenie Prezesa NFZ nr 54/2011/DSOZ wskazywało, według jakich kryteriów dokonywana jest ocena ofert w postępowaniu konkursowym. Nadto organ podkreślił, że przepisy zarządzenia Prezesa NFZ nr 54/2011/DSOZ określają bardzo dokładnie parametry kryteriów ocen, wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w podziale na poszczególne rodzaje lub zakresy świadczeń, sposób oceny ofert pod względem kryteriów ceny. Jednocześnie Prezes NFZ wyjaśnił, że końcowa ocena oferty (liczba punktów oceny) jest wyliczana zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do Zarządzenia Prezesa nr 54/2011/DSOZ, natomiast kryterium cenowe zgodnie z załącznikiem nr 2 do wyżej wymienionego załącznika. Łączna ocena danego oferenta dokonywana jest na podstawie sumy punktów za kryteria niecenowe i punktów za ofertę cenową. Organ odwoławczy przypomniał również, iż w każdym postępowaniu w sprawie zawarcia umów prowadzonym przez oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia, ogłoszenie o rozpoczęciu postępowania enumeratywnie wymienia szereg zarządzeń Prezesa NFZ, w tym zarządzenia Prezesa NFZ, w których zawarte są wymagania konieczne do spełnienia przez podmioty składające oferty jak również zarządzenie nr 54/2011/DSOZ informujące o sposobie dokonania oceny złożonych ofert. Organ podkreślił, że kryteria oceny ofert określone w zarządzeniu nr 54/2011/DSOZ, znane były oferentom przed rozpoczęciem spornego postępowania konkursowego.

W świetle powyższego, organ wskazał, że szczegółowa ocena oferty skarżącej spółki kształtowała się zgodnie z zarządzeniem nr 54/2011/DSOZ, a więc w zakresie oceny oferty według kryterium jakości, oceniane były takie parametry, jak: personel, sprzęt i aparatura medyczna, zewnętrzna ocena jakości oraz wyniki kontroli.

Organ zwrócił uwagę, że w zakresie parametru personel, na pytanie 1.1.1.1 (Rozdział 1.1.1 Ankiety - Personel- Lekarze ) w brzmieniu: "W jakim wymiarze czasu pracy świadczeń udziela lekarz specjalista kardiologii lub hipertensjologii?", skarżąca spółka udzieliła odpowiedzi o treści: "Czas pracy równy 100% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni". Natomiast na pytanie 1.1.2.1 (Rozdział 1.1.2 Ankiety - Personel-Inny ) w brzmieniu: "Czy w realizacji świadczeń uczestniczy pielęgniarka - w wymiarze czasu pracy równym co najmniej 50% czasu pracy poradni?", skarżąca spółka udzieliła odpowiedzi pozytywnej.

Stąd, w parametrze tym uzyskał ocenę w ilości 30 pkt. Jednocześnie Prezes NFZ szczegółowo wyjaśnił sposób wyliczenia punktów.

W zakresie parametru sprzęt i aparatura medyczna, odwołujący udzielił odpowiedzi negatywnej na wszystkie pytania ankietowe, tj. pytanie 1.3.1.1 "Czy oferent zapewnia echokardiograf z opcją Dopplera - w lokalizacji?", pytanie 1.3.1.2 "Czy oferent zapewnia Holter EKG - w miejscu? ", oraz pytanie 1.3.1.3 " Czy oferent zapewnia Holter RR (ABPM) - w miejscu?". Organ wyjaśnił, że z tego powodu w parametrze tym strona skarżąca nie uzyskała żadnych punktów. W zakresie parametru zewnętrzna ocena jakości, skarżąca spółka uzyskała 2,5 pkt za posiadanie certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych. Organ wyjaśnił, że pomimo zadeklarowania przez odwołującego posiadania certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości, nie uzyskał on punktów w tym zakresie, gdyż oferent nie posiadał certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości w zakresie objętym niniejszym postępowaniem, ważnego w dniu zawarcia umowy. Wobec powyższego, Prezes NFZ stwierdził, że komisja konkursowa zasadnie uznała, iż udzielona przez stronę skarżącą odpowiedź jest nieprawidłowa i dokonała jej zmiany z "tak" na "nie", w konsekwencji czego odwołujący uzyskał 0 pkt za pytanie ankietowe 1.5.1.1. "Czy oferent posiada certyfikat Monitorowania Jakości, ważny w dniu zawarcia umowy?".

Prezes NFZ wskazał, że dotychczasowa współpraca strony skarżącej z Funduszem podlegała ocenie w parametrze dotyczącym wyników kontroli, w którym odwołujący uzyskał 0 pkt.

Reasumując, organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle ww. odpowiedzi, skarżąca spółka uzyskała 32,500 pkt za ocenę wg. kryterium jakości. Taka też ocena punktowa została przypisana stronie skarżącej w rankingu końcowym z dnia [...] grudnia 2011 r.

Prezes NFZ wyjaśnił także, że zgodnie z zarządzeniem Prezesa NFZ nr 54/2011/DSOZ, w zakresie oceny oferty wg. kryterium kompleksowości oceniana była dostępność do badań i zabiegów w parametrze - możliwość kompleksowej realizacji świadczeń w danym zakresie uwzględniająca wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji. W związku z udzieleniem negatywnej odpowiedzi na pytanie 1.7.1.1 w brzmieniu: "Czy oferent zapewnia wykonywanie świadczeń wymienionych w załączniku nr 5b cz. 1 zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania umów [...] o kodzie: [...] echokardiografia przezprzełykowa lub echokardiografia obciążeniowa w lokalizacji lub dostępie?", strona skarżąca nie uzyskała żadnych punktów.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w zakresie oceny wg. kryterium dostępności, oceniane były takie parametry, jak: harmonogram pracy oraz dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo.

W zakresie parametru dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo strona skarżąca udzieliła odpowiedzi twierdzących na trzy pytania zawarte w rozdziale 1.6 - Dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo (część VIII ankiety), tj. pyt. 1.6.1.1 "Czy oferent zapewnia co najmniej jedno pomieszczenie sanitarne przystosowane dla osób niepełnosprawnych?", pyt. 1.6.1.2 "Czy oferent zapewnia podjazdy oraz dojścia o nachyleniu nie większym niż 5%?", oraz pyt. 1.6.1.3 " Czy oferent zapewnia przy lokalizacji miejsc udzielania świadczeń powyżej pierwszej kondygnacji: dźwig umożliwiający transport chorych na wózkach, a w budynkach do dwóch kondygnacji możliwe inne urządzenie techniczne umożliwiające wjazd niepełnosprawnych albo lokalizacja na parterze?". Organ wyjaśnił, że w parametrze tym, strona skarżąca uzyskała 5 pkt. na 5 pkt. możliwych do uzyskania.

Natomiast, w zakresie parametru harmonogram pracy komórki organizacyjnej, na pytanie ankietowe zawarte w Rozdziale 1.2 Harmonogram pracy komórki organizacyjnej (część VIII ankiety) o treści: "Ile godzin w tygodniu pracuje poradnia/pracownia?", strona skarżąca udzieliła odpowiedzi: "Powyżej 36 godzin do 48 godzin włącznie". Organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił logarytm przyznawania punktów w tym parametrze i wskazał, że strona skarżąca uzyskała 8 punktów.

Organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący w zakresie kryterium dostępności uzyskał łącznie 13 punktów i przypomniał, że taka też ocena punktowa została przypisana stronie skarżącej w rankingu końcowym z dnia [...] grudnia 2011 r.

Prezes NFZ, mając na uwadze treść załącznika nr 2 do zarządzenia nr 54/2011/DSOZ - wyjaśnił, że podstawą do oceny według kryterium ceny jest porównanie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji do ceny oczekiwanej przez Fundusz. W tym kryterium oferta odwołującego uzyskała maksymalną liczbę punktów (20 pkt).

Reasumując, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że oferta strony skarżącej uzyskała łączną ocenę w wysokości 65,500 pkt., na którą złożyła się ocena w zakresie kryteriów niecenowych (tj. jakość, dostępność, kompleksowość) w wysokości 45,500 pkt. oraz 20 pkt. w zakresie kryterium ceny.

Prezes NFZ odniósł się do zarzutów strony skarżącej dotyczących sposobu oceny oferty pod kątem posiadania certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pytanie dotyczące ww. certyfikatu zawarte jest obligatoryjnie w ankietach dotyczących wszystkich rodzajów świadczeń. Ponadto organ podkreślił, że uwarunkowane jest to potrzebą istnienia kryterium rankingującego w ww. rodzaju świadczeń, w przypadku pojawienia się właściwego standardu akredytacyjnego wydanego przez Centrum Monitorowania Jakością.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu konkursowym żaden z oferentów w toku procedury konkursowej nie otrzymał punktów rankingujących w zakresie posiadanego certyfikatu wydawanego przez Centrum Monitorowania Jakością a ewentualne obniżenie dotyczyło wszystkich oferentów deklarujących posiadanie takiego certyfikatu. Tym samym, w ocenie Prezesa NFZ, nie doszło do naruszenia zasady zawartej w art. 134 ustawy o świadczeniach, tj. zasady równego traktowania oferentów.

Organ odwoławczy, ustosunkowując się do twierdzenia skarżącej spółki, że w sytuacji nieuznawania a priori certyfikatu CMJ - organ winien świadczeniodawcom posiadającym certyfikat ISO przyznać 5 pkt, gdyż tylko w takiej sytuacji możemy mówić o równym traktowaniu świadczeniodawców, rozumianym jako możliwość potencjalnego uzyskania pełnej oceny w każdej z kategorii oceny oferty, wskazał na błędną interpretacje przez stronę skarżącą zasady równego traktowania oferentów. Prezes NFZ wyjaśnił, że zasada równego traktowania oferentów określona została w art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach. W ocenie organu, zarzut naruszenia art. 134 jest bezpodstawny, ponieważ organ zapewnił równe traktowanie świadczeniodawców poprzez przyjęcie jednolitych kryteriów oceny ofert, w tym stosowania zasady obniżenia punktacji wszystkim oferentom w przypadku zadeklarowania posiadania certyfikatu CMJ. Organ odwoławczy podkreślił, że przyznanie przez organ tylko odwołującemu punktacji w związku z posiadaniem przez niego certyfikatu CMJ (niemożliwego do uzyskania w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej), postawiłoby go w pozycji uprzywilejowanej wobec innych oferentów uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu konkursowym, którzy takiego certyfikatu uzyskać nie mogli. Mogłoby to stanowić podstawę do podnoszenia przez innych oferentów zarzutu naruszenia art. 134 ustawy o świadczeniach w ewentualnym postępowaniu odwoławczym.

Reasumując, Prezes NFZ doszedł do przekonania, że [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych, czy też zarządzeniach Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

W dniu [...] stycznia 2013 r. skarżąca spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w L., działając za pośrednictwem Prezesa NFZ, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...].

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, skarżąca spółka zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 134 i art. 148 ustawy o świadczeniach - polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, który oddalił odwołanie na rozstrzygnięcie postępowania złożonej oferty na świadczenie usług opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie świadczenia w zakresie kardiologii na terenie dzielnicy [...] o kodzie postępowania nr [...]; Zdaniem skarżącej spółki, jej oferta spełniała wszystkie warunki - nawet pomimo tego, że komisja konkursowa arbitralnie zadecydowała o zmianie odpowiedzi skarżącej z twierdzącej na przeczącą w zakresie pytania o posiadanie przez skarżącą certyfikatu jakości CMJ, co doprowadziło do na naruszenia zasad równości wszystkich świadczeniodawców, uczciwości konkurencji i wadliwego porównania ofert.;

2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a., a w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranych dowodów oraz brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstaw faktycznych jej wydania. W zaskarżonej decyzji brak jest również należytego odniesienia się do zarzutów strony skarżącej.

3) art. 73 k.p.a. - poprzez odmowę udostępnienia skarżącej wszystkich akt postępowania. Zarzut niniejszy dotyczy zarówno ofert innych oferentów, uczestniczących w rzeczonym konkursie ofert, jak i wszelkich dokumentów tworzonych przez komisję konkursową w tym konkursie ofert (w tym wszelkich protokołów z czynności komisji oraz kolejnych rankingów ofert, tworzonych na poszczególnych etapach postępowania);

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 134 ustawy o świadczeniach - poprzez nierówne traktowanie wszystkich świadczeniodawców w postępowaniu o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób niegwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji,

2) art. 147 ustawy o świadczeniach - poprzez nieuprawnioną zmianę w toku postępowania kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców - polegającą na narzuceniu świadczeniodawcy zmiany odpowiedzi w zakresie posiadania certyfikatu CMJ - w punkcie 1.2.1.1.

Skarżąca spółka wniosła ponadto do Sądu o zobowiązanie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia do złożenia akt postępowania konkursowego, tj. ofert i innych dokumentów wszystkich uczestników spornego postępowania, a także o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, na okoliczność naruszenia zasad uczciwej konkurencji, braku możliwości weryfikacji przez skarżącą ofert złożonych przez innych oferentów, co do ich prawdziwości i rzetelności oraz racjonalnego wydatkowania środków publicznych.

W uzasadnieniu skargi strona, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organy obu instancji niemal całkowicie pominęły uzasadnienie faktyczne w sprawie, zaś - jeśli chodzi o uzasadnienie prawne spornych rozstrzygnięć - jest ono natomiast powierzchowne i ponownie ogranicza się jedynie do cytowania przepisów i definicji, bez żadnego odniesienia się do jasno i precyzyjnie sformułowanych zarzutów. Zdaniem strony skarżącej, analiza treści zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ prowadzi do wniosku, iż rozpatrzenie przez organ odwołania, polegało na omówieniu wewnętrznych procedur NFZ. W żaden sposób nie odniesiono się do zarzutów stawianych przez podmiot leczniczy.

Zdaniem strony skarżącej, dokonując badania prawidłowości przeprowadzenia postępowania konkursowego, organ ograniczył się wyłącznie do czynności podejmowanych w stosunku do jednego uczestnika tego konkursu i tylko jednej oferty, co stanowi naruszenie przepisu art. 154 ustawy o świadczeniach. Strona wskazała, że prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego wymaga zbadania wszystkich czynności podjętych w toku postępowania w stosunku do wszystkich uczestników tego konkursu. Strona skarżąca stwierdziła, że wadliwość czynności podjętych w stosunku do jednego (kilku) uczestników (oferentów) wprost odnosi skutek w stosunku do pozostałych uczestników i złożonych przez nich ofert (uzyskanej liczby punktów).

W ocenie strony skarżącej, oczywistym jest, że zarówno organ I instancji, jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie dokonują ponownego ustalenia stanu faktycznego. Jednakże, zdaniem skarżącej, podkreślenia wymaga, iż oba organy są obowiązane, po złożeniu odwołania, wyjaśnić i uzasadnić, dlaczego jeden z oferentów otrzymał podaną ilość punktów przez komisję konkursową. Według skarżącej spółki, uzasadnienie tej ilości punktów przyznanej obu oferentom może wynikać jedynie z porównania obu ich ofert, z czym wiąże się udostępnienie stronie postępowania administracyjnego takiej analizy przeciwstawionych ofert.

Strona skarżąca zaakcentowała ponadto, że w przeprowadzonym postępowaniu bez uzasadnienia nie oceniano złożonych ofert pod kątem kompleksowości i dostępności. Strona podniosła, że głównym zarzutem w odwołaniu było nieuznanie w toku postępowania faktu posiadania zewnętrznej oceny jakości - w postaci certyfikatu CMJ (pomimo sformułowanego w ankiecie pytania w tym zakresie). W ocenie skarżącej spółki, gdyby zaś uznano 2,5 pkt za posiadanie przedmiotowego certyfikatu - strona znalazłby się na 2 pozycji, co skutkowałoby podpisaniem umowy z NFZ na lata 2012-2014.

Skarżąca spółka stwierdziła ponadto, że nie zgadza się z takim działaniem komisji konkursowej, które polegało na odgórnej zmianie odpowiedzi w zakresie pytania o certyfikat CMJ, o czym konsekwentnie informowała na etapie prowadzonego postępowania. W ocenie strony skarżącej, zmiana odpowiedzi w ankiecie ofertowej nr 1.5.1.1. z TAK na NIE jest działaniem na szkodę interesu skarżącej spółki. Takie działanie, według strony, stanowiło obniżenie oceny punktowej oferty w kategoriach jakościowych, co miało wpływ na niekorzystny dla spółki B. sp. z o.o. wynik postępowania konkursowego o udzielanie świadczeń w zakresie kardiologii. W ankiecie dla wskazanego postępowania w punkcie 1.5.1.1. zostało bowiem zadane pytanie: "Czy oferent posiada certyfikat Centrum Monitorowania Jakości ważny w dniu zawarcia umowy", bez precyzowania, jakiego rodzaju świadczeń ma dotyczyć ów certyfikat. Wobec powyższego, zgodnie z prawdą odpowiedź na to pytanie w ofercie skarżącej była twierdząca.

Skarżąca spółka podniosła, że powoływana w pismach różnych komisji konkursowych argumentacja opierająca się na opinii Pana J. H., [...] Centrum Monitorowania Jakości, ma charakter informacyjny dotyczący zakresów udzielanych certyfikacji przez CMJ podmiotom leczniczym, natomiast wypowiedź ta w żaden sposób nie odnosi się do procesu kontraktowania świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, który był prowadzony przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ oraz przez oddziały w siedmiu innych województwach. Strona skarżąca wyjaśniła, że system akredytacji, jako zewnętrzna metoda oceny jakości placówek ochrony zdrowia, oparty jest na dobrowolnym poddaniu się weryfikacji wypełniania przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych konkretnych standardów postępowania. Program akredytacji podmiotów leczniczych prowadzi Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia (CMJ) z siedzibą w K., które jest centralną jednostką resortu zdrowia. Nadto skarżąca spółka wyjaśniła, że zasady i tryb udzielania akredytacji reguluje obowiązująca od dnia 5 czerwca 2009 r. ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 418). Ustawa ta wprowadziła możliwość przyznania certyfikatu akredytacyjnego wszystkim podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654) czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności leczniczej podmiotom leczniczym (art. 4 ustawy o działalności leczniczej).

Skarżąca spółka stanowczo podkreśliła, że skoro w treści zarządzenia zawierającej wytyczne do prawidłowej oceny złożonych ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju zakresie świadczenia w zakresie kardiologii znajdowało się pytanie zarówno o certyfikat ISO jak i certyfikat Centrum Monitorowania Jakości (z możliwością zaznaczenia obu odpowiedzi), to narzucanie stronie skarżącej odgórnie zmiany odpowiedzi z "TAK" na "NIE" jest przejawem dyskryminacji świadczeniodawcy, a tym samym narusza zasadę równego traktowania oferentów. Jednocześnie strona skarżąca wskazała, że zdaje sobie sprawę, iż Centrum Monitowania Jakości w Ochronie Zdrowia w K. ma opracowane standardy i prowadzi akredytację CMJ w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, szpitalnictwa i procedur wysokospecjalistycznych finansowanych z budżetu państwa, ale nie ma natomiast opracowanych standardów dla świadczeń w rodzaju kardiologii, wobec tego nie prowadzi akredytacji w tym zakresie. W związku z tym, zdaniem skarżącej spółki, komisja konkursowa nie mogła w tym postępowaniu konkursowym wymagać przedstawienia dokumentu akredytacji CMJ w rodzaju świadczenia w zakresie kardiologii, którego w żaden sposób obecnie w Polsce nie można uzyskać. Skoro jednak takie pytanie znalazło się w ankiecie, to – zdaniem skarżącej - strona założyła racjonalność działania organu i doszła do wniosku, że było ono zamierzone. Skarżąca spółka zauważyła, że przy udzielaniu odpowiedzi na wspomniane pytanie kierowała się uzasadnionym założeniem, że zamysłem autorów zarządzenia było najwidoczniej przyznanie preferencji jakościowych świadczeniodawcom, który poddali się procesowi akredytacyjnemu w którymkolwiek z dostępnych dla siebie zakresów. Zdaniem skarżącej spółki, w innym przypadku w sytuacji, gdy certyfikacja CMJ nie obejmuje świadczeń w rodzaju kardiologia, pytanie o taki certyfikat nie powinno się w ogóle znaleźć w kryteriach oceniania ofert oraz w aplikacji ofertowej, gdyż nie można od oferentów wymagać załączania certyfikatu, którego nie można w żaden sposób uzyskać. Skarżąca spółka jednocześnie wskazała, że omówione stanowisko komisji konkursowej doprowadziło do sytuacji, gdzie żaden oferent w kategorii certyfikaty jakości nie mógł otrzymać 100 proc. punktacji z wagą skalującą 5.

Zdaniem skarżącej, ocena oferty każdego z członków konkursu z zastosowaniem wszystkich kryteriów (w tym również uwzględnienia pytania o certyfikat CMJ - jako że pytanie to nie znalazło się w ofercie przypadkowo) skutkowałaby sytuacją, w której każdy z oferentów uzyskałby określoną ilość punktów w ramach każdego z kryteriów. Według strony, zaniechanie w tym względzie świadczy o tym, że postępowanie w ramach spornego konkursu ofert zostało prowadzone z naruszeniem zasady wynikającej z art. 134 ustawy o świadczeniach, tj. zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym konkursie.

Strona skarżąca wyjaśniła także, że gdyby w postępowaniu nie wyszczególniono certyfikatu CMJ, a jedynie certyfikat ISO, posiadacze tego drugiego certyfikatu mogliby uzyskać pełne 5 punktów w ocenie oferty w tej kategorii. Nie bez znaczenia jest bowiem fakt, iż certyfikat ISO i CMJ miały wspólną wagę skalującą - każdy z nich wyceniony został na 2,5 pkt. Zdaniem skarżącej spółki, w tym postępowaniu można było maksymalnie uzyskać zaledwie połowę punktacji - czyli 2,5 pkt., co jest oczywistą nieścisłością warunków konkursu. Wynika z powyższego, że żaden ze świadczeniodawców przystępujących do konkursu nie jest w stanie spełnić warunków konkursowych - z tego kryterium oceny ofert żaden oferent nie mógł uzyskać 100%. Z drugiej strony, w ocenie strony skarżącej, decyzja komisji konkursowej (w opisanym powyżej zakresie) stanowiła dodatkowe uszczegółowienie zasad udzielania świadczeń w stosunku do zapisów zarządzenia i kryteriów oceniania ofert, o którym to uszczegółowieniu żaden oferent nie mógł powziąć wiedzy na etapie po ogłoszeniu konkursu w okresie przewidzianym na przygotowanie ofert. Powyższe świadczy zaś o naruszeniu dyspozycji przepisu art. 147 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania.

Strona skarżąca zwróciła ponadto uwagę na fakt, że certyfikat CMJ stanowił kryterium dodatkowo oceniane w poprzednim kontraktowaniu, tzn. w postępowaniach o udzielanie świadczeń na lata 2009-2011. Strona zauważyła, że NZOZ [...] już wówczas posiadał akredytację CMJ w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej potwierdzony certyfikatem dołączonym do ofert, np. w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna i fakt zaznaczenia odpowiedzi "TAK" nie był traktowany jako błąd formalny. Po porównaniu zarządzania konkursowego z roku 2008 z zarządzeniem obowiązującym w okresie kontraktowania, strona skarżąca stwierdziła, że w treści dotyczącej certyfikatu CMJ literalnie nie zmieniło się nic, natomiast postępowanie organu w ocenie tego kryterium się zmieniło, przy czym organ nie wskazał powodów zmiany sposobu oceny.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] czerwca 2013 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego - podtrzymując dotychczasowe stanowisko strony oraz zarzuty skargi, przedłożyła do akt sprawy pismo procesowe z dnia [...] czerwca 2013 r.

W złożonym piśmie procesowym skarżąca spółka, wnosząc o uchylenie obu spornych decyzji administracyjnych, uzupełniła skargę podnosząc dodatkowy zarzut naruszenia art. 149 pkt 2 ustawy o świadczeniach - poprzez odstąpienie z urzędu, na podstawie zarządzenia nr [...] Dyrektora [...] NFZ (wydanego bez podstawy prawnej) od kontroli prawdziwości złożonych ofert, co w konsekwencji - zdaniem strony skarżącej - doprowadziło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obligujących Fundusz do zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji.

Uzasadniając powyższy zarzut, strona skarżąca wskazała, że zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ odstąpił od stosowania procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach między innymi w zakresie:

- kontroli prawdziwości danych wskazanych w ofertach,

- sprawdzenia powtarzalności personelu wskazanego w poszczególnych ofertach w relacji z pozostałymi oferentami - badania zgodności oświadczenia o wpisach do rejestru z danymi w publicznym rejestrze informatycznym.

Strona skarżąca, powołując się na stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 309/13 - stwierdziła, że wskazane zarządzenie nr [...] Dyrektora [...] NFZ z dnia [...] listopada 2011 r. zostało wydane bez podstawy prawnej.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że odstąpienie od kontroli prawdziwości danych wskazanych w ofertach doprowadziło do naruszenia art. 149 ust. 2 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym oferty zawierające nieprawdziwe dane podlegają odrzuceniu. W ocenie skarżącej spółki, komisja konkursowa miała ustawowy obowiązek odrzucenia ofert zawierających nieprawdziwe dane, zaś do tego obowiązku potrzebne było przeprowadzenie kontroli. W ocenie strony skarżącej, obowiązek ten nie został wykonany. Zdaniem skarżącej spółki, wykluczenie a priori możliwości przeprowadzenia kontroli doprowadziło do sytuacji, w której postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady uczciwej konkurencji.

Skarżąca spółka podtrzymała również swoją dotychczasową argumentację dotyczącą dokonania przez komisję konkursową błędnej oceny odpowiedzi na pytanie pkt 1.5.1.1. o treści: "Czy oferent posiada certyfikat Centrum Monitorowania Jakości ważny w dniu zawarcia umowy?"

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zasad współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w L. prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2012 r. - naruszają przepisy prawa.

Sąd uznał, że wydając obie sporne decyzje, organy Funduszu dopuściły się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej, arbitralnej i nieobiektywnej zarazem oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Według Sądu, w konsekwencji powyższych uchybień proceduralnych, organy nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc, czy nie doszło w toku postępowania konkursowego do obrazy zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji tego naruszenia interesu prawnego strony skarżącej.

W tej sytuacji należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, że organy Funduszu obu instancji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściły się ewidentnej obrazy przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

Jak stanowi przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Jednym z wymogów zachowania wspomnianych zasad jest dokonanie przez komisję konkursową oceny wszystkich ofert zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym m. in. zgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisie art. 148 cyt. ustawy.

Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:

1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją,

2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.

Niewątpliwie wskazane kryteria oceny ofert, użyte w ustawie i dookreślone następnie - na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach - przez Prezesa Funduszu, na podstawie opinii właściwych konsultantów krajowych, stanowią podstawową wykładnię (wskazówkę) dla komisji konkursowych, jak dokonywać porównywania złożonych ofert.

Sąd, dokonując oceny spornych decyzji, zauważył jednakże, iż w obu decyzjach administracyjnych wydanych w rozpatrywanej sprawie, organy Funduszu ograniczyły się do przedstawienia zasad punktacji, porównania liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny (kryteriach), itp., nie próbując nawet zindywidualizować swojej oceny i wyjaśnić, dlaczego w konkretnym przypadku każdy z oferentów został oceniony przyznaniem tej a nie innej sumy punktów.

W ocenie Sądu, działanie takie jest niewątpliwie wadliwe, albowiem - jak przyjmuje się w orzecznictwie - dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest szczegółowe wykazanie w oparciu o przepisy materialne - szczegółowo wskazane - iż wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię dokonane zostało w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 10/10, czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt VISA/Wa 802/11 utrzymany następnie w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 121/11).

Należy zauważyć, że we wspomnianym wyżej wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że organy Funduszu, kontrolując wynik postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie mogą się ograniczyć do przedstawienia zasad punktacji (oceny) i do porównania jedynie liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny. Zdaniem NSA, organy te mają również obowiązek swoją ocenę zindywidualizować i wyjaśnić, dlaczego w tym konkretnym przypadku poszczególni oferenci zostali ocenieni przyznaniem takiej, a nie innej liczby punktów. Inaczej mówiąc, nie można tą drogą sprowadzać roli organów kontrolnych i w konsekwencji sądów administracyjnych do zadania polegającego na odpowiedzi na pytanie, czy ocena wyrażająca się przyznaniem np. 100 punktów jest rzeczywiście wyższa od oceny 75 punktów i dlatego wytypowanie do zawarcia umowy świadczeniodawcy, który uzyskał 100 punktów jest zgodne z określonymi ustawą zasadami przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy.

Zdaniem Sądu, w uzasadnieniach spornych decyzji organów Funduszu obu instancji nie ma wyjaśnień dotyczących tych najistotniejszych kwestii. Organy administracji nie odniosły się przekonywująco do ściśle skonkretyzowanych zarzutów podnoszonych przez skarżącego poprzestając na ogólnikowych rozważaniach.

Nie przesądzając na tym etapie postępowania zasadności zarzutów skarżącej spółki, zgodzić się należy ze stroną, iż Prezes NFZ, jak również Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wydając swoje decyzje, nie odnieśli się w ich uzasadnieniu w sposób rzeczowy i bezpośredni do wszystkich formalnoprawnych zastrzeżeń strony dotyczących procedury konkursowej, które strona podniosła w środkach zaskarżenia składanych w toku postępowania.

Prawidłowość działania komisji konkursowej, a następnie organów obu instancji budzi w tej sytuacji wątpliwości w kontekście przepisu art. 148 ustawy o świadczeniach, albowiem brak jednoczesnego zestawienia dowodów spełnienia takich samych wymagań przez wszystkich oferentów, w sytuacji żądania tej prezentacji przez stronę skarżącą, świadczyć może o naruszenia zasad rządzących postępowaniem konkursowym, w tym przede wszystkim, zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji, o których mowa w art. 134 cyt. ustawy.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Zdaniem Sądu, wydając ww. decyzje, organy dopuściły się obrazy art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie odniosły się w uzasadnieniu swych decyzji w sposób precyzyjny do wszystkich zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwości postępowania konkursowego przeprowadzonego przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ, a także nie wyjaśniły, jakie były podstawy przyznania skarżącej spółce określonej ilości punktów w poszczególnych kategoriach na tle innych oferentów biorących udział w konkursie.

Zdaniem Sądu, uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organy obu instancji, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej w zakresie wadliwości ustaleń komisji konkursowej i wpływu tych ustaleń na końcowy wynik postępowania konkursowego, należałoby uznać, iż być może brak było podstaw do rozstrzygnięcia konkursu na niekorzyść strony skarżącej.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim kwestii podnoszonych przez stronę. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Należy zauważyć, że skarżąca spółka zarzuca również naruszenie art. 73 k.p.a. - poprzez odmowę udostępnienia stronie wszystkich akt postępowania (w tym ofert innych podmiotów startujących w spornym konkursie). Prezes NFZ, odpierając powyższy zarzut - stwierdził przede wszystkim, że w postępowaniu odwoławczym strona skarżąca wnioskowała jedynie o przeprowadzenie analizy ofert w celu sprawdzenia, jak oferenci, którzy posiadali certyfikat ISO, zostali ocenieni w zakresie zewnętrznej oceny jakości, do czego - zdaniem Prezesa NFZ - organ ustosunkował się.

W związku z powyższym, choć trudno w niniejszej sprawie wprost zarzucić organom naruszenie przepisu art. 73 k.p.a., skoro strona nie występowała w sposób sformalizowany o udostępnienie akt innych oferentów, niemniej należy wskazać, że praktyka organów Funduszu w tym zakresie (vide: w zakresie udostępniania do wglądu ofert innych podmiotów biorących udział w konkursie) jest wadliwa, o czym przekonują inne podobne sprawy dotyczące nie tylko [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Niewątpliwie, gdy chodzi o dostęp strony do akt postępowania konkursowego, warto wskazać, że w świetle najnowszego orzecznictwa zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i WSA w Warszawie przyjmuje się, iż odmowa stronie udostępnienia pełnych akt sprawy, pomimo złożonego w tym względzie wniosku, narusza art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie składu WSA w Warszawie orzekającego w niniejszej sprawie, uznać należy niewątpliwie, że organy NFZ, odmawiając udostępnienia strono akt pozostałych uczestników postępowania konkursowego - winny szczegółowo uzasadnić powody ewentualnej odmowy udostępnienia stronie skarżącej wglądu do pełnych akt postępowania, w tym do ofert innych uczestników postępowania konkursowego.

Dodatkowo należy wskazać, że w przywołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12, NSA stwierdził, że zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być włączone do akt kontrolowanego postępowania administracyjnego. NSA wskazał również, że nie dopatruje się w ustawie o świadczeniach dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73 - 74 k.p.a.

Zdaniem Sądu, pomijając już, że pogląd co do niestosowania w tym postępowaniu administracyjnym przepisów art. 73 i 74 k.p.a. nie ma prawnego uzasadnienia, to należy zauważyć, że jego zaakceptowanie mogłoby prowadzić do istotnego ograniczenia możliwości rozpatrzenia przez organ sprawy według zasad określonych w k.p.a., gwarantujących przeprowadzenie rzeczywistej, rzetelnej kontroli zaskarżonego wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że Prezes NFZ z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważył należycie i wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 80 k.p.a. ustalił, że nie zachodziły podstawy do wyboru oferty skarżącego.

W toku ponownego postępowania organy winny dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo w uzasadnieniu decyzji do wskazanych wyżej zarzutów skarżącej, kierując się wskazaniami i oceną prawną wyrażonymi w niniejszym wyroku (vide: art. 153 p.p.s.a.).

Ustosunkowując się do złożonego przez stronę skarżącą wniosku dowodowego, Sąd zmuszony jest zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. (vide: m.in. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).

Jednocześnie należy, w ocenie Sądu, zauważyć, że strona skarżąca słusznie zwróciła uwagę na kwestię wydania przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zarządzenia nr [...]. Wzmiankowanym zarządzeniem z dnia [...] listopada 2011 r. o nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ odstąpił od stosowania procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, między innymi w zakresie:

- kontroli prawdziwości danych wskazanych w ofertach,

- sprawdzenia powtarzalności personelu wskazanego w poszczególnych ofertach w relacji z pozostałymi ofertami - badania zgodności oświadczenia o wpisach do rejestru z danymi w publicznym rejestrze informatycznym.

Zdaniem Sądu, sporne Zarządzenie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] zostało wydane bez podstawy prawnej.

Otóż, jak stanowią przepisy art. 107 ust. 1 i ust. 5 pkt 8 ustawy o świadczeniach, do zadań Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu należy kierowanie tym oddziałem, jego reprezentowanie na zewnątrz oraz przeprowadzanie postępowań o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Żadna z kompetencji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, przewidziana w art. 107 przytoczonej ustawy, nie stanowi podstawy do wydania zarządzenia tej treści, mającego znaczenie dla prawidłowości przeprowadzonego postępowania konkursowego. Odstąpienie od kontroli prawdziwości danych wskazanych w ofertach doprowadziło w rezultacie do naruszenia art. 149 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym oferty zawierające nieprawdziwe informacje podlegają odrzuceniu. Komisja konkursowa miała ustawowy obowiązek odrzucenia ofert zawierających dane nieprawdziwe, zaś dla realizacji tego obowiązku konieczne było przeprowadzenie kontroli. Bez skontrolowania oferentów i prawdziwości ich oświadczeń, obowiązek odrzucenia ofert zawierających informacje nieprawdziwe nie mógł być i nie został wykonany. Rozporządzenie Ministra Zdrowia, jako akt wykonawczy, nie może w tym zakresie zwalniać komisji konkursowej od stosowania przepisów ustawy, czy zabraniać jej stosowania. Powoływanie się przez Prezesa NFZ na możliwość rozwiązania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w sytuacji, gdy w wyniku kontroli dokonanej już po jej zawarciu okazałoby się, że złożona oferta zawierała nieprawdziwe dane, może być dla wielu podmiotów i pacjentów działaniem spóźnionym.

Niewątpliwie należy zgodzić się ze skarżącą spółką, że wykluczenie możliwości przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy świadczy o naruszeniu w toku niniejszego postępowania konkursowego art. 134 ust 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, obligującego Fundusz do zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy i prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji. Czym innym jest bowiem zarzut naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach oparty na argumentacji o nieskorzystaniu z uprawnienia do przeprowadzenia kontroli - a w takim kontekście wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 265/10, na który organ powołał się w zaskarżonej decyzji, a czym innym - wyłączenie bez podstawy prawnej możliwości przeprowadzenia takiej kontroli. Strona skarżąca słusznie zatem podnosi, że nie można wykluczyć, iż przeprowadzenie kontroli pośród oferentów startujących w przedmiotowym postępowaniu spowodowałoby odrzucenie części ofert, a w konsekwencji zapewniałoby skarżącej inną pozycję w rankingu. Wykluczenie a priori możliwości przeprowadzenia kontroli doprowadziło zatem do sytuacji, w której trudno mówić o prowadzeniu postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji.

Należy zauważyć, że powyższe stanowisko wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m. in. w prawomocnych wyrokach z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1831/12 oraz z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 309/13 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę wskazane uchybienia organów obu instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Jednocześnie, orzekając o niewykonywaniu obu uchylonych decyzji, Sąd rozstrzygnął w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Natomiast o kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy, a także opłatę od udzielonego pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej będącego radcą prawnym, Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).