Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 863/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 2, art. 216 ust. 1, art. 140
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; oddala skargę. /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

II SA/Po 863/10

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Miasta P. , utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] 2010 r., znak [...], orzekającej o zwrocie na rzecz B. D. nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...], ark. mapy [...], działka nr [...], stanowiącej w momencie wywłaszczenia działkę nr [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] i nie zobowiązującej B. D. do zwrotu, na rzecz Miasta P., zwaloryzowanego odszkodowania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, co następuje.

Starosta [...] decyzją z [...] 2010 r. znak [...], orzekł o zwrocie na rzecz B. D. nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], ark. mapy [...], działka nr [...], stanowiącej w momencie wywłaszczenia działkę nr [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] (punkt I decyzji). Jednocześnie organ nie zobowiązał B. D. do zwrotu, na rzecz Miasta P., zwaloryzowanego odszkodowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Miasto P., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 86 oraz art. 107 § 3 Kpa.

W odwołaniu podniesiono, że organ pierwszej instancji ustalając cel wywłaszczenia poprzestał na stwierdzeniu, że podstawę umowy sprzedaży nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa stanowiła decyzja z dnia [...] 1976 r. nr [...], zatwierdzająca plan realizacyjny ulicy [...] w P., wydana przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P., Biuro Planowania Przestrzennego, nie ustalił konkretnie celu wywłaszczenia i nie podjął nawet prób pozyskania wyżej wskazanej decyzji, zatwierdzającej plan realizacyjny ulicy [...]. Odwołujący się uważał, iż Starosta [...] oparł swoje ustalenia tylko i wyłącznie na piśmie Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], na podstawie którego ustalił, iż Zarząd nie zrealizował inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...].

Zdaniem odwołującego się, kwestia sporną był również istniejący na nieruchomości kolektor [...] "[...]", wybudowany w 1978 r. przez [...] Zakład Inwestycji Komunalnych. Obecnie kolektor należy do Zarządu Dróg Miejskich. Zdaniem odwołującego się, powyższe świadczy, że istniejący na nieruchomości kolektor realizuje cel wywłaszczenia, bowiem został zrealizowany przez podmiot (Zarząd Dróg i Mostów w P.), który nabył nieruchomość od K. i M. N. i to w terminach wskazanych przez ustawodawcę w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem odwołującego się, powyższe okoliczności świadczą o tym, że Starosta [...] nie przeprowadził wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czym uchybił treści art. 7 i 77 Kpa.

W odwołaniu wskazano nadto, że w aktach organu pierwszej instancji znajdowały się, pozbawione mocy dowodowej - nieuwierzytelnione kopie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po M. N. i B. R., nieuwierzytelnione kopie dokumentów wywłaszczeniowych - m. in. opinii w zakresie szacowania nieruchomości, położonej w [...] przy ul.[...], a ponadto brak było postanowienia spadkowego po K. N. - poprzednim współwłaścicielu nieruchomości.

Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek pisma B. D. z dnia [...] 2007 r. które zawierało wniosek o zwrot nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z arkusza mapy [...], obręb [...]. W uzasadnieniu wniosku podano, że B. D. jest jedną ze współwłaścicielek wywłaszczonej nieruchomości oraz córką i siostrą pozostałych współwłaścicielek, które zmarły. Podano również, że nieruchomość objęta niniejszym wnioskiem została zbyta przez M. N., B. N. i B. R. na rzecz Skarbu Państwa, aktem notarialnym z dnia [...] 1978 roku rep. [...]. Podstawą zbycia była ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości a nieruchomość przeznaczona była pod budowę ulicy [...]. Wnioskodawczyni podała, że na podstawie informacji uzyskanych z ewidencji gruntów, dawnym - wywłaszczonym działkom o nr [...] i [...], zapisanym w [...] tom [...] odpowiada obecnie działka nr [...] z mapy [...], obręb [...] o powierzchni [...] m2 z KW [...], a właścicielem jest Miasto P.

Organ dalej ustalił, że aktem notarialnym z [...] 1978 roku [...] M. N., B. N. i B. R. sprzedały Skarbowi Państwa nieruchomość, położoną w [...], przy ulicy [...] nr [...], oznaczoną jako [...] tom [...], wykaz [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12.3.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10/74 poz. 64). Sprzedana nieruchomość została przeznaczona pod przebudowę ulicy [...], a przedstawicielka Skarbu Państwa przedłożyła decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny ulicy [...] w [...], wydaną przez [...] Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P., Biuro Planowania Przestrzennego z dnia [...] 1976 r. nr [...].

W akcie notarialnym podano, że własność nieruchomości, składającej się z działek nr [...] i [...], z mapy [...], nr jedn. Rej.[...], o powierzchni [...] m2, wpisana była w księdze wieczystej [...] tom [...] wykaz [...] na rzecz K. N. i jego żony M., jako współwłaścicieli po idealnej połowie. K. N. zmarł w dniu [...] 1958 r.

Sąd Rejonowy w P. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] 1976 r., sygn. akt [...] stwierdził, że na podstawie ustawy, spadek po K. N. nabyły: żona M. N. w [...] części i [...]: B. B. R. i B. N. po [...] części, z wyłączeniem jednak udziału spadkodawcy w majątku objętym ustawową wspólnością małżeńską majątkową, który to udział odziedziczyły wyłącznie córki spadkodawcy po połowie.

Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w zaświadczeniu z [...] listopada 2009 r., znak: [...] podał, że działka nr [...] z obrębu [...], arkusza mapy [...] o pow. [...] ha - odpowiada dawnej parceli nr [...] z obrębu [...] karty [...] o powierzchni [...] ha, zapisanej w KW [...] [...]. Natomiast parcela nr [...] o pow. [...] ha, stanowi aktualnie część działki nr [...] z obrębu [...], arkusza mapy [...], zapisanej w KW [...].

Z pozyskanego przez organ pierwszej instancji wypisu z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej dla działki nr [...], o powierzchni [...] ha, ark. mapy [...] obręb [...] [...] z dnia [...] września 2010 r. wynika, że działka nr [...] stanowi drogę - "dr". Potwierdzają to wpisy dokonane w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej dla działki nr [...] przez Sąd Rejonowy P. - [...] . Jako właściciel działki wpisane jest Miasto P.. W księdze wieczystej brak jest wpisów dotyczących użytkowania wieczystego i innych podmiotów uprawnionych do przedmiotowej nieruchomości.

Po M. N. spadek nabyły B. D., z domu N., (córka K. i M.) i B. B. R. z domu N. (córka K. i M.) w [...] części każda (postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...] 2007 r. sygn. akt [...].

Spadek po B. R. nabyła Pani B. D. w całości (postanowienie Sądu Rejonowego w P. z [...] 1993 r. sygn. akt [...]).

Zatem, zdaniem organu odwoławczego, B. D. jest jedyną dawną współwłaścicielką i spadkobierczynią po pozostałych współwłaścicielach nieruchomości, a tym samym jedyną osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z [...] września 2007 r. znak [...] Wojewoda Wielkopolski wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu wnioskowanej nieruchomości.

Organ pierwszej instancji w notatce służbowej z [...] listopada 2009 r. podał, że pełnomocnik wnioskodawczyni, P. K. przedłożył zaświadczenie Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] i oświadczył, że wycofuje wniosek o zwrot nieruchomości w zakresie dawnej parceli nr [...] oraz że podtrzymuje wniosek w pozostałej części.

Zarząd Dróg Miejskich wraz z pismem z dnia [...] maja 2008 r. nadesłał fragment mapy zasadniczej z wkreśloną linią graniczną ul. [...], a w piśmie z dnia z [...] kwietnia 2008 r. podał, że na wnioskowanej nieruchomości nie zrealizował inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...]. W załączeniu do tego ostatniego pisma Zarząd nadesłał uwierzytelnione kopie:

- pisma M. N. z [...] lipca 1978 r. zawierającego prośbę o odszkodowanie za zniszczenie przez Zarząd Dróg i Mostów ogrodu [...] - przy budowie kolektora [...],

- pisma Zarządu z [...] 1978 r., skierowanego do K. i M. N., zawierającego propozycję dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości, - opinii z [...] 1978 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za pozbawienie

użytkowania części działki nr [...], które nastąpiło w wyniku robót ziemnych przy budowie kolektora [...]

- zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w P. z [...] 1979 r., w którym podano, że zamknięto księgę wieczystą KW. [...] t. [...] wyk. [...] oraz księgę wieczystą kw. [...] prowadzone dla nieruchomości położonych w [...], przy ul. [...] i [...] stanowiących własność Skarbu Państwa i cały obszar z w.w ksiąg - [...] ha przeniesiono do księgi wieczystej KW [...], w której wpisanym właścicielem jest Skarb Państwa.

Spółka A w piśmie z [...] czerwca 2008 . podała, że na działce nr [...] występuje uzbrojenie - kanalizacja deszczowa (o średnicy [...]m z rur żelbetonowych - kwadratowych i że ten kolektor [...] »[...]« - odcinek [...] został wybudowany w 1978 roku. Inwestorem było [...], Zakład [...]. Obecnie kolektor [...] w ul. [...] należy do Zarządu Dróg Miejskich.

Organ pierwszej instancji ustalił, że osoby użytkujące ogródki na działce nr [...] nie podpisały z Miastem P. umów upoważniających do korzystania z tego terenu, nie podpisywały ich również z Zarządem Dróg Miejskich. Ogródki te nie znajdują się w rejestrze Polskiego Związku Działkowców. Terenem ten nie jest też objęty administracją Zarządu Zieleni Miejskiej w P.

[...] listopada 2008 . organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. W trakcie oględzin ustalono, że teren jest zagospodarowany ogrodami [...] i ogrodzony. Wewnątrz ogrodzonego obszaru znajdują się płoty grodzące poszczególne obszary.

Rzeczoznawca majątkowy B. W. w operacie szacunkowym, sporządzonym w dniu [...] listopada 2009 r. wycenił[...] wartość prawa własności przedmiotowej nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny na [...] zł, a wartość prawa własności nieruchomości wg stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny została określona jako [...] zł. Zatem rzeczoznawca majątkowy ustalił, że nastąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości o [...] zł. Aktualna wartość prawa własności nieruchomości, określona na podstawie art. 140 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami została określona jako [...] zł. W dniu [...] lipca 2010 r. organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, na której pełnomocnik wnioskodawczyni nie przedłożył nowych wniosków dowodowych i nie miał pytań do rzeczoznawcy majątkowego. Prowadząca rozprawę poinformowała strony o wysokości kwoty stanowiącej zwaloryzowane odszkodowanie, koniecznej do zwrotu, w przypadku zwrotu nieruchomości i o możliwości rozłożenia jej na raty.

Pismem z dnia [...] 2010 r. Starosta [...] zawiadomił strony, w trybie art. 10 kpa o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się co do całości zgromadzonych w sprawie dowodów i materiałów.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. 102 poz. 651 ze zm.), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części. jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W świetle art. 137 ust. 1, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stalą się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stalą się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zgodnie z treścią art. 137 ust. 2 ustawy, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości. zwrotowi podlega pozostała część.

Zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79).

Z powyższego wynika, że w ramach postępowania o zwrot, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w toku którego zostanie ustalone na jaki dokładnie cel nieruchomość była wywłaszczona (nabyta) oraz w jaki sposób nieruchomość była i jest wykorzystywana. W tym celu organ powinien zebrać dokumentację związaną z inwestycją, która na przedmiotowej nieruchomości miała być realizowana.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji organ odwoławczy ustalił, iż nieruchomość stanowiąca poprzednio współwłasność M. N., B. N. i B. R., została nabyta przez Skarb Państwa pod przebudowę ulicy [...].

Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, to jest m. in. z protokołu oględzin oraz z pism i map pozyskanych od Zarządu Dróg Miejskich w P., wynika, iż cel ten nie został zrealizowany.

Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu za realizację celu wywłaszczenia nie można uznać budowy kolektora [...] "[...]".

Z treści pisma M. N. z dnia [...] lipca 1978 r. oraz z opinii sporządzonej dnia [...] 1978 r. przez inżyniera A. P., w sprawie ustalenia odszkodowania za pozbawienie użytkowania części działki nr [...], które nastąpiło w wyniku robót ziemnych przy budowie kolektora [...], wynika jednoznacznie, że budowa tego kolektora została rozpoczęta przed dniem nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa - to jest przed [...] 1978 r. Zatem realizacja tej inwestycji nie mogła stanowić celu wywłaszczenia.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie decyzja wywłaszczeniowa nie służy regulowaniu stanu prawnego, lecz umożliwieniu realizacji celu, który bez wywłaszczenia nie mógłby być osiągnięty (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06 oraz z 26 czerwca 2000 r. sygn. akt IV SA 988/98 niepubl. i z dnia 1 października 2002 r. sygn. akt I SA 2162/00 niepubl.).

W odwołaniu wskazano na brak w aktach postanowienia spadkowego po K. N.. W ocenie organu drugiej instancji dokument ten nie był w tym postępowaniu niezbędny, gdyż stronami umowy sprzedaży nieruchomości były spadkobierczynie K. N., a stosowne postanowienie Sądu zostało wymienione w treści aktu notarialnego. Zgodnie z treścią art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie, przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jak wskazano w wyroku NSA z 14 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 389/07 "nadana przez ustawodawcę moc dowodowa dokumentu to: moc formalna, dotycząca tego, że wystawca dokumentu rzeczywiście »zaświadczył urzędowo«, oraz moc materialna, która dotyczy znaczenia, skuteczności prawnej zawartego w dokumencie zaświadczenia, jego relewantności z punktu widzenia tematu dowodowego. Dokumentem urzędowym zaś jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt". Zgodnie z art. 115 § 13 pkt 3 kk, notariusz jest funkcjonariuszem publicznym, zatem sporządzony przez niego akt notarialny ma moc dokumentu urzędowego i treść w nim zawarta korzysta z domniemania zgodności z prawdą.

Znajdujące się w aktach postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. N. oraz po B. R. są uwierzytelnione, a dołączenie do akt uwierzytelnionej kopii opinii w sprawie wartości nieruchomości nie było konieczne, gdyż informacja na temat tego co znajdowało się na nieruchomości w momencie wywłaszczenia i cena nieruchomości - zawarte są w akcie notarialnym

Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po zwaloryzowaniu, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2 nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa (art. 140 ust. 2).

Osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50 % aktualnej wartości tych nieruchomości (art. 217 ust. 2).

W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio (art. 140 ust. 4).

Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż wysokość kwoty wypłaconej dawnym właścicielkom za nabytą przez Skarb Państwa nieruchomość o powierzchni [...] m2 (zwrot dotyczy działki nr [...] o powierzchni [...] m2) wyniosła łącznie [...] zł.

Zwaloryzowana kwota odszkodowania wypłaconego za podlegającą zwrotowi nieruchomość o powierzchni [...] m2, po denominacji wyniosła [...] zł

Rzeczoznawca majątkowy B. W. podał[...] w sporządzonym przez siebie dnia [...]11.2009 r. operacie szacunkowym, że aktualna wartość zwracanej nieruchomości wynosi [...] zł. Zwaloryzowana kwota odszkodowania nie jest zatem większa niż 50 % aktualnej wartości nieruchomości.

Z wyżej wymienionego operatu szacunkowego wynika także, iż wartość wywłaszczonej nieruchomości uległa zmniejszeniu, wskutek działań podjętych na niej bezpośrednio po wywłaszczeniu, o kwotę [...] zł. Zwaloryzowaną kwotę odszkodowania pomniejszono zatem o kwotę zmniejszenia wartości nieruchomości i uzyskano wartość ujemną - [...]. Wnioskodawczyni nie jest zatem zobowiązana do zwrotu zwaloryzowanej kwoty odszkodowania.

Konkludując powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji był wystarczający do wydania decyzji, został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Materiał dowodowy świadczy o tym, że na działce nr [...] nie zrealizowano celu wywłaszczenia. W związku z czym należy stwierdzić, że jest ona zbędna na cel, dla którego została wywłaszczona - to jest pod przebudowę ulicy [...].

Tym samym spełnione zostały przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, określone w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego złożyło Miasto P., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1 kpa. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi podano, że organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Zastrzeżenia skarżącego budzi, w szczególności nieodnalezienie przez organy orzekające decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny ulicy [...] i brak ustaleń, co do przebiegu planowanej inwestycji. Organy nie wyjaśniły też co się działo po wywłaszczeniu nieruchomości, np. czy nieruchomość, choćby w sposób przejściowy, była wykorzystywana na cel wywłaszczenia.

Ponadto, zdaniem skarżącego, budowa kolektora [...], należącego obecnie do Zarządu Dróg Miejskich, a więc podmiotu, który nabył nieruchomość w 1978 r. i przeprowadził budowę w terminach przewidzianych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, realizuje cel wywłaszczenia.

Skarżący podniósł nadto, że zgodnie z obowiązującą w dacie wywłaszczenia ustawą z dnia 29.03.1962 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 20, poz. 90 ze zm.), pasem drogowym jest pas gruntu zajęty pod drogę publiczną wraz z jej częściami składowymi i przynależnościami, jak jezdnia drogi, mosty, wiadukty i przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające, zadrzewienia, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegawczo - zabezpieczające oraz sygnalizacyjne. Ponadto w pasie drogowym mogą znajdować się budynki i urządzenia związane z utrzymaniem dróg oraz obsługą pasa drogowego (art. 18). Zdaniem skarżącego, usytuowanie na spornej działce kolektora [...], świadczy o niespełnieniu przesłanek zbędności nieruchomości, określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. uczestniczka postępowania B. D. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu czy w toku rozpoznawania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 143 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawą rozpoznania skargi są akta sprawy, a więc stan faktyczny i prawny istniejący w dniu zaskarżonego aktu ( art.133 P.p.s.a.). Zgodnie z art.145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a w toku postępowania nie dopuściły się naruszeń procedury mających wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 oraz 80 kpa, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, na jego podstawie ustaliły prawidłowo stan faktyczny, a dokonana ocena materiału dowodowego nie przekroczyła swobodnej oceny dowodów.

Stan prawny niniejszej sprawy tworzą normy zawarte w art. 136, art. 137 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W świetle art. 137 ust. 1, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z treścią art. 137 ust. 2, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy, przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), co oznacza, że art. 136 i art. 137 ustawy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie.

Z powyższego wynika, że w ramach postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w toku którego zostanie ustalone na jaki dokładnie cel nieruchomość była wywłaszczona (nabyta) oraz w jaki sposób nieruchomość była i jest wykorzystywana.

Zarzuty skargi odnosiły się do ustaleń organów, iż na wywłaszczonej nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Niespornym było w niniejszej sprawie, że podstawę do nabycia spornej nieruchomości stanowiła decyzja z dnia [...] 1976 r., wydana przez [...] Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P., Biuro Planowania Przestrzennego, zatwierdzająca plan realizacyjny ulicy [...] w [...]. Przedstawicielka Skarbu Państwa, zawierając akt notarialny, oświadczyła, że nabywana nieruchomość jest przeznaczona pod przebudowę ulicy [...]. Cel wywłaszczenia nie budzi zatem wątpliwości. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało ustalenie, czy nieruchomość została wykorzystana zgodnie z wywłaszczeniem.

Podstawą ustalenia organów w tym zakresie było przede wszystkim pismo jednostki organizacyjnej skarżącego, Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...]04.2008 r, w którym oświadczono jednoznacznie, że jednostka ta nie zrealizowała inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...]. Również przeprowadzone oględziny potwierdziły ten fakt. Skarżący, który jest właścicielem przedmiotowej drogi publicznej i w którego dyspozycji powinna znajdować się dokumentacja wszystkich inwestycji miejskich, nie przedłożył żadnych dokumentów podważających zasadność twierdzenia o braku realizacji celu wywłaszczenia.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, za realizację inwestycji polegającej na przebudowie ulicy [...] nie można uznać budowy kolektora [...] "[...]". Jak wynika z pisma Spółki A z dnia [...]06.2008 r., powyższy kolektor został wybudowany w 1978 r., a celem tej inwestycji było skanalizowanie cieku [...] i odprowadzanie ścieków [...] z powstającego osiedla mieszkaniowego [...] do nowo wybudowanego kolektora [...]. Taka treść pisma świadczy o tym, że budowa kolektora [...] stanowiła odrębną inwestycję i nie można zasadnie twierdzić, że kolektor [...] miał stanowić część pasa drogowego ul. [...]. Tego typu urządzenia należą przecież do sieci kanalizacyjnej i nie stanowią części składowych dróg, czy przynależności, o których mowa była w art. 18 ustawy z dnia 29.03.1962 r o drogach publicznych.

Należy także zauważyć, że budowa kolektora została rozpoczęta przed zawarciem umowy z dnia [...]1978 r., o czym świadczy porównanie daty zawarcia umowy z wnioskiem M. N. o wypłatę odszkodowania z tytułu zniszczenia ogrodu [...] w czasie budowy kolektora, datowanym na dzień [...].1978r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że organy w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że po zawarciu umowy z dnia [...]1978 r. cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a zatem należało zastosować art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W toku postępowania nie był kwestionowany przez strony sposób wyliczenia zwaloryzowanego odszkodowania, a Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji publicznej art. 140 ustawy.

Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo i stąd Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

/-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga