Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2074/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155; art. 28; art. 29; art. 7; art. 77; art. 107 par 3; art. 156 par 1 pkt 4;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 15 i pkt 8; art. 5 ust. 7a; art. 133 ust. 2; art. 4 ust. 1 pkt 4; art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2014 poz 1512
law: Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe - tekst jednolity
article: art. 492 par 1 pkt 1; art. 494 par 1 i 2;
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 5 pkt 4;
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.
article: art. 519 indeks 1 par 3;
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2015 r. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki (dalej Prezes Agencji) utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] lutego 2015 r., którą odmówił P. SA z siedzibą w B. (dalej skarżąca) zmiany swojej decyzji z [...] lutego 2000 r. zezwalającej Z. SA na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące - stosowaniu izotopowej aparatury kontrolno-pomiarowej zawierającej źródła promieniotwórcze wymienione w tabeli zezwolenia na terenie E. [...] przy ul. [...], polegającej na zmianie pełnej nazwy i adresu jednostki organizacyjnej (P. SA Oddział [...]) oraz kierownika jednostki organizacyjnej (R. P.).

Jako postawę materialnoprawną skarżonej decyzji organ wskazał art. 5 ust. 3 i ust. 7a ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1512 ze zm.), dalej p.a. oraz art. 494 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), dalej k.s.h.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...] lutego 2000 r. Prezes Agencji udzielił Z. [...] SA z siedzibą w [...] bezterminowego zezwolenia na działalność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 p.a., polegającą na stosowaniu izotopowej aparatury kontrolno-pomiarowej zawierającej źródła promieniotwórcze wymienione w tabeli zezwolenia, na terenie E. [...] przy ul. [...] (dalej zezwolenie).

W listopadzie 2014 r. skarżąca zwróciła się do Prezesa Agencji o zmianę ww. zezwolenia w zakresie nazwy i adresu jednostki organizacyjnej (P. SA Oddział [...] – dalej Oddział) oraz kierownika jednostki organizacyjnej (R. P.). W jego uzasadnieniu powołała się na przekształcenie, które miało miejsce w Grupie P. dnia [...] września 2010 r., a które polegało na połączeniu w oparciu o art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. 13 spółek tej grupy kapitałowej. Wyjaśniła, że skonsolidowana spółka nosi teraz nazwę P. SA.

Prezes Agencji decyzją z [...] lutego 2015 r. odmówił zmiany zezwolenia, ponieważ stwierdził, że zezwolenie może ulec zmianie jedynie w zakresie przedmiotowym, a nie podmiotowym.

Skarżąca z zachowaniem terminu wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie:

• art. 3 pkt 8 p.a. (Dz.U. z 2012 r., poz. 264) poprzez uznanie, że jednostką organizacyjną w rozumieniu tej ustawy jest skarżąca - spółka prawa handlowego, podczas gdy zgodnie z definicją zawartą w ww. przepisie, jednostką organizacyjną jest każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem na promieniowanie jonizujące, a wobec tego podmiotem wykonującym działalność opisaną w ww. wniosku o zmianę jest Oddział [...], a kierownikiem tej jednostki organizacyjnej Dyrektor Oddziału;

• art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), dalej u.s.d.g. poprzez uznanie, że Oddział nie stanowi odrębnej od skarżącej jednostki organizacyjnej.

Przywołując ustawową definicję zawartą w art. 3 pkt 8 p.a. skarżąca stwierdziła, że ustawa nie określa ani formy organizacyjnej, ani formy prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem co oznacza, że zakres podmiotowy tej definicji może zostać wyczerpany zarówno przez osoby prawne, jak i jednostki nie posiadające przymiotu osobowości prawnej, tj. oddziały spółek prawa handlowego, wykonujące działalność związaną z narażeniem. Taka sytuacja w jej ocenie ma miejsce w przypadku ww. Oddziału. Dodatkowo skarżąca przywołała wyrok WSA w Warszawie zapadły w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 3386/14, gdzie uznano, że w myśl Prawa atomowego jednostką organizacyjną jest Oddział skarżącej, a jej kierownikiem Dyrektor tego Oddziału, a nie Prezes Zarządu spółki.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji odmownej i wydanie decyzji zgodnie z jej wnioskiem o zmianę.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes Agencji na wstępie wyjaśnił, że zezwolenie zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 nieobowiązującej już ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. Prawo atomowe (Dz.U. z 1986 r. nr 12, poz. 70 ze zm.). Zgodnie z przepisami aktualnie obowiązującej ustawy - Prawo atomowe ww. ustawa z dnia 10 kwietnia 1986 r. utraciła moc, natomiast zezwolenia wydane na jej podstawie zachowały ważność, aż do czasu upływu terminów w nich określonych. Wobec tego organ stwierdził, że w pierwszej kolejności musiał ustalić czy w skutek ww. zmiany stanu prawnego istnieje możliwość zmiany zezwolenia w trybie art. 155 k.p.a. W jego ocenie nie ma takiej możliwości, gdyż nie można w tym trybie zmienić decyzji, która została wydana w oparciu o przepisy aktualnie nieobowiązujące i jeżeli uprawnienie miałoby wynikać z takich nieobowiązujących przepisów. Na potwierdzenie przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych.

Prezes Agencji wyjaśnił także, że ewentualna zmiana zezwolenia może co do zasady dotyczyć jedynie jego zakresu przedmiotowego, ale nie podmiotowego. Zmiana podmiotowa jest możliwa, ale tylko w drodze wyraźnego wprowadzenia regulacji umożliwiających przeniesienia praw wynikających z takiej decyzji – zezwolenia (np. art. 40 Prawo budowlane). Zdaniem organu zarówno obecna, jak i obowiązująca poprzednio ustawa Prawo atomowe nie zawierały/ją żadnej możliwości przejścia zezwolenia na inny podmiot – czyli zmiany zezwolenia w zakresie podmiotowym. Nie jest więc możliwa "cesja" uprawnień zawartych w ww. zezwoleniu.

W kwestii podmiotowości Oddziału Prezes Agencji podzielił stanowisko skarżącej, że art. 3 pkt 8 p.a. nie określa ani formy organizacyjnej, ani prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem. Co prawda uznał za trafny argument, że kryterium pozwalającym na uznanie danego podmiotu za jednostkę organizacyjną w rozumieniu tego przepisów jest wykonywanie przez nią działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące ale nie podzielił stanowiska, że jest to kryterium wyłączne. Zdaniem organu kwestia ta powinna być rozpatrywana w szerszym kontekście i nie można przy tym pominąć treści art. 5 ust. 7a p.a., zgodnie z którym, wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie zgłoszenia, następują w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem Prezesa Agencji skoro oddział nie ma oddzielnej od spółki osobowości prawnej, to nie może być wydane na jego rzecz żadne zezwolenie – decyzja administracyjna. Wszelkie obowiązki nakładane w związku z prowadzoną w ramach oddziału działalnością gospodarczą stają się w istocie obowiązkami przedsiębiorcy głównego - spółki. Zatem oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 29 k.p.a., ponieważ nie jest ani osobą fizyczną ani nie posiada odrębnej od samej spółki osobowości prawnej. W związku z powyższym oddział spółki kapitałowej nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, jest jedynie wyodrębnioną masą majątkową, częścią majątku spółki, która działa w ramach tej spółki.

W konsekwencji Prezes Agencji stwierdził, że jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.a., a w związku z tym adresatem ww. zezwolenia, może być nie Oddział skarżącej, który poza organizacyjnym wyodrębnieniem nie stanowi innego od niej podmiotu prawa, ale sama skarżąca, jako spółka akcyjna, co potwierdza treść art. 5 ust. 1 pkt 2 p.a.

Niezależnie od powyższego organ wyjaśnił także, że elementem decyzji administracyjnej nie może stać się określenie kierownika jednostki organizacyjnej. To kto pełni taką funkcję jest pochodną przepisów regulujących działanie danego podmiotu - w przypadku spółek akcyjnych posiłkować należy się w tej kwestii Kodeksem spółek handlowych.

Odnosząc się do przywołanego przez skarżącą wyroku WSA zapadłego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 3386/14 Prezes Agencji podniósł, że po pierwsze jest on nieprawomocny, a po wtóre dotyczy innej sprawy, w innym stanie faktycznym, a zatem nie ma zastosowania w niniejszym przypadku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. SA z siedzibą w [...] zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną, niepełną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe, może być jedynie spółka, nie zaś jej Oddział, podczas gdy:

a. z dowodów w postaci skarżącej statutu oraz regulaminu organizacyjnego, a także regulaminu organizacyjnego Oddziału wynika samodzielność organizacyjno-prawna tego Oddziału;

b. Oddział wykonuje działalność związaną z narażeniem w rozumieniu ustawy Prawo atomowe;

c. w Oddziale zatrudniony jest inspektor ochrony radiologicznej;

2. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie;

3. art. 155 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że:

a. tryb wymieniony w tym przepisie można stosować wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna na jakiej ta decyzja została wydana, podczas gdy z naruszonego przepisu nie wynika wskazana przez organ przesłanka jego zastosowania;

b. w niniejszym stanie faktycznym nie można zastosować wskazanego przepisu, gdyż nie istnieje możliwość zmiany decyzji ostatecznej w zakresie jej podmiotu, podczas gdy zmiana decyzji ostatecznej nie będzie prowadzić do zmiany jej podmiotu, bowiem działalność związana z narażeniem nadal będzie wykonywana w tym samym miejscu, na tych samych warunkach i przez tę samą jednostkę organizacyjną;

4. art. 3 pkt 8 p.a. (Dz.U. z 2012 r. poz. 264) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Oddział nie może być uznany za jednostkę organizacyjną, podczas gdy zgodnie z definicją ustawową jednostką organizacyjną jest każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem, a wobec tego podmiotem wykonującym taką działalność w realiach niniejszej sprawy jest Oddział [...];

5. art. 5 ust. 4 u.s.d.g. poprzez uznanie, że Oddział nie stanowi odrębnej od skarżącej jednostki organizacyjnej;

6. art. 5 ust. 1 pkt 2 p.a. poprzez przyjęcie, że skoro wniosek o wydanie zezwolenia zawierać ma w przypadku przedsiębiorców numer w rejestrze przedsiębiorców, to tylko ten przedsiębiorca, nie zaś oddział, będzie mógł być stroną postępowania o wydanie tego zezwolenia, podczas gdy ten przepis statuuje jedynie dodatkowy wymóg formalny wniosku o wydanie zezwolenia, w żaden sposób nie wskazuje, ani nie modyfikuje podmiotów mogących ubiegać się o zezwolenie, będących stronami postępowania administracyjnego.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie obu tych decyzji.

W uzasadnieniu skargi podtrzymała twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Za nietrafny uznała pogląd Prezesa Agencji, że art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie jedynie przy niezmienionym stanie prawnym, oraz, że zmiana decyzji ostatecznej mogła nastąpić wyłącznie w zakresie przedmiotowym – nigdy podmiotowym. Wskazała, że w niniejszym stanie faktycznym zmiana decyzji - zezwolenia nie będzie prowadzić do zmiany podmiotu uprawnionego z tego zezwolenia, bowiem działalność związana z narażeniem nadal będzie wykonywana w tym samym miejscu, na tych samych warunkach i przez tę samą jednostkę organizacyjną. Zatem w związku ze zmianą zezwolenia nie dojdzie do przeniesienia praw z niego wynikających na nowy podmiot.

Skarżąca wyjaśniła, że w chwili obecnej przedmiotowe zezwolenie jest wadliwe bowiem widnieje w nim podmiot, który nie jest jednostką organizacyjną prowadzącą działalność związaną z narażeniem w rozumieniu Prawa atomowego i wadliwość ta wiąże się z określonymi ryzykami. Konsekwencją tego błędnego określenia adresata zezwolenia było właśnie nałożenie kary pieniężnej na Prezesa Zarządu skarżącej, gdyż organ przyjął, że to on jest kierownikiem jednostki organizacyjnej wykonującej działalność związaną z narażeniem.

Skarżąca nie zgodziła się z przyjętym przez organ stwierdzeniem, że jako spółka, nie zaś jej oddział, może być uznana za jednostkę organizacyjną w rozumieniu art. 3 ust. 8 p.a. bowiem przepis ten nie określa ani formy organizacyjnej, ani prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem, co oznacza, że zakres przedmiotowy definicji zawartej w tym przepisie może zostać wyczerpany zarówno przez osoby prawne, jak i jednostki nie posiadające przymiotu osobowości prawnej, tj. oddziały spółek prawa handlowego, wykonujące działalność związaną z narażeniem, co ma miejsce w niniejszym przypadku.

Dodatkowo skarżąca odwołała się do art. 5 pkt 4 u.s.d.g., gdzie wskazano, że przez oddział przedsiębiorcy należy rozumieć wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Podniosła, że oddział funkcjonuje jako wyraźnie osobna część prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej (inna organizacja, wydzielony majątek, itp.), posiada samodzielność organizacyjną (odrębną strukturę organizacyjną z własnym kierownictwem, umocowanie do zatrudnienia pracowników), samodzielną strukturę osobową oraz organizacyjno-techniczną, która służy wykonywaniu konkretnej działalności poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. W ocenie skarżącej powyższe ustalenia warunkują uznanie, że oddział spółki funkcjonuje jako odrębny podmiot, realizujący własne cele ekonomiczne. Zaznaczyła przy tym, że za część działalności gospodarczej należy uznać każdy zespół czynności odpowiadający charakterowi wykonywanej działalności gospodarczej przez danego przedsiębiorcę.

Skarżąca podniosła, że pomimo braku podmiotowości prawnej oddział spółki może stanowić odrębną jednostkę organizacyjną w rozumieniu Prawa bankowego, a tym samym może być stroną postępowania administracyjnego. Posiłkując się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 940/10, zaznaczyła, że zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym nie można w każdym przypadku przymierzać do konstrukcji zdolności prawnej, sądowej, czy procesowej, funkcjonujących na gruncie prawa cywilnego. Definicja strony postępowania określona w art. 28 k.p.a. jest bardzo ogólna, zaś art. 29 k.p.a. wskazując krąg podstawowych rodzajów podmiotów, kwalifikowanych jako strony postępowania administracyjnego, nie wyklucza możliwości jego uzupełnienia dodatkowymi rodzajami podmiotów. Zdaniem skarżącej, wynika to z faktu, że odrębne ustawy konstruujące poszczególne typy spraw administracyjnych ustanawiają rodzajom podmiotów niewymienionych w art. 29 k.p.a. szczególną podstawę do tego, aby być stroną postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej, taką podstawę stanowi właśnie ww. art. 3 pkt 8 p.a., który nie wskazuje, że za jednostkę organizacyjną może zostać uznany tylko i wyłącznie podmiot, który posiada osobowość prawną. Wobec wniosek organu, że w związku z nieposiadaniem przez Oddział osobowości prawnej nie może w żadnym wypadku występować on we własnym imieniu jako osobny podmiot w postępowaniu administracyjnym oceniła jako błędny. To bowiem Oddział zatrudnia inspektora ochrony radiologicznej, nie spółka, co jest kolejnym argumentem potwierdzającym tezę o tym, że to Oddział jest jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy Prawo atomowe.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z Regulaminu Organizacyjnego skarżącej załączając go do akt, który w jego ocenie potwierdza prezentowane stanowisko, że Oddział jest wprawdzie wewnętrznie wyodrębniony ze struktury organizacyjnej skarżącej, ale nie jest podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, a tym samym nie może być adresatem takiego zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Istota sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania dotyczyła możliwości uzyskania przez Oddział [...] nowoutworzonej spółki pod nazwą P. SA z siedzibą w [...] zmiany zezwolenia w trybie art. 155 k.p.a. W konsekwencji zagadnienie prawne w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy oddział przedsiębiorcy, działającego w formie spółki akcyjnej może występować w charakterze strony postępowania administracyjnego w przedmiocie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące (art. 3 pkt 15 ustawy z dnia z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz.U. z 2014 r., poz. 1512 ze zm.) i być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 7a ww. ustawy w wyniku tego postępowania, a w związku z art. 155 k.p.a. - adresatem decyzji zmieniającej to zezwolenie.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zezwolenie będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 nieobowiązującej już ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe. Zgodnie jednak z art. 133 ust. 2 p.a., zezwolenia wydane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe, zachowują ważność do upływu terminu określonego w zezwoleniu.

W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył zmiany ww. zezwolenia w zakresie nazwy i adresu jednostki organizacyjnej P. SA Oddział [...] oraz kierownika jednostki organizacyjnej (R. P.). Przedmiotowe zezwolenie zostało udzielone decyzją z [...] lutego 2000 r. wydaną przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki na rzecz Z. [...] SA z siedzibą w [...] i dotyczyło bezterminowego zezwolenia na działalność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 p.a., polegającą na stosowaniu izotopowej aparatury kontrolno-pomiarowej zawierającej źródła promieniotwórcze wymienione w tabeli zezwolenia, na terenie E. [...] przy ul. [...].

Z danych ujawnionych w KRS skarżącej (odpis w aktach sądowych) wynika, że po uzyskaniu ww. zezwolenia podmiot, któremu je udzielono, został przez skarżącą przejęty w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. Zgodnie zaś z art. 494 § 1 i § 2 k.s.h. spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Na spółkę przejmującą przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.

Skarżąca w swojej argumentacji odwołuje się do treści art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, definiującego pojęcie "oddziału przedsiębiorcy", jak i do treści art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe, definiującego na gruncie tej ustawy "jednostkę organizacyjną" jako podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem. Na tej podstawie skarżąca wywodzi, iż oddział przedsiębiorcy, wykonujący działalności związaną z narażeniem, posiada legitymację procesową do występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem. A zatem złożony wniosek o zmianę zezwolenia powinien zostać uwzględniony przez organ.

Na wstępie rozważań dotyczących oceny stanowiska skarżącej należy się odwołać do ogólnych zasad wykładni prawa. W procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37, Biuletyn SN 2007, nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1885/07; wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 976/08, z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1319/08, z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1553/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n., L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 74-83). Żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym – jest częścią określonego aktu normatywnego, który z kolei jest częścią określonej gałęzi prawa przynależącej do systemu prawa polskiego. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje do innych przepisów danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna) oraz do przepisów zawartych w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna). Tylko bowiem realizacja tej dyrektywy wykładni prawa, określanej jako argumentum a rubrica, gwarantuje zupełne i niesprzeczne odczytanie danej instytucji prawa z przepisów prawa (por. L. Morawski, op. cit., s. 152 i n.). - uchwała NSA z 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10, Lex 736536).

Idąc tym tokiem rozumowania wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 7a ustawy - Prawo atomowe - wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie i odmowa przyjęcia zgłoszenia, następują w drodze decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną organ administracji podejmuje zaś w stosunku do strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Według zaś art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Przepis art. 29 więc określa podmioty, które mają zdolność uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym jako strony (tzw. zdolność administracyjnoprawna). Należy przyjąć, że zdolność administracyjnoprawna ma charakter służebny wobec kategorii interesu prawnego wynikającego z prawa materialnego administracyjnego. Konsekwencją poddania ochronie prawnej interesów określonej grupy podmiotów będzie wyposażenie ich w zdolność administracyjnoprawną. Skoro bowiem ustawodawca wyposaża dany podmiot w zdolność prawną na gruncie określonej dziedziny administracyjnego prawa materialnego, to uprawniony jest pogląd, że prawo procesowe nie może ograniczać jego zdolności administracyjnoprawnej w zakresie praw i obowiązków wynikających z tej dziedziny prawa.

Jest poza sporem, że ww. Oddział skarżącej nie jest osobą prawną. Oddział skarżącej jest jednostką organizacyjną spółki kapitałowej prawa handlowego, nie jest zatem państwową ani samorządową jednostką organizacyjną. Nie jest także organizacją społeczną. Niemniej jednak - co akcentuje się w orzecznictwie sądowym - mogą pojawić się inne (niewymienione w art. 29 k.p.a.) "niepaństwowe" i "niesamorządowe" jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, nienależące także do kategorii organizacji społecznych, z którymi prawo administracyjne wiąże prawa i obowiązki o charakterze publicznym, i o których orzeka się w formie decyzji administracyjnej. Przykład w tym zakresie stanowi przepis art. 6 ust. 1 - nieobowiązującej już - ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zm.), który pozwalał na ubieganie się o wydanie zezwolenia na prowadzenie pewnej grupy gier losowych przez "jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej" (obok osób fizycznych i prawnych), przyznając tym samym wprost zdolność administracyjnoprawną takim podmiotom. Natomiast, w myśl wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I CZ 34/13 oddział przedsiębiorcy krajowego, będącego osobą prawną nie posiada własnej podmiotowości rejestrowej, a wpis takiego oddziału do rejestru przedsiębiorców w KRS nie jest wpisem podmiotu podlegającego rejestracji w rozumieniu art. 5191 § 3 k.p.c. To sprawia, że od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie wpisu oddziału przedsiębiorcy krajowego do rejestru nie przysługuje temu oddziałowi skarga kasacyjna.(LEX nr 1353364)

Przepis art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe nie jest więc normą prawa materialnego uprawniającą oddział do działania w charakterze strony w sprawie udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem. Przepis art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe stwierdza jedynie, że podmiot wykonujący, na mocy zezwolenia, o którym stanowi art. 5 ust. 7a ustawy - Prawo atomowe, działalność związaną z narażeniem ma status jednostki organizacyjnej. Jednostką organizacyjną w rozumieniu powyższego przepisu może być zatem zarówno sam przedsiębiorca posiadający osobowość prawną jeżeli bezpośrednio wykonuje działalność związaną z narażeniem, jak i oddział przedsiębiorcy, jeżeli działalność tą przedsiębiorca wykonuje poprzez oddział, a może to też być wyspecjalizowana jednostka w ramach oddziału jeżeli taką strukturę organizacyjną i taki podział zadań przewiduje regulamin organizacyjny przedsiębiorcy. Jedyną przesłanką identyfikującą przedmiotową jednostkę organizacyjną jest fakt wykonywania przez daną jednostkę w strukturze przedsiębiorcy, działalności związanej z narażeniem. Z przepisu art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe nie wynikają jednak żadne uprawnienia procesowe dla takiej jednostki organizacyjnej. Ponadto, jakkolwiek art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowi o daleko posuniętym wyodrębnieniu organizacyjnym oraz samodzielności oddziału względem działalności przedsiębiorcy, przepis ten jednak nie nadaje oddziałowi samodzielnej podmiotowości w postępowaniu administracyjnym tak, aby mógł on występować w tym postępowaniu jako jego strona. Reasumując, zdaniem Sądu, omawiana definicja nie normuje odrębności podmiotowej jednostki organizacyjnej od przedsiębiorcy, w ramach działalności którego wykonywana jest przez jednostkę organizacyjną działalność związana z narażeniem. Z treści samej definicji jednostki organizacyjnej nie wynikają również żadne uprawnienia procesowe jednostki organizacyjnej. (wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1621/15).

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skargi odwołującego się do zapadłego wcześniej wyroku WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 3386/15 z 22 stycznia 2016 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej na J. K. (Prezesa Zarządu) to, wbrew argumentom skarżącej, stanowisko Sądu zajęte w rozpoznawanej sprawie jest zgodne z interpretacją prawną pojęcia "jednostki organizacyjnej" zawartą w uzasadnieniu tego wyroku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3386/15). W szczególności przy interpretacji owego pojęcia jednostki organizacyjnej odwołano się w ww. wyroku do posiadanej przez oddział spółki kapitałowej samodzielności organizacyjnej w płaszczyźnie osobowej i wywiedziono, że chodzi tu o ;"spersonalizowaną odpowiedzialność za konkretny czyn, nie zaś o odpowiedzialność podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem. W przypadku zatem stwierdzenia naruszeń w zakresie działalności związanej z narażeniem, to Dyrektor Oddziału jest adresatem normy wynikającej z art. 123 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy – Prawo atomowe."

Z tych też względów, w ocenie Sądu, przepis art. 4 ust. 1 ustawy – Prawo atomowe, z którego wynika, że wykonywanie działalności związanej z narażeniem, wymienionej w tym przepisie, wymaga zezwolenia albo zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, z zastrzeżeniem art. 6 pkt 1, stanowi materialnoprawną podstawę interesu prawnego skarżącej jako przedsiębiorcy posiadającego osobowość prawną i wykonującego poprzez Oddział Zespół Elektrociepłowni [...], działalność związaną z narażeniem, w występowaniu w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania, odmowy wydania, czy też cofnięcia zezwolenia na tą działalność, jak również dotyczącym zmiany takiego zezwolenia.

Wskazać należy, że skarżąca - uzasadniając potrzebę i dopuszczalność zmiany posiadanych zezwoleń w taki sposób, aby z ich treści wynikało, że uprawnionym na ich podstawie jest jej Oddział, który faktycznie prowadzi działalność w zakresie wynikającym z zezwolenia - odwoływała się do statutu Spółki, regulaminu organizacyjnego Spółki oraz regulaminu organizacyjnego. Wprawdzie powołane wewnętrzne akty organizacyjne, nie mogą rozstrzygnąć o uprawnieniach procesowych Oddziału Skarżącej, wbrew przeanalizowanym powyżej przepisom prawa, niemniej jednak - w ocenie Sądu - także i te regulacje nie przesądzają o samodzielności Oddziału. Analiza tych przepisów wewnętrznych prowadzi do wniosku, że w Spółce obowiązuje zasada nadrzędności Centrali Spółki, a w zakresie kontaktów z organami administracji, obowiązuje zasada braku samodzielności Oddziałów. W świetle przepisów Regulaminu Organizacyjnego Spółki, nie sposób wyprowadzić więc wniosek, że Oddział, pomimo iż jest jednostką wyodrębnioną organizacyjnie ze Spółki (§ 6 pkt 1 Regulaminu), jest jednocześnie, w rozumieniu art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.), jednostką wykonującą samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej wykonywanej przez Spółkę. Jeżeli zatem Oddział, z powodów podanych wcześniej, nie jest samodzielnym podmiotem prawa, to prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, czego wymagał art. 5 ust. 7a ustawy - Prawo atomowe, mogło nastąpić wyłącznie ze wskazaniem Spółki, jako strony tego postępowania, gdyż było to postępowaniem prowadzonym w stosunku do Spółki, jako jedynego podmiotu, który był i jest podmiotem tego postępowania. Na gruncie art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, odrębność Oddziału od Spółki, polega tylko na funkcjonalnym i przestrzennym wydzieleniu części organizacyjno-gospodarczej Spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2011 r. wydany w sprawie sygn. akt II FSK 1773/09).

Zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania nie był zasadny. Naruszenie to powiązano z błędnym, zdaniem skarżącej, rozstrzygnięciem a więc zarzut ten w istocie nie dotyczył ustaleń faktycznych lub w nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, lecz w niewłaściwego rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ administracji, jako pomijającego oczekiwania strony skarżącej. Organ administracji z zachowaniem wymagań z art. 7 i art. 77 k.p.a. niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy zebrał i rozpatrzył, uzasadniając swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Organ prawidłowo uznał, że stroną postępowania dotyczącego zmiany spornego zezwolenia i adresatem decyzji w nim wydanej powinna być skarżąca, a nie jej Oddział, dlatego też nie została w niniejszej sprawie spełniona przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.