Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1869/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 27 par. 1 pkt 3 i par. 2, art. 29 par. 1 zd. 2, art. 64c par. 1-4 i 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 212, art. 219, art. 239a
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 124 par. 2, art. 126
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany również Dyrektorem) z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] utrzymujące w mocy Wójta Gminy Z. (zwanego dalej również Wójtem) postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2020r. nr [...] w przedmiocie obciążenia Wierzyciela - Wójta Gminy Z., kosztami postępowania egzekucyjnego, przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 grudnia 2014r., wystawionego wobec zobowiązanej O. S. A., w łącznej kwocie 10.914,00 zł.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku O. S. A. na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego przez Wójta Gminy Z. z dnia 17 grudnia 2014r. nr [...], którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2009r. w łącznej kwocie należności głównej 86.412,00 zł plus odsetki za zwłokę. Celem wyegzekwowania przedmiotowej należności, organ egzekucyjny dokonał na podstawie zawiadomienia z dnia 19 grudnia 2014r. nr [...] zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S. A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono do banku i do zobowiązanej wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego w dniu 19 grudnia 2014r. Dłużnik zajętej wierzytelności zrealizował w całości ww. zajęcie w dniu 24 grudnia 2014r.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., postanowieniem z dnia [...] lutego 2020r. nr [...], wydanym w trybie przepisu art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], uznając wniesione przez O. S. A. zarzuty za uzasadnione. Przedmiotowe postanowienie doręczono Zobowiązanej w dniu 5 marca 2020r., natomiast Wierzycielowi w dniu 19 lutego 2020r.

Z uwagi na powyższe, organ egzekucyjny zwrócił zobowiązanej Spółce pobrane koszty egzekucyjne wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi na dzień zwrotu w łącznej kwocie 10.913.40zł (koszty egzekucyjne w kwocie 8.463,80zł plus odsetki w kwocie 2.450,20zł). Następnie pismem z dnia 24 lutego 2020r. nr [...] zawiadomił Wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Wierzycielowi w dniu 28 lutego 2020r.

Pismem z dnia 10 marca 2020r. Wierzyciel, na podstawie art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Uzasadniając wniosek Wierzyciel wskazał, iż Wójt Gminy Z. nie spowodował niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, co oznacza, że to organ egzekucyjny - stosownie do art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej winien ponieść koszty egzekucyjne. Podkreślił, iż w chwili zastosowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zarówno decyzja Wójta Gminy Z. z dnia 9 grudnia 2014r. nr [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego O. S. A. w podatku od nieruchomości za 2009r., jak i postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia 15 grudnia 2014r. nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego, a tym samym nie mogły podlegać egzekucji. Zatem organ egzekucyjny podjął egzekucję przed doręczeniem przez Wójta Gminy Z. ww. decyzji, która została doręczona w dniu 23 grudnia 2014r. i postanowienia, które zostało doręczone w dniu 30 grudnia 2014r.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2020r. nr [...] obciążył Wierzyciela Wójta Gminy Z., kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wobec O. S. A. w łącznej kwocie 10.914,00 zł (koszty egzekucyjne w kwocie 8.463,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi wyliczonymi na dzień 17 stycznia 2020r. w kwocie 2.450,20 zł).

W uzasadnieniu wskazał, iż w przedmiotowej sprawie na kwotę kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości 8.463,80 zł składają się: opłata za czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w wysokości 7.053,20 zł., naliczona zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłata manipulacyjna w wysokości 1.410,60 zł, naliczona na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. Ponadto Naczelnik Urzędu wyjaśnił, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 20l6r., sygn. akt SK 31/14 oraz wobec braku przepisów regulujących maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne zasadnym jest odwołanie się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., w treści którego ustawodawca określił wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200,00 zł. Mając na uwadze różnice w wysokości opłat przyjętych przez ustawodawcę w u.p.e.a. pomiędzy 4% a 8%, to zachowując ustawową proporcję zasadnym jest przyjęcie, że skoro opłata od 8% została ograniczona do kwoty 34.200,00 zł, to wypełnieniem standardów określonych w w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla poszczególnego zajęcia, np. za zajęcie rachunku bankowego i innej wierzytelności pieniężnej, maksymalna opłata będzie wynosiła 21.375,00 zł, natomiast maksymalna wysokość opłaty manipulacyjnej wg 1% stawki będzie wynosiła 4.275 zł dla każdego tytułu wykonawczego.

Przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w trybie przepisów art. 34 § 4 u.p.e.a. z uwagi na uznanie zgłoszonych zarzutów za uzasadnione. W związku z tym oraz z uwagi na to, że koszty egzekucyjne w wysokości 8.463,80 zł nienależnie wyegzekwowane zostały zwrócone zobowiązanej Spółce wraz z odsetkami, organ egzekucyjny postanowił na podstawie art. 64c § 1, 3 i 7 ustawy egzekucyjnej obciążyć nimi wierzyciela. Niniejsze postanowienie doręczono Wierzycielowi w dniu 17 czerwca 2020r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Wójt Gminy Z. pismem z dnia 24 czerwca 2020 r. złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - dalej k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności nie zbadanie czy w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego wierzyciela - Wójta Gminy Z., w sytuacji gdy w rozpatrywanej sprawie niezgodność z prawem dotyczyła czynności organu egzekucyjnego, a nie organu podatkowego;

2) art. 124 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. stosowanego w sprawie niniejszej odpowiednio na mocy odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. poprzez:

– nie zamieszczenie w wydanym w sprawie postanowieniu prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;

– brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutu i argumentacji Wójta Gminy Z. podniesionych w skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. wniosku z dnia 10 marca 2020r. znak [...] o wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, wskazujących na to, że niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji nie spowodował wierzyciel - Wójt Gminy Z., zatem to organ egzekucyjny - stosownie do art. 64c § 3 in fine u.p.e.a. – powinien ponieść koszty egzekucyjne powstałe w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego O. S. A.;

3) art. 64c § 3 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne ustalenie, że zachodzą okoliczności skutkujące uznaniem, iż niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel — Wójt Gminy Z., które w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego postanowienia obciążającego wierzyciela - Wójta Gminy Z. kosztami postępowania egzekucyjnego.

i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. w dniu [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor, po przywołaniu treści art. 64 § 1, §6, § 9 pkt 2, §10, art. 64c § 1, § 3, § 4, § 6a pkt 2, § 7 u.p.e.a., wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2020r. obciążył Wierzyciela - Wójta Gminy Z. kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec O. S. A. w kwocie 8.463,80 zł plus odsetki w wysokości 2.450,20 zł i wskazał, że dokonując kontroli prawnej zaskarżonego postanowienia, podziela rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

Dyrektor wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 grudnia 2014r., wystawionego przez Wójta Gminy Z. Pismem z dnia 29 grudnia 2014r. Zobowiązana Spółka złożyła zarzuty do prowadzonego postępowania, wskazując m.in. zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na brak doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego oraz brak wymagalności dochodzonego obowiązku z uwagi na nie nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Mając na uwadze treść art. 34 § 1 u.p.e.a. (stanowiącego o wiążącym charakterze dla organu egzekucyjnego stanowiska wierzyciela) organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela - Wójta Gminy Z., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016r., utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora z dnia [...] sierpnia 2016r., uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor podkreślił, iż związanie organu egzekucyjnego, w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10). Następne Dyrektor wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy ze skargi O. S. A., wyrokiem z dnia 6 czerwca 2019r., sygn. akt III SA/Wa 1185/19 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora i poprzedzające je postanowienie Naczelnika oraz uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Z. W następstwie ponownego wystąpienia do wierzyciela - Wójta Gminy Z. o zajęcie stanowiska odnośnie wniesionych zarzutów, który postanowieniem opatrzonym datą [...] stycznia 2019r. nr [...] uznał zarzuty zobowiązanej Spółki za uzasadnione, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia 11.02.2020r. umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na uznanie wniesionych zarzutów za uzasadnione.

Dyrektor przypomniał, iż dysponentem postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel, który zainicjował przedmiotowe postępowanie. W tytule wykonawczym wierzyciel powinien podać między innymi podstawę prawną obowiązku oraz, że obowiązek ten jest wymagalny (art. 27 § t pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, wymóg podania podstawy prawnej spełnia powołanie tej decyzji wraz z podaniem jej daty i numeru w tytule wykonawczym.

Z punktu widzenia możliwości prowadzenia egzekucji konieczne jest jednak wykazanie przez wierzyciela, że egzekwowany obowiązek stał się już wymagalny. W sytuacji, w której egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, stwierdzenie jego wymagalności przede wszystkim wynika z faktu jej wykonalności, co zwykle pozostaje równoznaczne z jej ostatecznością lub prawomocnością (por. "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz" pod red. prof. R. Hausera i prof. P. Skoczylasa, C.H. Beck. Warszawa 2012. s. 182).

Ponadto, pomimo iż Zobowiązana Spółka wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku jak i braku jego wymagalności wskazywała na nieotrzymanie decyzji i postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, to wierzyciel - Wójt gminy Z. stał na stanowisku, iż podnoszone zarzuty są nieuzasadnione, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte prawidłowo. To zaś. w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej świadczy, iż niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji spowodował wierzyciel - Wójt Gminy Z. Również Sądy wypowiadające się w przedmiotowej sprawie wskazały, iż obowiązkiem wierzyciela było sprawdzenie czy zarzuty skarżącej są zasadne, bowiem ich zasadność oznaczałaby bezzasadność egzekucji.

Odnosząc się do kwestii dot. wysokości kosztów egzekucyjnych, Dyrektor stwierdził, iż zostały one prawidłowo wyliczone. Również odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. jak i art. 124 i 107 § 3 k.p.a., Dyrektor stwierdził, iż nie zasługują one na uzasadnienie, a organ egzekucyjny dokonał właściwej i pełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze z dnia 4 września 2020 r. Wójt Gminy Z. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego tj. art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, które doprowadziło do ustalenia, że zachodzą okoliczności skutkujące uznaniem, iż niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował Wierzyciel - Wójt Gminy Z.;

II. przepisów postępowania tj.

1) art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - dalej k.p.a.. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności nie zbadanie czy w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego wierzyciela - Wójta Gminy Z., w sytuacji gdy w rozpatrywanej sprawie niezgodność z prawem dotyczyła czynności organu egzekucyjnego, a nie organu podatkowego;

2) art. 124 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. stosowanego w sprawie niniejszej odpowiednio na mocy odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. poprzez:

a) nie zamieszczenie w wydanym w sprawie postanowieniu prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej

b) brak prawidłowego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutu i argumentacji Wójta Gminy Z. podniesionych w zażaleniu na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., wskazujących na to, że niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji nie spowodował wierzyciel - Wójt Gminy Z., zatem to organ egzekucyjny — stosownie do art. 64c § 3 in fine u.p.e.a. - powinien ponieść koszty egzekucyjne powstałe w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego O. S. A.;

i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia 25 maja 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Kwestia sporna w sprawie dotyczy udzielenia odpowiedzi na pytanie - czy zasadnie organ egzekucyjny obciążył kosztami egzekucyjnymi wierzyciela - Wójta Gminy Z.

Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Zasadą postępowania egzekucyjnego w administracji jest, że to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji (art. 64c §1 u.p.e.a.). Zasada ta jest jednak, w ściśle oznaczonych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ustawa ta nakłada obowiązek poniesienia przez wierzyciela kosztów egzekucyjnych w następujących sytuacjach:

1) po pierwsze - jeżeli na skutek uchybień wierzyciela doszło do wystawienia tytułu wykonawczego z wadami uniemożliwiającymi przeprowadzenie egzekucji (art. 64c § 2 u.p.e.a.) lub gdy doszło do niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, które spowodował wierzyciel (art. 64c § 3 u.p.e.a.) oraz

2) po drugie - jeżeli koszty egzekucji nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.).

Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, podstawą prawną obciążenia wierzyciela kosztami był art. 64c § 3 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że "jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela".

Zasadniczym warunkiem zastosowania analizowanego przepisu jest ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem oraz by owo stwierdzenie wadliwości postępowania egzekucyjnego nastąpiło już po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Istotne znaczenie ma również to, czy "niezgodne z prawem" wszczęcie i prowadzenie egzekucji "spowodował" wierzyciel. Badaniu podlega samo "spowodowanie", a więc działanie (lub bezczynność) wierzyciela powodujące określone w tym przepisie skutki. Bezprawność "niezgodność z prawem" wszczęcia (i prowadzenia) egzekucji oznacza sytuację, w której od samego początku (wszczęcia), bądź w trakcie jej trwania, istniała bądź zaistniała okoliczność wyłączająca możliwość dochodzenia danego obowiązku w trybie przepisów ustawy egzekucyjnej. O ile więc okoliczność taka nie tworzyła stanu faktycznego lub prawnego oznaczającego bezprawność, czynności lub bezczynności wierzyciela w chwili wszczęcia lub prowadzenia egzekucji, to tym samym nie można uznać, że w danej sprawie ma zastosowanie przepis art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej.

Wskazać należy, że na poszczególnych podmiotach postępowania egzekucyjnego ciążą określone ustawą obowiązki, a także przysługują im wynikające z ustawowych uregulowań uprawnienia. Jednym z podstawowych obowiązków wierzyciela jest wystawienie zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 27 u.p.e.a. tytułu wykonawczego (w szczególności obejmującego treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny – art. 27 §1 pkt 3 u.p.e.a) który jest niezbędnym dokumentem dla wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Natomiast obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a także sprawdzenie, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom określonym w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organ ten nie ma jednak uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 §1 zd. 2 u.p.e.a.).

W niniejszej sprawie w wystawionym w dniu 17 grudnia 2014 r. tytule wykonawczym (i skierowanym wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjne do organu egzekucyjnego) wierzyciel (Wójt Gminy Z.) wskazał, że wynikający z decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] obowiązek w zakresie podatku od nieruchomości był wymagalny mimo że jak wskazał sam Wójt Gminy Z. w postanowieniu-stanowisku wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego z dnia 7 stycznia 2019 r. zarzuty Zobowiązanej zasługiwały na uwzględnienie "w takim zakresie, w jakim zobowiązana spółka wiąże nieistnienie obowiązku i brak jego wymagalności z niedoręczeniem jej przed podjęciem czynności egzekucyjnych decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (...) decyzj[a] (...) została doręczona w dniu 23 grudnia 2014 r., to jest już po podjęciu egzekucji administracyjnej, (...) postanowieni[e] (...) w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (...) zostało doręczone w dniu 30.12.2014 r.". Skoro, jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 2027/17 (w ramach kontroli sądowej rozstrzygnięć zapadłych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym) "[z]arówno doręczenie decyzji wymiarowej, jak i postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ma fundamentalne znaczenie dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W obrocie prawnym istnieje tylko i wyłącznie decyzja doręczona (art. 212 O.p.), czyli dopóki decyzja nie zostanie doręczona, dopóty nie wywołuje ona żadnych skutków, w tym, nie może być poddany egzekucji określony w niej obowiązek. Wykonaniu nie podlega decyzja nieostateczna, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności (239a O.p.). Jeśli więc nawet nieostateczna decyzja została doręczona, ale postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało doręczone stronie, wówczas egzekucja jest niedopuszczalna (art. 212 w zw. z art. 219 O.p.)" i w niniejszej sprawie zarówno decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, jak również postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostały doręczone (odpowiednio 23 i 30 grudnia 2014 r.) po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (18 grudnia 2014 r.) oraz wszczęciu samej egzekucji (19 grudnia 2014 r.), to niewątpliwie wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, co spowodował wierzyciel. Zarówno nie istniał bowiem obowiązek stanowiący konsekwencję ww. decyzji (skoro nie została ona doręczona, a co za tym idzie nie wywoływała żadnych skutków), ani tym bardziej obowiązek ten nie był wykonalny (nie można mówić o wymagalności obowiązku mającego wynikać z decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1571/16) i egzekucja była niedopuszczalna. Zważywszy na to, że to wierzyciel wystawił w dniu 17 grudnia 2014 r. tytuł wykonawczy wskazując w nim, że przedmiotowy obowiązek w zakresie podatku od nieruchomości (wynikający z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego) istniał w tym dniu (co nie było prawidłowe), jak również, że obowiązek ten był wymagalny (co nie było prawidłowe) i na tej podstawie doprowadził do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (w sytuacji niedopuszczalności) i egzekucji, to niewątpliwie uznać należy, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, co spowodował wierzyciel.

W tym kontekście nie ma racji Skarżący, że to organ egzekucyjny - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie sprawdził, że zobowiązana, tj. O. S.A. z siedzibą w W. (pomimo wysłania tej spółce przez wierzyciela - Wójta Gminy Z. pocztą elektroniczną, na adres elektroniczny wskazany przez jej pełnomocnika) wskazanej powyżej decyzji podatkowej i postanowienia w sprawie nadania ww. decyzji rygoru natychmiastowej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego - nie odebrała. Obowiązkiem wierzyciela było wystawienie zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 27 u.p.e.a. tytułu wykonawczego (w szczególności obejmującego treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny – art. 27 §1 pkt 3 u.p.e.a), co było równoznaczne z potwierdzeniem, że wskazany obowiązek (wynikający z ww. decyzji) istnieje i jest wymagalny, gdzie – jak wskazano wyżej - organ egzekucyjny nie był uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rolą wierzyciela – Wójta Gminy Z. było zweryfikowanie czy ww. decyzja oraz postanowienie w sprawie nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności zostały prawidłowo doręczone, to bowiem warunkowało prawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowania egzekucyjnego (egzekucji) na jego podstawie.

Mając na uwadze powyższe za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, które doprowadziło do ustalenia, że zachodzą okoliczności skutkujące uznaniem, iż niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował Wierzyciel - Wójt Gminy Z.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności nie zbadanie czy w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego wierzyciela - Wójta Gminy Z., w sytuacji gdy w rozpatrywanej sprawie niezgodność z prawem dotyczyła czynności organu egzekucyjnego, a nie organu podatkowego. W ocenie Sądu Organ w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, prawidłowo uznając, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego wierzyciela - Wójta Gminy Z. (z powodów, o których mowa wyżej).

Za częściowo zasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. stosowanego w sprawie niniejszej odpowiednio na mocy odesłania zawartego w art. 126 k.p.a. (stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednio na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a.)

– poprzez nie zamieszczenie w wydanym w sprawie postanowieniu prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz

– poprzez brak prawidłowego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutu i argumentacji Wójta Gminy Z. podniesionych w zażaleniu na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., wskazujących na to, że niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji nie spowodował wierzyciel - Wójt Gminy Z., zatem to organ egzekucyjny — stosownie do art. 64c § 3 in fine u.p.e.a. - powinien ponieść koszty egzekucyjne powstałe w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego O. S. A.

Wprawdzie Organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał stosowne przepisy prawa, okoliczności faktyczne i szczegółowo wyjaśnił, z jakiego powodu uważa rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe, w szczególności Organ wskazał, że "dysponentem postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel, który zainicjował przedmiotowe postępowanie. W tytule wykonawczym wierzyciel powinien podać między innymi podstawę prawną obowiązku oraz, że obowiązek ten jest wymagalny (art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, wymóg podania podstawy prawnej spełnia powołanie tej decyzji wraz z podaniem jej daty i numeru w tytule wykonawczym. Z punktu widzenia możliwości prowadzenia egzekucji konieczne jest jednak wykazanie przez wierzyciela, że egzekwowany obowiązek stał się już wymagalny. (...)Ponadto, pomimo iż Zobowiązana Spółka wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku jak i braku jego wymagalności wskazywała na nieotrzymanie decyzji i postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, to wierzyciel - Wójt gminy Z. stał na stanowisku, iż podnoszone zarzuty są nieuzasadnione, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte prawidłowo. To zaś, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej świadczy, iż niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji spowodował wierzyciel - Wójt Gminy Z.", stwierdzić należy, że uzasadnienie to zawiera pewne braki (a w konsekwencji nie jest wyczerpujące) oraz zawiera pewne nieprawidłowości. W ocenie Sądu należało przywołać treść art. 29 §1 u.p.e.a. (czego Organ nie uczynił) oraz – jak zasadnie wskazał Skarżący - przepis art. 64c §3 u.p.e.a. nie posługuje się pojęciem winy, a takiej kwalifikacji dokonał Organ wskazując, że ("wszczęcie i prowadzenie egzekucji nastąpiło z jego [wierzyciela] winy"). Zważywszy jednak na to, że naruszenia w tym zakresie (co do treści uzasadnienia) nie miały wpływu na wynik sprawy (gdyż prawidłowo Organy przyjęły, że w sprawie występują przesłanki obciążenia wierzyciela należnościami z tytułu kosztów egzekucyjnych zgodnie z art. 64c §3 u.p.e.a.) – co jest przesłanką uchylenia decyzji (por. art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.") – Sąd nie był uprawniony do uchylenia z tego powodu zaskarżonego postanowienia.

Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.