Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2753/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1, 2 i 6, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. i P. H. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 71/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jednego tysiąca) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz M. H. i P. H. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. H. i P. H. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2020 r. sygn. akt I SAB/\Na 71/19 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. R. i N. S. z [...] marca 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], opisanej w księdze hipotecznej "[...]" rej hip. [...], stanowiącej obecnie część działki nr [...] z obrębu [...], w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze wnieśli o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2020 r. sygn. akt l SAB/Wa 71/19; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazali, że organ został zobowiązany przez Sąd do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], opisanej w księdze hipotecznej "[...]" rej hip. [...], stanowiącej obecnie część działki nr [...] z obrębu [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 8 kwietnia 2021 r., a więc rozstrzygnięcie w sprawie powinno nastąpić najpóźniej do 8 lipca 2021 r. Z uwagi na nierozpoznanie sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie skarżący pismem z [...] września 2021 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 22 maja 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 71/19 w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W skardze podniesiono, że pomimo tego organ nie rozpoznał wniosku skarżących oraz nie odniósł się do wezwania z 20 września 2021 r.

Nie ulega wątpliwości, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego, nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o nierozpatrywanie skargi w trybie uproszczonym oraz o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że organ po rozpatrzeniu wniosku z [...] marca 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], opisanej w księdze hipotecznej "[...]" rej hip. [...] odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy [...] w [...] ozn. obecnie jako część o powierzchni [...] m2 działki ewidencyjnej z nr [...] z obrębu [...]. W pozostałej części wniosek z [...] marca 1948 r. nie został rozpoznany.

Organ podniósł, że postępowania administracyjne dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] należą do spraw niezwykle złożonych. Procedowanie zostało dodatkowo utrudnione w związku z wprowadzeniem na terenie kraju stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 od 14 marca 2020 r., a następnie stanu epidemii od 20 marca 2020 r.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie konieczne pozostaje pozyskanie do akt sprawy opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu dawnej nieruchomości hipotecznej w obecne działki ewidencyjne oraz rozliczeniu powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład tych nieruchomości. Organ podjął działania zmierzające do pozyskania przedmiotowego opracowania.

Jednocześnie organ poinformował, że pismem z [...] listopada 2021 r. wezwał pełnomocnika skarżących do nadesłania do akt sprawy, w terminie 14 dni od momentu otrzymania niniejszego pisma, oryginału postanowienia Sądu Powiatowego w [...] Wydziału Cywilnego z [...] marca 1959 r. sygn. akt. [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po N. S. zmarłej [...] marca 1958 r. w [...], zawierającego wzmiankę o prawomocności ww. postanowienia oraz umowy o częściowy dział spadku po B. H. zawartej pomiędzy M. H., P. H. i M. H., których własnoręczność złożonych pod nią podpisów potwierdził notariusz T. K. w Kancelarii Notarialnej w [...] [...] listopada 2014 r., z której wynika, że prawa dotyczące nieruchomości pn. "[...]" rej hip. [...] położonej przy ul. [...] w wyniku częściowego działu spadku po B. H. przysługują P. H. oraz M. H. po 1/4.

Ponadto organ podał, że pismem z [...] listopada 2021 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...] z prośbą o nadesłanie prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w [...] Wydziału Cywilnego z [...] marca 1959 r. sygn. akt. [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po N. S. zmarłej [...] marca 1958 r. w [...]. Jednakże przedłożony do akt sprawy ww. dokument nie zawiera wzmianki o jego prawomocności. Żądane przez organ dokumenty nie zostały przedłożone.

Prezydent [...] w Piśmie z [...] marca 2022 r. poinformował, że [...] grudnia 2021 r. do organu wpłynęło pismo z Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] z informacją, że postanowienie Sądu Powiatowego w [...] Wydziału Cywilnego z [...] marca 1959 r. sygn. akt. [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po N. S. zmarłej [...] marca 1958 r. w [...] nie posiada klauzuli prawomocności. W tym samym piśmie organ podniósł, że zawodowy pełnomocnik skarżących r.pr. M. A. pismem z [...] grudnia 2021 r. poinformował organ, że wystąpił do Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] o ww. postanowienie i pismem z [...] grudnia 2021 r. otrzymał informację, że w aktach przechowywanych w zespole archiwalnym brak jest postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1959 r. sygn. akt. [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po N. S. zmarłej [...] marca 1958 r, jak też innego dokumentu stwierdzającego prawomocność ww. postanowienia.

Organ stwierdził, że do [...] marca 2022 r. zawodowy pełnomocnik skarżących nie przedłożył prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] marca 1959 r. sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po N. S.. W związku z powyższym z przyczyn niezależnych od organu okres procedowania sprawy wydłużył się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 22 maja 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 71/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. R. i N. S. z [...] marca 1948 r.o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], opisanej w księdze hipotecznej "[...]" rej hip. [...], stanowiącej obecnie część działki nr [...] z obrębu [...], w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził w tymże wyroku, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął 7 lipca 2021 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 71/19 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy 7 kwietnia 2021 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku dekretowego, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.

Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.

Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) – zwanej dalej "ppsa" grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z 22 maja 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 71/19 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z 22 maja 2020 r. podjął w sprawie czynności wyjaśniające. [...] kwietnia 2021 r. drogą mailową ustalał do jakiej kategorii drogowej należy działka nr [...] stanowiąca [...]. Po otrzymaniu [...] września 2021 r. wezwania do wykonania wyroku i [...] października 2021 r. skargi na niewykonanie wyroku Prezydent [...] przedłożył do akt sprawy informacje z [...] listopada 2021 r. z rejestru gruntów dla działek nr [...].

Następnie pismami z [...] listopada 2021 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego w [...] Oddziału w [...] i r.pr. M. A. pełnomocnika M. H. i P. H. o przedłożenie postanowienia sądu spadku o sygn. akt [...] zawierającego wzmiankę o prawomocności tego orzeczenia. Z pisma Prezydenta [...] z [...] marca 2022 r. wynika, że Archiwum Państwowe nie posiada postanowienia spadkowego o sygn. akt Ns [...] zaopatrzonego w klauzulę prawomocności.

Sąd zwraca uwagę, że od otrzymania prawomocnego wyroku Sądu z 22 maja 2020 r. do momentu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie po raz drugi w tym przedmiocie minęło ponad 11 miesięcy.

Przy wymiarze wysokości grzywny Sąd wziął również po uwagę to, że: 1) wniosek dekretowy w zakresie dotyczącym działki nr [...] pozostaje nierozpoznany przez ponad 74 lata, 2) w sprawie dekretowej pojawił się problem z ustaleniem pełnego kręgu stron postępowania (udokumentowaniem praw spadkobierców po współwłaścicielu przedmiotowej nieruchomości N. S.) bowiem jak dotychczas pełnomocnik skarżących nie przedłożył organowi: - odpisu prawomocnego postanowienia spadkowego o sygn. akt [...] zawierającego wzmiankę o prawomocności, - odrębnego prawomocnego postanowienia sądu powszechnego stwierdzającego prawomocność tegoż postanowienia, - prawomocnego orzeczenia ustalającego, w trybie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, fakt uprawomocnienia się tegoż postanowienia spadkowego.

Wobec tego, mimo długiego okresu procedowania organu, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku Sądu z 22 maja 2020 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Powodem takiej kwalifikacji istniejącego stanu bezczynności jest to, że pełnomocnik M. H. i P. H. już przy piśmie z [...] kwietnia 2016 r. przedłożył organowi postanowienie spadkowe o sygn. akt [...] bez wzmianki o jego prawomocności, natomiast dopiero w listopadzie 2021 r. podjął działania mające na celu uzyskanie prawomocnego postanowienia spadkowego o sygn. akt [...], które, jak dotychczas, nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Zatem zwłoka organu w wydaniu decyzji kończącej postępowanie dekretowe rozstrzygającej tę sprawę co do jej istoty (a na takiej decyzji zależy skarżącym) nie jest wyłącznie wynikiem zaniechań Prezydenta [...].

Sąd zwraca uwagę, że do wydania decyzji kończącej postępowanie dekretowe konieczne jest ustalenie pełnego kręgu stron postępowania dekretowego, a to z kolei jest uzależnione od przedłożenia przez stronę postępowania prawomocnego orzeczenia sądowego dokumentującego prawomocność postanowienia spadkowego o sygn. akt [...]. Prezydent [...] winien zatem rozważyć, czy ta okoliczność stanowi tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniające zawieszenie z urzędu postępowania dekretowego.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego i kosztów działania pełnomocnika (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).