Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 863/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 182 , art 188
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

. Dnia 28 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Piotr Fronc [...] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2021 r" znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. F. w sprawie rozbiórki placu postojowego dla samochodów osobowych wraz z tymczasowym obiektem budowlanym do jego obsługi zlokalizowanych na dz. ewid. nr [...] obr[...] w Z. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 lipca 2019 r. znak: [...]

W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzją z dnia 4.07.2018 r. nałożono na A. F. obowiązek rozbiórki utwardzonego placu postojowego dla samochodów osobowych (parkingu) o wym. ok. 24m x 41 m wraz z tymczasowym obiektem budowlanym przeznaczonym do jego obsługi o wym. ok. 1,63m x 1,4m i wys. 2,7 m zlokalizowanych na działce nr ewid.[...] obr. [...] Decyzja ta została utrzymana decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21.08.2018 r. Upomnieniem z dnia 4.07.2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. skutecznie wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji. W dniu 31.07.2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wszczynając przymusową egzekucję obowiązku rozbiórki przedmiotowego placu postojowego wraz z tymczasowym obiektem budowlanym. W dniu 13.09.2019 r. przedstawiciele organu egzekucyjnego przeprowadzili kontrolę podczas, której ustalono, iż zobowiązany A. F. nie wykonał obowiązku rozbiórki. Wobec uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku rozbiórki, organ egzekucyjny nałożył na niego postanowieniem z dnia 17.09.2019 r. grzywnę w celu przymuszenia i została ona skierowana do przymusowej egzekucji prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Za pismem z dnia 9.02.2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przekazał do organu podanie zobowiązanego A. F. z dnia 27 stycznia 2021 r. zawierające wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na zasadzie art. 59 § 1pkt. 1, 2 6 i 7 ustawy.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w stanie prawnym sprzed nowelizacji, która weszła w życie 30 lipca 2020 r. na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, który brzmi do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art.1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi na powyższe organ wskazał, iż przesłanki warunkujące umorzenie postępowania egzekucyjnego zostały wymienione wyczerpująco w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się: 1/ jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2/ jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3/ jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4/ gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5/ jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6/ w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7/ jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8/ jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9/ na żądanie wierzyciela; 10/ winnych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Zobowiązany żądanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego może wnieść na każdym etapie tego postępowania, organ egzekucyjny zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zatem zbadania czy zaistniały wskazane w art. 59 u.p.e.a. przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego i wydania postanowienia o umorzeniu postępowania bądź też odmowie jego umorzenia. Organowi egzekucyjnemu wiadomo z urzędu, iż zobowiązany A. F. uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki i do dnia wydania niniejszego postanowienia obowiązek ten nie został przez niego wykonany. Dowodzi temu również liczna korespondencja zobowiązanego kierowana do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., w której zobowiązany już od chwili wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego kwestionuje jego zasadność pomimo ostateczności decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. W przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek wskazanych w podaniu z dnia 27 stycznia 2021 r. i uzasadniających umorzenie tego postępowania nie została spełniona a zatem wniosek zobowiązanego nie zasługuje na uwzględnienie.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. F. domagając się jego uchylenia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z..

W uzasadnieniu organ podniósł, że w przypadku wystąpienia jakiejkolwiek okoliczności wskazanej w art. 59 § 1 upea organ egzekucyjny ma obowiązek umorzenia takiego postępowania. Niezależnie zatem od złożonego przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i powołanych w jego treści przesłanek, organ egzekucyjny, wydając rozstrzygnięcie w trybie art. 59 § 1 upea, zobligowany jest zbadać z urzędu wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Każde rozstrzygnięcie wydawane w w/w trybie ma wpływ na sytuację wszystkich stron postępowania egzekucyjnego (w przypadku wielości tych stron), w związku z czym winno być doręczone nie tylko wnioskodawcy, ale również pozostałym stronom postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 27 stycznia 2021 r. zobowiązany wniósł o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, powołując się przy tym na przesłanki umorzenia wymienione w: art. 59 § 1 pkt 1 upea (wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego), art. 59 § 1 pkt 2 upea (obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo obowiązek nie istniał), art. 59 § 1 pkt 6 (śmierć zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego), oraz art. 59 § 1 pkt 7 upea (egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo, iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu). Po rozpatrzeniu w/w wniosku zobowiązanego PINB wydał w dniu 17 lutego 2021 r. postanowienie, którym odmówił w/w żądaniu zobowiązanego. Postanowienie to doręczone zostało wyłącznie zobowiązanemu A. F.. Zauważono jednak, że skierowanym do PINB pismem z dnia 4 sierpnia 2020 r., Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z., w związku z prowadzonym przez siebie postępowaniem, zgłosił swój udział w prowadzonym przez PINB wobec A. F. postępowaniu egzekucyjnym. W ramach tego udziału Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. pismami z dnia 27 sierpnia 2020 oraz 12 listopada 2020 r. występował do organu egzekucyjnego odpowiednio o: wypożyczenie części akt postępowania egzekucyjnego oraz udzielenie informacji dotyczących toku w/w postępowania egzekucyjnego. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. skorzystał zatem w przedmiotowej sprawie z przysługującego mu na mocy przepisów Działu IV Kpa uprawnień. W kontekście przepisów działu IV Kpa, w tym również art. 188 Kpa, w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż w przypadku złożenia przez prokuratora wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego lub też zgłoszenia przez prokuratora swojego udziału w już wszczętym postępowaniu organ administracyjny ma wobec prokuratora te same obowiązki, które realizuje w stosunku do stron postępowania. Oznacza to ciążący na organie obowiązek powiadamiania prokuratora o czynnościach proceduralnych podejmowanych w postępowaniu, do którego prokurator przystąpił. W szczególności zatem prokuratorowi doręczane być muszą wszystkie wydawane w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż w przypadku zaniechania tego obowiązku przez organ prowadzący postępowanie tego rodzaju okoliczność może stanowić przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Wobec braku doręczenia zaskarżonego postanowienia o odmowie umorzenia postępowania Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Z. organ odwoławczy był zobligowany do uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. F. zarzucając, że obowiązek wynikający z decyzji organów nadzoru budowlanego został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Stwierdził również, że nie był inwestorem odpowiedzialnym za wykonanie placu postojowego na działce nr [...] obr. [...] w Z..

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w przedmiotowej sprawie było postanowienie wydane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 17 lutego 2021 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego A. F.. Organ II instancji wskazał, że w dniu 4 sierpnia 2020 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. w związku z prowadzonym przez siebie postępowaniem zgłosił swój udział w prowadzonym przez PINB wobec A. F. postępowaniu egzekucyjnym. W ramach tego udziału Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. pismami z dnia 27 sierpnia 2020 oraz 12 listopada 2020 r. występował do organu egzekucyjnego odpowiednio o: wypożyczenie części akt postępowania egzekucyjnego oraz udzielenie informacji dotyczących toku postępowania egzekucyjnego. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. skorzystał zatem w przedmiotowej sprawie z przysługującego mu na mocy przepisów Działu IV Kpa uprawnień. Zgodnie z art. 182 K.p.a. prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Artykuł 188 K.p.a. stanowi, że prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art. 182-184 służą prawa strony. To oznacza, że postanowienie jak również decyzja załatwiająca sprawę będzie mu doręczona do wiadomości w celu umożliwienia korzystania z uprawnień procesowych. Mając prawa strony, prokurator nie jest związany z żadną ze stron, dokonuje on w pełni samodzielnie wszystkich czynności procesowych, realizując własne zadania urzędowe związane ze strzeżeniem praworządności. Podkreślenia wymaga, ze powyższego obowiązku zaniechał organ I instancji, gdyż nie doręczył Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Z. swojego postanowienia z dnia 17 lutego 2021 r. nr [...], co czyni je wadliwym. Stwierdzić należy, że w momencie w którym prokurator wystosował do organu pismo o swoim przystąpieniu do postepowania stał się on jego uczestnikiem na prawach strony. Przytoczone przepisy wskazują, że organ administracyjny ma w takiej sytuacji w stosunku do prokuratora te same obowiązki, które realizuje w stosunku do stron postępowania. Muszą być zatem prokuratorowi doręczane wszystkie zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż w przypadku zaniechania tego obowiązku ta okoliczność może stanowić przesłankę wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

W tak przedstawionych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że zasadnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Było to konieczne w celu zapewnienia przysługujących prokuratorowi praw procesowych.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.