Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1028/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-01-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 86, art. 75
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7a, art. 8, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r.,

poz. 1257, ze zm.), dalej "K.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. a, art. 5, art. 7a, art. 11, art. 14, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.) dalej: "u.t.d.", w zw. z lp. 1.4, lp. 5.2.1, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 7-10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, dalej "Rozporządzenie (WE) 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), po rozpatrzeniu odwołania P. K. (dalej: "Skarżący"), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD"), utrzymał w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu na odwołującego się kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia wskazanych przepisów regulujących zasady transportu drogowego.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał,

iż na podstawie upoważnienia z dnia 7 maja 2018 r., wydanego przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa transportowego Skarżącego. Kontrolą objęto okres od dnia 10 maja 2017 r. do dnia 10 maja 2018 r. W ww. okresie przedsiębiorstwo wykonywało przewozy drogowe na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przedmiotem kontroli było przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przestrzeganie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz wykonywania przewozów, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] r.

Po przeprowadzeniu kontroli i postępowania, organ I instancji decyzją z dnia

[...] r. nr [...] nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia określone pod lp. 1.4, 5.2.1, 5.4.1, 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. tj.:

• niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie;

• przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

o czas powyżej 15 minut do 30 minut;

• skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku:

Skarżący powyższą decyzję odebrał w dniu 2 lipca 2018 r.

Pismem z dnia 12 lipca 2018 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości. W zakresie naruszenia lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wyjaśnił, iż z analizy wykresówki kierowcy M. B. wynika, iż w okresie od godz. 16:20 do godziny 21:25 kierowca ten prowadził pojazd przez 4 godziny i 42 minuty. W okresie od godziny 17:35 do 18:45 pojazd poruszał się w sposób nieregularny i przebył w sumie drogę około 1 km, na przemian jadąc oraz stojąc. Odnośnie naruszenia lp. 5.4.1 oraz lp. 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. odwołujący się wskazał, że kierowca O. K. skrócił tygodniowy odpoczynek z uwagi na trudne warunki meteorologiczne, które opóźniły jego powrót do bazy, w związku z czym w stosunku do tego naruszenia powinien mieć zastosowanie przepis art. 12 Rozporządzenia (WE) 561/2006. Odwołujący się podniósł też, że organ I instancji naruszył przepisy art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 6 K.p.a., art. 9 K.p.a. nie wyczerpując wszystkich możliwości i nie wyjaśniając w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy, co jest niezgodne z normami zawartymi w powyższych przepisach.

Następnie organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (...) po czym przedstawił opisane w protokole kontroli naruszenia.

Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 w wymaganym terminie (Ip. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ odwoławczy stwierdził, iż analiza okazanych do kontroli dokumentów wykazała, iż przedsiębiorca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku polegającego na zgłoszeniu organowi, który wydał licencję, w terminie 28 dni, zmiany danych polegającej na zbyciu pojazdu o nr rej. [...] (VIN: [...]). Zgodnie z materiałem dowodowym, zbycie ww. pojazdu nastąpiło w dniu 9 lutego 2018 r. Natomiast do dnia 9 maja 2018 r. pojazd figurował w wykazie zgłoszonych pojazdów do uprawnień.

Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na przedsiębiorcę z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (Ip. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d.), organ wskazuje,

iż po przeprowadzeniu ponownej analizy tarczy analogowego urządzenia rejestrującego z dnia 11 grudnia 2017 r. ustalono, że kierowca M. B. w dniu 11 grudnia 2017 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 30 minut. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin – w okresie od godziny 16:20 do godziny 21:35, nie odbierając w tym czasie przerwy w wymiarze 45 minut nieprzerwanego odpoczynku lub przerwy dzielonej w dwóch częściach, z których pierwsza powinna wynosić co najmniej 15, a druga co najmniej 30 minut nieprzerwanego odpoczynku – po 4 godzinach i 30 minutach prowadzenia pojazdu.

W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniających odstąpienie od tych rygorów zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na stronę z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku (lp. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d.), organ odwoławczy, po przeprowadzeniu analizy danych cyfrowych, z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca O. K. po przyjętym okresie rozliczeniowym od godziny 15:19 dnia 9 grudnia 2017 r. do godziny 15:19 dnia 15 grudnia 2017 r. odebrał jedynie 14 godzin i 28 minut nieprzerwanego odpoczynku tj. od godziny 23:41 dnia 9 grudnia 2017 r. do godziny 14:09 dnia 10 grudnia 2017 r. W okresie tym kierowca powinien odebrać 24 godziny nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca skrócił zatem czas odpoczynku o 9 godzin i 32 minuty.

W toku postępowania nie okazano wydruków lub wykresówek uzasadniających odstąpienie od tego wymogu zgodnie z art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy utrzymał nałożoną na Skarżącego z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w zaskarżonej decyzji organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, w szczególności dopuścił dowód w postaci protokołu kontroli w przedsiębiorstwie z dnia [...] r., danych cyfrowych, wykresówek, faktury VAT nr [...] oraz informacji z GITD z dnia 15 maja 2018 r. W szczególności organ I instancji zasadnie stwierdził, iż strona nie przedstawiła w toku postępowania wydruku uzasadniającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 12 Rozporządzenia (WE) 561/2006, który stanowi, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. W związku z powyższym brak okoliczności uzasadniających zastosowanie w sprawie powyższej regulacji. Z materiału dowodowego wynika, iż naruszenia lp. 5.4.1 oraz lp. 5.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. popełniono w całości na terenie [...] i [...]. W związku z tym hipotetyczne wywody strony co do tego, że skoro w Polsce doszło do załamania pogody to w zachodniej części Europy miało ono ostrzejszy charakter są bez wartości.

Ponowna analiza wykresówki z dnia 11 grudnia 2017 r. wykazała także, iż organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za naruszenie lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Należy podkreślić, iż wskazany czas jazdy został ustalony poprzez zliczenie wszystkich okresów zarejestrowanych na wykresówce. W związku z tym argumentacja strony jest nieuzasadniona.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych w art. 92b oraz w art. 92c u.t.d. W linii orzeczniczej sądów administracyjnych, ugruntowało się stanowisko iż to sam przedsiębiorca powinien wykazać zasadność ich zastosowania.

Na powyższą okoliczność GITD powołał się na wyroki WSA w Opolu z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Op 123/15, WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 28/1 oraz WSA w Opolu z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Op 123/15.

Powyższą decyzję P. K. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 92 b u.t.d., skutkującą dokonaniem niewłaściwej oceny stanu faktycznego,

- naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik postępowania poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części przez organ II instancji, w okolicznościach uzasadniających uchylenie decyzji i przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpoznania,

- naruszenie w całej rozciągłości przepisów zawartych w K.p.a., w tym art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie skarżonej decyzji, oraz zasądzenie na jego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wywodzi, iż w trakcie postępowania administracyjnego, jak również w odwołaniu od decyzji nałożonej przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego

nr [...] z dnia [...] r., wykazał błąd w obliczeniach organu kontrolnego. Analiza wykresówki kierowcy - M. B. wskazuje, iż w dniu 11 grudnia 2017 r., w godzinach od 16:20 do 21:25, prowadził pojazd przez 4 godziny i 42 minuty. W okresie pomiędzy godziną 17:35 a 18:45 pojazd poruszał się w sposób nieregularny i przebył drogę około 1 km, na przemian jadąc oraz stojąc. W związku z powyższym Skarżący nie może zgodzić się z krzywdzącym stanowiskiem organu, który wskazuje, iż z uwagi na częstotliwość zdarzeń zapisanych na wykresówce, należy całość okresu aktywności kierowcy, uznać za jazdę. Zdaniem strony, obrany przez organ tok myślenia jest niezrozumiały, a równocześnie krzywdzący, gdyż unaocznia dążenie wyłącznie do nałożenia sankcji finansowej. Urządzenie rejestrujące, zamontowane w pojeździe, wskazuje wyraźnie okresy aktywności kierowcy, zarówno w formie jazdy jak i przerwy, wobec czego jego zapis winien być niepodważalny, a dokładność analizy służąca ewentualnemu sankcjonowaniu bezsprzeczna. Na dowód powyższego, Skarżący przedłożył graficzną analizę zapisu czasu pracy pracownika z dnia 11 grudnia 2017 r., wykonany w programie 4 Trans, który posiada akredytację państwową, służący również służbom kontrolnym w większości państw UE, w tym również Inspekcji Transportu Drogowego. Organ w sposób nieprawidłowy zaliczył okresy postoju pojazdu, kiedy kierowca pozostawał w aktywności innej niż jazda, do jego jazdy. Najprawdopodobniej całość okresu pracy, błędnie zinterpretowana została jako okres jazdy, co jest sprzeczne z zapisami zawartymi w Rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 i nie może być podstawą do ukarania w związku z art. 7 ww. aktu. Niezrozumiałym jest także – zdaniem Skarżącego – zapis zawarty w skarżonej decyzji, dotyczący przedstawienia wydruku uzasadniającego zastosowanie odstępstwa od przestrzegania przepisów w związku z art. 12 wymienionego Rozporządzenia, bowiem Skarżący nie wskazywał na odstępstwo od przepisów w związku z tym przepisem lecz nieprawidłowość obliczenia sumy zapisu aktywności w formie jazdy pomiędzy godziną 16:20 a 21:25.

W zakresie naruszenia dotyczącego skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę O. K., Skarżący podnosi, iż z analizy zapisów danych zawartych na karcie kierowcy wynika, iż naruszenie powstało wskutek opóźnionego powrotu na miejsce odebrania odpoczynku przez pracownika. Z uwagi na panujące warunki atmosferyczne kierowca, mając na względzie bezpieczeństwo własne oraz pozostałych uczestników ruchu, a także przewożone mienie, jechał zdecydowanie ostrożniej i wolniej, a co za tym idzie dłużej. Pomimo uprzedniego zaplanowania przebiegu trasy z uwzględnieniem ewentualnych utrudnień, w dniu 15 grudnia 2017 r. dotarł do miejsca odebrania odpoczynku o ponad dwie godziny później, niż było to zaplanowane – po czym odebrał wymagany odpoczynek (kierujący winien rozpocząć odpoczynek tygodniowy najpóźniej w dniu 15 grudnia 2017 r. o godzinie 15:19, z uwagi na opóźnienie – rozpoczął o godzinie 17:54). Skarżący nie może również zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w skarżonej decyzji, w której w sposób nieprawidłowy dowodzi się, iż do całości naruszenia dotyczącego prawidłowości odebrania odpoczynku tygodniowego doszło na terenie [...] i [...], przez co hipoteza dotycząca załamania pogody w Polsce nie ma wartości. Biorąc pod uwagę zapis czasu pracy kierowcy

w okresie od 09 grudnia 2017 r. do 15 grudnia 2017 r., a więc okres tygodnia, który winien zostać zakończony odebraniem odpoczynku, którego dotyczy nałożona kara, w tym także znaczniki dotyczące kraju rozpoczęcia oraz zakończenia pracy, widać iż od 11 grudnia 2017 r. do dnia wjazdu do Polski, kierowca znajdował się w [...], a następnie w [...], podążając w kierunku wschodnim. Newralgicznym momentem, jest dzień zakończenia operacji transportowej oraz dzień poprzedzający. Obala to teorię organu dotyczącą popełnienia wykroczenia w całości na terytorium [...] i [...], dodatkowo wykazuje brak wnikliwości oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Powyższe informacje były przedstawione do wglądu podczas kontroli, w postaci między innymi rozliczeń podróży służbowych pracowników. Siedziba Skarżącego znajduje się w województwie zachodniopomorskim, czego najprawdopodobniej organ II instancji nie był świadom podczas wydawania swojej opinii, odrzucając zupełnie argumentację strony. Panujące warunki oraz względy bezpieczeństwa winny być w tym przypadku sytuacją łagodzącą. Opisane naruszenie nie jest popełnione celowo, nie jest również błędem formalnym, niedopatrzeniem w dokumentacji, lecz wynika bezpośrednio z czynników mogących mieć wpływ na życie oraz zdrowie kierowcy, a także innych uczestników ruchu.

Skarżący nie może zgodzić się z takim stanowiskiem organu, gdyż narusza ono normy wynikające z art. 92 b ust. 1 pkt 1 i pkt. 2 u.t.d. Zdaniem Skarżącego, dopełnił on wszelkich starań, które miały na celu eliminowanie zachowań niepożądanych u kierowcy. Podjął również współpracę z podmiotem specjalizującym się w analizie czasu pracy kierowców, ponadto na bieżąco informował oraz upominał kierowców o ewentualnych naruszeniach, oraz organizował okresowo szkolenia z ww. zakresu. Na ww. okoliczności przedstawiono w toku postępowania szereg dowodów, niestety organy obu instancji pominęły dowody na powyższe okoliczności, stwierdzając że kroki które podjął skarżący, były niewystarczające. Nie istnieją przypisy, które określałyby jakie czynności powinny zostać podjęte przez pracodawcę, aby uczynić zadość przesłankom wynikającym

z art. 92 b u.t.d. Ustawodawca pozostawił to do uznania administracyjnego, nie mniej jednak uznanie to powinno opierać się na kilku zasadach, m.in. na zasadzie swobodnej oceny dowodów. W tym przypadku organy uznały arbitralnie, iż kroki podejmowane przez pracodawcę są niewystarczające, nie podając jednocześnie jakie środki zdaniem organu byłyby wystarczające dla zastosowania w/w przepisu. Skarżący, jako pracodawca podjął bowiem wszelkie racjonalne kroki zmierzające do wyeliminowania nieprawidłowości: planował przebieg operacji transportowych z uwzględnieniem wszelkich możliwych do przewidzenia czynników. Organ w żaden sposób nie odniósł się do powyższych wątków, w żaden logiczny sposób nie odniesiono się do wyjaśnień strony.

W ocenie Skarżącego, organ nie uwzględnił jego wyjaśnień oraz niezasadnie nałożył sankcje za wyżej opisane naruszenia.

Obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Stąd, podczas gdy powstały wątpliwości dotyczące wyjaśnień skarżącego, obowiązkiem organu było ich wyjaśnienie, a nie nałożenie sankcji na podstawie własnego domniemania.

Dopuszczając się obrazy przepisów postępowania, organ uniemożliwił ustalenie stanu faktycznego, a tym samym dokonanie właściwej subsumpcji przepisu

art. 92b u.t.d., co niewątpliwie miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie, mimo iż skarżący stwierdza, że zaskarża decyzję GITD w całości, to jednak z treści skargi wynika, iż nie zakwestionował ustaleń organu stanowiących podstawę do nałożenia kary z tytułu niezgłoszenia organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., która to kara wynosiła [...] zł. W tym zakresie ustalenia organu, jak i ich konsekwencję w postaci kary, uznać należało za niesporne.

Sporne okazały się jedynie kary z tytułu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę M. B. o czas 15 do 30 minut (kara z tego tytułu wynosiła [...] zł) oraz skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę O. K.. W odniesieniu do pierwszego przypadku skarżący wskazuje, iż z analizy urządzenia rejestrującego wynika, iż kierowca musiał jechać "w korku", o czym świadczy czasokres jazd i przerw w dniu 11 grudnia 2017 r. w godz. 16,30 – 21.25, na którą to okoliczność skarżący, jako przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu i w świetle art. 92b u.t.d. nie powinien ponosić odpowiedzialności określonej w tej części zaskarżonej decyzji.

Drugi przypadek, tj. skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, przez kierowcę O. K., sankcjonowany przez l.p. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., co – jak twierdzi skarżący – spowodowane było wynikającym z warunków drogowych (spowodowanych warunkami atmosferycznymi) opóźnionym powrotem do bazy, wskutek czego kierowca ten odebrał zamiast 24 godzin jedynie 14 godzin i 28 minut odpoczynku, Czas odpoczynku został w tym przypadku skrócony o 9 godzin i 32 minuty, wobec czego, przedsiębiorcy wymierzona została kara [...] zł. Również w tym wypadku – zdaniem Skarżącego – nie ponosi on winy za zaistniałe naruszenie, wobec czego w świetle art. 92b u.t.d. organ winien odstąpić od wymierzenia kary.

Powyższe argumenty, podnoszone przez skarżącego nie dają jednak podstaw do uwzględnienia skargi.

Podstawą zastosowania sankcji wskazanych w załączniku nr 3 do ustawy

o transporcie drogowym są ustalenia organu Inspekcji Transportu Drogowego w oparciu o wynik kontroli, której ustalenia opierają się przede wszystkim na analizie dokumentacji – w tym wypadku – odnoszącej się do wynikających z odrębnych przepisów urządzeń automatycznie rejestrujących czas aktywności kierowców.

W art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od określonych w przepisach zasad regulujących czas pracy kierowców, wskazując, iż: "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój".

Przepisy art. 6-9 dotyczą czasu prowadzenia pojazdów, przerw i odpoczynków.

W czasie kontroli organ analizuje zatem dane dotyczące aktywności kierowców, zapisane w urządzeniach rejestrujących, zamontowanych pojeździe. Zeznania kierowców nie mogą ani zastąpić, ani podważyć danych rejestrowanych na bieżąco na wykresówkach i kartach pracy kierowców. Nie jest zatem dopuszczalne wykazywanie odstępstw od przepisów rozporządzenia zeznaniami kierowców lub innych osób.

Czynności kontrolne przeprowadzone u przewoźnika są podstawowym środkiem weryfikacji przestrzegania przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego przepisów regulujących taką działalność. W rozpoznawanym przypadku, dokonana kontrola ujawniła naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnego czasu pracy i odpoczynku kierowców, a także dokumentowania pracy kierowców. Każde ze stwierdzonych naruszeń zostało przez organ szczegółowo w uzasadnieniu decyzji opisane i zakwalifikowane.

W ocenie Sądu, utrwalone w protokole kontroli okoliczności stanowią wystarczająca podstawę dla stwierdzenia naruszeń, o których mowa w zaskarżonej decyzji.

Nie można więc podzielić zarzutów zgłoszonych przez skarżących dotyczących naruszenia art. 7, 8, 9, 75, 77 oraz 107 K.p.a.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10

i art. 75 K.p.a., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z wyjaśnień strony

i przesłuchania kierowców.

W ocenie Sądu, pod względem ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzonych naruszeń, zarzuty skargi nie mogły być uznane za zasadne. Ustalony

w niniejszej sprawie stan faktyczny w zakresie przekroczenia czasu jazdy oraz skrócenia czasu odpoczynku kierowcy nie jest zresztą kwestionowany przez stronę skarżącą, która podnosi jedynie, że na powstanie naruszeń w tym zakresie nie miała wpływu i powołuje się w tym zakresie na przesłanki egzoneracyjne z art. 92b i 92c u.t.d.

Należy podkreślić, iż za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca umożliwił przedsiębiorcy obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d., stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz (wyrok NSA sygn. akt II GSK 2806/16).

Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów oraz prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zgodnie zaś z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że brak podstaw do zastosowania powyższego przepisu.

Treść tych uregulowań nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy

i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

Okolicznością egzoneracyjną jest zatem przede wszystkim siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności.

Norma prawna wyrażona we wspomnianych przepisach odnosi się zatem do wyjątkowych i nagłych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie przewidzieć, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności. Przedsiębiorca ma także obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie.

Powinnością przedsiębiorcy jest zatem zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest także podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców, a to ze względu na treść przepisu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia nr 3821/85 i 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie nr 3820/85, który zobowiązuje kierowcę do wskazania powodów odstępstwa od przepisów rozporządzenia "odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój". Dopilnowanie tego obowiązku jest zatem obowiązkiem przedsiębiorcy (pracodawcy danego kierowcy) zaś niedopilnowanie – stanowi obciążenie, eliminujące możliwość zastosowania przesłanek egzoneracyjnych. Takich dokumentów w czasie kontroli nie przedłożono. Brak tego rodzaju dokumentów nie może zostać zastąpiony dowodem z przesłuchania kierowców lub wyjaśnień strony (przedsiębiorcy).

Dowód z przesłuchania stron, o którym mowa w art. 86 K.p.a. ma charakter dowodu posiłkowego (subsydiarnego) przeprowadzanego tylko w sytuacji, jeżeli

po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA sygn. akt II GSK 1478/10). Dodać należy, że dowód z przesłuchania stron nie może zastąpić dokumentu, który w świetle przepisów prawa winien być sporządzony na wskazaną okoliczność (np. karta kierowcy, wydruk z tachografu czy odręczny zapis na wykresówce).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się, iż jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę do ustalenia odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców, wymaganych przerw i odpoczynków jest wyłącznie adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy, uczyniona najpóźniej po przybyciu na miejsce postoju. Zgłoszenie późniejsze nie ma znaczenia. Ogranicza to zakres postępowania dowodowego, wskazany w K.p.a. Art. 12 wyżej przywołanego rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyraźnie wskazuje, że określone okoliczności mogą być wskazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Posłużenie się przez organ innymi dowodami naruszałoby prawo, w tym art. 75 K.p.a. (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 775/17).

Również w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1060/17, WSA w Krakowie stwierdził, iż skoro w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. (...), wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem. Dlatego też ani wyjaśnienia, ani oświadczenia składane w toku postępowania nie mogą posłużyć organom za podstawę ewentualnego uwolnienia od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy.

Należy zaznaczyć, iż odpowiedzialność wynikająca z naruszenia obowiązujących przepisów w zakresie transportu drogowego w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia wyżej wskazanych przepisów regulujących zasady przewozu drogowego. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz z naruszeniem obowiązków lub warunków tego przewozu drogowego jest odpowiedzialnością administracyjną, która ma co do zasady charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia, jest ponoszona z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Dlatego wystarczającą przesłanką do wymierzenia kary pieniężnej jest stwierdzenie wystąpienia określonego naruszenia,

a odpowiedzialność podmiotu zbliżona jest do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka.

Prowadzący przedsiębiorstwo transportowe winien udowodnić, że dołożył należytej staranności organizując pracę i nie miał wpływu na naruszenia prawa przez kierowców. Przez należytą staranność należy rozumieć uczynienie wszystkiego, czego można rozsądnie wymagać od przewoźnika organizującego przewóz w celu wyeliminowania naruszeń prawa, w tym także wyegzekwowanie od kierowców właściwego udokumentowania konieczności bądź zasadności odstąpienia od norm czasu ich aktywności, w szczególności czasu kierowania pojazdem i odpoczynku.

Zdaniem sądu, w świetle ustaleń kontroli i okoliczności niniejszej sprawy, wydaną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.