Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 136/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 136/17

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi M. M. jest decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] dotycząca ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku A S.A. z/s w [...] (określanej dalej również jako "Spółka") z dnia [...] sierpnia 2016 r., decyzją z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] – wydaną na podstawie art. 4 pkt 9b1, art. 6 pkt 2 i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774, dalej: u.g.n.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) - ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiących własność M. M., oznaczonych jako działki nr 1226 o pow. 0,1391 ha, nr 771 o pow. 6,3206 ha, nr 1227 o pow. 0.2642 ha i nr 1228 o pow. 0.1785 ha, położonych w obrębie [...] Miasta [...], poprzez zezwolenie A S.A. na budowę przebiegającego przez te działki gazociągu średniego ciśnienia dn 315 PE.

W uzasadnieniu wskazano, że przebieg planowanego gazociągu jest zgodny

z decyzją Dyrektora Biura Rozwoju Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.

Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia budowlanego "Budowa gazociągu średniego ciśnienia wraz

z rozbudową SSR przy ul. [...] i budowę SG na terenie EC [...]". Objęcie tą decyzją w/w nieruchomości oraz brak zgody właściciela na realizację inwestycji uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. Określono w niej zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości: powierzchnię kontrolowaną - 327,1 m2 (pas kontrolowany o szerokości 1 m, tj. po 0,5 m od osi gazociągu), a także powierzchnię pasa montażowego o szerokości 6 m wynoszącą 1962,6 m², niezbędną do wykonania prac budowlano - montażowych. Przebieg gazociągu został przedstawiony na mapie zasadniczej w skali 1:2000, stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.

Odwołanie od decyzji Prezydenta wniósł M. M. (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak jasnego, precyzyjnego i jednoznacznego określenia w rozstrzygnięciu, na czym polega uszczuplenie władztwa właściciela, brak wskazania ram czasowych ograniczenia, a także brak odpowiedniego załącznika graficznego do decyzji

w postaci mapy zasadniczej lub ewidencyjnej. Wskazał również na brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego decyzji oraz precyzyjnego wyjaśnienia jej podstawy prawnej, a także na naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez nieprecyzyjne określenie obszaru objętego ograniczeniem, niewskazanie terminu na jaki udzielane jest zezwolenie do zrealizowania inwestycji oraz brak wskazania zakresu czynności, do jakich uprawniony jest wnioskodawca w związku z realizacją inwestycji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia powołał się na treść art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowiący, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć

w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na niej ciągów drenażowych, przewodów

i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Udzielenie zezwolenia winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Zatem przesłankami wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości są: realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego lub decyzji

o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela (użytkownika wieczystego) na takie ograniczenie.

Wojewoda podał, że planowana inwestycja stanowi cel publiczny, a inwestor dysponuje stosowną decyzją Dyrektora Biura Rozwoju Miasta [...] z dnia

[...] czerwca 2016 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z tą decyzją oraz jej załącznikiem nr 1, przez w/w działki zaprojektowano przebieg gazociągu. Z wniosku A S.A. oraz znajdującej się w aktach sprawy kopii mapy ewidencyjnej obrazującej przebieg gazociągu przez działki nr 1226, 771, 1227 i 1228 wynika, że strefa kontrolowana dla projektowanego gazociągu, zgodnie

z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640 ze zm.) wynosi 1 m (po 0,5 m od osi gazociągu), łącznie 327,1 m2. Natomiast szerokość pasa terenu przewidzianego do zajęcia podczas budowy wynosi 6 m, a więc 1 962,6 m2.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n., budowa

i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących m. in. do przesyłania gazów, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania

z tych przewodów i urządzeń jest celem publicznym. Nadto we wniosku inicjującym postępowanie inwestor podał, że budowa gazociągu pozwoli na realizację inwestycji polegającej na budowie źródła wytwarzania ciepła w skojarzeniu z energią elektryczną, zasilanego gazem ziemnym z tego gazociągu. Źródło będzie wytwarzać ciepło na potrzeby miejskiego systemu grzewczego. Inwestycja pozwoli na całkowite wyłączenie z eksploatacji w okresie od maja do września każdego roku kotłów węglowych istniejącej ciepłowni, co ograniczy wielkość emitowanych zanieczyszczeń i pozwoli na podłączenie do sieci miejskiej większej ilości budynków. W tym zakresie planowana inwestycja stanowi cel publiczny w rozumieniu przepisów u.g.n., co oznacza, że pierwsza z w/w przesłanek została spełniona.

Wojewoda uznał także spełnienie drugiej z przesłanek warunkujących zastosowanie ograniczenia, tj. braku zgody właściciela nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja celu publicznego. Wyjaśnił, że przed złożeniem wniosku Spółka przeprowadziła rokowania z właścicielem nieruchomości, o czym świadczy protokół uzgodnień z dnia [...] maja 2016 r. oraz późniejsza korespondencja zalegająca w aktach sprawy. Zaproponowane przez obie strony warunki co do wysokości odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości i wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu wzajemnie się wykluczały. Uzasadniało to uznanie, że rokowania były nieskuteczne. Zasadnie więc w ocenie Wojewody organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda uznał je za nieuzasadnione. W jego ocenie decyzja organu I instancji wraz z załącznikiem graficznym (kopią mapy zasadniczej) wydana na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zawiera szczegółowe określenie przebiegu gazociągu i obszaru objętego ograniczeniem. Obszar ten stanowi strefę kontrolowaną (327,1 m2) oraz pas montażowy (1 962,6 m²) na czas budowy gazociągu o szerokości 6 m, co jest uzasadnione koniecznością wykonania niezbędnych prac związanych z zakładaniem przewodów. Zakres ingerencji w prawo własności sprowadzony jest więc do minimum.

W ocenie organu odwoławczego załącznik graficzny do decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może stanowić również załącznik do zaskarżonej decyzji. Obrazuje on przebieg projektowanego gazociągu

w terenie. Organ zauważył, że M. M. został zapoznany z planowanym przebiegiem gazociągu przez jego działki, tj. z mapą ewidencyjną przedstawiającą usytuowanie tego gazociągu, co potwierdza m.in. protokół z negocjacji z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku określenia czasu (terminu) ograniczenia, Wojewoda podał, że art. 124 ust. 1 u.g.n. nie daje podstaw do wskazania ram czasowych ograniczenia. Powołując się na orzeczenia sądowe Wojewoda podał, że dopuszczalne jest nałożenie na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia tylko w takim przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą tej decyzji wyraźnie na to zezwala.

Wojewoda podkreślił też, że w kwestionowanej decyzji organ przedstawił dowody na których się oparł wydając rozstrzygnięcie, a także powołał przepisy prawa, które dały podstawę do wydania decyzji, czym nie naruszył art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Wbrew zarzutom odwołania, z treści sentencji decyzji jednoznacznie wynika, że na wskazanych działkach realizowana będzie część inwestycji, czyli podziemny gazociąg średniego ciśnienia. Zakres czynności jakie będą wykonywane w ramach realizacji inwestycji (tylko budowa gazociągu) został w zaskarżonej decyzji wyraźnie określony.

Skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie złożył reprezentujący M. M. pełnomocnik (adwokat), wnosząc o uchylenie w całości jej oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta M. [...],

a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Kwestionowanej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a., poprzez:

- rozpoznanie sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy i nierozpoznanie sprawy co do istoty, poprzez wydanie decyzji pomimo że brak jest w aktach dowodów potwierdzających, że twierdzenia A S.A. zasługują na uwzględnienie oraz zachodzi konieczność zajęcia nieruchomości na lokalizację inwestycji celu publicznego,

- naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez brak jasnego, precyzyjnego

i jednoznacznego określenia w uzasadnieniu decyzji z jakich powodów należy przedłożyć interes społeczny nad interes indywidualny skarżącego uzasadniający zezwolenie na natychmiastowe zajęcie nieruchomości na lokalizację inwestycji celu publicznego oraz brak rozważenia obu interesów, tj.: słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego,

- brak wskazania w rozstrzygnięciu zakresu uszczuplenia władztwa właściciela (skarżącego) w związku z ograniczeniem korzystania z nieruchomości,

- brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ pierwszej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, nieprecyzyjne określenie

w rozstrzygnięciu decyzji, czy ograniczenie sposobu korzystania przez skarżącego

z nieruchomości dotyczy powierzchni 327,1 m2 czy też pasa montażowego

o powierzchni 1 962,6 m2 oraz oparcie rozstrzygnięcia w tym zakresie na mapie zasadniczej lub ewidencyjnej, brak określenia zakresu czynności, jakie może podjąć wnioskodawca na nieruchomości w związku z realizacją inwestycji celu publicznego,

- brak szczegółowego wyjaśnienia i umotywowania decyzji w zakresie uzasadnienia faktycznego, co uniemożliwiło stronie poznanie argumentów i przesłanek podjętej decyzji, natomiast w zakresie uzasadnienia prawnego brak konkretnego

i precyzyjnego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez:

- nieprecyzyjne określenie obszaru objętego ograniczeniem poprzez brak stosownego załącznika graficznego w postaci mapy zasadniczej lub ewidencyjnej

z dokładnie zaznaczonym przebiegiem zajętego obszaru oraz ewentualnie urządzeniami i przewodami, jakie mają zostać posadowione na nieruchomości (przedłożony załącznik graficzny nie jest mapą zasadniczą, gdyż nie zawiera szczegółowego określenia przebiegu gazociągu i obszaru objętego ograniczeniem),

- brak wskazania terminu, na który udziela się wnioskodawcy zezwolenia do zrealizowania inwestycji oraz czy ograniczenie z korzystania ma charakter terminowy czy też trwały,

- brak wskazania zakresu czynności, do jakich uprawniony jest wnioskodawca A S.A. w związku z ograniczeniem korzystania przez właściciela (skarżącego) z nieruchomości o nr działek 1227, 771, 1228, 1226 i realizacją inwestycji celu publicznego.

Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 2 pkt 7 ustawy Prawo geodezyjne

i kartograficzne poprzez przyjęcie, że załączona do decyzji mapa stanowi mapę zasadniczą, podczas gdy brak jest na niej informacji z dokładnie zaznaczonym przebiegiem zajętego obszaru oraz ewentualnymi urządzeniami i przewodami, jakie mają zostać posadowione na nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Ustalony przez organy administracji stan faktyczny sprawy nie budzi zastrzeżeń Sądu i sprowadza się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia ograniczającego M. M. sposób korzystania ze stanowiących jego własność działek nr 1226, 771, 1227 i 1228 o łącznej pow. 6,9024 ha położonych w obrębie [...] Miasta [...], poprzez zezwolenie A S.A. na budowę przebiegającego przez te działki gazociągu średniego ciśnienia.

Poddawszy kontroli legalności w zakreślonych powyżej granicach zaskarżoną decyzję Wojewody wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Prezydenta M. [...] Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n., stosownie do którego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na niej ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów

i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl ust. 3 tego artykułu, udzielenie zezwolenia,

o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty

z przeprowadzonych rokowań.

Zasadniczymi przesłankami wydania decyzji o ograniczeniu korzystania

z nieruchomości jest więc zamiar realizacji celu publicznego wynikającego z decyzji

o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela nieruchomości na takie ograniczenie. W ocenie Sądu, powyższe przesłanki zostały

w przedmiotowej sprawie spełnione, co dowodzą dokumentujące przebieg postępowania akta sprawy oraz wydane decyzje.

Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt wydania [...] czerwca 2016 r. przez Dyrektora Biura Rozwoju Miasta [...] na wniosek A S.A. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia budowlanego "Budowa gazociągu średniego ciśnienia wraz z rozbudową SSR przy ul. [...] i budowę SG na terenie EC [...]". Decyzja ta stała się ostateczna [...] lipca 2016 r. Zgodnie z jej zapisami, jest to inwestycja liniowa o znaczeniu lokalnym, obejmująca budowę podziemnego gazociągu dn 315 PN o długości ok. 1,2 km, rozbudowę instalacji gazowej na terenie istniejącej SRR przy ul. [...] oraz budowę nowej stacji gazowej na terenie EC [...] przy ul. E. [...] (obszar analizy, granice terenu inwestycji oraz jej przebieg - w tym przez działki skarżącego - określono na stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji mapie zasadniczej w skali 1:2000). Jak wynika przy tym z informacji udzielonych przez Spółkę, budowa gazociągu pozwoli na realizację inwestycji polegającej na budowie źródła wytwarzania ciepła w skojarzeniu z energią elektryczną, zasilanej gazem ziemnym z przedmiotowego gazociągu. Źródło to będzie wytwarzać ciepło na potrzeby miejskiego systemu grzewczego, przyczyniając się do ograniczenia wielkości emitowanych przez ciepłownię zanieczyszczeń oraz pozwoli na podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej większej ilości budynków. Na okoliczności z tym związane zwróciły uwagę organy orzekające w sprawie, dając temu wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. W tej sytuacji budowa gazociągu niewątpliwie stanowi realizację związanego z tym celu publicznego, tożsamo określonego w wydanej uprzednio decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] czerwca 2016 r.

W sprawie za spełnioną należy także uznać drugą z przesłanek warunkujących wydanie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, tj. brak zgody właściciela na jej udostępnienie celem wykonania robót związanych

z realizacją inwestycji celu publicznego. Nierozłącznie wiąże się z tym obowiązek przeprowadzenia rokowań między właścicielem nieruchomości a inwestorem.

W spisanym [...] maja 2016 r. protokole uzgodnień w sprawie warunków ustanowienia służebności przesyłu na potrzeby wybudowania i eksploatacji gazociągu, M. M. jako oczekiwaną przez siebie tytułem jednorazowego wynagrodzenia kwotę wskazał 150 tys. zł. W sporządzonym w czerwcu 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na obejmującym działki skarżącego odcinku 327,1 m (z uwzględnieniem zmniejszenia wartości nieruchomości) zostało wyliczone kwotę 22 tys. zł. W oparciu o tę wycenę Zarząd Spółki [...] lipca 2016 r. zaproponował wynagrodzenie w wysokości 40 tys. zł. Propozycja co do tej kwoty ze strony Spółki jak i w/w oczekiwania właściciela zostały obustronnie podtrzymane podczas kolejnego spotkania negocjacyjnego [...] sierpnia 2016 r. W piśmie do Spółki z dnia [...] sierpnia 2016 r. M. M. wyraził swoje "ostateczne" stanowisko co do akceptowanego wynagrodzenia za ustanowienie służebności, wskazując kwotę 145 tys. zł. Po skierowanym do Spółki [...] września 2016 r. wniosku o ponowne przeprowadzenie negocjacji (rokowań cenowych), pismem z dnia [...] września 2016 r. – opierając się na dokonanych przez siebie wyliczeniach - wskazał, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności powinno wynosić 195 462 zł. Nie spotkało się to z akceptacją Spółki, uznającej to żądanie za wygórowane i nieadekwatne do kwoty wynikającej z operatu szacunkowego.

Przedstawione okoliczności dotyczące przeprowadzenia rokowań, stosownie do

art. 124 ust. 3 u.g.n., zostały w należyty sposób wykazane i udokumentowane

w aktach sprawy. Przepis ten oprócz samego wymogu przeprowadzenia rokowań przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania

z nieruchomości, nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów co do ich formy

i treści, a także czasookresu trwania. Strony nie są związane jakimikolwiek regułami w tym zakresie, jednakże spełnienie obowiązku przeprowadzenia tych rokowań oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, wobec rozbieżności stanowisk i braku możliwości uzgodnienia satysfakcjonującego obie strony kompromisu, nie doszło do zawarcia porozumienia co do warunków udostępnienia nieruchomości. W myśl m.in. wyroków WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia

31 grudnia 2007r. II SA/Go 579/07 i WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r. IV SA/Po 381/09, niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.

Dodatkowego podkreślenia w związku z tym wymaga, że w ramach weryfikacji spełnienia warunku przeprowadzenia rokowań, w gestii prowadzących postępowanie organów nie mieści się ocena stanowiska inwestora i właściciela nieruchomości co do zgłoszonych propozycji /oczekiwań.

W kontekście opisanych wyżej ustawowych przesłanek wynikających

z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. których spełnienie jest niezbędne do wydania decyzji

o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, w okolicznościach sprawy brak jest również uzasadnionych podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organów administracji co do zakresu ograniczenia korzystania z nieruchomości, tak

w aspekcie słuszności (uznania prymatu interesu publicznego nad indywidualnym interesem skarżącego), czasowym, jak i względem zajmowanej w tym celu powierzchni.

I tak, niezależnie od wskazanych już wyżej bezpośrednich przyczyn stojących

u podstaw zamiaru realizacji zamierzonej inwestycji (zwiększenie wydajności

i efektywności miejskiego systemu grzewczego, względy ekologiczne), rozważając kwestię należytego wyważenia interesu publicznego i indywidualnego interesu skarżącego należy zauważyć, że podlegały one już badaniu i zostały wstępnie przesądzone wspomnianą decyzją lokalizacyjną, zgodne z którą pozostają kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jak wyjaśniono w decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2016 r., lokalizacja gazociągu została zaprojektowana przy uwzględnieniu aktualnych warunków terenowych, ewidencyjnych i urbanistycznych, co znajduje odzwierciedlenie w stanowiącej do niej załącznik mapie zasadniczej. Jej analiza pozwala stwierdzić, że przy jego stosunkowo niewielkiej długości całkowitej (wg decyzji lokalizacyjnej ok. 1,2 km) oraz długości odcinka przebiegającego przez działki skarżącego (wg przedstawionego dodatkowo na mapie ewidencyjnej usytuowania gazociągu – 327,1 m), przy wyznaczaniu jego przebiegu w tej części wzięto pod uwagę, aby odbyło się to w sposób najmniej dla skarżącego uciążliwy; jest to szczególnie widoczne w odniesieniu do największej powierzchniowo

(6,3206 ha) działki nr 771, której wschodnią częścią ma przebiegać najdłuższy ze wszystkich działek skarżącego odcinek gazociągu o długości 172,7 m (powierzchnia pozostałych działek skarżącego i odpowiadające im odcinki gazociągu to odpowiednio: dla działki nr 1226 o pow. 0,1391 ha – 15,6 m, dla działki nr 1227

o pow. 0,2642 ha – 96,3 m i dla działki nr 1228 o pow. 0,1785 ha – 42,5 m).

Nie można przy tym tracić z pola widzenia nieregularnego kształtu tych działek oraz ich relatywnie niewielkiej wartości użytkowej wynikającej z przeznaczenia

i aktualnego sposobu wykorzystania, co szczegółowo opisano w decyzji organu

I instancji i co znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy:

- wg Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] (uchwała RM z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...]) są to podstrefy usług rekreacyjnych, jako obszar po cegielni i wyrobisku gliny. Wschodnia część działki

nr 771 położona jest w "Obszarach problemowych z ograniczeniami zabudowy

i obszarach wyłączonych z zabudowy, przeznaczonych do rekultywacji" (jak wynika przy tym z odpisu księgi wieczystej dla tej działki, obciążona jest ona służebnością przesyłu wody i wybudowania w tym celu wodociągu oraz innych niezbędnych instalacji),

- wg wypisu z rejestru gruntów, tereny przedmiotowych działek to nieużytki

i pastwiska trwałe,

- wg sporządzonego na zlecenie inwestora operatu szacunkowego, wszystkie działki stanowią teren poprzemysłowy i pogórniczy, tj. po cegielni i wyrobisku gliny, a teren projektowanej trasy gazociągu pokryty jest niekoszoną roślinnością łąkową i dziko rosnącymi karłowatymi drzewami (w stanie obecnym nie nadając się do rolniczego użytkowania).

W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak zgromadzenia dowodów potwierdzających konieczność zajęcia nieruchomości na lokalizację inwestycji celu publicznego oraz brak rozważenia słusznego interesu skarżącego i interesu publicznego, które to okoliczności niezależnie od powyższego podlegały już badaniu i zostały wstępnie przesądzone wspomnianą decyzją lokalizacyjną.

W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące rzekomo nieprecyzyjnego określenia obszaru objętego ograniczeniem.

Zarówno w decyzji organu I jak i II instancji w sposób nie budzący wątpliwości wskazano, że ograniczenie sposobu korzystania z w/w działek – zgodnie

z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - dotyczy terenu o szerokości 1 m (po 0,5 m od osi gazociągu) i łącznej powierzchni strefy kontrolowanej 327,1 m² (powierzchnię tę wyliczono także osobno dla każdej

z działek). Jednocześnie wskazano, że na czas budowy gazociągu zajęcie dotyczy pasa montażowego o szerokości 6 m, co w stosunku do wszystkich działek daje sumarycznie powierzchnię 1962,6 m². Przy jednocześnie oznaczonej na kopii mapy zasadniczej w skali 1:2000 lokalizacji gazociągu (stanowi ona załącznik do decyzji organu I instancji), brak jest podstaw do kwestionowania precyzyjności określenia obszaru objętego ograniczeniem. W żaden sposób nie przesądza o tym brak wykreślenia tego obszaru czy obszaru pasa montażowego na załączniku graficznym, skoro przy zaznaczonym przebiegu gazociągu możliwe jest ich dokładne wyliczenie na podstawie określonych w decyzji danych (załącznik graficzny, oznaczony nr 1, stanowi jej integralną część). Brak jest w związku z tym uzasadnionych podstaw do podważania ważności samego załącznika i akceptacji twierdzenia, że "załączona do decyzji mapa" nie może być z tego powodu uznana za mapę zasadniczą

w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne /tj. jako wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające informacje o przestrzennym usytuowaniu: punktów osnowy geodezyjnej, działek ewidencyjnych, budynków, konturów użytków gruntowych, konturów klasyfikacyjnych, sieci uzbrojenia terenu, budowli i urządzeń budowlanych oraz innych obiektów topograficznych, a także wybrane informacje opisowe dotyczące tych obiektów/.

Sąd nie dopatruje się także żadnych uchybień w tym, że jako załącznik graficzny do decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości użyta została mapa będąca załącznikiem do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, skoro jak już wskazano, w zestawieniu z danymi zawartymi w jej treści, możliwe jest bezproblemowe umiejscowienie w terenie tak strefy której dotyczy ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości przez skarżącego (tj. strefy kontrolowanej), jak i powierzchni pasa montażowego niezbędnego do realizacji inwestycji.

Bezpośredniego związku z nimi nie wykazuje użyte w uzasadnieniu decyzji organu

I instancji /s.4/ określenie "pas technologiczny", co do którego brak parametrów

i oznaczenia na mapie podniesiono w odwołaniu. Analiza towarzyszącego mu, aczkolwiek faktycznie niezbyt precyzyjnego i adekwatnego opisu wskazuje, że należy go odnieść do wynikającego z art. 124 ust. 6 u.g.n. obowiązku właściciela nieruchomości jej późniejszego udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, na których założenie – stosownie do ust. 1 tego artykułu - udzielono zezwolenia wydając decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Nie ma to jednak żadnego wpływu na prawidłowość wydanych w sprawie decyzji.

Skoro wynika z nich wprost, w związku z jakiego rodzaju zamierzeniem budowlanym następuje ograniczenie sposobu korzystania ze stanowiących własność skarżącego działek (analogicznie jak w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wskazano, że jest to "Budowa gazociągu średniego ciśnienia wraz z rozbudową SRR przy ul. [...] i budowa SG na terenie EC [...]") a w pkt 1 sentencji decyzji organu I instancji podano, że na terenie działek objętych wnioskiem zostanie wybudowany gazociąg dn 315 PE średniego ciśnienia oraz określono jego długość

w stosunku do każdej z działek skarżącego, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty braku wskazania zakresu czynności, do jakich uprawniona jest wnioskująca Spółka, nieokreślenia zakresu uszczuplenia władztwa właściciela czy braku wyszczególnienia zakresu czynności jakie może podjąć wnioskodawca w związku z realizacją inwestycji celu publicznego. W tym zakresie wyraźnego rozróżnienia wymaga określenie w decyzji rodzaju inwestycji w związku z którą następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ("Budowa gazociągu ... wraz z rozbudową SRR ... i budowa SG ...") od wykazania, na czym mają polegać prace względem działek podlegających ograniczeniu (w decyzji lokalizacyjnej w pkt 2.3 rozróżniono, że inwestycja obejmować będzie budowę podziemnego gazociągu dn 315 PN

o długości ok. 1,2 km, rozbudowę instalacji gazowej na terenie istniejącej SRR przy ul. [...] oraz budowę nowej stacji gazowej na terenie EC [...] przy ul. [...]). Z pkt 1 decyzji organu I instancji wynika wprost, że na terenie objętych wnioskiem działek wybudowany zostanie gazociąg we wskazanej względem każdej

z nich długości, co w żaden sposób nie przesądza o rozbieżnościach co do zakresu uprawnień wnioskodawcy i nie uprawnia do domniemywania, że do zakresu praw /obowiązków stron postępowania odnosi się także wykonanie na działkach skarżącego innych elementów składających się na całość inwestycji (w niniejszej sprawie rozbudowy SRR i budowy SG). Do istoty art. 124 ust. 1 u.g.n. nie należy szczegółowe określanie zakresu czynności jakie może podjąć wnioskodawca w ich aspektach technicznych (np. wynikających z kolejności robót); wystarczające jest wskazanie w podstawowych parametrach technicznych rodzaju ciągów drenażowych, przewodów, urządzeń i obiektów które mają być wykonane w ramach realizacji przewidzianej tym przepisem inwestycji celu publicznego.

Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji trafnie również odniósł się Wojewoda do kwestii braku określenia w rozstrzygnięciu organu I instancji czasu (terminu) ograniczenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, dopuszczalne jest nałożenie na stronę w decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia tylko przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą tej decyzji wyraźnie na to zezwala. Skoro art. 124 ust. 1 u.g.n. nie zawiera w swej treści obowiązku wskazania terminu ograniczenia, to jego ustalenie byłoby działaniem bez podstawy prawnej. Decyzja wydawana na podstawie tego przepisu ogranicza więc co do zasady prawo własności na czasokres nieoznaczony, odpowiadający czasokresowi funkcjonowania obiektu, pod budowę którego wydano tę decyzję (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r. I OSK 1023/15). Uwagi te w równiej mierze odnoszą się do braku podstaw określenia terminu, w którym prace związane z realizacją inwestycji celu publicznego mają być wykonane.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy ograniczając korzystanie

z nieruchomości skarżącego dokonały pełnej analizy związanych z tym okoliczności, zasadnie uznając, że przeprowadzenie podziemnego gazociągu przez jego działki odbędzie się przy jego minimalnej uciążliwości i nie spowoduje przeszkód w dalszym - zgodnym z dotychczasowym przeznaczeniem - korzystaniu z nich. Wyraźnego zaznaczenia wymaga, że decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez dopuszczalną prawem ingerencję w prawo własności nieruchomości umożliwia uprawnionym podmiotom realizację wybranych inwestycji mających priorytetowe znaczenie z punktu widzenia interesu społecznego, to jednak nie pozbawia właściciela tego prawa, jedynie go w niezbędnym zakresie ograniczając.

Sąd nie dopatrzył się także względem zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów K.p.a.

W przeprowadzonym postępowaniu dowodowym ustalono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, które wraz z wyjaśnioną podstawą prawną i przesłankami stojącymi u podstaw wszczęcia i prowadzenia postępowania znalazły odzwierciedlenie w ich uzasadnieniu.

Podsumowując należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n., o czym prawidłowo rozstrzygnęły organy administracji.

Ponieważ w toku sądowej kontroli podniesione względem zaskarżonej decyzji zarzuty nie znalazły potwierdzenia, brak jest podstaw do wyeliminowania tej decyzji

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

Stosownie do powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.