Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 592/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136  ust. 1 i 3,  art. 142,  art. 216
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję S. T. z dnia [...] września 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody K.-P. na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Starosta T. na podstawie art. 136 ust.1 i 3, art. 142 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 kpa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), po ponownym rozpoznaniu sprawy, odmówił zwrotu nabytej na rzecz Skarbu Państwa od B. P. i W. E. nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] (obręb [...] mapa [...]), oznaczonej w momencie wykupu działkami nr [...] o łącznej powierzchni 2457 m2, stanowiącej obecnie części działek geodezyjnych: nr [...] o pow. 6192 m2 KW [...] (właściciel Gmina Miasta T.), nr [...] o pow. 1509 m2, KW [...] (właściciel Gmina Miasta T.), nr [...] o pow. 2795 m2, KW [...] (właściciel Gmina Miasta T.), nr [...] o pow. 281 m2, KW [...] (właściciel Skarb Państwa).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpili na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami B. P. i spadkobiercy W. E., że aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] Skarb Państwa nabył od B. P. i W. E. tę nieruchomość (działki nr [...] o łącznej powierzchni 2457 m2) oraz, że z zapisu § 2 pkt d tego aktu wynika, że nabycie na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości następuje zgodnie z decyzją P.M.R.N. w T. z dnia [....] znak [...] z przeznaczeniem na budowę bazy dla jednostek komunalnych. Wyjaśnił, że akt notarialny zawarty został z zastosowaniem przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1961 r., Nr 18 z 1961 r., poz. 94) i, że byli właściciele otrzymali odszkodowanie w wysokości 190.845,97 zł. Wskazał, że wykupiona nieruchomość została włączona do działek nr [...] i objęta planem realizacyjnym zagospodarowania terenu baz materiałowo transportowych ([...]) dla przedsiębiorstw gospodarki komunalnej: Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania, Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów, Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Budowlanych, Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych oraz Bazy Transportu, zatwierdzonym decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] znak: [...]. Istotny dokument potwierdzający zamiar realizacji inwestycji komunalnej na przedmiotowym terenie stanowi także, jak podkreślił organ, uchwała Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu składowo-bazowego [...] w T., która na stronie 2 planu zawiera informację, że program elementów zagospodarowania przestrzennego obejmuje okres od 1966-85 r. z rozbiciem na lata 1966-75 (I etap) oraz 1975-85 (II etap), a także że na terenie zespołu składowo-bazowego [...] zaprojektowano lokalizację następujących obiektów: [...] o pow. 11 ha dla: Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania, Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów, Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego, Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych oraz Bazy Transportowej Gospodarki Komunalnej. O zamiarze zrealizowania na tym terenie baz przedsiębiorstw komunalnych miasta T. świadczą również znajdujące się w aktach sprawy kserokopie pism Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w T. z dnia [...] znak [...], z [...] znak [...], z [...] znak [...] i z dnia [...] znak [...]. Następnie, jak wyjaśnił organ, przedmiotowy grunt został włączony do areału o powierzchni 1,3024 ha (obecnie działki nr [...], stanowiące własność Gminy Miasta T. oraz część działki nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa) i przekazany w użytkowanie na 80 lat Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych w T. z przeznaczeniem na bazę sprzętowo-magazynową i warsztaty M.Z.B.M. w drodze decyzji [...] z dnia [...].

Z powyższego wynika zdaniem organu, że celem wywłaszczenia w niniejszej sprawie było zgodnie z § 2 aktu notarialnego wybudowanie bazy dla jednostek komunalnych. Organ podkreślił, że również wizje lokalne nieruchomości potwierdziły fakt posadowienia na wskazanym terenie zarówno obiektów budynkowych jak i towarzyszącej im obsługi infrastrukturalnej i urządzenia otoczenia. Wykazały one, że teren jest zabudowany budynkami murowanymi wykorzystywanymi na cele produkcyjne, magazynowe, warsztatowe i biurowe, że część gruntu objętego wnioskiem stanowi skład materiałów budowlanych, że teren jest ogrodzony i utwardzony. Budowa zaś infrastruktury polegającej na usytuowaniu miejsc postojowych, manewrowych i składowych wynikała z planu realizacyjnego inwestycji i stanowiła integralną część celu wywłaszczenia.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał na materiał dowodowy, świadczący o tym, że przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia - w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym zakresie powołał się na korespondencję prowadzoną pomiędzy Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w T. a Prezydentem, oraz korespondencję kierowaną od Prezydenta do Starosty. Wyjaśnił, że dowodami pośrednimi wskazującymi, iż budynek/budynki zostały wybudowane na przedmiotowym gruncie już w 1972 r. są protokoły, np. protokół zdawczo-odbiorczy w sprawie przekazania terenu położonego w T. przy ul. [...],w którym to dokumencie powołuje się na prawomocną decyzję Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium MRN w T. znak [...] o przekazaniu w użytkowanie terenu państwowego, i stwierdza się m.in., że Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium MRN w T.- Miejski Zarząd Gospodarki Terenami przekazuje Przedsiębiorstwu Remontowo-Budowlanemu Gospodarki Komunalnej teren położony w T. przy ul. [...] karta mapy [...] o pow. 1,3024 ha, KW [...] z następującymi budynkami, urządzeniami i innymi częściami składowymi terenu: budynki znajdujące się na przedmiotowym terenie przekazane zostaną przez upoważnione do tego organy odrębnym protokołem. Zaznaczył, że również w książkę obiektu budowlanego posadowionego na działce [...], [...] i [....] przy ul. [...] widnieje wpis, iż odbioru budynku dokonano na podstawie protokołu odbioru obiektu z [...]. W ocenie organu, powyższe dowody wskazują na to, że budynki musiały w tym czasie istnieć, skoro powołują się na ten fakt pisma urzędowe. Nie sposób również, zdaniem organu, podważyć faktu istnienia obiektów w momencie składania przez wnioskodawców żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, to zaś stanowi jak podkreślił organ kolejny argument przesądzający o niemożności zwrotu spornej nieruchomości. Niewątpliwym jest zatem, jak wskazał organ, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowano obiekty budowlane z przeznaczeniem dla miejskich służb komunalnych. Były one następnie przez te jednostki użytkowane przez co najmniej kilkanaście lat. Z czasem po transformacji ustrojowej w 1990 r., jednostki komunalne straciły swój dawny charakter, a użytkowane obiekty i składy zmieniły swoje przeznaczenie i miasto przekazało je na wynajem. Ta ostatnia okoliczność nie ma jednak zdaniem organu znaczenia, gdyż zmiana przeznaczenia nieruchomości po zrealizowaniu inwestycji zgodnie z celem wywłaszczenia w świetle art. 137 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma wpływu na możliwość zwrotu nieruchomości.

Podsumowując organ stwierdził, że choć w toku postępowania nie udało się zgromadzić wszystkich dokumentów i dowodów (np. decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z [...], sygn. [...], co do której istnieje duże prawdopodobieństwo jej zniszczenia), to jednak te dokumenty i dowody, które udało się zgromadzić są wystarczającymi dowodami w sprawie, jednoznacznie bowiem przesądzają, jak podkreślił organ, o realizacji celu wywłaszczenia, tj. że przedmiotowy teren został przejęty na zaplecze biurowe i materiałowo-techniczne dla gospodarki komunalnej.

Świadczy o tym chociażby dowód w postaci pisma Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w T. z dnia [...], z którego wynika, iż cały teren wywłaszczonej nieruchomości został zabudowany i zagospodarowany przez Okręgową Dyrekcję Inwestycji Miejskich Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. i w takim stanie przekazany został protokołem zdawczo-odbiorczym w dniu [...] Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych w T., którego następcą prawnym jest Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w T.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem B. P. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi, że nie przedstawił on żadnych nowych dowodów na to, że cel wywłaszczenia przedmiotowego gruntu został rzeczywiście zrealizowany. Podniosła ponadto, że organ nie uwzględnił uwag, ocen i dyspozycji zawartych w decyzji kasacyjnej Wojewody K. z dnia [...]. W ocenie odwołującej organ I instancji, pomimo długotrwałego postępowania, nie przedstawił wiarygodnego, niepodważalnego, materialnego dowodu na zrealizowanie celu wywłaszczenia na przedmiotowym gruncie.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Wojewoda K., decyzją z [...] nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia oraz rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W zakresie jednak uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ II Instancji stwierdził, że budzi ono wątpliwości, w związku z czym postanowił, zgodnie z wnioskiem strony, uzupełnić zebrany w sprawie materiał dowodowy poprzez przesłuchanie świadków, mogących posiadać istotne informacje w sprawie. W ramach zatem dodatkowego postępowania dowodowego przesłuchano czterech świadków, tj. A. D., E. K., J. K. i H. W., a od świadka H. R. odebrano pisemne oświadczenie. Organ wskazał, że najbardziej logiczne i szczegółowe okazały się zeznania świadka J. K., który w 1972 r. rozpoczął pracę w Miejskim Zarządzie Budynków Mieszkalnych w T.i, który zeznał m.in., że w 1972 r. baza remontowa była jeszcze zlokalizowana przy ul [...], gdyż w tym czasie na wywłaszczonym terenie przy ul. [...] budowano nową bazę. W jego ocenie część obiektów wybudowano w latach 1970-1971, pozostałe natomiast o charakterze biurowym powstały w latach 1978-1980. Świadek ten wskazał także, że w południowej części nieruchomości wybudowano wiatę magazynową, prawdopodobnie pod koniec lat 70-tych, natomiast w latach 1980-1982 we wschodniej części nieruchomości wybudowano budynek murowany, z zamiarem wykorzystania go jako suszarnię drewna. Zdaniem ww. świadka od dnia 1 lipca 1973 r. bazę remontową przeniesiono na ul. [...]. Nie było tam wówczas żadnego budynku, w tym także mieszkalnego, a teren był ogrodzony i posiadał bramy wjazdowe. W ocenie organu przytoczone zeznania J. K. są zbieżne z innym dowodem tj. dokumentem w postaci karty inwentarzowej dotyczącej części składowych [...] – chodzi tu o części składowe Bazy Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w T., czyli jednego z przedsiębiorstw mających swoją siedzibę na terenie [...], któremu przekazano w użytkowanie część nieruchomości wykupionej od p. E. (protokół zdawczo-odbiorczy z [...]). Ponadto organ wskazał, że ze ww. karty inwentarzowej wynika, że w [...] (data przyjęcia do użytkowania) na części nieruchomości użytkowanej przez MZBM w Toruniu istniały następujące części składowe: warsztaty, magazyn główny, magazyn farb i gazu, magazyn wapna i portiernia. Zdaniem organu powyższe ustalenia potwierdzają również zeznania świadka E. K., który zeznał, że w 1978 r. obiekty były już wybudowane, natomiast budowano wagę, suszarnię do drewna i część - przedłużenie wiaty, a także że place i drogi na terenie bazy były wybudowane i, że w tym czasie nie było już żadnych budynków mieszkalnych i gospodarczych po byłych właścicielach. Odnosząc się zaś do zeznań świadka H. W., która wskazała, że dom p. E. stał na przedmiotowym terenie do 1976-1977 r., organ stwierdził, iż jest to mało prawdopodobne, albowiem trudno uznać, że na spornym gruncie budowano warsztaty i magazyny, które wymieniono w karcie inwentarzowej, nie wyburzając wcześniej budynku mieszkalnego. Zdaniem organu mało prawdopodobnym jest także możliwość wyburzenia budynku mieszkalnego w latach 1978-1980, czyli dopiero wówczas gdy - jak zeznał świadek J. K. - budowano pomieszczenia biurowe. Bez względu jednak na konkretną datę wyburzenia istniejącego budynku mieszkalnego oraz bez względu na to kiedy dokładnie wybudowano poszczególne obiekty [...], zebrane dowody wskazują na to, jak podsumował organ, że w latach 1972-1973 [...] zaczęła funkcjonować, stanowiąc bazę dla przedsiębiorstw komunalnych. W kolejnych latach natomiast bazę dalej rozbudowywano i modernizowano przystosowując ją do zmieniających się potrzeb. Teren [...] był więc później przez wiele lat wykorzystywany jako baza dla przedsiębiorstw komunalnych, zaś dopiero w latach 90-tych część obiektów wynajęto firmom prywatnym. Powyższe wskazuje zatem, jak stwierdził organu, że cel wywłaszczenia został w przedmiotowej sprawie osiągnięty. Jednocześnie organ podkreślił, że nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a dopiero później jej przeznaczenie zostało zmienione. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu odwołującej, iż Starosta T. nie przedstawił nowych dowodów na to, że cel wywłaszczenia został rzeczywiście zrealizowany, organ wskazał, że jest on w części zasadny, gdyż dowód z przesłuchania świadków należało przeprowadzić już na etapie postępowania w I instancji, niemniej jednak co do pozostałych dowodów możliwości dowodowe zdaniem organu zostały już wyczerpane, m.in. na skutek upływu czasu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody K. skarżąca wniosła o oddalenie tej decyzji i uznanie jej roszczenia, gdyż przedmiotowy grunt nigdy nie był zagospodarowany zgodnie z przeznaczeniem, a więc z celem jego wykupu.

Uzasadniając skargę strona podkreśliła, że kwestionuje przyjęte przez organy obu instancji stanowisko, że całość wywłaszczonego gruntu o pow. 2457 m2 wraz z domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi została wykorzystana na tzw. [...] dla przedsiębiorstw komunalnych. Zdaniem skarżącej zasadność tego stanowiska podważa, istniejąca dziś zabudowa znacznej części terenu, która powstała w latach 1980 - 1990. Wskazała, że nie udało się zdobyć podstawowych dokumentów, które umożliwiłyby identyfikację zabudowań powstałych na części wywłaszczonego terenu. W jej ocenie wszystkie znajdujące się tam obiekty powinny mieć swoją metrykę, określającą w oparciu o jaki tytuł prawny one powstały. Zaznaczyła, że na spornym terenie znajduje się obecnie szereg prywatnych pawilonów o charakterze handlowo usługowym. W ocenie skarżącej powyższe okoliczności poddają w wątpliwość twierdzenie organów, iż wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Przedmiotowa część gruntu nigdy bowiem, jak podkreśliła skarżąca, nie była objęta planem [...] i przez ustawowy okres czasu pozostawała niezagospodarowana, a następnie jako zbędna, została udostępniona różnym podmiotom gospodarczym, z tym że poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy nieprawidłowo nie zostali zawiadomieni o zamiarze zmiany przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości. W dalszej części skargi strona zakwestionowała także zeznania przesłuchanych na etapie postępowania odwoławczego świadków, podkreślając ich niespójność. Wskazała, że zeznanie świadka J. K., w którym twierdzi on, że od 1 lipca 1973 r. przeprowadzono bazę remontową na przedmiotowy teren i że żadnego budynku w tym także mieszkalnego tam nie było, są sprzeczne z zeznaniem świadka H. R., który oświadczył, że budynek nr [...] przy ul. [...] był zamieszkały do 1973 r. i, że dopiero w 1978 r. został on rozebrany w warunkach wyburzenia. Skarżąca stwierdziła, że to zeznanie świadka H. R. jest zgodne z prawdą, bowiem ona i jej rodzice opuścili ww. nieruchomość w 1973 r., przeprowadzając się na ul. [...] w T. Opuszczony dom wraz z zabudowaniami gospodarczymi istniał zaś do 1978 r., co uwidacznia mapa geodezyjna z [...]. Skarżąca podważyła także wiarygodność zeznań świadka A. D., w których ww. wskazała, iż pracowała w Miejskim Zarządzie Budynków Mieszkalnych do sierpnia 1972 r. i o ile sobie przypominam była wówczas budowana baza, a część obiektów już była zbudowana. Wobec niespójności zdaniem strony zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, skarżąca skonstatowała, że nadal w przedmiotowej sprawie pozostaje sporna i niewyjaśniona kwestia realizacji celu wykupu spornej nieruchomości, gdyż organ nie przedstawił wiarygodnego, niepodważalnego, materialnego dowodu na zrealizowanie celu wywłaszczenia na tym gruncie. Akta sprawy zaś nie zawierają pełnej dokumentacji dotyczącej chronologii i sposobu zagospodarowania spornego terenu, pomimo iż to na organie ciąży obowiązek szczegółowego udokumentowania i udowodnienia przyjętego stanowiska. Wskazała także, że na mapie geodezyjnej dołączonej do skargi zaznaczyła część wywłaszczonego gruntu, stanowiącą około połowę działki przekazanej protokołem z [...], która to część nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia i, że kwestia ta zastała w zaskarżonej decyzji całkowicie pominięta. Stwierdziła również, że użyty w decyzjach organu I i II instancji termin "[...]" oznacza w jej ocenie raczej ideę, zamiar, a nie szczegółowy plan, który rzekomo w pełni został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i podważając stanowisko skarżącej o niespójności zeznań przesłuchanych w sprawie świadków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie określonym w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wniosek strony o zwrot nieruchomości należało rozpatrzyć w świetle regulacji prawnych zawartych w dziale III rozdziale 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). W rozdziale tym ustawodawca unormował zasady zwrotu nieruchomości uprzednio wywłaszczonych, stanowiąc w art. 136, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości (ust. 1), a także że poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (ust. 2). Przepis art. 137 ust. 1 wyjaśnia zaś, że za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu uznaje się nieruchomości, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłanką możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest stwierdzenie w świetle regulacji art. 137 ust. 1 w/w ustawy, zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Badając czy ta przesłanka wystąpiła w przedmiotowej sprawie, należało ocenić czy przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana w sposób zgodny z celem, na który wywłaszczenie zostało dokonane i czy cel ten zrealizowany został w całości, poprzez zagospodarowanie całej powierzchni wywłaszczonej nieruchomości, a ponadto czy prace związane z realizacją celu wywłaszczenia rozpoczęto w okresie 7 lat i czy cel wywłaszczenia zrealizowano w okresie 10 lat od daty, w jakiej decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż aktem notarialnym Rep [...] z dnia [...] Skarb Państwa nabył od byłych właścicieli B. P. zd. E. i W. E. za kwotę 190.845,97 zł nieruchomość położoną w T. przy ul. [...], składającą się z działek oznaczonych w [...] jako działki geodezyjne nr [...] o łącznej powierzchni 2457 m2, zapisaną w księdze wieczystej nr [...]. Wskazana umowa sprzedaży zawarta została z zastosowaniem przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1961 r., Nr 18 z 1961 r. poz.94), co w świetle art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi o właściwości zastosowania do przedmiotu sprawy ww. przepisów rozdziału 6 działu III tejże ustawy. Z treści aktu notarialnego wynika, że w umowie nie wskazano wprost celu na jaki nieruchomość została nabyta, niemniej jednak stwierdza się w nim, że strony okazały decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] znak [...], z której wynika, że nieruchomość jest przeznaczona pod budowę bazy (§ 2 aktu notarialnego – k. 38 akt organu I instancji). O zamiarze realizacji na przedmiotowym gruncie bazy dla jednostek komunalnych w T. świadczą także pisma Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w T. do ówczesnych właścicieli spornej nieruchomości (k.1-6, 11 akt organu I instancji). Z pism tych wynika także, że nieruchomość przy ul. [...] znajdowała się w granicach obszaru projektowanej budowy baz materiałowych przedsiębiorstw komunalnych, ustalonego decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] i decyzją uzupełniającą z dnia [...] znak: [...], wydanych przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w T., oraz realizacyjnym planem zagospodarowania przestrzennego terenu. Uchwala Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. z dnia [....] znak [...] w sprawie zatwierdzenia szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu składowo-bazowego [...] w T., zlokalizowanego na terenie obejmującym m.in. przedmiotową nieruchomość (włączoną następnie do działek nr [...]), wskazuje natomiast, że plan zagospodarowania zespołu składowo-bazowego obejmuje dwa okresy realizacji tj. okres 1966-75 (I etap) oraz 1975-85 (II etap), a także że na terenie zespołu zaprojektowano lokalizację m.in. [...] o pow. 11 ha dla: Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania, Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów, Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego, Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych oraz Bazy Transportowej Gospodarki Komunalnej (wskazana uchwala k. 730-735 akt organu I instancji). Z przywołanych dokumentów jednoznacznie wynika, że celem nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości była realizacja bazy dla jednostek komunalnych w T. i, że inwestorem zadania o nazwie [...] była Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w T. Odnosząc się do przedmiotu sprawy należało zatem ocenić czy orzekające w sprawie organy wykazały, że w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami prace związane z realizacją w/w celu zostały rozpoczęte, a następnie cel ten zrealizowany. Wykazując wystąpienie tych okoliczności organy powołały się na decyzję Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium MRN w T. z dnia [..] znak [...] przekazującą w użytkowanie na 80 lat Przedsiębiorstwu Remontowo-Budowlanemu Gospodarki Komunalnej terenu położonego w T. przy ul. [...] oraz W. z przeznaczeniem na bazę transportu, magazyny i warsztaty ww. Przedsiębiorstwa (k. 637 akt organu I instancji), na protokół zdawczo-odbiorczy w sprawie przekazania terenu położonego w T. przy ul. [...], powołujący się na w/w decyzję znak [...] i w którym stwierdza się m.in., że Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium MRN w T. - Miejski Zarząd Gospodarki Terenami przekazuje Przedsiębiorstwu Remontowo-Budowlanemu Gospodarki Komunalnej teren położony w T. przy ul. [...] karta mapy [...] o pow. 1,3024 ha, KW [...] z następującymi budynkami, urządzeniami i innymi częściami składowymi terenu: budynki znajdujące się na przedmiotowym terenie przekazane zostaną przez upoważnione do tego organy odrębnym protokołem, a ponadto ogólnikowo na wizje lokalne nieruchomości i korespondencję prowadzoną pomiędzy Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w T. a Prezydentem, a także na wpis widniejący w książce obiektu budowlanego posadowionego na działce [...], [...] i [...] przy ul. [...], wskazujący iż odbioru budynku dokonano na podstawie protokołu odbioru obiektu z [...] oraz na pismo Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w T. z dnia [...]. Dodatkowo organ odwoławczy powołał się na zeznania świadków J. K. i E. K. oraz kartę inwentarzową dotyczącą części składowych [...] – Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkaniowych w T. Zdaniem Sądu przytoczone dowody nie pozwalają na poczynienie nie budzącego uzasadnionych wątpliwości ustalenia, że w sprawie zachowane zostały terminy z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także że cel wywłaszczenia został zrealizowany w stosunku do całej przejętej nieruchomości. Wyjaśnienie i ustosunkowanie się do tej ostatniej okoliczność było zdaniem Sądu konieczne, albowiem skarżąca podważała ją w pismach w czasie postępowania. Poza tym w sytuacji gdy cel wywłaszczenia został zrealizowanych tylko na części przejętej nieruchomości, zwrotowi powinna ulec pozostała jej część. Należy wskazać, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości należy wyjaśnić wszelkie okoliczności jakie mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcia i, że jest to szczególnie ważne w sytuacji gdy cel wywłaszczenia został w przeszłości niezbyt dokładnie określony, co ma miejsce w niniejszej sprawie jako że w akcie notarialnym z dnia [...] nie wskazuje się wprost celu przejęcia nieruchomości, lecz powołuje się na decyzję z dnia [...] znak [...], której nie ma w aktach spawy i, które prawdopodobnie jak wskazały organy uległa zniszczeniu. Tym samym więc organy powinny szczegółowo wyjaśnić, opierając się na materiale dowodowym, jakie dokładnie budynki, budowle i inne urządzenia, a także infrastruktura towarzysząca, zostały zrealizowane na będącym przedmiotem żądania zwrotu gruncie, z oznaczeniem jaką powierzchnię spornego terenu zajmują, i ze wskazaniem terminu zarówno rozpoczęcia ich realizacji, jak i zrealizowania. W przedmiotowej sprawie tego jednak nie zrobiono. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie został bowiem szczegółowo rozpatrzony i odniesiony do konkretnych działek, nabytych przez Skarb Państwa w [...]. Organ wskazując zatem w oparciu o zebrane dowody, że w 1972 r.– 1973 r. [...] już istniała, powinien był odnieść to ustalenie do gruntu skarżącej, wskazując dokładnie jak to ustalenie przekłada się na zagospodarowanie w tym okresie spornej nieruchomości i jaka jej powierzchnia została w związku z tym zajęta. Obowiązkiem organu było również wyjaśnienie niejasności w materiale dowodowym, na którym oparł swoje rozstrzygniecie. I tak w decyzji z dnia [...] przekazującej w użytkowanie na 80 lat Przedsiębiorstwu Remontowo-Budowlanemu Gospodarki Komunalnej teren położony w T. przy ul. [...] oraz W. mówi się o przejęciu terenu "niezabudowanego". Tymczasem organ ustalił, że w tym okresie teren był już zabudowany, i powołał się na protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony w związku z przekazaniem ww. decyzją gruntu położonego przy ul. [...]. Należy wskazać, że w aktach sprawy znajdują się dwa protokoły zdawczo-odbiorcze o nietożsamej treści, tj. protokół z dnia [...] (k. 72) i z dnia [...] (k. 636). W protokole z dnia [...] mówi się o działkach nr [....], natomiast w protokole z dnia [...] o działkach nr [...]. Wobec więc faktu istnienia w aktach sprawy dwóch protokołów zdawczo-odbiorczych z [...] o różnej treści co do działek nimi objętych, oraz przede wszystkim występującej rozbieżności treści tych protokołów z ww. decyzją z dnia [...] o przekazaniu w użytkowanie terenu przy ul. [...] co do zabudowania tego terenu, obowiązkiem organu było wyjaśnienie przyczyn występujących rozbieżności i wpływu ich na przedmiot sprawy. Należy zaznaczyć, że okoliczność zabudowania, bądź też nie, terenu objętego decyzją z dnia [...] miała istotne znacznie w sprawie zarówno z punktu widzenia zachowania terminów z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i w świetle ustalenia organu, że w 1972-1973 r. [...] już istniała. Niezbędnym elementem prawidłowego zastosowanie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz stwierdzenia wystąpienia przesłanek w niej określonych, było poczynienie przez organy orzekające w sprawie jasnych, wyczerpujących i niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu podjętych decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 ust. 3 kpa. Tych wymogów jednak organy nie spełniły. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wynika z obwiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i jest on realizowany poprzez wynikający z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, nakaz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Jako dowolne należy traktować więc ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa). W świetle powyższego stwierdzić należy, że niewyjaśnienie przez orzekające organy przyczyn istnienia w sprawie w dwóch protokołach zdawczo-odbiorczych [...], nieodniesienie się do niezgodności w nich występujących, niewyjaśnienie rozbieżności pomiędzy decyzją z dnia [...] o przekazaniu w użytkowanie terenu przy ul. [...] a treścią ww. protokołów zdawczo-odbiorczych, nie mogło doprowadzić do wydania w sprawie rozstrzygnięcia zgodnego z wymogami art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 ust. 3 kpa. W ocenie Sądu organy naruszyły wskazane przepisy postępowania administracyjnego również z tego powodu, że nie odniosły poczynionych ustaleń w kwestii realizacji celu wywłaszczenia do "całości" przejętego w [...] gruntu, wraz z domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarczymi, czego domagała się wnioskodawczyni i co było istotne z punktu widzenia treści art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odniesienie to powinno było wyrażać się w dokładnym wyjaśnieniu przez organy jakie dokładnie elementy [...] zostały zrealizowane na gruncie objętym żądanie zwrotu, z jednoznacznym wskazaniem czy inwestycje te objęły całą powierzchnię przejętej nieruchomości i czy zostały one zrealizowane w terminach z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomości. Zdaniem Sądu nieprawidłowe w sprawie było również powołanie się przez organ I instancji, celem wykazania okoliczność wykorzystania przedmiotowej nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, na dowód w postaci wizji lokalnych, bez wskazania daty przeprowadzenia tych wizji, i wyjaśnienia okoliczności z nich wynikających, w szczególności w zakresie zachowania terminów z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomości w związku z realizacją poszczególnych inwestycji [...]. Z tych samych powodów nie spełnia wymogów art. 107 ust. 3 kpa ogólnikowe powołanie się przez organ I instancji na korespondencję prowadzoną pomiędzy Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w T. a Prezydentem, oraz korespondencję kierowaną od Prezydenta do Starosty. Należy także wskazać, że wbrew twierdzeniom organu I instancji z pisma Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w T. z dnia [...] (k-73) w cale nie wynika, że cały teren wywłaszczonej nieruchomości został zabudowany i zagospodarowany przez Okręgową Dyrekcję Inwestycji Miejskich Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T.

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie zawarte w pkt 2 oparto na art. 152 ppsa. Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ przede wszystkim odniesie poczynione ustalenia co do realizacji celu wywłaszczenia w terminach wynikających z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami do całości nieruchomości przejętej w [...], określając zarówno termin rozpoczęcia realizacji inwestycji (elementów się na nią składających) "na przedmiotowym gruncie" jak i termin jej zrealizowania, oraz wyjaśni wskazane przez Sąd rozbieżności materiału dowodowego sprawy.