Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 306/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 marca 2010 r. nr ... w przedmiocie nakazania wykonania określonych w decyzji obowiązków oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w dniach 17 i 18 czerwca 2009 r. kontroli sanitarnej w A. spółce z o.o. w L. , stwierdzono przekroczenie normatywów higienicznych hałasu na stanowisku pracy operator maszyn (stanowisko obsługi maszyn.., H... i S...). Na podstawie pomiarów przeprowadzonych w dniu 03.06.2009 r. przez Pracownię Badań Środowiska Pracy . w J. stwierdzono, że krotność przekroczenia poziomu hałasu na ww. stanowisku wynosiła 7,59. W konsekwencji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją z dnia 16.07.2009 r. Nr ... zobowiązał kontrolowaną spółkę w terminie do dnia 31.12.2010 r. do obniżenia ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas , przy uwzględnieniu dostępnych rozwiązań technicznych oraz postępu naukowo-technicznego na stanowisku pracy operator maszyn (stanowisko obsługi maszyn H.S).

W wyniku wniesionego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia 11.09.2009 r. Nr ... uchylił zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, stwierdził , że niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W szczególności wskazał, że w protokole z kontroli w sposób niewystarczający udokumentowano stan faktyczny dotyczący stwierdzenia naruszenia obowiązujących przepisów w związku z ponadnormatywnym hałasem na przedmiotowym stanowisku, nie określono poziomu hałasu oraz nie ustalono faktycznego czasu narażenia na hałas pracowników. Z protokołu kontroli nie wynikało również, czy pracodawca sporządził program działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas.

W związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w dniach 16 i 18 listopada 2009 r.

przeprowadził w A. spółce z o.o. w L. ponowną kontrolę sanitarną, w wyniku której - na podstawie okazanych przez pracodawcę pomiarów na stanowisku pracy operator maszyn (stanowisko obsługi maszyn H.S) przeprowadzonych w dniu 03.06.2009 r. przez Pracownię Badań Środowiska Pracy w J. - stwierdził na tym stanowisku przekroczenie normatywów higienicznych hałasu. W sporządzonym protokole kontroli z dnia 16.11.2009 r. nr ... udokumentowano stwierdzone pomiarami przekroczenia, podając występujący na stanowisku poziom hałasu. Kontrola wykazała również, że pracodawca nie sporządził programu działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją z dnia 9.12.2009 r. ... wydaną z powołaniem się na przepisy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U z 2006 r. nr 122, poz.851 ze zm.), art. 104 k.p.a. , art. 207 i art. 221 § 2 Kodeksu pracy, § 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. nr 157, poz. 1318 ), § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2005 r. nr 217, poz. 1833 ze zm.) zobowiązał stronę do obniżenia do wartości normatywnych natężenia hałasu występującego na stanowisku pracy operator maszyn (stanowisko obsługi maszyn H.S) w terminie do 30.06.2011 r. oraz sporządzenia programu działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas - w terminie do 31.03.210 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że normatywy higieniczne hałasu w środowisku pracy zostały określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r., w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy , z którego wynika, że poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 – godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie może przekraczać 85 dB, tymczasem przedstawione przez spółkę A. wyniki pomiarów wykonane w dniu 3 czerwca 2009 r. wskazują na to , że poziom ekspozycji na wymienionych stanowiskach pracy wynosi 93,8 dB. Dodatkowo organ wskazał, że w przypadku przekroczenia w środowisku pracy wartości normatywów higienicznych hałasu pracodawca sporządza i wprowadza w życie program działań organizacyjno – technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas, o czym stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne , określając szczegółowo działania, które powinien zawierać program. Według organu pierwszej instancji w toku kontroli stwierdzono brak takiego programu.

Spółka A. wniosła odwołanie od decyzji pierwszo-instancyjnej , podnosząc zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego , a to :

- art. 207 i art. 221 § 2 kodeksu pracy,

- § 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne,

- § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne w związku z art. 77 § 4 k.p.a. - poprzez jego błędne niezastosowanie, mimo iż organowi znana była z urzędu okoliczność niemożności wprowadzenia zmian technologicznych na stanowiskach pracy objętych kontrolą i co za tym idzie, zredukowania poziomu wytwarzanego w ich obrębie hałasu,

- § 1 rozporządzenia i Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Ponadto odwołująca spółka podniosła zarzuty naruszenie przepisów postępowania , a to :

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez wydanie decyzji naruszającej prawo i podstawowe normy orzekania oraz przy naruszeniu zasad praworządności,

- art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r.

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez brak stwierdzenia w osnowie decyzji przekroczenia nom hałasu, wartości takiego przekroczenia i odwołanie się w tym zakresie do protokołu kontroli sanitarnej niebędącego częścią składową decyzji bez oznaczenia, o jaki protokół konkretnie chodzi oraz brak precyzyjnego oznaczenia przez organ w decyzji wartości normatywnych, do jakich natężenie hałasu powinno zostać obniżone,

- art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w szczególności nieprzeprowadzenie przez organ we własnym zakresie aktualnych badań natężenia hałasu i oparcie się w tym względzie na badaniach strony przeprowadzonych przed przeprowadzeniem kontroli oraz przed wydaniem decyzji.

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła również , że organ oparł się wyłącznie na wynikach pomiarów dostarczonych przez nią , natomiast ze względów ekonomicznych modernizacja maszyn, mająca na celu redukcję natężenia hałasu jest nieopłacalna, bowiem koszt modernizacji przerasta ich wartość księgową.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia 15 marca 2010 r. nr .... utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. nr ... z dnia 09.12.2009 r. W motywach decyzji ostatecznej organ drugiej instancji powołał się na przepisy Kodeksu Pracy, w tym na art.207 , z którego wynika obowiązek zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz na art. 227 § 1 ust. 2 , według którego pracodawca jest obowiązany przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Wskazał ,że tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, zaś normatywy higieniczne hałasu w środowisku pracy zostały określone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy , którego § 1 ust. 2 stanowi, że ustala się wartości dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, określone w wykazie stanowiącym załącznik Nr 2 do rozporządzenia. W myśl tego przepisu poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie może przekraczać 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna nie może przekraczać wartości 3,64 * 10 3 Pa 2 * s lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do tygodnia pracy nie może przekraczać wartości 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja tygodniowa nie może przekraczać wartości 18,2 *10 3 Pa2*s. Maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać wartości 115 dB, a szczytowy poziom dźwięku C nie może przekraczać wartości 135 dB. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione w protokole kontroli ... z dnia 16.11.2009 r. wyniki pomiarów środowiska pracy w zakładzie strony zobowiązanej przeprowadzonych w dniu 03.06.2009 r. wykazały, że na przedmiotowym stanowisku pracy poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dnia pracy wynosił 93,8 dB(A), a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna na hałas 27587 Pa2 * s. Poziomy te przekraczały zatem wartości dopuszczalne - krotność NDN wynosiła 7,59. Przy czym nie stwierdzono przekroczeń pozostałych parametrów hałasu na tym stanowisku, tj. maksymalnego poziomu dźwięku A i szczytowego poziomu dźwięku C (odpowiednio 98,3 dB krotność NDN 0,15 oraz 112,3 dB - krotność NDN 0,07). Jak podano w powyższym protokole, pracodawca przeprowadził zmianę organizacji pracy poprzez skrócenie czasu narażenia (dodatkowe przerwy w pracy), co nie zostało uwzględnione w cytowanych wyżej ostatnich badaniach na tym stanowisku. W związku z tym Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. uznał za niezbędne przeprowadzenie w ramach nadzoru pomiarów mających na celu ustalenie na przedmiotowym stanowisku faktycznego narażenia pracowników na hałas. Pomiary te zostały wykonane w dniu 4 lutego 2010 r. przez Laboratorium Badań Środowiskowych Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. (sprawozdanie nr ... z 05.02.2010 r.). Wyniki tych pomiarów również wykazały poziom hałasu przekraczający wartości dopuszczalne, ponieważ zmierzony dla 2 pracowników poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dnia pracy wynosił 99,2 dB(A) oraz 96,2 dB(A), a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna na hałas odpowiednio 72727 i 36450 Pa2* s (20 i 10-krotne przekroczenie wartości normatywnej). Nie stwierdzono również przekroczeń pozostałych parametrów hałasu na tym stanowisku, tj. maksymalnego poziomu dźwięku A i szczytowego poziomu dźwięku C. Dalej organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne, w myśl którego pracodawca ma obowiązek wyeliminowania u źródła ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas albo jego ograniczenia do możliwie najniższego poziomu, uwzględniając dostępne rozwiązania oraz postęp naukowo-techniczny. Zgodnie zaś z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia pracodawca zobowiązany jest do sporządzenia i wprowadzenia w życie programu działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas, uwzględniającego działania określone w § 5 ust. 3. Według organu II instancji w trakcie przeprowadzonej w dniach 16 i 18 listopada 2009 r. kontroli stwierdzono brak takiego programu. Natomiast sam fakt podejmowania działań odpowiadających niektórym elementom programu (wprowadzenie dodatkowej 15-minutowej przerwy w celu skrócenia czasu ekspozycji, przegląd stanu technicznego maszyn, usunięcie luzów) nie stanowi - zdaniem organu- podstawy do zwolnienia z obowiązku sporządzenia programu, który oprócz działań zastosowanych przez stronę powinien również uwzględniać m.in.: ograniczanie narażenia na hałas środkami technicznymi przez stosowanie obudów dźwiękoizolacyjnych, kabin dźwiękoszczelnych, tłumików, ekranów, materiałów dźwiękochłonnych oraz układów izolujących i tłumiących dźwięki materiałowe; projektowanie miejsc pracy i rozmieszczanie stanowisk pracy w sposób umożliwiający izolację od źródeł hałasu oraz ograniczający jednoczesne wielu źródeł na pracownika. W ocenie organu odwoławczego działania podjęte przez pracodawcę są więc niewystarczające, jak również nie można zgodzić się z argumentacją, że nie ma możliwości obniżenia hałasu na przedmiotowym stanowisku. Jak wynika bowiem z przedstawionego przez stronę wstępnego projektu dotyczącego wyciszenia maszyn wykonanego w 2006 r. przez Centrum Zastosowań ... w Z. G., istnieją pełne możliwości zmniejszenia hałasu na tym stanowisku do wartości dopuszczalnych poprzez zastosowanie nowych osłon przy maszynach. Słuszny jest zatem nałożony w zaskarżonej decyzji obowiązek obniżenia hałasu na przedmiotowym stanowisku do wartości normatywnych (tj. przytoczonych wyżej wartości NDN). W tym zakresie, zdaniem organu nie do przyjęcia jest twierdzenie strony o niemożliwości zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy z podnoszonych przez stronę w odwołaniu względów ekonomicznych.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. spółkę z o.o. z siedzibą w L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której wniosła ona o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia następujących przepisów , a mianowicie :

- § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie

bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub

drgania mechaniczne,

- § 1 rozporządzenia i Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie

najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia

w środowisku pracy,

- art. 107 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 140 kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na brak wskazania podstawy prawnej

decyzji,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - poprzez

utrzymanie w mocy naruszającej prawo decyzji organu pierwszej instancji,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz 140

k.p.a. - z uwagi na brak podania przyczyn, dla których innym dowodom,

w szczególności składanym przez skarżącego, organ odmówił wiarygodności i mocy

dowodowej, jak również wobec braku wszechstronnej oceny całokształtu zebranego

materiału dowodowego,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 oraz 140 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji naruszającej

prawo i podstawowe normy orzekania oraz przy naruszeniu zasad praworządności

i zaufania do organów.

Zdaniem skarżącej spółki błędy w zakresie oceny stanu faktycznego sprawy, w tym sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, wyrażające się w szczególności w: przyjęciu bezpodstawnego założenia, że skarżący nie posiada programu działań organizacyjno-technicznych zmierzających do ograniczenia narażenia na hałas, jak również, że realnych w istniejących okolicznościach działań w tym kierunku nie realizuje, błędnym uznaniu, że brak stwierdzenia w decyzji organu pierwszej instancji , iż nastąpiły i o jakiej wartości, przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, jak również, do jakiego poziomu natężenie hałasu powinno zostać obniżone, nie stanowią naruszenia prawa oraz nie naruszają praw skarżącego, jak również nie podważają jego zaufania do organów wydających decyzje w imieniu Państwa i nie wymagają ingerencji organu odwoławczego w treść decyzji. Z kolei naruszenia art. 207 kodeksu pracy skarżąca upatruje w fakcie bezpodstawnego zarzucenia przez organ, że poprzez swoje działania (zaniechania) nie zapewnia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, m.in. poprzez ich narażenie na ponadnormatywny hałas. Spółka podniosła, że podjęła szeroko zakrojone działania zmierzające do zmniejszenia narażenia pracowników na niekorzystne skutki związane z nadmiernym hałasem. Polegały one m.in. na usunięciu wadliwości pracy ww. maszyn (usunięciu luzów) i zapewnieniu ich sprawności technicznej zgodnej ze wskazaniami producenta oraz przyznanymi atestami, przy jednoczesnych zmianach organizacji pracy, mających na celu zmniejszenie narażenia pracowników na hałas (m.in. wprowadzenie dodatkowej przerwy wliczanej do czasu pracy, systematycznej kontroli i wymianie indywidualnych środków ochrony słuchu, zwiększeniu częstotliwości profilaktycznych badań lekarskich stanu słuchu pracowników), a więc działaniach przewidzianych w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne, tzn. "gdy uniknięcie lub wyeliminowanie ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas nie jest możliwe za pomocą środków ochrony zbiorowej lub organizacji pracy". Spółka skarżąca ponadto wskazała, że dopiero organ odwoławczy powołał w uzasadnieniu swej decyzji art. 227 § 1 ust. 2 kodeksu pracy, którego nie zastosował organ pierwszej instancji. Mimo to organ II instancji tego rodzaju uchybienia w ogóle nie zauważył, nie dostrzegając również, że organ pierwszej instancji błędnie powołał w podstawie swego rozstrzygnięcia art. 221 § 2 kodeksu pracy, mimo, że nie miał on w sprawie zastosowania. W odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § znamiennym według skarżącej jest fakt, że w treści decyzji organ nie wyjaśnił, z jakich powodów nie uwzględnił tych dowodów oraz argumentów podnoszonego przez stronę, które przemawiały na jego korzyść, narażając się na w pełni uzasadniony zarzut uchybienia w zakresie wyżej wskazanym.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , wnosząc o jej oddalenie . Dodatkowo wskazała, że obowiązki nałożone decyzją organu I instancji nie dotyczyły wykonania pomiarów, zatem nie było konieczności powoływania przepisu art. 227 § 1 ust. 2 Kodeksu pracy. Natomiast przywołanie przez organ I instancji przepisu art. 221 § 2 Kodeksu pracy jest zwykłą omyłka pisarską, bowiem ten przepis nie miał zastosowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując sądowej kontroli legalności decyzji będącej przedmiotem skargi w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego , gdyż kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym, określić można prawa i obowiązki stron. W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie , którego wydano zaskarżoną decyzję nie jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego , gdyż organ orzekający w sprawie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom spółki stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału aktowego, natomiast strona skarżąca nie sprecyzowała w jakim zakresie materiał dowodowy nie ma waloru kompletności . Strona była należycie reprezentowana i umożliwiono jej udział w postępowaniu, o czym świadczą protokoły kontroli przeprowadzanych w sprawie, których odbiór potwierdzany był przez osoby reprezentujące spółkę, jak również protokoły wykonania pomiarów dokonywanych na zlecenie organu ( protokół wykonania pomiarów nr .... z dnia 4 lutego 2010 r.) a przede wszystkim pismo organu odwoławczego z dnia 26 lutego 2010 r. nr ... informujące o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, z której to możliwości strona skarżąca nie skorzystała. Również jako nieuprawniony przedstawia się zarzut strony o nie uwzględnieniu materiału dowodowego przedstawianego przez nią w toku postępowania administracyjnego, bowiem w tym zakresie strona nie wskazała jakich dowodów organ nie uwzględnił bądź jakim odmówił wiarygodności. Natomiast zestawienie materiału aktowego sprawy z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to , że organ przeprowadził postępowania w sprawie z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, zbierając pełny materiał dowodowy, który prawidłowo ocenił. Co za tym idzie również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości Sądu, bowiem zawiera wszystkie niezbędne elementy wymagane przepisem art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu błędnego powołania przepisu art. 221 Kodeksu pracy przez organ pierwszej instancji, stwierdzić należy, że istotnie nie znajduje on zastosowania w sprawie, jednakże jego powołanie w podstawie prawnej decyzji pierwszo instancyjnej, nie można uznać za uchybienie, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Również niepowołanie przez ten organ przepisu art. 227 § 1 ust. 2 Kodeksu pracy nie może być uznane za tego rodzaju naruszenie.

Odnosząc się z kolei do zarzutów nakierowanych na materialną treść rozstrzygnięcia wskazać należy , że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił między innymi przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych uchybień, naruszających wymagania higieniczne i zdrowotne w środowisku pracy. Z przepisem tym skorelowany jest przepis art. 207 § 2 Kodeksu Pracy, który nakłada na pracodawcę obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Ustawodawca, określając ten obowiązek w pierwszym zdaniu § 2, wyraźnie wskazał, że należy tworzyć warunki, które zapewniałyby bezpieczeństwo pracy i ochronę zdrowia. Obowiązek ten należy realizować przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Należy podkreślić, że obowiązek pracodawcy zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy został zapisany w art. 15 Kodeksu Pracy jako podstawowa zasada prawa pracy. Zasada ta stanowi normę prawną o podstawowym znaczeniu dla kształtowania stosunków pracy. Szczegółowe regulacje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy określone zostały w szeregu aktach wykonawczych, spośród których zastosowanie do realiów niniejszej sprawy – z uwagi na przedmiot wykazanych zagrożeń- znajdują dwa rozporządzenia, a to : rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych w środowisku pracy (Dz. U. nr 217, poz. 1833 ze zm.)(zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne(Dz. U. nr 157, poz. 1318) (zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy) .

W pierwszym z wymienionych aktów ustalono w myśl przepisu § 1 ust. 2 wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, w tym dopuszczalne natężenie hałasu określone w załączniku numer 2 do rozporządzenia lit. A pkt 1.3 do 1.5. Zgodnie ze wskazanym przepisem poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie może przekraczać 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna nie może przekraczać wartości 3,64 * 10 3 Pa 2 * s lub poziom ekspozycji na hałas odniesiony do tygodnia pracy nie może przekraczać wartości 85 dB, a odpowiadająca mu ekspozycja tygodniowa nie może przekraczać wartości 18,2 *10 3 Pa2*s. Maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać wartości 115 dB, a szczytowy poziom dźwięku C nie może przekraczać wartości 135 dB. Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że przeprowadzone przez wyspecjalizowane jednostki kilkakrotnie pomiary natężenia hałasu wykazały, że poziom natężenia hałasu na stanowiskach pracy objętych nakazem wynikającym z kwestionowanej decyzji przekraczają określone w rozporządzeniu w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń dopuszczalne natężenia, bowiem poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dnia pracy wynosił 99,2 dB(A) oraz 96,2 dB(A), a odpowiadająca mu ekspozycja dzienna na hałas odpowiednio 72727 i 36450 Pa2* s , co wynika z pomiarów wykonanych w dniu 4 lutego 2010 r. przez Laboratorium Badań Środowiskowych Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w W. , udokumentowanych protokołem nr .... z dnia 5 lutego 2010 r. Pomiarów tych, jak również pomiarów wykonanych na zlecenie skarżącej spółki przed przeprowadzeniem kontroli nie kwestionowała strona skarżąca, jednakże kontestuje sposób określenia w decyzji obowiązku obniżenia natężenia hałasu oraz brak podania przez organy wartości o jakie przekroczenie dopuszczalnych natężeń nastąpiło. W ocenie Sądu podniesione w tym zakresie zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku , albowiem to na pracodawcy spoczywa obowiązek znajomości przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, w których zawarte są szczegółowe regulacje dotyczące warunków techniki, technologii oraz organizacja pracy. Idąc dalej stwierdzić w tym zakresie należy, że przepisy te precyzują i konkretyzują ogólny obowiązek pracodawcy w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Suma tych obowiązków nie wyczerpuje obowiązku przewidzianego w art. 207 Kodeksu Pracy i pozostałych przepisach działu dziesiątego tego kodeksu , jak również przepisach szczegółowych, gdyż pracodawca zobowiązany jest do przestrzegania nie tylko przepisów, ale także zasad bezpieczeństwa i higieny pracy . Wprowadzenie takiego obowiązku oznacza, że pracodawca powinien stosować także nieujęte w przepisach zasady, jakie w danej sytuacji są niezbędne dla zabezpieczenia zdrowia i życia pracowników. Konieczność przestrzegania wskazanych norm wiąże się w istocie rzeczy z ich znajomością przez pracodawcę zatrudniającego pracowników. W drugim z wymienionych powyżej aktów prawnych - rozporządzeniu w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy - stanowiącym funkcjonalne rozwinięcie norm określających dopuszczalne natężenia czynników szkodliwych, o których mowa była powyżej również określono szereg obowiązków pracodawcy w razie wystąpienia przekroczeń tych czynników. Jednym z nich jest określony w § 5 tego rozporządzenia obowiązek eliminacji u źródła ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne albo jego ograniczenia do możliwie najniższego poziomu , z uwzględnieniem dostępnych rozwiązań technicznych. W ramach przewidzianych w tym przepisie działań, pracodawca zobligowany jest wprowadzić program działań, którego niezbędne elementy składowe określone zostały w ust. 3 § 5 tego rozporządzenia. Zgodnie ze wskazanym przepisem przedmiotowy program powinien uwzględniać w szczególności działania polegające na :unikaniu procesów lub metod pracy powodujących narażenie na hałas lub drgania mechaniczne i zastępowaniu ich innymi, stwarzającymi mniejsze narażenia;

2) dobieraniu środków pracy przeznaczonych do wykonywania określonej pracy, właściwie zaprojektowanych pod względem ergonomicznym, o możliwie najniższym poziomie emisji hałasu lub drgań mechanicznych;

3) ograniczaniu narażenia na hałas lub drgania mechaniczne środkami technicznymi:

a) w przypadku hałasu przez stosowanie obudów dźwiękoizolacyjnych, kabin dźwiękoszczelnych, tłumików, ekranów, materiałów dźwiękochłonnych oraz układów izolujących i tłumiących dźwięki materiałowe,

b) w przypadku drgań mechanicznych przez stosowanie materiałów, elementów i układów izolujących i tłumiących drgania, w tym amortyzowanych siedzisk, uchwytów i rękawic antywibracyjnych;

4) projektowaniu miejsc pracy i rozmieszczaniu stanowisk pracy w sposób umożliwiający izolację od źródeł hałasu lub drgań mechanicznych oraz ograniczający jednoczesne oddziaływanie wielu źródeł na pracownika;

5) konserwowaniu środków pracy, obiektów budowlanych, urządzeń i układów izolujących i tłumiących hałas lub drgania mechaniczne oraz innych środków ochrony zbiorowej;

6) informowaniu i szkoleniu pracowników w zakresie poprawnego i bezpiecznego posługiwania się środkami pracy;

7) ograniczaniu czasu i poziomu narażenia oraz liczby osób narażonych na hałas lub drgania mechaniczne przez właściwą organizację pracy, w szczególności stosowanie skróconego czasu lub przerw w pracy i rotacji na stanowiskach pracy.

Użyte w cytowanym przepisie sformułowanie "powinien" wskazuje na to , że ustawodawca bezwarunkowo zobowiązał pracodawcę do podjęcia wskazanych w nim działań, a z kolei użycie sformułowania "w szczególności" dowodzi tego , że katalog wyszczególnionych działań nie jest ograniczony i pozwala na podjęcie innych działań, zmierzających do osiągnięcia celu jakim jest eliminacja bądź ograniczenie ryzyka związanego z narażeniem na hałas. Takie rozumienie przytoczonego wyżej przepisu niewątpliwie wpisuje się w zawarte powyżej rozważania dotyczące zasady zapewniania pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę.

Wprawdzie ma rację skarżąca spółka kiedy wywodzi ,że w przepisie § 6 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przewidziano sytuację, w której uniknięcie lub wyeliminowanie ryzyka zawodowego wynikającego z narażenia na hałas nie jest możliwie za pomocą środków ochrony zbiorowej lub organizacji pracy, jednakże w realiach analizowanej sprawy nie mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w wymienionym przepisie. Z przedłożonego bowiem przez stronę skarżącą wstępnego projektu dotyczącego wyciszenia maszyn sporządzonego w 2006 r. przez Centrum Zastosowań . w Z. G. wynika, że istnieją pełne możliwości zmniejszenia hałasu na objętych decyzją stanowiskach pracy do wartości dopuszczalnych poprzez zastosowanie nowych osłon przy maszynach. Zatem istnieją dostępne rozwiązania techniczne, które w sposób skuteczny zapewnią w zakładzie pracy eliminację bądź ograniczenie ryzyka związanego z narażeniem na hałas, czego zresztą nie kwestionuje również strona skarżąca. W tym zakresie argumenty spółki eksponujące czynnik ekonomiczny , według którego dokonanie możliwych z punktu widzenia techniki zmian w wygłuszeniu maszyn, z uwagi na koszt ich wykonania spowodują utratę rentowności produkcji i redukcję zatrudnienia, pozbawione są doniosłości prawnej , bowiem dotyczą one sytuacji faktycznej zakładu, a nie naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym przepisu art. 207 Kodeksu pracy oraz § 5 i § 6 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy. W tym miejscu podkreślić należy, że odstąpienie przez pracodawcę od wykonania obowiązku zapewnienia pracownikom odpowiedniego poziomu ekspozycji hałasu w środowisku pracy może być usprawiedliwione jedynie względami technologicznymi , a nie ekonomicznymi czy też sytuacją faktyczną zakładu pracy.

W tym kontekście w pełni należy zaaprobować stanowisko organów obu instancji , uznające za nie wystarczające - w świetle obowiązujących przepisów- działania podjęte przez skarżącą spółkę , polegające na wprowadzeniu dodatkowych przerw w pracy, systematycznej kontroli i wymianie indywidualnych środków ochrony słuchu, zwiększeniu częstotliwości profilaktycznych badań lekarskich stanu słuchu. Podjęte w tym zakresie przez spółkę A. działania nie świadczą bowiem o sporządzeniu przez nią programu działań organizacyjno- technicznych , o którym mowa w ust.2 i ust.3 § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne Program ten powinien mieć zmaterializowaną formę i powinien w sposób kompleksowy zawierać wskazanie działań, o których mowa w ust.3 § 3 tego rozporządzenia. Z całą pewnością takich kryteriów nie spełnia - powoływane przez skarżącą spółkę - zarządzenie prokurenta z dnia 14.12.2005r. w sprawie zmniejszenia narażenia pracowników na hałas na wydziale taśm ( stanowiska skręcania sznurka) , którym zobowiązano pracowników do skorzystania z dodatkowej 15 minutowej przerwy w celu zmniejszenia narażenia na występujący hałas. Jak wynika z akt sprawy na etapie postępowania administracyjnego spółka A. innego dokumentu w tym zakresie nie przedstawiła.

Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).