Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 47/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na kwotę 478 zł – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 127 kpa w związku z art. 17 pkt 1 kpa, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), oraz art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...]nr rej. [...] na kwotę 478 zł, i zobowiązał R. K. do zapłaty kosztów w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja została doręczona stronie prawidłowo, w dniu 4 grudnia 2014 r.

W dniu 5 grudnia strona złożyła odwołanie od tej decyzji, przyznając, że pojazd jej zaparkowany był nieprawidłowo, jednakże trwało to tylko kilka minut, gdyż nie było innych miejsc parkingowych, i nie doszło do powstania kosztów, o których mowa w tej decyzji, ponieważ holownik nie dojechał na miejsce i nie odholował pojazdu. Ponadto strona wskazała na swoją dramatycznie trudną sytuację finansową i zdrowotną – pobiera rentę w kwocie 889 zł, jest osobą niepełnosprawną – posiada kartę parkingową dla osoby niepełnosprawnej, porusza się o kulach i leczy się psychiatrycznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przywołało art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137). Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, warunkiem sine qua non wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1705/13).

Zdaniem organu, okolicznością w sprawie bezsporną jest, że pojazd marki [...] nr rej. [...] został zaparkowany (znajdował się) w strefie obowiązywania znaku drogowego B-36 z tabliczką T-24 wskazującą, że pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Potwierdza to znajdująca się w materiale dowodowym dokumentacja, w szczególności notatka urzędowa z dnia 5 kwietnia 2013 r. Fakt ten nie jest przez stronę kwestionowany. Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 kwietnia 2013 r. została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...], dotycząca pojazdu marki [...] nr rej. [...] z ul. [...] w W. z powodu niezastosowania się do znaków B-36 z tabliczką B-24, czym zostały wyczerpane znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2013 r. poz. 482 z późn. zm.). Usunięcia pojazdu miała dokonać firma System AZ. Z uwagi na to, że do strażnika zgłosił się właściciel pojazdu, na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym odstąpiono od usunięcia tego pojazdu. Dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana o godz. 17.32, a odwołana (odstąpiono od usunięcia) wobec stawienia się kierowcy o godzinie 17.51.

Zdaniem organu, wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Stosownie do art. 130a ust. 6 ustawy, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu ustala corocznie, w drodze uchwały wysokość opłat, o których mowa w art. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Na podstawie art. 130a ust. 6a pkt c tej ustawy, ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c za pojazd o dopuszczalne masie do 3,5 t – za usunięcie - 478 zł (uchwała nr [...] Rady Miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2011 r. Nr [...], poz. [...]). Skoro strona zaparkowała pojazd w strefie obowiązywania znaków drogowych B-36 z tabliczką B-24, to były podstawy do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Z uwagi na to, że dyspozycja została odwołana, lecz powstały w związku z nią koszty, to do pokrycia tych kosztów jest zobowiązany właściciel pojazdu kierujący tym pojazdem.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. K., zarzucając, że został niesprawiedliwie obciążony kosztami, które w ogóle nie powstały, a ponadto w aktach sprawy organ podał dwie nazwy ulic – [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wyjaśnił, że omyłka pisarska dotycząca nazwy ulicy została sprostowana postanowieniem organu z dnia [...] grudnia 2015 r.

II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...], od której to dyspozycji odstąpiono, z powodu ustania przyczyn usunięcia.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja narusza prawo.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), zgodnie z którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia obowiązany jest właściciel pojazdu. Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

Z przepisów tych wynika, że warunkiem koniecznym wydania decyzji nakładającej na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały, bowiem w ust. 2a art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawodawca zawarł warunek: "Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów ...".

Dlatego też obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie dyspozycji odstąpienia od usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów – jakich kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu.

Nie budzi wątpliwości, że decyzja organu administracji publicznej w przedmiocie kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu nie jest aktem wydawanym w trybie egzekucyjnym, a zatem wydanie takiej decyzji winno poprzedzić niewadliwe zebranie materiału dowodowego, zgodnie z regułami obowiązującymi w kpa, a następnie ustalenie w oparciu o te dowody stanu faktycznego sprawy. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że zebrany w sprawie materiał dowodowy doprowadził organ do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Podkreślić należy, że podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest ustalenie, bez żadnych wątpliwości, że obciążenie kosztami, o których mowa w tym przepisie możliwe jest wówczas, gdy organ ustali bez żadnych wątpliwości, iż zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu faktycznie zaistniało, jakie były okoliczności zastosowania tego przepisu oraz, w razie powstania sytuacji, w której ustaną przyczyny usunięcia pojazdu, że powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym, koniecznym jest ustalenie i wyjaśnienie wysokości tych kosztów.

W niniejszej sprawie okoliczności te, zdaniem Sądu, nie zostały w sposób właściwy wyjaśnione, co oznacza, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa - które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem obu decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu będzie wyjaśnienie, nie tylko w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji, ale też wyjaśnienie, czy wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, a jeśli tak to w jakiej wysokości.

Zdaniem Sądu, organ nie poczynił ustaleń koniecznych dla podjętego rozstrzygnięcia. Nie wykazał, że koszty istotnie powstały i konkretnie w związku z jakimi okolicznościami sprawy, przy czym nie jest wystarczające powołanie się tylko na wydaną dyspozycję usunięcia pojazdu oraz uchwałę Rady [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienie od usunięcia pojazdu.

Niniejszy skład orzekający Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 207/14, iż przepisu art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie należy stosować automatycznie.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przedstawione powyżej wskazania Sądu. Przeprowadzi prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77, 80 i 107 kpa postępowanie dowodowe, a następnie we właściwy sposób i precyzyjnie uzasadni swoje rozstrzygniecie, w szczególności zaś ustali, czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest skarżący i w jakiej wysokości.

Mając powyższe na uwadze, Sad, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji.