Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 324/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 40 par. 1 i 2, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64a-e, art. 151a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze sprzeciwu A Sp. z o.o. w [...] od decyzji Wojewody Opolskiego z dnia 14 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz A Sp. z o.o. w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po wszczęciu postępowania na wniosek A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwane w skrócie Spółką, wnioskodawcą lub skarżącą) z dnia 21 września 2016 r., uzupełniony pismem z dnia 4 października 2016 r., oparty o art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, z późn. zm.; w dacie orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym rozprawy administracyjnej, Starosta Brzeski wydał w dniu 18 listopada 2016 r. decyzję o numerze [...], na podstawie art. 124b ust. 1, 2 i 3 ustawy, którą to decyzją zobowiązał B. T. do udostępnienia ww. Spółce części nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr a o pow. 1,9306 ha, KW nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa i będącej przedmiotem użytkowania wieczystego B. T., w celu wykonania prac dotyczących usunięcia awarii przebiegającego przez tę nieruchomość ciepłociągu - magistrali C o średnicy 2xDN150 mm; prace miały polegać na zastąpieniu istniejącego odcinka ciepłociągu na łącznej długości 25 m nowym odcinkiem ciepłociągu w technologii preizolowanej o tej samej średnicy. Jednocześnie Starosta Brzeski orzekł, że nałożenie obowiązku udostępnienia części nieruchomości następuje na okres 7 dni roboczych od dnia, w którym decyzja ta podlega wykonaniu, a obowiązek udostępnienia dotyczy obszaru o łącznej powierzchni 135 m². Organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 124 ust. 1 ustawy i w tym zakresie wywodził m.in., że stosowne badania potwierdziły, iż na odcinku sieci znajdującym się na działce nr a prawdopodobnie występuje nie jedna, lecz kilka nieszczelności, co uzasadnia konieczność wykonania czynności, w wyniku których przecieki sieci na przedmiotowym odcinku zostaną zlikwidowane i przestanie dochodzić do ubytków nośnika ciepła. Analizując planowane do wykonania roboty, zgodził się organ z wnioskodawcą, że są one związane z usunięciem awarii sieci ciepłowniczej, a nie z remontem tej sieci, jak podnosi pełnomocnik B. T. Ponadto Starosta stwierdził, że określone w decyzji: powierzchnia robót, powierzchnia dojazdu i czas na usunięcie awarii, sprowadzają zakres ingerencji wnioskodawcy w nieruchomość będącą przedmiotem orzekania do niezbędnego minimum. Na mapie zasadniczej stanowiącej załącznik do decyzji zaznaczono obszar przewidziany na dojazd i prace budowlane.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła B. T., wskazując, że odwołanie składa również D. M. posiadająca 100% udziałów w B Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W odwołaniu zarzucono:

- dokonanie przez organ błędnych ustaleń faktycznych i bezpodstawne przyjęcie, że na spornym terenie wystąpiła awaria ciepłociągu i w związku z tym w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 124b ustawy, podczas gdy taka awaria nie miała miejsca, a do ewentualnego wycieku wody doszło wyłącznie na działce nr b, czyli gruncie sąsiadującym bezpośrednio z działką nr a;

- obrazę przepisu art. 124b ust. 1, 2 i 3 ustawy w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację oraz brak oceny rodzaju robót zaplanowanych do wykonania przez Spółkę, na skutek czego wydano decyzję zezwalającą na zastąpienie istniejącego odcinka ciepłociągu wykonanego w technologii tradycyjnej nowym odcinkiem, tyle że wykonanym już w innej technologii, bo w technologii preizolowanej, zezwalając tym samym na dokonanie prac, które nie wchodzą do zakresu prac przewidzianych do wykonania na podstawie przepisu art. 124b ustawy, gdyż takowe powinny być potraktowane jako modernizacja;

- obrazę przepisu art. 124b ust. 1, 2 i 3 ustawy poprzez zaniechanie wydania decyzji w odniesieniu do działki nr b, na której to działce Spółka przeprowadziła prace w związku z usuwaniem awarii ciepłociągu, podczas gdy decyzja Starosty Brzeskiego o przejęciu przez Skarb Państwa działki nr b nie jest ostateczna, a zatem grunt ten należy traktować jako grunt wchodzący w skład majątku po byłym B Sp. z o.o. z siedzibą w [...];

- przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie, w której strona, czyli udziałowiec B Sp. z o.o. – D. M., bez własnej winy nie brała w sprawie udziału;

- obrazę art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej.

Z uwagi na powyższe zarzuty w odwołaniu domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia, że zapadła decyzja w sprawie działki nr a oraz brak takiej decyzji w sprawie działki nr b stanowi rażące naruszenie prawa.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r., nr [...], Wojewoda Opolski uchylił w całości decyzję Starosty Brzeskiego z 18 listopada 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy odnotował, że stosownie do art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Wskazał, że z treści art. 40 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm. - dalej "K.p.a.") wynika zasada formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania, chyba że ustanowiła ona pełnomocnika; wówczas istnieje wymóg doręczenia pism pełnomocnikowi. W przypadku ustanowienia pełnomocnika doręczenie pisma stronie nie rodzi żadnych skutków prawnych. Organ ustalił, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 3 października 2016 r. uprawniające adwokat J. P. do prowadzenia - w imieniu A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - we wszystkich instancjach sprawy o udostępnienie wnioskodawcy nieruchomości nr a, położonej w [...], a także pełnomocnictwo substytucyjne, w którym adwokat J. P. upoważniła radcę prawnego A. F. do substytucji we wszystkich instancjach sprawy z wniosku Spółki. Tymczasem zaskarżona decyzja, jak i pisma w sprawie były doręczane bezpośrednio stronie postępowania. Tym samym - zdaniem Wojewody - należy stwierdzić, że wezwanie na rozprawę z 11 października 2016 r., zawiadomienie z 9 listopada 2016 r. i decyzja z 18 listopada 2016 r. zostały doręczone stronie postępowania, z pominięciem jej pełnomocnika. W tym stanie rzeczy pełnomocnik nie brał udziału w całym postępowaniu i nie wie, jak się zakończyło postępowanie i jakie były motywy rozstrzygnięcia zawarte w decyzji Starosty Brzeskiego. Wojewoda podkreślił, powołując się na zasadę czynnego udziału w postępowaniu, że strona ustanawiając pełnomocnika chce się ustrzec przed skutkami nieznajomości prawa, więc jeśli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki wspomnianej staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów oraz zapewnienia sobie ochrony, jaką powinna uzyskać w państwie prawa. Z kolei, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Wojewoda wyjaśnił, że awaria jest zdarzeniem stricte nadzwyczajnym, powstaje wskutek zdarzeń losowych, czyli działania siły wyższej, wypadku itp. Za prawidłowe uznał ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące konieczności wykonania na działce nr a czynności mających na celu usunięcie awarii sieci ciepłowniczej, i dalej wywodził, że nie sposób przyjąć, aby przy usunięciu awarii sieci możliwe było dopuszczenie zastosowania innych, nowych wyrobów budowlanych tylko pod warunkiem, że ich wszystkie - bez wyjątku - parametry będą identyczne z wyrobami pierwotnymi, jak w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że Starosta Brzeski był związany treścią wniosku Spółki, dlatego zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka nr b, w celu usunięcia awarii sieci ciepłowniczej, byłoby nieuprawnionym wyjściem ponad żądanie wnioskodawcy. Dodał, że kwestia przejęcia przez Skarb Państwa majątku Spółki B z siedzibą w [...], czyli prawa użytkowania wieczystego działki nr b, nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. W tych okolicznościach organ drugiej instancji uznał, że zachodzi podstawa do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., zaś formułując zalecenia dla organu pierwszej instancji, wskazał na obowiązek zapewnienia pełnomocnikowi strony udziału w postępowaniu, zebrania i oceny całego materiału dowodowego oraz przedstawienia ustaleń w uzasadnieniu decyzji.

We wniesionym od tej decyzji sprzeciwie, A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowane przez pełnomocnika, zarzuciło naruszenie:

- art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. przez wydanie decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma żadnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, gdyż pełnomocnik był zawiadamiany przez stronę o każdej dokonywanej czynności oraz brał w nich udział osobiście lub przez substytuta i nie wnosił z tego powodu żadnych zastrzeżeń; do uchylenia decyzji pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania doszło również bez weryfikacji stanowiska Spółki,

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a także niepodjęcie czynności dowodowych zmierzających do ustalenia, czy pełnomocnik uczestniczył w czynnościach postępowania, pomimo braku zawiadomień,

- naruszenie art. 40 K.p.a. przez jego zastosowanie z urzędu, bez zarzutu strony postępowania, której interes prawny miałby być zagrożony poprzez niedoręczenie pisma lub niepowiadomienie o dokonywanych czynnościach,

- naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uznanie - wbrew stanowisku samego zainteresowanego - że jego prawa zostały ograniczone, podczas gdy nie dochodzi do naruszenia tego przepisu bez stwierdzenia naruszenia interesów strony, która w tym postępowaniu zaprzecza, aby stwierdzone uchybienie w jakikolwiek sposób naruszyło jej interes.

W związku z tymi zarzutami Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu stwierdziła, że nie widzi podstaw do zgłoszenia zarzutu dotyczącego naruszenia zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu i z tego powodu nie odwołała się od decyzji Starosty Brzeskiego. Pełnomocnik Spółki był informowany o wszystkich czynnościach organu, brał w nich udział osobiście lub przez substytuta, więc nie doszło do naruszenia przepisów w zakresie, który stał się przyczyną uchylenia decyzji. Poza tym, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Spółka podkreśliła, że wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji było sprawą niecierpiącą zwłoki i priorytetową z uwagi na wyciek wody i straty materialne właściciela uszkodzonego ciepłociągu. W takim przypadku zasada zagwarantowania prawa do czynnego udziału w postępowaniu ulega ograniczeniu. Dalej, analizując przepis art. 138 § 2 K.p.a., Spółka wywodziła, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej przez organ drugiej instancji została powiązana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zawisłej sprawy, co należy wykazać w decyzji, podobnie jaki i to, że organ odwoławczy nie mógł skorzystać z art. 136 K.p.a. Wojewoda powinien zatem przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe i wyjaśnić, czy brak powiadomień pełnomocnika o dokonywanych czynnościach spowodował, iż nie brał on udziału w postępowaniu, w jakich czynnościach nie uczestniczył i czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem Spółki, nie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji Starosty Brzeskiego.

W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o oddalenie sprzeciwu, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał wnioski i wywody zawarte w sprzeciwie. Z kolei pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na sprzeciw oraz wyjaśnił, że przed Wojewodą Opolskim prowadzono postępowanie tylko z odwołania B. T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa.

Przed przystąpieniem do rozważań, które doprowadziły Sąd do wniosku o konieczności uwzględnienia skargi, w pierwszej kolejności odnotować należy, że od dnia 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która wprowadziła do przepisów P.p.s.a. - w art. 64a-64e - instytucję sprzeciwu od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika a contrario, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, stosuje się przepisy nowe. W związku z tym wskazać trzeba, że - co do zasady - do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, sprzeciw ten powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 1 i 2 P.p.s.a.). Omawiany sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 P.p.s.a.). Wniesiony w kontrolowanej sprawie sprzeciw od decyzji Wojewody Opolskiego spełnił powyższe wymogi. Z kolei, zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. został określony w art. 64e P.p.s.a., wedle którego sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Sprzeciw jest zatem kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma jedynie charakter formalny. Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach jej wydania, określonych w art. 138 § 2 K.p.a. (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie, sąd nie ma natomiast podstaw prawnych do rozstrzygania o meritum sprawy, gdyż nie będąc kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym, nie zastępuje organów w rozpatrywaniu spraw.

Oceniając przyczyny wydania przez Wojewodę Opolskiego decyzji kasacyjnej, Sąd zgodził się z A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], że w niniejszej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Z uwagi na to, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie wskazanej wyżej nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 r., zastosowanie miały przepisy dotychczasowe, zgodnie z wyrażoną w art. 16 noweli zasadą, iż do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie ze stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 138 § 2 K.p.a. (przepis ten nie został zmieniony), organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w komentowanym przepisie konstrukcja prawna rozstrzygnięcia kasacyjnego opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów K.p.a. (ewentualnie przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych), oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przesłanki te nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ustanowioną w art. 15 K.p.a. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie znajdował zastosowania wtedy, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie tylko jego ocena lub gdy zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego będzie możliwy do zrealizowania przy wykorzystaniu art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie - uchylając decyzję organu pierwszej instancji i uzasadniając potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez Starostę Brzeskiego - organ odwoławczy powołał się na naruszenie art. 10 K.p.a. i wskazał na konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu pełnomocnikowi Spółki, który nie otrzymał wezwania na rozprawę administracyjną, zawiadomienia o możliwości zaznajomienia się z zebranym materiałem dowodowym i zgłoszenia swoich żądań, a także nie otrzymał decyzji z dnia 18 listopada 2016 r. Słusznie zauważył Wojewoda, że po myśli art. 40 § 1 i 2 K.p.a., pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się stronie (przedstawicielowi), lecz w sytuacji gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Stawiając tezę o naruszeniu przez organ pierwszej instancji słusznych interesów i prawa strony, organ nie wziął jednak pod uwagę, że pełnomocnik strony nie kwestionował braku udziału w postępowaniu, a w sprzeciwie wręcz stwierdził, że był informowany o wszystkich czynnościach procesowych organu, brał w nich udział osobiście lub przez substytuta, w tym w rozprawie administracyjnej, a więc nie doszło do naruszenia przepisów w zakresie, który stał się przyczyną uchylenia decyzji. W sprzeciwie trafnie nadto podniesiono, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. jest skuteczny wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Omawiany problem dostrzeżono również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. I tak, przykładowo w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 1940/10) Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie zwrócił uwagę, że przepis art. 40 § 2 K.p.a. pełni funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony reprezentowanej przez pełnomocnika, która nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi. Ponadto akcentował obowiązek doręczania pełnomocnikowi - zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń - wszystkich kierowanych do strony, którą reprezentuje, pism procesowych w sprawie, w tym decyzji, zaś z drugiej strony wskazał na obowiązek badania, czy niedopełnienie tych wymogów wiązało się z ujemnymi dla strony skutkami. Powyższe oznacza, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i prawidłowego doręczenia decyzji powinna być oceniana indywidualnie. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r. (sygn. akt II OSK 1817/11), wywodząc, że normy K.p.a. regulujące doręczenie stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie akceptuje również wyrażone w tym wyroku stanowisko, zgodnie z którym jeśli decyzja organu administracji zostanie doręczona, nawet nieprawidłowo, bo z naruszeniem art. 40 § 2 K.p.a., to nie można twierdzić, że nie weszła ona do obrotu prawnego i nie może być zaskarżona.

Skoro, jak podniesiono w sprzeciwie, Spółce i jej pełnomocnikowi znane były okoliczności faktyczne, na których oparto rozstrzygnięcie, a także treść decyzji wydanej przez Starostę Brzeskiego i jednocześnie Spółka nie podważyła ani sposobu doręczenia tej decyzji, ani uczestniczenia w poszczególnych czynnościach procesowych, to niewątpliwie argument o naruszeniu art. 10 K.p.a. oraz o braku wiedzy na temat motywów rozstrzygnięcia, nie mógł skutkować wydaniem decyzji kasacyjnej. Nie została bowiem spełniona jedna z przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Wprawdzie niedoręczenie w toku postępowania pełnomocnikowi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pism oraz decyzji jest uchybieniem procesowym, ale w okolicznościach sprawy uchybienie to nie wywołało żadnych negatywnych skutków. W efekcie, nie można zasadnie twierdzić, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Ponadto w kontrolowanej sprawie dostrzec trzeba, że Wojewoda Opolski rozpoznał odwołanie B. T. od decyzji Starosty Brzeskiego z dnia 18 listopada 2016 r., podczas gdy z treści odwołania wynika, że decyzję organu pierwszej instancji zaskarżyła również D. M. Wprawdzie odwołanie podpisała tylko B. T., jednak organ odwoławczy nie podjął żadnych działań w kierunku ewentualnego uzupełnienia braków formalnych złożonego przez D. M. odwołania oraz dołączonego do niego pełnomocnictwa.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a., co skutkowało koniecznością jej uchylenia, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. Natomiast orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do wyjaśnienia przez organ drugiej instancji kwestii osób składających odwołanie oraz ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego na podstawie art. 136 K.p.a., a następnie - w zależności od dokonanych ustaleń i przeprowadzonej oceny - do wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia.

Końcowo wyjaśnienia jeszcze wymaga, że Sąd błędnie zawiadomił B. T. o terminie rozprawy jako uczestniczkę postępowania. Stosownie bowiem do art. 64b § 3 P.p.s.a., w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji nie stosuje się przepisu art. 33 P.p.s.a., wedle którego osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (§ 1). Zatem, w postępowaniu sądowym w przedmiocie sprzeciwu nie biorą udziału uczestnicy postępowania, a jedynie strona skarżąca i organ. Z tej też przyczyny przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd pominął stanowisko B. T. zawarte w piśmie procesowym z dnia 24 października 2017 r.