Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1395/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1, art. 104 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 929/17 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 929/17, oddalił skargę M. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2016 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej (dalej: Urząd Patentowy RP, UPRP, organ) udzielił na rzecz M. B. (dalej: uprawniony) prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kratka kominkowa wentylacyjna" zgłoszonego do zarejestrowania 17 września 2003 r. Świadectwo ochronne nr Rp 6299 na ww. wzór przemysłowy zostało wydane 29 grudnia 2004 r.

W dniu 17 lipca 2014 r. E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: wnioskodawca) złożył wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji udzielonego na ww. wzór przemysłowy. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 102, art. 103 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.).

Uzasadniając swój interes prawny wnioskodawca wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i intensywne prace nad rozpoczęciem importu oraz sprzedaży kratek kominkowych co do zasady, jego zdaniem, identycznych z zarejestrowanym wzorem. Sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej. Ponadto zwrócił uwagę, że strony sporu są konkurentami na rynku kratek kominkowych.

Wnioskodawca podniósł także, że sporny wzór przemysłowy nie posiada cech nowości jak i indywidualnego charakteru. Na potwierdzenie powyższego wnioskodawca przedstawił materiał dowodowy w postaci wcześniejszych publikacji tożsamych kratek w MURATORZE. Podniósł także, że sporny wzór jest oparty na znanej i powszechnej koncepcji oraz nie sprawia ogólnego odmiennego wrażenia na zorientowanym użytkowniku. W ocenie wnioskodawcy, każdy zorientowany użytkownik będzie miał wrażenie, że tego typu wzór rozpoznaje, ponieważ jest on powszechnie wykorzystywany i oczywisty, a z pewnością taki był w chwili zgłoszenia. Wskazał, że sporny wzór ma odtwórczy charakter. Uzupełniając przedmiotowy wniosek spółka przedłożyła materiał dowodowy potwierdzający wcześniejsze ujawnienia kratek kominkowych wentylacyjnych tożsamych ze spornym wzorem.

W odpowiedzi uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji. W ocenie uprawnionego z wniosku nie wynika, aby sporne prawo kolidowało z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Podniósł, że przedstawione przez wnioskodawcę materiały dowodowe (dokumentacja projektowa, umowy z wykonawcami na budowę kominków) nie zawierają postaci zamontowanej kratki kominkowej. Z kolei przedłożone zdjęcia nie zawierają daty, a więc trudno ustalić kiedy zostały wykonane.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 102 w zw. z art. 104 p.w.p. - orzekł o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kratka kominkowa wentylacyjna" Rp. 6299.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca wykazał posiadanie interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego. Skoro bowiem zajmuje się produkcją i obróbką mechaniczną elementów metalowych - wytworów metalowych, do których należą także kratki kominkowe wentylacyjne, to jest rzeczywistym konkurentem uprawnionego na rynku w zakresie kratek kominkowych. Urząd Patentowy RP uznał, że sporne prawo ogranicza swobodę prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej.

Według UPRP sporny wzór nie spełnia przesłanki indywidualnego charakteru określonej w art. 104 p.w.p. Jak wyjaśnił, oceniając możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie kratek kominkowych wentylacyjnych uwzględniono, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń funkcjonalnych, swoboda twórcza jest mniejsza, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury estetycznej. Organ uznał, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu kratek kominkowych wentylacyjnych jest stosunkowo szeroki. Także możliwość ukształtowania i zdobienia elementów widocznych po zamontowaniu jest stosunkowo szeroka. Projektant kratki kominkowej wentylacyjnej może dowolnie w zakresie elementu zewnętrznego kratki modyfikować kształt ramki, jej przetłoczenia, kolorystykę, ornamentację, zaokrąglenia krawędzi, itp. Projektant może także dowolnie stosować siatkę lub kratkę stosując plecionkę drucianą, blachę gęsto wierconą czy kratkę z blachy wyciętej w inne kształty. Zatem zakres swobody twórczej projektanta wzoru przemysłowego (w zakresie widocznych elementów) jest ograniczony w zasadzie jedynie jego fantazją i wyobraźnią przy uwzględnieniu wymogów technicznych montażu kratki, która musi pasować do otworu wentylacyjnego. Projektant wzoru może dowolnie zmieniać kształt kratki poprzez stosowanie nie tylko różnego rodzaju wzorów, ale także poprzez stosowanie różnego rodzaju materiałów, które ewentualnie muszą być odporne na wysokie temperatury z uwagi na zastosowanie ich w bliskiej odległości od źródła ognia. Tylko elementy techniczne kratki kominkowej służące do jej montażu w otworze ściennym muszą przyjmować konkretne techniczne cechy by umożliwić poprawny montaż kratki. Element zewnętrzny kratki (widoczny po zamontowaniu) nie wymaga specjalnej wielkości, kształtu, materiału czy koloru, bowiem jest on estetycznym elementem całego wytworu kratki kominkowej. W niniejszej sprawie, takimi elementami zewnętrznymi kratki są właśnie postacie spornego wzoru prezentowane na fig. 1, 2, 5, 6.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP wnioskodawca przedstawił dowody na ujawnienie - przed datą zgłoszenia spornego wzoru - kratek kominkowych wentylacyjnych wywierających takie samo ogólne wrażenie, jak kratki kominkowe wentylacyjne, według spornego wzoru. Przeciwstawione kratki kominkowe wentylacyjne, tj. kratki znajdujące się na kartach: 147, 119-121, 97 i 85) były bowiem wprowadzane do obrotu przed datą zgłoszenia spornego wzoru. Organ przyznał, że materiał ten sam w sobie nie posiada dat pewnych, niemniej jednak w zestawieniu z zeznaniami świadków oraz umowami, świadczy o wcześniejszych ujawnieniach prezentowanych kratek w tych materiałach.

Analizując materiał dowodowy organ wskazał, że jak wynika z zeznań świadka R. U. podłużna kratka kominkowa zamontowana jest u niego w domu od 2002 r. Zeznanie to koreluje z materiałem dowodowym w postaci umowy o dzieło z dnia 21 grudnia 2002 r. na budowę kominka wg projektu (k. 88-89) oraz fakturze VAT z dnia 21 grudnia 2002 r. za modernizację kominka grzewczego (k. 87). Z zeznań świadka W. R. wynika, że kratki kominkowe wentylacyjne, których postaci znajdują się na kartach: 121, 119 i 120 były u niego montowane w domu w 2002 r. Powyższe zeznanie potwierdzają dowody - umowa zlecenia nr [...] z dnia 16 maja 2002 r. (k.138) oraz umowa zlecenia nr 24/02 (k. 129), których przedmiotem było wykonanie kominka i jego obudowy. Także świadek W. K., zeznał, że kratka kominkowa znajdująca się na k. 97 akt była montowana u niego w domu w 2002 r. i również zeznania te potwierdza materiał dowodowy w postaci umowy zlecenia nr [...] z dnia 25 czerwca 2002 r., której przedmiotem było wykonanie obudowy kominkowej (k. 107). Ostatni świadek P. S., także potwierdził wcześniejsze ujawnienie kratek kominkowych wentylacyjnych przed dniem zgłoszenia spornego wzoru wskazując, że kratka prezentowana na k. 146 jest wizualizacją jego kominka. Zeznanie to potwierdza umowa zlecenia nr [...] z dnia 1 października 2002 r. (k. 160), której przedmiotem było wykonanie obudowy kominka.

Organ za niewątpliwą uznał okoliczność, że kratki kominkowe prezentowane na kartach: 85, 97, 119-121 i 146 były ujawnione przed datą 17 września 2003 r. Fakt ten potwierdza informator instalacyjny "MURATOR" z 2001 Nr 1(1)2001 (k. 228 i 229), w którym ujawniona jest prostokątna kratka kominkowa wentylacyjna.

W ocenie UPRP kratek tych nie można uznać za pochodzące z przedsiębiorstwa uprawnionego, gdyż rozpoczął on działalność gospodarczą w 2003 r., co z kolei potwierdził pracownik uprawnionego A. J. Oznacza to, że kratki przeciwstawione (k. 85, k. 97, k. 119-121, k. 146) nie mogły być wprowadzane do obrotu przez uprawnionego, a w konsekwencji nie mogą świadczyć o ewentualnej "uldze w nowości" stypizowanej w art. 103 p.w.p.

W wyniku analizy porównawczej wzoru spornego z kratkami kominkowymi wentylacyjnymi wcześniej ujawnionymi, UPRP stwierdził, że przy stosunkowo szerokim zakresie swobody twórczej, różnice między porównywanymi wzorami powinny być łatwo dostrzegalne, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sporny wzór przemysłowy w odmianach przedstawionych na fig. 1, 2, 5 i 6 nie posiada cechy indywidualnego charakteru, gdyż jest podobny do kratek kominkowych wentylacyjnych, upublicznionych w 2002 r. w takim stopniu, że wywiera takie samo ogólne wrażenie jak ww. kratki kominkowe. Także ocena podobieństwa postaci kratek kominkowych przedstawionych na figurach 1, 2, 5, 6, stanowiących sporny wzór oraz kratek przeciwstawionych wskazuje, że stanowią one podobne kratki kominkowe zbudowane z gładkich płyt czołowych o kształcie czworokąta, w środku tych płyt znajdują się siatki wykonane z metalu o otworach w kształcie czworokąta, przy czym kąty zewnętrzne tych figur skierowane są w kierunku boków kratki. Otwory w fantazyjnym kształcie prezentowane na fig. 4 także są wpisane w czworokąt, są zatem podobne do otworów zastosowanych w kratkach ujawnionych wcześniej (np. k. 119). Tym samym sporny wzór nie wyróżnia się od ujawnionych w materiale dowodowym kratek kominkowych wentylacyjnych.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył uprawniony.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji podzielił stanowisko Urzędu Patentowego RP, co do występowania po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego wzoru przemysłowego wobec okoliczności, że strony są bezpośrednimi konkurentami na rynku kratek kominkowych.

Zdaniem WSA Urząd Patentowy RP prawidłowo również uznał, że sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 p.w.p., gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo.

Jak wyjaśnił Sąd I instancji przedstawione na rysunkach wzoru spornego postacie kratek kominkowych wentylacyjnych obejmują elementy widoczne podczas zwykłego użytkowania, przy czym co słusznie zaznaczył organ fig. 3 i fig. 4 przedstawiają tylko elementy kratki kominkowej wentylacyjnej – kształt siatki zastosowanej w danym wzorze. Zdaniem WSA fig. 3 i 4 pełnią jedynie funkcję pomocniczą przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru, zaś pokazane na nich elementy kratki kominkowej wentylacyjnej (siatki) nie podlegają samodzielnej ocenie.

Powyższe stanowisko wzmacnia informacja zawarta w aktach rejestrowych, gdzie jako cechy istotne wzoru przemysłowego odniesiono się jedynie do fig. 1, fig. 2, fig. 5 i fig. 6. Sam uprawniony podał, że fig. 3 i fig. 4 przedstawiają fotografię odmiany siatki stosowanej w kratkach (akta rejestrowe). W tej sytuacji WSA nie podzielił zarzutów skargi odnoszących się do okoliczności przyjętej przez organ, że siatki fig. 3 i fig. 4 posiadają jedynie funkcje pomocniczą.

Sąd I instancji za prawidłowe uznał przyjęcie przez UPRP, że w niniejszej sprawie za zorientowanego użytkownika należy uznać architekta wnętrz, ewentualnie montera kominków, handlarza kominkami, zaś w kontekście kominków zabytkowych lub stylizowanych za zorientowanego użytkownika można uznać także konserwatora zabytków. Słusznie wskazuje organ, że zorientowanemu użytkownikowi przypisuje się wyższy niż u przeciętnego konsumenta poziom zdolności spostrzegania istniejących różnic.

Zdaniem WSA Urząd Patentowy RP w sposób prawidłowy dokonał pełnej oceny, co do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania nie różni się od wzoru przeciwstawionego. Dokonał również analizy oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika, w konsekwencji zasadnie uznając, że sporny wzór nie posiada w rozumieniu art. 104 p.w.p. zdolności rejestrowej.

Według Sądu I instancji UPRP trafnie wskazał, że kratki kominkowe, zaprezentowane przez uczestnika postepowania na kartach: 85, 97, 119-121 i 146 były ujawnione przed datą 17 września 2003 r., co potwierdza materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych. W przekonaniu WSA sporny wzór nie wyróżnia się od ujawnionych w materiale dowodowym kratek kominkowych wentylacyjnych.

W tym stanie rzeczy WSA uznał, że zgłoszony do rejestracji wzór przemysłowy w dacie zgłoszenia nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru, zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty postawione przez uprawnionego są nieuzasadnione.

II

W skardze kasacyjnej uprawniony zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 i art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wobec:

a) uznania, że Urząd Patentowy RP w sposób dostateczny wyjaśnił interes prawny uczestnika postępowania w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kratka kominkowa wentylacyjna" Rp. 6299;

b) uznania, że uczestnik postępowania jest rzeczywistym konkurentem skarżącego;

c) uznania, że uczestnik postępowania zajmuje się produkcją i obróbką mechaniczną elementów metalowych w tym nakładaniem na nie powłok;

d) uznania, że uczestnik postępowania dysponował interesem prawnym w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kratka kominkowa wentylacyjna" Rp. 6299;

e) uznania, że modelem zorientowanego użytkownika właściwego dla oceny porównywanych wzorów jest architekt wnętrz, monter kominków, handlarz kominkami, konserwator zabytków;

f) uznania, że na zorientowanym użytkowniku porównywane wzory wywierają takie samo ogólne wrażenie;

g) uznania, że odmiany unieważnionego wzoru przedstawione na fig. 3 i 4 mają charakter pomocniczy.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 i art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uznaniu prawidłowości sformułowania uzasadnienia zaskarżonej decyzji wobec:

a) uznania za prawidłowe uzasadnienia decyzji odnośnie braku indywidualnego charakteru odmian unieważnionego wzoru przedstawionych na fig. 3 i 4;

b) uznania za prawidłowe uzasadnienia decyzji odnośnie interesu prawnego uczestnika postępowania.

3. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 89 p.w.p. i art. 117 ust. 1 p.w.p., poprzez przyjęcie wadliwego rozumienia interesu prawnego, co miało wpływ na wynik postępowania.

4. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 104 ust. 1 p.w.p. polegające na jego wadliwej interpretacji i zastosowaniu poprzez przyjęcie: wadliwego modelu poinformowanego użytkownika, niewłaściwego zakresu swobody twórczej, nieprawidłowego rozumienia ogólnego wrażenia wywieranego przez wzór przemysłowy, co miało wpływ na wynik postępowania.

5. Naruszenie art. 133 § 1 i art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p., wobec braku oceny przesłanek ochrony w stosunku do wzorów przedstawionych na fig. 3 i 4, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., a komplementarny charakter tych zarzutów, uzasadnia łączne ich rozpoznanie.

Nie zasługują na uwzględnienie najdalej idące zarzuty zarówno naruszenia przepisów postępowania, wskazane w pkt 1 lit. a) – d) oraz zarzut naruszenia prawa materialnego, zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Powyższe zarzuty dotyczą polemiki autora skargi kasacyjnej z Sądem I instancji, który podzielił stanowisko Urzędu Patentowego RP, że wnioskodawca wykazał, że posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji udzielonego na sporny wzór przemysłowy "Kratka kominkowa wentylacyjna" Rp.6299.

Na wstępie należy przypomnieć, że w stanie prawnym, w którym zapadła decyzja UPRP o unieważnieniu prawa z rejestracji na sporny wzór przemysłowy dla domagania się unieważnienia tego prawa konieczne było spełnienie wymogu posiadania interesu prawnego, co wyraźnie wynikało z art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. Stosownie do art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy mógł być unieważniony w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykazała ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji i UPRP co do posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego w rozumieniu art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. w domaganiu się unieważnienia spornego prawa z rejestracji.

Podkreślenia wymaga, że – jak słusznie stwierdził Sąd I instancji – wnioskodawca i uprawniony są bezpośrednimi konkurentami na rynku kratek kominkowych. Wnioskodawca jest rzeczywistym konkurentem uprawnionego na rynku w zakresie kratek kominkowych, gdyż zajmuje się produkcją i obróbką mechaniczną elementów metalowych w tym nakładaniem na nie powłok, tj. produkcją wytworów metalowych, do których należą także kratki kominkowe wentylacyjne. Pomiędzy wnioskodawcą a uprawnionym występuje stosunek konkurencji, a interes wnioskodawcy jest realny, a nie hipotetyczny. Zatem sporne prawo z rejestracji ogranicza swobodę prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej ukonstytuowanej w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz w art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. w zakresie posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji na sporny wzór przemysłowy. Niezasadny jest zatem zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Ponadto nie można zgodzić ze stanowiskiem autora skargi kasacyjnej, że Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił w sposób dostateczny interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji. UPRP bowiem ustosunkował się do tej kwestii i wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istotne argumenty - w oparciu o materiał dowodowy – wskazujące na jego istnienie po stronie wnioskodawcy (s. 4-5 uzasadnienia).

Za nieusprawiedliwiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 104 ust. 1 p.w.p., wskazany w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej do naruszenia tych przepisów doszło wskutek wadliwej interpretacji modelu poinformowanego użytkownika, niewłaściwego zakresu swobody twórczej, nieprawidłowego rozumienia ogólnego wrażenia wywieranego przez wzór przemysłowy, co miało wpływ na wynik postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjnych podziela zaprezentowany przez UPRP i zaakceptowany przez Sąd I instancji pogląd odnoszący się zarówno do przyjęcia modelu zorientowanego użytkownika i wykładni tego pojęcia, jak i obejmujący zakres swobody twórczej przy opracowaniu wzoru.

Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę podziela i zauważa, że nie może jej skutecznie zakwestionować subiektywne przekonanie uprawnionego pomiędzy wyglądem kratek w odmianach 3 i 4 za element decydujący o indywidualnym charakterze spornego wzoru. Podkreślenia wymaga, że uprawniony - kwestionując pogląd organu i Sądu I instancji co do niespełnienia przez sporny wzór przemysłowy przesłanki indywidualnego charakteru - skupia się na poszczególnych elementach wzoru, tj. na kroju kratek stanowiących odmiany 3 i 4 spornego wzoru, gdy tymczasem przepis art. 104 ust. 1 p.w.p. stanowi, że wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Z treści tego przepisu nie sposób wywieść, że dla zakwestionowania indywidualnego charakteru wzoru konieczne jest wcześniejsze upublicznienie identycznego wytworu, czy też, że pomiędzy przeciwstawnymi wzorami nie mogą zachodzić różnice. Istotne jest natomiast to, aby te różnice nie miały wpływu na ogólne wrażenia, jakie wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno Sąd I instancji, jak i Urząd Patentowy RP prawidłowo wyłożyli pojęcie zorientowanego użytkownika jako wzorca normatywnego w zakresie dokonywania oceny indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, o którym stanowi art. 104 ust. 1 p.w.p. Trafnie bowiem uznano, że cechy te spełnia architekt wnętrz, monter kominków, handlarz kominków, a w przypadku kominków zabytkowych lub stylizowanych na takie - konserwator zabytków. Ponadto zarówno Sąd I instancji, jak i organ właściwie stwierdzili, że zorientowanemu użytkownikowi przypisuje się wyższy niż u przeciętnego konsumenta poziom zdolności spostrzegania istniejących różnic.

Takie rozumienie pojęcia zorientowanego użytkownika znajduje potwierdzenie w orzecznictwie SN i NSA.

Sąd Najwyższy w orzecznictwie wyraził zasadniczo jednolity pogląd co do rozumienia pojęcia "zorientowany użytkownik". W wyroku z 18 lutego 2016 r. SN stwierdził, że jest to osoba niebędąca ani użytkownikiem przeciętnym, ani ekspertem, tylko konsumentem o pewnej wiedzy i kwalifikacjach pozwalających na odnalezienie różnic między wytworami, świadomymi odbiorcami informacji dostarczanych przez producentów dotyczących ulepszeń bądź zmian wzornictwa (II CSK 282/15, OSNC 2017/1, poz. 10). Sąd Najwyższy podkreślił w orzecznictwie, że wykładnia językowa pojęcia "zorientowany użytkownik" wskazuje, że chodzi o osobę dobrze poinformowaną, mającą dobre rozeznanie i wiadomości w danej dziedzinie, korzystającą z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów. To osoba używająca w sposób stały przedmiotów z danej grupy i zorientowana w stanie ich wzornictwa wynikającym z zakresu swobody twórczej oraz dokonania oceny, czy ogólne wrażenie, jakie wywołuje na takiej osobie wzór zakwestionowany, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego przez wzór zarejestrowany. Sąd Najwyższy słusznie podkreślił, że zorientowany użytkownik nie jest ani znawcą (ekspertem), ani przeciętnym odbiorcą (wyrok SN z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II CSK 302/07, Biul. SN 2008/2, poz. 16). Podobnie określił zorientowanego użytkownika Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie, a mianowicie jako osobę użytkującą w sposób stały dane przedmioty, mającą na ich temat więcej wiadomości praktycznych lub teoretycznych niż przeciętny użytkownik i mającą większą od niego zdolność spostrzegania cech charakterystycznych danego przedmiotu (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 508/15, LEX nr 2083286). Takie rozumienie pojęcia "zorientowany użytkownik" aprobują przedstawiciele doktryny (zob. J. Sieńczyło-Chlabicz, Ustanie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14B, red. R. Skubisz, Warszawa 2017, s. 351-352; A. Tischner, Przesłanki zdolności, rejestracyjnej wzorów przemysłowych, System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14B, red. R. Skubisz, Warszawa 2017, s. 105 i n.).

Wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż UPRP prawidłowo uzasadnił decyzję o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego, zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego zaskarżonej decyzji, co słusznie zaakceptował Sąd I instancji.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a., zarzucanego w pkt 1, 2 i 5 petitum skargi kasacyjnej .

W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wynikający z tego przepisu obowiązek wydania wyroku "na podstawie akt sprawy" oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy, tzn. rozpatrywał sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie dokonywał ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, natomiast badał, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ, którego decyzja została zaskarżona odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31).

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.