Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2653/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas, Sędziowie NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), NSA Jerzy Rypina, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 1347/10 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. H. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r., I SA/Gl 1347/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. H. (zwanego dalej skarżącym) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 października 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych

2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że zaskarżoną decyzją z dnia 15 października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.z dnia 28 grudnia 2009 r., orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, będącego członkiem zarządu spółki "A." sp. z o.o. (zwanej dalej spółką) wraz z drugim członkiem zarządu – A. W. (zwanym dalej A.W.) za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych tytułem wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4) za miesiące: grudzień 2003 r., styczeń 2004 r., luty 2004 r., marzec 2004 r. kwiecień 2004 r., maj 2004 r., czerwiec 2004 r., lipiec 2004 r., sierpień 2004 r., wrzesień 2004 r., październik 2004 r. i listopad 2004 r. - w łącznej wysokości 154.738,90 zł, odsetek za zwłokę od ww. zaległości - w wysokości 106.353 zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego - w wysokości 1.535,80 zł (ogółem 262.627,70 zł). Organ obniżył zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych tytułem wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4), za które ponosi odpowiedzialność skarżący z kwoty 154.738,90 zł do kwoty 134.575,50 zł (tj. za zaległości za miesiące grudzień 2003 r., styczeń 2004 r., luty 2004 r., marzec 2004 r., kwiecień 2004 r., maj 2004 r., czerwiec 2004 r., lipiec 2004 r., sierpień 2004 r., wrzesień 2004 r., listopad 2004 r.)., a odsetki za zwłokę od ww. zaległości z kwoty 106.353 zł - do kwoty 93.597 zł. Tym samym ogólną wysokość wszystkich zaległości wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego obniżył z kwoty 262.627,70 zł - do kwoty 229.708,30 zł.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły dwie określone w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej: ord. pod., przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność jako członka zarządu. Po pierwsze - w dniu 2 czerwca 2005 r. złożono do Sądu Rejonowego w Katowicach wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, który został podpisany przez prezesa zarządu – skarżącego oraz wiceprezesa zarządu – A.W. Tym samym skarżący dokonał czynności, która z mocy prawa wyłącza jego odpowiedzialność jako członka zarządu za zobowiązania spółki. Podkreślił, że w kwestii tej żadnego znaczenia nie ma fakt, iż zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2005 r. wniosek o ogłoszenie upadłości zwrócono wskutek braków formalnych. W dniu 3 czerwca 2005 r. mocą uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki odwołano skarżącego z funkcji członka zarządu - w związku z powyższym zobowiązany nie miał możliwości ani uprawnienia do uzupełnienia braków formalnych wniosku i do ponownego skierowania pisma do właściwego sądu.

Odnosząc się do drugiej przesłanki zwalniającej go z odpowiedzialności - skarżący podniósł, że w piśmie z dnia 18 maja 2006 r. wskazał przecież stan aktywów spółki na dzień 20 maja 2005 r. oraz kwotę należności pozabilansowych (łącznie ponad 3.200.000 zł). Ponadto, nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący podejmował działania, mające na celu poprawę stanu finansowego spółki oraz to, że nabywca udziałów spółki – T. M. w dniu ich nabycia (tj. w dniu 20 maja 2005 r.) posiadał pełną wiedzę o sytuacji finansowej spółki i na tę okoliczność złożył pisemne oświadczenie.

Skarżący zarzucił także, że organ podatkowy nie podjął działań egzekucyjnych, które uzasadniłyby stwierdzenie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.

3. Organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest, iż skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki od dnia 5 października 2001 r. do dnia 3 czerwca 2005 r., a więc w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań objętych postępowaniem.

Bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce stwierdzono w postanowieniu Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 25 października 2006 r. To postanowienie o nieskuteczności zastosowanych środków egzekucyjnych jest dokumentem urzędowym objętym (na mocy art. 194 § 1 ord. pod.) domniemaniem zgodności z prawdą. Wzruszanie takiego rozstrzygnięcia w chwili orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej poprzez składanie zarzutu lub skargi na postępowanie egzekucyjne i formalne kontrolowanie prawidłowości jego prowadzenia nie jest dopuszczalne.

Z danych zgromadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. wynikało, że spółka nie posiadała nieruchomości oraz majątku ruchomego bądź innych praw majątkowych podlegających egzekucji administracyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. - jako organ egzekucyjny - dokonał zajęć rachunku bankowego spółki (zawiadomienia z dnia 20 kwietnia i z dnia 30 maja 2005 r.) - nie zostały one jednak zrealizowane. Z kolei poborca skarbowy w raporcie z dnia 28 czerwca 2005 r. stwierdził niemożność dokonania czynności egzekucyjnych, gdyż od zarządcy budynku położonego w R.otrzymał informację, że pod tym adresem spółka nie prowadzi działalności i nie posiada składników majątkowych do niej należących. Urząd Miasta w R.w piśmie z dnia 14 września 2005 r. poinformował, że spółka nie figuruje jako właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości położonych na terenie tego miasta. Analogiczna informacja dotycząca nieruchomości położonych na terenie Poznania została zawarta w piśmie organu, prowadzącego ewidencję gruntów i budynków tego miasta z dnia 19 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R.w 2008 r. i w 2009 r. dokonał czynności mających na celu ustalenie majątku spółki. Ponownie uzyskano informację, że spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów; żaden urząd skarbowy nie posiada informacji dotyczących rachunków bankowych, majątku ruchomego i nieruchomego i innych praw majątkowych spółki (co ustalono na podstawie zapytań, skierowanych elektronicznie w dniu 30 czerwca 2008 r. i w dniu 28 kwietnia 2009 r. do wszystkich urzędów skarbowych).

W piśmie z dnia 11 października 2005 r. skarżący oświadczył, że w dniu jego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, spółka wprawdzie utraciła płynność finansową, ale posiadała wymagalne wierzytelności, zaś szczegółowych informacji odnośnie tych wierzytelności, jak i innych składników majątkowych może udzielić aktualny zarząd spółki lub pełnomocnik prezesa zarządu – J. B. Skarżący podkreślił, że nie potrafi udzielić pełnych informacji na temat szczegółowych składników majątkowych, gdyż nie posiada dokumentów spółki. Zwrócono się zatem do J. B. oraz do następnego prezesa zarządu – T. M. (pisma z dnia 18 października 2005 r. i z dnia 5 października 2005 r.). T. M. nie odebrał pisma, natomiast J. B. w piśmie z dnia 14 listopada 2005 r. poinformowała, że nie posiada dokumentacji księgowej spółki.

W ramach postępowania wyjaśniającego w Urzędzie Skarbowym w T.odbyło się przesłuchanie J. B. jako świadka. Zeznała ona, że w okresie od stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2009 r. nie posiada żadnych informacji o majątku spółki, który mógłby podlegać egzekucji. Nie dysponuje także informacjami o prawach majątkowych i wierzytelnościach, przysługujących od dłużników spółki; nie ma także wiedzy na temat tego, czy spółka ta prowadziła działalność gospodarczą; nie jest w stanie przedłożyć dowodów potwierdzających ewentualne posiadanie rzeczowych składników majątkowych, dokumentacji związanej z powstaniem należnych spółce wierzytelności, wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, zestawienia rozrachunków z kontrahentami i wykazu środków trwałych.

Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. w piśmie z dnia 9 lutego 2010 r. poinformował, że spółka w okresie od stycznia do grudnia 2005 r. nie złożyła w tym urzędzie dokumentów potwierdzających ewentualne posiadanie składników majątkowych, dokumentów związanych z powstaniem należnych spółce wierzytelności oraz zestawienia rozrachunków z kontrahentami i wykazu środków trwałych.

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w K.stwierdził, że opisane powyżej ustalenia organów podatkowych oraz treść postanowień organów egzekucyjnych z dnia 25 października 2006 r. o stwierdzeniu nieskuteczności zastosowanych środków egzekucyjnych wskazują, iż spółka nie posiadała w istocie żadnego majątku, który mógłby być objęty egzekucją. Organ podkreślił, że co prawda skarżący w piśmie z dnia 18 maja 2006 r. przedstawił dane na temat wartości majątku spółki, ale w istocie przytoczył jedynie zapisy rachunkowe, wynikające z bilansu i nie wiadomo, czy miały one jakiekolwiek odzwierciedlenie w rzeczywistości. Ze względu na to, że wysokość zobowiązań na dzień 31 grudnia 2004 r. (wynosząca 1.456.080,73 zł) była wyższa, niż wielkość aktywów spółki w tym dniu (1.158.087,61 zł), to zarząd powinien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie 2 tygodni od dnia 31 grudnia 2004 r. Tym samym wniosek wniesiony dopiero w dniu 3 czerwca 2005 r. złożony został po upływie co najmniej 5 miesięcy od zaistnienia podstaw do ogłoszenia upadłości. W tej sytuacji - nawet przy pominięciu faktu, że wniosek ten nie spełniał warunków formalnych, czyli był nieskuteczny - stwierdzono, że złożono go z uchybieniem terminu wymaganego w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej: u.Pr.u.i.n., a więc nie w "czasie właściwym", o którym mowa w art. 116 § 1 ord. pod. Uzasadniając przesłanki częściowego uchylenia decyzji organu I instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do zaległości podatkowej spółki za październik 2004 r. nie prowadzono egzekucji i w konsekwencji nie zastosowano środka egzekucyjnego, a zatem zaległość ta uległa przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009 r. Tym samym odpowiedzialność podatkowa skarżącego nie może obejmować przedawnionej zaległości spółki za październik 2004 r. w kwocie 20.163,40 zł i odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie 12.756 zł.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 116 § 1 ord. pod., poprzez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki, art. 121 § 1 ord. pod., poprzez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych, art. 191 ord. pod., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz art.122 ord. pod., poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej. W uzasadnieniu wskazał, że art. 116 ord. pod. zawiera wiele pojęć nieostrych, odnosi się (wbrew twierdzeniom organów podatkowych) do złożenia wniosku o upadłość, a nie do skutecznego wnioskowania o wszczęcie tego rodzaju postępowania, nie rozgranicza winy umyślnej i nieumyślnej. Podniósł, że organ podatkowy niesłusznie przeniósł na niego ciężar wykazania okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości spółki. Wskazał również, że organ podatkowy nie zbadał w jakim terminie wniosek o ogłoszenie upadłości spółki winien być ogłoszony. Ogólnikowe stwierdzenie, że czasem właściwym do złożenia wniosku był rok 2004 r. ocenił jako zdecydowanie niewystarczające. Podkreślił jednocześnie, że materiał dowodowy wskazuje, iż w 2004 r. kondycja finansowa spółki nie wskazywała na konieczność wnioskowania o ogłoszenie jej upadłości. Opisując szczegółowo działania podjęte w celu dofinansowania spółki, skarżący wskazał, że w 2004 r. prowadzone były rozmowy z 2 firmami, które dawały perspektywę pozyskania środków na spłatę zaległości w zakresie zobowiązań publicznoprawnych. W związku z tym, że nie doszło do porozumienia w sprawie dofinansowania spółki, z inicjatywy zarządu przeprowadzono badanie rynku pod względem franszyzy oprogramowania – produktu, stanowiącego autorskie rozwiązanie spółki, służącego do skanowania dokumentów i zapisywania ich na płytach CD. W tym samym czasie zredukowano zatrudnienie w firmie, zmniejszono metraż biura i rozpoczęto poszukiwania kupca spółki. W grudniu 2004 r. spółka podpisała bardzo korzystny kontrakt z firmą amerykańską. Kontrahent amerykański nie wywiązał się jednak z umowy, a dochodzenie przysługującego spółce odszkodowania w wysokości 750.000 USD okazało się niemożliwe ze względu na odległość i ogromne koszty obsługi prawnej. Udało się pozyskać śląską sieć punktów ksero, zainteresowaną franszyzą oprogramowania, w związku z czym decyzją wspólników, przy aprobacie zarządu przeniesiono siedzibę spółki na Śląsk. W tym samym okresie zamieszczono w prasie ogłoszenie o sprzedaży spółki i prowadzono negocjacje z zainteresowanymi. W kwietniu 2005 r. wybrano nabywcę, dysponującego stosownym kapitałem, który w dniu 20 maja 2005 r. zakupił udziały od wszystkich wspólników (odebrano od niego oświadczenie o zapoznaniu się ze stanem prawnym i finansowym spółki). W 2004 r. nie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość, gdyż podjęte przez zarząd działania pozwalały racjonalnie oczekiwać realnej poprawy kondycji firmy. Poprawa ta nie nastąpiła z przyczyn niezależnych od spółki, wskutek czego w połowie 2005 r. zaistniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Odnosząc się do drugiej z przesłanek egzoneracyjnych, związanej ze wskazaniem mienia spółki, umożliwiającego egzekucję, skarżący zaznaczył, że w piśmie z dnia 18 maja 2006 r. wskazał on majątek spółki, z którego zaległość podatkowa mogła być zaspokojona. Podał w nim (dołączając dokumenty księgowe) m.in. stan aktywów spółki (1.012.000 zł) oraz kwotę posiadanych należności pozabilansowych (2.243.000 zł), co w zestawieniu z wartością zaległości podatkowej dowodzi, że spełnił on omawianą przesłankę egzoneracyjną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2011 r. skarżący podtrzymał zarzuty i argumentację przedstawioną w skardze, ponadto podniósł zarzut przedawnienia (z końcem 2009 r.) zobowiązania spółki , za które odpowiedzialność została w niniejszej sprawie przeniesiona na skarżącego.

Odpowiadając w dniu 20 maja 2011 r. na powyższe pismo procesowe organ odwoławczy zaznaczył, iż podnoszona obecnie kwestia przedawnienia zobowiązań płatnika nie była w dotychczasowym postępowaniu przedmiotem sporu, więc nie było potrzeby jej omawiania w zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że wraz z zajęciem rachunku bankowego, które nastąpiło w dniu 30 października 2006 r. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z art. 70 § 1 w związku z art. 71 ord. pod. - upłyną dopiero z dniem 31 października 2011 r. Tym samym zaskarżona decyzja organu odwoławczego z dnia 15 października 2010 r. wydana została przed upływem terminu przedawnienia.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę i analizując spełnienie przesłanek o odpowiedzialności osoby trzeciej wskazał, że termin płatności objętych zaskarżonym rozstrzygnięciem zaliczek upływał w 2004 r. - w konsekwencji zaległości podatkowe spółki powstały w tymże 2004 r., a zatem wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za wspomniane zobowiązania było dopuszczalne do końca 2009 r. Terminu tego w niniejszej sprawie nie naruszono, gdyż decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.wydano w dniu 28 grudnia 2009 r.

Decyzja o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności z tytułu zaległości spółki wydana została z zachowaniem terminu określonego w art. 118 § 1 ord. pod.

Również bezsporne jest w sprawie, że skarżący był w okresie, w którym upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych - członkiem dwuosobowego zarządu spółki. Funkcję tę pełnił od dnia 5 października 2001 r. do dnia 3 czerwca 2005 r.

Opisane szczegółowo w zaskarżonej decyzji aspekty postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki jednoznacznie wskazują, że przymusowe zaspokojenie przedmiotowych należności na skutek egzekucji skierowanej przeciwko spółce okazało się niemożliwe. Czynności zmierzające do ujawnienia mienia spółki dokonywane były przez kilka organów egzekucyjnych, a uzyskiwane przez nie dane były wielokrotnie aktualizowane; rachunki bankowe oraz mienie ruchome, nieruchome i inne prawa majątkowe przysługujące spółce poszukiwane były (poprzez zapytania kierowane drogą elektroniczną w czerwcu 2008 r. i kwietniu 2009 r.) z udziałem wszystkich urzędów skarbowych. Stan majątkowy spółki był także przedmiotem licznych wystąpień kierowanych do skarżącego oraz drugiego z członków zarządu spółki. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przesłankę bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki należy uznać bez wątpienia za wykazaną. Powtórzył również za organem odwoławczym, że skarżący w piśmie z dnia 18 maja 2006 r. podał jedynie dane, obejmujące zapisy rachunkowe, wynikające z bilansu, a nie wskazał majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Sąd podniósł również, że skarżący wraz z A.W. (kilka dni przed odwołaniem ich z zarządu spółki), pismem z dnia 1 czerwca 2005 r. zawnioskowali o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki. Wniosek ten – ze względu na braki formalne – zwrócono zarządzeniem Sądu Rejonowego w Katowicach z dnia 9 czerwca 2005 r. Fakt zwrócenia wniosku nie miał jednak znaczenia, bowiem- jak wskazał sąd- stan niewypłacalności spółki, czyli termin do złożenia wspomnianego wniosku nastąpił w momencie, kiedy stan pasywów przewyższył stan aktywów, a to po raz pierwszy było widoczne przy okazji sporządzenia bilansu na zamknięcie 2004 r. Zatem termin do złożenia ww. wniosku upłynął w ciągu 2 tygodni od 31 grudnia 2004 r. Przedmiotowy wniosek został złożony dopiero kilka miesięcy później, zatem skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki egzoneracyjnej.

WSA podkreślił, że członek zarządu osoby prawnej, która stała się niewypłacalna w rozumieniu przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie może uwolnić się od odpowiedzialności za jej zobowiązania podatkowe, powołując się na potencjalną możliwość radykalnej poprawy rentowności firmy, bez względu na to jak liczne i sensowne działania w tym kierunku podejmował.

Szczegółowa analiza akt sprawy doprowadziła sąd pierwszej instancji do wniosku, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie podatkowe, respektując wszelkie przepisy proceduralne, zasadnie i wyczerpująco wykazał istnienie pozytywnych przesłanek zastosowania w sprawie art. 116 ord. pod. i jednocześnie zasadnie ustalił, że skarżący nie wykazał ustawowych okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności.

6. Powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej: p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, pomimo naruszenia przez organ podatkowy art. 121 § 1, 122, i 191 ord. pod.;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia;

3) art. 116 § l ord. pod., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu tego przepisu wobec skarżącego w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do jego zastosowania;

4) art. 116 § 1 ord. pod., poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie stanowi o zaistnieniu przesłanki egzoneracyjnej, wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu;

5) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przez organ podatkowy powołanych powyżej przepisów prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/G1 1347/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu sądowi; ewentualnie,

2) w przypadku niestwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a stwierdzenia jedynie naruszenie prawa materialnego – uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi na podstawie przepisu art. 188 p.p.s.a.

3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i wydanie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

7. Na wstępnie należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy i wykorzystuje argumentację wyrażone w sprawie o sygn. akt I FSK 1079/12.

8. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela twierdzenia skarżącego, że w sprawie niewłaściwie zastosowano art. 116 § 1 ord. pod. Organ podatkowy przeprowadzając postępowanie nie naruszył przy tym art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 ord. pod. Należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że w toku postępowania zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji organ podatkowy podjął wszelkie działania mające na celu zebranie pełnego materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zobowiązania spółki.

9. Nie można się zgodzić, że w sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki z art. 116 § 1 ord. pod. do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu. Przepis art. 116 § 1 ord. pod. wskazuje na pozytywne i negatywne przesłanki warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu. Do tych pierwszych zaliczyć należy okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Skarżący w swojej argumentacji koncentruje się na tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z dnia 2 czerwca 2005 r. został złożony we właściwym czasie. Podnosi, że nie miało znaczenia to, iż zarządzeniem wniosek zwrócono wskutek braków formalnych. Skarżący po zwróceniu wniosku - z uwagi na odwołanie go z zarządu spółki w dniu 3 czerwca 2005 r. - nie miał możliwości jego uzupełnienia. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że sąd pierwszej instancji ocenił - co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materialne dowodowym - kondycję ekonomiczną spółki w świetle ustawowych kryteriów stanu obligującego do wnioskowania o ogłoszenie jej upadłości. W tym zakresie na podstawie bilansu spółki na dzień 31 grudnia 2004 r. precyzyjnie w decyzji organu odwoławczego wskazano, że w ciągu 2004 r. łączne zobowiązania spółki wzrosły do kwoty 1.456.080,73 zł. Odnotowano także, że wysokość zobowiązań na dzień 31 grudnia 2004 r. wynosząca 1.456.080,73 zł była wyższa niż wielkość aktywów spółki w tym dniu (1.158.087,61 zł). To oznacza, że zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku. Wnioski wynikające z przywołanej analizy korelują niewątpliwie z faktem nieuiszczania przez spółkę zobowiązań podatkowych oraz z oświadczeniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 29 kwietnia 2010 r., w którym poinformował on, że sytuacja finansowa spółki w 2004 r. była zła i miała ona zobowiązania publiczno-prawne wynoszące ok. 800.000 zł. Zgodzić się więc należało z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, który za organem podatkowym ocenił, że właściwym czasem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki była najpóźniej połowa stycznia 2005 r. Brak ustalenia momentu, w którym nastąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłości - co podnosi skarżący - nie naruszało przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zważyć bowiem należy, że bilans spółki, obrazujący jej sytuację finansową sporządzony był na dzień 31 grudnia 2004 r., zaś wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony ponad pół roku później, tj. w dniu 2 czerwca 2005 r. Członek zarządu nie wykazał również, że istniały okoliczności świadczące o tym, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Powoływane w skardze kasacyjnej okoliczności, tj.: odwołanie z pełnionej funkcji dnia 3 czerwca 2005 r., czy też niemożliwość uzupełnienia wniosku - nie miały wpływu na powstanie takiej przesłanki, gdyż wystąpiły znacznie później.

10. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji właściwie ocenił, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, wyjaśnił, że chodzi tutaj o wskazanie przez członka zarządu takiego mienia, które umożliwiałoby zaspokojenie długu podatkowego, a nie o wskazanie składników majątkowych o jakiekolwiek wartości. Nie jest więc wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja jest jedynie potencjalnie, przypuszczalnie możliwa. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy wydał postanowienie o bezskuteczności egzekucji i nie nastąpiło to - jak twierdzi skarżący - kilka lat po złożeniu przez skarżącego pisma wskazującego na stan majątku spółki.

11. Niezasadny był również zarzut upatrujący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera elementy, o których mowa w tym przepisie, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowisko stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny - wbrew twierdzeniu skarżącego - odniósł się do podnoszonej kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki. To, czy dokonana w tym zakresie ocena sądu pierwszej instancji była prawidłowa - nie mogło być objęte kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na brak w tym zakresie zarzutu. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu związanego z naruszeniem art. 70 ord. pod., czy też innym przepisem dotyczącym przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej co oznacza, że nie jest władny badać, czy sąd pierwszej instancji naruszył inne jeszcze przepisy, niż te, wskazane w skardze kasacyjnej.

12. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do treści art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.