Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 706/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15zzs4 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 10, art. 90 par. 1, art. 90 par. 2, art. 3 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, , art. 8, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 18 ust. 4b, art. 8, art. 4 pkt 11, art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 9, art. 4 pkt 10, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 5b ust. 2, art. 5b ust. 1 pkt 1, art. 5b ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4b pkt 2, art. 18 ust. 4a, art. 5b ust. 1 pkt 1, art. 5b ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 58 ust. 1, art. 56
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 art. 2 pkt 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "Kpa"), art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: "Utd") oraz Ip. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do Utd, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD" lub "Organ I instancji") z [...] listopada 2019 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości 8800 (osiem tysięcy osiemset) złotych – utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji z [...] listopada 2019 r.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] czerwca 2019 r. w [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował M. K., wykonując przewóz okazjonalny osób w imieniu Skarżącej. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli.

W toku kontroli przesłuchano pasażera G. N.. Po wylegitymowaniu pasażera wskazał on, że zamówił za pomocą aplikacji [...] ([...]) usługę przewozu z [...] z ul. [...] do ulicy [...] we [...]. Za przedmiotową usługę transportową w postaci przewozu pasażerów na ww. trasie zamawiającemu została pobrana za pośrednictwem tej aplikacji kwota 27,00 zł. Powyższe dane uzyskano z aplikacji, którą posiadał zainstalowaną na smartfonie klient korzystający z przewozu pojazdem. W toku kontroli na okoliczność przewozu pasażer, który dokonał zamówienia usługi przewozu osób za pomocą aplikacji [...] złożył zeznania - przesłuchany w charakterze świadka oświadczył, że zamówił przewóz za pomocą powyższej aplikacji i nie zawierał z kierowcą żadnej umowy.

Podczas kontroli kierowca okazał do kontroli kopię licencji Strony nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną jej 13 marca 2019 r. Pojazd nie był oznakowany zgodnie z przepisami jako pojazd "TAXI", nie był wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, w związku z czym klient zamawiający usługę przewozu nie otrzymał po wykonaniu usługi paragonu fiskalnego. Na pojeździe nie znajdowały się widoczne informacje o wysokości opłat za usługę przewozu. Na tą okoliczność sporządzono dokumentację fotograficzną pojazdu. Pojazd był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób. Fakt ten potwierdza zapis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

Kierowca pojazdu okazał w trakcie kontroli umowę zlecenia zawartą ze Stroną 18 maja 2019 r. Jak wynika z jej treści, Skarżąca świadczy usługi transportowe na rzecz osób trzecich za pomocą platformy usług, natomiast kierowca zobowiązuje się świadczyć usługi otrzymanym od Strony do używania pojazdem z dołożeniem należytej staranności, za co otrzymuje od Skarżącej wynagrodzenie prowizyjne.

Jak ustalono w trakcie kontroli, pasażer w związku ze zrealizowaną usługą przewozu osób nie zawierał żadnej pisemnej umowy, jak również nie był w tym celu w lokalu przedsiębiorstwa przed rozpoczęciem kontrolowanego przewozu osób.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów drogowych, zostało z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez [...]WITD decyzji z [...] listopada 2019 r. nakładającej na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 8800 (osiem tysięcy osiemset) złotych tytułem popełnienia naruszeń z Ip. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do Utd, polegające na :

- wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a Utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 4b tej ustawy;

- niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 Utd, w wymaganym terminie - za każdą zmianę.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła ww. decyzję w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, stwierdził, że Organ I instancji prawidłowo uznał, że wykonawcą przewozu drogowego z dnia kontroli była Skarżąca. Organ zauważył, że Strona w toku postępowania w I instancji nie zaprzeczyła, że przewóz był wykonywany w jej imieniu. Kierowca podczas kontroli wskazał Stronę jako wykonawcę przewozu, a Strona na etapie postępowania w I instancji nie zaprzeczyła, że współpracuje z kierowcą w zakresie przewozu osób. Kierowca okazał do kontroli odpis licencji udzielonej Skarżącej i umowę zlecenia nr [...], zawarte 18 maja 2019 r. przez kierowcę ze Skarżącą. Organ podkreślił, że jak wynika z § 1 ust. 1 umowy zlecenia zleceniodawca (Strona) świadczy usługi transportowe na rzecz osób trzecich za pomocą platformy usług, natomiast zleceniobiorca (kierowca) zobowiązuje się świadczyć usługi otrzymanym od zleceniodawcy do używania pojazdem z dołożeniem należytej staranności, za co otrzyma prowizyjne wynagrodzenie umowne (§ 1 ust. 2, 4 i 7 umowy). Kierowca zobowiązał się również do wygenerowania tygodniowego obrotu w wysokości minimum 1000 zł (§ 1 ust. 3 umowy). Powyższe jednoznacznie wskazuje, że wykonawcą kontrolowanego przewozu była Skarżąca, na rzecz której przewozy wykonywał współpracujący z nią kierowca.

Organ wskazał, że z informacji z Urzędu Miasta [...] (pismo z 27 czerwca 2019 r.) wynika, że Strona posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną jej 13 marca 2019 r., do której nie zgłosiła pojazdu marki [...] o nr rej. [...].

GITD zaznaczył, że stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 Utd przewoźnik drogowy, czyli przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 Utd), jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Przewidziany w art. 14 ust. 1 Utd obowiązek zgłaszania przez przewoźnika organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8 tej ustawy, w określonym terminie, jest konsekwencją innego obowiązku adresowanego do przewoźnika - obowiązku uzyskania odpowiedniej licencji (zezwolenia) na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego.

W omawianym przypadku Organ nie ustalił, od kiedy Strona wykonywała transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu. Stwierdził, że od [...] czerwca 2019 r. (dzień kontroli) do dnia wydania decyzji Organu I instancji ([...] listopada 2020 r.) upłynęło 152 dni. Do dnia wydania decyzji przez Organ I instancji Strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wobec powyższego, zdaniem GITD, prawidłowo nałożono na Stronę karę pieniężną w wysokości 800 (osiemset) złotych z tytułu popełnienia naruszenia z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do Utd.

Dalej GITD podniósł, że zgodnie z art. 774 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. u. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.; dalej: "Kc"), zawierając umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się, w zakresie swojego przedsiębiorstwa, do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Umowę przewozu kwalifikuje się jako umowę należącą do kategorii "umów o świadczenie usług", przy czym bezpośrednią funkcją komentowanego uregulowania jest stworzenie ram prawnych dla stosunku, którego źródłem jest umowa nazwana, w ramach którego następuje świadczenie "wyspecjalizowanych" usług. Wykonanie umowy przewozu wymaga osiągnięcia sprawdzalnego rezultatu. Jest to umowa kwalifikowana podmiotowo po stronie przewoźnika; może ją zawrzeć wyłącznie przedsiębiorca posiadający odpowiednie uprawnienia, tj. licencję na wykonywanie transportu drogowego osób lub rzeczy (usług transportowych).

Organ odwoławczy wskazał, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 Utd). Bezspornym jest zatem, według Organu, że Strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 Utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W ocenie Organu pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są pojęciami tożsamymi.

Zdaniem GITD nie budzi wątpliwości, iż w świetle przytoczonych wyżej przepisów kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b Utd. Bezsprzeczne jest, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli, dowód rejestracyjny pojazdu i materiał zdjęciowy. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Stosownie do art. 18 ust. 4b Utd dopuszcza się przewóz okazjonalny:

- pojazdami zabytkowymi,

- samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę ,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 78¹ Kc, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Następnie Organ wskazał, że w omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 78¹ § 2 Kc oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, co jednakże nie oznacza, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji [...] stanowi o spełnieniu warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b Utd, który wprost wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej lub elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie.

Wobec powyższego w ocenie GITD nałożenie na Stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do Utd było prawidłowe.

GITD uznał, że Organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z Kpa. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Pouczył Stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego. Tym samym prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym bardziej nie naruszając fundamentalnej zasady działania organu administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa, o której mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto, zdaniem GITD, Organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona czym nie naruszył art. 80 Kpa. Ponadto przeprowadzone podczas kontroli dowody nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności.

Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f Kpa nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 Kpa, która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa Kpa w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a Utd w zw. z art. 93 ust. 1 Utd okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 Utd, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 Utd.

Według Organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c Utd. Strona nie przedłożyła w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na istnienie okoliczności wskazanych w ww. przepisie, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję GITD z [...] listopada 2021 r., Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4ab Utd w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do Utd polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę, nie zaś przez Skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 Utd;

- art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c Utd poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...].;

- art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a Utd poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą;

- art. 4 pkt 11 Utd w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w Utd, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

- art. 92a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do Utd polegające na wymierzeniu Skarżącej kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji i brak wyposażenia kierowcę w wypis z licencji, w sytuacji, w której Organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że Skarżąca nie posiadała na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej ją do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;

- art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez Organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącej;

- art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] czerwca 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

- art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji;

- art. 107 § 3 Kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...];

- art. 8 Kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji, a ponadto o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sprawie istniały podstawy do skierowania rozpoznania skargi na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów w celu przyspieszenia jej rozpoznania. Taką możliwość z uwagi na obowiązujący stan epidemii wprowadził art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 1842). Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 i 2 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Następnie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji jest nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej z tytułu:

1) dokonania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b Utd – w wysokości 8000 zł.;

2) z tytułu niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektroniczne, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8 Utd – w wysokości 800 zł.;

W związku z powyższym wskazać należy, iż przewóz okazjonalny, zgodnie z art. 4 pkt 11 Utd to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że przewóz, o którym mowa w zaskarżonej decyzji, nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (tj. przewozu regularnego określonego w art. 4 pkt 7 Utd), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (tj. przewozu regularnego specjalnego określonego w art. 4 pkt 9 Utd) ani też wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu warunków określonych w art. 4 pkt 10 Utd (tj. przewozu wahadłowego).

Należy także mieć na uwadze, że stosownie do art. 5 ust 1 Utd podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2 Utd, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.

W oparciu o wspominany art. 5b ust. 1 Utd trzeba zauważyć, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Wyróżnia się trzy rodzaje takiej licencji w zakresie przewozu osób, w zależności od tego czy przewóz będzie dokonywany samochodem osobowym (art. 5b ust. 1 pkt 1 Utd), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (art. 5b ust.1 pkt 2 Utd) czy też taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 Utd).

Na podstawie art. 18 ust. 4a Utd, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewozu okazjonalnego dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 Utd.

Natomiast, w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 Utd, dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi, niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a tego artykułu i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 Utd.

Reasumując, dopuszczalny byłby przewóz okazjonalny, o którym mowa w art. 18 ust 4b Utd jedynie w sytuacji, gdyby przedsiębiorca legitymował się licencją na przewóz samochodem osobowym a nadto spełnione byłyby wszystkie, wskazane powyżej przesłanki dopuszczalności takiego przewozu w odniesieniu do samochodu osobowego niespełniającego kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a Utd i będącego wyłączną jego własnością lub stanowiącego przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni ww. przepisów prawa i zasadnie zastosowały je do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, albowiem nie może być uznany za przewóz regularny, przewóz regularny specjalny czy przewóz wahadłowy.

Z materiału dowodowego zgromadzonego na potrzeby mającego w sprawie zapaść rozstrzygnięcia wynika, że Skarżąca posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, a zatem licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 Utd.

Z okoliczności stanu faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika także, że przewóz został wykonany w celach zarobkowych Skarżącej. Za przewóz została bowiem pobrana opłata, a zamówienie wykonania przedmiotowej usługi transportu nastąpiło z wykorzystaniem aplikacji [...].

Usługa została wykonana na rzecz i w imieniu Skarżącej, co wynika z protokołu kontroli i załączników w postaci umowy zlecenia zawartej pomiędzy Stroną a kierowcą w dniu 18 maja 2019 r. oraz kopii licencji nr [...] wystawionej na Stronę. Trzeba zatem zauważyć, że pomiędzy kierowcą a Skarżącą została zawarta umowa, na mocy której kierowca jako zleceniobiorca zobowiązał się względem Strony jako zleceniodawcy do wykonywania świadczenia usług transportowych i wygenerowania określonej wysokości tygodniowego obrotu, zgodnie z par. 1 ust. 3 umowy.

W świetle powyższego należy uznać za zasadne twierdzenie organu, że przedmiotowy przejazd wykonywany był na rzecz i w imieniu Skarżącej. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi jakoby okoliczność ta nie została wykazana w skarżonej decyzji. Należy ponadto zauważyć, że wykonanie przedmiotowego przewozu nie nastąpiło w oparciu o umowę zawartą w formie pisemnej bezpośrednio z klientem w lokalu przedsiębiorstwa (por. zeznania pasażera G. N.). Niespełniona zatem została przesłanka z art.18 ust. 4b pkt 2 lit. b Utd, w sytuacji gdy niespełnienie chociażby jednej z przesłanek ujętych w art. 18 ust. 4b Utd wystarczy dla uznania niedopuszczalności przewozu okazjonalnego w omawianym przypadku. Organ uprawniony był zatem do wnioskowania, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki dla wykonania przewozu okazjonalnego w myśl powyższego przepisu. W konsekwencji zarzuty skargi kwestionujące w tym zakresie stanowisko organu okazały się niezasadne.

Wskazać ponadto należy, że okoliczności przyjęte za podstawę dokonanych przez organy obu instancji ustaleń co do stanu faktycznego tej sprawy zostały udokumentowane w formie protokołu kontroli i załączników do tego protokołu. Protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym i korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

W niniejszej sprawie protokół nie został podpisany przez kierowcę, który odmówił jego podpisania bez podania przyczyny. Należy w związku z tym podzielić stanowisko organu, że okoliczność braku podpisu pod protokołem nie pozbawia go mocy dowodowej. Z okolicznością tą, przewidzianą w art. 74 ust. 2 Utd, ustawa nie wiąże bowiem żadnego skutku procesowego, wymagając jedynie aby zostało to odnotowane w protokole, co w niniejszej sprawie zostało uczynione. Dodać nadto należy, że ustalenia poczynione w protokole pozostają spójne z zebranym w sprawie materiałem (kopiami dokumentów, zdjęciami, zeznaniami pasażera, kopiami wiadomości z aplikacji [...]) i nie budzą wątpliwości co do ich zgodności z prawdziwym stanem rzeczy. Trzeba mieć na uwadze także to, że wyniki kontroli służą do formułowania wniosku o wszczęcie postępowania ale nie pozbawiają Strony udziału w tym postępowaniu, w tym także podejmowania czynności w jego toku przez profesjonalnego pełnomocnika. W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie nie budzi jednak wątpliwości prawidłowość ustaleń organów co do faktów związanych ze spornym przewozem i to zarówno co do charakteru tego przewozu, jak i tego na czyją rzecz i w czyim imieniu był wykonywany. Nie było zatem potrzeby ani dodatkowego przeprowadzania przez organ nowych dowodów, jak i ponownego przeprowadzania dowodów już zgromadzonych w sprawie.

Reasumując, Strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, przy czym niespełnione zostały wymogi wynikające z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 Utd. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażerów, nie spełniał bowiem kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a Utd, gdyż nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli.

Nie zaistniały również wszystkie przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez Skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a Utd. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 Utd, przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.

W konsekwencji zasadnie GITD uznał, że w niniejszej sprawie doszło do przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a Utd w warunkach niespełnienia także przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b Utd.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 Utd, w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonych naruszeń, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz zaś naruszeń lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy została określona w lp. 1-9 załącznika nr 3 do Utd (art. 92a ust. 7 pkt 1 Utd).

Stosownie do treści pkt lp. 2.11. załącznika nr 3 do Utd - wysokość kary pieniężnej z tytułu tego naruszenia wynosi 8000 zł, a zatem przyjęta została w prawidłowej wysokości w zaskarżonej decyzji i decyzji Organu I instancji.

Odnosząc się w tym zakresie do zarzutu sformułowanego przez Skarżącą w skardze, iż w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca usługa transportu, wskazać trzeba, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 Utd). W świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy bezspornym jest, że to Strona, posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób, odpłatnie (za przewóz była przewidziana opłata - zarobkowy przewóz osób), w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, pojazdem zarejestrowanym w kraju. Konstatacji tej nie zmienia fakt prowadzenia pojazdu przez zleceniobiorcę Strony, który – jak wynika z zawartej ze Skarżącą umowy zlecenia – nie był podmiotem świadczącym usługę przewozu na rzecz pasażera. Za wykonanie usługi kierowca pobierał bowiem wynagrodzenie od Strony, a nie od pasażera.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 27 lutego 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2107/19), który to pogląd należy podzielić, zasadnym staje się w tego typu sprawach posiłkowanie się dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizą charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną UBER. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE"). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.

Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Cytowany wyrok potwierdza zatem dodatkowo prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącą jako usługi transportowej. Skoro bowiem TSUE potraktował firmę [...] (działającą w podobnej formule jak platforma [...]) jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę, również wykonywała usługę transportową (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19).

Zdaniem Sądu, powyższe przesądza, że działanie Skarżącej mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju.

Organy obu instancji prawidłowo przy tym ustaliły, iż Skarżąca, a nie kierowca jest stroną przedmiotowego postępowania, gdyż przeprowadzone postępowanie dowodowe w tej sprawie bezspornie wykazało, że kierowca wykonywał transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym w imieniu i na rzecz Skarżącej, co potwierdza protokół kontroli, w tym w szczególności umowa zawarta pomiędzy Stroną a kierowcą o świadczenie na jej rzecz usług transportowych. Wbrew tezom zawartym w skardze, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdzić zatem należy, że sporny przewóz osób był wykonywany w ramach działalności gospodarczej Skarżącej i to ona była stroną umowy przewozu, a nie kierowca, który tylko działał w jej imieniu i na jej rzecz. Z umowy zawartej pomiędzy kierowcą a Skarżącą w przekonujący dla Sądu sposób wynika, jaki stosunek prawny łączył strony, jak również fakt, że to w wykonaniu powierzonych przez Skarżącą czynności kierowca dokonał przewozu i z tego tytułu została uiszczona należna Stronie opłata.

Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie braku ustalenia, czy w ogóle wykonano transport drogowy wskazać należy, że wykonanie transportu drogowego jest działaniem faktycznym, polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym transportowi drogowemu (art. 4 pkt 1 utd). Aby czynności zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (tak też WSA w Białymstoku w wyroku z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 776/19, powołane tu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Bazie Orzeczeń na www.nsa.gov.pl). Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącej organy administracji prawidłowo przyjęły, że wykonywała ona transport drogowy.

Należy przy tym zaważyć, że będące podstawą wydania decyzji przepisy Utd są elementem szerszej regulacji prawnej zawartej w Utd, określającej zasady, na jakich może być dokonywany przewóz osób i wymogów formalnych, jakim musi uprzednio sprostać podmiot zamierzający podjąć tego typu działalność. Nie ulega wątpliwości, że jej prowadzenie musi być ściśle regulowane prawnie z uwagi na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Służy temu szereg obowiązków, jakie w ustawie zostały nałożone na podmioty wykonujące transport drogowy, w tym m.in. obowiązek legitymowania się odpowiednią licencją, jak i w konsekwencji możliwość kontroli zachowania zasad wykonywania usług transportu. Podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą czy też taksówką wymaga uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5b ust. 1 Utd). O ile zatem dany podmiot zamierza wykonywać przewóz osób na zasadach właściwych dla danego typu licencji powinien legitymować się właściwą licencją. Gdy będzie to przewóz osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (por. art. 18 ust. 4a Utd) powinien posiadać licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 Utd, a gdy będzie to przewóz osób taksówką - licencję wskazaną w art. 5b ust. 1 pkt 3 Utd.

W tym stanie rzeczy przyjęcie, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym (tak jak w niniejszej sprawie) nie musi spełniać warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 Utd, całkowicie podważałoby sens wyodrębniania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz licencji na taki przewóz. Licencja taka pozwalałaby bowiem na prowadzenie zarobkowej działalności w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, odpowiadającej przewozom osób taksówką, bez konieczności spełnienia szczególnych wymogów przewidzianych dla uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Także wprowadzenie przepisów prawa dopuszczających, przy zachowaniu określonych warunków prawnie wyszczególnionych (art. 18 ust. 4b pkt 2 Utd), podejmowanie przewozu okazjonalnego na zasadzie wyjątku od reguły określonej w art. 18 ust 4a Utd, nie może być postrzegane za ograniczające prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to bowiem odstępstwo od reglamentowanej prawnie zasady na jakiej taki przewóz może być dokonywany i wymaganej w tym zakresie licencji z art. 5b ust. 1 pkt 2 Utd. Ustawodawca przewidział bowiem licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, w ramach której Skarżąca nie musiałaby spełniać wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 Utd, jak też nie miałby do niej zastosowania ust. 5 tego artykułu.

W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji uzasadnienia skargi, która powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 września 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1384/19, zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącego przewozu okazjonalnego. W powyższym orzeczeniu Sąd stanął na stanowisko, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu do pięciu osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 Utd. Sąd rzeszowski (oddalając, co warto podkreślić, jednakowoż skargę na decyzję) powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącego, przewóz okazjonalny – zgodnie z treścią art. 4 pkt 11 Utd – to przewóz osób, rozumiany jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo wahadłowego.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w tym zakresie podziela pogląd przedstawiony w nieprawomocnym wyroku WSA w Łodzi z 20 maja 2021 r. sygn. III SA/Łd 1097/20. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że ww. wyrok WSA w Rzeszowie nie wpisuje się w dotychczasową linię orzeczniczą sądów administracyjnych, kwalifikujących okoliczności analogiczne co w rozpoznawanej sprawie w kontekście przejazdu okazjonalnego. Orzeczenie to nie jest nadto prawomocne, dlatego nie można uznać, by mogło ono kształtować nową linię orzeczniczą w tego rodzaju sprawach, tudzież modyfikować linię dotychczasową. Wyrok WSA w Rzeszowie ponadto oddalił skargę na decyzję GITD. Niezależnie od powyższego, stwierdzić również należy, że skład orzekający nie podzielił zapatrywań WSA w Rzeszowie odnośnie do sposobu definiowania pojęcia "przewóz okazjonalny" w Utd. Jakkolwiek Sąd nie neguje samej możliwości posiłkowego odwoływania się do regulacji zawartej ww. rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r., to jednak z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, czyli zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty, jego postanowienia w kontekście przewozu wykonywanego samochodami osobowymi należy wykładać odpowiednio, a nie literalnie, gdyż nie są to materie tożsame, a jedynie pokrewne. Także pojęcia "usług okazjonalnych" i "przewozu okazjonalnego" nie są pojęciami, zdaniem Sądu, tożsamymi. Odnosząc się w tym kontekście bezpośrednio do treści art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, wypada zauważyć, że definiując pojęcie "usług okazjonalnych", prawodawca wspólnotowy wskazał, że obejmują one przewóz grup pasażerów i jest to ich cechą główną, jednak nie można z tego sformułowania wywodzić wniosku, iż dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej warunek wielości pasażerów musi być za każdym razem bezwzględnie spełniony, ponieważ wprost z tego przepisu to nie wynika. Grupa pasażerów może składać się z jednego pasażera (o czym poniżej). Należy przyjąć, że jakkolwiek przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, to powyższe nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Podkreślenia zresztą wymaga, że ewentualny przewóz jednej osoby – w ocenie Sądu – nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za okazjonalny. Skoro bowiem zgodnie z powołanym wcześniej art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób, to może on zawęzić także skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, zwłaszcza gdy przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w warunkach przewozu samochodem, należy więc rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zatem zmiana charakteru świadczonej przez skarżonego usługi na przewóz inny niż okazjonalny. Absurdalna byłoby w tej sytuacji czysto literalna wykładnia przepisów rozporządzenia, bez innych wykładni. Dlaczego bowiem zróżnicować sytuację prawną Strony, która przewoziłaby tym samym samochodem osobowym, na tej samej trasie dwóch pasażerów, od tej gdy przewozi jednego? Nie ma racjonalnego wytłumaczenia tej różnicy. Dlatego uznać należy, że zakres przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 Utd, jakkolwiek zbliżony do użytego w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady sformułowania "usług okazjonalnych", jest w istocie lekko odmienny i musi być rozumiany w taki sposób, aby obejmował formy przewozów, które nie mieszczą się w ramach "przewozu regularnego" oraz "przewozu regularnego specjalnego" albo "przewozu wahadłowego". W innym bowiem przypadku przepisy powiązane z przewozem okazjonalnym byłyby martwe z uwagi na niemożność wskazania zakresu przedmiotowego tego pojęcia.

Tym samym Sąd wskazuje, że zawarty w art. 2 pkt 4 rozporządzenia zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w odniesieniu do przewozu osób samochodem osobowym należy rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby (zob. też wyrok w sprawie sygn. akt. II SA/Sz 1103/20, CBOSA).

Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. wyrok NSA z 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w Gdańsku, sygn.. III SA/Gd 149/19 z 30 maja 2019 r, wyrok WSA w Lublinie, sygn. III Sa/Lu 271/19 z 7 listopada 2019 r., WSA w Łodzi , sygn. III SA/Łd 900/17 z 8 lutego 2018 r.; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższą regulację na ustalenia faktyczne wraz z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 utd oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, nie ma wątpliwości, że Skarżąca wykonywała odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Poza sporem pozostaje, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej działający w jej imieniu i na jej rzecz kierowca, wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził na zamówionej przez pasażera trasie. Przewóz wykonywany był samochodem marki Opel, który nie był objęty posiadaną przez skarżącego licencją. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i pasażer dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie należnej do uiszczenia za jej zrealizowanie. Opłata została pobrana przez aplikację [...]. Poza tym kierowca, powołując się na licencję Skarżącej, zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem aplikacji [...], co potwierdza, że sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany przewóz, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym protokół zeznań pasażera. Skarżąca nie wykonała usługi osobiście, ale przez kierowcę, któremu winna zapłacić za wykonane zlecenie. Bezspornym też jest, że usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa Strony oraz że zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca nie działał samodzielnie, we własnym imieniu. Czynności działającego na zlecenie Skarżącej kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu, bowiem aplikacja [...] jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu. To, że aplikacja [...] służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd, nie wyłącza w ocenie Sądu odpowiedzialności konkretnego wykonawcy tej usługi ani za jej jakość, ani za zgodność z obowiązującymi przepisami prawa.

Dla oceny stanu faktycznego sprawy wystarczające było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował działający w imieniu Skarżącej kierowca, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Z uwagi na to, że kierowca wykonał przewóz w imieniu i na rzecz Skarżącej, skutkowało to zasadnym obciążeniem skarżącego odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z ustawą o transporcie drogowym. Okoliczność, że kierowca działał na zlecenie Skarżącej wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z umowy zlecenia zawartej między kierowcą a Stroną.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że w tej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni wskazanych przepisów prawa materialnego i zasadnie przyjęły na gruncie stanu faktycznego sprawy, że to Strona jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy, a stwierdzone naruszenie wymagało nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do Utd.

W ocenie Sądu, GITD zasadnie także przyjął, że Skarżąca dopuściła się także naruszenia wskazanego w lp. 1.5 załącznika nr 3 do Utd.

Stosownie bowiem do treści art. 8 ust. 2 pkt 6 Utd wniosek o udzielenie licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2 tej ustawy zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego – w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 Utd. Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 5 Utd do wniosku o udzielenie licencji dołącza się wykaz pojazdów, zawierający markę, typ, rodzaj/przeznaczenie, numer rejestracyjny, numer VIN i wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. W myśl zaś art. 14 ust. 1 pkt 2 Utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 ww. ustawy, zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Skarżąca, posiadając licencję na podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 Utd (licencja nr [...] z 13 marca 2019r.), nie dokonała jednak zgłoszenia do licencji kontrolowanego pojazdu samochodowego marki [...] nr rej. [...] (vide. pismo Urzędu Miasta [...] z 17 września 2019 r.) a zatem nie wykonał obowiązku, jaki na nim spoczywał na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 6 i ust. 5 Utd.

Jak wynika z art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 w związku z Lp. 1.5 załącznika nr 3 do Utd - w przypadku niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji zmiany danych, o których mowa w art. 8 Utd w wymaganym terminie na podmiot wykonujący przewóz drogowy nakładana jest kara pieniężna w wysokości 800 zł. za każdą zmianę. W takiej też prawidłowej wysokości została określona, w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji, kara pieniężna z tytułu tego naruszenia.

Odnosząc się ponadto do zarzutów procesowych skargi Sąd stwierdza, że organy administracji w niniejszej sprawie nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego. Wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały bowiem należycie wyjaśnione i opisane w zaskarżonej decyzji, spełniając wymogi w zakresie jej uzasadnienia. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy w oparciu o który organy obu instancji wydały swoje rozstrzygnięcia został zebrany w sposób wyczerpujący, pozwalający na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie. Ustalenia te zaś pozwalały na przyjęcie przez organy, że wykonywany przez Stronę przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu. Niewadliwe także były ustalenia co do niedokonania przez Stronę zgłoszenia wymaganej zmiany licencji.

Tym samym, w ocenie sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa, podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły dostępny dla nich materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. W tym kontekście podkreślić należy, że jak trafnie wskazał Organ w zaskarżonej decyzji, obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza jego nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony postępowania. Zaznaczyć należy, że ciążący na organie obowiązek wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie zwalnia strony ze współdziałania z organem w ich wyjaśnieniu, zwłaszcza gdy przedstawienie dowodów potwierdzających jej twierdzenia leży w interesie strony i tylko z jej udziałem możliwe jest ich ewentualne pozyskanie (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II GSK 756/16). GITD, odwołując się do judykatury, trafnie podnosił, że strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej dysponując już określonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zebranego materiału. Sama argumentacja negująca niewadliwe ustalenia organów nie jest natomiast wystarczająca dla podważenia tych ustaleń.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 8 kpa, czyli zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Skoro wszystkie wcześniejsze zarzuty skargi, dotyczące tak trybu postępowania przed organami administracji, jak i wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, okazały się nieuzasadnione, to nie ma podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 8 kpa. Zarzut ten musi mieć swe umocowanie w wadliwym działaniu organów, czy to procesowym, czy materialno-prawnym, a skoro w niniejszej sprawie umocowania takiego nie ma, to nie sposób, by Sąd zarzut taki uwzględnił.

Podsumowując stwierdzić należy, że postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe wykazało, że Skarżąca dopuściła się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do Utd. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odpowiadającą prawu, a zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Z uwagi na powyższe nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi, a Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził innych naruszeń, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c P.p.s.a. obligowałyby do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, w konsekwencji czego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.