Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1271/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44, par. 45, par. 46, par. 68 ust. 6, załącznik nr 6 lp.5 i 12
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. B. i L. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 lutego 2014 roku L. i A. B. wystąpili do Starostwa Powiatowego w B. i przywrócenie dla ich nieruchomości, położonej przy ul. [...] w S. poprzedniego zapisu użytku "rola klasy V" w części zabudowanej działki nr [...] o powierzchni 0,3275 ha. Podali, że zmiana zapisu została podjęta bez właściwego rozpoznania stanu faktycznego i w sprzeczności z ustawą o podatku rolnym i ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także bez konsultacji z nimi. Wskazali, że są płatnikami podatku rolnego od 1996 roku w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego o powierzchni 120 ha, a działkę nr [...] nabyli w roku 1998 jako działkę rolną siedliskową o powierzchni 1,1292 ha z zapisem w ewidencji budynków i gruntów – rola klasy V. Na części działki zbudowali dom mieszkalny z ogrodem, a pozostałą część użytkują w dalszym ciągu rolniczo.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] roku odmówił przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków zapisu użytków gruntowych dla działki [...] obręb S. przy ul. [...] stanowiącej własność wnioskodawców. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 roku, Nr 153, poz. 1287 ze zm.) oraz § 44, 45, 46, 54, 68 ust. 3 pkt 1 i ust. 6 załącznik nr 5 lp. 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie opracowania geodezyjnego dotyczącego przeprowadzenia weryfikacji danych ewidencyjnych dla obrębu S., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] – numer ewidencyjny [...] w skład którego wchodził wykaz zmian danych ewidencyjnych, dokonano z urzędu aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie użytków gruntowych działki nr [...] położonej w S.. Zgodnie z przywołanym wykazem zmiany danych ewidencyjnych zmianie uległ użytek gruntowy działki nr [...] z "B-RV" (grunty rolne zabudowane klasy V) o powierzchni 0,3275 ha na "B" (tereny mieszkaniowe) o powierzchni 0,3275 ha. Zapis użytku gruntowego "RV" o powierzchni 0,8013 ha pozostał bez zmian.

Następnie organ wskazał na § 44 rozporządzenia, z którego wynika, że do zadań Starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, a aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zgodnie z § 46 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m. innymi z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych. Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego. Z kolei § 68 ust. 6 stanowi, że zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia, który określa jakie grunty zalicza się do terenów mieszkaniowych (B). Zdaniem organu firma przeprowadzająca weryfikację dla obrębu S. dokonała prawidłowego zapisu dla działki nr [...] pozostawiając użytek "RV" o powierzchni 0,8017 ha bez zmian i zaliczając pozostałą część gruntu tj. o powierzchni 0,3275 ha do użytku określającego tereny mieszkaniowe "B", gdyż działka w tej części nie nosi śladów użytkowania rolniczego i nie wypełnia definicji gruntów rolnych zabudowanych (oględziny działki nr [...] w dniu 18 marca 2014 roku).

Zmiana danych ewidencyjnych dotycząca części użytków gruntowych działki nr [...] z "B-RV" o powierzchni 0,3275 ha na "B" o tej samej powierzchni dokonana została na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych wchodzącego w skład opracowania geodezyjnego, przyjętego do państwowego zasobu. Podkreślono, że do daty wydania niniejszej decyzji do państwowego zasobu nie została przyjęta inna dokumentacja geodezyjna zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] dotycząca zmiany użytków gruntowych przedmiotowej działki.

Od tej decyzji odwołanie (wspólne) złożyli A. B. i L. B., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i orzeczenia na korzyść właścicieli nieruchomości, to jest przywrócenie użytku "B-RV" dla działki nr [...] . Decyzji I instancji zarzucili m. innymi naruszenie art. 107 § 1 w zw. z art. 6 kpa, art. 73 § 1 w zw. z art. 9 kpa, art. 75 § 1 w zw. z art. 77 kpa, a także naruszenie przepisów prawa materialnego art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym, załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, bowiem dotyczy on treści i formy wypisu z operatu ewidencyjnego, niezastosowaniem załącznika nr 6 lp. 5 pkt 3 do rozporządzenia oraz naruszenie praw nabytych odwołujących się poprzez zmianę użytku gruntowego działki nr [...] z "B-RV" na "B".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa, z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ zaakceptował ustalenia faktyczne i ich kwalifikację prawną dokonane przez organ I instancji. Stwierdził, że żądanie wnioskodawców dotyczy zmiany wpisu w ewidencji gruntów budynków w zakresie użytku gruntowego, przypisanego dla zabudowanej części działki nr [...] tj. "B" teren mieszkaniowy, przez przywrócenie wpisu poprzedniego "B/RV" grunty rolne zabudowane, istniejącego przed przeprowadzoną z urzędu weryfikacją danych ewidencyjnych obrębu S. O zmianie w ewidencji gruntów i budynków powiadomiono właścicieli gruntów objętych zmianą (zawiadomienie z dnia 1 sierpnia 2013 roku). Zdaniem organu zmiana była zasadna, bowiem dotychczas wykonany rodzaj użytku gruntowego nie spełniał wymogów określonych przez obowiązujące przepisy rozporządzenia.

O zaliczeniu gruntów do poszczególnych rodzajów użytków gruntowych decyduje faktyczny stan wykorzystania gruntów. Do gruntów rolnych zabudowanych oznaczonych symbolem "Br" w pkt 1 lp. 5 załącznik nr 5 do rozporządzenia zalicza się grunty wymienione w tym przepisie. W przypadku, gdy w granicach istniejącej działki siedliskowej znajdują się tylko budynki i urządzenia, o których mowa w pkt 3 załącznik lp. 5 to grunty zajęte pod te budynki i urządzenia zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z projektu zagospodarowania działki lub terenu wynika, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą z innymi projektowanymi budynkami, przeznaczonymi do produkcji rolnej, objętymi ważnymi pozwoleniami na budowę. Natomiast załącznik o lp. 12 określa cechy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych – są to tereny mieszkaniowe określone symbolem "B".

Zdaniem organu te przepisy oraz charakter zabudowy opisany w protokole oględzin z dnia 18 marca 2014 roku świadczy o tym, że istniejąca zabudowa nie ma charakteru zabudowy zagrodowej, wskazującej na cechy gruntów rolnych zabudowanych, oznaczonych symbolem "Br"

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. B. i L. B. powtórzyli zarzuty odwołania. Dodatkowo wskazali na naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa, a także § 68 w zw. z pkt 1 ppkt 3 (lp. 5 tabeli w zw. z lp. 12 tabeli) załącznika nr 5 do rozporządzenia.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] roku wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przywrócenie klasyfikacji "B-RV" dla działki nr [...] .

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że żądanie skarżących dotyczy zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków obrębu S. w zakresie użytku gruntowego przypisanego dla zabudowanej części działki nr [...] to jest "B" – teren mieszkaniowy poprzez przywrócenie wpisu poprzedniego to jest użytku "B/RV" – grunty rolne zabudowane, istniejącego przed przeprowadzoną w 2012 roku z urzędu weryfikacją danych ewidencyjnych obrębu S..

Obecny stan w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr [...] o powierzchni 1,1292 ha w zakresie użytków jest następujący: RV – 0,8017 ha, B – 0,3275 ha. Stan ten został wprowadzony do ewidencji na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych z operatu KERG nr [...] , przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] roku – powiadamiając o tym fakcie właścicieli gruntów objętych zmianą, Urząd Gminy B. i Sąd Rejonowy w T. (zawiadomienie z dnia 1 sierpnia 2013 roku). W związku z tym należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 pkt 8 oraz art. 22 i 23 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne – ewidencja gruntów i budynków (katastr nieruchomościami) jest to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach (tu rodzaj użytków gruntowych), budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

Zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 roku, Nr 38, poz. 454) na organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków (staroście, a w związku z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia - prezydencie miasta na prawach powiatu) spoczywa m. innymi obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zmiana danych ewidencyjnych dokonywana jest z urzędu lub na wniosek stron w drodze czynności materialno-technicznej wyłącznie w oparciu o dokumenty uzasadniające zmianę, określone w § 46 ust. 2 rozporządzenia, a w tym opracowanie geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykaz zmian danych ewidencyjnych.

Z akt sprawy wynika, że opracowanie, o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia stanowiło dla organu prowadzącego ewidencję podstawę do wprowadzenia przedmiotowej zmiany w ewidencji. W tym miejscu trzeba wyraźnie stwierdzić, że jeżeli dotychczas wykazany rodzaj użytku gruntowego nie spełnia wymogów określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to wymaga on zmiany i doprowadzenia do zgodności z tymi przepisami (co wynika z § 44 pkt 2 rozporządzenia).

O zaliczeniu gruntów do poszczególnych rodzajów użytków gruntowych decyduje faktyczny sposób ich wykorzystywania.

Użytki gruntowe wykazane w ewidencji dzielą się na grupy określone w § 67 rozporządzenia, a grunty rolne opisane w § 68 rozporządzenia dzielą się na użytki opisane w tym §. Kryteria zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do tego rozporządzenia obowiązujący od dnia 31 grudnia 2013 roku. Zgodnie z tym załącznikiem (lp. 5) do gruntów rolnych zabudowanych oznaczonych symbolem Br zalicza się grunty objęte zabudową zagrodową w ramach istniejących działek siedliskowych, a w szczególności grunty objęte pkt 1 – 4 lp. tego załącznika. Natomiast lp. 12 tego załącznika określa cechy gruntów zabudowanych i zurbanizowanych – do terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem "B" zalicza się grunty nie wchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5 a wyszczególnionych w pkt 1 – 3 w lp. 12.

Należy w związku z wyżej przytoczonymi przepisami oraz zabudową znajdującą się na przedmiotowej działce (protokół z dnia 18 marca 2014 roku) stwierdzić, że ogrodzona i zabudowana część działki nr [...] o powierzchni 0,3275 ha nie ma charakteru zabudowy zagrodowej wykazującej cechy gruntów rolnych zabudowanych (Br), gdyż brak na niej zabudowań wskazujących na prowadzenie działalności gospodarczej.

Trzeba też podkreślić, że wnioskodawcy wskazują (we wniosku) inny adres zamieszkania, niż przedmiotowej działki, co wydaje się potwierdzać, że sporna działka nie stanowi jedynej działki zabudowanej domem mieszkalnym w posiadanym gospodarstwie rolnym.

Zmiana wpisu w ewidencji została dokonana na podstawie opracowania geodezyjnego z weryfikacji danych ewidencyjnych przeprowadzonej dla obrębu S., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] roku, zaewidencjonowanego pod numerem [...] , a w postępowaniu (które w istocie zmierzało do zmiany wpisu) wykazano, że firma przeprowadzająca weryfikację dla obręby S. dokonała prawidłowego zapisu dla działki nr [...] pozostawiając użytek "RV" o powierzchni 0,8017 ha bez zmian i zaliczając pozostałą część gruntu i powierzchni 0,3275 ha do użytku "B" – tereny mieszkaniowe, bo działka w tej części (o czym była mowa wyżej) nie nosi śladów użytkowania rolniczego. Zmiana danych ewidencyjnych została zatem dokonana na podstawie § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia.

Trzeba też wskazać, że w momencie składania przez skarżących wniosku w ewidencji figurował wpis dokonany na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych wchodzących w skład opracowania geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ale do daty wydania zaskarżonej decyzji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie została przyjęta inna dokumentacja geodezyjna zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] dotycząca zmiany użytków gruntowych spornej działki.

Skoro zatem obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję jest utrzymanie go w stanie aktualności, a aktualizacji dokonuje się poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych na podstawie dokumentów wskazanych w § 46 ust. 2 rozporządzenia to skargę należy uznać za nieuzasadnioną.

Podobnie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wszystkie zarzuty dotyczące samej procedury (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa, art. 73 § 1 kpa, 75 § 1 kpa i 107 § 1 kpa w zw. z art. 6 kpa) nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, a zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 kpa.

Podobnie niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Ustawa o ewidencji stanowi podstawę do wymiaru podatków (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1985 roku), a gospodarstwem rolnym jest jedynie obszar gruntów tak sklasyfikowany w ewidencji (art. 2 w zw. z art. 1 ustawy o podatku rolnym z dnia 15 listopada 1984 roku).

Nie doszło także do naruszenia praw nabytych właścicieli nieruchomości poprzez zmianę kategorii użytku gruntowego działki nr [...] z "B-RV" na "B" ponieważ zmianę użytków gruntowych przez aktualizację przewiduje ustawa i rozporządzenie.

mw