Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 906/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 92 a ust. 1, ust. 2, ust. 7, art. 92 b ust. 1, art. 92 c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka -Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi F sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] o nałożeniu na F Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zastosowanej podstawy prawnej – art. 10 ust. 1, 2, 3 Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 01.07.1970 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 409) oraz art. 10, art. 12 ust. 8 Załącznika – Rozdział III - do tej umowy i Załącznika – Suplement 1-Rozdział III A ust. 1 i ust. 2 tej Umowy i orzekł, że podstawę prawną stanowią przepisy art. 10 ust. 1 lit. a) i lit. e), art. 11 Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 01.07.1970 r. (Dz.U. z 1999 r., Nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz art. 10, Rozdziału III Załącznika do tej umowy, ust. 1 i ust. 2 Rozdział III A Załącznika – Suplement 1 tej Umowy, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu [...] lutego 2014 r. na strefie ekonomicznej został zatrzymany do kontroli przez uprawnionych funkcjonariuszy celnych pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], prowadzony przez L.O.. W toku kontroli ustalono, że zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony firma F Sp. z o.o., realizowała międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, przewożąc towar z Włoch do Rosji. Kierowca do kontroli okazał m.in. wypis z licencji

nr [...] na wykonywanie przez w/w podmiot międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR, kartę kierowcy z tachografu cyfrowego. W toku czynności kontrolnych ujawniono,

że kierowca wykonywał przewóz pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie dodatkowe - magnes, wpływające na niewłaściwe funkcjonowanie tachografu. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Kierowca wyraził zgodę na ukaranie go za zarzucany czyn bez przeprowadzenia rozprawy karą grzywny w wysokości 2.000,00 zł.

Pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. organ I instancji wezwał Spółkę o przedstawienie dokumentów świadczących o prawidłowej organizacji, dyscyplinie pracy i zasadach wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2014r. F Sp. z o.o wniosła

o uchylenie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].02.2014 r. oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Natomiast pismem z dnia [...] marca 2014 r. Spółka przesłała kserokopie: regulaminu wynagradzania, umowy o pracę zawartej z L.O. z dnia [...] maja 2012 r., regulaminu pracy dla pracowników firmy F Sp. z o.o. i zakresu obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracownika oraz uprawnień pracodawcy z dnia [...] marca 2014 r. oraz nagany z dnia [...] lutego 2014 r.

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] czerwca 2014 r. wydał decyzję nr [...], mocą której nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za stwierdzone naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu (1 szt.) wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie, polegające na nierejestrowaniu na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

W odwołaniu od ww. decyzji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

i umorzenie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu wskazano, że Spółka nie miała wiedzy, ani świadomości,

że kierowca dołączył do urządzenia rejestrującego dodatkowe niedozwolone urządzenie. Był to wynik indywidualnego działania kierowcy, którego przewoźnik nie mógł przewidzieć, a organ I instancji całkowicie pominął treść protokołu przesłuchania kierowcy, z którego wynikała jednoznaczna wina kierowcy. Strona podkreśliła,

że w przedsiębiorstwie funkcjonuje system nadzoru i kontroli, dokonujący precyzyjnej analizy rzeczywistego całokształtu okoliczności towarzyszących powstaniu danej nieprawidłowości w toku świadczonych zadań przewozowych. Spółka systematycznie poddawana jest kontrolom drogowym oraz kontrolom w przedsiębiorstwie. Przeprowadzane czynności kontrolne w firmie nie wykazywały rażących nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, dziennego czasu odpoczynku lub przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz użytkowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Strona wskazała, że w odniesieniu do stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących norm czasu jazdy, przerw oraz odpoczynków, warunkiem wstępnym dla zastosowania przepisu z art. 92b ustawy o transporcie drogowym jest wdrożenie

w przedsiębiorstwie odpowiedniego regulaminu, wprowadzającego należytą organizację pracy, a także statuującego zasady wynagradzania, niezawierąjące składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszenia przepisów rozporządzenia 561/2006 lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. W ocenie odwołującego przedsiębiorstwo spełnia warunki zastosowania ww. przepisu, albowiem została zapewniona właściwa organizacja i dyscyplina pracy wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG)

nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG)

nr 3820/85 oraz wprowadzono prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierąjące składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszenia przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zdaniem Spółki ustalenia inspektora celnego podczas kontroli należy uznać za nadużycie i nadinterpretację ustanowionego prawa. Funkcjonariusz Celny nie ma prawa do swobodnej interpretacji przepisów prawa, a jeżeli przepis nie jest jasny zawsze powinien być interpretowany w sposób nie naruszający dóbr drugiej strony. Co więcej, świadomość prawna organu w zakresie omawianych powyżej nieprawidłowości jest co najmniej powierzchowna, obrazując tym samym skandaliczne pogwałcenie przestrzegania przepisów prawnych, określonych procedur administracyjnych oraz elementarnych zasad państwa prawa.

Nadto, zdaniem odwołującego zachowanie kierowcy polegające na dołączeniu do tachografu dodatkowego urządzenia nie posiada znamion czynu opisanego

w załączniku nr 3, liczba porządkowa 6.2.1. ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] października 2014 r. orzekł jak na wstępie.

W uzasadnieniu wskazano, że ukaranie pracownika dopuszczającego się naruszeń określonych w przepisie art. 92 b ust. 2, art. 92 ust. 1 i 2 ustawy

o transporcie drogowym, bądź też zakończenie takiego postępowania w jakikolwiek inny sposób, nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony

z odpowiedzialności prawnoadministracyjnej, ponieważ przebieg postępowania wykroczeniowego prowadzonego wobec kierowcy nie ma wpływu na ewentualne wszczęcie i przebieg postępowania administracyjnego względem przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonywał on czynności prowadzenia pojazdu.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie przyrządów kontrolnych wynika z art. 10 Rozdziału III Załącznika do Umowy AETR (pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie przyrządu kontrolnego) oraz z art. 92a ust.1 w związku z art. 4 pkt. 22 lit.y ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że to podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. Organ podał, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej, określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 i ust. 6), chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione w art. 92b ust.1 lub 92c ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym.

Organ II instancji podkreślił, że co prawda przedłożone przez przedsiębiorcę, na wezwanie organu, dokumenty wskazywały na prawidłowe zasady wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie, nie zawierające składników wynagrodzenia zachęcających do naruszania przepisów prawa, jednakże nie można było przyjąć na ich podstawie, a także na podstawie zeznań kierowcy i przedsiębiorcy, że warunek zawarty w art. 92b ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (właściwej organizacji

i dyscypliny pracy) został spełniony. Dla uznania braku odpowiedzialności przedsiębiorcy nie wystarczy samo odesłanie do treści stosunków prawnych łączących przewoźnika (przedsiębiorcę) z jego pracownikami (współpracownikami), które spełniać miałyby funkcję motywującą i dyscyplinującą, ale również niezbędna jest ocena organizacji pracy, w tym także logistycznych rozwiązań, czasu oznaczonego na realizację danego przedsięwzięcia (przewozu), które faktycznie wymuszają, ale

i umożliwiają zachowanie określonych w przepisach zasad bezpieczeństwa drogowego.

Organ wskazał, że Spółka wzywana była do przedłożenia dokumentów dotyczących planowania w dniu 1 lutego 2014 r. przewozu drogowego (wskazania trasy przejazdu, jazdy, zaplanowanych odpoczynków, przerw, załadunku, rozładunku), zlecenia na wykonanie usługi transportowej oraz dokumentów dotyczących realizacji tego zadania przewozowego. Spółka ani w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ani

w toku postępowania odwoławczego nie przesłała żądanych dokumentów, natomiast

w odwołaniu wskazała, że należycie zaplanowała zadanie przewozowe, w toku którego doszło do naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto podała, że w firmie przeprowadzono wewnętrzne postępowanie wyjaśniające,

w toku którego kierowca wskazał, że wszystkie rozładunki i załadunki są planowane

i kierowcy przekazywane są informacje, o której i do której godziny pracują dane firmy oraz, że tożsame oświadczenie kierowca złożył osobie kontrolującej. Ogólnikowe twierdzenia odwołującego i kierowcy dotyczące planowania zadań przewozowych, nie mogły stanowić podstawy do zastosowania w sprawie art. 92b ust.1 ustawy o transporcie drogowym. Spółka poprzez nieokazanie żądanych dokumentów nie podjęła próby wykazania w postępowaniu administracyjnym, że należycie, z zachowaniem norm określonych w przepisach Umowy AETR zaplanowała i zorganizowała kontrolowany przewóz drogowy, gwarantując kierowcy jego realizację, zgodnie z przepisami prawa. Organ podkreślił jednocześnie fakt, że kierowca uzasadniając swoje zachowanie wskazał, iż podłączył magnes, ponieważ chciał bez przekroczenia 4.30 czasu jazdy dojechać do miejsca odebrania pauzy i zjedzenia posiłku.

Dyrektor Izby Celnej zaakcentował nadto, że obowiązkiem przedsiębiorcy przewozowego, wynikającym z art. 11 Umowy AETR jest organizowanie przewozów drogowych w taki sposób, aby członkowie załogi mogli przestrzegać postanowień tej umowy. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 Umowy AETR kierowcy po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny przysługuje co najmniej 45-minutowa przerwa, chyba, że kierowca zaczyna okres odpoczynku. Zatem przewóz drogowy powinien był być zaplanowany przez przedsiebiorcę w taki sposób, aby kierowca mógł w odpowiednim czasie odebrać 45-minutową przerwę. W szczególności, że przerwa stanowi czas na regenerację sił przez kierowcę, a niewypoczęty kierowca stanowi zagrożenie dla ruchu drogowego. Brak wolnego miejsca parkingowego na stacji E, jeżeli rzeczywiście, taka okoliczność wystąpiła w przedmiotowej sprawie, nie usprawiedliwia, zdaniem organu, nagannego działania kierowcy. Zgodnie bowiem

z art. 9 Umowy AETR pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu na drodze oraz w celu umożliwienia kierowcy dojazdu do odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od postanowień Umowy AETR, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub jego ładunku. Wówczas kierowca musi podać na wykresówce przyrządu kontrolnego lub w swojej karcie dziennej rodzaj

i przyczynę odstąpienia od tych postanowień. Gdyby kierowca był odpowiednio przeszkolony przez przedsiębiorcę to wówczas zdawałby sobie sprawę, że podłączenie magnesu jest bardzo poważnym naruszeniem, za które odpowiedzialność ponosi nie tylko on, ale i przedsiębiorca przewozowy, w imieniu którego wykonuje transport drogowy.

Zdaniem organu II instancji okoliczności towarzyszące zdarzeniu z dnia [...] lutego 2014r., tj. posiadanie przez kierowcę w samochodzie magnesu i celowe podłączenie go do impulsatora skrzyni biegów, aby oszukać pracę impulsatora, jak i zdobywanie wiedzy o fałszowaniu zapisów tachografu, świadczą o planowanym, z góry powziętym zamiarem naruszenia przez kierowcę przepisów prawa. Świadczy to nie tylko o niewłaściwym doborze pracowników przez przedsiębiorcę, ale i o pewnych nieprawidłowościach w sprawowanej kontroli czasu pracy kierowców, w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, w którym zatrudniony kierowca zaopatruje się w niedozwolone dodatkowe urządzenie i zdobywa wiedzę o sposobie fałszowania danych cyfrowych rejestrowanych na tachografie. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym przedsiębiorca nie udokumentował żadnych form rozwiązań organizacyjnych wskazujących na regularne kontrole, których wyniki wpływają na dyscyplinę pracy oraz nie udowodnił, że zaplanowała kontrolowany transport drogowy w sposób umożliwiający kierowcy realizację zadania transportowego zgodnie z przepisami dotyczącymi czasu pracy kierowców.

Również w sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust.1 pkt 1 -2, albowiem nie wystapiły przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie wymiaru kary pieniężnej. To samo dotyczy sytuacji, kiedy od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (art. 92c ust.1 pkt 3 tej ustawy). Naruszenie zostało ujawnione dnia [...] lutego 2014 r., zatem brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

Końcowo organ II instancji podkreślił, że w sprawie zastosowanie mają przepisy Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 01.07.1970 r. (Dz.U. z 1999r. Nr 94, poz. 1086 i 1087, ze zm.), albowiem zespołem pojazdów objętych kontrolą wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy z Włoch do Rosji, a nie jak to twierdziła strona odwołująca - art. 13, art. 15 ust.2 i ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych

w transporcie drogowym.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wlkp. Spółka F z o.o., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 92a ustawy z dnia 6 wrzesnia 2001 r. o transporcie drogowym w związku z art. 92 tej ustawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w/w norm prawnych w odniesieniu do nieprawidłowości sprecyzowanej w Lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Zarzucono również wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności jako dokumentu opierającego się na domniemaniu określenia podmiotu (sprawcy) nieprawidłowości, w sytuacji ewidentnego braku wpływu przewoźnika drogowego na samoistne działanie osoby prowadzącej pojazd samochodowy- kierowcy, który podłączył do tachografu dodatkowe urządzenie

w postaci magnesu, w odniesieniu do nieprawidłowości sprecyzowanej w Lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Nadto strona skarżąca wniosła

o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę powtórzono argumentację podniesioną w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Sąd administracyjny władny jest uchylić zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – DZ. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej – p.p.s.a.).

Stan faktyczny badanej sprawy pozostawał poza sporem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2014 r. funkcjonariusze celni stwierdzili, że w pojeżdzie marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...], do cyfrowego urządzenia rejestrującego podłączony został magnez, który wpływał na niewłaściwe funkcjonowanie tachografu. Kierowca pojazdu – L.O. wykonywał międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, przewożąc towar z Włoch do Rosji. Transport realizowany był przez firmę F Sp. z o.o.. Przesłuchany w charakterze świadka L.O. przyznał się do zamontowania magnesu na impulsatorze znajdującym się na skrzyni biegów kontrolowanego pojazdu. Wyjaśnił, że magnez umieścił ponieważ obawiał się przekroczenia 4 godzin i 30 minut czasu jazdy, a na mijanej stacji benzynowej nie znalazł miejsca do parkowania i nie mógł tam zrobić pauzy.

Stosownie do treści art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2013 r. 1414 ze zm.) – dalej zwana ustawą, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (art. 92a ust. 2).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). W załączniku nr 3 pod pozycją 6.2.1. opisane jest naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 5 000 zł.

Jak wyżej podniesiono okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne.

W ocenie skarżącej jej firma – jako przewożnik nie powinna być obciążona odpowiedzialnością za powstałe naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, ponieważ nie miała wiedzy o zamontowaniu nielegalnego urządzenia, był to wynik indywidulanego działania kierowcy, nadto skarżąca nie godziła się na powstanie jakichkolwiek naruszeń ustawy w trakcie wykonywania zadania przewozowego. Zdaniem skarżącej odpowiedzialność za powstałe naruszenie ponosi wyłącznie kierowca wykonujący transport drogowy.

Ustawa o transporcie drogowym przewiduje możliwość uwolnienia się przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów.

Przepis art. 92b ust. 1 ustawy stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W myśl art. 92b ust. 2 za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.

Stosownie do treści art. 92c ust. 1 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Podmiot wykonujący transport drogowy może uwolnić się od odpowiedzialności, o ile zaistnieją przesłanki wymienione w art. 92b ust. 1 lub 92c ust. 1 ustawy. Jednakże ciężar wykazania zaistnienia zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć, spoczywać będzie na podmiocie wykonującym transport drogowy. Podmiot ten powinien przedstawić odpowiednie dowody dla wykazania, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów. Należy podkreślić, że inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania, że zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący transport drogowy należy do przedsiębiorcy. Analizowana sprawa dotyczy wykonywanego przez skarżącą międzynarodowego transportu drogowego, a zatem zastosowanie w sprawie mają przepisy Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. W myśl art. 11 Umowy AETR przedsiębiorstwo powinno organizować przewozy drogowe w taki sposób, aby członkowie załogi mogli przestrzegać postanowień niniejszej umowy (ust. 1). Przedsiębiorstwo winno regularnie kontrolować okresy prowadzenia pojazdu, czas trwania innej pracy oraz okresy odpoczynku, posługując się wszystkimi dokumentami, będącymi w jego dyspozycji, takimi jak indywidualna książeczka kontrolna. W przypadku stwierdzenia naruszeń postanowień niniejszej umowy przedsiębiorstwo winno bezzwłocznie je usunąć oraz podjąć kroki w celu wyeliminowania ich w przyszłości, na przykład w drodze zmiany godzin pracy oraz tras przejazdu (ust. 2). Wynagradzanie kierowców za przebytą długość drogi i/lub ilość przewiezionych towarów, nawet w formie premii lub dodatku do wynagrodzenia, jest zabronione, chyba że wypłaty tego rodzaju nie pogorszą bezpieczeństwa na drogach (ust. 3).

W toku postępowania organ administracyjny, na okoliczność wykazania przesłanek z art. 92b lub 92c ustawy, wzywał skarżącą do przedstawienia dokumentów świadczących o prawidłowej organizacji, dyscyplinie pracy oraz zasadach wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie ( zawiadomienie z dnia [...] lutego 2014 r., wezwanie z dnia [...] marca 2014 r.). W kierowanych do skarżącej pismach organ precyzyjnie określił rodzaj i treść dokumentów, które mogą mieć wpływ na ocenę odpowiedzialności przedsiębiorcy. Skarżąca przedstawiła regulamin wynagradzania, umowę o pracę, regulamin pracy dla pracowników firmy F sp. z o.o., zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracownika oraz uprawnień pracodawcy, dokument udzielenia nagany L.O..

Treść dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postepowania administracyjnego

daje podstawę do przyjęcia, że w firmie F sp. z o.o. stosuje się prawidłowe zasady wynagradzania nie zachęcające do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego (stosownie do treści art. 92b ust. 1 pkt 2 ustawy). Jednak z dokumentów nie wynika, że przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców odpowiednich przepisów. W szczególności skarżąca nie wykazała, że w jej firmie funkcjonuje prawidłowy monitoring wykonywanego transportu drogowego, wprowadzony został i jest przestrzegany system nadzoru i kontroli, przedsiębiorca reaguje na stwierdzone naruszenia przepisów dotyczących przewozów drogowych, nadto że przewóz wykonywany przez L.O. został zaplanowany z uwzględnieniem przestrzegania przepisów o czasie pracy i czasie odpoczynku kierowcy.

Dla odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym przepis art. 92b ust. 1 ustawy wymaga łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w pkt 1 i 2. Wobec nie wykazania przez stronę, że w sprawie spełnione zostały obie przesłanki, o których mowa w art. 92b ust. 1 ustawy, brak było podstaw do zastosowania danego przepisu ustawy.

Wypada w tym miejscy wskazać na przepis art. 9 Umowy AETR, zgodnie z którym pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu na drodze oraz w celu umożliwienia kierowcy dojazdu do odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od postanowień niniejszej umowy w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub jego ładunku. Kierowca musi podać na wykresówce przyrządu kontrolnego lub w swojej karcie dziennej rodzaj i przyczynę odstąpienia od tych postanowień.

Przytoczony przepis art. 9 przewiduje możliwość odstąpienia od wymagań czasu pracy i czasu odpoczynku kierowcy. Wystąpić to może w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie zagraża bezpieczeństwu na drodze oraz w celu umożliwienia kierowcy dojazdu do miejsca postoju, przy czym informację o przyczynie odstąpienia od przepisów kierowca winien umieścić na wykresówce lub karcie dziennej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podnieść należy, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie opiera się na zasadzie winy. Przepisy ustawy przewidują odpowiedzialność trzech grup podmiotów, przy czym tylko dwie z nich ponoszą odpowiedzialność na zasadzie winy, są nimi kierujący pojazdem (art. 92 ust. 1) oraz osoba zarządzająca przedsiębiorstwem lub zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie (art. 92 ust. 3). Natomiast inny charakter ma odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiot ten podlega karze pieniężnej, a wykaz naruszeń i wysokość kar określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92 a ust. 6). Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, choć nie ma charakteru nieograniczonego, przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92 c ust. 1 ustawy. Jak wyżej podniesiono, wykazanie tych okoliczności ciąży na przedsiębiorcy, nie jest obowiązkiem organu prowadzenie w tym zakresie z urzędu postępowania. Sytuacja prawna podmiotu wykonującego przewóz drogowy jest zatem w tej kwestii odmienna, niż sytuacja podmiotów wymienionych w art. 92a ust. 7 ustawy, wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, które podlegają karom pieniężnym za naruszenie jedynie wówczas, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia.

Z wyżej przedstawionych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona, wobec czego - jako niezasadna – na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.

.