Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 481/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 18, art. 27, art. 33 pkt 1 i 10
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 8, art. 124 par. 1, art. 264 par. 1, art. 265
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant pomocnik sekretarza Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011r. sprawy ze skargi I. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia I.Ż., utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych z dnia "[...]" w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Jak wynika z przedstawionych do kontroli Sądu akt administracyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku I.Ż. na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]", wystawionego w dniu "[...]" przez Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych, obejmującego opłatę za udostępnienie informacji publicznej w wysokości 667,40 zł. Wszczęcie egzekucji administracyjnej w sprawie nastąpiło w dniu 10 grudnia 2010 r. w wyniku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. W tytule wykonawczym jako podstawę prawną należności wskazano, iż powstała ona z mocy prawa, zaś w rubryce "Akt normatywny" powołano art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198).

Pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. I.Ż. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc, iż wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej jako u.p.e.a.. Zwrócił jednocześnie uwagę na nieistnienie obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Nie zgadzając się z oceną wierzyciela, iż egzekwowany obowiązek powstał z mocy prawa, I. Ż. zauważył, że art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej zezwala na pobieranie dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej, lecz nie stanowi podstawy prawnej do określenia ich wysokości. Powołując z kolei pogląd wyrażony w publikacji M. Jaśkowskiej pt.: "Dostęp do informacji publicznej w orzecznictwie NSA" oraz stanowisko S.Szustera przedstawione w Komentarzu do art. 15 ustawy o dostępie informacji publicznej, stwierdził, że ustalenie opłaty winno nastąpić w formie postanowienia na które służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Zarzucił ponadto, iż pomimo obowiązku wierzyciel nie wydał w przedmiotowej sprawie stosownego aktu, określającego wysokość dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej i zawierającego pouczenie o przysługującym prawie zaskarżenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 15 grudnia 2010 r. wystąpił do wierzyciela – Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia "[...]", nieuwzględniającego tych zarzutów, Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych, wskazał, iż przed udzieleniem informacji publicznej powiadomił stronę o kosztach powstałych w związku z wnioskowanym przekształceniem informacji wynikającej z dokumentów sporządzonych na piśmie w formę elektroniczną. Wobec niewniesienia zastrzeżeń, organ uznał, że strona akceptuje wysokość określonej opłaty. Przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2009 r. przesłano stronie 9 płyt DVD zawierających informację publiczną, jak również fakturę VAT nr "[...]" z dnia "[...]" na wartość 667,36 zł. Z uwagi na nieuregulowanie w/w kwoty, strona wezwana została do zapłaty upomnieniem nr "[...]" z dnia "[...]". W odniesieniu do zarzutu braku podstawy prawnej wymaganego obowiązku, wierzyciel wskazał, iż w pkt 29 tytułu wykonawczego powołano art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiący, iż podmiot zobowiązany do udzielenia informacji, który poniósł dodatkowe koszty, może pobrać opłatę na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a..

W zażaleniu na powyższe postanowienie I.Ż. zwrócił uwagę, że art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej przewiduje jedynie możliwość pobrania opłaty w przypadku powstania dodatkowych kosztów, lecz oplata taka nie wynika z mocy prawa. Unormowanie to dopuszcza jedynie możliwość nałożenia opłaty, nie stanowiąc o jej pobieraniu z mocy prawa. Przepis ten nie może zatem stanowić podstawy prawnej wystawienia tytułu wykonawczego. Ponadto strona wskazała na art. 61 Konstytucji RP oraz art. 7 ustawy o dostępie do informacji publicznej, które gwarantują bezpłatny dostęp do informacji publicznej.

Utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu postanowienia z dnia "[...]" powołało art. 27 § 1 pkt 1 – 11 u.p.e.a., określający podstawowe wymogi stawiane przez ustawę tytułom wykonawczym. Powołało również art. 33 pkt 1 – 10 tej ustawy wskazujący na podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ nie podzielił argumentacji strony w kwestii braków w tytule wykonawczym elementów obligatoryjnych wymienionych w art. 27 § 1 pkt 1 – 11 u.p.e.a.. W tytule tym w sposób prawidłowy określono m.in. podstawę prawną dochodzonej należności ("z mocy prawa"), jak również prawidłowo wskazano, iż wynika ona z art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ nie uwzględnił zarzutu niedoręczenia stronie upomnienia, wskazując, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej upomnienie wynika, iż zostało ono doręczone w dniu 25 sierpnia 2009 r. żonie strony.

Odnośnie zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku, Kolegium podniosło, że obowiązek uiszczenia opłaty z tytułu przetworzenia informacji publicznej powstaje z mocy ustawy stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak podkreślono w uzasadnieniu postanowienia, organ udzielający informacji publicznej wysłał stronie powiadomienie z dnia 2 lipca 2009 r., wskazując koszty przekształcenia informacji na żądaną we wniosku formę. Jednocześnie pouczył stronę, iż w terminie 14 dni może ona dokonać zmiany wniosku w zakresie sposobu i formy udostępnienia informacji, czy też jego wycofania, zaś brak reakcji spowoduje przesłanie informacji w formie wskazanej we wniosku. Pomimo tego, zobowiązany nie zakwestionował ani terminu udostępnienia informacji, ani zaproponowanych kosztów. Tym samym wyraził więc zgodę na zaproponowaną wysokość opłaty. Natomiast zakwestionowanie przez stronę obowiązku uiszczenia opłaty w piśmie z dnia 4 sierpnia 2009 r., nie spowodowało, iż obowiązek ten przestał istnieć, czy też w ogóle nie powstał.

W skardze na powyższe postanowienie I.Ż. wniósł o uznanie postanowień obu instancji za wadliwe i stwierdzenie, iż w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego doszło do naruszenia prawa. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że dołączonym do skargi postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", ten sam organ II instancji w identycznej sprawie uznał złożone przez Niego zażalenie za zasadne.

Skarżący ponowił argumentację odwołującą się do obowiązku wydania postanowienia w przedmiocie wysokości opłaty związanej z przetworzeniem informacji publicznej. Jak wskazał, w orzecznictwie istnieją też poglądy odmienne, zgodnie z którymi określenie wysokości kosztów udzielenia informacji w formie postanowienia jest nieprawidłowe, lecz jednocześnie wskazuje się w nich, iż takie postępowanie wymaga wydania aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), mogącego stanowić podstawę do sporządzenia ewentualnego tytułu wykonawczego i podlegającego kontroli strony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1874/09). W przedmiotowej sprawie wierzyciel nie wydał jednak takiego aktu, nie wskazał rzeczywistych kosztów oraz w żaden sposób nie pouczył strony o przysługującym Jej prawie zaskarżenia.

Kwestionując wysokość określonej opłaty, skarżący podniósł, że wnosił o przekazanie informacji w formie pliku komputerowego, zapisanego w dowolnym formacie, umożliwiającym przeglądanie i drukowanie, określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych. Określając natomiast formę przekazania informacji, wskazał na przesłanie jej za pośrednictwem poczty elektronicznej. Określony sposób i forma przekazania nie wymagały ponoszenia przez organ dodatkowych kosztów. Nie było bowiem konieczności ponoszenia kosztów w postaci zakupu papieru, tuszu, czy też innego nośnika danych. Nie ponoszono również opłat z tytułu przesyłki. Jedynym czynnikiem był czas, ale nawet on nie mógł być przyczyną powstania dodatkowych kosztów, gdyż organ miał prawny obowiązek udzielenia informacji i udzielił jej po okresie ponad 3 miesięcy, co świadczyło o tym, iż nie było konieczności zatrudnienia dodatkowego pracownika, czy pracy poza ustalonym czasem pracy.

Strona zarzuciła ponadto, że organ nie powiadomił Jej pisemnie o rzeczywistych kosztach, które musiała ponieść w związku z przekazaniem informacji publicznej. Jednocześnie wskazała, że sam fakt wysłania powiadomienia o kosztach nie stanowi podstawy prawnej wszczęcia egzekucji. Przepis art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie nakłada bowiem obowiązku uiszczenia opłaty przez wnioskodawcę, a jedynie stanowi, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji może powiadomić o tych kosztach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powyższego wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty i czynności z zakresu prawa administracyjnego z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania aktów lub podjęcia czynności.

Opisany powyżej zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy, sprowadzający się do kryterium jej zgodności z prawem, ma istotne znaczenie dla desygnowania katalogu możliwych rozstrzygnięć Sądu w procesie kontroli postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, który określa art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Przepis ten bowiem stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi na postanowienie Sąd może je uchylić w całości albo w części (pkt 1), stwierdzić jego nieważność w całości lub w części (pkt 2) lub też stwierdzić wydanie postanowienia z naruszeniem prawa (pkt 3).

Rozpoznając sprawę według wyżej wskazanego kryterium legalności, Sąd uznał, iż skarga jest zasadna. W szczególności na uwzględnienie zasługiwał zarzut wydania wobec strony odmiennych rozstrzygnięć przez organ II instancji, który w tożsamym stanie faktycznym w wydanym uprzednio postanowieniu z dnia "[...]" uznał zgłoszone przez stronę zarzuty za zasadne. W motywach tego postanowienia organ stwierdził, że nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty odpowiadającej wysokości kosztów dodatkowych związanych z przetworzeniem informacji publicznej, o której mowa w art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej, może nastąpić wyłącznie w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 264 § 1 i art. 265 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a.. Obecnie zaś, w uzasadnieniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, organ wywiódł, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, wskazując jako jego podstawę prawną art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zmiana stanowiska organu w zakresie sposobu powstawania obowiązku uiszczenia opłaty związanej z przetworzeniem informacji publicznej ma charakter istotny i wywiera bezpośredni wpływ na ustalenia co do prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego, a tym samym rozstrzygnięcia w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W przedmiotowej sprawie nie mogło zyskać aprobaty Sądu postępowanie organu odwoławczego, który pomimo dokonania zasadniczej zmiany zajmowanego uprzednio stanowiska w sprawach dotyczących tej samej strony, nie uzasadnił w żaden sposób motywów, jakimi kierował się, dokonując obecnie odmiennej oceny spornej kwestii. Działanie to w istocie naruszyło zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.. Co prawda w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że zasada zaufania nie może być rozumiana jako bezwzględna konieczność wydawania rozstrzygnięć sprzecznych z prawem i powielających poprzednie decyzje organu, jednakże odwołując się do wyroku NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 652/79, (ONSA 1999 nr 1, poz. 27), zgodzić się należy ze stwierdzeniem, iż naruszenie omawianej zasady ma miejsce jedynie, gdy dokonano w sprawie odmiennej oceny prawnej w odniesieniu do tego samego adresata, na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej, bez bliższego uzasadnienia takiej różnicy. Decydując się zatem na zmianę zajętego uprzednio stanowiska co do kwestii spornej pomiędzy stroną postępowania a organami, Kolegium powinno było przedstawić stronie przyczyny, dla których dokonuje tej zmiany. Stwierdzone w tym zakresie braki w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły nie tylko o naruszeniu art. 8 K.p.a., ale również art. 124 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co w konsekwencji skutkowało uchyleniem postanowienia. Niedopełnienie przez organ II instancji obowiązku dołożenia szczególnych starań w zakresie przedstawienia stronie postępowania prezentowanego aktualnie stanowiska, w sytuacji, gdy znała ona poprzednie stanowisko, w oparciu o które mogła słusznie wywodzić o pozytywnym dla niej rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, nie tylko naraża na uszczerbek autorytet organu administracji, ale czyni również zasadnym zarzut dowolności zaskarżonego postanowienia. Zarzut ten jest tym bardziej uzasadniony, zważywszy, że rozstrzygnięcie kwestii spornej wymaga wykładni niejasnych przepisów prawa, co jak wynika z akt sprawy, przysporzyło niemałych trudności nie tylko stronie, ale również organom administracji.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy argumentację strony skarżącej, wskazującą na nieuzasadnioną rozbieżność pomiędzy powołanymi wyżej rozstrzygnięciami organu, wzmacnia ponadto fakt, iż składach orzekających Kolegium w obu sprawach zasiadała ta sama osoba, R.P., który w obu przypadkach pełnił funkcję Przewodniczącego Kolegium. Tym bardziej zatem nieuzasadniona jest zmiana stanowiska organu, w sytuacji, gdy w poprzednio orzekającym składzie Kolegium znajdowała się jedna z osób biorących udział w rozpatrywaniu niniejszej sprawy.

Wskazać w tym miejscu należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt K 36/98, (OTK 1999, nr 3, poz. 40), stwierdził, iż: "Jednym z rudymentów zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa jest bowiem to, że obywatel może zakładać, że treści obowiązującego prawa są dokładnie takie, jak to zostało ustalone przez sądy, (...) albo znajduje wyraz w jednolicie ustabilizowanym stanowisku judykatury". Pogląd ten można w pełni transponować na grunt działalności administracji publicznej, która dostrzegając potrzebę zmiany zajętego wcześniej stanowiska w odniesieniu do tej samej strony postępowania, decyzję taką powinna podejmować ze szczególną rozwagą, jedynie w sytuacjach niewątpliwych i niewynikających wyłącznie z możliwości dokonywania różnorakiej wykładni niejasnych przepisów prawa. Ponadto zasada zaufania powinna się przejawiać nie tylko w bezstronności rozstrzygnięć i dbałości o wyjaśnienie wszystkich aspektów sprawy, lecz także w działaniu na korzyść strony, przeciwko naruszaniu jej interesów. Działania organów administracji powinny bowiem prowadzić stronę do przekonania, iż odpowiadają one prawu.

W świetle powyższego, nie jest do pogodzenia z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej sytuacja, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, w której ten sam organ, rozpatrując w krótkim odstępie czasu sprawy tej samej strony, w odmienny sposób ocenia ten sam stan faktyczny i nie podaje żadnych przyczyn dokonanej diametralnej zmiany stanowiska w kwestii spornej pomiędzy stroną i organami. I choć nie mogłoby mieć to wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, na marginesie wskazać również należy, że nawet w odpowiedzi na skargę trudno doszukać się uzasadnienia dokonanej zmiany stanowiska organu, pomimo sformułowania w tym zakresie wyraźnych zarzutów w skardze.

W związku z pozostałymi zarzutami strony skarżącej, należało zdaniem Sądu zgodzić się z jej stanowiskiem, iż błędnym było uznanie przez wierzyciela, że wymagana należność z tytułu opłaty powstała z mocy prawa. Słusznym okazał się też zarzut dotyczący nieprawidłowego określenia w tytule wykonawczym podstawy prawnej wymaganego obowiązku. To zaś w konsekwencji czyniło zasadnym zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty, o których mowa w art. 33 pkt 1 i pkt 10 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku i niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego, określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tym zakresie Sąd przychylił się do poglądu przedstawionego w uprzednio wydanym postanowieniu Kolegium z dnia "[...]", zgodnie z którym nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom dodatkowym związanym ze sposobem udostępnienia informacji publicznej lub koniecznością jej przekształcenia w inną formę, o której mowa w art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej, może nastąpić wyłącznie w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 264 § 1 i art. 265 K.p.a.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Natomiast w myśl ust. 2 powołanego przepisu, podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. W świetle treści powołanego przepisu, powiadomienie, o którym mowa w ust. 2 nie jest zdaniem Sądu, samoistnym źródłem obowiązku poniesienia kosztów dodatkowych związanych z przetworzeniem informacji publicznej. Ma ono charakter wyłącznie informacyjny, co wynika z możliwości zmiany przez wnioskodawcę sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też wycofania wniosku w ogóle, jeśli nie będzie on akceptował wysokości kosztów z tym związanych. Potwierdzenie wysokości rzeczywiście poniesionych kosztów może nastąpić dopiero po udzieleniu informacji publicznej, wtedy bowiem powstaje obowiązek poniesienia kosztów i uprawnienie organu do ich pobrania. Nie ma jednak jakichkolwiek podstaw, by wywodzić, jak chce tego organ, iż obowiązek poniesienia opłaty związanej z przetworzeniem informacji publicznej wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Przepis art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi jedynie, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze sposobem udostępnienia informacji publicznej lub koniecznością jej przekształcenia w inną formę. Tym samym nie ustanawia on bezwzględnego obowiązku pobierania opłat w każdej sytuacji poniesienia dodatkowych kosztów związanych z przetworzeniem informacji, pomijając już nawet to, że nie reguluje takich kwestii jak stawka opłaty czy ryczałt, który pozwoliłby na ustalenie wysokości tej opłaty wyłącznie w oparciu o brzmienie tego przepisu. Stanowi jedynie, że wysokość opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, ma odpowiadać kosztom związanym ze wskazanym przez wnioskodawcę sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę przez wskazaną przez wnioskodawcę. Określenie zatem wysokości tej opłaty powinno nastąpić w formie aktu, który z jednej strony daje wnioskodawcy możliwość jego zaskarżenia, z drugiej zaś stanowi dla organu podstawę do ewentualnego sporządzenia tytułu wykonawczego, na podstawie którego będzie mógł on dochodzić egzekucji nieuiszczonej w terminie opłaty. Podzielając pogląd WSA w Krakowie wyrażony w wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 407/07, (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w myśl którego, realizacja obowiązku strony odnośnie uiszczenia spornych kosztów, jak też uprawnienia organu do ich pobrania, nie może nastąpić w oparciu o "powiadomienie", lecz podlegający kontroli strony i mogący stanowić podstawę do sporządzenia ewentualnego tytułu wykonawczego akt, zgodzić należy się z twierdzeniem, że jedyny prawnie dopuszczalny sposób wykazania i naliczenia rzeczywiście poniesionych dodatkowych kosztów, stanowi postanowienie wydane w oparciu o art. 265 K.p.a.. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09, (Lex nr 602573), przepisów K.p.a. nie stosuje się wyłącznie wówczas, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji prostej. Mają one natomiast zastosowanie w sytuacji, gdy wymaga ona przetworzenia albo też, gdy sprawa kończy się decyzją odmowną. To zaś oznacza, że na podmiocie obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek zachowania wymogów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Powyższe stanowisko koresponduje z brzmieniem art. 3 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Skoro, jak już wyżej stwierdzono, niemożliwym jest wywodzenie obowiązku poniesienia omawianej opłaty i jej wysokości wyłącznie z brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, konieczne jest określenie tej opłaty w drodze postanowienia, które będzie stanowiło podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko wierzyciela zarówno odnośnie zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku, jak i zarzutu nieprawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego, należało uznać za nieprawidłowe. W tej sytuacji naruszone zostały w niniejszej sprawie zarówno przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, jak i przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia.

Przedstawioną przez Sąd ocenę faktyczną i prawną organ uwzględni w związku z ponownym rozpoznaniem sprawy, mając w szczególności na uwadze, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w przypadku nieuiszczenia opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowić może dopiero określenie tej opłaty w drodze postanowienia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a..