Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1022/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 216, art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 4, art.5, art. 7
journal: Dz.U. 1949 nr 18 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.
article: art. 21, art. 26, art. 76
journal: Dz.U. 2014 poz 40
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skarg Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarząd oraz Gminy na decyzję Wojewody z dnia [..] nr [..] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Wojewoda - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "kpa" po rozpatrzeniu odwołań G. L. oraz [...] Związku Działkowców Okręgowego Zarządu w L. (dalej "PZD") od decyzji Starosty L. z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wskazaną decyzją organ I instancji orzekł zwrot nieruchomości położonej w L. w pobliżu ul. [...], oznaczonej jako ewidencyjne działki nr: [...] o pow. 0.1111 ha i [...] o pow. 0.0004 ha - na rzecz H. G., E. G. i W. G. po [...] części. Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawców do zwrotu na rzecz G. L. kwoty [...]zł ustalonej tytułem odszkodowania za wywłaszczony grunt; ustalił również odszkodowanie na rzecz PZD za składniki majątkowe stanowiące własność PZD w kwocie [...]zł oraz odszkodowanie na rzecz działkowców, tj.: J. L. w kwocie [...]zł, B. M. w kwocie [...]zł; zobowiązał także G. L. do odtworzenia i założenia ogrodu w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Organ ustalił, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 1976 r., na wniosek L. Zakładów P. Terenowego "[...]" wywłaszczono na rzecz Państwa m. in. nieruchomość położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną jako działki nr [...] o pow. 0,2791 ha i nr [...] o pow. 0,1111 ha, stanowiącą własność spadkobierców J. i J. małż. [...] H. G., W. P. oraz E. G..

Wywłaszczenia dokonano w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) na cele budowy, zgodnie z lokalizacją budowy zakładu kaletniczego, ustaloną i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych urbanistycznych Państwa i miasta L..

Wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. o zwrot nieruchomości stanowiącej obecnie własność G. L., położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,1111 ha oraz nr [...] o pow. 0,0004 ha w związku z niezrealizowaniem celu wywłaszczenia wystąpili spadkobiercy po J. i J. małż. [...] H. W. G., E. G. i W. M. P. (po zawarciu małżeństwa nosząca nazwiska [...]).

Ze względu na to, że objęta żądaniem zwrotu nieruchomość stanowi własność G. L., Wojewoda postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia przedmiotowej sprawy i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę L..

W toku postępowania organ ten ustalił, że nieruchomość oznaczona w aktualnej ewidencji gruntów i budynków m. L. jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.1111 ha odpowiada wywłaszczonej działce nr [...], zaś działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0004 ha powstała z podziału wywłaszczonej działki nr [...] o pow. 0,279 ha (kopia mapy z podziału działki nr [...] (operat nr [...]/[...] z dnia [...].06.1991 r.).

Podczas oględzin w dniu [...] września 2013 r. stwierdzono, że objęta żądaniem zwrotu nieruchomość znajduje się w całości w obszarze większego ogrodzonego terenu zajętego pod Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". Grunt ten zagospodarowany jest pod parcele działkowe z nasadzeniami roślin warzywnych, ozdobnych oraz drzew owocowych. Na terenie dz. [...] znajdują się ponadto małe drewniane altany ogrodowe.

Do akt została dołączona decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1980 r. o przekazaniu w nieodpłatne użytkowanie na czas nieograniczony na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w L. terenu o pow. 5624 m2 oraz decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] listopada 1985 r. o przekazaniu na rzecz [...] Związku Działkowego w L. terenu o pow. 6988 m2, położonego w L. przy ul. [...].

Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wyjaśnił, że na podstawie posiadanych rejestrów i dokumentów nie może ustalić, czy działki obecnie oznaczone nr [...] i nr [...], objęte były planem realizacyjnym w styczniu 1976 r. Z kolei Wydział Planowania Urzędu Miasta L. w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wyjaśnił, że w dacie wywłaszczenia teren ten objęty był Planem Szczegółowym [...], zatwierdzonym uchwałą Prezydium Miejskiej Rady N. w L. Nr [...]/66 z dnia [...] listopada 1966 r. (ogłoszoną w Dz.U. PWRN Nr 3 z dnia [...] kwietnia 1968 r.) W świetle tego planu sporne działki przeznaczone były pod lokalizację zakładu przemysłowego o maksymalnej strefie uciążliwości 50,0 m (symbol 75 PPV - 1,56 ha).

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Starosta L. orzekł o zwrocie działek nr [...] i nr [...], jednak decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność zastosowania przepisów ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych i orzeczenia o odszkodowaniu na rzecz ogrodu działkowego i odtworzenia takiego ogrodu.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji ustalił, że objęte żądaniem zwrotu działki obejmują parcele ogrodowe nr [...], nr [...] i nr [...] znajdujące się na terenie ROD "[...]". Działka ogrodowa nr [...] użytkowana jest przez B. M., działka nr [...] przez J. L., natomiast działka nr [...] pozostaje w dyspozycji PZD. W toku postępowania sporządzono operat szacunkowy z dnia [...] sierpnia 2015 r. określający wartość działek.

G. L. podnosiła, że nie dysponuje terenem odpowiednim dla odtworzenia ogrodu, dlatego wniosła o wyznaczenie 5-letniego terminu na zrealizowanie obowiązku odtworzenia ogrodu. Wskazywała też, że sporne działki zostały oddane w użytkowanie ogrodów działkowych bezpośrednio po wywłaszczeniu.

Z kolei pełnomocnik PZD wskazywał, że ogród istnieje od 30 lat, jest ogrodem stałym, a więc nie może podlegać likwidacji. Podnosił także, że sporne działki zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia, ponieważ przedsiębiorstwo, na potrzeby którego wywłaszczono nieruchomość, miało obowiązek utworzenia ogrodu działkowego. Zakłady pracy otrzymywały tereny na cele ogólne, a przepisy obowiązujące w dacie wywłaszczenia obligowały przedsiębiorstwa do tworzenia ogrodów działkowych. Wskazywał, że likwidacja ogrodu może nastąpić dopiero po wypłacie odszkodowań i odtworzenia ogrodu.

Na podstawie zgromadzonych dowodów, organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję, uznając, że cel wywłaszczenia na objętych żądaniem zwrotu działkach nie został zrealizowany.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy tę decyzję.

Wojewoda podzielił ustalenia tego organu, że celem wywłaszczenia była budowa zakładu kaletniczego L. Zakładów P. Terenowego "[...]" w L.. Od wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, tj. od [...] stycznia 1976 r. upłynęło ponad 10 lat, a cel ten nie został zrealizowany, a zatem zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości, zawarte w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, którego treść organ przytoczył w uzasadnieniu.

Wojewoda odniósł się również do kwestii zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, o czym mowa w art. 137 ust. 2 tej ustawy, o co wnosili spadkobiercy byłych właścicieli.

Powołując się na obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że zwrot części terenu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela (co miało miejsce w niniejszej sprawie co do działki nr [...]) jest możliwy jedynie wtedy, jeżeli zostaną spełnione przesłanki zbędności tej części terenu, który został wywłaszczony na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia. Zbędność ta podlega zatem ocenie przez pryzmat zbędności tej części, o którą wnioskowano do wywłaszczenia dla realizacji celu z ustaloną uprzednio lokalizacją i ze względu na którą uwzględniono wniosek byłego właściciela o tzw. "dowłaszczenie" części nie nadającej się do dalszego samodzielnego wykorzystania przez jej właściciela. Skoro w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do zwrotu działki wywłaszczonej na wniosek inwestora, to zwrotowi podlega również działka "dowłaszczona".

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli G. L. oraz PZD, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarga PZD została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 1022/16, zaś skarga Gminy Lublin pod sygn. akt II SA/Lu 1023/16.

G. L., reprezentowana przez Prezydenta Miasta L. zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy i nieuzasadnione przyjęcie, że na spornych działkach nie zrealizowano celu wywłaszczenia oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.g.n. oraz art. 8 ust. 1, art. 21, art. 22 ust. 1 i 2, art. 26 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40 z późn. zm.), zwanej dalej "u.r.o.d.".

Skarżąca podniosła, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, pomimo że nie wybudowano na spornych działkach zakładu kaletniczego, lecz ogródki działkowe.

Wynika to z tego, że w świetle obowiązujących w dacie wywłaszczenia przepisów, tj. art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, przedsiębiorstwa, na potrzeby których dokonywano wywłaszczeń, zobowiązane były do utworzenia ogrodu działkowego. Zakłady pracy otrzymując tereny na cele ogólnie określone w decyzji wywłaszczeniowej, zobowiązane były zakładać i utrzymywać ogrody działkowe stałe dla swych pracowników i ich rodzin, które - stosownie do art. 1 ust. 4 powołanej ustawy – były uznawane za urządzenia użyteczności publicznej.

Działki objęte żądaniem zwrotu w niniejszej sprawie zostały niezwłocznie po wywłaszczeniu przekazane w nieodpłatne użytkowanie na czas nieograniczony na rzecz Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w L., co wynika z decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1980 r.

Z wyjaśnień A. Z., złożonych w trakcie rozprawy w dniu [...] stycznia 2016 r. wynika, że nieruchomości objęte decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 1976 r. wywłaszczone zostały na potrzeby utworzenia ogrodu działkowego przez zakład pracy, a przedmiotowy grunt od razu po wywłaszczeniu użytkowany był na potrzeby pracowniczego ogrodu działkowego.

Organ bezpodstawnie pominął te wyjaśnienia, naruszając wskazane wyżej przepisy postępowania.

G. L. podniosła również, że wykonanie nałożonego na nią obowiązku odtworzenia i założenia ROD jest niemożliwe z uwagi na to, że stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o ROD, rada gminy może w drodze uchwały utworzyć ROD jedynie na wniosek stowarzyszenia ogrodowego, a takiego wniosku w niniejszej sprawie nie było.

Skarżąca zarzuciła brak wiarygodności dowodu z oględzin, podnosząc, że nie uczestniczył w nich geodeta ani wnioskodawcy. Podniosła, że nie ustalono dokładnie jakie składniki budowlane i roślinne znajdują się na parcelach ogrodowych, a jedynie ogólnie wskazano, że są tam nasadzenia roślin warzywnych, owocowych i ozdobnych oraz drewniane altany ogrodowe, nie określono natomiast w jakim zakresie usytuowane są na nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu. Mogło mieć to wpływ na wycenę składników budowlanych i wysokość odszkodowania. Organ I instancji nie uwzględnił również wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o przeprowadzenie ponownych oględzin w celu uaktualnienia ilości i stanu składników roślinnych i budowlanych na nieruchomości, co mogło mieć istotny wpływ na wysokość odszkodowań dla użytkowników parceli ogrodowych.

Polski Związek Działkowców domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji, również zarzucał naruszenie przepisów postępowania oraz art. 136 i 137 u.g.n. oraz przepisu art. 76 u.r.o.d.

PZD, podobnie jak G. L., podniósł, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ w świetle obowiązujących wówczas przepisów zakłady pracy miały obowiązek tworzyć ogrody działkowe i ogród taki został niezwłocznie po wywłaszczeniu utworzony. Dotyczy to obu spornych działek nr [...] i nr [...], pomimo że działka nr [...] została wywłaszczona na wniosek byłych właścicieli motywowany tym, że nie nadawałaby się ona do racjonalnego użytkowania bez pozostałej części. Nieruchomość wywłaszczoną w części na określony cel, a w części na żądanie właściciela należy traktować jako całość ściśle ze sobą powiązaną.

Skarżący Związek zarzucił również, że w świetle art. 76 u.r.o.d. niedopuszczalne jest orzeczenie o likwidacji ROD, gdy funkcjonowanie ogrodu jest zgodne z planem miejscowym, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 1980 r. o przekazaniu przedmiotowego gruntu w nieodpłatne użytkowanie na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w L. wskazano, że teren ten został przeznaczony w planie miejscowym pod urządzenie pracowniczych ogrodów działkowych na podstawie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny ogrodów działkowych z dnia [...] września 1979r.

Zdaniem PZD zaskarżona decyzja jest niewykonalna, gdyż G. L. podnosiła, że nie posiada terenów odpowiednich do odtworzenia ogrodu działkowego; zaskarżona decyzja dotknięta jest więc wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa.

W odpowiedzi na skargi, Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej w dniu [...] marca 2017 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", połączyć sprawę II SA/Lu 1023/16 ze sprawą II SA/Lu 1022/16 i prowadzić ją pod sygn. akt II SA/Lu 1022/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Materialnoprawną podstawą jej wydania był art. 136 ust. 3 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem - poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 stanowi natomiast, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Przepisy te mają również zastosowanie do nieruchomości wywłaszczonych w trybie art. 6 ustawy z dnia 18 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 z późn. zm.), co wynika z art. 216 u.g.n., a w trybie tej ustawy została wywłaszczona objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość w niniejszej sprawie, co nie jest kwestionowane.

Spór dotyczy tego czy cel wywłaszczenia został zrealizowany i tego czy organ miał prawo zastosować przepisy u.r.o.d. i zobowiązać Gminę do odtworzenia ogrodu w innym miejscu.

Organy przyjęły, że cel wywłaszczenia został określony w decyzji i należy go interpretować zgodnie z tą decyzją, tym bardziej, że pokrywa się on z obowiązującym wówczas Planem Szczegółowym [...], w którym sporny obszar przeznaczono pod lokalizację zakładu przemysłowego o maksymalnej strefie uciążliwości 50,0 m (symbol 75 PPV - 1,56 ha).

Okoliczności tej nie kwestionuje G. L..

PZD podnosi natomiast, że w planie przeznaczono ten obszar pod urządzenie pracowniczych ogrodów działkowych, na co wskazał Prezydent Miasta L. w decyzji z dnia [...] grudnia 1980 r. o przekazaniu przedmiotowego gruntu w nieodpłatne użytkowanie na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych w L. odwołując się w niej do decyzji z dnia [...] września 1979r. zatwierdzającej plan realizacyjny ogrodów działkowych.

Odnosząc się do tych zarzutów stwierdzić należy, że w świetle wyjaśnień zawartych w piśmie Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. z dnia [...] października 2013 r., na podstawie posiadanych rejestrów i dokumentów nie można ustalić, czy działki obecnie oznaczone nr [...] i nr [...], objęte były planem realizacyjnym w dacie wywłaszczenia tj. [...] września 1976 r., a tylko plan realizacyjny wówczas obowiązujący mógłby ewentualnie określać cel wywłaszczenia.

Natomiast plan realizacyjny, o którym mowa we wskazanej przez skarżących decyzji z dnia [...] grudnia 1980 r. (k. 47 akt admin.) to plan zatwierdzony późniejszą decyzją z dnia [...] września 1979 r., a więc nie może on być brany pod uwagę przy interpretowaniu celu wywłaszczenia wcześniej dokonanego.

Ze znajdującego się w aktach Planu Szczegółowego [...], obowiązującego w dacie wywłaszczenia (zatwierdzonego uchwałą Prezydium Miejskiej Rady N. w L. z dnia [...] listopada 1966 r.) wynika natomiast jednoznacznie, że sporne działki przeznaczone były jako tereny przemysłowe. Rozstrzygająca jest natomiast treść decyzji wywłaszczeniowej, która cel wywłaszczenia sformułowała ściśle, jako budowę zakładu kaletniczego. W świetle powyższego nie ma uzasadnionych podstaw do zakwestionowania ustalonego przez organy celu wywłaszczenia.

Istota sporu sprowadza się natomiast do tego czy można uznać, że utworzenie w latach 70-tych, 80-tych ogrodów działkowych przez przedsiębiorstwo będące jednocześnie zakładem pracy, nie stanowiło realizacji celu wywłaszczenia, określonego w decyzji jako budowa przez to przedsiębiorstwo zakładu kaletniczego, mając na uwadze art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 18, poz. 117). Przepis ten stanowił bowiem, że zakłady pracy, zatrudniające więcej niż 200 osób, obowiązane są w warunkach, określonych w art. 6, zakładać i utrzymywać ogrody działkowe stałe dla swych pracowników i ich rodzin.

Skarżący podnoszą, że skoro na zakładach pracy spoczywał obowiązek utworzenia ogrodu działkowego, to każda decyzja wywłaszczeniowa, niezależnie od celu wywłaszczenia w niej określnego, uprawniała nabywcę nieruchomości będącego zakładem pracy, o którym mowa w tym przepisie, do utworzenia ogrodu działkowego, dlatego nie można w takiej sytuacji uznać, że utworzenie ogrodu nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia.

Stanowisko to nie jest trafne.

Przepisy ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych ściśle określały, w jakim trybie wyznacza się obszary ogrodów działkowych: zasadą było, że obszary te przeznaczane są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art.4), natomiast w razie braku "prawomocnego" planu - obszary te wyznaczano uchwałą miejskiej rady narodowej bądź uchwałą powiatowej rady narodowej (art. 7 ust.1). Obowiązek założenia ogrodu spoczywał natomiast na gminach (art. 5 ust. 1) i na zakładach pracy, zgodnie z przytoczonym art. 5 ust. 2.

Gmina miała prawo nabywać odpowiednie tereny na ten cel w drodze wywłaszczenia, co wynikało wprost z art. 7 ust.3 tej ustawy, uprawnienia takiego ustawa nie przewidywała natomiast dla zakładów pracy, które miały "zakładać i utrzymywać ogrody działkowe" (...) "w warunkach określonych w art. 6", tzn. miały "zamieszczać na ten cel odpowiednie sumy w swoich budżetach".

W świetle powyższego, co do zasady plan miejscowy określał jakie obszary przeznacza pod ogrody działkowe, zaś gmina dokonywała wywłaszczenia na ten cel.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wywłaszczone działki były objęte Planem Szczegółowym [...], a plan ten nie przewidywał na nich ogrodów działkowych, lecz lokalizację zakładu przemysłowego o maksymalnej strefie uciążliwości 50,0 m (symbol 75 PPV - 1,56 ha), było to więc całkiem inne przeznaczenie. Konsekwentnie - decyzja wywłaszczeniowa nie dotyczyła utworzenia ogrodów działkowych, lecz wskazywała na lokalizację zakładu kaletniczego L. Zakładów P. Terenowego "[...]".

W świetle powyższego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że utworzenie ogrodu działkowego "[...]" stanowi realizację celu wywłaszczenia.

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest więc zasadny.

Rację mają przy tym organy, że zwrotowi podlegają obie działki, niezależnie od tego, że działka [...] została wywłaszczona na wniosek poprzednich właścicieli jako bezużyteczna wobec wywłaszczenia działki nr [...] (dawniej [...]). Zbędność "dowłaszczonej" nieruchomości należy bowiem oceniać według zbędności zasadniczej (głównej) części nieruchomości, co wyjaśnił obszernie Wojewoda powołując stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie, które Sąd w składzie niniejszym podziela.

Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 136 i art. 137 u.g.n.

Organ zasadnie zastosował przepisy przepisy u.r.o.d.

Zgodnie z art. 26 tej ustawy - w przypadku likwidacji ROD lub jego części w związku ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, obowiązanym do odtworzenia ogrodu i wypłaty odszkodowania jest podmiot będący właścicielem nieruchomości w dniu orzekania o zwrocie (ust.1). Do likwidacji ROD lub jego części, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 21 oraz art. 22 ust. 1 i 2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowań i osoby uprawnione do ich otrzymania oraz zakres i termin realizacji obowiązków, o których mowa w art. 21, określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości (ust.3). Przepisy ust. 1 -5 stosuje się w przypadku, gdy do nieruchomości zajmowanej przez ROD lub jego części objętej likwidacją stowarzyszeniu ogrodowemu przysługuje tytuł prawny lub jest ona zajmowana przez ROD, który stał się ogrodem stałym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (ust.6).

Zgodnie natomiast z art. 21 - podmiot likwidujący obowiązany jest do odtworzenia ROD, polegającego na:

1) zawarciu ze stowarzyszeniem ogrodowym umowy dającej stowarzyszeniu ogrodowemu tytuł prawny do nieruchomości nie mniejszej od powierzchni likwidowanego ROD, w miejscu odpowiednim do potrzeb i funkcjonowania nowego ROD, odpowiadający tytułowi prawnemu, który posiadało ono do nieruchomości zajmowanej przez likwidowany ROD;

2) założeniu nowego ROD i odtworzeniu urządzeń i budynków odpowiadających rodzajem urządzeniom i budynkom likwidowanego ROD.

Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Prawidłowo organy stwierdziły, że Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" ma charakter ogrodu stałego, wpisanego do rejestru pracowniczych ogrodów działkowych Krajowej Rady [...] Związku Działkowców (k.40), co nie jest kwestionowane, a więc spełnia wymagania, o których mowa w art. 26 ust. 6 u.r.o.d. - w konsekwencji organ miał obowiązek orzec o odtworzeniu likwidowanego ogrodu (jego części) oraz o odszkodowaniu na rzecz PZD oraz działkowców.

Wbrew zarzutom, organy nie naruszyły również przepisów postępowania.

Organy obszernie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, dokonały oględzin z udziałem stron, zleciły sporządzenie operatu szacunkowego przez uprawnionego rzeczoznawcę, zapewniły stronom udział w postępowaniu, a swoje decyzje obszernie uzasadniły.

Wbrew zarzutom, nie stanowi naruszenia przepisów nieprzeprowadzanie kolejnych oględzin czy nieprzesłuchanie dalszych świadków.

Operat został sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę i nie budzi on wątpliwości co do rzetelności. Strony miały natomiast prawo wnosić do operatu uwagi, mogły również przedstawić własne operaty, czego nie uczyniły. Ogólne kwestionowanie wartości wskazanych w operacie nie podważa jego wiarygodności. Skoro skarżący twierdzą, że stan faktyczny na wycenianych działkach uległ zmianie od czasu dokonania oględzin, powinni wskazać jakie to zmiany i uprawdopodobnić, że wpływają one na wysokość dokonanej w operacie wyceny, a następnie odszkodowania. Okoliczności takich skarżący nie przedstawili, a zatem organ zasadnie uwzględnił operat jako wiarygodny dowód w sprawie, dlatego organom nie można zarzucić istotnego naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji i wadliwego rozstrzygnięcia.

Nie można też mówić o niewykonalności decyzji z tego względu, że Gmina nie dysponuje obecnie terenem umożliwiającym odtworzenie ogrodu. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa, stanowiąca przeszkodę wydania decyzji musi mieć bowiem charakter trwały. Decyzja trwale niewykonalna to decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków, a więc tylko wówczas można mówić o niewykonalności decyzji, gdy przeszkoda istnieje nie tylko w dacie jej wydania, ale jest "nieusuwalna przez cały czas" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 lipca 1999 r., IV SA 970/97), a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Aktualny brak nieruchomości, odpowiednich na odtworzenie ogródków działkowych, nie oznacza, że Gmina nigdy takich nieruchomości nie będzie mieć, zwłaszcza, że organ wyznaczył jej 3 letni termin na wykonanie tego obowiązku.

Również brak wniosku PZD o utworzenie nowego ogrodu nie stanowi przeszkody do orzeczenia o odtworzeniu ogrodu. Odtworzenie likwidowanego ogrodu wiąże się bowiem z zawarciem umowy ze stowarzyszeniem ogrodowym (art. 26 ust. 5 w zw. z art. 21 ust. 1 u.r.o.d.), a więc uzależnione jest ono od woli tego Stowarzyszenia. Orzeczenie o obowiązku odtworzenia ogrodu działkowego przez podmiot likwidujący w decyzji orzekającej zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie zobowiązuje natomiast stowarzyszenia ogrodowego do zawarcia umowy, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.o.d.; brak formalnego wniosku stowarzyszenia o odtworzenie likwidowanego ogrodu, nie stanowi więc przeszkody do nałożenia takiego obowiązku na podmiot likwidujący.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut PZD naruszenia przepisu art. 76 u.r.o.d. Przepis dotyczy bowiem innej sytuacji, niż występująca w niniejszej sprawie tj. dopuszczalności likwidacji ogrodu działkowego, co do którego stowarzyszenie ogrodowe nie może wykazać tytułu prawnego. Przepis art. 26 u.r.o.d. jest natomiast przepisem szczególnym i dotyczy zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, na których urządzono ogród działkowy.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi.