Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 147/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 39 ust. 1, art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 130 § 1 i 2, art. 180 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.M. (dalej jako: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej zwanego: "organem I instancji") z dnia [...] października 2020 r. nr [...], odmawiającą przyznania pomocy w formie zasiłku celowego.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 września 2020 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup opału.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 7, art. 77, art. 80, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej: "K.p.a."), art. 7, art. 8, art. 39, art. 41 i art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1507 z późn. zm. – dalej: u.p.s.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1358), odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału, z powodu niespełnienia warunków ustawy o pomocy społecznej.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący jest osobą przewlekle chorą, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego dochód stanowią: renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 1493,67 zł netto miesięcznie, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł miesięcznie oraz dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 5,2203 ha (przeliczeniowych 1,1153 ha) w kwocie 343,51 zł netto miesięcznie. Łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi 2 053,02 zł netto i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej kwalifikujące do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. na kwotę 701 zł.

Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że pismem z dnia 8 lipca 2020 r. ZUS Oddział w [...] Inspektorat w [...] poinformował, że skarżący jest uprawniony i pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, pomimo złożonego odwołania i toczącego się postępowania w Sądzie. Z kolei pismem z dnia 15 lipca 2020 r. ZUS I Oddział w [...] w odpowiedzi na wniosek organu, poinformował, że skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do 31 marca 2023 r. w wysokości 1493,67 zł netto miesięcznie oraz, że odwołanie nie powoduje wstrzymania wypłaty renty. Ponadto organ ustalił, że skarżący nie zgadza się z decyzją przyznającą rentę z tytułu niezdolności do pracy, a w szczególności z orzeczeniem, na podstawie którego została przyznana renta, oraz że w związku ze złożonym od tej decyzji odwołaniem do Sądu Pracy, w dniu 25 czerwca 2020 r. zwrócił wypłacone świadczenie rentowe za okres od miesiąca stycznia 2020 r. Zdaniem skarżącego ZUS (dalej określany również jako: "organ rentowy") nie ma podstaw do wypłaty renty, ze względu na złożone odwołanie, co wynika z art. 130 K.p.a. Natomiast pismem z dnia 15 września 2020 r. ZUS Oddział w [...] poinformował, że po rozpatrzeniu odwołania skarżącego wstrzymano wypłatę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 września 2020 r. Wysokość świadczenia netto za sierpień 2020 r. wynosi 1493,67 zł, a jednocześnie nastąpił zwrot świadczenia w dniu 18 sierpnia 2020 r. w ww. kwocie.

Organ zwrócił uwagę, że warunkiem niezbędnym do powstania po stronie osoby lub rodziny uprawnienia do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej jest uprzednie wykorzystanie własnych środków, możliwości i przysługujących uprawnień, o czym nie można mówić w przypadku skarżącego, gdyż ma on możliwość pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, jednakże na jego wniosek wypłata tego świadczenia została wstrzymana. Końcowo organ podał, iż rozważył możliwość przyznania bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego, jednakże sytuacja materialno-bytowa skarżącego nie mogła zostać uznana za szczególnie uzasadniony przypadek, dający podstawy do powyższego.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił nieprawidłowe wyliczenie przez organ I instancji jego dochodu, ponieważ jak wskazał, w sierpniu 2020 r. dochód ten wynosił w rzeczywistości 559,34 zł, bowiem nie osiąga dochodu z renty ze względu na wniesienie odwołania od decyzji ZUS przyznającej prawo do tego świadczenia, w związku z czym decyzja ta jest nieprawomocna. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest: art. 6, 7, 8, 77 § 1 K.p.a., nieuwzględnienie przekazywanych przez niego informacji, dotyczących wielkości dochodu, niewskazanie w decyzji jakiego miesiąca dotyczy, bezprawne tworzenie fałszywych dokumentów oraz używanie dokumentów poświadczających nieprawdę. W obszernym uzasadnieniu odwołania skarżący zrelacjonował przebieg toczącego się postępowania. Zaznaczył między innymi, że nie jest prawdą, jakoby wstrzymanie renty nastąpiło na jego wniosek oraz odnośnie zwracanego świadczenia wyjaśnił, że taką radę uzyskał na infolinii ZUS, kiedy poinformował o złożeniu odwołania od przyznającej to świadczenie decyzji.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], SKO działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając powyższe, na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego mają charakter uznaniowy. Następnie wskazał, że zgodnie z informacją zawartą w piśmie ZUS I Odział w [...] z dnia 29 września 2020 r. skarżący zwraca przyznaną mu rentę i w związku z tym ZUS, wobec braku możliwości doręczania świadczenia z przyczyn niezależnych od organu rentowego, wstrzymał jej wypłatę, co jest okolicznością leżącą wyłącznie po stronie skarżącego. Jednak świadczenie nie przestaje przysługiwać. Organ przekazuje je do depozytu do czasu, gdy przeszkody w doręczeniu świadczenia ustaną. SKO podkreśliło, że wobec powyższego brak faktycznego otrzymywania renty nie ma wpływu na wysokość uzyskiwanego dochodu, ponieważ skarżący ma prawo do tego świadczenia, a jedynie sam z własnej woli postanowił go nie przyjmować, zaś celem pomocy społecznej jest pomoc w przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych, a nie zapewnienie utrzymania danej osoby czy też rodziny.

Kolegium wyjaśniło również, że przywołane przez skarżącego przepisy nie zawsze będą miały zastosowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdyż zgodnie z art. 180 K.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Wyjątkiem takim, kiedy właśnie nie stosuje się przepisów K.p.a. w tych sprawach, są kwestie związane z możliwością wniesienia odwołania i rozstrzygnięć organu odwoławczego, z uwagi na przeniesienie kompetencji w tym zakresie na sądy powszechne zgodnie z art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec tego, to czy w trakcie postępowania o ustalenie prawa do renty doszło do naruszenia procedur oceniał będzie właściwy sąd powszechny i ta okoliczność jest poza orzekaniem Kolegium.

Ponadto organ nie uwzględnił zarzutów dotyczących naruszenia procedury administracyjnej, jak również nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego.

Zaskarżając powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący zarzucił jak uprzednio naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 6, 7, 8, 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wnikliwego rozważenia stanu faktycznego sprawy na tle przesłanek materialno-prawnych oraz niepełność uzasadnienia prawnego w zakresie oceny materialno-prawnej, które to naruszenia miały bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy, a także niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym zawyżenie jego dochodu. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pismo z dnia 29 września 2020 r., na które powołuje się Kolegium zostało wydane przez ZUS nielegalnie, bezprawnie i bezpodstawnie. O tym, że ZUS bezprawnie dodaje do dochodu skarżącego rentę świadczą, jak wskazał: decyzja ZUS z dnia [...] maja 2020 r. oraz zaświadczenie ZUS z dnia 26 października 2020 r. Wymieniona decyzja została wydana bezprawnie, a przy tym ZUS naruszył art. 130 § 1 i 2 K.p.a. W decyzji tej wyraźnie wskazano, że można wnieść od niej odwołanie do sądu w terminie miesiąca, a po jego upływie decyzja staje się prawomocna. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, ZUS nie miał prawa wypłacać mu świadczenia. Na potwierdzenie okoliczności wskazanych w skardze załączył zaświadczenie z ZUS z dnia 26 października 2020 r., potwierdzające, że od 1 września 2020 r. pozostaje bez prawa do renty, a to w związku ze złożeniem odwołania od decyzji ZUS Inspektorat [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...]. Podkreślił, że w tym przypadku, ZUS automatycznie zablokował wypłacanie renty. Tak też, jego zdaniem, powinno być w przypadku pierwszej z wydanych przez ZUS decyzji z dnia [...] maja 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2021 r. skarżący podał, że całkowicie nie zgadza się z udzieloną przez SKO odpowiedzią na skargę, jak również z wydanymi w sprawie decyzjami. Ponadto zwrócił uwagę, iż w odpowiedzi na skargę Kolegium przyznaje, że nie miało prawa wypowiadać się w sprawie przyznanej renty, gdyż powyższe leży w gestii Sądu Okręgowego w [...]. Skarżący zwrócił się również o wzięcie pod uwagę załączonych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 marca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po zbadaniu sprawy w przedstawionych wyżej aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowana decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału.

Podstawę orzekania organów stanowiły przepisy wcześniej przywołanej ustawy o pomocy społecznej. Jak stanowi art. 39 ust. 1 tej ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W myśl ust. 2 wskazanego przepisu, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zasadniczym motywem odmowy przyznania wnioskowanego wsparcia było niespełnianie przez skarżącego kryterium dochodowego wskazanego w ustawie, zaś kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje wyliczona przez organy wysokość osiąganego przez skarżącego miesięcznego dochodu.

Przypomnieć zatem należy, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 36 pkt 1 lit. c) i art. 39 u.p.s., jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s., jeżeli zachodzą jednocześnie okoliczności wymienione w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. lub inne uzasadniające udzielenie pomocy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej kryterium dochodowe w dacie wydawania decyzji wynosiło 701 zł.

Wedle wyliczeń dokonanych przez orzekające w sprawie organy, miesięczny dochód skarżącego wynosi 2 053,02 zł netto. Na dochód ten zgodnie z ustaleniami organów składają się: renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 1493,67 zł netto miesięcznie, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł miesięcznie oraz dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 5,2203 ha (przeliczeniowych 1,1153 ha) w kwocie 343,51 zł netto miesięcznie. Dochód z gospodarstwa rolnego został wyliczony zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s., w myśl którego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości – aktualnie zgodnie z powołanym wcześniej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej – 308 zł. Natomiast według art. 8 ust. 10 u.p.s. dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z hektarów przeliczeniowych oraz z innych źródeł sumuje się.

Podstawę powyższych wyliczeń stanowił wywiad środowiskowy przeprowadzony przez pracownika socjalnego oraz zalegające w aktach sprawy dokumenty, w szczególności decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], a także informacje pozyskane na skutek wniosków o udostępnienie danych zawarte w pismach: ZUS Oddział w [...] Inspektorat w [...] z dnia 8 lipca 2020 r., ZUS I Oddział w [...] z dnia 15 lipca 2020 r., ZUS Oddział w [...] z dnia 15 września 2020 r. oraz ZUS Oddział w [...] z dnia 29 września 2020 r.

Jednocześnie z ww. dokumentów wynika, że skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do dnia 31 marca 2023 r. oraz, że wniósł do Sądu Okręgowego w [...] odwołanie od przyznającej ww. świadczenie decyzji organu rentowego z dnia [...] maja 2020 r. W związku z tą okolicznością wypłacane mu świadczenie jest przez niego zwracane, na skutek czego trafia do depozytu. Organ rentowy wstrzymał wypłatę powyższego świadczenia od dnia 1 września 2020 r., ze względu na brak możliwości jego doręczenia, z przyczyn od organu niezależnych. Zdaniem skarżącego świadczenie nie powinno być wypłacane, gdyż przyznająca je decyzja, w związku z wniesionym odwołaniem, które na dzień orzekania organów nie zostało jeszcze rozpoznane, nie stała się prawomocna. Skarżący zwraca przy tym uwagę na przepisy art. 130 § 1 i 2 K.p.a., w myśl których, przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, natomiast wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

W tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym sprawy zasadniczą w sprawie kwestią pozostaje ustalenie, czy wypłacana na podstawie nieostatecznej decyzji renta, którą skarżący w rzeczywistości zwraca organowi rentowemu, winna być wliczana do jego miesięcznego dochodu, od wysokości którego zależy przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo wyliczyły wysokość dochodu skarżącego. Przepisy ustawy o pomocy społecznej zawierają szczegółowe wskazania w tym zakresie. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto kolejne jednostki redakcyjne tego przepisu wskazują jakich składników nie wlicza się do dochodu. Z całą natomiast pewnością do dochodu należy wliczyć uzyskiwaną przez skarżącego rentę, gdyż świadczenie to nie znajduje się w katalogu ustawowych wyłączeń. Także zdaniem Sądu nie ma przy tym znaczenia fakt, że skarżący zwraca przyznaną rentę, gdyż świadczenie to faktycznie przysługuje, na podstawie wydanej w tym przedmiocie decyzji organu rentowego i było skarżącemu wypłacane. Organy orzekające o przyznaniu prawa do zasiłku celowego były zatem zobligowane do wliczenia tej należności do uzyskiwanego miesięcznego dochodu skarżącego. Okoliczność, że aktualnie wypłata renty została wstrzymana przez organ rentowy nie może skutkować pominięciem przedmiotowego świadczenia przy ustalaniu dochodu skarżącego, gdyż wyłączną przyczyną powyższego stanu rzeczy było świadome i dobrowolne działanie skarżącego.

Jednocześnie nie leży w gestii orzekającego w niniejszej sprawie Sądu ocena działań organu rentowego, gdyż jak słusznie zauważa Kolegium w odpowiedzi na skargę, kwestie te może badać właściwy sąd powszechny. Jednakże wobec podnoszonych w skardze zarzutów, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 180 § 1 K.p.a., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Podobna regulacja została zamieszczona w art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 291 z późn. zm.). Stosownie natomiast do art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm.), od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Ponadto jak stanowi art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 2 i 3 oraz art. 120. Natomiast w myśl ust. 2 wymienionego przepisu, jeżeli w wyniku decyzji zostało ustalone prawo do świadczenia oraz jego wysokość, organ rentowy dokonuje wypłaty świadczenia w terminie określonym w ust. 1. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, wypłatę świadczeń wstrzymuje się jeżeli świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu rentowego. Zatem powołane ustawy wprowadzają częściowo samoistne regulacje dostosowane do specyfiki postępowań w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych, które wyłączają stosowanie niedających się z nimi pogodzić przepisów K.p.a.

Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że Kolegium nie miało prawa wypowiadać się w sprawie przyznanej renty, Sąd zauważa, że wbrew zarzutom skargi, orzekające w sprawie organy nie wypowiadały się co do podstawy czy też zasadności przyznanego świadczenia, lecz zobligowane były do jego uwzględnienia przy wyliczaniu dochodu skarżącego.

Mając na uwadze ustalenie, że skarżący nie spełnia kryterium dochodowego, od którego uzależnione było przyznanie wnioskowanego zasiłku celowego, organy rozważyły możliwość przyznania wsparcia w formie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.s.p. Zgodnie z wymienionym przepisem pomoc finansowa tego rodzaju może być przyznana w szczególnie uzasadnionych przypadkach pomimo uzyskiwania dochodu przekraczającego wskazane w ustawie kryterium dochodowe. Zdaniem organów analiza sytuacji materialno-bytowej skarżącego nie daje podstaw do uznania, że w przypadku skarżącego taki szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku celowego jak i ta dotycząca specjalnego zasiłku celowego mają charakter uznaniowy. Powyższe oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną, co do rozstrzygnięcia, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania polityki państwa, co jednak nie oznacza zupełnej dowolności w zakresie rozstrzygnięcia. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.

Na gruncie niniejszej sprawy organy słusznie motywują, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, wspomagający osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej w jej przezwyciężeniu (art. 3 u.s.p.). Pomoc społeczna nie jest instytucją, która ma zastępować własne starania obywateli w samodzielnym zapewnieniu utrzymania. Pomoc tego rodzaju nie może służyć, jako stałe i jedyne źródło dochodów, jeżeli istnieje możliwość i potencjał do osiągnięcia ich – przynajmniej w części – samodzielnie. Zasoby finansowe państwa – co oczywiste – nie są nieograniczone, w związku z czym organy pomocy społecznej mają obowiązek dostosować rodzaj, formę i rozmiar świadczeń do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwościach pomocy społecznej – art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.

Z akt sprawy wynika, że skarżący jest osobą przewlekle chorą i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie skarżący uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2 053,02 zł netto, z którego mógłby zaspokoić niezbędne potrzeby bytowe. Okoliczność, że skarżący w rzeczywistości nie dysponuje środkami przysługującymi na skutek przyznanej mu renty nie może w tym wypadku zmienić tej oceny, gdyż powyższe jest efektem decyzji i działań samego skarżącego. Skarżący zwraca przyznane mu świadczenie rentowe, jednocześnie wnioskując o przyznanie innego świadczenia z pomocy społecznej. Takie działanie nie może być poczytane na korzyść skarżącego z punktu widzenia spełniania przesłanek z ustawy o pomocy społecznej. Tak więc skarżący własnym działaniem pozbawia się środków, które umożliwiłyby mu godną egzystencję.

Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy poczyniły właściwe ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy, czemu dały wyraz w uzasadnieniu podjętych decyzji. Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przedstawił wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie oraz odniósł się do argumentów skarżącego. Orzekając o odmowie przyznania zasiłku celowego organy nie naruszyły prawa i zasadne było powołanie się na przekroczenie kryterium dochodowego w ogóle uprawniającego do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego.

Z podanych względów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.