Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 653/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 122 , art. 187 § 1, art. 262 §1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2011r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 653/10

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005, Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej zwana Ordynacją). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu zażalenia A. S.A... w W. (dalej Spółka) na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2010r. nr [...]o nałożeniu kary porządkowej w kwocie 2600zł, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podatkowy I instancji w toku postępowania podatkowego w sprawie określenia A. S.A... zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2007r. wezwała w dniu 16 listopada 2010r. Spółkę do podania w terminie 7 dni od otrzymania wezwania - wartości linii kablowych biegnących w kanałach telekomunikacyjnych obowiązujące na dzień 1.01.2007r. zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W wezwaniu pouczono Spółkę, że niezastosowanie się do niego w oznaczonym terminie spowoduje nałożenie na Spółkę kary porządkowej do wysokości 2600zł. Wezwanie doręczono 30 listopada 2009r.

Wobec braku wykonania wezwania w zakreślonym terminie Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 262 Ordynacji, postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r. [...] nałożył na Spółkę karę porządkową w wysokości 2600zł, podając w uzasadnieniu że Spółka nie wypełniła w zakreślonym terminie obowiązku wynikającego z wyżej wskazanego wezwania to jest odmówiła złożenia wyjaśnień bezzasadnie unikając ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 262 Ordynacji stwierdzając, że przepis ten nie może być podstawą do wymierzenia kary porządkowej albowiem nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki nałożenia tej kary.

Może ono zostać nałożone tylko w następstwie prawidłowego wezwania organu podatkowego zgodnie z art. 159 § 1 Ordynacji. Ponadto zgodnie z art. 155 § 1 Ordynacji organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Złożenie wyjaśnień nie może być środkiem zastępczym postępowania dowodowego.

Żądaniem przedstawienia wartości budowli organ podatkowy dokonuje próby przerzucenia na podatnika ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym. Jest ono niezgodne z art. 122 w z w. z art. 187 § 1 Ordynacji było zatem bezzasadne i odnośnie jego realizacji nie uprawnia organu podatkowego do nałożenia na Spółkę kary porządkowej.

Po rozpoznaniu wyżej podanych za rzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji jako odpowiadające obowiązującym prawom. W ocenie organu, pomimo że ciężar prowadzenia postępowania dowodowego obciąża organ podatkowy, to nie oznacza to, że strona nie ma obowiązku przekazania dowodów, informacji bądź wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie SKO, organ podatkowy prawidłowo zrealizował obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez wezwanie strony w trybie 155 Ordynacji, do złożenia niezbędnych w sprawie dokumentów będących w posiadaniu podatnika. Odmawiając wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności Spółka uniemożliwiła organowi przeprowadzenie postępowania, a skoro odmowa była bezzasadna, to nałożenie kary porządkowej było uzasadnione w świetle art. 262 §1 pkt 1 Ordynacji.

W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym ją postanowieniem organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, zarzucając tym aktem naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji poprzez nałożenie kary porządkowej w sytuacji w której nie zostały spełnione przesłanki do jej nałożenia.

W ocenie skarżącej Spółki nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji, gdyż w tym trybie nie są dowodem w postępowaniu podatkowym.

Odmowa udzielenia informacji sądowych przez organ podatkowy, nie była również "bezzasadna" a tylko wykazanie bezzasadności jest warunkiem nałożenia kary porządkowej.

Zgodnie z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji na organie podatkowym ciąży obowiązek zebrania kompletnego materiału dowodowego. Tymczasem sądowe przedstawienie informacji o posiadanych przedmiotach opodatkowania, to próba przerzucania ciężaru dowodu, na samego podatnika. Żądanie było zatem niezgodne z tymi przepisami i odmowa jego spełnienia przez Spółkę nie mogła stanowić podstawy do nałożenia kary porządkowej.

Ponadto skarżąca Spółka zarzuciła, że z uzasadnienia postanowienia nie wynika dlaczego organ podatkowy nałożył na Spółkę karę porządkową w wysokości 2600zł, jakimi kierował się przesłankami przy określeniu jej w takiej wysokości.

W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna, nie istnieją bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy wskazać, że zarzut dotyczący nieskutecznego wszczęcia postępowania podatkowego nie jest zasadny.

Prezydent Miasta R. postanowieniem z dnia [...].08.2007r. nr [...] wszczął w stosunku do A. SA Region Wschodni Pion Administracji w L. postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007r. Zostało ono doręczone Spółce 13.08.2007r. na adres Oddziału Regionalnego w L. czym został spełniony wymóg doręczenia pism osobom prawnym przewidziany w art. 151 Ordynacji.

W dniu 23.08.2007r. do Urzędu Miasta R. Kancelaria Ogólna wpłynęło pełnomocnictwo z dnia 1 lutego 2007r. udzielone A.Z. doradcy podatkowemu upoważniającą ją do występowania oraz dokonywania w imieniu Spółki wszelkich czynności przed wszystkimi organami podatkowymi właściwymi dla wymiaru i poboru podatku od nieruchomości - w zakresie reprezentowania interesu A S.A. w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Pełnomocnictwo upoważnienia do ustanowienia dalszych pełnomocników. Do Urzędu Miasta R. wpłynęło także pełnomocnictwo z dnia 6.08.2007r. udzielone przez A.Z. dla A.C. doradcę podatkowego działania imieniem skarżącej Spółki w zakresie w jakim ona była do tego umocowana. W takiej sytuacji - organ podatkowy miał nie tylko prawo ale i obowiązek przyjąć, że osobą upoważnioną do reprezentowania Spółki w sprawach z zakresu podatku od nieruchomości jest wskazana przez nią osoba. Zatem powoływanie się na brak umocowania pełnomocnika do działania w imieniu Spółki w momencie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i wykazywania na tej podstawie, iż nie nastąpiło skuteczne wszczęcie postępowania jest w tym przypadku całkowicie chybione.

Zgodnie z art. 155 § 1 Ordynacji, organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonych czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast zgodnie z art. 189 § 1 Ordynacji organ może wyznaczyć stronom termin do przedstawienia dowodu, będącego w jego posiadaniu.

Powyższe upoważnienie organów podatkowych w zestawieniu z argumentacją zarzutów skarg prowadzi do oceny, że twierdzenie Spółki, iż strona postępowania podatkowego nie ma żadnych obowiązków w zakresie zebrania materiału dowodowego, jest bezpodstawne.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że nałożone na organy podatkowe przepisem art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji obowiązki nie oznaczają, że ciężar dowodu czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym. Z obowiązku nałożonego przepisem art. 122 Ordynacji - wynika, że na organie podatkowym spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnień stanu faktycznego, a temu celowi służy m.in. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego. Za nietrafny należy uznać pogląd skarżącej Spółki, że nie miała ona obowiązku przekazania informacji niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w postępowaniu podatkowym. Szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie do przyjęcia jest sytuacja, że to on będzie decydował, które dane udostępni organowi podatkowemu a których nie, które mają znaczenie w sprawie, a które nie. To organ podatkowy jako prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu. W możliwości wezwania strony czy innej osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokumentów na podstawie art. 155 Ordynacji realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka była wzywana w sposób zgodny z wymogami określonymi w art. 159 Ordynacji, organ wskazał jakich informacji oczekuje i dlaczego.

W ocenie Sądu organ podatkowy zastosował przepis art. 155 Ordynacji w celu uzyskania wyjaśnień niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006, Nr 121, poz. 8 zm.) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z zastrzeżeniem ust. 4-6, podstawę opodatkowania stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszono o odpisy amortyzacyjne, a odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku w którym dokonano ostatecznego odpisu amortyzacyjnego, to dla prawidłowego ustalenia Spółce podatku od nieruchomości na 2007r. niezbędne wskazanie przez stronę takiej wartości.

Skarżąca Spółka, została wezwana przez organ podatkowy do wskazania wartości budowli tj. spornych linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej i nie udzieliła tych informacji.

Ta nieuzasadniona odmowa przekazania organom wskazanych informacji przez podatniczkę skutkuje możliwością nałożenia na podatnika kary porządkowej. Niewątpliwie w sytuacji gdy podatnik w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy na prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od podatnika wyjaśnień. Takim dopuszczalnym środkiem dyscyplinującym jest przewidziana w art. 262 § 1 Ordynacji kara porządkowa.

Warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu art. 262 Ordynacji jest przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie tylko co do przesłanek wymienionych w przepisie (podmiot, prawidłowość wezwania, brak uzasadnionej przyczyny odmowy) lecz także rodzaju i stopnia zawinienia oraz ewentualnych skutków, jakie pociąga w konkretnym przypadku uchybienie wezwania.

W ponownym wezwaniu Spółka została uprzedzona o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania - zgodnie z art. 159 § 1 pkt 6 Ordynacji. Bezspornym jest fakt, że Spółka nie wykonała kierowanego do niej wezwania. W świetle powyższych uwag dotyczących stosowania art. 155 Ordynacji odmowa zadośćuczynienia wezwaniu była w ocenie Sądu bezzasadna.

Dlatego też zastosowanie przez organ podatkowy art. 262 § 1 Ordynacji należało uznać za właściwe.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z poglądem zawartym w opinii dołączonej do skargi o niedopuszczalności wymierzenia kary porządkowej w przypadku bezskutecznego wyzwania strony przez organ do złożenia wyjaśnień dotyczących wartości przedmiotu opodatkowania. Autorzy opinii wskazują, że kwestia ta winna być wyjaśniona w ramach przesłuchania stron na podstawie art. 199 Ordynacji. Natomiast Sąd zauważa, że to organ podatkowy jest gospodarzem postępowania i na nim spoczywa obowiązek ustalenia stanu faktycznego, może on zgodnie z art. 122 i 187 Ordynacji podejmować wszelkie działania w celu wyjaśnienia sprawy. Do jego zadań należy zatem ustalenie faktów, które podlegają udowodnieniu, wskazanie dowodów jakie winny być przeprowadzone. W tym celu może występować o udzielenie informacji w trybie art. 182-184 Ordynacji, wzywać świadków, czy też żądać wyjaśnień (art. 155 § 1 Ordynacji). Organ też decyduje czy konieczne jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz czy przyczyni się on do ustalenia stanu faktycznego, a dotyczą jedynie usunięcia rozbieżności.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze i opinii na gruncie Ordynacji nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że za pomocą wyjaśnień można domagać się jedynie informacji, które nie odnoszą się do ustalenia stanu faktycznego, a dotyczą jedynie usunięcia rozbieżności.

Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.