Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 8/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 10, par. 11, par. 46 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 marca 2007 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmówienia wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika T. T. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2006 r., znak: [...] w sprawie odmówienia wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta w jednostce rejestrowej Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2004 r. skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta polegającej na dołączeniu do działki Nr [...], w ark. mapy 4 części działki Nr [...] stanowiącej pas ulicy J. Jako podstawę żądanych zmian wnioskodawca powołał ugodę sądową zawartą w Sądzie Wojewódzkim dnia [...] czerwca 1956 r. pomiędzy uczestnikami postępowania spadkowego po W. N. oraz postanowienie tegoż Sądu z dnia [...] czerwca 1956 roku., sygn. akt [...].

Rozpatrując złożony wniosek, organ I instancji, po analizie dokumentów źródłowych, między innymi z założenia w latach 1961-1964 operatu ewidencji gruntów i budynków miasta, przechowywanych w Grodzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, uznał żądania wnioskodawcy za nieuzasadnione i decyzją z dnia [...], znak: [...] odmówił ich wprowadzenia.

Na skutek odwołania A. S. - pełnomocnika T. T., decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], znak: [...], decyzja organu I instancji została uchylona w całości a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził rozbieżności pomiędzy stanem nieruchomości wykazanym na wyrysie znajdującym się w KW Nr [...] a zapisami ewidencji gruntów i budynków miasta.

W dniu [...] lipca 2005 r. Prezydent Miasta złożył wniosek do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego o dokonanie sprostowania wpisu w KW [...], dotyczącego granic działki Nr [...] w ark. mapy ewidencyjnej Nr 4. Do wniosku dołączony został wyrys z mapy ewidencji gruntów i budynków miasta z dnia [...] lipca 2005 r. przedstawiający granice działki Nr [...] wykazane w tej ewidencji. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy, postępowanie o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków zostało zawieszone.

Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że wniosek Prezydenta Miasta został uwzględniony i do akt księgi wieczystej [...] został dołączony nadesłany wyrys.

Po podjęciu postępowania o wprowadzenie zmian w operacie w dniu [...] sierpnia 2006 r., decyzją z dnia [...], znale [...] Prezydent Miasta odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów żądanych zmian polegających na przyłączeniu do działki Nr [...], ark. mapy 4, części działki Nr [...] stanowiącej pas ulicy J.

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie, wnioskując o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta i uwzględnienia żądania wniosku z dnia [...] listopada 2004 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając jako organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, uzasadniając swe stanowisko następująco:

Działka Nr [...] powstała w wyniku działu spadku po W. N. na skutek ugody sądowej zawartej w Sądzie Wojewódzkim dnia [...] czerwca 1956 r. pomiędzy uczestnikami postępowania spadkowego oraz postanowienia tegoż Sądu z dnia [...] czerwca 1956 r., sygn. akt Cz. [...], mocą którego uchylone zostało postanowienie w powyższej sprawie Sądu Powiatowego z dnia [...] maja 1955 r., sygn. akt [...] oraz umorzone postępowanie w obu instancjach. Ugoda sądowa została zawarta w oparciu o plan sporządzony do sprawy działu spadku w dniu [...] listopada 1955 r. przez biegłego sądowego inż. S. Z. Na powyższym planie nieruchomość ta została oznaczona jako działka gruntu Nr 4a, o powierzchni 0,2692 ha, a w wyniku zawartej ugody przydzielona córce W. N. K. S.

Aktem notarialnym Rep. Nr [...] zawartym w dniu [...] września 1956 roku w Państwowym Biurze Notarialnym działkę tę K. S. sprzedała W. T.

Własność tej nieruchomości W. T. przekazała aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1989 roku, Nr rep. A [...] na rzecz syna T. T. Nieruchomość posiada księgę wieczystą Nr 40796 prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego.

Przebieg granic działki Nr [...] (dawny Nr 23 w obrębie 34) został ustalony i pomierzony w latach 1961-1963 podczas prac związanych z założeniem operatu ewidencji gruntów miasta. Przebieg pomierzonych granic przedstawiają zachowane w zasobach archiwalnych szkice polowe z tych pomiarów a w sporządzonym w wyniku tych prac w 1964 r. rejestrze ewidencji gruntów miasta jej powierzchnię określono na 0,2409 ha i jako osobę władającą przedmiotową działką wykazano W. T. Przed wprowadzeniem w życie założonej ewidencji gruntów, stan posiadania podlegał publicznemu okazaniu i ogłoszeniu. W. T. nie zakwestionowała ustalenia przebiegu granic nieruchomości wykazanej w ewidencji gruntów. Stan ten istnieje w ewidencji od ponad 40 lat. Przylegającej do tej działki ulicy J. nadano nr [...] i powierzchnię jej określono na 0,2564 ha. Działka ta, w wykazanym stanie stała się własnością Miasta na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody z dnia [...], znak: [...].

W 1981 r. nastąpiła zmiana numeracji obrębów miasta oraz działek przy zachowaniu dotychczasowych granic nieruchomości i ich powierzchni. Działce Nr 23 nadano obecny numer 142 a działce Nr 29 numer 117.

W 1993 r. na skutek modernizacji operatu ewidencji gruntów związanej z przejściem na system numeryczny nieznacznej zmianie uległy dotychczasowe powierzchnie działek z powodu ścisłego ich obliczenia ze współrzędnych również przy zachowaniu granic. prawnych ustalonych w postępowaniu w latach 1961-1964. Nowy stan ewidencji gruntów miasta został wprowadzony do użytku obwieszczeniem Wojewody z dnia 15 marca 1993 r., opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 5 z dnia 25 marca 1993 r. i obowiązuje do dnia dzisiejszego.

Organ odwoławczy uznał, że Prezydent Miasta słusznie nie uwzględnił jako dowodu w sprawie szkicu gruntów spadkowych po W. N. położonych na przedmieściu J. sporządzonego w dniu [...] listopada 1954 r. przez biegłego geodetę J. K. na polecenie Sądu Powiatowego do sprawy Ns [...]. Plan ten przedstawia wprawdzie inny przebieg spornej granicy przedmiotowej działki, jednakże wyraźnie zaznaczono w jego opisie, że został on sporządzony do sprawy Ns [...], która następnie została umorzona postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia [...] czerwca 1956 r. sygn. akt [...]. W protokóle Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia [...] czerwca 1956 r. określono, że strony postępowania spadkowego zawierają ugodę sądową według stanu działek wydzielonych na planie sporządzonym w dniu [...] listopada 1955 r. przez inż. S. Z. a nie według planu J. K. Zatem integralną częścią protokołu winien być powyższy plan, ponieważ stanowi on jedyny dokument źródłowy przedstawiający przebieg wydzielonych działek spadkowych, jednak żadnej kopii tego planu nie odnaleziono.

Organ odwoławczy wskazał, że istotą problemu był znajdujący się w księdze wieczystej KW Nr [...] wyrys z mapy ewidencyjnej, wydany w dniu [...] stycznia 1988 r. przez organ prowadzący wówczas ewidencję gruntów, który w odniesieniu do granic działki Nr [...] został sporządzony niezgodnie ze stanem, jaki obowiązywał w części kartograficznej operatu ewidencyjnego w dniu jego wydania. Granice przedmiotowej działki nie miały takiego przebiegu, jaki w nim wykazano. Na wyrysie błędnie ujawniono część działki stanowiącej ulicę J. jako odrębną działkę (bez numeru) a ponadto dokonano nie zamknięcia konturu granicznego działki Nr [...] od strony pasa ul. J. Z wyrysu tego wynika zatem, że działka Nr [...] oraz pas ul. J. stanowią jedną działkę ewidencyjną, co jest oczywistą nieprawdą.

Organ I instancji dostrzegł oczywiste rozbieżności pomiędzy stanem nieruchomości wykazanym na wyrysie znajdującym się w KW Nr [...] a zapisami ewidencji gruntów i budynków miasta i poinformował o tym właściciela tej nieruchomości, wskazując mu równocześnie sposób ich usunięcia. Wobec braku wniosku właściciela do Sądu Rejonowego o ich usunięcie organ wystąpił do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego o dołączenie wyrysu z ewidencji gruntów działki Nr [...] z wykazanym przebiegiem jej granic wykazanym w ewidencji gruntów, co zostało dokonane.

Organ powołał się na art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1898 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027), zgodnie z którym osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów, między innymi powierzchni i granic działek, na żądanie organu prowadzącego ewidencję gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne oraz inne do wprowadzenia tych zmian. Innymi słowy dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów możliwe jest po ich udokumentowaniu przez osobę zainteresowaną.

Skoro Wnioskodawca podważa dane dotyczące przebiegu granic działki Nr [...] obowiązujące od założenia ewidencji gruntów, to powinien przedłożyć dokumenty pochodzące z okresu późniejszego, a wykazujące odmienny niż wykazany w ewidencji stan faktyczny i prawny tych granic, jednak strona takich dokumentów nie przedstawiła.

Organ podkreśla, że ewidencja gruntów jest zbiorem informacji służącym jedynie do rejestracji stanów prawnych nieruchomości ustalonych w postępowaniach administracyjnych bądź sądowych oraz na podstawie innych rejestrów publicznych obejmujących dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Wprowadzane zmiany nie mogą służyć samoistnej zmianie stanów prawnych wcześniej ustalonych w odrębnych postępowaniach.

Na decyzję tę strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wnosi o jej uchylenie jako naruszającą art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie konieczności przedłożenie przez wnioskodawcę dokumentów wskazujących odmienny niż wykazany w ewidencji gruntów stan faktyczny i prawny.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że podczas toczącego się w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego organ I instancji nie rozważał możliwości zastosowania innych form załatwienia przedmiotowej sprawy, aby przywrócić stan prawny i granice działek według aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] września 1956 r., postanowienia Sądu Powiatowego Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] lutego 1957 r., postanowienia Sądu Powiatowego z dnia [...] maja 1957 r. stanowiących tytuł własności ówczesnego właściciela zmarłej dnia [...] listopada 2001 r. W. T. matki T. T., który aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1989 r. wszedł w posiadanie własności nieruchomości.

Skarżący podnosi, że przy uznaniu administracyjnym organy podejmujące określone decyzje winny w sposób szczególnie staranny rozważyć wszystkie możliwe sposoby zabezpieczenia praw własności a wybór uzasadnić takich czynności a nawet próby w tej sprawie organ nie poczynił. Działanie organu I instancji ocenia jako sprzeczne z treścią art. 7, 8 i 12 kpa, natomiast organowi odwoławczemu zarzuca akceptacje tego stanu rzeczy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu.

Niesporne jest, że do należącej do skarżącego działki nr [...] przylega działka zajęta pod ulicę J., której nadano nr [...] i powierzchnię jej określono na 0,2564 ha. Działka ta, w wykazanym stanie stała się własnością Miasta na podstawie ostatecznej i wiążącej w związku tym decyzji komunalizacyjnej Wojewody z dnia [...], znak: [...]. Spór dotyczy jedynie tego, że skarżący uznaje, że zajęcie działki pod drogę odbyło się to nielegalnie, kosztem jego nieruchomości i powinno zostać skorygowane w ewidencji, natomiast organ ewidencyjny odmawia korekty bez stosownych podstaw stwierdzających odmienny stan faktyczny niż wykazany w ewidencji, twierdząc, że takimi dokumentami nie dysponuje w swoim zasobie, ani nie otrzymał ich od wnioskodawcy.

Oczekiwanie skarżącego, iż organ ewidencyjny dokona zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta polegającej na dołączeniu do stanowiącej jego własność działki Nr [...] części działki Nr [...] stanowiącej pas ulicy J. będącej własnością Miasta, nie mogło zostać zrealizowane. Skarżący obrał nieodpowiedni tryb realizacji swoich roszczeń.

Postępowanie ewidencyjne prowadzone było na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38. poz. 454), które weszło w życie w dniu 2 czerwca 2001 r.

Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, przy czym – zgodnie z ust. 2 - z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Organ nie dysponował żadnym z powyższych dokumentów, które dawałyby mu podstawę do dokonania zmian. Jasne jest przy tym, że ani organy administracji, ani w konsekwencji Sąd, nie zajmowały się w niniejszym postępowaniu kwestią prawidłowości ostatecznej decyzji komunalizacyjnej Wojewody z dnia [...], znak: [...], zgodnie z którą działka nr [...] o określonych parametrach wynikających z wcześniejszych pomiarów, stała się w 1990 r. własnością Miasta. Jest to decyzja ostateczna, wiążąca w zakresie swej treści i nie podlega kontroli w zwykłym postępowaniu administracyjnym, wymaga bowiem wszczęcia odrębnej procedury.

Skoro zatem skarżący kwestionuje prawo własności określonego terenu, uznając, że grunt nie powinien był podlegać komunalizacji, powinien w pierwszym rzędzie usunąć z obrotu prawnego powyższą decyzję, będącą podstawą wpisu do ewidencji, bądź wykazać, że po jej wydaniu stan prawny uległ zmianie, nie zaś oczekiwać korekty w ewidencji wbrew ostatecznym rozstrzygnięciom, do czego organ ewidencyjny nie jest uprawniony. Błędnie skarżący zakłada jakąś omnipotencję organu ewidencyjnego, który musiałby być władny do kreowania stosunków właścicielskich mocą swego orzeczenia. Nie jest też rzeczą organu ewidencyjnego podejmować za skarżącego działania w jego interesie, zbliżone do obsługi prawnej, zmierzające do ochrony praw skarżącego, do których stwierdzania nie jest ten organ powołany.

Dopiero ustalenie odmiennego stanu prawnego w stosownym postępowaniu administracyjnym lub sądowym stanowić będzie przesłankę do dokonania korekty danych dotyczących nieruchomości w ewidencji.

Biorąc pod uwagę charakter porządkowy ewidencji, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ewentualne ustalenie w odrębnych postępowaniach odmiennego niż wynikający z operatu stanu prawnego będzie stanowić podstawę zmiany danych wpisanych do ewidencji.

Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, wobec nieuwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), Sąd skargę oddalił.