Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2372/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a, art. 13b, art. 15c, art. 22a, art. 24a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 października 2020 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - wobec treści art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową", w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2019 r., którą odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. W. P. - zwanego dalej "Wnioskodawcą" - art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- Wnioskodawca – wobec decyzji z [...] lipca 2019 r. - wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy; w uzasadnieniu wskazał, że spełnia wszystkie ustawowe kryteria określone w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w kwestionowanym rozstrzygnięciu "zabrakło zastosowania (...) zasady proporcjonalności i słusznego interesu strony, który to gwarantuje (...) Konstytucja RP"; brak wykładni przesłanek wymienionych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie jest podstawą do swobodnej i dowolnej ich interpretacji; Wnioskodawca podkreślił, że pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa 11 miesięcy i 15 dni, co stanowi jedynie 4 % całości okresu jego służby; zajmował się wówczas głównie [...] lub [...]; co więcej, w stosunku do całego okresu zatrudnienia - ponad 30 lat - okres ten stanowiły jedynie 3 %; z opinii Komendanta Głównego Policji (dalej jako KGP) wynika z kolei, że Wnioskodawca zawsze rzetelnie oraz wzorowo wykonywał swoje obowiązki; wielokrotnie go za to wyróżniano i nagradzano; natomiast o fakcie narażenia jego zdrowia i życia świadczy stwierdzenie zawarte w stanowisku KGP: "charakter wykonywanych zadań może wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na możliwość zaistnienia zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia"; natomiast brak potwierdzających to zaświadczeń - o które Wnioskodawca występował - uzasadnił "wątpliwą uznaniowością" pozostawioną poszczególnym dowódcom jednostek,

- na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie jej art. 15c, 22a i 24a, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia;

wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie,

- przy rozstrzyganiu spraw, wobec art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, fundamentalne znaczenie ma zamieszczenie tam w istocie dwu przesłanek, których spełnienie otwiera możliwość jego zastosowania do konkretnej osoby; przepis ten nakłada na organ również obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek; tylko w takiej sytuacji dopuszczono możliwość wyłączenia stosowania przepisów ogólnych (art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej),

- przesłanki zastosowania danej regulacji są nieostre; oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi administracji możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego,

- pierwsza z przesłanek – krótkotrwałość służby - musi być każdorazowo oceniana indywidualnie; winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa; dodatkowo należy ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza; oznacza to, że - obok oceny, czy dany okres może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym – należy go oceniać także abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby; krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno sformułować choćby przybliżoną definicję; przy oparciu się jednak na wykładni językowej krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością; również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy danego słowa - to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.); pierwszeństwo wykładni językowej jest przy tym powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (np. wyrok Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II CSK 518/14),

- wskazano jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek"; odnosząc się do tego ostatniego wskazano, że zachodzi on wówczas, gdy funkcjonariusz - poza spełnieniem dwóch innych wymaganych przesłanek - miał wybitne osiągnięcia w służbie, szczególnie wyróżniające go na tle pozostałych; wobec tego uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami; tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek",

- w przedmiotowej sprawie brak jest dowodów potwierdzających wprost, że Wnioskodawca pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia; co więcej, świadczenie emerytalne wypłacane Wnioskodawcy nie było podwyższane ze względu na to, że pełnił on służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu - w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem o emeryturze"; przytoczone przez stronę argumenty, okoliczności otrzymywania nagród i wyróżnień za dobre wyniki w służbie oraz charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie świadczą o tym, że w sprawie spełniono przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej,

- Wnioskodawca pełnił służbę - z wyłączeniem okresu służby w ramach powszechnego obowiązku obrony - od [...] lutego 1989 r. do [...] września 2011 r. - przez 22 lata, 7 miesięcy i 2 dni; z tego - na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od [...] lutego 1989 r. do [...] stycznia 1990 r. - przez 11 miesięcy i 15 dni,

- odnosząc się do przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wskazano, że powinna być ona każdorazowo oceniana na podstawie charakteru zadań realizowanych przez funkcjonariusza,

- uwzględniając to, dla oceny spełnienia przez Wnioskodawcę przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. (...)" wzięto pod uwagę stanowisko KGP - zawarte w piśmie z [...] stycznia 2018 r. - oraz "Informacji dotyczącej przebiegu służby" z [...] grudnia 2017 r.; stwierdzono, że Wnioskodawca rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po 12 września 1989 r.; potwierdzają to informacje, zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe; w aktach sprawy nie ma informacji o karach dyscyplinarnych wymierzonych Wnioskodawcy; brak jest również dokumentów potwierdzających jego udział w zdarzeniach, które mógł stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia; jednak charakter zadań wykonywanych w jednostkach organizacyjnych Policji może wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na możliwość zaistnienia takich sytuacji; w aktach sprawy nie ma także informacji o wszczynaniu i prowadzeniu w stosunku do Wnioskodawcy postępowań karnych oraz karno-skarbowych; w stanowisku KGP zawarto także informacje o otrzymanych przez Wnioskodawcę - w trakcie pełnienia służby - awansach, podwyżkach dodatku służbowego oraz odznaczeniach - Brązowa Odznaka "Zasłużony Policjant",

- podkreślono, że samego charakteru realizowanych przez Wnioskodawcę zadań w Policji - do dnia zwolnienia ze służby 1 września 2011 r. - i wynikającego z nich potencjalnego zagrożenia życia i zdrowia nie można oceniać jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej; potwierdza to Komendant Wojewódzki Policji w R. wskazując, że w posiadanych zasobach archiwalnych nie ma dokumentów, potwierdzających udział Wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia; nie było też wydawane zaświadczenie, uprawniające do podwyższenia emerytury - zgodnie z rozporządzeniem o emeryturze,

- służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy - nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone; gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było przyjęcie, że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, że była ona pełniona z narażeniem zdrowia i życia, to nie dookreślałby przesłanki drugiej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej (pkt 2); wskazano tam, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia"; z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg,

- podsumowując, przebieg służby Wnioskodawcy nie pozwala przyjąć, by w sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek", wynikający z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej; uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia; tylko wówczas można uznać, że występuje "szczególnie uzasadniony przypadek",

- obie - wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przesłanki muszą zostać spełnione łącznie; ustawodawca, konstruując przywołany przepis, pomiędzy przesłanką pierwszą i drugą użył spójnika "oraz", zatem jego intencją było traktowanie obu wymogów w sposób łączny; w przeciwnym razie użyłby np. spójnika "lub"; ponieważ w przypadku Wnioskodawcy nie jest spełniona przesłanka przewidziana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, tym samym sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku; organ nie ma zatem możliwości wyłączenia w stosunku do Wnioskodawcy art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej,

- odnosząc się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazano: w ustawie zaopatrzeniowej przewidziano tryb ustalania faktu pełnienia przez daną osobę służby na rzecz totalitarnego państwa, przypisując te kompetencje wyłącznie Instytutowi Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanemu dalej "IPN"; potwierdził to również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 19 marca 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 2261/18 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); jeżeli Wnioskodawca nie zgadza się z wydaną przez IPN informacją o przebiegu służby nie powinien tej kwestii podnosić w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej (przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji), ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa powinna być określona mianem krótkotrwałej - trwała bowiem 11 miesięcy i 15 dni. Pojęcie to należy interpretować jako wyraźną przewagę czasową okresu służby po [...] stycznia 1990 r. nad okresem służby przed tą datą. W przypadku Wnioskodawcy to zaledwie około 3 % łącznego okresu jego pracy. Wnioskodawca rzetelnie wykonywał powierzone mu zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Potwierdzają to dokumenty z przebiegu jego służby. Ponadto brał udział w wielu akcjach, narażających jego życie i zdrowie. W ciągu kilkunastu lat jego służby po 1990 roku uczestniczył we wszystkich najpoważniejszych zdarzeniach, które odnotowano w Komendzie Miejskiej Policji w T. uczestniczył też w szkoleniach [...]. Wnioskodawca podnosił, że w służbie w Policji po 1990 roku tracił [...] oraz doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu i właściwa komisja lekarska przyznała mu [...] grupę inwalidzką uznając, że inwalidztwo powstało w związku ze służbą.

Wnioskodawca wniósł o uchylenie skarżonego orzeczenia oraz go poprzedzającego, a także o zobowiązanie organu do wydania w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, o wyłączeniu wobec Wnioskodawcy art. 15c i 22a tego aktu.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez błędne uznanie, jakoby nie zachodziły wskazana tam przesłanki wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu. Wynikało to z błędnego - nazbyt wąskiego - wyłożenia treści normatywnej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Zakreśla on granicę wyłączenia stosowania reguł szczególnych wobec funkcjonariuszy, pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa.

W danym zakresie zarzuty skargi są zasadne.

Na wstępie należy wskazać, że w sprawie nie może budzić wątpliwości jej stan faktycznie w zakresie, gdzie - jak wskazał organ, wedle stosownej informacji z IPN - służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa trwała 11 miesięcy i 15 dni na ogólny czas jej pełnienia ponad 22 i pół roku.

Rozpatrując ponownie sprawę organ z kolei w istocie nie zakwestionował wystąpienia warunku zastosowania wyjątku określonego art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej - krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa, w rozumieniu art. 13b wskazanego aktu, przed 31 lipca 1990 r. W kwestii tej wprawdzie organ w ogóle nie wyraził wprost oceny. Przywołując jednak okres pełnienia służby przez danego funkcjonariusza – po opisie okoliczności faktycznych oraz uwarunkowań prawnych sprawy – nie kwestionowano wystąpienia tego warunku. W realiach danej sprawy wypada to odczytać jako przyznanie jego spełnienia, gdy w przypadku kolejnych zakwestionowano je – tak zagadnienie pełnienia służby z zagrożeniem życia lub zdrowia (warunek z art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine) czy wystąpienie szczególnie uzasadnionego (tak art. 8a ust. 1 zdanie wstępne).

W rozpatrywanej sprawie – co wynika z informacji IPN - służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa trwała niecały rok. Z perspektywy pełnej aktywności zawodowej ludzi - trwającej z reguły kilkadziesiąt lat - okres mniej niż rok jest potocznie określony jako krótkotrwały. Wobec artykułowanych w procesie legislacyjnym celów uchwalenia ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), w rozpatrywanym przypadku, takie określenie służby jako krótkotrwała jest w pełni zasadne.

Wypada przy tym odnotować, że – co trafnie zauważa organ administracji - pojęcie krótkotrwały ma stosunkowo szeroką konotację w języku potocznym. Przywołano słownikowe znaczenie danego wyrazu. Organowi umknęło Jednak, że - w języku potocznym - pojęcie krótkotrwały jest używane przy opisie różnych zjawisk czy wydarzeń i - zależnie od kontekstu – może charakteryzować diametralnie inne okresy. Szersze rozważanie w danym zakresie zamieszczono w uzasadnieniu, zapadłego w analogicznej sprawie, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Warszawie z 3 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 2346/18. Sąd w tym składzie uważa je za trafne. Wobec dostępności tegoż dokumentu w sieci teleinformatycznej (na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") powtarzanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Dość stwierdzić, że pojęcie krótkotrwałej pracy (analogicznie służby) odnosi się z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Z perspektywy pełnej aktywności zawodowej ludzi - trwającej z reguły kilkadziesiąt lat - okres nieprzekraczający roku będzie także oczywiście krótkotrwałym.

Równocześnie organ ustalił, że Wnioskodawca pełnił rzetelnie służbę na rzecz państwa demokratycznego, w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 in principio.

Orzekający w sprawie skład Sądu miał na uwadze, że obecnie w judykaturze wyrażone są różne stanowiska, co do właściwego rozumienie treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, gdy chodzi o zakres zastosowania wyłączenia zasad ogólnych. Prezentowane jest, też stanowisko, że:

- dla zastosowanie przewidzianego tam wyjątku nie jest niezbędne spełnienia obu warunków, określonych w pkt 1 i 2 tego przepisu, czy

- spełnienie warunku krótkotrwałości służby i rzetelnego jej pełnienia jest przesłanką wystarczającą jego zastosowania - bez potrzeby wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku, jako okoliczności wykraczającej poza przesłanki wskazane w pkt 1 oraz 2 in principio wskazanej jednostki redakcyjnej.

Zdaniem organu natomiast niezbędne jest wystąpienie przesłanek szczególnych, wykraczających poza wskazane w tiret 2

Niezależnie od tego, który z tych poglądów przyjąć za najbardziej trafny, należy wskazać, że w rozpatrywanym przypadku – przy przyjęciu także, wedle stanowiska organu, niezbędności wystąpienia przesłanki wykraczającej poza krótkotrwałą służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelność jej pełnienia dla państwa demokratycznego (przy tym warunek zagrożenia życia lub zdrowia nie jest niezbędny, skoro wymieniono go przykładowo) - spełniona jest także w ocenie Sądu przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu zdania wstępnego art. 8a ust. 1. Mając bowiem na uwadze, że wedle stanowiska judykatury nawet kilkuletni okres służby można kwalifikować jako krótkotrwałą, przypadek jej pełnienia przez niecały rok musi być uważany za epizodyczny. Nie sposób przy tym uznać, aby wolą prawodawcy - którego zamiarem było odebranie społecznie nieakceptowanych przywilejów osobom, pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa - było także obniżenie świadczeń wypracowanych przez funkcjonariuszy, którzy jedynie znikomy czas służyli państwu totalitarnemu, gross zaś ich aktywności zawodowej - z czym wiązało się nabycie obecnych przywilejów emerytalnych służb mundurowych – to oddana praca w instytucjach demokratycznego państwa.

Ponieważ, jak wskazano wcześniej, w sprawie występuje szczególnie uzasadniony przypadek zastosowania wyjątku, określonego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej – stanowi go bardzo krótka służba Wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa w powiązanie z późniejszym, wieloletnim, rzetelnym pełnieniem obowiązków w formacji mundurowej na rzecz państwa demokratycznego (to okoliczności faktyczne bezsporne) - bez znaczenia jest w sprawie, że organ nie rozważał pozostałych okoliczności, które mogły świadczyć o wystąpieniu szczególnego przypadku przemawiającego z zastosowaniem danego wyjątku - podnoszone przez Wnioskodawcę kwestie: wykonywanie przezeń obowiązków, które miały się wiązać z realnym zagrożeniem jego życia lub zdrowia, przyznanie mu uprawnień rentowych wobec utraty zdrowia, uzyskanie odznaczenia resortowego, które może potwierdzać szczególne zasługi w służbie. Organ nie weryfikował przywoływanych tu okoliczności ani się do nich faktycznie nie odnosił. Mogłoby to jednak mieć znaczenie w sprawie tylko gdyby konieczne było dalsze ustalanie, czy zachodzą wobec Wnioskodawcy przesłanki zastosowania wyjątku, zaś w danym przypadku nie ma – jak wskazano - takiej potrzeby.

Skoro decyzja w przedmiocie wyłączenie reguł ogólnych ma, w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, charakter uznaniowy (patrz sformułowanie: "może wyłączyć" w zdaniu wstępnym) wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku nie przesądza o konieczności zastosowanie danej regulacji wobec Wnioskodawcy. Organ będzie jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano.

Trafnie natomiast odnotował organ, że kwestia, czy Wnioskodawca w ogóle pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego (jak i faktycznego okresu jej trwania) wedle informacji IPN, nie jest przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu. Ma to bowiem bezpośredni wpływ na wysokość uposażenia funkcjonariusza, w myśl art. 15c ustawy zaopatrzeniowej (w świetle jej ust. 3 lecz także ust. 1 pkt 1) i musi być przesądzone w postępowaniu w przedmiocie obniżenia świadczeń, gdzie w kwestii sporów właściwe są sądy powszechne. Szersza argumentacja w tym zakresie sformułowano w dostępnym dla Wnioskodawcy uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2020 r. (sygn. akt z II SA/Wa 2062/19 – patrz CBOSA). Tezę, że etapem właściwym dla ustalenia, czy dany funkcjonariusz podlega regułom art. 15c czy 22a ustawy zaopatrzeniowej, jest postępowanie przed sądem powszechnym (w przedmiocie obniżenia uposażenia) potwierdza także uchwała Sądu Najwyższego z 16 września 2020 r. (sygn. akt II UZP 1/20 – opubl. w LEX nr 3051750). Nie do pogodzenia z regułami praworządnego państwa jest wykładanie przepisów, w wyniku którego ta sama kwestia może podlegać przesądzaniu w dwu alternatywnych postępowaniach, gdzie mogłoby dojść do formułowania nawet przeciwstawnych wniosków.

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekł natomiast o uchyleniu decyzji poprzedzającej zaskarżoną (z [...] lipca 2019 r.), gdyż nie było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, w myśl art. 135 wskazanej ustawy.

Nie uwzględniono żądania Wnioskodawcy orzeczenia przez Sąd o obowiązku włączenia przez organ stosowania wobec danego funkcjonariusza art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 145a § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zobowiązanie do wydania aktu o określonej treści. Kompetencja Sądu w danym zakresie nie dotyczy bowiem kontroli legalności decyzji uznaniowych - tak użycie we wskazanej regulacji art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej sformułowania "może".

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni natomiast ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.