Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 498/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art 35 par 3 , art 12 , art 8 ,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 149 par. 1 pkt 3 w zw z art. 119   pkt 4 , art 149par 1a , art 200 , art 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Joanna Kruszewska–Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r., 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz K. P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z (...) lipca 2017 r. [...] (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego [...] , wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") o ustalenie, że podlega wyłączeniu wobec niego stosowanie art. 15c ustawy z dnia [...] lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270).

Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Minister, powołując się na art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do 31 stycznia 2018 r., które wynika z konieczności wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co z kolei wymaga podjęcia przez organ szeregu czynności wyjaśniających. Tego samego dnia (tj. 2 sierpnia 2017 r.) organ wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA") z prośbą o przekazanie informacji, czy skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżący nadał do organu pismo, w którym rozszerzył wniosek o wyłączenie wobec niego stosowania również art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA pismem z (...) sierpnia 2017 r. odpowiedział na wezwanie Ministra, informując, że skarżący ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Skarżący został zwolniony ze służby w Komendzie Powiatowej Policji w A. 10 lutego 2007 r.

Do ww. pisma załączono:

- decyzję z [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, wydaną na podstawie art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym,

- obliczenie okresu wysługi,

- decyzję z [...] lipca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej, wydaną na podstawie art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym,

- informację z Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN") z 28 lutego 2017 r. o przebiegu służby skarżącego nr [...] .

Powyższe pismo Zakład Emerytalno-Rentowego MSWiA przekazał do wiadomości skarżącemu.

Pismem z [...] września 2017 r. Minister zwrócił się do Prezesa IPN o przekazanie informacji o przebiegu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, a także o przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w okresie od 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Nadto pismem z [...] września 2017 r. organ wystąpił do Komendanta Głównego Policji o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby skarżącego, które pozwolą ocenić spełnienie przez niego przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, w tym zwłaszcza informacji dotyczącej stanowisk zajmowanych w trakcie służby i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek, dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach (w tym zaświadczeniach) potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 ze zm.), jak również informacji o prawomocnych wyrokach zapadłych wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych, podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego oraz ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych w związku ze zwolnieniem ze służby.

Organ zwrócił się też do Komendanta Głównego Policji o przedstawienie stanowiska, czy w jego ocenie, strona rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przy piśmie z [...] listopada 2017 r. IPN przekazał kopie z akt osobowych skarżącego dotyczące przebiegu jego służby. Jednocześnie IPN w ww. piśmie poinformował Ministra, że w aktach odnaleziono dokumenty odnośnie służby skarżącego po [...] września 1989 r.

Pismem z [...] stycznia 2018 r. Minister, powołując się na art. 36 k.p.a., ponownie poinformował skarżącego, że jego sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., a to z uwagi na brak odpowiedzi od formacji, w której skarżący pełnił służbę. Jednocześnie organ zaznaczył, iż niezwłocznie po otrzymaniu tej odpowiedzi – niezbędnej do dalszego prowadzenia postępowania – zostanie wydana decyzja w sprawie skarżącego. Zawiadomił także, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do 30 kwietnia 2018 r.

Przy piśmie z [...] stycznia 2018 r. (data wpływu do organu: 23 stycznia 2018 r.) Komendant Główny Policji przedstawił wynik analizy przebiegu służby skarżącego. Jednocześnie wskazał, iż w 2000 r. skarżącego uznano winnym popełnienia czynu z art. 177 § 2 Kodeksu karnego, za co wymierzono mu karę jednego roku pozbawienia wolności, zawieszając jej wykonanie na okres próby 2 lat. Ponadto w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia.

W piśmie z [...] maja 2018 r. organ poinformował skarżącego, że została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia oraz pouczył o prawie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a także o możliwości pisemnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Jednocześnie przedłużył termin prowadzenia postępowania do 31 lipca 2018 r.

W dniu [...] lipca 2018 r. do Ministra wpłynęła korespondencja z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, w której poinformowano o zmianie stanu faktycznego sprawy, a mianowicie wystawieniu nowej informacji o przebiegu służby skarżącego nr [...] z [...] maja 2018 r. (w wyniku przeprowadzenia ponownej kwerendy) i w konsekwencji - wydaniu nowej decyzji (z 4 czerwca 2018 r.) o ponownym ustaleniu wysokości emerytury.

W związku z powyższym organ (pismem z 8 sierpnia 2018 r.) po raz kolejny poinformował skarżącego o niedotrzymaniu terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a., co podyktowane było koniecznością dokonania wszechstronnej i wnikliwej analizy sprawy, a także wskazał, iż rozpatrzenie wniosku skarżącego powinno nastąpić do 12 października 2018 r.

Pismem z [...] marca 2019 r. (data wpływu do organu: 26 marca 2019 r.) skarżący, na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. złożył do Ministra ponaglenie, podnosząc, że jego sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie.

Natomiast w dniu [...] czerwca 2019 r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z (...) lipca 2017 r., wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postepowania, które rozumiane jest jako opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogłaby być załatwiona w terminie krótszym.

W odpowiedzi na skargę (pismo z 11 lipca 2019 r.) Minister wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie. Organ wskazał, że stan faktyczny oraz prawny przedmiotowej sprawy - w kontekście orzecznictwa sądów administracyjnych – uzasadnia wydłużenie terminu jej załatwienia. W okolicznościach niniejszej sprawy Minister potrzebuje realnego czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie decyzji w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię ustawową regulującą wysokość zaopatrzenia emerytalno-rentowego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ zaakcentował również, iż wpłynęła do niego znaczna liczba spraw w oparciu o art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (około 4700). Reasumując organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem ogólnych zasad postępowania, lecz obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ.

W kontekście wniosku o odrzucenie skargi Minister wskazał na postanowienia tut. Sądu odrzucające skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosków w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych - należące do właściwości sądów powszechnych.

W dniu [...] października 2019 r. do akt niniejszej sprawy – w odpowiedzi na wezwanie Sądu – wpłynęła decyzja Ministra z (...) sierpnia 2019 r. nr (...) o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący pismem z 21 marca 2019 r. wystąpił do organu z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

Sąd stwierdził również, że skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań mimo, że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłość organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili rozpoznawania skargi.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 13 lipca 2017 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego (opatrzony datą 7 lipca 2017 r.) o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym - w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Stosownie do treści ww. przepisu, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wszedł w życie 1 stycznia 2017 r. Zauważyć też należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Wniosek ten został uzupełniony przez skarżącego pismem z 16 sierpnia 2017 r.

W myśl art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.

Wbrew przepisowi art. 35 § 1 k.p.a. (stanowiącemu, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki), przedmiotowa sprawa do dnia wniesienia skargi, tj. do 12 czerwca 2019 r., nie została zakończona wydaniem decyzji. Rozstrzygnięcie to zapadło 12 sierpnia 2019 r., a więc po 25 miesiącach od daty wpływu wniosku skarżącego do organu (13 lipca 2017 r.). Zwłoka jakiej dopuścił się Minister nie budzić wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a.

Pierwszą czynnością podjętą przez organ w niniejszej sprawie (od daty wpływu wniosku skarżącego) było wystąpienie – pismem z 2 sierpnia 2017 r. - do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy skarżący ma ustalone prawo do renty lub emerytury. Równocześnie Minister poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu w trybie art. 36 § 1 k.p.a. aż do dnia 31 stycznia 2018 r. Takie działanie organu, na tym etapie postępowania było, w ocenie Sądu, prawidłowe i uzasadnione złożonością sprawy oraz potrzebą zwrócenia się do innych organów o niezbędne do jej rozstrzygnięcia informacje. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA udzielił odpowiedzi na wskazane wezwanie organu po ok. 20 dniach, bo 24 sierpnia 2017 r.

Kolejne czynności Minister podjął 26 września 2017 r., a mianowicie w tym dniu zwrócił się do IPN oraz do Komendanta Głównego Policji o informacje dotyczące przebiegu służby skarżącego.

Odpowiedź IPN została nadesłana przy piśmie z 23 listopada 2017 r., a stanowisko Komendanta Głównego Policji wpłynęło do organu dopiero 23 stycznia 2018 r. Pomimo tego, Minister pismem z 31 stycznia 2018 r. poinformował stronę o kolejnym przedłużeniu postępowania do 30 kwietnia 2018 r., powołując się na brak odpowiedzi ze strony formacji, w której skarżący służył. Od 26 września 2017 r. organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności zmierzających do rozpatrzenia wniosku, a jedynie przedłużał postępowanie (kolejnymi pismami z 16 maja 2018 r. i 8 sierpnia 2018 r.). Takie działanie organu jest ze wszech miar naganne.

Faktem jest, że z pisma Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z 7 maja 2018 r. wynika zmiana stanu faktycznego sprawy w zakresie informacji o przebiegu służby i decyzji o ponownym przeliczeniu emerytury, jednak nawet terminu wskazanego w piśmie z 8 sierpnia 2018 r. (tj. terminu do 12 października 2018 r.) organ nie dotrzymał. Powyższe pismo stanowiło ostatnią czynność podjętą przez Ministra do dnia wniesienia skargi. Organ nie odpowiedział na ponaglenie skarżącego z 21 marca 2019 r. Sprawa została rozstrzygnięta decyzją z 12 sierpnia 2019 r., a więc już po wniesieniu skargi do tut. Sądu (co nastąpiło 12 czerwca 2019 r.) i po upływie 25 miesięcy od złożenia wniosku. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę.

Sąd podkreśla, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

W świetle powyższego jest bezsporne, że organ pozostawał w przewlekłości w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, a ta przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tj. ponad dwa lata, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa. Tym bardziej, że pismem z 8 sierpnia 2018 r. organ poinformował skarżącego, iż sprawa powinna być załatwiona do 12 października 2018 r., zaś decyzję wydano dopiero 12 sierpnia 2019 r., nie informując skarżącego o kolejnym przedłużeniu postępowania.

Należy zauważyć, że w sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej.

Dodać również należy, iż jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela wyrażony w odpowiedzi na skargę pogląd, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej.

Z kolei okoliczność, iż Minister rozstrzygnął sprawę przed datą wydania wyroku powoduje, że Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jednak stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zaś przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku wydano w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w punkcie 3 sentencji wyroku.