Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 54/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 pkt 6, art. 2, art. 2 ust. 1, art. 27c ust. 6
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 27, art. 44c ust. 1, art. 44b
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gdańsku del. do Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku P. P. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 29 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu i wycofania z obrotu produktów oraz orzeczenia o ich zniszczeniu na koszt strony postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 sierpnia 2013 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny powołując się na art. 44 c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.), art. 27c ust. 6, art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "k.p.a.", w związku z podejrzeniem zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, zakazał wprowadzanie do obrotu następujące produkty będące środkami zastępczymi: "[...]", "[...]" i "[...]".

Jednocześnie organ wycofał z obrotu ze sklepu "[...]" w T. przy [...] ww. produkty (pkt. 2 decyzji) oraz orzekł o zniszczeniu środków zastępczych zatrzymanych w wyniku kontroli sanitarnej w dniu 10 czerwca 2013 r. w sklepie "[...]" na podstawie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia 11 czerwca 2013 r. na koszt strony postępowania "A" Sp. z o.o. (pkt 3). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4).

Decyzja została do skierowana do "A" Spółki z o.o. w P..

W uzasadnieniu organ podał, że w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu przez "A" Spółkę z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "spółka", "skarżąca"), w sklepie "[...]" w T., produktów mogących stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, tj. środków zastępczych w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w dniu 10 czerwca 2013 r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w ww. sklepie. Stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi.

Decyzją z dnia 11 czerwca 2013 r. nr [...] organ wycofał z obrotu ze sklepu "[...]" ww. produkty zabezpieczone podczas kontroli sanitarnej, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa produktów. Ponadto dokonał zabezpieczenia produktów i wstrzymał wprowadzanie ich do obrotu; wstrzymał wprowadzanie do obrotu innych produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Nakazał również zaprzestać prowadzenia działalności w sklepie od dnia 11 czerwca 2013 r. na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia nie dłuższy niż 3 miesiące.

Próbki wskazanych produktów zostały przekazane do Narodowego Instytutu Leków w W. w celu oceny ich bezpieczeństwa. Wyniki badań zostały nadesłane do organu w dniu 12 lipca 2013 r. - protokół z badań [...] z dnia 12 lipca 2013 r. Wykazały one, że zbadane produkty: "[...]", "[...]""[...]" zawierają substancje wykazujące działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Badane produkty zawierają substancje wykazujące działanie psychoaktywne i stanowią zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.

Zgodnie z art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, organ nakazuje w drodze decyzji administracyjnej, wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

Wskazując na treść art. 44b oraz art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakaz organ stwierdził, że wyniki badań wykazały, że zatrzymane produkty są środkami zastępczymi, bowiem zawierają substancje, które powodują, że mogą być używane zamiast substancji psychotropowych i w takich samych celach.

Ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego oraz działając w ważnym interesie społecznym, organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.).

Spółka złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, jak również art. 10 § 1 i 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Strona kwestionowała również zasadność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 29 października 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzja organu niższej instancji jest prawidłowa, zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

W pierwszej kolejności organ stwierdził, że jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, w tym sposobu prowadzenia kontroli sanitarnej, to zajmował już stanowisko w sprawie zarzutów do kontroli sanitarnej w sklepie w decyzji z dnia 1 sierpnia 2013 r. nr [...]. W ocenie organu odwoławczego niezasadne są zarzuty dotyczące kontroli w sklepie, bowiem była ona uzasadniona i prowadzona w sposób prawidłowy. W szczególności nie można zgodzić się z twierdzeniem spółki, że przed przeprowadzeniem czynności kontrolnych należało wszcząć postępowanie administracyjne. Sprzeciw wobec kontroli wpłynął do organu w dniu 17 czerwca 2013 r. i jako złożony po kontroli, został uznany za bezprzedmiotowy, natomiast okazany przez sprzedawczynię zaraz po rozpoczęciu kontroli druk zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu nie potraktowano jako wiarygodny dokument informujący o fakcie wniesienia sprzeciwu do organu. Nie doszło zatem do naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i dowody pozyskane w toku kontroli mogły być wykorzystane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. zebrał wystarczający materiał dowodowy w sprawie i właściwe uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Wydając decyzję organ dysponował dowodem w postaci protokołu badań próbek [...] zawierającym opinię, że badane produkty są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wykazują działanie psychoaktywne i stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

W opinii organu odwoławczego przepisy dotyczące środków zastępczych skonstruowane są w sposób wskazujący, że są to produkty stwarzające zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Przepisy art. 44 b i art. 44 c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zawierają zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych oraz delegację, że w razie stwierdzenia naruszenia tego zakazu bądź podejrzenia, że wytwarzany lub wprowadzany do obrotu produkt jest środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny ma prawo zastosować odpowiednio art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przepis art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczy stwierdzenia, lub podejrzenia stwarzania przez produkt zagrożenia życia lub zdrowia ludzi i uprawnia do pobierania próbek, zatrzymania produktu, nakazu wycofania, zniszczenia go na koszt właściciela oraz zakazu wprowadzania do obrotu. Organ pierwszej instancji dysponując wiedzą, że w sklepie należącym do strony wprowadzane są do obrotu środki zastępcze, właściwie skorzystał z art. 27 c ust. 6 powoływanej ustawy. Rozstrzygniecie jest w jak najlepiej rozumianym interesie społecznym, gdyż służy ochronie zdrowia i życia ludzi poprzez eliminację z obrotu handlowego produktów, stwarzających zagrożenie. Organ powołał się przy tym na uzasadnienie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 155/13.

Dalej organ wskazał, że produkty będące środkami zastępczymi, oferowane są do sprzedaży z bardzo różnym oznakowaniem, tak by nie informować o faktycznym ich zastosowaniu. Organ wyjaśnił, że do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Szukanie więc analogii i porównywanie środków zastępczych z innymi produktami funkcjonującymi na rynku ( klej czy herbata), których produkcja i obrót regulowane są przepisami prawa jest bezzasadne.

Właśnie z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa obywateli zasadne było nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., strona została bowiem zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie z pouczeniem o przysługujących z tego tytułu uprawnieniach, z czego nie skorzystała.

"A" Spółka z o.o. w P. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia w całości, jak i uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, niewykazanie spełniania przesłanek wskazanych w ustawie, niewykazanie okoliczności wynikających z przepisów, w tym brak dowodów by stwierdzić że istnieje zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, nieprzeprowadzenie niezbędnych badań by uznać, że produkty stwarzają jakiekolwiek zagrożenie będąc stosowane zgodnie z treścią etykiety, niewskazanie w skarżonej decyzji by środki były kiedykolwiek używane jako środki odurzające, niewyjaśnienie na jakiej podstawie organ przyjął, że działalność spółki ma związek z zatruciem dwóch nieletnich osób, a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i odstąpienia od zasady czynnego udziału strony postępowania skoro istniał w obrocie zakaz wprowadzania do obrotu produktów i nie było żadnego realnego, bezpośredniego zagrożenia, które uzasadniałoby odmowę tego prawa stronie postępowania. Ponadto organ nie odniósł się do okoliczności, że przeprowadzone przez Narodowy Instytut Leków badania podlegają wyłączeniu z materiału dowodowego z mocy art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;

- art. 108 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku istnienia do tego podstaw faktycznych i prawnych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek oraz bezpodstawne stwierdzenie, że produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, mimo braku niezbędnych badań i dowodów dla poparcia tych okoliczności;

- art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie ustaleń poczynionych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem art. 84c art. 79, art. 79a, art. 79b ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;

- art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji produkty stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo, iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane, a etykieta zawarta na zajętych produktach wprost wskazuje na fakt, że produkty nie służą do spożycia.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że organy nie ustaliły, aby istniało jakiekolwiek zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi przez wymienione produkty. Organy nie wskazały żadnych dowodów, na których mogłyby oprzeć swoje wnioski, przytoczyły jedynie definicję substancji, które jednak mogą być stosowane w inny sposób niż to sugerują organy i nie wpływają w negatywny sposób na organizm człowieka - gdy stosowane są zgodnie z zaleceniami na etykietach produktów. Produkty zawierają odpowiednie ostrzeżenia i wskazówki ich zastosowania. Rozumowanie, na podstawie którego organ odwoławczy uznaje produkty za środki zastępcze z tego powodu, że zawierają one wskazane ostrzeżenia i wskazówki, jest całkowicie nielogiczne i nieracjonalne.

Skarżąca twierdziła, że organy bezzasadnie uznały przedmiotowe produkty za środki zastępcze. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przesłanką uznania danej substancji za środek zastępczy niezbędne jest wykazanie, iż owa substancja jest używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, co w żadnym razie nie zostało w niniejszej sprawie wykazane. Samo posiadanie substancji o takim składzie nie jest zabronione. Brak dowodów, że produkty wykazują jakiekolwiek działania psychoaktywne. Tymczasem do zastosowania art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani konieczne jest ustalenie czy produkty były używane jako środki zastępcze i czy wykazują właściwości odurzające lub psychoaktywne.

W ocenie skarżącej kontrola w sklepie była prowadzona w sposób sprzeczny z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej i rażąco naruszała jej prawa. Co istotne, w trakcie kontroli pracownik sklepu, działając z upoważnienia prezesa spółki, składał zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu, które to zostało całkowicie zignorowane. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie wskazuje, poza warunkiem pisemności, innych wymogów formalnych zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu; nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku przedłożenia kontrolującemu odpisu czy kopii sprzeciwu. Dokument przedstawiony przez pracownika sklepu spełniał powyższe wymagania, a zatem winien znaleźć zastosowanie art. 84 c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazano, że organ błędnie przyjął, że doszło do zakończenia kontroli. Nie wstrzymując czynności kontrolnych organ naruszył ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Nadto organ błędnie przyjął, iż sama kontrola została zakończona. O zakończeniu postępowania kontrolnego można mówić dopiero w przypadku uzyskania wyników badań, przeprowadzonych na pobranych w trakcie kontroli próbkach, a nie w chwili zatrzymania materiałów do przeprowadzenia dalszych analiz. Na taki sposób rozumienia kontroli wskazuje treść art. 83 a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Ważny jest też art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, że dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy. Tym samym, żadne z ustaleń przeprowadzonej kontroli nie może stać się dowodem w sprawie, a sama okoliczność przeprowadzania badań na zajętych produktach jest całkowicie bezcelowa, gdyż ich wyniki i tak nie będą mogły posłużyć w żadnym ewentualnym postępowaniu.

Powołując się na orzecznictwo sądowe skarżąca wskazała, że organy nie rozpatrzyły całokształtu zebranego materiału dowodowego i nie podjęły niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pomijając przy tym interes społeczny i słuszny interes strony. Naruszając przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, organy w sposób bezprawny ingerowały w swobodę gospodarczą spółki i konstytucyjnie chronione prawo własności.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 28 lutego 2014 r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w G.. Na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. Prokurator wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest niezasadna i nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 października 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 sierpnia 2013 r.

Podstawę materialnoprawną obu decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej ustawą o PIS, oraz przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.)

Na wstępie rozważań trzeba wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy o PIS, rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań - co wynika ze sformułowania "w szczególności" - nie ma charakteru zamkniętego. Państwowa Inspekcja Sanitarna powołana jest do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku (art. 1 pkt 6 ustawy o PIS).

Wykonywanie zadań przez PIS polega, jak stanowi art. 2 ustawy o PIS, na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób, powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo - zdrowotnej.

Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, realizuje się ją m.in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii .

Przepis art. 44b ww. ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. "Środek zastępczy" to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych (art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). "Wprowadzanie do obrotu" to - udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych (art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).

Przepis art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii stanowi, że w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z art. 27c. 1cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy ( przepisu ust. 1 nie stosuje się do produktów, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu jest regulowane w przepisach odrębnych, z wyłączeniem przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów).

Natomiast w ust. 6 cyt. art. postanowiono, że w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

Taka decyzja zapadła w postępowaniu poprzedzającym rozpatrywanie niniejszej skargi.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 10 czerwca 2013 r., w związku z uzyskaną z Policji informacją została przeprowadzona kontrola sanitarna w sklepie "[...]" w T., należącym do firmy "A" Sp. z o.o. w P..

W czasie kontroli stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi. i dokonano ich zabezpieczenia.

Jak wynika z akt sprawy źródłem uzasadnionego podejrzenia, że wprowadzane do obrotu w sklepie "[...]" produkty są środkami zastępczymi, używanymi przez młodzież do odurzania się, była informacja jaka organ otrzymał od Komendanta Powiatowego Policji w T. ( pismo z dnia 19 kwietnia 2013 r.).

Zarówno wniosek KPP w T. o podjęcie czynności kontrolnych i sprzedaż produktów w sklepie, w którym uprzednio prowadzono sprzedaż produktów, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi przemawiały za prawidłową wstępną oceną organów sanitarnych odnośnie istnienia uzasadnionego podejrzenia zagrożenia życia i zdrowia ludzi sprzedawanymi produktami. Stanowisko to podzielił tut. Sąd, oddalając skargę spółki na decyzję z dnia 1 sierpnia 2013 r. nr [...] o wycofaniu z obrotu produktu, zatrzymaniu produktu oraz nakazania zaprzestania działalności ( wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 816/13).

Pobrane w toku czynności kontrolnych próbki towarów oferowanych w sklepie "[...]", o nazwach wyżej wymienianych, zostały przekazane do Narodowego Instytutu Leków w W. Narodowego Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych ( dalej jako "NIL"). Orzekając w sprawie organy oparły się na protokole badań pobranych próbek produktów ( protokół badań w aktach sprawy, nazwy zbadanych produktów zgodnie z zamieszczoną w protokole badań tabelką), w trakcie których stwierdzono obecność substancji wykazujących działanie psychoaktywne, co kwalifikuje je do "środków zastępczych" w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo, iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane, a organ ograniczył się jedynie do przepisania treści badań NIL bez dokonania subsumcji przepisów ww. ustawy. W ocenie Sądu, wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że wskazane w decyzji produkty wprowadzane do obrotu przez Spółkę w jej sklepie są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest już sam fakt, iż PWIS pozostawał w posiadaniu wyników ekspertyz Narodowego Instytutu Leków w Warszawie dotyczących produktów wprowadzanych do obrotu przez Spółkę.

W konsekwencji nie można podzielić zarzutów skargi, że organy nie udowodniły istnienia przesłanki wydania decyzji – stwierdzenia, że zakwestionowane produkty stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.

Całokształt okoliczności sprawy oraz notoryjny fakt, że stosowanie środków zastępczych nie jest obojętne dla zdrowia ludzkiego uprawniał, w ocenie Sądu, do przyjęcia, że organy inspekcji sanitarnej stwierdziły i wykazały, iż produkty sprzedawane w sklepie skarżącej stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Została więc spełniona przesłanka do wydania zaskarżonej decyzji, tym samym zarzut naruszenia art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest niezasadny.

Odnosząc się do stanowiska strony, że praktycznie każdy środek chemiczny może być uznany za środek zastępczy z uwagi na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, jakie może wywołać jego użycie niezgodne z przeznaczeniem, zasadnie organ wyjaśnił, że do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Wprowadzanie do obrotu innych produktów regulowane jest odrębnymi przepisami, zarówno unijnymi jak i krajowymi, szczególnie precyzyjne przepisy zawiera prawo farmaceutyczne.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania decyzji o zakazie wytwarzania i wprowadzania do obrotu, a także – do nakazania wycofania produktów opisanych w sprawie z obrotu, zakazu wprowadzania ich do obrotu i ich zniszczenia na koszt strony skarżącej. Decyzja taka miała oparcie w przywołanych przepisach art. 4 pkt. 27 i 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji była również prawidłowa. Organ ten w sposób wystarczający uzasadnił wydaną przez siebie decyzję, przedstawiając stan faktyczny sprawy i przywołując stosowne przepisy prawa. Dodać tu należy, że ewentualne braki uzasadnień decyzji kwalifikować należy do naruszenia przepisów postępowania. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził. Zebrany materiał dowodowy był wyczerpujący i pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia, a uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej spełniały wymogi ustawowe. Organy nie naruszyły zatem art. 7, 11, 77 § 1 oraz 107 § 3 Kpa.

Pozostałych zarzutów skargi również nie można uznać za zasadne.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi w przedmiocie naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią tego przepisu dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy.

Strona skarżąca nie wykazała aby organ administracji przeprowadził dowód w toku kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli mającym istotny wpływ na wyniki kontroli.

Organ odwoławczy zasadnie w okolicznościach niniejszej sprawy uznał, że w toku kontroli w dniu 10 stycznia 2013 r. nie został złożony sprzeciw w trybie art. 84c przywołanej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a swoje stanowisko w tym zakresie wystarczająco uzasadnił. Sprzeciw, który dotyczył kontroli z tego dnia wpłynął do organu po zakończeniu czynności kontrolnych tj. w dniu 14 czerwca 2013 r.. Zaś z protokołów kontroli sanitarnych wynika, że przeprowadzający kontrolę okazali stosowne legitymacje służbowe i upoważnienia. Sąd nie zgadza się przy tym ze stanowiskiem skarżącej odnośnie przedstawionej w skardze interpretacji art. 83 a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej o zakończeniu postępowania kontrolnego można mówić dopiero w przypadku uzyskania wyników badań, przeprowadzonych na pobranych w trakcie kontroli próbkach, a nie w chwili zatrzymania materiałów do przeprowadzenia dalszych analiz. W powyższej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1593/11 ( LEX nr 1291730) i przedstawione tam stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości aprobuje. NSA stwierdził, że: "Zakończenie kontroli następuje w dacie sporządzenia protokołu kontroli jako ostatniej czynności kontrolnej (tak samo wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2011; II GSK 1344/10; LEX nr 1112030). Wyrażony pogląd wynika nie tylko z samej specyfiki postępowania kontrolnego, (...), lecz znajduje oparcie w art. 83a ust. 1 u.s.d.g., który to przepis uznaje sporządzenie protokołu za czynność kontrolną."

Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych sprawy, kontrola w przedmiotowym sklepie została rozpoczęta w dniu 10 czerwca 2013. i w tym samym dniu doszło do jej zakończenia czego dowodem jest sporządzony w tym dniu protokół kontroli sanitarnej. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej wykonywanych później czynności polegających na badaniu pobranych w czasie kontroli próbek nie można zaliczyć do czynności, które były wykonywane w toku kontroli.

Wbrew stanowisku strony, organy uzasadniły także decyzję w części dotyczącej nadania jej rygorowi natychmiastowej wykonalności, wskazując na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności m. in. wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi spowodowane było w przedmiotowej sprawie wprowadzeniem przez skarżącą do sprzedaży specyfików zwanych środkami zastępczymi, które obojętne dla zdrowia ludzkiego nie są, a te aspekty sprawy są w istocie rzeczy notoryjne.

W tej sytuacji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.