Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 31/95
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1995-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 734
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Usługa polegająca na kontroli biletów i pobieraniu opłat karnych za jazdę bez ważnego biletu nie stanowi usługi przewozu osób środkiem komunikacji miejskiej.

TEZY

Usługa polegająca na kontroli biletów i pobieraniu opłat karnych za jazdę bez ważnego biletu nie stanowi usługi przewozu osób środkiem komunikacji miejskiej.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 12 sierpnia 1994 r. urząd skarbowy wymierzył spółce z o.o. podatek VAT za okres od 1 lipca 1993 r. do 30 czerwca 1994 r. w kwocie 1.123.004.000 starych zł. Podatnik zawarł z przewoźnikami MPK i MZK umowy o świadczenie usług polegających na przeprowadzaniu kontroli biletów w środkach komunikacji miejskiej. Usługi te podatnik zakwalifikował do usług komunalnych materialnych, tj. do przewozu osób środkami komunikacji miejskiej - zwolnionych od VAT.

Zdaniem urzędu skarbowego, tego typu usługi zalicza się do usług reklamowych i obsługi biurowej, które według art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 22 proc.

Wniesione przez podatnika odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z 14 grudnia 1994 r. izba skarbowa utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Powyższą decyzję podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący stwierdził, że świadczone przez niego usługi nie były reklamowymi, ani biurowymi lecz wykonywanymi w imieniu przewoźnika, pełnionymi w środkach przewozowych, a zatem komunalnymi. Wymierzanie kar za jazdę bez biletu odbywało się zgodnie z uchwałami rady miejskiej, w których wysokość kar była ściśle określona. Uchwały te stanowiły prawo miejscowe, a kary miały charakter porządkowy. W umowach, przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej scedowały na podatnika część swych statutowych uprawnień i obowiązków komunalnych, tj. uprawnienie do wymierzania kar porządkowych i ich inkasowania. Efektem świadczonych przez skarżącego usług był znaczny wzrost sprzedaży biletów i związany z tym wpływ gotówki do kasy przedsiębiorstw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W sprawie bezsporne jest, że przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej zawarły ze skarżącą spółką umowę zlecenia z art. 734 Kc, na mocy której spółka zobowiązała się do wykonywania czynności prawnych polegających na kontrolowaniu pojazdów miejskich i wymierzaniu kar porządkowych pasażerom nie posiadającym ważnych biletów na przejazd i przewóz bagażu, inkasowaniu kar, ewentualnego ich egzekwowania, w wypadku nieuiszczenia kary - natychmiastowego nakazu płatniczego.

Zgodnie z treścią umowy wynagrodzeniem za zlecone spółce czynności były kary porządkowe, zainkasowane w wyniku prowadzonych kontroli, a korzyść przedsiębiorstw polegała wyłącznie na efekcie odstraszania do wyłudzania przejazdów i zwiększania w ten sposób sprzedaży biletów komunikacji miejskiej.

Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 2 zwolnione jest od podatku VAT. W powołanym załączniku pod poz. 6 symbolu KU 74-75 wymienione zostały niematerialne usługi komunalne.

Problem w sprawie sprowadza się wyłącznie do trafności zaliczenia usług prawnych pełnionych przez spółkę w imieniu przedsiębiorstw komunikacji miejskiej, do niematerialnych usług komunalnych lub, jak chcą organy podatkowe, do usług gałęzi 89 branży 893 "Wykonywanie różnych zleceń" podbranży "usługi reklamowe i obsługa biurowa". Według Wykazu Interpretacji Klasyfikacyjnych GUS w podbranży 89301 "usługi reklamowe i obsługi biurowej" mieści się pobieranie opłat na zlecenie, tj. ściąganie należności w czyimś imieniu - usługi tzw. inkasa.

Wbrew podnoszonym przez skarżącą spółkę zarzutom, zlecone usługi nie mają charakteru usług materialnych - komunalnych, polegających na przewozie osób środkami komunikacji miejskiej. Charakter usług świadczy, że ich istota polega na kontroli biletów i pobieraniu opłat karnych za jazdę bez ważnego biletu, a zatem na wykonywaniu czynności o charakterze prawnym, których nie sposób identyfikować z usługą przewozu osób środkiem komunikacji miejskiej. Wyżej powołana ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. w art. 4 zawiera słowniczek wyrażeń ustawowych i w pkt 2 wyjaśnia, że przez "usługi" rozumie się usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej.

Przepis ten wiąże organy podatkowe oraz sąd i dowolne kwalifikowanie usług w oparciu o ich związek z usługami przewozowymi nie jest możliwe. W sprawie bezsporne jest, że całość zainkasowanych kar pieniężnych za jazdy bez biletów wpływa do kasy skarżącej spółki, jako wynagrodzenie za świadczone usługi. Już z tych przyczyn twierdzenie, że skarżąca nie mogła pobierać wyższych opłat karnych i dlatego nie może płacić podatku nie jest zasadne, bowiem obowiązana była do odprowadzania VAT od swego wynagrodzenia, którym były inkasowane kary porządkowe. Spekulacje co do podziału inkasowanych kwot na wynagrodzenie i podatek mający zmniejszyć wysokość kary, nie są oparte na zasadach logicznego rozumowania, skoro kara porządkowa z chwilą jej zainkasowania przeobrażała się w wynagrodzenie za świadczone usługi, od których skarżąca obowiązana była odprowadzać podatek od towarów i usług.

Z tych przyczyn i wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny skargę oddalił.