Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1643/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: - art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. polegające na zawarciu w uzasadnieniu wyroku wewnętrznie sprzecznej oceny zebranego w materiału dowodowego oraz poczynieniu niejednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak również ogólnikowym uzasadnieniu podstaw
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Po 105/12 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Syg akt II GSK 1643/12

UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.

1.1. Wyrokiem z 13 kwietnia 2012r. w sprawie III SA/Po 105/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę P. K. (skarżącego) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] września 2011r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

1.2. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2007r. nr 125, poz. 874, dalej u.t.d.), art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102 z dnia 11.04.2006r., s.1 dalej Rozporządzenie 561/2006), uwzględniając protokół kontroli z 6 grudnia 2010r., nałożył na skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. [...] P. K., karę pieniężną w kwocie 9.650 zł. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji (8000 zł.); wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (500 zł.); przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego (łącznie 1150 zł).

Po rozpoznaniu odwołania, w którym skarżący kwestionował wyłącznie karę pieniężną w kwocie 8.000 zł. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że 6 grudnia 2010r. funkcjonariusze celni, w miejscowości C., zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] nr.rej. [...] (zarejestrowany na B. F. L. S.A.) o dopuszczalnej masie całkowitej 11900 kg, którego kierowca był pracownikiem skarżącego. W momencie kontroli przewoził towar w postaci artykułów spożywczych (mrożonych) na trasie P. - G. Sprzedawcą towaru, według okazanych dokumentów (faktur VAT oraz dokumentów wydania towaru z magazynu) była firma S. Sp. z o.o., a odbiorcami sklepy m.in. w T., S., L., R. i B. Kontrolowany okazał wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wystawionego przez Ministra Infrastruktury, ważnego do [...] kwietnia 2012r. na firmę skarżącego oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i spełnieniu wymagań określonych u.t.d. Nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Organy celne stwierdziły, że skarżący dokonywał transportu drogowego towaru, który w chwili kontroli stanowił przedmiot sprzedaży pomiędzy firmą S. Sp. z o.o jako sprzedawcą, a jej kontrahentami jako nabywcami. Nie stanowił zatem sprzedaży dokonywanej przez stronę, gdyż w chwili kontroli skarżący nie był już właścicielem towaru, nie mógł zatem dokonać sprzedaży kontrolowanego towaru. Przewóz taki więc nie może być zwolniony z obowiązków nałożonych przez przepisy omawianej ustawy, również w zakresie posiadania wymaganej licencji. Oceniając natomiast znaczenie porozumienia handlowego z dnia [...] lutego 2010r., z którego skarżący wywodził niepodleganie ustawie o transporcie drogowym, organ stwierdził, że umowa ta, jako instrument prawa cywilnego, nie może uchylać ciążących na przedsiębiorcy obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Dołączone do odwołania faktury wskazują jedynie, w jakim momencie nastąpiło przeniesienie własności w wyniku sprzedaży przez stronę towaru Spółce S. i wynika z nich, że towar ten został zakupiony przez ww. firmę od skarżącego, a następnie odsprzedany dalszym jej kontrahentom. Organy uznały zatem, że przewożony w dniu kontroli towar nie stanowił przedmiotu sprzedaży dokonanej przez skarżącego, nie pozostawał z nim w relacji, o której mowa w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. W efekcie organy obu instancji uznały, że zachodzi przesłanka do uznania, iż wykonywany w dniu kontroli przez skarżącego przewóz, nie spełniał definicji przewozu na potrzeby własne, tym samym, zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. przewóz ten winien być zakwalifikowany jako transport drogowy. Oznacza to, że zaszły przesłanki do zastosowania art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w zw. z pkt 1.1. załącznika do tej ustawy, który karą 8.000 zł. sankcjonuje naruszenie art. 5 ust. 1 tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

2.1. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji w części dotyczącej nałożenia na niego kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji w wysokości 8000 zł. Zarzucił naruszenie art. 4 pkt 4 u.t.d. przez błędną jego wykładnię w zakresie wymogu dokonania sprzedaży przewożonych towarów, a w konsekwencji ustaleniu przez organ wydający decyzję, że nie zostały łącznie spełnione wszystkie przesłanki dla uznania wykonywanego przewozu za przewóz na potrzeby własne i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji.

2.2. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przewóz wykonywany [...] grudnia 2010r. spełniał wszystkie warunki do uznania go za przewóz na potrzeby własne, w szczególności spełniał warunek dotyczący przewożonego towaru, który został przez skarżącego sprzedany, czego dowodzą przedstawione wraz z odwołaniem faktury. Zdaniem skarżącego fakt, że towar ten został następnie odsprzedany dalszym kontrahentom, nie może automatycznie wykluczać spełnienia przesłanki dotyczącej przewożonego ładunku przy wykonywaniu przewozu na potrzeby własne, nie ma on bowiem znaczenia z punktu widzenia dyspozycji przepisu art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. Ponadto, zdaniem skarżącego, organy dokonały błędnej wykładni porozumienia handlowego z [...] lutego 2010r., które zawarł ze S. Sp. z o.o. które wraz z przedłożonymi fakturami stanowi dowód sprzedaży przewożonych towarów i pomocniczego, w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, charakteru przewozu wykonywanego w dniu [...] grudnia 2010r. W konsekwencji za niezgodne z prawem uznał nałożenie na niego kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji w sytuacji wykonywania przewozu na potrzeby własne.

2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji

3.1. Oddalając skargę wyrokiem z 13 kwietnia 2012r Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. stwierdził, że ustalony przez organy stan faktyczny w sprawie nie był sporny, zaś zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy w okolicznościach sprawy organy zasadnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w kwocie 8000 zł. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

3.2. Sąd I instancji przywołał art. 4 pkt 4 u.t.d. określający warunki, jakie muszą być spełnione, by przejazd uznać za niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne. Wskazał, że w art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d. określny został warunek, zgodnie z którym w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin. Sąd podkreślił, że dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych w ww. przepisie warunków. W sytuacji, gdy któryś z warunków nie jest spełniony, przewóz stanowi transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.t.d.

W tym kontekście Sąd stwierdził, że w momencie kontroli skarżący nie był właścicielem przewożonych towarów. Z przedłożonych faktur nie wynika by przewożone towary zostały przez niego sprzedane. Sprzedawcą towarów jest bowiem S. Sp. z o.o., a nabywcami sklepy m.in. w T., S., L., R. i B. Dla oceny, czy przewożony towar spełnia warunki, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d, istotne są okoliczności istniejące w dacie kontroli. Koniecznym zatem jest, aby w dniu kontroli rzeczy przewożone pojazdem należącym do przedsiębiorcy były jego własnością lub zostały przez niego sprzedane, kupione. Dlatego nie może mieć znaczenia dla tej oceny to, jakim operacjom handlowym towar ten był poddawany wcześniej. W dniu kontroli sprzedawcą przewożonych towarów, figurującym na przedłożonych organom kontrolującym fakturach, była firma S. Sp. z o.o. Wobec powyższych okoliczności, trafnie organy obu instancji przyjęły, że w dniu kontroli skarżący przewoził towar, który w całości był przedmiotem obrotu gospodarczego dokonanego przez tę firmę.

Za niezasadną uznał Sąd argumentację skarżącego opartą o treść porozumienia handlowego z [...] lutego 2010r. zawartego przez niego z S. Sp. z o.o., które punkcie 5 stanowi, że sprzedający (skarżący) zobowiązuje się do przewozu sprzedanych na rzecz kupującego towarów i dostarczenia ich do wskazanych przez kupującego odbiorców a usługi te są wliczone w cenę towaru uiszczaną przez kupującego. Zdaniem Sądu, z treści wskazanego porozumienia wynika, że przewóz towarów nie był, jak twierdzi skarżący, bezpłatny, ale wliczony w cenę towaru uiszczaną przez kupującego, Spółkę S. Niewątpliwie zatem, świadczone usługi transportowe miały odpłatny charakter. W konsekwencji kontrolowany przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne, określonych w art. 4 pkt 4. u.t.d. co skutkowało uznaniem, że zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. a u.t.d należało klasyfikować go, jako transport drogowy i wówczas, stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d., koniecznym jest posiadanie odpowiedniej licencji. W związku z tym, że w czasie kontroli pojazd, będący własnością skarżącego, licencji na wykonywanie transportu drogowego nie miał, zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na skarżącego kary w trybie art. 92 ust. 4 u.t.d. w związku z pkt 1.1. załącznika nr 3 do tej ustawy.

4. Skarga kasacyjna

4.1. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości oraz wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

4.2. Jako podstawę kasacyjną wskazał, powołując się na art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r, poz. 270 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:

- art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. polegające na zawarciu w uzasadnieniu wyroku wewnętrznie sprzecznej oceny zebranego w materiału dowodowego oraz poczynieniu niejednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak również ogólnikowym uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia ocenę toku rozumowania Sądu, a w konsekwencji kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku;

- art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. polegające na braku szczegółowego odniesienia się do zarzutu skargi oraz pominięciu argumentacji skarżącego w zakresie dopuszczalności wykonywania przewozu na potrzeby własne towaru stanowiącego przedmiot dalszej sprzedaży.

4.3. Nadto na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy p.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 pkt 4 u.t.d. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla oceny, czy przewożony towar spełnia warunki, o których mowa w ww. przepisie, nie może mieć znaczenia to, jakim operacjom handlowym towar ten był poddawany wcześniej, podczas gdy z podpunktu c) wskazanego przepisu wynika dopuszczalność wykonywania przewozu na potrzeby własne towaru, który m.in. został sprzedany.

4.4. W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którymi uzasadnienie rozstrzygnięcia winno stanowić konsekwentną, logiczną, zwartą, a zarazem pełną syntezę, a nie tylko zestaw wypowiedzi w ogóle ze sobą niepowiązanych. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji uchybił wskazanym obowiązkom i uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera szereg wewnętrznych sprzeczności. Sąd przytoczył stanowisko organu w zakresie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, że dołączone do odwołania faktury wskazują jedynie, w jakim momencie nastąpiło przeniesienie własności w wyniku sprzedaży przez stronę towaru firmie S. Sp. z o.o. Skarżący nie rozumie stanowiska Sądu, który z jednej strony w pełni podziela poczynione przez organy ustalenia, z drugiej jednak twierdzi, że z przedłożonych faktur nie wynika, że przewożone towary zostały przez skarżącego sprzedane. Nie sposób dokonać oceny toku rozumowania Sądu, skoro prezentuje on rozbieżne ustalenia wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego. Również oceniając argumentację Sądu dotyczącą porozumienia handlowego z [...] lutego 2010r. skarżący wskazał, że Sąd dokonuje innej oceny przedstawionego w sprawie dowodu niż organ, choć w pełni podziela poczynione przez niego ustalenia. W konsekwencji nie sposób jednoznacznie wskazać, które z przyjętych przez Sąd ustaleń w zakresie stanu faktycznego - własne czy też dokonane przez organy stanowiło, podstawę wydania wyroku w sprawie. Ogólnikowe uzasadnienie stanowi, w ocenie skarżącego uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w praktyce uniemożliwia mu ocenę toku rozumowania Sądu, a co za tym idzie - pozbawia możliwości polemizowania z oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy. Skarżący zarzucił również, że Sąd poświęcił w uzasadnieniu zaledwie kilka zdań podstawowemu dla sprawy zagadnieniu możliwości zakwalifikowania przewozu towarów odsprzedanych przez kontrahenta skarżącego, jako spełniającego przesłankę zawartą w art. 4 pkt 4 lit. c) u.t.d.

Zdaniem skarżącego, Sąd stwierdzając, że nie może mieć znaczenia dla oceny sprawy, jakim operacjom handlowym przewożony towar był poddawany wcześniej, nie wyjaśnił, dlaczego te operacje nie mają znaczenia, a taki wniosek nie wynika bezpośrednio z treści przepisu, w którym mowa jest m.in. o sprzedanych towarach przy braku dodatkowych ograniczeń w zakresie dokonywanych transakcji handlowych.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 4 pkt 4 u.t.d. skarżący, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2012r., syg. akt II GSK 1326/10, podniósł, że zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Jeśli zatem przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie handlu towarami, to przewóz towaru, w którego obrocie gospodarczym brał udział, jest czynnością pomocniczą. Stosując wykładnię celowościową, w taki właśnie sposób należy interpretować ten przepis. Istotą tej normy jest bowiem umożliwienie przedsiębiorcy prowadzenie działalności gospodarczej bez konieczności ubiegania się o licencję w przypadku służebnego przewozu towarów. Z jego treści nie wynikają również ograniczenia, które w sposób dość ogólnikowy, wskazał Sąd I instancji. Nie sposób bowiem zgodzić się z twierdzeniem, iż dla oceny, czy przewożony towar spełnia warunki, o których mowa w ww. przepisie, nie może mieć znaczenia to, jakim operacjom handlowym towar ten był poddawany wcześniej. Z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu towarami a wykonywany przewóz miał wobec zasadniczej działalności przedsiębiorcy służebny charakter. Fakt dalszej sprzedaży towaru przez kontrahenta przedsiębiorcy nie może wykluczać spełnienia przesłanki dotyczącej przewożonego ładunku przy wykonywaniu przewozu na potrzeby własne; nie ma on bowiem znaczenia z punktu widzenia dyspozycji art . 4 pkt 4 lit. c) u.t.d.

4.5. Organ nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1 Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2. Zaskarżony wyrok nie zapadł w warunkach nieważności. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd kasacyjny związany jest jej podstawami i wnioskami. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który - jej zdaniem – został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną ograniczony jest zarzutami w niej sformułowanymi i nie może uwzględnić innych naruszeń prawa ewentualnie występujących w rozpoznawanej sprawie.

5.2. Autor skargi kasacyjnej oparł ją na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ustawy p.p.s.a. zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy takim sformułowaniu zarzutów kasacyjnych co do zasady, w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty procesowe, o ile mogą one wpłynąć na przyjęty przez sąd do oceny zaskarżonej decyzji stan faktyczny; jeżeli przyjęte w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne są prawidłowe albo nie zostały skutecznie podważone, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

5.3. W skardze kasacyjnej będącej przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skarżący dostrzegał naruszenie przepisów postępowania w naruszeniu art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Naruszenie pierwszego ze wskazanych przepisów polegało, zdaniem autora skargi kasacyjnej, na zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wewnętrznie sprzecznej oceny materiału dowodowego i poczynienia niejednoznacznych ustaleń stanu faktycznego, co skutkowało niemożnością odtworzenia toku rozumowania Sądu oraz kontrolą instancyjną.

5.4. Odnosząc się zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.141 § 4 ustawy p.p.s.a. należy zauważyć, że nie połączono go z żadnym innym przepisem procedury sądowo-administracyjnej a skarżący przez ten zarzut polemizuje z ustaleniami faktycznymi, prezentując stanowisko, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie przyjął za organami, że przewożony towar nie został przez skarżącego sprzedany. Z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010r w sprawie II FPS 8/09 (dostępna na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ) wynika, że art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 tej ustawy, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oceniając zaskarżony wyrok pod tym kątem Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie jest nieuzasadniony.

Art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a. ma formalny charakter i wskazuje jakie elementy składowe zawiera uzasadnienie wyroku; w tym zakresie powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołane unormowanie reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia i do ich zbadania sprowadza się kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok z dnia 20 stycznia 2006r., syg. akt I FSK 518/05 dostępny jak wyżej). Zgłaszając zarzut naruszenia tego przepisu, wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać, jakich konkretnie elementów uzasadnienia brak, lub który z nich nie został w sposób należyty umotywowany oraz wykazać, jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Sposób sformułowania zarzutu w rozpoznawanym środku zaskarżenia nie odpowiada powyższym wymogom. Analiza treści zaskarżonego orzeczenia prowadzi do wniosku, że odpowiada ono wszystkim wymaganiom stawianym mu w tym przepisie. Uzasadnienie wyroku obejmuje bowiem zarówno przedstawienie stanu sprawy, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, jak również odnosi się do wszelkich zarzutów podniesionych w skardze, eksponuje stanowiska stron oraz podaje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnia.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej przedstawione, jako zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, ustalenia faktyczne są jednoznaczne. Wśród ogólnych twierdzeń popartych orzecznictwem i piśmiennictwem w zakresie tego, w czym przejawiają się uchybienia w sporządzaniu uzasadnień, skarżący zamieścił stosunkowo niewielki wywód odnoszący się do zaskarżonego wyroku. Stwierdził w tym zakresie, że Sąd pierwszej instancji deklarując akceptację przyjętego przez organy stanu faktycznego sprawy jednocześnie powołuje się na ustalenia, które temu przeczą. Powyższe przejawia się tym, że Sąd przytoczył stanowisko organu, iż dołączone do odwołania faktury wskazują, w jakim momencie nastąpiło "przeniesienie własności w wyniku sprzedaży" a jednocześnie dalej zawarł stwierdzenie, że z "przedłożonych faktur nie wynika, że przewożone towary zostały przez skarżącego sprzedane". Podnoszona przez autora skargi kasacyjnej sprzeczność jest pozorna jeśli uwzględnić, że w obu przypadkach mowa jest o innych fakturach – w pierwszym chodzi o faktury dokumentujące sprzedaż dokonaną przez skarżącego, a w drugim przez Spółkę S..

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej zarówno ze stanowiska organów, jak i Sądu, który je zaaprobował, wynika jednoznacznie, że prezentują pogląd, iż towary przewożone w momencie kontroli nie zostały przez skarżącego sprzedane, jako odpowiadające przesłance z art. 4 pkt 4 lit c u.t.d. na moment dokonywania kontroli, bez względu na to czy stanowiły własność skarżącego i zostały przez niego sprzedane wcześniej. Było to wyrazem jednoznacznego stanowiska Sądu, że określenie "sprzedane" odnoszone do przesłanek z art. 4 pkt 4 lit.c u.t.d. traktuje odmiennie niż skarżący. Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że z dokumentów, którymi dysponował kierowca samochodu w chwili kontroli nie wynikało, że właścicielem towaru był skarżący, jak również, że towar został sprzedany przez niego, czego dowodziłyby faktury dokumentujące sprzedaż pomiędzy skarżącą a kontrahentem. Natomiast dokumentami tymi były faktury sprzedaży, na których jako sprzedawca wskazana była Spółka S. a nabywcami podmioty trzecie, jej kontrahenci, co w istocie nie było przedmiotem sporu.

Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że przewożone towary w momencie kontroli nie miały statusu rzeczy "sprzedanych" w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit c u.t.d. nie oznacza to jednak, że zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieakceptowanych przez stronę ustaleń oznacza naruszenie przepisów dotyczących sporządzania uzasadnienia zawartych w art. 141 § 4 ustawy p.p.s.a.

Zasadnie skarżący podniósł, ze Sąd pierwszej instancji do argumentacji organów dodał argument ważki, lecz przez organy nie podniesiony, że sporny przewóz towarów pozbawiony był przymiotu nieodpłatności. Z powołanego przez skarżącego porozumienia handlowego rzeczywiście wynikało, że koszty transportu realizowanego na rzecz Spółki S. zostały uwzględnione w ramach wzajemnych rozliczeń handlowych (pkt 5 Porozumienia z [...] lutego 2010r). Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika jednak, by ta okoliczność stanowiła główną podstawę ustaleń co do charakteru transportu.

5.5. Odnosząc się do drugiego z zarzutów procesowych skargi kasacyjnej, zarzutu naruszenia art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał go także za nieuzasadniony. Zgodnie ze wskazanym przepisem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podniesienie takiego zarzutu wiąże się z koniecznością wykazania tych przepisów, którym uchybił organ administracji, a które nie będąc powołanymi w skardze, nie zostały uwzględnione jako przedmiot kontroli sądowej przez Sąd pierwszej instancji.

Tymczasem skarżący powyższy zarzut uzasadnia brakiem odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutu, i pominięcia w tym zakresie argumentacji, co do dopuszczalności wykonywania przewozu na potrzeby własne towaru stanowiącego przedmiot dalszej sprzedaży. Powyższe uzasadnienie dla tak sformułowanego zarzutu nie jest trafne, albowiem istotą powołanego przepisu jest właśnie obowiązek uwzględnienia z urzędu naruszeń kontrolowanego aktu w zakresie, który nie został podniesiony w skardze.

Dla zakwestionowania ustaleń w tym zakresie skarżący powinien podnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a. w powiązaniu ze stosownymi przepisami postępowania wyrażonymi w ustawie z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej K.p.a.). Z uwagi na wymagania formalne skargi kasacyjnej i brak prawidłowo sformułowanych zarzutów procesowych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez organy i zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji.

5.6. Po analizie zarzutów dotyczących postępowania należy przejść do oceny zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 4 pkt 4 u.t.d. polegającej na przyjęciu, iż dla oceny, czy przewożony towar spełnia warunki, o których mowa w tym przepisie, nie może mieć znaczenia to, jakim operacjom handlowym towar ten był poddawany wcześniej, podczas gdy z podpunktu c) wskazanego przepisu wynika dopuszczalność wykonywania przewozu na potrzeby własne towaru, który m.in. został sprzedany.

5.7. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej w tym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za nietrafną. Powołany przepis stanowi, że niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;

5.8. Skarżący prezentuje pogląd, że cechą najbardziej znamienną przewozu na potrzeby własne jest służebny charakter takiego przewozu wobec zasadniczej działalności gospodarczej powołując się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 1326/10. Podzielając trafność stanowiska zaprezentowanego w powołanym wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednak uwagę, że zapadł on na tle stanu faktycznego, który nie przystaje do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Służebność charakteru przewozu w powołanej sprawie nie nawiązuje w żaden sposób do postrzegania służebności przewozu realizowanej przez skarżącego w kontekście prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Abstrahując od kwestii odpłatności realizowanego przez skarżącego przewozu, należy podkreślić, że nadmiernie szeroko interpretuje on przesłankę, że przewożone rzeczy ma charakteryzować cecha, że zostały przez skarżącego "sprzedane". W tym zakresie skarżący, jakkolwiek powołuje się na wykładnię celowościową, nie dostrzega żadnych ograniczeń, które w wykładni zastosowanej w zaskarżonym wyroku, przyjął Sąd pierwszej instancji.

5.9. Jakkolwiek brzmienie przepisu art. 4 pkt 4 lit c u.t.d. może nasuwać wątpliwości wobec zawarcia w nim jedynie stwierdzenia, że chodzi o przewóz rzeczy, które "są własnością lub zostały sprzedane, kupione, wynajęte" itp. bez ograniczeń w czasie wobec przewozu, posiadania takiego przymiotu przez rzeczy będące przedmiotem tego przewozu, to jednak nie sposób zaaprobować stanowiska, że intencją ustawodawcy było nie stawianie żadnych ograniczeń w tym zakresie. Gdyby tak było wystarczyłoby stwierdzenie, że chodzi o przewóz rzeczy które kiedykolwiek były np. własnością (przedmiotem umów cywilnoprawnych) dokonującego przewozu; nie byłoby nawet uzasadnienia dla odrębnego wymieniania rzeczy kupionych i sprzedanych, skoro tworzyłyby w istocie ten sam zbiór. Płynie stąd wskazanie, że wykładnia językowa nie przynosi jednoznacznych wniosków i zasadne pozostaje odwołanie się do innych rodzajów wykładni, w tym celowościowej, na którą powołuje się skarżący. Niewątpliwie przy uregulowaniu narzucającym licencjonowanie określonych usług transportowych zasadą jest, że podmioty realizujące usługi o tych samych cechach muszą legitymować się licencją o takim samym charakterze. Obowiązek ten niesie za sobą określone koszty dla ich adresatów i umożliwienie realizowania takich samych przewozów podmiotom, które takiego obowiązku nie wykonują, powodowałoby zakłócenie konkurencji na rynku takich usług. Z pewnością wolą ustawodawcy nie jest stanowienie przepisów, które prowadziłyby do takiego skutku (zakłócenia konkurencji).

5.10. Stąd za prawidłowe należało uznać rozumienie art. 4 pkt 4 lit c u.t.d. zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji, że przymiot towaru sprzedanego, rozpatrywany na moment dokonywania przewozu, odnosi się do stanu, w którym sprzedającym jest podmiot dokonujący przewozu, nie zaś kolejni nabywcy nabywców takiego towaru aż po ich ostatecznych konsumentów. W tym znaczeniu Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że nie ma znaczenia, jakim operacjom handlowym towar był poddawany wcześniej.

5.11. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i oddalił skargę na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono z uwagi na brak przesłanek ustawowych do zamieszczania w wyroku rozstrzygnięcia w tym zakresie.