Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 903/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art.3 par 1 oraz art.145 par.1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.134 par1, art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.51 ust. 1 pkt 2 w zwiazku z art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2021 r., nr [...], Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: ZWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], na mocy której stwierdzono wykonanie obowiązku polegającego na wykonaniu wskazanych w decyzji robót budowlanych, nałożonego na inwestora - G. B., decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2016 r. znak: [...]

Jak wyjaśnił w uzasadnieniu organ administracji, w toku rozpatrywania sprawy był on związany oceną prawną i wytycznymi co do dalszego prowadzenia sprawy zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt: II SA/Sz 893/17, zapadłym na wcześniejszym etapie postępowania.

Organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania, w tym w szczególności wskazał, iż decyzją PINB z dnia [...] września 2016 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 – dalej powoływanej jako Prawo budowalne), utrzymaną w mocy przez ZWINB, nałożono na inwestora samowolnej przebudowy przedmiotowego muru oporowego, obowiązek wykonania robót budowlanych, przedstawionych w przedłożonej ocenie technicznej, tj.:

1. rozebrać cokół z cegły ceramicznej oraz balustradę w obrębie wejścia do budynku nr [...] przy ul. [...] w K.,

2. skuć narożnik pilastra przechodzącego 4,0 cm na działkę nr [...] (zgodnie z rysunkiem nr [...], stanowiącym integralną część decyzji),

3. górną część muru oporowego, jako cokół murowany wykonać w poziomie polbruku przy wejściu do budynku nr [...],

4. nową balustradę (o wysokości min. 90 cm do wierzchu poręczy) zamontować do lica ściany oporowej od strony zjazdu do garażu w budynku nr [...], na odcinku muru oporowego o wysokości >50 cm.

PINB przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2017 r. kontrolę przedmiotowej nieruchomości, w wyniku której stwierdził, że inwestor wykonał obowiązek wynikający z uprzedniej decyzji, zaś szerokość dojścia do budynku nr [...], należącego do L. B., w najwęższym miejscu: pomiędzy ścianą a pochwytem balustrady, wynosi 133,00 cm.

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wydania przez PINB w K., na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), decyzji z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...], stwierdzającej wykonanie przez inwestora nałożonego na niego obowiązku.

Powyższa decyzja po jej zaskarżeniu została utrzymana w mocy przez ZWINB decyzją z [...] czerwca 2017 r.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały uchylone na mocy wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Szczecinie z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt. SA/Sz 893/17, w którym wskazano, iż organy prowadząc postępowanie nie wyjaśniły w sposób należyty wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy. W szczególności wskazano w wyroku, iż organy nadzoru budowlanego na gruncie rozpatrywanej sprawy zobligowane były do wnikliwego i rzetelnego ustalenia, czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza w sytuacji, gdy druga strona zarzuciła naruszenie przysługującego jej prawa własności do działki nr [...] na skutek przeprowadzonych robót budowlanych. Nie wyjaśniono, czy dopuszczając się przebudowy muru oporowego inwestor nie przekroczył granic działki inwestycyjnej i czy posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyroku wskazano końcowo, że przyjęcie czy faktycznie doszło do naruszenia prawa własności przysługującego skarżącej, musi wynikać z wyczerpującego zebrania dowodów i być konsekwencją wszechstronnej ich analizy opartej na zasadach logicznego rozumowania.

Organ w uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisał przebieg dalszego postępowania, w toku którego kilkukrotnie uchylano decyzje organu I instancji stwierdzające wykonanie obowiązku przez inwestora, przy czym aktualnie postępowania przed organem I instancji zostało zakończone zaskarżoną odwołaniem decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Na mocy powyższego rozstrzygnięcia PINB stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora.

Jak ustalił w swojej decyzji organ odwoławczy, w latach 70-tych XX wieku, na działce nr [...]. przy ul. [...] w K. został wybudowany, przez K. Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", zespół budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, na podstawie stosownej decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 1974 r.

Zjazdy do poszczególnych garaży indywidualnych, usytuowanych w każdym z segmentów budynku, zgodnie z projektem, zostały obustronnie obudowane murkami oporowymi, przebiegającymi po linii prostej, prostopadle do frontowych ścian budynków. Bezpośrednio przy każdym zjeździe znajdował się pas zieleni, a dalej - przebiegający równolegle do niego chodnik o szerokości 1,0 m, stanowiący dojście do kolejnego segmentu szeregowca.

Istniejący aktualnie murek oporowy oddzielający działki nr [...] nie ma aktualnie kształtu prostego lecz łamany. W ocenie organu dla ustalenia daty wykonania spornych robót, których skutkiem jest zmiana pierwotnego kształtu murka, decydujący jest dokument szkicu polowego z pomiarów geodezyjnych, wykonanych w styczniu 2004 r., przez geodetę mgr. inż. S. W.. Na powyższym szkicu uwidoczniony jest przedmiotowy murek oporowy przebiegający po linii łamanej. Z powyższego zdaniem organu wnika, że przedmiotowe roboty zostały wykonane w okresie od 1999 do stycznia 2004 r. Tym samym w czasie wykonywania spornych robót właścicielem działki nr [...], na której zlokalizowany był zespół budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, była K. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] która nie wyraziła zgody na wykonanie przez inwestora przedmiotowych prac.

Jak wyjaśniono dalej, poza sporem pozostaje, że inwestor przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych, nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę, czym naruszył przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29- 31, które to artykuły określają wyjątki niemające zastosowania w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego PINB zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, stosowanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub w art. 49b powyższej ustawy.

W toku przedmiotowego postępowania należało w pierwszej kolejności zbadać czy sprawca samowoli budowlanej posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym celu należało ustalić czy sporny mur oporowy znajduje się wyłącznie na działce nr [...], należącej do inwestora i jego małżonki, czy też obejmuje działkę sąsiednią nr [...], należącą do L. B. (dalej powoływanej jako skarżąca).

W ocenie organu w aktach sprawy znajdują się dokumenty, pozwalające stwierdzić bez wątpliwości, że sporne roboty wykonano jedynie na działce nr [...] a są nimi:

1) uwierzytelniona kopia załącznika graficznego do decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2004 r., zatwierdzającej podział działki nr [...] na działki o nr [...] do [...]; z dokumentu tego wynika, że granica pomiędzy nowymi działkami nr [...] i nr [...] została wyznaczona wzdłuż zewnętrznej linii tego muru, w taki sposób, że cały obiekt znalazł się na działce nr [...], należącej do inwestora;

2) mapa z geodezyjnej inwentaryzacji obiektów budowlanych wraz z opinią geodezyjną, sporządzona w dniu [...] kwietnia 2018 r. przez geodetę J. L.; z dokumentu tego wynika, że sporny mur oporowy znajduje się na terenie działki nr [...] oraz, że geodezyjny pomiar sytuacyjny wykonuje się z dokładnością pomiaru nie mniejszą niż 0,10 m - w przypadku szczegółów terenowych I grupy, np. obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, zgodnie z § 29 ust. 1 cytowanego w opinii rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1572),

3) inwentaryzacja budowlana, sporządzona przez mgr. inż. M. D.: rysunek nr [...] z czerwca 2019 r., przedstawiający w skali 1:50 rzut i przekrój przedmiotowej ścianki oporowej, z zaznaczoną granicą pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] oraz rysunek nr [...] z lipca 2019 r., uzupełniony o trzy dodatkowe linie wymiarowe i następujący opis: "Granice działek naniesiono na podstawie elektronicznej mapy sytuacyjno-wysokościowej przekazanej przez Wydział Geodezji w K. w [...].08.2016 oznaczenie mapy: [...] dla Pracowni Projektowej M. "', z ww. rysunków wynika, że granica pomiędzy działkami nr [...] przebiega w odległości 93 cm od lica ściany (od ocieplenia) budynku nr [...], zaś sporny mur oporowy znajduje się w całości na działce nr [...], w odległości 101 cm od lica ściany (od ocieplenia) budynku nr [...],

4) pomiary PINB - protokół z dnia [...] października 2020 r., zgodnie z którym odległość krawędzi muru oporowego od lica ściany budynku nr [...] wynosi 100 cm.

Jak wyjaśniono ZWINB w swojej wcześniejszej decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. wskazał na niedokładność pomiaru odległości 130 cm, dokonanego w inwentaryzacji budowlanej, jednakże po ponownej analizie przedmiotowego zagadnienia doszedł do wniosku, iż powyższa niedokładność nie stoi w sprzeczności ze stwierdzeniem autora, iż sporny mur oporowy mieści się w całości na działce nr [...], bowiem stwierdzenie to jest spójne z pozostałymi dokumentami zgromadzonymi w sprawie, przy czym z opinii geodezyjnej wynika, iż dopuszcza się dla obiektów takich, jak sporny mur oporowy, odchyłkę pomiaru wynoszącą 10 cm.

Całość powyższych rozważań doprowadził ZWIB do wniosku, że granica nieruchomości przebiega po licu spornego muru i znajduje się w odległości 101 cm od lica ściany budynku nr [...], zaś sporny mur oporowy znajduje się w całości na działce nr [...].

Organ odwoławczy nadmienił też, że w aktach sprawy znajduje się opinia rzeczoznawcy w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wskazująca, że dojście do budynku nr [...] (jak dla budynków całego osiedla) powinno mieć szerokość 120 cm, zgodnie z § 242 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.), przy czym zgodnie z § 242 ust. 2 ww. rozporządzenia dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Jak wyjaśnił organ wbrew twierdzeniu skarżącej, powyższa opinia nie potwierdza wykonania jakichkolwiek robót na gruncie, w tym spornych robót, lecz stanowi opinię z zakresu prawa co do przyjętych rozwiązań projektowych (data opinii poprzedza datę zatwierdzenia podziału nieruchomości).

Organ nadmienił także, iż z oceny technicznej mgr. inż. M. D. z sierpnia 2016 r. wynika, że: "Szerokość dojścia do budynku nr [...] pomiędzy ocieploną ścianą a balustradą stalową umieszczoną w połowie szerokości ściany oporowej wynosi 113 cm i jest mniejsza od wymaganej w Opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej (...), którą określono na 120 cm. Przed ociepleniem ściany szczytowej budynku nr [...] odległość ta wynosiła około 123 cm i spełniała te wymagania." W ocenie ww. autora: "Górną część muru oporowego w poziomie polbruku można wykonać jako cokół murowany z cegły klinkierowej lub jako deskę tarasową. Na rysunku [...] przedstawiono to rozwiązanie. Podane rozwiązanie zapewni dojście do budynku szerokości 130 cm spełniające wymagania p-poż".

W zakresie podziału nieruchomości, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2004 r. organ stwierdził, że organ nadzoru budowlanego nie może kwestionować ustaleń ostatecznej decyzji w tej sprawie. Uznano zatem, że zatwierdzenie podziału nieruchomości oznacza, że wydzielono - w ocenie organu dokonującego podziału - teren niezbędny do właściwego użytkowania budynku nr [...], należącego do skarżącej.

Wojewódzki organ nadzoru budowalnego stwierdził przy tym, że autor "Oceny technicznej" z sierpnia 2016 r. wskazał rozwiązanie techniczne, zapewniające szerokość dojścia min. 130 cm, spełniające wymagania ochrony przeciwpożarowej natomiast z protokołu kontroli organu powiatowego wynika, że szerokość dojścia do budynku nr [...] wynosi 133 cm.

Podsumowując powyższe rozważania organ stwierdził, że inwestor nie był zobowiązany legitymować się zgodą właściciela działki sąsiedniej nr [...] na wykonanie robót albowiem bowiem sporny mur mieści się w całości na działce nr [...]. Ponadto inwestor w toku postępowania uzyskał zgodę L. B. na wykonanie robót na działce nr [...] , zatem inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnosząc się zatem do nałożonych na inwestora w toku postępowania naprawczego obowiązków wykonania określonych robót budowlanych przedstawionych w przedłożonej ocenie technicznej, mając na względzie wynik oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniach [...] lutego 2020 r. oraz w dniu [...] października 2020 r. a także dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu stwierdzono, że górna część muru oporowego została wykonana jako cokół murowany. Wprawdzie jest to materiał inny niż materiał chodnika stanowiącego dojście do budynku skarżącej, jednakże z decyzji organu powiatowego z dnia [...] września 2016 r. nie wynikał obowiązek ścisłego dostosowania wykończenia spornego muru oporowego materiałem identycznym lub zbliżonym do materiału chodnika. Jak też ustalił organ, balustradę inwestor zrealizował z przesunięciem o 12 cm od lica muru oporowego, od strony zjazdu do garażu a powstałą przestrzeń wypełnił deską, zamocowaną do stalowych kształtowników balustrady. Organ powiatowy, jako fachowy pion administracji publicznej, dysponujący odpowiednią wiedzą techniczną oraz uprawnieniami, nie zgłosił zastrzeżeń do bezpieczeństwa takiego rozwiązania. Ponadto PINB pomierzył wysokość balustrady oraz wykazał, iż na wymaganym odcinku wynosi ona 112 cm.

W ocenie ZWINB takie rozwiązanie techniczne należy zaaprobować, bowiem wypełnia ono zarówno obowiązek wskazany w pkt 4 decyzji PINB (zamocowanie do lica muru oporowego balustrady o wys. min. 90 cm), jak i cel postępowania naprawczego, związany z ochroną interesów osób trzecich, tj. zapewnienie wymaganej szerokości przejścia do budynku nr [...], wskazanej w ocenie technicznej jako wymiar 130 cm.

Pismem z [...] lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie i zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając organowi administracji:

1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77, 78 i 136 k.p.a. poprzez: przyjęcie, iż sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji nie budzi zastrzeżeń, a tym samym dowody w sprawie wskazują na poprawność przeprowadzonego postępowania i brak jest uchybień co do ustaleń w zakresie możliwości właściwego korzystania z nieruchomości w zakresie wejścia do domu przy założeniu iż dotyczy to osoby starszej mogącej korzystać np. z wózka inwalidzkiego ( pogorszenie znaczne stanu zdrowia skarżącej),

2) naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego poprzez przyjęcie, iż w sposób właściwy przeprowadzono procedurę legalizacji budynku podczas gdy organ nie wyjaśnił w sposób wnikliwy wszystkich okoliczności w niniejszej sprawie,

3) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a poprzez niewystarczający sposób zbadania przez organ wykonania wszystkich obowiązków zmierzających do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem,

4) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niewystarczające zbadanie i rozpoznanie materiału dowodowego w sprawie z uwagi na brak ustalenia prawa sprawcy samowoli budowlanej do dysonowania nieruchomością na cele budowlane a tym samym brak możliwości przeprowadzenia procedury naprawczej w trybie art. 50-51 ustawy prawo budowlane.

W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, iż organy nadzoru budowlanego stwierdzając wykonanie przez inwestora nałożonych na niego obowiązków przede wszystkim oparły się na dokumentacji przedstawionej przez inwestora. Podjęte w tym zakresie czynności dowodowe nie mogą być uznane za wystarczające. Organ winien był poddać konfrontacji danych wynikających z dokumentów ze stanem rzeczywistym. W tym celu należało przeprowadzić oględziny przedmiotowej inwestycji z udziałem stron postępowania i w ten sposób poddać weryfikacji twierdzenia stron postępowania. Istotą oględzin w niniejszej sprawie powinno być porównanie stanu faktycznego (wykonania) ze stanem wymaganym (nałożonymi obowiązkami), ale w odniesieniu również do zarzutów stron postępowania. Przeprowadzając tę czynność procesową organ mógłby między innymi rzeczowo odnieść się do zarzutów skarżącej podnoszonych od zainicjowania postępowania a dotyczących m.in. poprzedniej granicy i kształtu muru oporowego.

Zastrzeżenia skarżącej wzbudziły także ustalenia w zakresie możliwości właściwego korzystania z nieruchomości w zakresie wejścia do domu np. przy założeniu, iż dotyczy to osoby starszej mogącej korzystać np. z wózka inwalidzkiego Jak wyjaśniono dalej, skarżąca z uwagi na przechodzone operacje nie będzie w stanie poruszać się o własnych siłach i zmuszona będzie do korzystania z wózka inwalidzkiego, co powoduje, iż mur oporowy usytuowany przez sąsiada skarżącej znacznie utrudni jej codzienne korzystanie z wejścia do domu.

Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącej organ zmierzał wyłącznie do legalizacji samowoli budowlanej, bez uwzględnienia słusznego interesu społecznego i skarżącej a ponadto organy dopuściły się również naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego poprzez przyjęcie, iż w sposób właściwy przeprowadzono procedurę legalizacji budynku, podczas gdy organ nie wyjaśnił w sposób wnikliwy wszystkich okoliczności w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja ZWINB na mocy której utrzymano decyzję PINB, stwierdzającą w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego, wykonanie przez inwestora obowiązku nałożonego decyzją z dnia 20 września 2016 r.

W myśl tych przepisów organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3).

Decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja PINB, wydane zostały w postępowaniu legalizacyjnym (naprawczym) prowadzonym w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez inwestora polegającej na przebudowie muru oporowanego zlokalizowanego przy zjeździe do garażu wybudowanego w budynek mieszkalny przy ul. [...] w K., na działce nr [...] , sąsiadującej z działką skarżącej nr [...].

W toku powyższego postępowania organy były także związane prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt: II SA/Sz 893/17, w którym zwrócono uwagę, iż organy nadzoru budowlanego na gruncie rozpoznawanej sprawy zobligowane były zatem do wnikliwego i rzetelnego ustalenia, czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona zarzuciła naruszenie przysługującego jej prawa własności do działki nr [...] na skutek przeprowadzonych robót budowlanych. Jak ocenił wówczas sąd w szczególności należało wyjaśnić, czy dopuszczając się przebudowy muru oporowego inwestor nie przekroczył granic działki inwestycyjnej i czy posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wyjaśnił też dalej sąd, inwestor wykonując roboty budowlane na cudzym gruncie winien legitymować się uprawnieniem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci zgody właściciela gruntu, przy czym zgoda ta musi być jednoznaczna, niewątpliwa, a niedorozumiana. Z kolei brak takiej zgody czyni niemożliwym zalegalizowanie samowoli budowlanej, nawet jeśli inwestycję doprowadzono do zgodności z pozostałymi przepisami prawa budowlanego. Sąd zobowiązał ponadto organy nadzoru budowalnego do uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie, aby możliwe było ustalenie, czy inwestor wykonując przebudowę muru oporowego przekroczył granice własnej działki oraz czy posiadał prawo do dysponowania nieruchomością uprawniające do przeprowadzenia wykonanych robót budowlanych.

Jak już ustalono na wcześniejszym etapie rozpatrywania sprawy, graniczące ze sobą działki nr [...] i nr [...] powstały z podziału działki nr [...] należącej do K. j Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] Stosowną decyzję o zatwierdzeniu podziału wskazanej nieruchomości wydano w dniu [...] maja 2004 r. na wniosek Spółdzielni, będącej wówczas jej właścicielem.

W świetle dalszych ustaleń organów brak jest aktualnie podstaw do zakwestionowania ustalenia, iż kwestionowana przebudowa muru oporowego miała miejsce przed podziałem działki nr [...], a zatem gdy własność przysługiwała Spółdzielni.

W toku uzupełnionego postępowania organ zgromadził szereg dokumentów takich jak uwierzytelniona kopia załącznika graficznego do decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2004 r. zatwierdzająca podział, mapa z geodezyjna inwentaryzacji obiektów budowlanych wraz z opinią geodezyjną czy inwentaryzacja budowlana. Powyższe dokumenty dają podstawy do przyjęcia, iż sporny mur oporowy znajduje się całości na działce nr [...].

Stwierdzenie powyższego faktu jest o tyle istotne dla sprawy, że jak prawidłowo ustaliły organu administracji w powyższym zakresie inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr [...].

Skarżąca kwestionuje wprawdzie prawidłowość przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], w zakresie w jakim odwzorowuje ona łamany przebieg muru oporowego. Nie sposób też nie dostrzegać, iż owa granica jest na spornym odcinku ukształtowana odmiennie niż w przypadku innych, bliźniaczo zabudowanych działek podlegających jednoczesnemu podziałowi w 2004 r. Zresztą organy nadzoru budowalnego trafnie dostrzegły, iż projekt podziału zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. [...] maja 2004 r. w zakresie aktualnie spornej granicy między działkami nr [...] i nr [...] jest inny niż we wstępnym projekcie podziału z dnia [...] maja 2018 r. Niemniej jednak, jako całkowicie słuszne jawi się w tym zakresie stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż przebieg spornej granicy w tym w szczególności badanie jej zgodności z prawem nie mieścił się w zakresie ich właściwości. Rozstrzyganie w przedmiocie podziału nieruchomości należy bowiem do kompetencji organów samorządowych (w I instancji organów gminy, w II instancji do samorządowych kolegiów odwoławczych). Skoro ostateczna decyzja podziałowa nie została wzruszona w żadnym z trybów nadzwyczajnych, przed właściwym organem podziałowym, organy nadzoru budowalnego były związane jej treścią. Zatem ich rola w badanym postępowaniu sprowadzała się do weryfikacji przebiegu murka oporowego w terenie względem granic wytyczonych w decyzji podziałowej w żadnej mierze nie były uprawnione do zmiany czy też korygowania istniejących granic pomiędzy nieruchomościami.

Skoro jak już wskazano powyżej w świetle zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej posadowienie murka oporowego w całości na działce nr [...] należącej do inwestora nie budzi wątpliwości, zarzut skargi oparty na twierdzeniu o braku prawidłowego ustalenia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zasługiwał na uwzględnienie.

W zakresie pozostałych zarzutów skargi należy zauważyć, iż rolą organów nadzoru budowalnego było zweryfikowanie, czy inwestor wykonał obowiązki nałożone przez PINB decyzją z dnia [...] września 2016 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowalnego, przedstawionych w przedłożonej ocenie technicznej.

Prace powyższe miały polegać na:

1. rozebraniu cokołu z cegły ceramicznej oraz balustrady w obrębie wejścia do budynku nr [...],

2. skuciu narożnika pilastra przechodzącego 4,0 cm na działkę nr [...] (zgodnie z rysunkiem nr [...], stanowiącym integralną część decyzji),

3. wykonaniu górnej części muru oporowego, jako cokołu murowanego w poziomie polbruku przy wejściu do budynku nr [...],

4. zamontowaniu do lica ściany oporowej od strony zjazdu do garażu w budynku nr [...], na odcinku muru oporowego o wysokości >50 cm nowej balustrady o wysokości min. 90 cm do wierzchu poręczy

Oględziny przeprowadzone przez organ powiatowy w miejscu wykonania robót przez inwestora wraz z dokumentacją pomiarowa i fotograficzną z oględzin, dawały należyte podstawy do stwierdzenia, iż powyższe prace zostały wykonane zgodnie z nałożonym na inwestora obowiązkiem. Organy nadzoru budowalnego poczyniły przy tym dodatkowe ustalenia w zakresie zastosowanych w toku prac naprawczych rozwiązań technicznych oraz użytych materiałów w przekonujący sposób wskazując, iż brak jest podstaw do ich zakwestionowania. Zwrócono przy tym uwagę, iż inwestor zrealizował balustradę z przesunięciem o 12 cm od lica muru oporowego, od strony zjazdu do garażu na jego posesji co po wypełnieniu powstałej przestrzeni deską, zamocowaną do stalowych kształtowników balustrady pozwoliło potwierdzić zarówno obowiązek wskazany w pkt 4 decyzji PINB (zamocowanie do lica muru oporowego balustrady o wys. min. 90 cm), jak i cel postępowania naprawczego, związany z ochroną interesów osób trzecich, tj. zapewnienie wymaganej szerokości przejścia do budynku nr [...], wskazanej w ocenie technicznej jako wymiar 130 cm.

Tym samym, wbrew zarzutom skargi, organy nadzoru budowalnego skonfrontowały w wymagany sposób dane wynikające z dokumentów ze stanem rzeczywistym.

W świetle powyższego nie jest także uprawnionym zarzut skargi, jakoby organu nadzoru budowalnego zmierzał wyłącznie do legalizacji samowoli budowlanej bez uwzględnienia słusznego interesu społecznego skarżącej. Ów interes został bowiem rozważony przy uwzględnieniu potwierdzonego zasięgu prawa własności poszczególnych stron postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie [...]