Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 112/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant: asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1492/13 w sprawie ze skargi E. Z. i J. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1492/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. Z. i J. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, na skutek pisma E. Z. oraz J. C. z dnia 4 maja 2011. r. dotyczącego samowolnie zbudowanego budynku gospodarczego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W., pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy przeprowadził w dniu 7 czerwca 2011 r. czynności kontrolne. W trakcie wizji stwierdzono, iż na terenie wyżej wymienionej nieruchomości został wybudowany budynek gospodarczy, w części, w formie wiaty, o wymiarach: szerokość 289 cm, długość 1525 cm. Według oświadczenia właścicieli nieruchomości przedmiotowy budynek znajdował się na terenie nieruchomości w chwili jej nabycia, tj. w dniu 22 listopada 1991 r. (innych dokumentów dotyczących w/w obiektu nie przedstawiono).

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy na podstawie art. 53 ust. 1 i art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia aktualnej inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej przedmiotowego budynku gospodarczego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. (znak: [...]) na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nałożył na M. i T. C. obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego (w części w formie wiaty) położonego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. do stanu zgodnego z przepisami poprzez: – wypełnienie przestrzeni między słupami w części zamkniętej budynku, od strony granicy z działką nr ew. [...], na długości 3,71 m, murem pełnym o odporności REI 60. Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wykonać w obrysie istniejącego budynku, z uwzględnieniem § 235 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.); – zainstalowanie rynny i rur spustowych w celu odprowadzania wód opadowych na własny teren nieutwardzony – w terminie trzech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w świetle pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy Ursynów Urzędu m.st. Warszawy z dnia 1 września 2011 r., przedmiotowy budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 1993 r. wydaną z up. Burmistrza Urzędu Dzielnicy – Gminy Warszawa Mokotów wydano pozwolenie na "rozbudowę i modernizację istniejącego budynku mieszkalnego". Na projekcie zagospodarowania, załączonym do projektu rozbudowy budynku mieszkalnego, przedmiotowy budynek został zaznaczony, jako "wiata istniejąca".

E. Z. i J. C. wniosły odwołanie od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2013 r.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie w niniejszej sprawie zastosował przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, co wynika z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Z materiału dowodowego bezspornie wynika, że przedmiotowy budynek istniał przed dniem 7 lipca 1994 r. W myśl art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W toku prowadzonego postępowania przed organem pierwszej instancji przedłożona została "Opinia techniczna i inwentaryzacja" sporządzona przez mgr inż. L. O., posiadającego uprawnienia budowlane. W ww. dokumentacji wskazano jako pilne i konieczne wykonanie podparcia murłaty długości ok. 3,71 m przez słupki murowane lub drewniane. Ponadto zalecono także jako pilne rozważyć wykonanie muru granicznego na całej długości wiaty – mur powinien być wykonany z materiałów niepalnych. Wskazano także konieczność rozważenia wymiany pokrycia dachu na niepalne oraz zainstalowanie rynny i rur spustowych w celu odprowadzania wód opadowych na pewną odległość od płyty. Wskazano również, że budynek nie stanowi zagrożenia dla ludzi i mienia. Organ pokreślił ponadto, że zgodnie z warunkami techniczno-budowlanymi sytuowanie budynku w granicy wymaga zachowania przepisów bezpieczeństwa pożarowego, tj. wybudowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w tym zgodnie z § 235 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Reasumując organ stwierdził, że spełniona została przesłanka wynikająca z art. 40 ww. ustawy Prawo budowlane, zatem organ pierwszej instancji zobligowany był do wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że M. i T. C. nabywając w roku 1991 działkę nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., nabyli ze wszystkimi prawami i obowiązkami, co za tym idzie są oni właścicielami przedmiotowego budynku gospodarczego. Organ odwoławczy stwierdził też, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji – na etapie tego postępowania organ nie bada zgodności usytuowania budynku względem przebiegu granicy pomiędzy działkami właściciela sąsiedniej nieruchomości i inwestora, a jedynie odnosi się do spełnienia przez ww. budynek warunków techniczno-budowlanych. W postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej organy nie są uprawnione do oceny naruszenia granicy nieruchomości lub żądania oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Kwestie te, jako zagadnienia natury cywilnoprawnej, winny być rozstrzygane przez sądy powszechne w postępowaniu z powództwa cywilnego. W kwestii wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej celem wykonania obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. – w przypadku zgody właściciela, w ocenie organu odwoławczego, zastosowanie będzie miał art. 47 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.

Pismem z dnia 5 czerwca 2013 r. E. Z. i J. C. zaskarżyły powyższą decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1492/13, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów procedury administracyjnej – art. 7, 77, 107 k.p.a. i z naruszeniem art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a tym samym też art. 40 tej ustawy.

W okolicznościach sprawy ustalono w sposób, na tym etapie nie kwestionowany przez strony, że do samowoli budowlanej doszło pod rządem ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Tym samym organ miał, co do zasady, podstawy do wdrożenia postępowania legalizacyjnego przewidzianego w art. 40 ww. ustawy. Legalizacja samowoli budowlanej jest w świetle ustawy Prawo budowlane z 1974 r. możliwa po tym jak organ wykluczy to, że w sprawie nie zachodzą przesłanki nakazu rozbiórki przewidziane w art. 37 ustawy. W orzecznictwie podkreśla się, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, jako środek bardzo dla inwestora dolegliwy, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń, przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 tejże ustawy.

W ocenie Sądu, organ orzekając w trybie art. 40 ww. ustawy, z naruszeniem ww. przepisów prawa, zaniechał wnikliwego zbadania przesłanek z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jest to o tyle istotne, że budynek, jak wskazał organ, został wybudowany w ten sposób, że przekracza granice działki inwestora, jest usytuowany częściowo na działce, do której także aktualni właściciele budynku nie mają tytułu prawnego.

Zdaniem Sądu organ nie miał podstaw do zakwalifikowania tej okoliczności jako kwestii cywilnoprawnej, właściwej dla postępowania przed sądem powszechnym i pozostającej poza zainteresowaniem organu w niniejszym postępowaniu. Organ stwierdził fakt nie sporu granicznego, a fakt lokowania inwestycji (częściowo) na działce, do której inwestor nie miał tytułu prawnego. Są to dwie odrębne sytuacje. W przypadku ustalenia tej drugiej, organ miał bezwzględny obowiązek rozważenia, czy inwestor dysponował obiema nieruchomościami objętymi tą inwestycją na cele budowlane.

Zdaniem Sądu nie powinno budzić żadnych wątpliwości stwierdzenie, iż własność należy do wartości szczególnie chronionych prawem. Znajduje ona ochronę zarówno w przepisach Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (art. 21 ust. 1 i 2), w przepisach prawa cywilnego, ale także jest chroniona przepisami prawa budowlanego i to pod rządem wszystkich ustaw, w tym tej z 1974 r. Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane chronią prawo własności, dopuszczając możliwość zabudowy określonej nieruchomości jedynie w przypadku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 5 ww. ustawy, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością Przepis § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.) stanowi zaś, iż do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor zobowiązany jest dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję. Z przepisów powyższych wynika, iż ustawodawca nałożył na inwestora, zamierzającego zrealizować roboty budowlane, pozostające w sferze zainteresowania organów administracji, obowiązek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Należy także wskazać na treść art. 5 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy Prawo budowlane, który stanowi, iż obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Również ten przepis chroni prawo własności.

W ocenie Sądu, badanie przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. tytułu prawnego do nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany stanowiący samowolę budowlaną, wynika z konieczności respektowania przez nie, wyrażonej w art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zasady ochrony własności, oraz konieczności zapewnienia spójności systemu prawa – rozwiązań przyjętych w prawie administracyjnym i prawie cywilnym. Rozwiązanie takie sprzyja poczuciu bezpieczeństwa prawnego i kształtowaniu zaufania obywateli do opartych na przepisach prawa działań organów władzy, w tym przypadku organów administracji oraz sądów powszechnych, których rozstrzygnięcia nie powinny być ze sobą sprzeczne. Ratio legis art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. zasadza się na tym, aby uniemożliwić sprawcom samowoli budowlanej ominięcie obowiązujących przepisów prawa materialnego, w tym także przepisów prawa cywilnego, regulujących stosunki własności. Interes społeczny i słuszny interes właścicieli nieruchomości wymaga bowiem, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zaniechanie badania przez organy tytułu prawnego do nieruchomości w postępowaniu rozbiórkowym prowadziłoby do wydania decyzji, której legalność – w istotnej kwestii zgodności z przepisami prawa cywilnego dotyczącymi ochrony własności, nie byłaby przez organ administracji oceniana. Co z kolei powodowałoby niepewność obywateli, co do stanu prawnego obiektów budowlanych. Co więcej, takie działanie mogłoby prowadzić do wydania przez sąd cywilny – na podstawie przepisów o ochronie własności, nakazu rozbiórki obiektu, odnośnie którego organ nadzoru budowlanego orzekł o legalizacji samowoli budowlanej.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w oparciu o ten przepis konieczne jest badanie okoliczności czy inwestor dysponuje prawem do terenu;

2. art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu konieczności badania tytułu prawnego do nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ten przepis;

3. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, iż ratio legis tego przepisu "zasadza się na tym aby sprawcom samowoli budowlanej uniemożliwić ominięcie obowiązujących przepisów, w tym także przepisów prawa cywilnego, regulujących stosunki własności" – podczas gdy niewątpliwym ratio legis tego przepisu to zapobieganie zjawisku samowoli budowlanej oraz usuwanie jego skutków, a prawo administracyjne nie może wyręczać ani zastępować norm prawa cywilnego – ochronie prawa własności służą regulacje prawa cywilnego, w szczególności art. 222-231 k.c.;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sformułowanie błędnych wskazań co dalszego postępowania w sprawie w zakresie konieczności badania prawa do dysponowania terenem przez inwestora na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i dokonanie jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, jako przesłanki zastosowania ww. art. 37 lub art. 40 ww. ustawy;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zamieszczenia wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w kontekście wskazania niejednoznacznych interpretacji i zasad stosowania art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. co uniemożliwia organom zastosowanie się do zaleceń Sądu co dalszego postępowania w sprawie.

Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, kiedy samowola budowlana powstała przed dniem 1 stycznia 1995 r., czyli dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, prawidłowo przyjęto, że powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, co wynika z art. 103 ust. 2 Pr.bud. z 1994 r.

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na podstawie art. 37 Pr.bud. z 1974 r. mógł mieć miejsce jedynie w ściśle określonych w tym przepisie sytuacjach (patrz: uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 6, poz. 89).

Jeżeli organy ustaliły, że nie mają miejsca okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Pr.bud. z 1974 r. to nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, gdyż spełnia warunki do jego legalizacji.

Następny etap legalizacji, po wykluczeniu okoliczności określonych w art. 37, określa art. 40 Pr.bud. z 1974 r. pozwalający organowi na wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Przepisy art. 37 Pr.bud. z 1974 r. w obecnie obowiązującej ustawie zostały zastąpione art. 48 (po zmianie w 2003 r.). Natomiast odpowiednikiem art. 40 Pr.bud. z 1974 r. jest obecnie art. 51 Pr.bud. z 1994 r. Żaden z przepisów art. 37 oraz art. 40 Pr.bud. z 1974 r. nie nakłada na organy (obecnie właściwe organy nadzoru budowlanego) obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani też nie uzależnia wydania decyzji na podstawie art. 37 lub art. 40 Pr.bud. z 1974 r. od tego, czy obiekt został usytuowany w całości albo z przekroczeniem granicy działki stanowiącej własność inwestora. Nie można więc domniemać takiego obowiązku, skoro nie wynika wprost z przepisów prawa.

W obecnie obowiązującym art. 48 Pr.bud. ustawodawca nakazał inwestorowi w trakcie procedury legalizacyjnej przedstawienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego oświadczenia może więc stanowić przeszkodę do legalizacji budowy.

Natomiast w art. 51 Pr.bud. obecnie obowiązującego ustawodawca nie nałożył na inwestora takiego obowiązku i zgodnie z orzecznictwem sądowym brak podstaw do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (uchwała NSA z 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, ONSAiWSA 2011, nr 2, poz. 22).

W związku z powyższym trafnie podnosi się w pkt 1, 2 i 3 skargi kasacyjnej, że zaskarżonym wyrokiem naruszono art. 37 i art. 40 Pr.bud. z 1974 r. przez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu poglądu, iż organ w postępowaniu prowadzonym na podstawie tych przepisów powinien badać czy inwestor dysponuje prawem do gruntu, na którym stoi obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania.

Należy również zgodzić się z poglądem wyrażonym w skardze kasacyjnej, odwołującym się do orzecznictwa sądowego w tym zakresie, że ochrona prawa własności jest w pierwszym rzędzie kwestią cywilistyczną regulowaną przepisami prawa cywilnego (art. 151, art. 222-231 k.c.). I dochodzenie tych praw powinno mieć miejsce przed sądem powszechnym, a nie w drodze administracyjnej.

W niniejszej sprawie, kiedy nastąpiło nieznaczne przekroczenie granicy działki przy wznoszeniu budynku, powinien mieć zastosowanie art. 151 k.c., nie mogła natomiast ta okoliczność mieć wpływu na stosowanie przepisów art. 37 oraz art. 40 Pr.bud. z 1974 r., jak błędnie przyjęto w zaskarżonym wyroku.

W związku z powyższym również zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zamieszczony w pkt 1 i 2 sformułowanym na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji dokonując błędnej wykładni art. 37 i art. 40 Pr.bud. z 1974 r. następnie zawarł błędne wskazania co do dalszego postępowania w uzasadnieniu wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 oraz art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.