Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 278/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a, ust. 4b,
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2019 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2019 r., Nr [...] o nałożeniu na P. J. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] listopada 2018 r. w L. na ulicy [...] zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki BMW o numerze rejestracyjnym [...] Pojazdem kierował P. J. (dalej jako "skarżący"), który przewoził dwóch pasażerów z P. D. na ulicę W. S.. W trakcie kontroli ustalono, że pasażer zamówił przejazd za pomocą zainstalowanej na jego telefonie aplikacji T. Opłata za przejazd została pobrana z karty płatniczej (w wysokości 10,60 zł). Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu oraz kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego udzieloną firmie Ultra Drive Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R..

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, na podstawie l.p. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019 r., poz. 58), dalej jako "u.t.d.", za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12 000 zł) oraz na podstawie lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8 000 zł). Ze względu na to, że łączna suma kar pieniężnych wyniosła 20 000 zł, to z uwagi na treść art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. nałożono na skarżącego karę w maksymalnej ustawowej wysokości (w kwocie 12 000 zł).

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia [...] marca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Zarówno z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., jak i okazanych w toku kontroli dokumentów, a także protokołu przesłuchania pasażera wynika, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu, tj. przewoził pasażerów z P. D. na ulicę W. S. w L.. Z zeznań pasażera wynikało, że zamówił przejazd za pomocą aplikacji mobilnej "T. ". Opłata za przejazd w wysokości 10,60 zł została opłacona za pośrednictwem aplikacji. Kierujący pojazdem okazał do kontroli m.in.: dowód rejestracyjny pojazdu wraz z prawem jazdy. Skarżący nie okazał zaś do kontroli wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika ani wypisu z licencji wydanych na jego rzecz.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że wykonywany przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę jest przewozem zarobkowy, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia jaki jest zezwolenie lub licencja. Organ ustalił, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał takich uprawnień. Okoliczność braku licencji potwierdził Urząd Miasta L., Starostwo Powiatowe w P. oraz Burmistrz N..

Organ II instancji podkreślił, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

W konsekwencji organ odwoławczy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wywiódł, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto wykonywany przez skarżącego przewóz w dniu kontroli nie spełnił także wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd jest przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Dlatego organ I instancji prawidłowo przyjął dopuszczenie się przez skarżącego także naruszenia określonego lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że ustalenie przez organ I instancji cech wykonywania działalności gospodarczej, a także weryfikacja, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy nie było konieczne. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy stwierdził, że okazana przez skarżącego w trakcie kontroli drogowej umowa z firmą P. E. P. K. dotyczy jedynie wykonywania w sposób samodzielny usług przewozu z wykorzystaniem platformy T. Z umowy tej wynika, że zleceniobiorca nie nabywa żadnych uprawnień pracowniczych oraz, że strona samodzielnie wykonuje usługi poprzez platformę T. . Z powyższego wynika, że podmiotem faktycznie wykonującym przewóz drogowy w dniu kontroli był skarżący.

W ocenie organu odwoławczego skarżący nie wykazał, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportu drogowego na rzecz innego podmiotu i nie wykazał, że nie ma do niego zastosowania art. 92a ust. 1 u.t.d. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że okazana na wyświetlaczu telefonu kopia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego na samochód osobowy udzielona U. D. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej w R. nie stanowi wiarygodnego dowodu.

Organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. J. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b u.t.d. w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie T. , świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Taxify;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 3 u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł – organ I instancji decyzją nr [...] wymierzył skarżącemu dodatkowo karę w wysokości łącznie 2 000 zł, zaś oba naruszenia stwierdzone przez organ I instancji wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej [...] listopada 2018 r. stwierdzonej jednym protokołem kontroli;

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] listopada 2018 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

8) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

9) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie tej części materiału dowodowego tj. umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z P. P. K., z której wynika, że ewentualny przewóz osób miał być świadczony na rzecz wyżej wymienionego podmiotu;

10) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

11) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Taxify;

12) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).

Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51).

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Jeśli chodzi o przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. definiuje przewóz okazjonalny jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi,

2. samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Stosownie do lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł. Konsekwencją wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. jest nałożenie kary pieniężnej w kwocie 8 000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Stosownie do art. 92a ust. 3 suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł.

Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] listopada 2018 r. przewoził pojazdem marki BMW o wyżej wymienionym numerze rejestracyjnym dwóch pasażerów z P. D. na ulicę W. S.. Pasażer A. O. dokonał płatności za wykonany kurs w wysokości 10,60 zł za pośrednictwem aplikacji T.. W wyniku przeprowadzonej w tym dniu kontroli przedmiotowego pojazdu stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub na przewóz drogowy osób taksówką. W toku postępowania administracyjnego na podstawie informacji Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta L., Burmistrza N. i Starosty [...] ustalono, że skarżącemu nie została udzielona licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób ani w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ani przewozu osób taksówką. Jednocześnie w toku kontroli w dniu [...] listopada 2018 r. stwierdzono, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz w dniu kontroli, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Zaistniały w sprawie spór sprowadza się do oceny, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania licencji wymaganej przepisami ustawy o transporcie drogowym na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Jednocześnie skarżący kwestionuje przypisanie mu wykonywania transportu okazjonalnego.

W ocenie sądu organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w okolicznościach stwierdzonych w toku kontroli w dniu [...] listopada 2018 r. naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził na terenie L. pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer A. O. zamówił kurs za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji T. , która wskazała mu orientacyjną kwotę za ten przejazd. Następnie po zakończeniu przejazdu pasażer dokonał zapłaty za przejazd także za pośrednictwem wskazanej aplikacji. Jak trafnie przyjęły organy rozstrzygając w niniejszej sprawie, działalność skarżącego nie była przypadkowa, ale stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności skarżącego, podejmującego czynności właściwe dla przewoźnika. Jednorazowemu charakterowi usług świadczonych przez skarżącego niewątpliwie przeczy korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji T. , co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Skarżący w dniu kontroli korzystał z aplikacji T. przez przyjęcie zlecenia. Podczas kontroli nie zaprzeczył opisanym okolicznościom, przyjętym następnie przez organy w ramach ustalenia stanu faktycznego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17).

Nie zasługuje na podzielenie zawarta w skardze argumentacja skarżącego zmierzająca do podważenia ustalenia o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia przez pasażera zapłaty za przewóz jest bowiem niewątpliwy. Jednocześnie podnoszona okoliczność dokonania przez pasażera zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej T. nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego, jak również ustalenia, że skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Stanowisko organów i sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja T. , dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., C-34/15. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.

Zatem usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługa przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Skarżący korzystając z aplikacji T. przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji T. skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego.

Trzeba także zaznaczyć, że wbrew stanowisku skarżącego nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08 i z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09).

Skarżący wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a dowody zebrane w sprawie świadczą o wykonywaniu działalności w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i niemający charakteru jednorazowego. Świadczy o tym w szczególności korzystanie przez skarżącego z aplikacji internetowej. Zatem jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. W tej sytuacji aktualizował się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 146/19).

W tych okolicznościach bezsporny w sprawie fakt nieposiadania przez skarżącego stosownej licencji spowodować musiał nałożenie kary przewidzianej w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

W ocenie sądu organy zasadnie uznały na podstawie prawidłowo zgromadzonego i rozpatrzonego materiału dowodowego, że skarżący wykonywał w dniu [...] listopada 2018 r. przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu. Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie że znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu [...] listopada 2018 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Jak wynika z treści skargi, skarżący także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie. Jednakże w ocenie skarżącego nie wykonywał on przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w okazji zainicjowanej przez zleceniodawcę – pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji Taxify. Aby zamówić kurs, pasażer musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji.

Bezsprzecznie przedmiotowy przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nieskuteczny jest zaś argument skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. (12 000 zł) oraz lp. 2.11 (8000 zł) załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3, ostatecznie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12 000 zł.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d. poprzez wymierzenie skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł za naruszenia stwierdzone z jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2018 r. Podkreślić należy, że niniejsze postępowanie, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji z [...] marca 2019 r. odnosi się tylko do kary administracyjnej w łącznej kwocie 12 000 zł, nałożonej na skarżącego za naruszenia określone w art. 92a ust. 1 u.t.d, wymienione szczegółowo w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 3 nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika (np. załącznika nr 4). Dlatego wobec skarżącego została również wydana decyzja z [...] stycznia 2019 r., nr [...], nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2 000 zł jako na podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Chociaż stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji, a nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami.

W sprawie nie zachodziły także przesłanki do zastosowania regulacji przewidzianej w art. 92a ust. 10 u.t.d., zgodnie z którym jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w niniejszej sprawie stwierdzone naruszenia z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie są tożsame z naruszeniami z załącznika nr 4 do tej ustawy.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., ponieważ żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam – osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym licencji wymaganej przez przepisy ustawy o transporcie drogowym i nie spełniając także niezbędnych wymogów przy realizowaniu przewozu okazjonalnego.

W ocenie sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 12 000 zł za naruszenia ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).