Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 879/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

\Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 4 czerwca 2016r., nr [...], uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 13 maja 2015 r., nr [...] (sprostowane postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. nr [...]) w całości i orzekł:

1. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ozn. jako dz. nr [...] o pow. 0,0377 ha, położonej w obrębie [...] jedn. ewid. K. – P., stanowiącej własność B. K. i J. N.-K., poprzez zezwolenie M S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie kabla sieci energetycznej 15 kV na części ww. nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., objętej ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru S. – P. zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 28.06.2006 r. (Dz. Urz. Woj. z 26.07.2006 r., Nr 433, poz. 2733) oraz decyzją Prezydenta Miasta z dnia 9 września 2014 r. znak.: [...]. Ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości polega na założeniu i przeprowadzeniu kabla sieci energetycznej 15 kVw pasie terenu o szerokość 1 m od krawędzi przewodu po każdej z jego stron i długości 47,31 mb i obejmie powierzchnię 77,52 m2 (zgodnie z załącznikiem graficznym) w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty rozpoczęcia robót budowlanych na nieruchomości;

2. umorzył postępowanie w pozostałym zakresie orzeczonym w ww. decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 maja 2015 r. (...), dotyczącym zobowiązania [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót (część punktu 2 decyzji Prezydenta Miasta), oraz o zobowiązaniu współwłaścicieli nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń objętych ww. decyzją (punkt 3 decyzji Prezydenta Miasta).

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2015 r., poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U.2016 poz. 23).

W uzasadnieniu organ II instancji streścił przebieg postępowania w sprawie wskazując, co następuje:

M Spółka Akcyjna, wnioskiem z dnia 2 grudnia 2014 r. wystąpiła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka [...], położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna P., poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie kabla sieci energetycznej 15 kV na części tej nieruchomości. Wskazano, że w związku z lokalizacją ww. działki w obrębie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nieruchomość nie jest objęta decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Rokowania z współwłaścicielami ww. działki nie przyniosły spodziewanego rezultatu.

Organ I instancji ustalił, że planowane przez ww. M na przedmiotowej nieruchomości prace stanowią część inwestycji pn. "Realizacja docelowego zasilania energetycznego dla hydroforni S.", zgodnie z zakresem oznaczonym na załączniku graficznym decyzji Prezydenta Miasta oraz zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru S.- P. Z kolei przeprowadzone przez inwestora rokowania z właścicielami przedmiotowej nieruchomości w sprawie wyrażenia przez te osoby zgody na wykonanie prac związanych z ww. inwestycją zakończyły się fiaskiem.

Dokonując analizy ww. wniosku o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do ww. nieruchomości, organ I instancji stwierdził, iż przebieg planowanego kabla sieci energetycznej 15 kV mieści się w granicach zakresu inwestycji zgodnie z ww. uchwałą Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru S.- P. oraz decyzją Prezydenta Miasta z dnia 9 września 2014 r. znak: [...]. Zdaniem organu administracyjnego brak było możliwości dokonywania korekty przebiegu tego obiektu przez przedmiotową nieruchomość, zaś samo przeprowadzenie kabla SN nie wpłynie negatywnie na dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości przez B. K. i J. N.-K.

Odwołanie od tej decyzji złożył B. K., reprezentowany przez adwokata A. C.

Organ II instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, (a w przypadku braku planu, zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz tego aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tą osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Ustalono, że przedmiotowa działka, według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru S. – P., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 28 czerwca 2006 r. znajduje się w pasie oznaczonym symbolem 17 MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej).

Zdaniem organu odwoławczego, zapis zawarty w § 20 pkt 6 f tej uchwały ("linie elektroenergetyczne kablowe należy prowadzić w obrębie linii rozgraniczających tereny tras komunikacyjnych, dopuszcza się prowadzenie linii elektroenergetycznych napowietrznych poza terenami zabudowy; z uzasadnionych powodów technicznych i ekonomicznych dopuszcza się inne trasy linii elektroenergetycznych") umożliwia poprowadzenie omawianego kabla średniego napięcia 15 kV na przedmiotowej nieruchomości.

Następnie, powołując się na treść zapisów powołanej wcześniej uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 28 czerwca 2006 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 9 września 2014 r. (znak: [...]) wskazano, iż planowana inwestycja obejmuje zasilanie energetyczne hydrofornii S. i przedsięwzięcie to tym samym będzie realizowało cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. (budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń).

Podkreślono przy tym, iż powołana wyżej, ostateczna decyzja Prezydenta Miasta z dnia 9 września 2014 r. jest wiążąca w zakresie zmiany lokalizacji planowanej sieci - poza obszar pasa drogowego drogi publicznej ul. [...] w K. Kwestia zaś udziału właścicieli działki nr [...], położonej w obrębie [...] jedn. ewid. K.-P., w postępowaniu zakończonym ww. rozstrzygnięciem nie może być przedmiotem weryfikacji w ramach niniejszego postępowania. Tym samym wyjaśniono, że zarzut odwołania, iż trasa przebiegu kabla uległa zmianie "na skutek decyzji UMK z dnia 9 września 2014 r. (o której to właściciele działki [...] nie zostali powiadomieni)", nie mógł zostać uwzględniony przez organ odwoławczy.

Na podstawie załącznika graficznego do wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 9 września 2014 r., stanowiącego mapę z naniesionymi liniami rozgraniczającymi teren tej inwestycji, jednoznacznie stwierdzono, iż planowane przedsięwzięcie obejmuje swoim zakresem m.in. przedmiotową nieruchomość, tj. działkę nr [...], położoną w obrębie [...] jedn. ewid. K.– P.

W podsumowaniu powyższego wskazano, iż wymogi dotyczące możliwości zastosowania przesłanek z art. 124 u.g.n. nieruchomościami zostały w przedmiotowej sprawie spełnione, bowiem Prezydent Miasta wskazał zakres ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości (zarówno, jak już wyżej wskazano, w aspekcie czasowym jak i zajmowanej powierzchni) poprzez wyczerpujący opis sposobu i obszaru zajęcia nieruchomości pod omawianą inwestycję, jak i przez odesłanie do stosownego załącznika graficznego do decyzji organu I instancji. Również pozostałe przesłanki z omawianego przepisu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione (zgodność inwestycji z regulacjami planistycznymi, przeprowadzenie rokowań, które nie doprowadziły do uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na jej zajęcie).

Odnosząc się natomiast do wniosku odwołujących o: "Przeprowadzenie dowodu z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 11 maja 2015 roku, w tym wskazanych tam dowodów - na okoliczność faktu, iż na działce nr [...] w miejscu oznaczonym jako pas terenu, na którym ma być przeprowadzony kabel sieci energetycznej znajduje się kanalizacja oraz rura z gazem", organ II instancji wyjaśnił, że iż położenie omawianego kabla elektrycznego SN na przedmiotowej nieruchomości nie spowoduje "przecięcia się" uzbrojenia terenu (tzw. kolizji).

Stosownie do poczynionych przez Wojewodę ustaleń w zakresie przyczyn zmiany przebiegu trasy projektowanego kabla energetycznego 15 kV, uznano, że zasadnym była zmiana trasy kabla i przeprowadzenie go do słupa sieci energetycznej, który już istnieje. Stwierdzono, że takie rozwiązanie w przedmiotowej sprawie wydaje się najbardziej optymalne, a ponadto, wbrew obawom strony odwołującej się, nie spowoduje to kolizji uzbrojenia znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Jako przekonujące w tym zakresie oceniono wyjaśnienia przedstawione na tę okoliczność w piśmie M S.A. z dnia 24 listopada 2015 r.

Zaznaczono również, iż realizacja omawianej sieci energetycznej (położenie kabla 15 kV) stanowi realizację celu publicznego. Jeśli zaś chodzi o wszelkie zniszczenia, jakie mogą powstać na działce B. K. i J. N.-K., organ powołał się na przepis art. 124 pokt 4 ugn oraz art. 128 ust. 4 ugn, które dotyczą przedmiotowych kwestii.

Pomimo powyższych ustaleń co do prawidłowości rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta w omawianej części, zaskarżona decyzja została uchylona ze względu na wadliwość zapisów zawartych w pkt 2 i 3, zobowiązujących M S.A. z siedzibą w K., do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót oraz o zobowiązaniu współwłaścicieli nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usunięciem awarii ciągów, przewodów i urządzeń objętych w/w decyzją.

Wyjaśniono bowiem przy tym, iż obowiązek inwestora w zakresie przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót - a w przypadku, jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty - zapłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. (tj. za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126, które to odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, zaś jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu) - wynika z mocy samego prawa (art. 126 ust. 4 u.g.n.). Podobnie, z mocy samego prawa wynika obowiązek właścicieli ograniczanej nieruchomości do jej udostępnienia na potrzeby wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń objętych takim zezwoleniem (art. 124 ust. 6 u.g.n.). W związku z powyższym orzekanie w tym zakresie przez organ I instancji było zbyteczne.

Skargę na ww. rozstrzygnięcie Wojewody złożył B. K., reprezentowany przez pełn. adw. A. C., zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości nr [...], pomimo tego, że ww. uchwała Rady Miasta, w zakresie obejmującym łożenie działki nr [...] nie zawiera w swej treści zapisu, z którego wynikałoby, iż w obrębie terenu działki skarżącego dopuszcza się m.in. sukcesywną rozbudowę sieci energetycznych takim napięciu jak wnioskowana, czy budowę nowych sieci;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § i k.p.a, art. 11 k.p.a poprzez brak wyjaśnienia przez organ administracji okoliczności sprawy mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dokonanie wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału, brak szczegółowego ustosunkowania się do dowodów wnioskowanych przez skarżącego w tym zaniechanie obowiązku pełnego wyjaśnienia wątpliwości przedstawionych przez skarżącego oraz brak właściwego umotywowania powziętej przez organ decyzji i nie spełnienie zasady przekonywania, poprzez:

- uznanie, że interes skarżącego jako właściciela nieruchomości jest "gorszy" od interesów innych prywatnych właścicieli nieruchomości, w stosunku do których zrezygnowano z usytuowania przedmiotowego kabla energetycznego na ich działkach, pomimo istnienia celu publicznego;

- uznaniu, że usytuowanie kabla energetycznego na działce skarżącego jest rozwiązaniem najbardziej optymalnym, pomimo braku szczegółowego i przekonującego uzasadnienia przyjętego rozwiązania;

- brak szczegółowego ustosunkowania się do dowodów wnioskowanych przez skarżącego wskazujących na okoliczności uniemożliwiające usytuowanie kabla sieci energetycznego na jego działce, w szczególności na zaplanowaną w miejscu lokalizacji kabla budowy chodnika i poczynienia w tym zakresie stosownych czynności;

- brak szczegółowego wyjaśnienia przyczyn, popartych stosownymi dokumentami, odroczenia alternatywnego rozwiązania usytuowania przedmiotowego kabla z położenia w pasie przy ul. [...] na działkę prywatną skarżącego;

- uznania, iż usytuowanie przedmiotowego kabla na działkach innych prywatnych właścicieli wiązałoby się ze znaczną dla nich uciążliwością, z jednoczesnym pominięciem interesu skarżącego, i uznaniu, że interes skarżącego jest "gorszy" w stosunku do interesów innych właścicieli prywatnych działek;

- uznaniu, że skoro na działce skarżącego znajduje się już słup sieci napowietrznej średniego napięcia, to fakt ten sam w sobie stwarza uzasadnioną podstawę do położenia przedmiotowego kabla na działce skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z 2016 r., poz. 718 ze zm. ) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty należało ocenić jako bezzasadne, a zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. art. 11 k.p.a. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone rzetelnie, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami a w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo wyjaśnił zarówno podstawy prawne swojego działania jak i ustalony stan faktyczny sprawy oraz odniósł się do zarzutów odwołania. Sam fakt niezadowolenia skarżącego z treści rozstrzygnięcia nie jest jednoznaczny z jego wadliwością. Ponadto zarzuty zawarte w skardze stanowią w znacznej mierze powtórzenie zarzutów zawartych w odwołaniu, do których wyczerpująco ustosunkował się organ odwoławczy w treści zaskarżonej decyzji, a Sąd te rozważania w pełni popiera.

Nie są też zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm.), dalej zwana u.g.n.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 tej u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przepis ten ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielem a inwestorem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość - organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Organ administracji jest zobligowany do zbadania czynności poprzedzających złożenie wniosku, w tym sprawdzenia przeprowadzonych między stronami rokowań. Z uwagi na ograniczenie w swobodnym korzystaniu z prawa własności istotne jest jednoznaczne określenie przebiegu inwestycji przez daną nieruchomość jak również precyzyjne określenie na czym polega uszczuplenie władztwa właściciela w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji.

W ocenie Sądu należy uznać, że stosownie do przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n. przeprowadzono prawidłowo rokowania. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określają prawnej formy prowadzenia rokowań. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1307/05, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 579/07 lex nr 357505, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 lex nr 574097).

Analiza akt sprawy wykazała, że M. S.A. podjęło negocjacje z właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Pismami z dnia 14.05.2014 r. zwrócono się do P. K. o przystąpienie do podpisania aktu notarialnego ustanawiającego prawo służebności przesyłu na rzecz ww. M na działce nr [...]. Na zlecenie Spółki wykonano operat szacunkowy, w którym oszacowano wartość przesyłu na kwotę [...] złotych (o czym poinformowano współwłaścicieli pismami z dnia 21.07.2014 r.). Dodatkowo, pismem z dnia 30.07.2014 r. M S.A. z siedzibą w K. ponowiło swoją prośbę o ustanowienie prawa służebności przesyłu na ww. działce. Ustosunkowując się do powyższego, B. K. oświadczył, że "nie wyraża zgody na umieszczenie na swojej działce kabla energetycznego" z powodu zbyt niskiej kwoty zadośćuczynienia za poniesione straty.

W tym miejscu wskazać należy, że rokowania z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto jeśli druga strona (właściciel) sprzeciwia się wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lub nie zajmuje stanowiska wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań, gdyż nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska.

Wobec powyższego organy prawidłowo uznały, że rokowania nie odniosły rezultatu.

W ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo wskazały i podkreśliły również, że inwestycje, które przewiduje omawiany przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., co do zasady mają realizować cel publiczny określony jako zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji m.in. energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Tak określony cel jest także zbieżny z celem publicznym określonym w art. 6 pkt 2 u.g.n., określonym jako "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".

Łączna lektura całego przepisu art. 124, dodatkowo w powiązaniu z jego usytuowaniem w ustawie o gospodarce nieruchomościami w rozdziale 4 pt. "Wywłaszczanie nieruchomości" prowadzi do wniosku, że jest to rodzaj wywłaszczenia, jednakże z założenia mniej dolegliwy niż całkowite pozbawienie właściciela władztwa nad rzeczą (nieruchomością lub jej częścią).

Jednym z warunków przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. tj. postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, jest w świetle art. 112 u.g.n. niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 art. 124. Dlatego w art. 124 ust. 3 u.g.n. ustawodawca zobowiązał jednostkę organizacyjną zamierzającą wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, do przeprowadzenia rokowań, zanim wszczęte zostanie postępowanie administracyjne. Tym samym nie ma racji skarżący, że cel publiczny, dla którego realizacji wprowadzono ograniczenie opisane zaskarżona decyzją, może być osiągnięty w inny sposób, niż przewidziany tymże ograniczeniem, skoro rokowania zmierzające do dobrowolnego wyrażenia zgody przez współwłaścicieli dz. nr 223/3 na konieczne ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości nie przyniosły rezultatu.

Podsumowując, ograniczenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. może nastąpić jedynie zgodnie z planem miejscowym a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją lokalizacyjną. Zaś udzielenie takiego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem, w celu uzyskania zgody na wykonywanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 cyt. ustawy.

W tym miejscu podkreślić należy, że wynikające z art. 124 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12.02.2013 r. II SA/Bk 692/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10.01.2012 r. II SA/Bk 763/11, publ. CBOSA). Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Brak bowiem konsensusu, był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, było poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. Jeśli negocjacje się nie powiodą, a tak właśnie było w rozpoznawanej sprawie - i niezależnie od tego, jaka była przyczyna, stanowi to przesłankę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia, o jakim mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Sądu trafna jest ocena organów, iż nie uzyskano zgody właściciela na wejście w teren dla realizacji planowanej inwestycji.

Należy wskazać, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. ze swej istoty naruszają interes własny strony (właściciela nieruchomości), ograniczając sposób korzystania z nieruchomości. Są to bowiem decyzje ograniczające prawo własności, których wydawanie ustawodawca dopuścił w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi. Przepisy art. 124 u.g.n. muszą być zatem interpretowane dosłownie. W decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n., zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji (tak m.in. WSA w Białymstoku w wyrokach z dnia 12 lutego 2013 r. II SA/Bk 692/12 oraz z dnia 10 stycznia 2012 r. II SA/Bk 763/11, CBOSA).

Sąd nie podziela zarzutów skargi, co do błędnej wykładni art. 124 ust. 1 ustawy z przyczyn wskazanych powyżej. Dodać tylko należy, że korzystanie z prawa własności nie jest prawem bezwzględnym, choć gwarantowanym przez Konstytucje RP. Prawo to podlega ograniczeniom, zwłaszcza, gdy stanowią tak ustawy i gdy jest to podyktowane celem publicznym, jak w sprawie niniejszej. Należy zauważyć, że jednak naruszenie tych praw nie może doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa. Konieczne jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności, (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011r. II OSK 2062/11, Lex nr 1152132). Zasada proporcjonalności, zwana zakazem nadmiernej ingerencji, to konieczność zachowania odpowiedniej proporcji między środkiem jakim jest ograniczenie prawa lub wolności a celem rozumianym jako szeroko pojęty interes publiczny.

Poza tym postępowanie z art. 124 u.g.n. ma na celu wykonanie inwestycji celu publicznego. Ingerencja podmiotu, który będzie wykonywał czynności na cudzym gruncie musi być oczywiście, jak najmniej uciążliwa dla właściciela nieruchomości. Ocena uciążliwości jest w tym wypadku ogranicza się jednak do czynności ściśle związanych z istotą zezwolenia.

Analiza załącznika graficznego do ww. decyzji z dnia 9 września 2014r., stanowiącego mapę z naniesionymi liniami rozgraniczającymi teren tej inwestycji, pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż planowane przedsięwzięcie obejmuje swoim zakresem m.in. przedmiotową nieruchomość, tj. działkę nr [...], położoną w obrębie [...] jedn. ewid. K. – P.

Jak wynika z akt sprawy trasa planowanej sieci została zaprojektowana w sposób jak najmniej ingerujący w prawo własności działki nr [...], poprzez maksymalne zbliżenie do granicy nieruchomości. Z piśmie z dnia 10 marca 2016r. MPWiK uzasadnił, że nie ma innych alternatywnych rozwiązań lokalizacji kabla energetycznego, a jego umiejscowienie i przebieg trasy w obszarze przedmiotowej działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna P. wynika z lokalizacji istniejącego na terenie przedmiotowej działki słupa sieci napowietrznej średniego napięcia, do którego kabel zostanie podłączony. Dodatkowo zaproponowano aby projektowana linia kablowa zamontowana została w rurach osłonowych na całej długości działki, tak aby w przyszłości, w razie konieczności jej wymiany, zminimalizować potrzebę prowadzenia uciążliwych prac ziemnych. Podkreślić przy tym należy, że przedmiotowa działka, po której planowane jest przeprowadzenie kabla sieci energetycznej 15kV, jest niezabudowana i stanowi wąski utwardzony pas terenu pełniący funkcję "wewnętrznego chodnika" (co potwierdza pełnomocnik skarżącego w swoich pismach z 11.05.2015r., z 25.01.2016r. oraz 4.07.2016r. – skarga) i zapewniający dojazd do działek nr [...] i [...]. Fakt, co również wynika z tych pism, że skarżący "utwardził już grunt i zaplanował położenie kostki brukowej", a "tym samym wkopywanie, wykopywanie będzie prowadzić do ciągłych demontaży i zaburzać będzie stan zagospodarowania nieruchomości jak również narażać Skarżącego na znaczne koszty" nie może stanowić przesłanki do odmowy wydania decyzji a trybie art.124 ugn. Co więcej obawy te są w znacznej części nieuzasadnione. Trudno bowiem mówić o "wkopywaniu i wykopywaniu". Pomijając kwestie ewentualnej awarii, która wymagałaby podjęcia stosownych robót, to wkopanie będzie miało miejsce raz – w trakcie montażu kabla. Nadto umieszczenie kabla nastąpi przy zastosowaniu takiej technologii (linia kablowa zostanie zamontowana w rurach osłonowych na całej długości działki), aby w przyszłości w razie konieczności jej wymiany zminimalizować potrzebę prowadzenia uciążliwych prac ziemnych. Zresztą z treści pisma skarżącego z dnia 6.08.2016r. wynika jasno, że decyzja o niewyrażeniu zgody na umiejscowienie kabla "jest podyktowana zbyt niską kwotą zadośćuczynienia za poniesione straty", a tym samym powołane wyżej zarzuty skarżącego i obawy nie są wiarygodne.

W ocenie sądu organ odwoławczy podjął niezbędne i wystarczające czynności potwierdzające powyższe okoliczności. Poza tym strona skarżąca wskazując na inny przebieg trasy (z pominięciem działki nr [...]) nie przedstawiła w tej kwestii jakiegokolwiek dowodu (dowód z dokumentu – opinii biegłego), który by uzasadniał przeprowadzenie kabla w innym miejscu. Trudno wobec tego przyjąć - mając na uwadze powyższe, w tym aktywność strony skarżącej - za słuszne, jak i przekonywująco uzasadnić stanowisko, że organ mógł przedmiotową trasę poprowadzić w innym miejscu. Dodać należy, że na działce nr [...] już znajduje się słup energetyczny stanowiący element przebiegającej już w tym miejscu napowietrznej linii średniego napięcia 15 kV. Poprowadzenie od tego słupa podłączenia zasilania energetycznego dla hydrofornii S. po działce nr [...] a następnie pasem drogi publicznej (ul. [...]) jest najkrótszym, najprostszym przebiegiem tego zasilania, z najmniejszym obciążeniem i odziaływaniem dla nieruchomości osób trzecich (zwłaszcza biorąc pod uwagę aktualne zagospodarowanie i sposób użytkowania działki nr [...]). Wbrew sugestiom skarżącego jego interes nie jest gorszy, ani lepszy w stosunku do interesów innych właścicieli prywatnych działek. Organy prawidłowo ustaliły, że zaproponowany przez inwestora przebieg kabla zasilającego hydrofornię S. po przedmiotowej działce, będzie miał najmniejsze negatywne oddziaływanie dla nieruchomości osób trzecich

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ograniczenie prawa własności podyktowane jest racjami społecznymi, publicznymi wynikającymi z konieczności rozbudowy hydroforni, a tym samym zwiększenie zapotrzebowania energetycznego związanego z koniecznością zapewnienia wody dla powstałej również w tej części miasta nowej zabudowy w tym m.in. na sąsiednich działkach.

Ustawodawca zezwalając na ograniczenie prawa własności nie czyni tego dowolnie. Ustawa jasno wskazuje na konieczność zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wypadku skarżącego są to przepisy ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z zapisów ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że dz. nr [...] zlokalizowana jest na obszarze oznaczonym symbolem 17 MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W § 20 pkt 6 f ww. planu wskazano, że: "linie elektroenergetyczne kablowe należy prowadzić w obrębie linii rozgraniczających tereny tras komunikacyjnych, dopuszcza się prowadzenie linii elektroenergetycznych napowietrznych poza terenami zabudowy; z uzasadnionych powodów technicznych i ekonomicznych dopuszcza się inne trasy linii elektroenergetycznych". W oparciu o powyższe, w ocenie Sądu brak jest argumentów przemawiających za poprowadzeniem omawianego kabla średniego napięcia 15 kV z pominięciem przedmiotowej działki. Kwestia lokalizacji przebiegu przedmiotowego kabla koresponduje z zapisami miejscowego planu oraz została szczegółowo wyjaśniona przez organ odwoławczy, który w sposób rzetelny i wyczerpujący uzasadnił konieczność jego poprowadzenia w obrębie działki skarżącego.

Nadto, wbrew zarzutom skargi, orzeczenie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie może odnosić się i określać nowego przebiegu usytuowania przedmiotowego kabla, z pominięciem działki skarżącego skoro taki przebieg został wyznaczony na załączniku graficznym do ostatecznej decyzji z dnia 9 września 2014r.

Jedynie na marginesie należy podnieść, że organ odwoławczy w podstawie decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ale uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie i należy je potraktować jako oczywistą omyłkę.

Mając na uwadze, że przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do jej uchylenia Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.