Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 941/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 20 ust. 1, art. 21, art. 22
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "organ odwoławczy" lub "Kolegium"), działając m.in. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako "O.p.") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. (dalej jako "organ podatkowy") z dnia [...] r. nr [...] nr ewid. [...] ustalającą podatnikowi E. M. (dalej jako "podatnik" lub "skarżący") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. w kwocie [...] zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ podatkowy decyzją z [...] r. ustalił podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. w kwocie [...]zł.

W odwołaniu podatnik zakwestionował rozstrzygnięcie w części dotyczącej naliczenia podatku rolnego od rowów, pastwisk, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych oraz wód płynących, zarzucając organowi braki w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, a także błędne ustalenie stanu faktycznego.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę prawną ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym stanowią: art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2, art. 5 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy: z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej "u.p.o.l."), art. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 333, dalej "u.p.r.") oraz art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 888, dalej "u.p.l."). Zacytował i wyjaśnił znaczenie wymienionych przepisów, jak również kwestie podstawy opodatkowania i podmiotów obowiązanych do ich uiszczania. Ponadto omówił kwestie związane z obowiązkiem podatkowym i datą jego powstania i ustania wymieniając przepisy art. 6 ust. 1, 3, 5 i 7 u.p.o.l., art. 6a ust. 1, 3, 5 i 6 u.p.r. oraz art. 5 ust. 1 i 4 oraz art. 6 ust. 3 u.p.l.

Dalej podkreślił, że decydujące znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego ma norma zawarta w art. 21 ust. 1 z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., dalej "P.g.k"), zgodnie z którą podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te są wiążące dla organów podatkowych, jeżeli zatem dany grunt w ewidencji gruntów i budynków nie został sklasyfikowany jako użytek rolny lub jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych, to nie może być opodatkowany podatkiem rolnym, bez względu na to jak jest faktycznie użytkowany.

Kolegium wyjaśniło, że podatnik jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, jako właściciel gruntów i posadowionego na nich budynku. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozpatrywanej sprawie należy przyjąć:

- budynki mieszkalne o pow. [...] m², dla których Rada Gminy T. w uchwale z dnia 28 października 2019 r. nr XII/88/2019 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2019 r. przyjęła stawkę wynoszącą 0,80 zł za 1 m² powierzchni użytkowej,

- grunty zadrzewione i zakrzewione o łącznej pow. [...] m², zwolnione z opodatkowania na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l.,

- grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi o pow. [...] m², zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 2 u.p.o.l.

Przedstawiając następnie sposób wyliczenia podatku rolnego organ odwoławczy wskazał, że z ewidencji gruntów wynika, iż przedmiot opodatkowania w podatku rolnym w niniejszej sprawie stanowią grunty rolne zabudowane o pow. [...] ha, rowy o pow [...] ha, grunty orne kl. V o pow. [...] ha, łąki kl. V o pow. [...] ha, pastwiska klasy PsIV o pow. [...] ha i pastwiska klasy V o pow. [...] ha. Wskazując ponownie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r. stwierdził, że suma powierzchni ww. gruntów przekracza 1 ha, zatem stanowią one gospodarstwo rolne i za podstawę opodatkowania należy przyjąć liczbę hektarów przeliczeniowych ustaloną na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Kolegium wskazało, że podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów gospodarstw rolnych równowartość pieniężną 2,5q żyta obliczoną według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy, ustalaną na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału. Ta zaś, według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2019 r. (M.P. z 2019 r., poz. 1017) wynosiła 58,46 zł. Uwzględniając zatem przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r. stawka podatku rolnego w 2020 r. wyniosła [...] zł ([...] zł x 2,5).

Z kolei jeśli chodzi o podatek leśny, to organ wskazał, że przedmiot opodatkowania w podatku leśnym w niniejszej sprawie stanowią lasy LsV o łącznej pow. [...] ha. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.l. zwalnia się od podatku leśnego lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat. W podatku leśnym, w myśl postanowień art. 3 u.p.l., podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną [...] m2 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy ustalonej na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału. Ta zaś, według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2020 r. (M.P. z 2019 r., poz. 1018) wynosiła 194,24 zł. Uwzględniając zatem stawka podatku leśnego w 2020 r. wyniosła [...] zł ([...] zł x 0,220).

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2020 po zaokrągleniu wynosi [...] zł, zatem rozstrzygnięcie organu podatkowego koresponduje z jego ustaleniami.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, w odniesieniu do art. 21 ust. 1 P.g.k., że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji o stanie faktycznym wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym w postępowaniu podatkowym. Zważywszy zatem na dane wynikające ze zmiany dokonanej w dniu 22 listopada 2013 r. w ewidencji gruntów i budynków (zawiadomienie nr [...]) organ nie mógł przyjąć do opodatkowania składników nieruchomości innych, aniżeli wskazane w tym dokumencie. Jeżeli strona kwestionuje zawarte tam dane, to musi najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie w przypadku uwzględnienia tych zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, złożyć nowe informacje o gruntach. Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności danej nieruchomości, jak również co do jej powierzchni, rodzaju, czy klasy użytków rolnych. Kolegium jednocześnie wskazało, że zastosowane przez organ podatkowy zwolnienia w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i leśnym wynikają obecnie ze wskazanych powyższej przepisów ustaw podatkowych, a nie z decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zaniechania poboru podatku rolnego oraz opłaty leśnej, na którą powołuje się podatnik. Decyzja ta dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym oraz podatkiem leśnym pozostaje bez znaczenia, albowiem, jak już wcześniej wskazano, przy ustalaniu wymiaru ww. podatków decydujące znaczenie maja dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które to dla organów podatkowych są wiążące. W oparciu o obowiązujące obecnie przepisy uprawnienie do zaniechania poboru podatków i zwolnienie niektórych grup płatników z poboru podatków może być realizowane tylko w formie aktu normatywnego - rozporządzenia natomiast organy podatkowe nie mają już uprawnień do stosowania tych ulg w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym Wójt Gminy T. nie posiada już uprawnień do zwolnienia z podatku za kolejne lata podatkowe. Kolegium stwierdziło także, że decyzja Wójta Gminy T. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zaniechania poboru podatku rolnego oraz opłaty leśnej wydana została w oparciu o przepisy art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1980 r. Nr 27 poz. 111) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 1, poz. 4). Z przepisów tych wynika zaś, że decyzja w sprawie zaniechania ustalania zobowiązania podatkowego i poboru podatku mogła dotyczyć tylko jednego lub kilku lat podatkowych. Nie sposób więc powoływać się na nią w dalszym ciągu, po 30 latach, jakie upłynęły od jej wydania. Ponadto z treści samej decyzji można wywnioskować, że zaniechanie poboru podatku miało dotyczyć roku 1990. W tej sytuacji podnoszone przez podatnika argumenty nie zasługują na uwzględnienie.

Wskazało, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił identyczne zarzuty naruszenia prawa materialnego w stosunku do podatnika za poprzednie za rok 2016 (I SA/Gl 1306/17), 2017 (I SA/Gl 1305/17) i 2018 (I SA/Gl 834/18).

Odnosząc się natomiast do zarzutów procesowych Kolegium podzieliło stanowisko podatnika co do braków uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. Jednakże uznało, że wada ta nie uniemożliwiała ponownego rozpatrzenia sprawy przez Kolegium, stąd nie mogła być samoistną podstawą uchylenia decyzji.

W skardze na powyższą decyzję podatnik podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu. Podniósł także kwestię niezakończonego postępowania administracyjnego w przedmiocie pomiarów geodezyjnych w zakresie zajętych gruntów przez Skarb Państwa oraz możliwości włączenia do akt sprawy wszystkich dokumentów za okres od lutego 1982 r. do 18 stycznia 2000 r.

Wniósł o uchylenie skarżonej decyzji jak również decyzji organu podatkowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone w sprawie.

W uzasadnieniu podał, że zdarzenie objęte skargą sięga lat 1964/1965, kiedy Skarb Państwa bez decyzji wywłaszczeniowej zajął część nieruchomości (wówczas należącej do jego ojca) pod budowę nowego koryta rzeki. W dalszej części opisał korespondencję prowadzoną z organami administracji. Do skargi dołączono pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Zaznaczył, że przyjęta do opodatkowania klasyfikacja gruntów wynika z rejestru gruntów, podkreślając przy tym rangę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Kontroli Sądu podlegała decyzja SKO utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji określające skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2020 r.

Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy należy wskazać, że kontrolą tut. Sądu były objęte także decyzje SKO określające temu samemu podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne za lata 2016-2018; prawomocnymi wyrokami z 18 kwietnia 2018 r. oddalono skargi w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1306/17 (2016 r.) oraz I SA/Gl 1305/17 (2017 r.) oraz z dnia 29 stycznia 2019 r. oddalono skargę w sprawie I SA/Gl 834/19. W związku z tym Sąd posłuży się uzasadnieniem w ostatniej ze spraw, albowiem w pełni podziela pogląd w nim wyrażony.

W niniejszej sprawie jedynie stan faktyczny sprawy jest sporny.

Skarżący, przedkładając pisma i składając wyjaśnienia starał się wykazać, że organ nie uwzględnił istotnych zmian w ewidencji geodezyjnej, o której mowa: w piśmie Urzędu Gminy T. z dnia [...] r. dotyczącym przekwalifikowania gruntu rolnego na rowy o pow. [...] ha; w wyciągu z wykazu zmian gruntowych z dnia 17 września 1999 r. o pow. [...] ha gruntów rolnych zajętych przez Skarb Państwa pod inwestycję "[...]"; w piśmie Wojewódzkiego Biura Geodezji w K. z dnia 23 czerwca 1982 r. oraz w notatce służbowej Urzędu Gminy T. z przeprowadzenia dowodu z wizją

w terenie potwierdzającej, że grunt rolny o pow. [...] ha, będący własnością jego ojca, to łąka położona pomiędzy nowym, a starym korytem rzeki "[...]". Z prezentowanego przez skarżącego stanowiska wywieść można, że ze złożonych dokumentów wynika, iż zarówno on, jak i wcześniej jego ojciec, zostali pozbawieni prawa do czerpania pożytków, dlatego Wójt Gminy T. decyzją z [...]r. (w aktach administracyjnych), wykonując polecenie Urzędu Wojewódzkiego w K., zaniechał poboru podatku rolnego i leśnego od gruntu o powierzchni [...] ha przejętych przez Skarb Państwa. Wskazując na korespondencję prowadzoną pomiędzy Urzędem Wojewódzkim w K. , a Wójtem Gminy T. podniósł, że ww. decyzja z [...] r. miała obowiązywać do dnia wprowadzenia aktualnych danych do ewidencji gruntów, która nie nastąpiła.

Według stanowiska skarżącego wyrażonego w odwołaniu sporne pozostaje opodatkowanie podatkiem rolnym powierzchni [...] ha, albowiem w jego ocenie grunty rolne stanowią [...] ha i stan ten istnieje faktycznie od 1982 r.

Pozostałe grunty i budynki będące przedmiotem opodatkowania nie są przez skarżącego kwestionowane.

Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego, wobec dokonanej w dniu [...] r. zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków (zawiadomienie nr [...]), organ podatkowy nie mógł przyjąć do opodatkowania składników nieruchomości wskazanych w deklaracji przez podatnika. Z ww. zawiadomienia (w aktach administracyjnych) wynika, że na działce podatnika nr [...] wyodrębniono rowy o pow. [...] ha, ponadto zmieniła się powierzchnia i kwalifikacja (z W-PsV na W) rowów na działkach [...] i [...], a także dotychczasowa klasyfikacja użytków na działce nr [...], która wcześniej obejmowała łąki ŁIV o pow. [...]ha i drogi dr o pow. [...] ha, natomiast po zmianie obejmuje pastwiska trwałe PsIV o pow. [...] ha.

Opodatkowanie rowów oraz pastwiska klasy IV reguluje art. 1 u.p.r. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 u.p.r. jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Postępowanie dowodowe sprawy nie pozwala na uznanie, że sporne grunty (rowy i pastwiska) były w posiadaniu samoistnym innego podmiotu.

W związku z zarzutami skarżącego wyjaśnić należy, że zastosowane przez organ podatkowy zwolnienia w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i leśnym wynikają obecnie ze wskazanych powyższej przepisów ustaw podatkowych, a nie z decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zaniechania poboru podatku rolnego oraz opłaty leśnej, na którą powołuje się podatnik. Decyzja ta dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym oraz podatkiem leśnym pozostaje bez znaczenia, albowiem przy ustalaniu wymiaru ww. podatków decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (o czym poniżej). Organy podatkowe nie posiadają uprawnień do stosowania ulg podatkowych w drodze decyzji administracyjnej, uprawnienie do zaniechania poboru podatków i zwolnienie niektórych grup płatników z poboru podatków może być realizowane tylko na podstawie ww. ustaw. Decyzja Wójta Gminy T. z [...]r. została wydana na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1980 r., Nr 27 poz. 111) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 1, poz. 4), z których wynika, że decyzja w sprawie zaniechania ustalania zobowiązania podatkowego i poboru podatku mogła dotyczyć tylko jednego lub kilku lat podatkowych. Ponadto z treści samej decyzji można wywnioskować, że zaniechanie poboru podatku miało dotyczyć roku 1990. Dodać należy, że ustawa o zobowiązaniach podatkowych utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa. Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.).

W odniesieniu natomiast do przedłożonych przez skarżącego dokumentów z lat 1982-1983, a także późniejszych (w tym decyzji z 22 listopada 1990 r.) a zarazem rozstrzygając zaistniały spór należy zaakcentować, że co do zasady rację mają organy podatkowe powołując się na przepis art. 21 ust. 1 P.g.k., zgodnie z którym "podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 P.g.k.). Ponadto z art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. przez użyte w ustawie określenia użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Podobnie w cytowanym wyżej art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne.

Wiodące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków - w ramach ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego. Zgodnie bowiem z art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę (ust. 2).

Wskazana kwestia niejednokrotnie była już przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Sąd w poniższych rozważaniach odwoła się do argumentacji wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3226/12 oraz z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych (wyjątkowych) przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.

W wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości (także rolnego), tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).

Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 P.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12, Lex nr 1504306). W świetle natomiast uprzednio poczynionych uwag, organ podatkowy – przy wymiarze podatku od nieruchomości, jak też podatku rolnego lub leśnego – związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.

Stosownie do art. 22 ust. 1 P.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy).

Dane zawarte m.in. w ewidencji gruntów i budynków (podobnie jak w księgach wieczystych i innych ewidencjach i rejestrach), stanowią ponadto materiał źródłowy dla budowania prowadzonej przez organy podatkowe w systemie informatycznym ewidencji podatkowej nieruchomości, dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego (art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l.).

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że skoro do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przeznaczenia gruntów, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku rolnego.

W świetle art. 21 ust. 1 P.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków. W tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki w określonym czasie jest charakter danych gruntów (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11).

Nadto wyjaśnić należy, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., w związku z czym zakwestionowanie prawidłowości wpisu wymaga, co do zasady, uruchomienia stosownego postępowania. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por. m.in. wyroki NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11, z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2314/14).

W myśl § 49 ust.1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Z przytoczonej regulacji wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą, tj. dokonania zmiany w ewidencji, określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010 r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r. nr 2, s.11-19).

Powyższy pogląd, że zmiany w ewidencji gruntów i budynków wywołują skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną jest ugruntowany w judykaturze (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II OSK 102/09, z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 950/12, z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2802/12 i z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 829/13, z dnia 3 listopada 2016 r., Sygn. akt II FSK 2314/14, WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1260/14, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Go 126/16).

Wskazać także należy, że status podatnika podatku od nieruchomości, rolnego będącego osobą fizyczną daje takiej osobie możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego zmian w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3259/15). Na mocy art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 22 P.g.k. właściciele nieruchomości zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.

Zatem dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, natomiast to podatnicy podatku od nieruchomości powinni zgłaszać właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 1 i 2 P.g.k.).

Odnosząc się do zarzutów skarżącego ponownie należy wyjaśnić, że jedynie w toku postępowania administracyjnego dotyczącego zmian w ewidencji gruntów można uwzględnić wymieniane przez skarżącego dokumenty oraz wyjaśnienia, które mogą ewentualnie doprowadzić do oczekiwanych zmian. W toku postępowania podatkowego organy są związane danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które uzasadniałyby uchylenia zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.