Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1267/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 49b
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator / spr. / Sędziowie WSA Ewa Rynczak Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A.K. kwotę 757 / siedemset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 grudnia 2010 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat [...] nakazał inwestorowi A. K. rozbiórkę bramy wjazdowej wraz z furtką dla osób pieszych zrealizowanej od strony drogi publicznej [...] na działce "1" obr. [...] w K. bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno -budowlanemu. Jednocześnie organ pouczył, że obowiązek wynikający z niniejszej decyzji podlega wykonaniu z chwilą gdy stanie się ona ostateczna, a ponadto zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane czynności nakazane niniejszą decyzją winny być wykonane na koszt zobowiązanego, roboty rozbiórkowe należy prowadzić pod nadzorem osoby uprawnionej, zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej, z zachowaniem warunków bhp, niewykonanie ostatecznej decyzji skutkuje podjęciem przez tut. organ postępowania egzekucyjnego na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954). W uzasadnieniu organ wskazał, że przedstawiciele organu nadzoru budowlanego przeprowadzili czynności kontrolne w przedmiotowej sprawie w dniach 30 listopada 2007 r., 5 listopada 2008 r. [...] kwietnia 2010 r. oraz oględziny w dniu [...] maja 2010 r. podczas których ustalono, iż na działce "1" należącej do Gminy K. stanowiącym wraz z działką "2" sięgacz drogowy do posesji przy ul. [...], [...] i [...] wybudowana została brama wjazdowa wraz z furtką dla ruchu pieszego zamontowana w linii ogrodzenia posesji przy ul. [...]. Według możliwej oceny wizualnej szerokość bramy to 6 m a wysokość w najwyższym punkcie to około 2,6 m. Brama zamontowana jest do ogrodzeń posesji [...] i [...]. Inwestor bramy A. K. nie przedłożył do akt sprawy zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, ani uzgodnień z zarządcą drogi dotyczących zamiaru montażu przedmiotowej bramy. Organ I instancji ocenił, iż wykonanie bramy wjazdowej wraz z furtką dla osób pieszych zrealizowanej od strony drogi publicznej ul. [...] na działce "1" zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 wymagało zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a tym samym w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 49b ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym, realizując dyspozycję art. 49b w/w ustawy organ postanowieniem nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 w/w ustawy tj. oceny technicznej określającej rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych związanych z wykonaniem bramy wjazdowej wraz z furtką dla osób pieszych, projektu zagospodarowania działki oraz zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestor w zakreślonym terminie nie przedłożył wymaganych dokumentów. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego zobligowany był do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Odwołanie od tej decyzji wniósł A. K. podnosząc, że przedmiotowa brama wjazdowa nie jest obiektem budowlanym, nie ma stałego związku z podłożem, a została przykręcona do trwałych obiektów budowlanych wzniesionych zgodnie z prawem przeszło 25 lat temu, które zostały odebrane przez ówczesne urzędy administracji budowle zgodne z obowiązującymi przepisami. Odwołujący wskazał ponadto, że na części działki "1", która oddziela ul. [...] od działki "2" będącej własnością Gminy K., nie w linii ogrodzenia, a odsunięta od niej o 30 cm przykręcone są dwa elektronicznie sterowane skrzydła zapory chroniące zaparkowane samochody na działce "1" przed kradzieżą.

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2011 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie ustalono, iż A. K. wykonał bramę wjazdową wraz z bramką dla pieszych, stanowiącą część ogrodzenia, na działce nr "2". Z akt sprawy wynika, że działka nr "2" graniczy z działką nr "3" - ulicą [...], a zatem przedmiotowa brama zlokalizowana jest od strony ulicy, ponadto z ustaleń wynika, że wysokość bramy i bramki mieści się w przedziale 2,40-2,65 m i tym samym przekracza 2,20 m. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, budowa części ogrodzenia jaką jest przedmiotowa brama wjazdowa oraz bramka dla pieszych wymagała od inwestora uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Bezsporne jest, że inwestor nie dokonał takiego zgłoszenia, a zatem zastosowanie w takiej sytuacji ma art. 49b ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż odpowiedź na zarzuty odwołania stanowi uzasadnienie niniejszej decyzji. Ponadto organ zaznaczył, że brama wjazdowa oraz bramka dla pieszych stanowią integralny element istniejącego ogrodzenia i są z nim związane technicznie i funkcjonalnie, w związku z powyższym w ocenie organów nadzoru budowlanego w sprawie należy stosować te same przepisy, które regulują kwestie związane z budową ogrodzeń. Pozostałe zarzuty odwołania, w tym dotyczące własności działki nr "2" (drogi wewnętrznej prowadzącej m.in. do nieruchomości przy ul. [...], [...] i [...]) pozostają bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. K. zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

1. naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że ogrodzenie realizowane na nieruchomości przy wznoszeniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest obiektem budowlanym,

2. naruszenie art. 3 pkt 6 i 7 w/w ustawy, przejawiające się niewłaściwą wykładnią, a wskutek tego nieuzasadnionym zastosowaniem, poprzez zakwalifikowanie czynności polegających na zamontowaniu na istniejących zawiasach skrzydeł bramy wjazdowej oraz furtki jako "robót budowlanych" obejmujących "budowę obiektu budowlanego", w sytuacji gdy podjęte działanie nie mieści się w definicji legalnej przedmiotowych pojęć ujętych w ustawie prawo budowkne, a nadto można stwierdzić że w ogóle wymyka się spod regulacji powołanej ustawy;

3. naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy przejawiając się niewłaściwą wykładnią, a w skutek tego nieuzasadnionym zastosowaniem, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że czynność polegająca na zamontowaniu na istniejących zawiasach skrzydeł bramy wjazdowej oraz furtki jest wymagającą zgłoszenia właściwemu organowi administracji "budową ogrodzenia", w sytuacji, gdy podejmowane czynności nie mogą być kwalifikowane jako "budowa", nie dotyczyły nadto budowy "ogrodzenia" jako całości, albowiem dotyczyły wyłącznie zainstalowania ruchomych elementów bramy;

4. naruszenie art. 49b ustawy Prawo budowlane poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i nakazanie "rozbiórki" zamontowanych skrzydeł bramy oraz furtki, w sytuacji gdy przedsięwzięta czynność nie mogła zostać zakwalifikowana jako wymagające zgłoszenia "roboty budowlane", tym samym nie jest możliwe stosowanie względem tak przedsięwziętych czynności sankcji określonych w przepisach ustawy prawo budowlane.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy, w szczególności: nie przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie jakie prace, czynności miały miejsce w analizowanym stanie faktycznym, oraz nie ustalenie kręgu osób które zrealizowały ustalone czynności; nie przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie charakteru i rodzaju podjętych prac, nie wyjaśnienie przez organ II instancji przesłanek uzasadniających zakwalifikowanie czynności polegającej na zamontowaniu na istniejących zawiasach skrzydeł bramy wjazdowej oraz furtki jako objętych regulacją ustawy prawo budowlane robót budowlanych- budowy ogrodzenia, zakwalifikowanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji czynności podjętych na działce nr "1" obr. [...], jako "budowa ogrodzenia" bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie, jak również bez powołania się na okoliczności sprawy uzasadniające takie zakwalifikowanie przedsięwziętych czynności, nieuzasadnione przyjęcie, że skrzydła bramy oraz skrzydło furtki są "bramą wjazdową oraz bramką dla pieszych stanowiącą integralny element istniejącego ogrodzenia i są z nim związane technicznie i funkcjonalnie", albowiem pojęcie bramy wjazdowej oraz furtki obejmuje nie tylko umocowanie na istniejących już zawiasach skrzydeł bramy i furtki, lecz również istnienie (zrealizowanie) konstrukcji wspierającej, podczas gdy w niniejszej sprawie miało miejsce jedynie ulokowanie skrzydeł bez wznoszenia stałej konstrukcji wspierającej, która jako część składowa ogrodzenia istniała i nadal istnieje na nieruchomości;

2. naruszenie art. 104 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę bramy wjazdowej wraz z furtką, podczas gdy z uzasadnienia skarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika, że obowiązek ma dotyczyć jedynie zdjęcia zawieszonych skrzydeł bramy wjazdowej oraz furtki;

3. naruszenie art. 52 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania, skutkujące nie przyznaniem statusu strony właścicielowi działki nr "4" przy ul. [...] (uchybienie art. 52 ustawy Prawo budowlane przekłada się na naruszenie m.in. art. 7, art. 10, art. 79, art. 81, art. 107 k.p.a. w toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego),

4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy ocenianie przez organy nadzoru budowlanego zdarzenie nie jest objęte regulacją ustawy prawo budowlane, zatem postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki jako bezprzedmiotowe powinno było zostać umorzone.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji poprzedzającej ją decyzji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakwie zważył, co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (ust 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (ust 2).

W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (ust 3).

Przesłanką wydania przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane jest zatem wykonanie przez inwestora obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia lub w sytuacji wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (wykonanie takiego obiektu zwolnione musi być z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i objęte trybem zgłoszeniowym) oraz niemożność jego legalizacji z uwagi bądź to na sprzeczność w zakresie lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź jego niezgodność z innymi przepisami (głównie chodzi o przepisy techniczno budowlane) a także fakt nieprzedłużenia przez inwestora dokumentów wymienionych w art. 49b ust 2 w tym decyzji o warunkach zabudowy w razie braku polanu miejscowego. Odrębną przesłanką nakazu rozbiórki w tym trybie jest także brak uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej (art. 49b ust 7).

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest wydany przez organy nadzoru budowlanego nakaz rozbiórki ogrodzenia (będącego w budowie) wykonanego od strony drogi. Zdaniem organów, ogrodzenie to zostało przez skarżące wykonane bez wymaganego zgłoszenia a legalizacja tego obiektu nie jest możliwa z uwagi na nie przedłożenie przez inwestora – A. K. wymaganych przepisem art. 49b ust. 2 dokumentów.

Wskazać przede wszystkim należy, iż zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 23 ustawy prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzenia. Przepis art. 30 ust 1 pkt 3 tejże ustawy przesądza natomiast, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3: budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m ... . Wykonanie prac budowlanych polegających na budowie ogrodzenia od strony drogi (miejsca o charakterze publicznym) jest zatem objęte trybem zgłoszeniowym. Podkreślić tu należy, iż budowa ogrodzenia nie została przez przytoczone wyżej przepisy potraktowana jako budowa obiektu budowlanego. Trybem zgłoszeniowym objęte są bowiem nie tylko prace polegające na budowie niektórych obiektów budowlanych (zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę) ale także wykonanie innych prac budowlanych które nie mają tego charakteru (budowy obiektu budowlanego) jak wykonanie właśnie ogrodzeń czy remont obiektów budowlanych, ocieplenie budynków o wysokości do 12 m, utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych lub instalowanie tablic i urządzeń reklamowych. Nie budzi wątpliwości sądu, iż ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym. Przepis art. 3 ustawy Prawo budowlane wyrażanie bowiem definiuje, iż ilekroć w ustawie mowa o urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Ustawa ta nie przewiduje przy tym żadnych wyjątków od reguły określonej w w/w przepisie. A zatem każde ogrodzenie (nie tylko związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem) w jej rozumieniu jest urządzeniem a nie obiektem budowlanym. Konsekwencją tej regulacji nie jest jednak wyłączenie stosowania trybu postępowania określonego w art. 49b ustawy Prawo budowlane w sytuacji budowy ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 cm i od strony miejsc publicznych, bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia. Wprawdzie bowiem przepis art. 49b ust 1 mówi, iż właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ – co sugerowało by, iż ma on zastosowanie jedynie do obiektów budowlanych, tym niemniej w art. 49 b ust. 5 pkt 1 przepis stanowi, iż do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7-11, 14, 15, 17 i 18 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 2.500 zł. Tak więc ustawa poprzez ustalenie opłaty legalizacyjnej od wybudowanych w ramach samowoli budowlanej ogrodzeń (instalacji budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9) nakazuje traktować te instalacje jak obiekty budowlane. Także więc do ogrodzeń wzniesionych bez wymaganego zgłoszenia ma zastosowanie tryb postępowania określony w art. 49b ustawy. Zdaniem sądu jest to wynik niedokładności legalizacyjnej. Wyraźne objęcie ogrodzeń dyspozycją art. 49b poprzez ustalenie opłat legalizacyjnych w ust 5 nie znalazło precyzyjnego odzwierciedlenia w konstrukcji ust 1, w którym to przepisie mowa wyłącznie o obiektach budowlanych a nie obiektach lub urządzeniach budowlanych czy innych pracach budowlanych wykonanych bez wymaganego zgłoszenia. Ten brak precyzji w konstrukcji przepisu nie przesądza w ocenie sądu o tym, iż wolą ustawodawcy było objęcie ogrodzeń wzniesionych w ramach samowoli budowlanej reżimem o którym mowa w art. 49b (tym samym brak podstaw by stosować art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane) z uwagi właśnie na wyraźne objęcie ich obowiązkiem uiszczenia opłat legalizacyjnych.

Organy prawidłowo zatem zakwalifikowały wykonane prace w kontekście przepisów które w sprawie należało stosować o ile by przyjąć, iż faktycznie skarżący dopuścił się budowy ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia. Tym niemniej zakres uchybień jakich dopuściły się organy jest tak duży, że decyzje organów obu instancji nie mogły ostać się w obrocie prawnym. Prowadząc postępowania organy nie ustaliły bowiem w sposób właściwy przedmiotu postępowania oraz nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości stron tego postępowania.

Przede wszystkim stwierdzić należy, iż organ nie ustalił co i kiedy było przedmiotem samowoli budowlanej - wykonania ogrodzenia bez wymaganego prawem zgłoszenia. Organ nie ustalił przede wszystkim jak wykonane jest przedmiotowe ogrodzenie (brama). Czy jest ona posadowiona w gruncie, czy jedynie przytwierdzona do sąsiednich ogrodzeń, a także kto i w jakim zakresie prac tych dokonał. Organ nie wyjaśnił także co w kontekście niniejszej sporawy przez pojęcie ogrodzenia rozumie.

Dalej wskazać należy, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji podaje jedynie, że ustalono, iż na działce "1" należącej do Gminy K. stanowiącym wraz z działką "2" sięgacz drogowy do posesji przy ul. [...], [...] i [...] wybudowana została brama wjazdowa wraz z furtką dla ruchu pieszego zamontowana w linii ogrodzenia posesji przy ul. [...]. Inwestorem tych prac był skarżący. Organ nie ustala jednak (w decyzji) na czym dokładnie polegało wybudowanie bramy oraz kiedy zdarzenie to miało miejsce. Czy według organu było to wykonanie całej konstrukcji bramy, osadzenie jej w gruncie (o ile do takiego doszło) i przytwierdzenie do ogrodzeń zlokalizowanych na sąsiednich działkach, czy jedynie zamontowanie przez skarżącego skrzydeł bramy i furtki na istniejącej już konstrukcji. Z protokołu z kontroli robót budowlanych (akta administracyjne k. 13-15) wynika bowiem, iż według oświadczenia skarżącego brama ta (ogrodzenie) została wykonana około 10 lat temu przez właścicieli działek "5", "6", "7", "8". Skrzydła tej bramy zdemontowano w sierpniu 2007 a w listopadzie 2007 r. skarżący samodzielnie zamontował skrzydła odtworzonej bramy. Organ w żaden sposób okoliczności tej nie weryfikuje i nie określa co dla niego oznacza wybudowanie bramy dla której to pracy budowlanej inwestorem był skarżący. W konsekwencji dla sądu nie jest wiadomo, na czym polegało to "wybudowanie bramy" tj. po pierwsze jak przedmiotowa brama jest wykonana, czy ma elementy na stałe posadowione w podłożu (stanowisko stron postępowania na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. było w tym zakresie rozbieżne) czy jest to wyłącznie konstrukcja przytwierdzona do ogrodzeń sąsiednich posesji. Dalej nie widomo kiedy według organu tej samowoli budowlanej się dopuszczono. Czy było to jak wynika z protokołu z kontroli robót budowlanych (akta administracyjne k. 13-15) około 10 lat przed sporządzeniem tego protokołu w czasie budowy całej konstrukcji bramy, czy jak traktuje to skarżący, w listopadzie 2007 r. kiedy, po wcześniejszym demontażu dokonał on montażu samych skrzydeł bramy. Tym samym organ nie ustalił co jest przedmiotem postępowania.

W konsekwencji organ nie ustalił także w sposób nie budzący wątpliwości, kto był inwestorem przedmiotowych robót budowlanych i na czym one polegały. Jeżeli bowiem organ jako wybudowanie bramy traktuje wykonanie jej konstrukcji, to bezzasadnie przyjmuje, iż inwertorem był wyłącznie skarżący, a przynajmniej mając na materiał dowodowy, który by wskazywał, iż inwertorem mogły być także inne osoby (właściciele działek "5", "6", "7", "8"), żadnych ustaleń w tym kierunku nie czyni. Wskazać należy, iż obecny na rozprawione w dniu 28 października 2011 r. uczestnik postępowania P. M. przed sądem potwierdził, iż właściciele działek "5", "6", "7", "8" (w tym ona sam) przedmiotową inwestycję sfinansowali. Wskazać tu należy, iż pojęcie "inwestor" jakim posługuje się Prawo budowlane nie jest pojęciem jednoznacznym. Terminem tym ustawa posługuje się często. Interpretując go należy posługiwać się wykładnią funkcjonalną nie abstrahując jednocześnie od potocznego oraz słownikowego rozumienia tego pojęcia. W Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją prof. S. D. Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r. pojęcie inwestor definiowane jest jako osoba lub przedsiębiorstwo dokonujące inwestycji (tom 2 str. 134). W potocznym rozumieniu tego słowa inwestorem jest osoba (podmiot) podejmująca działania o charakterze gospodarczym. Zygmunt Niewiadomski, Tomasz Asman, Jędrzej Dessoulavy-Śliwiński, Elżbieta Janiszewska-Kuropatwa, Alicja Plucińska-Filipowicz w Prawo budowlane Komentarz (Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2007 r.) zajęli stanowisko, iż z całokształtu przepisów obecnie obowiązującej ustawy wynika, że inwestorem jest podmiot, bez którego woli nie może funkcjonować ani budowa w sensie faktycznym, ani nie może się toczyć postępowanie administracyjne zmierzające do wydania pozwolenia na budowę, gdyż jedynie inwestor może złożyć wniosek inicjujący postępowanie w tej sprawie. Pogląd ten przyjął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie II SA/Kr 220/08.

Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, interpretując pojęcie inwestora na potrzeby prawa budowlanego, należy mieć na uwadze przede wszystkim aspekt woli danego podmiotu w inicjowaniu, rozpoczęciu i kontynuowaniu procesu budowlanego. W tym rozumieniu inwestorem byłby zawsze podmiot bez którego woli i aktywności dany proces budowlany nie mógł by się rozpocząć ani być kontynuowany. Położenie przy tym nacisku jedynie na aspekt formalny tj. przyjęcie, że inwestorem jest tylko ten podmiot, który przed organami administracji może skutecznie zainicjować proces budowlany lub który faktycznie dokonał prac budowlanych (był ich wykonawcą) jest nieuzasadnione. Podmiot taki – uprawniony do wszczęcia procesu budowlanego i realizujący to prawo jest oczywiście inwestorem w rozumieniu prawa budowlanego. Nie tylko jednak taki podmiot na gruncie obowiązujących przepisów jest inwestorem. Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę inwestorem jest nie tylko podmiot, który podejmuje się budowy w aspekcie faktycznym (jest wykonawcą tychy robót) ale też osoba bez której woli i aktywności proces budowlany nie mógłby się rozpocząć i być kontynuowany, który roboty budowlane inicjuje i finansuje. W tym aspekcie inwestorami byliby także pozostali współwłaściciele nieruchomości o ile byli inicjatorami przedsięwzięcia bądź popierali lub finansowali je. W takiej sytuacji nakaz rozbiórki powinien być skierowany do wszystkich tych osób które są faktycznymi inwestorami samowoli budowlanej. Okoliczności te organ ponownie rozpatrując sprawę powinien wyjaśnić, by w sposób prawidłowy podmiotowo ukształtować postępowanie także w aspekcie adresatów decyzji.

Brak wyjaśniania tych okoliczności, prowadzi do wniosku, że postępowanie w niniejszej sprawie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem sądu organy nie rozpatrzyły sprawy w jej całokształcie, a ustalenia faktyczne nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest bowiem wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Zaznaczyć należy, że rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Udowodnienie danej okoliczności, w myśl art. 80 k.p.a. ma nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Zdaniem sądu organ nie ustalił także prawidłowo kręgu stron postępowania, nie tylko w sensie adresatów decyzji rozbiórkowej (o czym mowa wyżej) ale także w sensie osób których interesu prawnego dotyczył przedmiotowe postępowanie. W postępowaniu tym bowiem nie brał udziału właściciel działki "4". Na działce tej zlokalizowane jest ogrodzenie do którego zamontowano skrzydło bramy przedmiotowego ogrodzenia. Tak przynajmniej można wywnioskować z dokumentacji fotograficznej, bo już nie z ustaleń organu. Właściciel nieruchomości na której mają być przeprowadzone prace rozbiórkowe (ingerujące w jego własność) w sposób oczywisty powinien być strona postępowania.

Z powyższych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchylił decyzje organów obu instancji.