Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 835/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel (spr.), Sędzia WSA - Władysław Kulon, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 1 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji nakazującej zamontowanie brakującej ławy kominiarskiej na dachu budynku I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego M. M. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku VAT.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej zwany organem II instancji, organem odwoławczym lub w skrócie DWINB) zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 1 października 2014 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. (dalej zwanego organem I instancji lub w skrócie PINB) z dnia 14 kwietnia 2011 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej ul. K. [...] w L. zamontowanie brakującej ławy kominiarskiej na dachu budynku przy ul. K. [...] w L..

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktyczno-prawnym:

PINB decyzją z dnia 14 kwietnia 2011 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej jako u.p.b.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej ul. K. [...] w L., w terminie do dnia 31 sierpnia 2011 r., zamontowanie brakującej ławy kominiarskiej na dachu budynku przy ul. K. [...] w L..

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia 10 lutego 2011 r. nr [...] DWINB uchylił w całości decyzję PINB z dnia 17 listopada 2010 r. nakazującą Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. K. [...] w L. zamontowanie brakującej ławy kominiarskiej od strony ul. M. Organ I instancji wymienił następnie dokumenty, o które w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym uzupełniono zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz podkreślił, że zamontowanie brakującej ławy kominiarskiej ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku, wyszczególnionych w protokole kominiarskim nr 539176 z dnia 4 lutego 2011 r.

Odwołanie od tej decyzji złożył R. P. (dalej również jako odwołujący lub skarżący), domagając się jej uchylenia w całości.

DWINB decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że zaskarżona decyzja została podjęta nie ze względu na nieodpowiedni stan techniczny budynku lecz ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Oznacza to, iż organ stopnia powiatowego w dalszym ciągu orzeka opierając się na niewłaściwej podstawie prawnej, pomimo wskazania powyższego uchybienia w decyzji kasacyjnej wydanej przez DWINB dnia 10 lutego 2011 r. Organ odwoławczy podkreślił, że stwierdzenie, iż obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, jest podstawą do wydania decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.b., a nie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b.

W ocenie DWINB organ I instancji naruszył przepis art. 10 § 1 kpa, gdyż nie zagwarantował stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów, nie pouczył stron o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia i nie wstrzymał się z wydaniem decyzji do czasu złożenia takiego oświadczenia.

Zdaniem organu II instancji, zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ podniósł, iż ze znajdującej się w aktach sprawy uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej wynika, że jej reprezentacja została ustalona w sposób prawidłowy. Jeżeli natomiast kwestia skarżący uważa, że dane dokumenty są nieprawdziwe, powinien zgłosić ten fakt do organów ścigania, które mają kompetencje aby ustalić, czy faktycznie doszło do popełnienia przestępstwa.

Reasumując organ stwierdził, że stan faktyczny uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 66 u.p.b., ale ze względu na uchybienia proceduralne mające wpływ na wynik sprawy, decyzja organu I instancji nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

W wyniku złożenia skargi na powyższą decyzję przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 582/11, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia tut. Sąd podniósł, iż w sprawie prowadzonej na podstawie art. 61 i art. 66 u.p.b. przymiot strony postępowania przysługuje niewątpliwie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego. Wskazuje na to treść przepisów zawartych w rozdziale 6 tej ustawy, z których wynika, że obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym obciąża zarządcę tego obiektu lub jego właściciela. W szczególności przepis art. 61 stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowanego obowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, tj. użytkować go zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym. W przypadku obiektu stanowiącego przedmiot współwłasności stroną postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego będą jego współwłaściciele, a w przypadku gdy współwłasność ta powstała w związku z odrębną własnością lokali na uwadze trzeba mieć przepisy ustawy o odrębnej własności lokali stanowiące o wspólnocie mieszkaniowej. Uregulowania tej ustawy wskazują, że co do zasady, to wspólnota mieszkaniowa posiada przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego.

Z przepisu art. 66 u.p.b. wynika, że zasadniczo nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego dotyczy samego obiektu budowlanego (w części objętej współwłasnością) a nie poszczególnych wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Decyzje wydawane na podstawie art. 66 u.p.b. powinny więc dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości samego obiektu lub jego części, ale nie można wykluczyć możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w pojedynczym lokalu - o ile roboty mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (tak NSA w wyroku z dnia 16 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1991/98). W sprawie dotyczącej oceny stanu technicznego budynku istotne zatem może być badanie naruszenia interesu prawnego poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że członek wspólnoty mieszkaniowej o ile wykaże swój własny indywidualny interes prawny może wystąpić jako strona w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego obiekty budowlanego (por. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2008 r. VII SA/Wa 1269/08). Uregulowania art. 21 ustawy o własności lokali (stanowiącego, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz) oraz art. 22 ust. 1 tej ustawy (według którego czynności zwykłego zarządu, zarząd wspólnoty podejmuje samodzielnie), nie wykluczają bowiem działania na zewnątrz poszczególnych członków wspólnoty np. w obronie własnych praw mieszkaniowych pozostających w związku ze stanem technicznym budynku. Członek wspólnoty, który wykaże swój własny indywidualny interes, może wystąpić jako strona w postępowaniu w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota mieszkaniowa i w której wspólnota powinna być adresatem nakazu wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 66 u.p.b. Podobnie może być stroną w postępowaniu, w którym w związku ze stanem technicznym obiektu budowlanego omawiane obowiązki nakładane są na właściciela lokalu mieszkalnego.

Mając powyższe uregulowania na uwadze Sąd wskazał, że badanej sprawie organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione przez skarżącego nie wyjaśniając kwestii jego indywidualnego interesu prawnego. Tymczasem akta sprawy przedstawione Sądowi wskazują na istotne w tym zakresie wątpliwości. Wynika z nich bowiem, że R. P. w początkowym etapie postępowania brał udział jako właściciel lokalu mieszkalnego nr 1. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy wskazuje jednakże, że w toku postępowania stan prawny tego lokalu mógł ulec zmianie. Mianowicie z odpisu KW nr [...] z dnia 14 kwietnia 2010 r. prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr 1 wynika, że w dziale II (własność) w podrubryce 2.2.4 (inne osoby prawne) wpisano "A. Spółka z o.o. z siedzibą w L. – w organizacji". Natomiast w rubryce 2.3 (właściciel wyodrębnionego lokalu) brak jest wpisu (wcześniej figurował tam R. P.). W aktach znajduje się również wydruk komputerowy wypisu z rejestru gruntów, nie mający jednak cech urzędowych, z którego z kolei wynika, że według stanu na dzień 24 lutego 2011 r. skarżący figuruje w ewidencji gruntów jako współwłaściciel nieruchomości przy ul. K. [...] w związku z własnością lokalu mieszkalnego nr 1. Przedstawione okoliczności faktyczne wskazują zatem na poważne wątpliwości do legitymacji procesowej uprawniającej skarżącego do inicjowania postępowania odwoławczego.

Zdaniem Sądu organ drugiej instancji nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, czy w chwili wnoszenia odwołania od decyzji PINB z dnia 14 kwietnia 2011 r. R. P. był w ogóle członkiem wspólnoty mieszkaniowej w budynku przy ul. K. [...] i czy przysługiwał mu indywidualny interes prawny w zaskarżeniu tej decyzji. Wątpliwości w tym zakresie umacnia oświadczenie skarżącego złożone na etapie postępowania sądowego w związku z ubieganiem się o przyznanie mu prawa pomocy, z którego wynika, że nie posiada on własności lokalu mieszkalnego (druk PPF z dnia 11 października 2011 r.).

Bezsprzecznie organ odwoławczy przed przystąpieniem do rozpatrzenia odwołania i wydania kolejnej już w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej, nie wyjaśnił, czy odwołującemu się przysługuje status strony ze względu na jego indywidualny interes prawny. W szczególności organ nie ustalił – pomimo, że w aktach sprawy znajdowały się opisane wyżej dowody – czy autor odwołania posiadał prawo własności lokalu mieszkalnego znajdującego się budynku przy ul. K. [...] w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak też na moment orzekania przez organ drugoinstancyjny. Zauważono przy tym, że uczestniczenie przez jakiś podmiot w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie powoduje, że podmiot ten nabywa z tego tytułu prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie zwalnia organu odwoławczego od zbadania czy odwołanie pochodzi od strony. Jeżeli organ ustali, że warunek ten nie został spełniony, winien umorzyć postępowanie odwoławcze.

W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji uchybił powyższym wymogom, czym naruszył przepis art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wynikającą z tego przepisu zasadę prawdy obiektywnej konkretyzuje przepis art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązując organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada zaś obowiązek wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Podsumowując swoje rozważania Sąd wskazał, iż w jego ocenie organ II instancji nie uczynił zadość przywołanym przepisom prowadząc postępowanie odwoławcze, bez uprzedniego zbadania i wyjaśniania legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozpatrzenie odwołania podmiotu nie będącego stroną w sprawie powoduje, że decyzja odwoławcza dotknięta jest kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę dla stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2875/13, oddalił skargę kasacyjną DWINB od powyższego wyroku WSA we Wrocławiu.

Po zwrocie akt organ II instancji zaskarżoną decyzją Nr 1397/2014 z dnia 1 października 2014 r. umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przypomniał, iż kwestionowana decyzja została wydana w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., a tym samym adresatami decyzji wydawanych na podstawie tej normy prawnej, i jedynymi stronami postępowania mogą być tylko osoby odpowiedzialne za stan techniczny i użytkowy obiektu budowlanego, a zatem jego właściciel lub zarządca. Postępowanie w sprawie stanu technicznego i użytkowego obiektu budowlanego dotyczy tylko nałożenia obowiązku a nie realizacji uprawnień prawnoadministracyjnych. Dlatego stronami postępowania nie mogą być inne podmioty niż właściciel (właściciele) lub zarządca obiektu budowlanego. Regulacja art. 61 u.p.b. nakłada w sposób wyraźny obowiązki w zakresie utrzymania obiektu budowlanego na właściciela lub zarządcę obiektu i brak jest przesłanek stosowania wykładni rozszerzającej i objęcia tym obowiązkiem innych osób, które korzystają z obiektu na mocy umowy cywilnoprawnej z jego właścicielem np. w drodze umowy najmu lub dzierżawy. W ocenie organu odwoławczego źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego nie mogą być jedynie przepisy prawa cywilnego, lecz interes ten musi być poparty przepisami Prawa budowlanego.

Organ II instancji odnosząc się do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazał, iż adresatem obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją PINB z dnia 14 kwietnia 2011 r. jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. K. [...] w L.. Decyzja dotyczy zamontowania ławy kominowej na dachu budynku. Dach budynku stanowi część wspólną nieruchomości, za której utrzymanie odpowiada wspólnota mieszkaniowa jako ogół współwłaścicieli budynku, a nie poszczególni właściciele lokali z osobna.

Zdaniem organu z przepisów prawnych nie można wywieść żadnych obowiązków, ani też indywidualnych uprawnień, dla właściciela lokalu lub jego najemcy w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 u.p.b. w stosunku do części wspólnych budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa. Postępowanie to zmierza bowiem do doprowadzenia stanu technicznego i użytkowego budynku do zgodności z prawem w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie prawa cywilnego. Nałożony obowiązek nie dotyczy bezpośrednio lokalu użytkowanego przez R. P.. Nie jest on zatem stroną w sprawie.

Na zakończenie podniesiono, że dodatkowo istotne jest, na co zwrócił uwagę Sąd, że w aktach sprawy znajduje się odpis księgi wieczystej nr [...] wg stanu na dzień 14 kwietnia 2010 r., prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr 1 w której, w dziale II (własność) w podrubryce 2.2.4 (inne osoby prawne) wpisano "A. z o.o. z siedzibą w L. - w organizacji". Natomiast w rubryce 2.3 (właściciel wyodrębnionego lokalu) brak jest wpisu.

Jak wynika z odpisu zupełnego ww. księgi dostępnej na stronie https://ekw.ms.gov.pl R. P. utracił prawo własności lokalu nr [...] w budynku przy ul. K. [...] w L. w dniu 19 marca 2010 r. na mocy umowy spółki z o.o.

W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości jako niezgodnej z prawem i stanem faktycznym. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ II instancji określając, iż adresatem obowiązku jest wspólnota mieszkaniowa, nie wskazał kto tworzy tę wspólnotę i przez kogo jest ona reprezentowana przez co kontrola tej decyzji nie jest możliwa. Zarzucona także, iż organ II instancji pominął fakt, że skarżący występuje w niniejszej sprawie zarówno jako osoba fizyczna oraz jako "Administrator i zarządca opisanej w/w nieruchomości przy ul. K. [...] w L. oraz lokalu przy ul. K. [...] w L." Zdaniem skarżącego był on i jest nadal zarządcą tego obiektu budowlanego, w tym lokalu nr [...].

DWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. w skrócie u.p.p.s.a).

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na początku rozważań zwrócić należy uwagę, iż istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia czy skarżący jest stroną postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie art. 66 ust. 1u.p.b., w sprawie stanu technicznego i użytkowego budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] w L..

Znamienne dla rozstrzygnięcia tego sporu jest także fakt, iż w sprawie tej wypowiedział się tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 582/11, podnosząc m.in., że:

1) w sprawie prowadzonej na podstawie art. 61 i art. 66 u.p.b. przymiot strony postępowania przysługuje niewątpliwie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego;

2) w przypadku obiektu stanowiącego przedmiot współwłasności stroną postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego będą jego współwłaściciele, a w przypadku gdy współwłasność ta powstała w związku z odrębną własnością lokali na uwadze trzeba mieć przepisy ustawy o odrębnej własności lokali stanowiące o wspólnocie mieszkaniowej. Uregulowania tej ustawy wskazują, że co do zasady, to wspólnota mieszkaniowa posiada przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego;

3) z przepisu art. 66 u.p.b. wynika, że zasadniczo nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego dotyczy samego obiektu budowlanego (w części objętej współwłasnością), a nie poszczególnych wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Decyzje wydawane na podstawie art. 66 u.p.b. powinny więc dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości samego obiektu lub jego części, ale nie można wykluczyć możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w pojedynczym lokalu - o ile roboty mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości;

4) w sprawie dotyczącej oceny stanu technicznego budynku istotne zatem może być badanie naruszenia interesu prawnego poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. (...) Członek wspólnoty, który wykaże swój własny indywidualny interes, może wystąpić jako strona w postępowaniu w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota mieszkaniowa i w której wspólnota powinna być adresatem nakazu wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 66 u.p.b. Podobnie może być stroną w postępowaniu, w którym w związku ze stanem technicznym obiektu budowlanego omawiane obowiązki nakładane są na właściciela lokalu mieszkalnego;

5) w badanej sprawie organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione przez skarżącego nie wyjaśniając kwestii jego indywidualnego interesu prawnego, pomimo

okoliczności faktyczne wskazujących na poważne wątpliwości co do legitymacji procesowej uprawniającej skarżącego do inicjowania postępowania odwoławczego;

6) organ drugiej instancji nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, czy w chwili wnoszenia odwołania od decyzji PINB z dnia 14 kwietnia 2011 r. R. P. był w ogóle członkiem wspólnoty mieszkaniowej w budynku przy ul. K. [...] i czy przysługiwał mu indywidualny interes prawny w zaskarżeniu tej decyzji. Wątpliwości w tym zakresie umacnia oświadczenie skarżącego złożone na etapie postępowania sądowego w związku z ubieganiem się o przyznanie mu prawa pomocy, z którego wynika, że nie posiada on własności lokalu mieszkalnego (druk PPF z dnia 11 października 2011 r.);

7) organ odwoławczy przed przystąpieniem do rozpatrzenia odwołania i wydania kolejnej już w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej, nie wyjaśnił, czy odwołującemu się przysługuje status strony ze względu na jego indywidualny interes prawny. W szczególności organ nie ustalił – pomimo, że w aktach sprawy znajdowały się opisane wyżej dowody – czy autor odwołania posiadał prawo własności lokalu mieszkalnego znajdującego się budynku przy ul. K. [...] w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak też na moment orzekania przez organ drugoinstancyjny. Zauważono przy tym, że uczestniczenie przez jakiś podmiot w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie powoduje, że podmiot ten nabywa z tego tytułu prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie zwalnia organu odwoławczego od zbadania czy odwołanie pochodzi od strony. Jeżeli organ ustali, że warunek ten nie został spełniony, winien umorzyć postępowanie odwoławcze;

8) organ II instancji nie uczynił zadość przywołanym przepisom prowadząc postępowanie odwoławcze, bez uprzedniego zbadania i wyjaśnienia legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozpatrzenie odwołania podmiotu nie będącego stroną w sprawie powoduje, że decyzja odwoławcza dotknięta jest kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę dla stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W tym kontekście warto wskazać, iż stosownie do art. 153 u.p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten odnosi się więc do sytuacji, gdy - jak w niniejszej sprawie - orzekał już poprzednio sąd administracyjny, który dokonał określonej oceny prawnej. Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, jak również po wzruszeniu pierwotnego orzeczenia, która to sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna wynikająca z uzasadnienia wyroku dotyczy wykładni przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w związku z konkretną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Niezastosowanie się do nich przez organ administracji publicznej przy ponownym wydawaniu decyzji narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe.

Jak zasadnie podniósł to naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1578/11, "związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 u.p.p.s.a. oznacza zatem, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej, jak i oceny prawnej. Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji.

Zgodnie z art. 170 u.p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego wyroku w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem, jeżeli w kolejnym postępowaniu pojawia się dana kwestia nie może ona być już badana"

W konsekwencji tych wywodów przyjąć trzeba, iż rola Sądu I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy sprowadzała się de facto do oceny, czy organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę prawidłowo zrealizował zalecenia Sądu zawarte w poprzednim prawomocnym wyroku z dnia 29 sierpnia 2012 r.

Zdaniem Sądu ocena powyższego zagadnienia wypada pozytywnie dla organu odwoławczego, który:

- po pierwsze wskazał, że adresatem obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją PINB z dnia 14 kwietnia 2011 r. jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. K. [...] w L., zaś sama decyzja dotyczy zamontowania ławy kominowej na dachu budynku. Prawidłowo wywiedziono, że dach budynku stanowi część wspólną nieruchomości, za której utrzymanie odpowiada wspólnota mieszkaniowa jako ogół współwłaścicieli budynku, a nie poszczególni właściciele lokali z osobna;

- po wtóre zasadnie podniósł, że z przepisów prawnych nie można wywieść żadnych obowiązków, ani też indywidualnych uprawnień, dla właściciela lokalu lub jego najemcy w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 u.p.b. w stosunku do części wspólnych budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, gdyż postępowanie to zmierza do doprowadzenia stanu technicznego i użytkowego budynku do zgodności z prawem w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie prawa cywilnego. W rezultacie zasadnie przyjęto, iż nałożony obowiązek nie dotyczy bezpośrednio lokalu użytkowanego przez R. P., a zatem nie jest on stroną w sprawie;

- po trzecie potwierdził spostrzeżenia Sądu, iż w aktach sprawy znajduje się odpis księgi wieczystej nr [...] wg stanu na dzień 14 kwietnia 2010 r., prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr 1 w której, w dziale II (własność) w podrubryce 2.2.4 (inne osoby prawne) wpisano "A. z o.o. z siedzibą w L. - w organizacji", natomiast w rubryce 2.3 (właściciel wyodrębnionego lokalu) brak jest wpisu. Z odpisu zupełnego tej księgi wynika również, że R. P. utracił prawo własności lokalu nr [...] w budynku przy ul. K. [...] w L. w dniu 19 marca 2010 r. na mocy umowy spółki z o.o.;

- po czwarte wreszcie prawidłowo podsumował, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania co skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Na marginesie rozważań podnieść można, iż stroną postępowanie nie była również przywoływana przez skarżącego "A. Sp. z o.o. w L. w organizacji" jako potencjalny członek Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. K. [...] w L..

Niewątpliwie interes prawny w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 66 ust. 1 u.p.b. przysługuje niewątpliwie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego..

Jak wynika ze skargi skarżący swój interes prawny, jak też interes spółki z o.o., do udziału w tym postępowania wywodzi z faktu bycia członkiem wspólnoty mieszkaniowej i związanych ze stosunkiem współwłasności uprawnień do współdecydowania co do części wspólnej nieruchomości. Tymczasem okoliczność bycia członkiem wspólnoty mieszkaniowej nie przesądza, w realiach niniejszej sprawy, o posiadaniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., który uprawniałby do bycia stroną postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie art. 66 ust. 1u.p.b., w sprawie stanu technicznego i użytkowego budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] w L. .

Oceniając legitymację członka wspólnoty mieszkaniowej w takim postępowaniu należy odwołać się bowiem do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm., w skrócie u.w.l.) Stosownie do art. 3 ust. 1 i ust. 2 u.w.l., w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W myśl art. 6 u.w.l., ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Sprawami wspólnoty kieruje zarząd, który także reprezentuje wspólnotę na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, co wynika z art. 21 u.w.l. Ustawa o własności lokali, regulując prawa i obowiązki członka wspólnoty, wskazuje, że właściciel lokalu uczestniczy w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej (art. 13 u.w.l.), odpowiada za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości (art. 17 u.w.l.) i posiada prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem (art. 12 ust. 1 u.w.l.) i współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną (art. 27 u.w.l.), przy uwzględnieniu okoliczności, że czynności zwykłego zarządu podejmuje samodzielnie zarząd (art. 22 ust. 1 u.w.l.), zaś do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali (art. 22 ust. 2 u.w.l.).

Przegląd powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że należy odróżnić sytuację prawną wspólnoty, od sytuacji prawnej właściciela, któremu przysługuje odrębne prawo do lokalu w tej wspólnocie. Z art. 6 i art. 21 u.w.l. wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem praw i obowiązków jest wspólnota, gdyż to ona działa za członków wspólnoty, a więc w ich interesie. W wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2208/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że czynności prawne i czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot wykonanie robót budowlanych co do części wspólnych, interes prawny ma wspólnota, reprezentowana przez zarząd, a nie poszczególni właściciele lokali tworzących wspólnotę.

Należy zwrócić jednakże uwagę, iż członek wspólnoty może występować w charakterze strony, obok wspólnoty, ale tylko wtedy gdy posiada indywidualny (własny) interes prawny, znajdujący oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Z indywidualnym interesem prawnym mamy do czynienia wówczas, gdy dotyczy on konkretnej osoby i odnosi się bezpośrednio do jej sytuacji prawnej, której przepisy zapewniają ochronę w sferze prawa administracyjnego. Poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali legitymują się tak rozumianym interesem prawnym tylko w zakresie swoich własnych "praw mieszkaniowych", a nie praw w nieruchomości wspólnej. Możliwe jest zatem uznanie właściciela lokalu należącego do wspólnoty mieszkaniowej za stronę, w rozumieniu art. 28 k.p.a., o ile z okoliczności sprawy wynika, że roboty budowlane naruszają tego konkretnego podmiotu prawa lub obowiązki wynikające z przysługującego mu prawa własności lokalu.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło sytuacji prawnej poszczególnych członków wspólnoty mieszkaniowej. Również w skardze skarżący nie wykazał, aby nakaz zamontowania ławy kominiarskiej na budynku przy ul. K. [...] w L. ingerował w odrębne prawo własności przysługujące do lokalu mieszkalnego nr 1, co mogłoby stanowić próbę wykazania indywidualnego interesu prawnego w niniejszej sprawie.

Już tylko na zakończenie zauważyć należy, iż skarżący ani w postępowaniu administracyjnym, ani też w postępowaniu przed tut. Sądem, nie wykazał swojego umocowania do reprezentowania "A. Sp. z o.o. w L. w organizacji".

Nie znajdując podstaw do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia radcy prawnego uzasadnia art. 250 u.p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).