Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 159/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 246 § 1 pkt 1, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 26 lutego 2014 r.; sygn. akt III SA/Gd 666/12 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] sierpnia 2012 r.; nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 666/12 odmówił J.K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie wymierzenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Prawomocnymi postanowieniami z dnia 28 listopada 2012 r. i 4 kwietnia 2013 r., rozpoznając kolejno składane wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

J.K. wnioskiem z dnia 27 listopada 2013 r. zwrócił się po raz kolejny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 stycznia 2014 r. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.

W dniu 11 lutego 2014 r. skarżący wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 14 stycznia 2014 r., zarzucając mu dowolną i wybiórczą interpretację przedstawionych przez niego dokumentów i dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 666/12 odmówił J.K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd wskazał, że przedmiotem rozpoznania Sądu jest kolejny, trzeci wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania poprzedniego wniosku prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 4 kwietnia 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym Sąd podkreślił, że po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym rozpoznanie tego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także Sąd. Tym samym, jak zaznaczył Sąd, ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Mając powyższe na uwadze, Sąd podkreślił, że winien w pierwszej kolejności zbadać, czy w okresie po wydaniu postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013 r. sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie, a jeśli tak, to czy zmiana ta uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy.

Sąd wskazał, że w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013 r. skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami oraz córką, wnioskodawca oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają jakichkolwiek nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Źródłem utrzymania wnioskodawcy są liczne pożyczki. Z kolei według dołączonego do formularza PPF pisma z dnia 30 stycznia 2013 r. wnioskodawca nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego z dziećmi, które otrzymywały świadczenia alimentacyjne z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Skarżący wskazał, że pełnoletni syn nadal nie pracuje. Określoną pomoc zapewniają zaś pozostali członkowie rodziny, w tym w zakresie spłaty rat kredytowych w wysokości 2.500 zł na rozbudowę zniszczonego domu. Wnioskodawca podkreślił, że jako osoba nie generująca dochodów, nie opłaca należności za prąd, gaz i lekarstwa. Korzysta z pomocy przyjaciela w zakresie udostępnienia telefonu, noclegów, wyżywienia oraz ubrań. Wnioskodawca nie posiada nadto rachunków bankowych.

Z uwagi na powyżej wskazane okoliczności, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2013 r. wnioskodawca został zobligowany do przedstawienia:

- kserokopii umowy kredytowej na rozbudowę domu, o której wnioskodawca wspomniał w piśmie datowanym na dzień 30 stycznia 2013 r.;

- dowodów płatności rat ww. kredytu z okresu ostatnich trzech miesięcy;

- zaświadczenia z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wskazującego jakie świadczenia i w jakiej wysokości uzyskują dzieci wnioskodawcy;

- zaświadczenia z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wskazującego jakie świadczenia i w jakiej wysokości uzyskuje wnioskodawca;

- zaświadczenia z właściwego miejscowo Powiatowego Urzędu Pracy, wskazującego że wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie datowanym na dzień 25 lutego 2013 r. wskazał, że:

- nie posiada kserokopii umowy kredytowej na rozbudowę domu w K. ponieważ wszystkie dokumenty kredytowe spłonęły razem z domem;

- należny kredyt spłacają jego dwaj bracia stąd też wnioskodawca nie może przedstawić potwierdzenia dokonanych płatności;

- nie otrzymuje jakichkolwiek świadczeń z pomocy społecznej;

- nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, gdyż cały czas jest zatrudniony w H. Sp. z o.o. w upadłości.

Do ww. pisma zostały dołączone:

- zawiadomienie Wójta Gminy S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych;

- pismo wnioskodawcy do Sądu Rejonowego G. – Północ w G. datowane na dzień 5 lutego 2013 r. w przedmiocie wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu upadłościowym oraz wypłaty zaległego wynagrodzenia w kwocie 1.200.000,00 zł;

- pismo wnioskodawcy do Prezesa Sądu Rejonowego G. – Północ w G. datowane na dzień 5 lutego 2013 r. w przedmiocie wypłaty na rzecz wnioskodawcy odszkodowania w kwocie 500.000,00 zł.

Postanowieniem z dnia 27 lutego 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W następstwie sprzeciwu wniesionego od ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Postanowienie z dnia 4 kwietnia 2013 r. nie zostało przez wnioskodawcę zaskarżone w drodze zażalenia.

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie wymierzenia opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji.

W dniu 29 listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wpłynął kolejny, trzeci wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Według zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami oraz córką, pozostaje bez pracy i nie generuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada jakichkolwiek nieruchomości oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych, pozostaje na utrzymaniu rodziny oraz przyjaciół.

Celem weryfikacji danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2013 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia następujących oświadczeń i dokumentów:

a) oświadczenia w przedmiocie wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od osób trzecich w okresie ostatnich trzech miesięcy;

b) w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów miesięcznych – oświadczenia czy on sam lub niepełnoletnie dzieci pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają z form pomocy społecznej, jeżeli tak przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających charakter pomocy oraz jej wysokość;

c) oświadczenia w przedmiocie wszystkich obecnych źródeł utrzymania pełnoletniego syna A.K. oraz wysokości jego ewentualnych dochodów (z tytułu umowy o pracę, umowy o dzieło, umowy zlecenia);

d) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz pełnoletniego syna A.K. rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu;

e) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy własnych kosztów utrzymania wnioskodawcy oraz dzieci pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, lekarstwa, inne);

f) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę bądź pełnoletniego syna A.K. wszelkich pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości);

g) oświadczenia, czy względem wnioskodawcy prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna, jeżeli tak przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne.

W dniu 31 grudnia 2013 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G.:

-kserokopię decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2012 r. wydanej w sprawie o wymeldowanie;

-kserokopię odwołania od ww. decyzji wniesionego przez wnioskodawcę;

-kserokopię decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymującej w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji;

-kserokopię skargi na ww. decyzję organu odwoławczego;

-kserokopię upomnienia w przedmiocie należności dłużnika z funduszu alimentacyjnego wystawionego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. w dniu [...] grudnia 2012 r.;

-kserokopię odpisu z księgi wieczystej nr [...] z dnia 8 sierpnia 2001 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w G.;

-pisemne oświadczenie wnioskodawcy z dnia 27 grudnia 2013 r. wskazujące, że: wnioskodawca nie ma oficjalnie kontaktów z dziećmi i nie pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i nie ma informacji co do dochodów pełnoletniego syna, ponadto wnioskodawca z uwagi na pożar domu nie ma dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy własnych kosztów utrzymania, a także nie posiada pojazdów mechanicznych gdyż wszystkie wartościowe rzeczy zostały zbyte przez byłą żonę wnioskodawcy, a względem wnioskodawcy prowadzone są postępowania administracyjne oraz egzekucyjne;

-pisemne oświadczenie wnioskodawcy z dnia 27 grudnia 2013 r. wskazujące, że: w okresie do dnia 31 grudnia 2013 r. potrzeby lokalowe oraz socjalno – bytowe wnioskodawcy zabezpieczył jeden z jego przyjaciół, ponadto wnioskodawca w okresie ostatnich trzech miesięcy otrzymał od osoby trzeciej pomoc finansową w kwocie 1.500 zł, a także że w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego wnioskodawca przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Rozpoznając zatem wniosek skarżącego w kontekście zmiany sytuacji, skutkującej uzyskaniem uprawnienia do przyznawania prawa pomocy, Sąd ocenił, że okoliczności wskazane w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowią w określonym zakresie powtórzenie okoliczności przedstawionych we wcześniejszym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Nie sposób, zdaniem Sądu, uznać podnoszonych w nim kwestii (w tym istniejącego braku generowania przychodów przekładającego się na niemożliwość poniesienia kosztów postępowania czy konieczności korzystania ze wsparcia finansowego uzyskiwanego od osób trzecich) za nowe okoliczności, skoro istniały już podczas rozpoznawania poprzedniego wniosku w niniejszej sprawie.

Sąd zaznaczył jednak, że w pewnym zakresie wnioskodawca podał nowe okoliczności, które w toku prowadzonego obecnie postępowania należało zweryfikować. Okolicznością taką było, zdaniem Sądu, uszczegółowienie danych odnośnie pomocy uzyskiwanej od osób trzecich (poprzez wskazanie kwoty pomocy oraz jej przeznaczenia) oraz bardziej szczegółowe przedstawienie sytuacji majątkowej najstarszego syna.

Dokonana przez Sąd analiza złożonego formularza PPF oraz przedłożonych pism zawierających szereg oświadczeń wnioskodawcy pod kątem wskazywanej na wstępie zmiany okoliczności wykazała, że dane co do sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy są w pewnym zakresie rozbieżne, a sam wnioskodawca poprzez selektywne podawanie pewnych informacji nie usunął wszelkich zaistniałych w tej materii niejasności.

Sąd zaznaczył, że w rubryce 6 formularza PPF wnioskodawca podaje, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synami i córką, natomiast w dodatkowym oświadczeniu z dnia 27 grudnia 2013 r. wnioskodawca stwierdza wprost, że utrzymuje nieoficjalne kontakty z dziećmi, które nie pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

Ponadto w rubryce 8 formularza PPF wnioskodawca podał, że "tuła się po różnych miejscach", natomiast w dodatkowym oświadczeniu z dnia 27 grudnia 2013 r. wskazał, że "zamieszkuje bez zameldowania w mieszkaniu położonym w miejscowości koło R.".

Nadal niewyjaśnioną pozostaje również kwestia rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy, zwłaszcza wobec jego twierdzeń o braku jakichkolwiek źródeł dochodu (w tym świadczeń z ubezpieczeń społecznych), braku wymaganego zarządzeniem z dnia 29 listopada 2013 r. oświadczenia o niekorzystaniu z form pomocy społecznej oraz oświadczenia o nieponoszeniu jakichkolwiek wydatków na swoje utrzymanie. Sąd podkreślił, że wnioskodawca wskazywał, iż z uwagi na brak jakichkolwiek środków finansowych zmuszony był korzystać z pomocy innych osób (gwarantujących mu nocleg, wyżywienie oraz materiały piśmienno-biurowe), jednakże, w ocenie Sądu, okoliczności te budziły uzasadnione wątpliwości. Wnioskodawca wskazał bowiem w sposób transparentny, że w sprawie o wymeldowanie zakończonej wyrokiem sądu administracyjnego pierwszej instancji korzysta z pomocy pełnomocnika z wyboru, co jest zdaniem Sądu zastanawiające, gdyż ustanowienie pełnomocnika z wyboru z oczywistych względów musiało łączyć się z wygenerowaniem określonych nakładów finansowych.

Nadto, Sąd podkreślił, że wnioskodawca - pomimo wezwania w tej materii - nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów obrazujących aktualny stan prowadzonych przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych, zaś za dokument obrazujący obecny stan posiadanych zaległości nie może być uznane zestawienie należności alimentacyjnych nr [...] datowane na grudzień roku 2012 r. Również ogólnikowe, zdaniem Sądu, stwierdzenie, że przeciwko wnioskodawcy prowadzone są postępowania administracyjne i komornicze nie daje jakiegokolwiek obrazu skali tych postępowań oraz ciążących na wnioskodawcy należności.

Sąd zaznaczył, że wnioskodawca, mimo wezwania, nie przedstawił także jakichkolwiek dokumentów mających obrazować ponoszenie kosztów własnego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy. Twierdzenie wnioskodawcy, że niemożność przedłożenia przedmiotowej dokumentacji wynika z faktu jej zniszczenia w następstwie pożaru domu jest, w ocenie Sądu, z oczywistych względów niewiarygodne, skoro pożar (jak wskazano we wcześniejszych pismach kierowanych do sądu) miał miejsce w lipcu 2012 r.

Sąd wskazał również, że przedłożone przez wnioskodawcę kserokopie aktów i pism procesowych związanych ze sprawą o wymeldowanie w kontekście oceny możliwości majątkowych wnioskodawcy nie mają w sprawie jakiegokolwiek znaczenia. Dokumenty te nie służą bowiem wykazaniu, że sytuacja majątkowa i dochodowa wnioskodawcy zmieniła się w ostatnim czasie w sposób tak istotny, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czego w kontekście zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga treść art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd ocenił, że w kolejnym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca poprzez własną postawę uniemożliwił dokonanie rzetelnej i pełnej oceny jego sytuacji majątkowej.

Ponadto, Sąd zaznaczył, że po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miały miejsca zdarzenia umożliwiające inną ocenę rozpatrywanego żądania. W związku z tym Sąd przypomniał, że takie same okoliczności podawane w kolejnych postępowaniach incydentalnych prowadzonych w tym samym przedmiocie i w tej samej sprawie nie mogą zakończyć się podjęciem odmiennego rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy. Sąd podkreślił, że oceny powyższej nie zmienia treść sprzeciwu wniesionego dnia 11 lutego 2014 r., w którym ponownie wskazano, że skarżący nie otrzymuje wynagrodzenia oraz że utrzymuje się dzięki pomocy wielu osób, których tożsamości nie chce ujawnić.

Pismem z dnia 17 marca 2014 r. J.K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił nierozpatrzenie istoty sprawy, wobec nieposiadania przez stronę żadnych dochodów i wykazania rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego oraz pozostawania przez niego bez domu w związku z jego spłonięciem. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że jego sytuacja nie tylko nie poprawiła się, ale się pogarsza, "pogłębiają się zadłużenia i dalsze zobowiązania". Skarżący podkreślił, że dopiero pod koniec roku w związku z uzyskaniem wymaganego wieku, ma szanse nabyć uprawnienia emerytalne i wówczas "do spłacenia pozostaną olbrzymie zadłużenia". Strona ponadto zarzuciła, że zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. stanowisko jest w całości bezzasadne, przedstawione argumenty są nieżyciowe, "gnębiące jego osobę" i pozbawiające prawa do Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisów cytowanej ustawy wnika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W świetle powyższej regulacji przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Ocena dokonywana w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy bowiem tylko tych okoliczności, które w toku incydentalnego postępowania o przyznanie prawa pomocy wskazała sama strona. Strona wnioskująca powinna zaś w treści składanego formularza PPF oraz załączników do wniosku dokładnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Natomiast, gdy podawane fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami dotyczącymi majątku i dochodów, prawa pomocy należy odmówić. O dostatecznym udowodnieniu we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy decyduje sąd (referendarz), który w razie niewystarczających danych do oceny sytuacji materialnej wnioskującego, może na podstawie art. 255 ww. ustawy wezwać do przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów.

W niniejszym postępowaniu, jak i we wcześniejszych postępowaniach dotyczących wniosku o przyznanie J.K. prawa pomocy, skarżący był wzywany do przedstawienia określonych dokumentów obrazujących jego sytuację bytową i materialną. Pomimo wielokrotnych wezwań Sądu, skarżący poprzez niezastosowanie się do treści wezwań uniemożliwił dokonanie rzetelnej i pełnej oceny jego sytuacji majątkowej. W oparciu o przedstawione przez skarżącego dowody i w związku z niezłożeniem przez niego dokumentów i oświadczeń, do których był przez Sąd wzywany, zaskarżone postanowienie Sądu należało uznać za prawidłowe.

Jak słusznie wskazał Sąd, skarżący nie nadesłał części, istotnych dla oceny jego sytuacji majątkowej dokumentów i nie złożył części oświadczeń, o które wzywał Sąd, zaś przedstawiane przez niego na różnych etapach postępowania dane w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej są w znacznym stopniu rozbieżne. Nadto wnioskodawca, poprzez selektywne podawanie informacji nie usunął wszelkich zaistniałych w tej materii niejasności i wątpliwości Sądu.

Uzasadnione wątpliwości Sądu budziła między innymi rozbieżność danych zawartych w rubryce 6 formularza PPF, w której wnioskodawca wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synami i córką oraz danych zawartych w dodatkowym oświadczeniu z dnia 27 grudnia 2013 r., z którego wynika, że wnioskodawca utrzymuje nieoficjalne kontakty z dziećmi, które nie pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

Również rozbieżność co do deklarowanego miejsca pobytu skarżącego budziła uzasadnione wątpliwości Sądu. W rubryce 8 formularza PPF wnioskodawca podał, że "tuła się po różnych miejscach", natomiast w dodatkowym oświadczeniu z dnia 27 grudnia 2013 r. wskazał, że "zamieszkuje bez zameldowania w mieszkaniu położonym w miejscowości koło R.". Oświadczenia te są ze sobą niespójne i zasadnie Sąd poddał je w wątpliwość, zwłaszcza w kontekście podawania przez skarżącego wciąż tego samego adresu korespondencyjnego, stanowiącego adres domu, z którego na mocy decyzji Wojewody [...] został wymeldowany.

Ponadto wnioskodawca nie określił w sposób jednoznaczny wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od osób trzecich w okresie ostatnich trzech miesięcy. Zadeklarował jedynie, że w okresie do dnia 31 grudnia 2013 r. potrzeby lokalowe oraz socjalno–bytowe wnioskodawcy zabezpieczył jeden z jego przyjaciół, a ponadto, że w okresie ostatnich trzech miesięcy otrzymał pomoc finansową w kwocie 1.500 zł. Skarżący nie określił, skąd dokładnie taką pomoc otrzymał, ani czy stanowiła ona jakąkolwiek z form pomocy społecznej.

Wnioskodawca nie złożył również, wymaganego zarządzeniem z dnia 29 listopada 2013 r., oświadczenia dotyczącego korzystania lub nieskorzystania przez niego z pomocy społecznej, a także nie przedłożył kopii dokumentów potwierdzających charakter ewentualnej pomocy oraz jej wysokość.

Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy własnych kosztów utrzymania. W związku z tym nadal niewyjaśniona jest kwestia rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy, wobec jego twierdzeń o braku jakichkolwiek źródeł dochodu (w tym świadczeń z ubezpieczeń społecznych) oraz oświadczenia o nieponoszeniu jakichkolwiek wydatków na swoje utrzymanie. Nieuzasadnione jest również twierdzenie wnioskodawcy, z którego wynika, że nie może on udokumentować poniesionych w ostatnich trzech miesiącach kosztów utrzymania ze względu na zniszczenie dokumentów w następstwie pożaru domu, który to pożar miał miejsce w lipcu 2012 r.

Ponadto wnioskodawca, mimo wezwania, nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów obrazujących aktualny stan prowadzonych przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych, zaś ogólnikowe twierdzenie, że przeciwko niemu prowadzone są postępowania administracyjne i komornicze, nie daje podstaw do określenia skali tych postępowań oraz wysokości ciążących na wnioskodawcy należności. Natomiast w odniesieniu do przedłożonego przez skarżącego zestawienia należności alimentacyjnych, zgodzić się należy z Sądem I instancji, że nie może ono zostać uznane za dokument obrazujący obecny stan posiadanych zaległości.

W związku z powyższym, Sąd I instancji wobec braku materiału dowodowego pozwalającego w sposób jednoznaczny określić sytuację majątkową skarżącego oraz w związku z licznymi nieścisłościami i wątpliwościami w tym zakresie, zasadnie odmówił J.K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Sąd prawidłowo wskazał natomiast na uszczegółowienie przez wnioskodawcę niektórych złożonych oświadczeń m.in. uzupełnienie informacji dotyczących pomocy uzyskiwanej od osób trzecich oraz sytuacji majątkowej najstarszego syna.

Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji wskazać jednak należy, że okoliczność, iż strona korzystała w postępowaniu dotyczącym wymeldowania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie może stanowić przesłanki odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Jednak ta wadliwość uzasadnienia Sądu pierwszej instancji, wobec uznania za prawidłowe rozstrzygnięcia i argumentacji tegoż Sądu w pozostałym zakresie, a także wobec postawy wnioskodawcy uniemożliwiającej rzetelną ocenę jego sytuacji majątkowej, nie ma wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.