Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 454/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 31 par 1 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 3 i 4, w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 31 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia "[...]" w [...], odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wpisu do rejestru zabytków nieruchomych zespołu budowlanego obejmującego kamienice przy ul. [...] oraz [...] wraz z oficynami we [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Stowarzyszenie "[...]" w [...] wniosło, na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 Kpa, o wszczęcie z urzędu postępowania o wpis do rejestru zabytków zespołu budowlanego obejmującego kamienice przy ul. [...] oraz [...] wraz z oficynami we [...], podnosząc, że zespół ten stanowi zabytek w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 31 Kpa organizacja społeczna może w sprawach dotyczących innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny, przy czym przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

Ze statutu Stowarzyszenia "[...]" w [...] wynikało, że do jego działań statutowych należy ochrona zabytków, dlatego organ uznał, że jedna z dwóch przesłanek zawartych w art. 31 § 1 Kpa została spełniona.

Odnośnie drugiej przesłanki wskazanej w art. 31 § 1 Kpa, organ zauważył, że prowadził już postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynków przy ul. [...], [...], [...], [...], [...] i [...], zakończone decyzjami nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., orzekając w każdym przypadku o niewpisaniu budynków do rejestru zabytków. Mimo, że przedmiotem postępowania były indywidualne budynki, to w uzasadnieniu decyzji wówczas wydanych wskazano, za opiniami Narodowego Instytutu Dziedzictwa OT we [...] (w skrócie NID), że powojenne zmiany w zabudowie kwartałowej ulic [...] – [...] spowodowały utratę wartości zabytkowych zabudowy tego rejonu miasta.

Zdaniem organu we wniosku o wszczęcie postępowania Stowarzyszenie nie wyjaśniło, na czym miałby polegać interes społeczny w uwzględnieniu jego żądania o wszczęcie z urzędu postępowania, poza ogólnikowym stwierdzeniem, że ww. zespół jest zabytkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i odpowiada definicji art. 3 pkt 13 ustawy. Stowarzyszenie nie podało żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby ponowne rozpatrywanie sprawy wartości zabytkowej budynków, tym razem w odniesieniu do zespołu budowlanego, jaki zawsze tworzą budynki w zabudowie pierzejowej.

Biorąc pod uwagę, że w sprawie wartości zabytkowych budynków przy ul. [...] i [...] we [...], organ wypowiedział się we wskazanych decyzjach, to uznał, że nie występuje interes społeczny uzasadniający ponowne rozpatrywanie tej sprawy. Tym samym stowarzyszenie nie spełniło przesłanek określonych w art. 31 Kpa.

Stowarzyszenie "[...]" w [...] złożyło zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2014 r. nr [...].

Uzasadniając zażalenie wskazano, że postanowienie zostało oparte o wcześniejsze decyzje o odmowie dokonania indywidualnych wpisów do rejestru zabytków budynków składających się na ww. zespół (bez oficyn), a także w oparciu o opinie NID dotyczące ww. budynków, z których wynika, że prezentują one typowe przykłady kamienic czynszowych o dość niskim standardzie, jakie powszechnie wznoszone były w II połowie XIX w. Organ uznał, że skoro budynki nie zasługiwały na indywidualną ochronę, to również zespół tych budynków na ochronę nie zasługuje.

Stowarzyszenie podkreśliło, że z tych samych opinii wynika, że kamienice te - oprócz kamienicy przy ul. [...] - posiadają bogaty detal architektoniczny (gzymsy, naczółki trójkątne i odcinkowe, opaski dekorowane rautami, wolutowe konsole wspierające gzymsy oraz naczółki, modyliony, pilastry, kontusze), co świadczy o wartości artystycznej budynków składających się na zespół, a co organ przeoczył. Zdaniem Stowarzyszenia, zabytkowemu zespołowi odmówiono objęcia ochroną konserwatorską nie dlatego, że brakuje mu wartości zabytkowych, lecz dlatego, by ułatwić Gminie [...] wyburzenie budynków.

Strona skarżąca podkreśliła, że budynki te tworzą powiązaną przestrzennie grupę, które łączy czas powstania. Jest to zabytkowy zespół budowlany, którego zachowanie ze względu na posiadaną wartość artystyczną leży w interesie społecznym i w interesie społecznym leży wszczęcie postępowania w celu objęcia go pełną ochroną konserwatorską, a potem uchronienie przed rozbiórką.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. [...], działając na podstawie art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. 2014 poz. 1446) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia "[...]" w Opolu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2014 r. Nr [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że Stowarzyszenie "[...]" jest organizacją społeczną, a ochrona zabytków należy do jego zadań statutowych, jednak Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło, że za jego udziałem w postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru zabytków zespołu budowlanego obejmującego kamienice przy ul. [...] i [...] we [...] wraz z oficynami przemawia interes społeczny.

Jak wskazał organ, Stowarzyszenie jako przesłankę przemawiającą za wszczęciem postępowania wskazało, iż ww. zespół budowlany spełnia ustawowe definicje zabytku oraz zespołu budowlanego i podlega degradacji, w związku z czym może być objęty ochroną poprzez wpis do rejestru zabytków. Minister podkreślił, że wpis do rejestru zabytków jest formą ochrony zabytków pociągającą za sobą najdonioślejsze skutki prawne wśród form przewidzianych ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, powoduje on konieczność uzyskiwania na wszelkie prace dokonywane przy zabytku pozwoleń organu konserwatorskiego. Zdaniem organu z tego względu do rejestru zabytków winno wpisywać się tylko zabytki o największym znaczeniu historycznym, artystycznym bądź naukowym, zaś dla innych zabytków, o mniejszej wartości, winno się stosować inne formy ochrony wskazane w art. 7 ustawy.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił zdanie organu pierwszej instancji, że wskutek przekształceń urbanistycznych zespół przedmiotowych budynków utracił wartości zabytkowe, które mogłyby predestynować go do objęcia ochroną prawną, jako zabytku wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków. Organ odwoławczy jednocześnie podkreślił, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydanymi wcześniej decyzjami odmówił wpisania do rejestru zabytków kamienic przy ul. [...], [...], [...], [...], [...] oraz przy ul. [...] we [...].

Ponadto organ zaznaczył, iż budynki te znajdują się na terenie historycznego układu urbanistycznego [...], dzielnicy miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków na mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2005 r., pod numerem [...]. Zabytkiem w tym wypadku jest układ urbanistyczny w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Przedmiotem ochrony jest zatem historyczne rozplanowanie, funkcja terenów, wielkość działek budowlanych, a także gabaryty zabudowy oraz relacje przestrzenne pomiędzy elementami zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z wyglądem zewnętrznym budynków. Jak podniósł organ, przedmiotowe kamienice podlegają zatem ochronie konserwatorskiej, na ich przekształcenie bądź rozbiórkę potrzebna jest, w oparciu o art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy, decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

W ocenie organu brak jest zatem interesu społecznego we wszczęciu postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków zespołu budowlanego obejmującego kamienice przy ul. [...] oraz [...] wraz z oficynami we [...].

Stowarzyszenie "[...]" w [...] wniosło skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2015 r. zarzucając naruszenie:

- art. 31 § 1 pkt 1 Kpa poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego polegającego na podjęciu działań zmierzających do zachowania zespołu budowlanego o wartości historycznej, artystycznej i naukowej;

- art. 7 Kpa poprzez brak ustalenia okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, w szczególności brak należytej analizy argumentów podniesionych w zażaleniu.

Strona skarżąca wskazała, że postępowanie o wpis do rejestru zabytków kamienic przy ul. [...] oraz [...] toczyło się z jego inicjatywy - pod koniec 2013 roku Stowarzyszenie wystąpiło z podaniem o wszczęcie z urzędu postępowania o wpis do rejestru zabytków ww. budynków i dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w nim. Na początku 2014 roku organ wydał postanowienia o wszczęciu żądanych postępowań, jednocześnie odmawiając dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w nich. Na odmowę dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniach, Stowarzyszenie złożyło zażalenia, jednak organ II instancji rozpatrywał je tak długo, że postępowania główne zostały zakończone i Stowarzyszenie straciło możliwość skutecznego wniesienia odwołań od decyzji orzekających o niewpisaniu kamienic do rejestru zabytków. Wobec decyzji o niewpisaniu kamienic do rejestru zabytków Stowarzyszenie podjęło nowe działania zmierzające do uratowania przedmiotowych budynków, m.in. składając podanie o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków ww. zespołu budowlanego.

Stowarzyszenie podkreśliło, że przedmiotowy zespół budynków jest zespołem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, bowiem budynki tworzą powiązaną przestrzennie grupę, która powstała w 1888 roku jako jedna inwestycja R. S., pod kierunkiem mistrza budowlanego [...] [...].

Odnosząc się do treści decyzji organu I instancji orzekających o niewpisaniu do rejestru zabytków ww. budynków, opinii NID oraz treści zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Stowarzyszenie podkreśliło (powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 lipca 2013 r. VII SA/Wa 875/13), iż to, że budynki są typowymi przykładami kamienic czynszowych z końca XIX wieku, jest ich zaletą, a nie wadą. Zdaniem Stowarzyszenia kamienice te, będąc typowymi przykładami kamienic czynszowych z końca XIX wieku, posiadają wartość historyczną. Oprócz niekwestionowanej wartości historycznej, zespół posiada również niekwestionowaną wartość artystyczną i naukową. Stowarzyszenie wskazało, że wartość artystyczna wynika z opinii NID, w których podkreślono bogaty detal architektoniczny, zdobiący fasady budynków (z wyjątkiem budynku przy ul. [...] oraz [...]) oraz z notatki służbowej [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Strona skarżąca zwróciła też uwagę na wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. o wpisie do rejestru zabytków fasady kamienicy przy ul. [...] we [...]. Zdaniem Stowarzyszenia, porównując opis walorów estetycznych fasady kamienicy przy ul. [...] z opisem detali architektonicznych zdobiących większość fasad kamienic składających się na zespół budowlany przy ul. [...] i [...], stwierdzić należy, że wartość artystyczna tych kamienic jest nie mniejsza niż wartość fasady kamienicy przy ul. [...]. Stowarzyszenie zwróciło uwagę na fragment decyzji o wpisie fasady kamienicy przy ul. [...] do rejestru zabytków: "Charakteryzuje się jednolitością stylową, co stanowi o jej wartościach artystycznych i architektonicznych, a także naukowych, gdyż jest przykładem zastosowania form i dekoracji typowych dla fasad XIX-wiecznych kamienic wrocławskich". Zdaniem Stowarzyszenia, skoro fasady większości budynków tworzących zespół będący przedmiotem niniejszego postępowania są przykładami zastosowania form i dekoracji typowych dla fasad XIX-wiecznych kamienic wrocławskich, to posiadają one również wartość naukową.

Skarżąca twierdziła, że przedmiotowy zespół posiada wartość historyczną, artystyczną i naukową, zatem w interesie społecznym leży jego zachowanie. Tymczasem właściciel budynków, Gmina [...], postanowiła je wyburzyć, a organ I instancji oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowiły mu w tym pomóc. Natomiast w interesie społecznym leży wszczęcie postępowania w celu objęcia zabytku najsilniejszą formą ochrony i tym samym niedopuszczenie do rozbiórki.

Stowarzyszenie zarzuciło także, że w zaskarżonym postanowieniu nie wzięto pod uwagę całego szeregu okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Wskazało, że w zaskarżonym postanowieniu stwierdzono, że wskutek przekształceń urbanistycznych zespół przedmiotowych budynków utracił wartości zabytkowe, które mogłyby predestynować go do objęcia ochroną prawną, jako zabytku wpisanego do rejestru zabytków (z uwagi na to, że przedmiotowy zespół nie stanowi zabudowy kwartałowej). Stowarzyszenie podkreśliło, że rzeczywiście zespół ten pozbawiony jest kontekstu zabudowy kwartałowej, jednakże tych niekorzystnych przekształceń dokonała sama Gmina [...], wyburzając kolejne budynki na ul. [...]. Zdaniem strony skarżącej, aby więc nie dopuścić do dalszych przekształceń na ulicy [...], tym bardziej należy objąć przedmiotowy zespół odrębnym wpisem do rejestru zabytków.

Przedmiotowy zespół, pomimo iż pozbawiony kontekstu zabudowy kwartałowej, zasługuje na zachowanie, bowiem na mocy art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytki nieruchome będące w szczególności zespołami budowlanymi podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Podkreśliło też, że w skali ulicy [...] przedmiotowy zespół jest wyjątkowy, gdyż jest już ostatnim zachowanym zespołem XIX-wiecznych kamienic po zachodniej stronie tej ulicy (większość XIX-wiecznych budynków na ulicy [...] została wyburzona), poza tym zespołem na ulicy [...] znajduje się już tylko jeden taki zespół kamienic, ale po stronie wschodniej.

Z tych względów Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. wszczęcie na wniosek organizacji społecznej postępowania administracyjnego jest uzależnione od łącznego spełnienia trzech przesłanek. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczyć musi bowiem praw i obowiązków "innej osoby", a cele statutowe stowarzyszenia, (określone tutaj w pkt 9 c regulaminu) uzasadniać mają jego potencjalne wszczęcie. Stowarzyszenie spełnia dwie pierwsze przesłanki. Sporne w sprawie było natomiast spełnienie po stronie stowarzyszenia trzeciej z przesłanek umożliwiających uwzględnienie żądania organizacji, czyli istnienie interesu społecznego.

W słusznej ocenie organów, za wszczęciem na wniosek stowarzyszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego nie przemawiał interes społeczny.

Strona skarżąca argumentowała, że postępowanie o wpis do rejestru zabytków ww. kamienicy toczyło się z jego inicjatywy - pod koniec 2013 roku. Stowarzyszenie wystąpiło wówczas o wszczęcie z urzędu postępowania o wpis do rejestru ww. zespołu budowlanego i dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w nim.

Postanowieniem na początku 2014 r. organ wszczął postępowanie, jednocześnie odmawiając dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w nim. Na odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie złożyło zażalenie, jednak organ II instancji rozpatrywał je tak długo, że postępowanie główne zostało zakończone i Stowarzyszenie straciło możliwość skutecznego wniesienia odwołania od wydanych decyzji.

Postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynków przy ul. [...], [...], [...], [...], [...] i [...], zakończone zostało decyzjami [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., o niewpisaniu wskazanych budynków do rejestru zabytków.

Wobec orzeczenia o niewpisaniu budynków przy ul. [...], [...] [...], [...], [...] i [...] we [...], Stowarzyszenie podjęło nowe działania, zmierzające do uratowania zabytku, m.in. składając wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków zespołu budowlanego.

Tak przedstawiony bieg wydarzeń, wskazuje na rzeczywisty zamiar organizacji społecznej chcącej, uchylić skutki prawne wcześniej prowadzonego postępowania. Jednak działania te nie mogą pozostawać w interesie społecznym, skoro miałyby polegać na ponownym żądaniu wszczęcia takiego samego postępowania, w istocie na tej samej podstawie faktycznej i prawnej.

W każdej sprawie administracyjnej organ bada oddzielnie, czy występują przesłanki z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., warunkujące wszczęcie postępowania na wniosek organizacji.

Postępowania wcześniej prowadzone zakończyły się decyzjami ostatecznymi odmawiającymi wpisu do rejestru zabytków budynków przy ul. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] we [...]. Organ dokonał już uprzednio analizy wartości zabytkowych tych budynków, co rzutuje bezpośrednio na możliwość uznania za zabytki zespoły tych budynków.

Stowarzyszenie negowało treść decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., a także opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa wskazując, iż budynki posiada wartość historyczną i artystyczną.

Zdaniem Sądu, interes społeczny nie może być rozumiany jako sposób kontestowania działań organu ustawowo powołanego do ochrony zabytków, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostają decyzje wydane przez ten organ, odmawiające wpisania do rejestru zabytków ww. budynków.

Organ odwoławczy prawidłowo zatem uznał, że w tej sytuacji stowarzyszenie nie mogło wykazać istotnych i ważnych z punktu widzenia interesu społecznego wartości w odniesieniu do przedmiotu postępowania.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi, co do naruszenia z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., ani zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, dokonując oceny okoliczności sprawy, a także w sposób odpowiedni uzasadnił swoje stanowisko.

Z wydanych rozstrzygnięć ewidentnie wynika, że brak jest interesu społecznego we wszczynaniu na wniosek Stowarzyszenia "[...]" w [...] z dnia [...] sierpnia 2014r., postępowania administracyjnego o wpisanie do rejestru zabytków wskazanych kamienic we [...], skoro postępowanie takie prowadzone było wcześniej na skutek wniosku Stowarzyszania i zakończyło się decyzjami odmownymi [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Zgodnie z treścią przepisu art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., określającego sporną przesłankę, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Przesłanki istnienia interesu społecznego, skarżące stowarzyszenie nie tylko nie wykazało, ale również przesłanka ta obiektywnie nie występowała.

Należy przypomnieć, że w doktrynie prawa przyjmuje się, że nie ma trwalej, stałej definicji interesu społecznego. Jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją i balansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie. (M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym, Warszawa 1986, s. 209). Pojęcie "interesu społecznego" jest pojęciem niedookreślonym.

Nawet jeśli udział organizacji społecznej jest uzasadniony jej celami statutowymi (jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) to organ administracji publicznej może uznać jej żądanie za niezasadne.

Udział organizacji społecznej nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 843/07, LEX nr 501062, oraz J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, str. 265.).

Należy zauważyć, że skarżące stowarzyszenie ma charakter elitarny, jego skład osobowy jest wręcz nikły. To również powoduje, że podnoszone przez stowarzyszenie okoliczności, mogą jawić się jako wynikające z jednostkowego przekonania jego zaledwie kilku członków.

Na marginesie tych rozważań należy zauważyć, że organ administracji publicznej jest obowiązany w procesie ważenia interesu społecznego i statutowych celów organizacji społecznej uwzględnić także interes strony. Przede wszystkim jednak nie można oderwać tej oceny od faktów obiektywnych, mających skutek prawny, a zatem istnienia ostatecznych decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...], nr [...] i nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r., nr [...] z [...] lipca 2014 r.

Mając powyższe na uwadze – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.