Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 392/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 90 ust. 2,
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 392/14

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr: [...] wydaną w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; dalej również w skrócie "ugn").

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane pismem Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego Grupa [...] (dalej: "GOPR Grupa [...]") z 26.07. 2013 r., które wystąpiło do Starosty [...] o przejęcie do zasobów Skarbu Państwa działki nr 209/11 położonej w miejscowości C., wraz ze zlokalizowanym na tej nieruchomości budynkiem biurowym – administracyjnym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez Nadleśnictwo [...], ustanowionego decyzją Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1996 r. w odniesieniu do nieruchomości zabudowanej budynkiem biurowo – administracyjnym, oznaczonej aktualnie jako działka nr 209/15. Rozstrzygnięciem tym orzeczono ponadto o wypowiedzeniu GOPR Grupie [...] umowy dzierżawy w stosunku do części działki nr 209/11 zabudowanej byłym budynkiem biurowo – administracyjnym oraz o nie uwzględnieniu wniosku o rozliczenie nakładów na zabudowę, odbudowę, rozbudowę, przebudowę lub remont obiektu budowlanego, poniesionych na gruncie zabudowanym budynkiem biurowo – administracyjnym, zlokalizowanym na działce nr 209/15.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że działka nr 209/4 (pierwotna numeracja) w C. zabudowana budynkiem biurowo – administracyjnym została przekazaniu Nadleśnictwu [...] w zarząd na czas nieokreślony na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1996 r. nr [...]. Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.) oraz ustalenie, że w dniu jej wydania Nadleśnictwo jako posiadacz nieruchomości nie legitymowało się dokumentami przewidzianymi prawem o przejęciu gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa.

Przeprowadzone postępowanie wykazało, że część działki nr 209/11 (numer działki w chwili wszczęcia postępowania), zabudowana budynkiem biurowo – administracyjnym, zrealizowanym z nakładów własnych Nadleśnictwa, została wydzierżawiona GOPR Grupie [...] na czas nieokreślony. Ustalono przy tym, że na dokonanie ww. czynności nadleśnictwo nie uzyskało zgody właściwego organu, o której mowa w art. 43 ust. 2 ugn. Fakt powyższy stanowił podstawę do wydania z urzędu decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu w myśl art. 46 ust. 2 pkt 2 ugn.

W celu doprowadzenia operatu ewidencji gruntów i budynków do zgodności z decyzją o przekazaniu w trwały zarząd gruntu oznaczonego poprzednio jako działka nr 209/4, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] orzekł o podziale działki nr 209/11 na działki nr 209/14 i 209/15. Wydzielona działka nr 209/15 o powierzchni 0,0615 ha odpowiada działce nr 209/4 o powierzchni 0,0615 ha, którą przekazano Nadleśnictwu [...] w trwały zarząd. Wobec dokonanego podziału organ orzekł o wygaśnięciu trwałego zarządu nad ww. nieruchomością. W kwestii rozliczenia poniesionych nakładów orzekł zaś, że podjęte w sprawie czynności nie doprowadziły do udokumentowania nakładów poniesionych przez Nadleśnictwo, związanych z realizacją obiektów budowlanych na ww. nieruchomości.

W odwołaniu od powyższej decyzji Nadleśnictwo wniosło o jej reformację w części dotyczącej orzeczenia o zwrocie nakładów związanych z budową i utrzymaniem budynku na działce nr 209/15. Zgodnie bowiem z treścią art. 90 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku wygaśnięcia trwałego zarządu obowiązkiem organu orzekającego jest dokonanie zwrotu kwoty równej wartości nakładów poczynionych na nieruchomość.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że fakt wydzierżawienia działki nr 209/15 przez nadleśnictwo oraz brak uzyskania przez jednostkę sprawującą trwały zarząd zgody właściwego organu na wydzierżawienie nieruchomości GOPR Grupie [...] są bezsporne. Zgodnie zaś z przepisami art. 46 ust. 2 pkt 2 ugn uchybienie to jest podstawą do wydania decyzji o wygaśnięciu zarządu.

Wobec zarzutów związanych z nierozliczeniem nakładów poniesionych przez trwałego zarządcę na nieruchomość, w stosunku do której orzeczono o wygaśnięciu trwałego zarządu, organ odwoławczy wskazał, że poczynione nakłady nie zostały poniesione w trakcie trwania zarządu. Konstrukcja art. 90 ust. 2 ugn wskazuje bowiem, że zwrotowi podlegają wyłącznie nakłady poczynione w czasie, w którym nieruchomość znajdowała się w trwałym zarządzie danej jednostki organizacyjnej. Działka nr 209/15 w dacie ustanowienia zarządu była już zabudowana budynkiem biurowo – administracyjnym. Z informacji nadleśnictwa wynika zaś, że ostatnia modernizacja tego obiektu miała miejsce w latach 1994 – 1995, a więc również przed ustanowieniem zarządu.

Decyzję tę zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Nadleśnictwo [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. "w części oznaczonej nr 3" i przekazanie organom sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 90 ust. 2 ugn, podtrzymując argumentację zawartą we wniesionym odwołaniu. Wskazano dodatkowo, że działka nr 209/15 pozostawała we władaniu nadleśnictwa co najmniej od 1959 r. tj. od daty realizacji budynku administracyjno – biurowego. Zdaniem skarżącego, konstrukcja ww. przepisu nie przesądza o tym, że obowiązek zwrotu dotyczy wyłącznie nakładów poniesionych w trakcie trwania zarządu trwałego, a dotyczy nakładów poniesionych na nieruchomość, niezależnie od tego kiedy zostały one dokonane pod warunkiem ich zgodności z przepisami prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.).

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Decyzją tą w pkt 1 orzeczono o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez Nadleśnictwo [...] w odniesieniu do nieruchomości zabudowanej budynkiem biurowo – administracyjnym, oznaczonej obecnie jako działka nr 209/15 w C., w pkt 2-4 zawarto pozostałe rozstrzygnięcia związane z wygaśnięciem trwałego zarządu – m. in. w pkt 3 nie uwzględniono wniosku o rozliczenie nakładów poniesionych na tej nieruchomości.

Podstawą wydania przedmiotowej decyzji był art. 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w dacie orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. z 2014 r., poz. 518, ze zm.- dalej również w skrócie "ugn"), a bezpośrednią przyczynę wygaśnięcia trwałego zarządu stanowiła okoliczność braku zgody właściwego starosty na oddanie w dzierżawę budynku posadowionego na działce 209/15 (wcześniej 209/11)- tj. przesłanka wskazana w art. 46 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 43 ust. 2 pkt 3 ugn.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że taka umowa dzierżawy na czas nieokreślony została zawarta 1.07.2007 r. z GOPR Grupą [...], natomiast decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1996 r. przekazano Nadleśnictwu [...] w zarząd nieruchomość stanowiącą własność Skarbu Państwa, zabudowaną budynkiem biurowo –administracyjnym, oznaczoną wówczas jako działka nr 209/4 o pow. 615 m².

Przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie jest kwestia zwrotu nakładów na nieruchomość, w stosunku do której wygasa trwały zarząd.

Kwestie tę reguluje art. 90 ust. 2 ugn, który stanowi, że w razie wygaśnięcia trwałego zarządu na skutek upływu okresu, na który został ustanowiony, albo wydania decyzji o jego wygaśnięciu, właściwy organ zwraca jednostce organizacyjnej kwotę równą wartości nakładów, o których mowa w ust. 1.

Ust. 1, do którego odsyła cyt. przepis dotyczy rozliczeń pomiędzy jednostkami organizacyjnymi w związku z przekazaniem trwałego zarządu. Takie przekazanie trwałego zarządu między jednostkami organizacyjnymi możliwe jest na ich wniosek, za zgodą organów je nadzorujących, w drodze decyzji właściwego organu (art. 48 ugn). Wówczas to, zgodnie z art. 90 ust. 1 ugn, jednostki te dokonują między sobą rozliczenia z tytułu nakładów na nieruchomość poniesionych na zabudowę, odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont obiektu budowlanego, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Sposób rozliczenia ustala się w porozumieniu między jednostkami organizacyjnymi.

W ocenie Sądu treść art. 90 ust. 2 ugn odczytywana w kontekście art. 90 ust. 1 i art. 48 ust. 1 ugn wskazuje, że zarówno rozliczeniem pomiędzy jednostkami organizacyjnymi, jak również zwrotem dokonywanym przez organ w decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu, mogą być objęte wyłącznie nakłady poczynione w okresie trwania trwałego zarządu.

Mająca istotne znaczenie w niniejszej sprawie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1996 r. o przekazaniu Nadleśnictwu [...] w zarząd zabudowanej nieruchomości wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127, ze zm.). Zgodnie z art. 199 ust. 2 ugn zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jednostki organizacyjne, przekształcił się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości.

W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że w przypadku wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu zwrot, o którym mowa w art. 90 ust. 2 ugn może dotyczyć tylko tych nakładów na zabudowę, odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont obiektu budowlanego, które poniesione zostały po 1 stycznia 1998 r.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że wykazane przez Nadleśnictwo [...] nakłady na budowę i remont budynku na działce oznaczonej obecnie nr 209/15 w C. poczynione zostały we wcześniejszym okresie. Tym samym zasadne jest stanowisko organów, sprowadzające się do rozstrzygnięcia w pkt 3 decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o nieuwzględnieniu wniosku Nadleśnictwa [...] o rozliczenie nakładów na nieruchomość.

Uwzględnienie tego wniosku i orzeczenie w decyzji o zwrocie ww. nakładów stanowiłoby w ocenie Sądu naruszenie art. 90 ust. 2 ugn.

Kwestia rozliczeń z tytułu budowy i innych nakładów na budynek na działce 209/15 poczynionych przez Nadleśnictwo [...] w okresie przed ustanowieniem trwałego zarządu pozostaje poza regulacją ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należy jedynie zwrócić uwagę na treść art. 50 ugn, który do trwałego zarządu, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie nakazuje stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu.

Z wszystkich tych przyczyn, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.