Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1771/98
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2000-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Waga samochodowa jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i nie odpowiada żadnemu z obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zatem na realizację takiego obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę.

TEZY

Waga samochodowa jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i nie odpowiada żadnemu z obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zatem na realizację takiego obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Romana P., Henryka P. i Janusza P. na decyzję Wojewody J. z dnia 13 sierpnia 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki wagi samochodowej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia 7 marca 1997 r. (...) Wojewoda J. na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy w J.-S. z dnia 22 stycznia 1997 r. (...) odmawiającą Romanowi, Henrykowi oraz Januszowi P. zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę wagi samochodowej wraz ze sterownią, ogrodzenia od ulicy D. i modernizację szamba na działce 350 i 353 w J.-S.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Henryk, Roman i Janusz P. Skargę tę jednakże oddalono wyrokiem z dnia 25 marca 1998 r. II SA/Wr 465/97.

Następnie decyzją z dnia 6 lipca 1998 r. (...) na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ Kierownik Urzędu Rejonowego w J.-G. nakazał Elżbiecie P., Małgorzacie P., Wiesławie P., Henrykowi P., Januszowi P. i Romanowi P. rozbiórkę wagi samochodowej wykonanej na terenie działki nr 350 w J.-S. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu tej decyzji zauważono, iż działka gruntu nr 350 przy ul. D. 17 w J.-S. stanowi współwłasność 6 osób wyżej wymienionych.

Działka ta zabudowana jest budynkiem mieszkalno-gospodarczym oraz częściowo murami po spalonej stodole. Na terenie tej działki znajduje się również waga samochodowa.

Dnia 18 czerwca 1998 r. Roman i Henryk P. złożyli w organie I instancji oświadczenie, że roboty budowlane przy wykonaniu tej wagi rozpoczęli w 1995 r. i zakończyli w 1996 r. Fakt ten potwierdza także notatka służbowa spisana w dniu 6 maja 1996 r. przez pracownika Urzędu Gminy J.-S. Nadto Roman i Henryk P. oświadczyli, że waga samochodowa ma służyć celom prowadzonej działalności rolniczej a na jej wykonanie nie posiadają pozwolenia na budowę.

Organ I instancji powołał treść art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlanego, który określa obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną i uzupełniających istniejącą zabudowę w ramach istniejącej działki siedliskowej na budowę których nie jest wymagane pozwolenie budowlane a to:

- parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji do 4,80 m,

- płyt do składania obornika,

- szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojownicę o pojemności do 25 m2,

- obiektów do neutralizacji ścieków o wydajności do 5 m3 na dobę,

- naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 4,5 m.

Jak zauważono budowa wagi samochodowej dla potrzeb prowadzonego gospodarstwa rolnego nie została więc zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonanie zatem tych robót bez pozwolenia na budowę stanowi naruszenie art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i w myśl art. 48 tej ustawy należało nakazać rozbiórkę wagi samochodowej.

Roman, Henryk i Janusz P. złożyli odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej "unieważnienie jako bardzo krzywdzącej i pozbawiającej odwołujących możliwości zarobkowania i wypracowania środków na utrzymanie trzech rodzin.

W odwołaniu zarzucono, że wymienioną wagę strony wybudowały pozostając w przekonaniu iż realizują ją zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym, które zezwala na budowę bez pozwolenia w gospodarstwach rolnych obiektów gospodarczych o powierzchni do 35 m2. Powierzchnia zaś wagi wynosi 16 m2. Ponadto zauważyli, iż jest to jedyna waga na terenie gminy J.-S.

Wojewoda J. decyzją z dnia 13 sierpnia 1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach tego rozstrzygnięcia zapisano, iż z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, iż roboty budowlane przy wykonywaniu wagi wozowej rozpoczęto w 1995 r. a zakończono w 1996 r. zaś zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają bezwarunkowej rozbiórce.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli Roman, Henryk i Janusz P.

Skarżący podobnie jak to wcześniej uczynili w odwołaniu uznali kwestionowaną decyzję za niesłuszną i krzywdzącą. Wykazywali, iż w ich ocenie rodzaj i zakres prac związanych z realizacją wagi wozowej a więc obiektu związanego z produkcją rolną nie wymagał pozwolenia na budowę tym bardziej jeśli się zważy chociażby, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dopuszcza także wykonanie bez pozwolenia dna budowę "szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojownicę o pojemności do 25 m3 oraz płyt do składowania obornika czy też parterowych budynków gospodarczych o powierzchni do 35 m2 - które to obiekty także wymagają wykonania wykopów ziemnych i fundamentowych.

Skarżący zaś podkreślili, iż podczas wizji lokalnej w dniu 6 maja 1996 r. ujawniono uczyniony wykop pod wagę samochodową lecz nie wstrzymano prac budowlanych przy nim. W związku z czym kontynuowano dalsze prace budowlane na tym obiekcie. Po zakończeniu prac waga została odebrana i zalegalizowana przez Urząd Miar w J.-G. Na wagę skarżący posiadają pełną dokumentację fabryczną zgodnie, z którą została ona zamontowana.

Strona przeciwna odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy /art. 22 cytowanej wyżej ustawy/. Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie stąd też skarga nie mogła być uwzględniona.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zwanej w dalszej części tego uzasadnienia ustawą.

Według art. 28 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 w których określono obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę bądź wymagające dokonania jedynie zgłoszenia.

Jednakże uregulowania art. 29 i art. 30 ustawy nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż waga samochodowa będąca przedmiotem tego postępowania jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy i nie odpowiada żadnemu z obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 "a-e" ustawy. Zatem na realizację takiego obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 1998 r. /II SA/Wr 465/97/.

Pozwolenie na budowę pozwala inwestorowi na rozpoczęcie robót budowlanych przy czym brak takiego pozwolenia w myśl przepisów ustawy stanowi samowolę budowlaną pociągającą za sobą określoną sankcję.

Sankcja taka zawarta została w przepisie art. 48 ustawy według, którego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Przepis powyższy wprowadza obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jeżeli tylko ustalone zostanie, iż jego realizacja nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, braku zgłoszenia budowy lub nieuwzględnienia sprzeciwu organu administracji.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu prawidłowo zastosowano konstrukcję prawną przewidzianą w art. 48 ustawy w stosunku do przedmiotowej wagi samochodowej wykonanej na terenie działki nr 350 w J.-S.

Jak wynika z lektury akt administracyjnych skarżący bez wymaganego pozwolenia na budowę zrealizowali wagę samochodową na przełomie 1995/1996 r. Po wykonaniu tej wagi podjęli nawet działania mające spowodować zalegalizowanie tego obiektu lecz odmówiono im zatwierdzenia projektu między innymi spornej wagi i udzielenia pozwolenia na jej budowę. Ostateczna decyzja Wojewody J. w tym przedmiocie z dnia 7 marca 1997 r. (...) skarżący zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego lecz ten skargę tę oddalił wyrokiem z dnia 25 marca 1998 r. /II SA/Wr 465/97/.

W motywach tego wyroku Sąd zauważył, iż "zaskarżona decyzja dotyczy odmowy udzielenia skarżącym pozwolenia na budowę obiektów: wagi samochodowej utwardzenia placu modernizacji szamba wykonania ogrodzenia od ul. D. (...)", które "które zostały zrealizowane przed wydaniem przez organ I instancji decyzji. Wykonanie ww. robót budowlanych mimo braku, ostatecznej decyzji upoważniającej do rozpoczęcia robót budowlanych stanowi samowolę budowlaną pociągającą za sobą konieczność rozpoznania niniejszej sprawy w oparciu o inne przepisy prawa budowlanego (...)".

Zaznaczono w szczególności, iż jeżeli "występują niezbędne przesłanki można dokonać legalizacji samowoli budowlanej ewentualnie w przypadku braku takich możliwości orzec rozbiórkę (...)".

Podkreślić w tym miejscu należy, iż aktualnie obowiązujące Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w zasadzie nie przewiduje możliwości legalizacji samowoli budowlanej, wyjątek jedynie stanowi przepis art. 49 ustawy, który w tej sprawie mógłby mieć zastosowanie, gdyby postępowanie administracyjne wszczęto w 2001 r. tj. po upływie 5 lat od zrealizowania spornego obiektu wagi.

Zatem powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 1998 r. /II SA/Wr 465/97/ wiązał organy administracji oceną prawną w nim wyrażoną jak też wiąże Sąd rozpoznający skargę w tej sprawie.

Według zapisu art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Są oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zasada z art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w myśl którego "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy.

Wobec braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej popełnionej w tej sprawie na przełomie 1995/1996 r. organy orzekające w sprawie po ustaleniu, że na wybudowanie spornego obiektu wagi samochodowej potrzebne jest stosowne pozwolenie, czego także wcześniej nie kwestionowali skarżący skoro wystąpili o uzyskanie takiego pozwolenia, a obiekt ten został zrealizowany bez pozwolenia na budowę to zasadnie będąc także związanym wyrokiem NSA z dnia 25 marca 1998 r. organy państwowego nadzoru budowlanego, prawidłowo nakazały rozbiórkę wagi samochodowej wykonanej na terenie działki nr 350 w J.-S. na podstawie art. 48 ustawy.

Decyzje wydane w tym przedmiocie zatem nie naruszają prawa a wydane zostały one w postępowaniu, które przeprowadzono zgodnie z regułami procedury administracyjnej.

Dlatego też skargę i jej zarzuty uznano za niezasadne.

Dotąd powiedziane powoduje, iż niezasadnie wniesioną skargę należało oddalić po myśli art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.