Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 694/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) As. sąd Izabela Kucznerowicz Protokolant ref. staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski MB


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiadomił S. B., że zostało wszczęte postępowanie weryfikacyjne w celu wydania decyzji w sprawie prawa do świadczeń określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.; dalej: ustawa o kombatantach).

W piśmie z dnia [...] r. S. B. podał, że był członkiem AK w K. w latach 1943-1945. Jako ochotnik brał udział w obronie miasta K.. Dnia [...] 1945 r. został przyjęty do MO. Początkowo brał udział w pilnowaniu obiektów, następnie był kierowcą. Został skierowany na kurs reg. - ruchu drog. Z dniem [...] 1945 r. zakończył służbę w MO.

Decyzją z dnia [...] r., [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZboWiD w K. w dniu [...] r. z tytułu udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od [...] r. do [...], łącznie: 10 miesięcy.

Od decyzji odwołał się Zainteresowany. Wskazał ponownie, że był członkiem Armii Krajowej.

Decyzją z dnia [...] r., [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r., sygn. 4/II SA/Po 3683/01, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. Sąd wskazał, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej wskazujący na zachowanie tych uprawnień powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Pismem z dnia [...] r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do S. B. z prośbą o nadesłanie dowodu potwierdzającego udział Zainteresowanego w Ruchu Oporu Armii Krajowej. W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] r. S. B. wskazał, że nie posiada żadnych dokumentów stwierdzających udział w Ruchu Oporu Armii Krajowej. Nie była prowadzona żadna ewidencja. Świadkowie już nie żyją.

Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej z prośbą o podanie informacji o zatrudnieniu Zainteresowanego w Organach Bezpieczeństwa Milicji Obywatelskiej, wskazanie, ż jakimi formacjami zbrojnego podziemia walczył oraz o informację, czy w jego aktach jest zamieszczona wzmianka o działalności w ruchu oporu Armii Krajowej.

W odpowiedzi, Instytut Pamięci Narodowej przesłał kopie z akt osobowych S. B. wskazując, że brak jest danych dotyczących formacji zbrojnego podziemia, z którymi walczył Zainteresowany, jak również nie odnaleziono informacji dotyczących działalności w Armii Krajowej.

Decyzją z dnia [...] r., [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S. B. uprawnień kombatanckich. W trakcie postępowania nie zostały ujawnione dowody, które potwierdzałyby służbę Zainteresowanego w AK oraz jego udział w walkach z wojskami niemieckimi.

Pismem z dnia [...] r. S. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał ponownie, że nie posiada dokumentów potwierdzających jego udział w Armii Krajowej, gdyż nie była prowadzona ewidencja, a świadkowie wydarzeń zmarli. W kronice miasta K. opisane są dzieje miasta z okresu okupacji, co w ocenie Zainteresowanego mogłoby pomóc w wyjaśnieniu jego sprawy.

Decyzją z dnia [...] r., [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ podał, że nie budzi wątpliwości, iż Zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Nie wykazał żadnej z przesłanek wskazanych w art. 25 ust. 2 zd. 2 ustawy o kombatantach. Twierdzenie dotyczące przynależności do Armii Krajowej nie zostały poparte żadnymi dokumentami.

Pismem z dnia [...] r. S. B. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wskazał, że w jego sprawie został już wydany wyrok przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który nie został zaskarżony. Nie rozumie, dlaczego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prowadzi dalsze postępowanie. Odnalazł książkę pod tytułem "K.", w której zostały opisane organizacje podziemne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując wcześniej wyrażone stanowisko wniósł o jej oddalenie.

Na posiedzeniu Sądu dnia 10 sierpnia 2006 r. Sąd postanowił ujawnić i zaliczyć w poczet dowodów światłokopię Bogucki Wydawnictwa Naukowego Krotoszyn - Poznań 1996 t. 2 od str. 313.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Skarżącego uprawnień kombatanckich wskazując, że nie zachodzą przesłanki, które umożliwiałyby ich utrzymanie. Do sformułowania takiego rozstrzygnięcia skłoniły organ wnioski z przeprowadzonego postępowania dowodowego. W ocenie tutejszego Sądu, postępowanie prowadzące do wydania decyzji nie narusza prawa.

Art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby "które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.".

Odnosząc wskazaną regulację do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że prawidłowe postępowanie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, uwzględniające wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2004 r., 4/II SA/Po 3683/01, obejmować winno zarówno zbadanie zaistnienia przesłanki pozbawienia uprawnień, jak i tych aspektów działalności Skarżącego, które przemawiałyby za ich utrzymaniem.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa) organ winien jest dążyć do ustalenia prawdy materialnej, a w tym celu rozważyć dostępny materiał dowodowy. Jednakże, zasada ta nie może prowadzić do wniosku, iżby to tylko organ administracji publicznej zobowiązany był do aktywności w toku postępowania. Organ administracji publicznej dysponuje określonymi metodami i źródłami pozyskiwania informacji i dowodów, pomocnych w załatwieniu sprawy. Jednakże, jeżeli strona wywodzi, iż istniał określony stan faktyczny i wywodzi z tego skutki prawne, winna również wykazać aktywność choćby we wskazaniu możliwych źródeł informacje te potwierdzających.

W przedmiotowym postępowaniu Skarżący, pomimo kierowanych do Niego wezwań, nie przedłożył żadnego dokumentu, który mógłby potwierdzić okoliczność jego przynależności do Armii Krajowej. Również uzyskane z Instytutu Pamięci Narodowej odpisy akt nie zawierają okoliczności potwierdzających taką tezę. Skarżący poprzestał na wskazaniu publikacji, która mogła dopomóc w wyjaśnieniu sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skorzystał z będących w jego dyspozycji źródeł, w którym podana przez Skarżącego okoliczność nie znalazła potwierdzenia. Wprawdzie wskazać należy, że organ naruszył przepisy postępowania, nie ustosunkowując się do wniosku Skarżącego odnoszącego się do publikacji książkowej, jednak naruszenie to nie mogło mieć jednak wpływu na wynik sprawy - co stwierdza Sąd w oparciu o przeprowadzony na rozprawie dnia 10 sierpnia 2006 r. dowód uzupełniający z dokumentów.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podał, że w jego ocenie do ustalonych okoliczności ma zastosowanie treść przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach. Z uwagą tą zgodzić się jedynie po części. Jak słusznie stwierdził bowiem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 lutego 2002 r., III RN 216/00, Wokanda 2002/10/26, "Uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które w latach 1944-56 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w Milicji Obywatelskiej, ponieważ była ona prawnopubliczną formacją służb Bezpieczeństwa Publicznego (art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o kombatantach w zw. z art. 1 dekretu Państwowego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 7 października 1944 r. o Milicji Obywatelskiej, Dz. U. nr 7, poz. 33 (...)". Innymi słowy, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o kombatantach. Jednakże następstwa wskazanych rozwiązań, oceniane dla potrzeb przedmiotowej sprawy, są identyczne - zgodnie bowiem z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o kombatantach osoby te pozbawiane są uprawnień kombatanckich, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach.

Reasumując, skoro w przedmiotowej sprawie spełnione są przesłanki pozbawienia Skarżącego uprawnień kombatanckich, a on sam, mimo prowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie przedstawił żadnego dowodu ani wiarygodnego źródła potwierdzającego okoliczność członkostwa w Armii Krajowej, nie wykazał nadto zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, to nie jest uprawnione stwierdzenie braku legalności wydanych w postępowaniu decyzji.

Wskazać nadto należy Skarżącemu, że bezpodstawny jest jego zarzut odnoszący się do zbędności postępowania prowadzonego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2004 r. Sąd bowiem uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, co doprowadziło do sytuacji, w której postępowanie wszczęte nie było w istocie zakończone. Efektem uchylenia decyzji jest bowiem powrót sprawy do postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, który obowiązany jest stosując przepisy prawa materialnego oraz reguły procesowe wydać decyzję kończącą postępowanie.

W takim stanie rzeczy Sąd nie dopatrując się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski

MB