Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1514/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1991 nr 107 poz 464
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 461
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy J. reprezentowanej przez Burmistrza J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1514/15

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniesionego przez Burmistrza J. odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Burmistrz J. pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. skierowanym do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, nr [...] wniósł o stwierdzenie nabycia na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przez Gminę J. nieruchomości położonej w obrębie [...] i oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha zapisane w Sądzie Rejonowym w J. V Wydziale Ksiąg Wieczystych w księdze wieczystej nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 13 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę J. z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa ww. nieruchomości.

Burmistrz J. wniósł odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie oznaczonym symbolem RP, znaczącym tereny upraw polowych i przeznaczonym jednocześnie pod projektowane dolesienia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister wydał zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał na przepis art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który stanowi że przejęcie przez Agencję Nieruchomości Rolnych praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 ww. ustawy miało nastąpić do dnia 30 czerwca 2000 r. (ust. 1), zaś nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji Nieruchomości Rolnych ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie o którym mowa wyżej, stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone (ust. 2).

Art. 1 ust. 1 ww. ustawy stanowił, że ustawa ta reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych.

Minister podkreślił, że obowiązkiem organu administracji orzekającego w sprawie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości rolnej jest zbadanie czy spełnione zostały w stosunku do danej nieruchomości przesłanki wynikające z wyżej przytoczonych przepisów tj. czy nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i nie została do dnia 30 czerwca 2000 r. przekazana ostateczną decyzją do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz czy stanowiła nieruchomość rolną w rozumieniu 461 Kodeksu cywilnego, jak również czy była położona na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy na cele gospodarki rolnej.

Minister wskazał , że z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest objęta księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w J. V wydział Ksiąg Wieczystych pod KW nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień [...] czerwca 2000 r. wynika, że przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] stanowią grunty orne. Z ustaleń dokonanych przez Wojewodę [...] wynika, że nieruchomość nie została do dnia [...] czerwca 2000 r. przekazana ostateczną decyzją do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z ww. księgi wieczystej wynika, że działki nr [...] i nr [...] są położone w obrębie geodezyjnym [...], a ich właścicielem był Skarb Państwa. Zgodnie z obowiązującym w dniu 30 czerwca 2000 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy J., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] sierpnia 1994 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa [...] z dnia 29 sierpnia 1994 r. Nr 14, poz. 102, działki nr [...] i nr [...] znajdowały się na terenach oznaczonych w całości szrafurą, tj. terenach stanowiących projektowane dolesienia.

Organ przytoczył , że gruntami rolnymi, zgodnie z treścią art. 461 Kodeksu cywilnego są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Z powyższego Minister wywiódł , że przedmiotowa nieruchomość była gruntem rolnym, ponieważ w ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. działki nr [...] i nr [...] stanowiły grunty orne. Jednakże organ podkreślił, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu [...] czerwca 2000 r. (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] sierpnia 1994 r.) działki te nie były przeznaczone na cele rolne o czym świadczy oznaczenie ich w całości szrafurą, która według legendy do ww. planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. oznacza "projektowane dolesienia".

Organ podkreślił, że z wyrysu z ww. planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika oznaczenie działek symbolem RP oznaczającym zgodnie z ww. legendą tereny upraw polowych.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do tutejszego Sądu Burmistrz J. zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a przede wszystkim brak przeprowadzenia dowodu ze znajdujących się w zgromadzonym materiale dowodowym zaświadczenia Burmistrza J. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r., co mogło mieć wpływ na wynik postępowania,

2) przepisu postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zaświadczenia Burmistrza J. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz pisma z dnia 24 sierpnia 2012 r. oraz ewentualnego wskazania, czy a jeśli tak to z jakich przyczyn odmówił ww. dowodom wiarygodności oraz braku odniesienia się do całości uzasadnienia decyzji organu I instancji, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania,

3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez niesłuszne przyjęcie niespełnienia przesłanki przeznaczenia na cele gospodarki rolnej.

Ostatecznie domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący dokonał omówienia przedstawionych wyżej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rozpatrując przedmiotową sprawę należy stwierdzić, co następuje.

Zgodnie z art.13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. przejęcie przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy miało nastąpić nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. Nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie o którym mowa wyżej, stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone.

Nabycie nieruchomości, o których mowa wyżej stwierdza wojewoda w drodze decyzji.

Zakres unormowania przepisów ustawy z dnia 19 października 1991r. obejmuje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa określonym w jej art. 1, czyli nieruchomościami rolnymi w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonymi na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych, innymi nieruchomościami i składnikami mienia pozostałymi po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń oraz lasami nie wydzielonymi geodezyjnie z nieruchomości określonych w pkt 1 i 2 art. 1.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy zatem ustalić, czy sporne działki nr [...] oraz [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] ha , uregulowane w KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w J., spełniały obydwie przesłanki z art. 1 pkt 1 w/w ustawy tzn. czy stanowiły nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz czy były przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Stosownie do art.46(1) k.c. nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Nieruchomość rolna w Kodeksie cywilnym została zatem zdefiniowana od strony przydatności do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Nie chodzi przy tym o samo fizycznie możliwe uzyskiwanie produktów rolnych. Prowadzenie działalności wytwórczej zakłada istnienie celowej i zorganizowanej aktywności ludzkiej ukierunkowanej na wytwarzanie tzn. osiąganie, produkowanie w dziedzinie rolnictwa. Działalność taka musi być poddana regułom racjonalnym zwłaszcza opłacalności.

Charakter przedmiotowych nieruchomości jako rolnych nie był w niniejszej sprawie przedmiotem sporu.

Nie można jednakże stwierdzić aby spełniały one drugą z koniecznych przesłanek tj. aby były przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. W Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy J., zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta J. nr [...], z dnia [...].08.1994r. , wskazane nieruchomości położone są na terenach oznaczonych w całości szrafurą tj. na terenach stanowiących projektowane zalesienia.

W związku zatem z jednoznacznym ustaleniem, że omawiane działki nie spełniają przesłanek z art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i nie stanowią wobec tego przedmiotu jej regulacji stwierdzić należy , że nie mogły stać się z mocy prawa własnością gminy, na terenie której są położone. W związku z czym Wojewoda [...] prawidłowo odmówił stwierdzenia ich nabycia z mocy prawa przez Gminę J., którą to decyzję utrzymał w mocy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wbrew zarzutom skargi, treść dokumentów w postaci zaświadczenia Burmistrza J. z dnia [...].06.2012r. oraz pisma z dnia [...].08.2012r. została przez organy administracji oceniana w sposób prawidłowy. Zdefiniowanie w nich spornych nieruchomości jako rolnych – przeznaczonych pod uprawy polowe , oznaczonych symbolem RP, nie przesądza bowiem o ich faktycznym przeznaczeniu w planie zagospodarowania przestrzennego, które stanowi drugie kryterium z art. 1 pkt 1 w/w ustawy do zaliczenia nieruchomości podlegającej przepisom ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Tym samym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi właściwie i wyczerpująco przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w szczególności w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Zdaniem Sądu , organ nie pominął dowodu z zaświadczenia Burmistrza J. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz z pisma z dnia 24 sierpnia 2012 r. , ocenił wskazane dowody i na podstawie ich oceny ustalił stan faktyczny sprawy, z którego jednoznacznie wynika, że działki nr [...] i nr [...] znajdowały się na terenach oznaczonych w całości szrafurą, tj. terenach stanowiących projektowane dolesienia. Minister trefnie wywiódł , że kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma dowód z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. według stanu na dzień w dniu [...] czerwca 2000 r., Z wyrysu tego wynika natomiast jednoznacznie oznaczenie przedmiotowych działek w całości szrafurą, która według legendy oznacza "projektowane dolesienia". Minister opisał to w swojej decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. W związku z powyższym zgłoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. jest, w ocenie Sądu , niezasadny.

Także zarzut strony skarżącej, że plany związane z zalesieniami nigdy nie zostały zrealizowane, nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy , gdyż stanowi pozaustawową przesłankę , która nie podlega analizie i pozostaje bez wpływu na jej rozstrzygnięcie.

Podkreślenia wymaga zdaniem Sądu , że spełnianie przez nieruchomość warunków pojęcia nieruchomości rolnej zdefiniowanego w art. 46(1) k.c. nie oznacza jednak, że w każdym przypadku nieruchomość rolna objęta jest zakresem przedmiotowym omawianej ustawy. Konieczne jest bowiem , o czym już była mowa, położenie tej nieruchomości na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Nie ulega wątpliwości, że ten wymóg w niniejszej sprawie nie został zachowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie doszukał się błędów w dokonanej wykładni omówionych wyżej przepisów ustawy dokonanej przez organ rozstrzygający i uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa materialnego . Brak jest również uzasadnionych zarzutów odnośnie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy .

W tych warunkach należało oddalić skargę na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi