Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 792/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 250 par. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] 2006r Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2006r zarządzającą zwrot należności celnych A. T. i odmawiającą zwrotu odsetek od tych należności.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że 12 kwietnia 2000r. w Urzędzie Celnym w T., II Oddziale Celnym w B., Strona zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu mączkę sojową, wnioskując o zastosowanie wobec importowanego towaru konwencyjnej stawki celnej w wysokości 9%. Towar został zaklasyfikowany do kodu PCN 1208 1000 0.

Pismem z dnia 07.09.2000r. Strona wniosła o uznanie wskazanego wyżej zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru i decyzją z [...] 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego w T. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru, wskazując, iż właściwym kodem dla importowanego towaru jest, zgodnie z twierdzeniem strony, kod 2304 00 00 0. Jednocześnie do wymiaru cła organ I instancji przyjął konwencyjną stawkę celną w wysokości 5 % z uwagi na to, iż w omawianej sprawie Importer nie wnioskował o zastosowanie preferencji celnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona podniosła, iż do wymiaru cła należało przyjąć stawkę celną obniżoną, określoną dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. Do uzupełnienia odwołania zawartego w piśmie z dnia 28.02.2001r., dołączyła oryginał świadectwa przewozowego EUR-1 nr BA [...] z dnia [...]2000 r.

Decyzją z [...] 2001r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w T. nie uznając przedłożonego przez Stronę w trakcie postępowania odwoławczego świadectwa przewozowego EUR-1 .

W następstwie złożonej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Sąd wyrokiem z 04 marca 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że odrzucenie przez organ celny przedłożonego świadectwa EUR-1, bez odniesienia się do treści przepisu art. 29 Protokołu IV, nie było zasadne. Obowiązkiem organów celnych było bowiem dokonanie oceny świadectwa EUR-1 i dokonanie uzasadnienia w decyzji, z uwzględnieniem treści powyższego przepisu oraz innych dokumentów i oświadczeń, znajdujących się w aktach sprawy.

W związku z powyższym, uwzględniając stanowisko Sądu, Dyrektor Izby Celnej w T. w dniu [...] 2005r. wydał decyzję, w której uchylił zaskarżoną decyzję w części zastosowanej stawki celnej i kwoty długu celnego. Wobec importowanego towaru zastosowano preferencje celne na podstawie przedmiotowego świadectwa EUR-1.

W związku z powyższą decyzją, pismem z [...] 2005r. Strona wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Izby Celnej w T. o zwrot nadpłaconego cła wraz z należnymi odsetkami.

Przedmiotowy wniosek został przekazany zgodnie z właściwością Naczelnikowi Urzędu Celnego w B., który decyzją z [...] 2006 r. zarządził zwrot należności celnych w kwocie 3177,30 PLN, jednocześnie odmawiając wypłaty odsetek od zwracanych należności.

W odwołaniu od tej decyzji Strona zarzuciła naruszenie przepisu art. 250 § 3 Kodeksu celnego oraz art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art.250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.

Zdaniem organu analiza zgromadzonego materiału dowodowego dowodzi, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności w sprawie nie było wynikiem błędu organu celnego. Wbrew twierdzeniu Strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 04.03.2004r. nie uchylił decyzji organu celnego, ustalającej dla dłużnika wymiar należności celnych, lecz wyłącznie decyzję organu II instancji, z uwagi na powstałe w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego błędy proceduralne, polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do treści art. 29 Protokołu IV przy dokonywaniu oceny przedłożonego dowodu pochodzenia.

Podstawę do zarządzenia zwrotu cła stanowiła decyzja Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]2005 r., w której organ II instancji, stwierdził istnienie prawa do udzielenia preferencji celnych importowanemu towarowi, przyznając moc dowodową przedłożonemu na etapie postępowania odwoławczego świadectwu EUR-1 o wskazanym numerze.

Nadto z art. 250 § 3 Kodeksu celnego wynika, że zwrot odsetek, o który wnosi Strona, uzależniony jest od łącznego spełnienia przesłanek zawartych w powyższym przepisie. Oprócz udowodnienia winy leżącej po stronie organu celnego, należy też dowieść, iż dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w T., przedłożenie przez Stronę świadectwa przewozowego EUR-1, które nie odpowiadało treści uwag zawartych w Załączniku III do Protokołu IV Układu Europejskiego, mogło w istotny sposób przyczynić się do powstania błędu po stronie organu celnego. W tej sytuacji, sformułowany zarzut naruszenia przez organ celny art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej należy uznać za bezzasadny.

W skardze do sądu skarżący, A. T., zarzucił naruszenie prawa materialnego, art. 250 § 3 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy z 19 marca 2004r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że skarżący przyczynił się w istotny sposób do powstania błędu po stronie organu celnego poprzez przedłożenie świadectwa przewozowego EUR -1, które nie odpowiadało treści uwag zawartych w Załączniku III do Protokołu IV Układu Europejskiego, co wyklucza prawo żądania odsetek przez skarżącego, gdy tymczasem faktycznie żadnego przyczynienia się skarżącego do popełnienia błędu przez organ celny nie było.

Mając na uwadze podniesione naruszenie prawa skarżący wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa zgodnie z normami przepisanymi.

Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że poza dyskusją pozostaje, że zgodnie z treścią art. 250 § 3 Kodeksu celnego, organy celne zawsze zobowiązane są do zwrotu cła wraz z odsetkami, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu.

Jak słusznie wyjaśniono w orzecznictwie sądowym, niewłaściwe ustalenie należności celnych w wyniku błędu organu celnego nie jest ograniczone do błędów rachunkowych, uzasadnia zwrot cła wraz z odsetkami na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego z 1997r w każdej sytuacji, w której organy celne, wbrew przepisom prawa zobowiązały stronę do zapłaty wyższego cła niż należne. Dla wzmocnienia swojej argumentacji strona powołała się na wyrok NSA z 10 czerwca 2003 sygn. akt I S.A/Łd 36/02 wskazując, że w sprawie zachodzi sytuacja analogiczna do tej, której dotyczy wskazany wyżej wyrok NSA.

Także i w tej sprawie organy celne nałożyły na skarżącego obowiązek zapłaty wyższego cła, niż należne a korekta tej niewłaściwej sytuacji nastąpiła na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 04 marca 2004r. Skarżący podkreślił, że także i w tym postępowaniu organy celne wnosiły o nieuwzględnienie zasadnych jak się okazało zarzutów skarżącego.

Zdaniem skarżącego poza dyskusją pozostaje ( nie jest to także kwestionowane w zaskarżonej decyzji), że nałożenie na skarżącego wyższego cła, niż należne nastąpiło na skutek błędu organu celnego. Organ celny był przekonany o swoich błędnych racjach niezmiennie przez całe postępowanie, z postępowaniem przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym włącznie. Dopiero rozstrzygniecie tegoż Sądu umożliwiło naprawienie wadliwych decyzji organów celnych.

Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu powoływanego wyroku, odrzucenie przez organ celny przedłożonego świadectwa EUR-1, bez odniesienia się do treści przepisu art. 29 Protokołu IV, nie było zasadne. Rzeczą organów celnych było bowiem dokonanie oceny świadectwa EUR-1 i jej uzasadnienie w decyzji, z uwzględnieniem treści powyższego przepisu oraz innych dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy ( stwierdzenia te zostały powtórzone przez Dyrektora Izby Celnej w T. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2005r).

W takiej sytuacji nie sposób przyjąć, że skarżący w jakikolwiek sposób przyczynił się do powstania błędu, w oparciu o który doszło do określenia wyższego cła niż należne, jeżeli organy celne w toczącym się postępowaniu zaniechały najpoważniejszego obowiązku na nich ciążącego - dokonania oceny przedstawionych świadectw, dokumentów i oświadczeń.

Jeżeli organy dokonałyby profesjonalnej i wymaganej od nich przepisami prawa oceny, to oczywiście do żadnego błędu by nie doszło i dzisiejsze żądanie zwrotu odsetek byłoby zupełnie bezprzedmiotowe. Istotnym jest również i to, że oceny o której mowa powyżej, do której organy celne były zobowiązane nie dokonano przez cały tryb postępowania, z postępowaniem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym włącznie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w jej uzasadnieniu argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stan faktyczny w sprawie nie był sporny między stronami i w istotnych dla rozstrzygnięcia okolicznościach sprowadzał się do ustalenia, że w dniu 12 kwietnia 2000r skarżący w Oddziale Celnym II w B. przedstawił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci mączki sojowej na podstawie dokumentu SAD o wskazanym numerze. W tym samym dniu skarżący uregulował cło, według zadeklarowanej przez niego, 9% stawki konwencyjnej, co znalazło wyraz w polu 47 wskazanego dokumentu SAD.

We wrześniu 2000r skarżący wystąpił z wnioskiem o uznanie przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru. W efekcie uznania zasadności tego wniosku wydana została przez Urząd Celny w T. decyzja z [...] 2001r. zgodnie z którą kwalifikując towar do innej pozycji taryfy celnej, organ zastosował także inną konwencyjną stawkę cła tj. 5%.

Do tego momentu skarżący nie okazywał organom świadectwa EUR -1 na sprowadzony towar, który to dokument stanowiłby podstawę do rozstrzygania o możliwości przyjęcia preferencyjnej 0% stawki celnej.

Dopiero w odwołaniu od decyzji z [...] 2001r, która w całości uwzględniała wniosek skarżącego o zmianę taryfikacji celnej towaru, skarżący podniósł kwestię niewłaściwej stawki celnej, a do pisma uzupełniającego z 28 lutego 2001r dołączył świadectwo przewozowe EUR -1 z [...]2000 roku.

Niewątpliwie rzeczą organu drugiej instancji było ponowne rozpatrzenie całej sprawy, a dokonana ocena przedmiotowego dokumentu była wadliwa, co znalazło wyraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 04 marca 2004r. Rację ma skarżący uznający, że takie działanie organu celnego można traktować jako błędne. Nie przesądza to jednak zasadności domagania się wypłaty odsetek od zwróconego cła.

Obie strony w sprawie wskazały na art. 250 § 3 Kodeksu celnego, jako podstawę prawną dla zwrotu należności celnych z odsetkami.

Przepis ten wymaga dla zasadności zwrotu odsetek wystąpienia łącznie dwóch przesłanek: by niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Jednocześnie zdanie drugie tego przepisu wskazuje, że w przypadku spełnienia się obu powyższych przesłanek, wypłacane odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.

W ocenie Sądu przepis ten wyznacza także moment, na który należy badać istnienie błędu organu celnego i ewentualne przyczynienie się strony do jego powstania.

Tymczasem w dniu uiszczenia należności celnych (dzień zgłoszenia towaru do odprawy celnej 12 kwiecień 2000 roku) skarżący nie okazał organom świadectwa pochodzenia towaru EUR - 1, które zezwalało organom na zastosowanie w sprawie preferencyjnej stawki celnej. Akceptował przyjęcie stawki konwencyjnej w wysokości 9% a następnie w wysokości 5%. Nie podnosił tej okoliczności także składając wniosek o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe w zakresie kwalifikacji towaru do pozycji taryfy celnej. Dopiero do pisma z 28 lutego 2001r, stanowiącego załącznik do odwołania, dołączył sporny dokument, który w końcowym efekcie stanowił podstawę przyjęcia przez organ 0% stawki celnej.

Ponieważ przepis wskazuje jednoznacznie, że odsetki – po przesądzeniu, że w sprawie spełnione są przesłanki ze zdania pierwszego art. 250 § 3 Kodeksu celnego - obliczane są od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi, to uwzględnienie wniosku skarżącego oznaczałoby wypłatę odsetek od dnia 12 kwietnia 2000 roku. Jednocześnie miałoby to nastąpić w związku z dokonaniem przez organ błędu w postaci odmowy uznania świadectwa EUR -1 przedłożonego przez skarżącego dopiero dziesięć miesięcy później, niż powstał obowiązek zapłaty cła.

Powoływany przepis nie przewiduje innego momentu, od którego następuje obliczenie odsetek od zwracanych należności: w szczególności, w ocenie Sądu, brak podstaw prawnych do orzekania w sposób, który zezwalałby na wyznaczenie np. późniejszego momentu, niż dzień uiszczenia należności celnych jako początkowego momentu, od którego rozpoczynałby biec termin do naliczania odsetek. Stąd późniejszy błąd organów nie miał wpływu na zapłatę przez skarżącego cła. Do zapłaty cła w nienależnej wysokości przyczynił się sam skarżący nie ujawniając posiadanego świadectwa EUR – 1 i nie wnioskując o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej dla przywożonego towaru.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.