Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 790/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2,3
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. W dniu 15 grudnia 2014 r. wpłynął do Z. U. S. w S. Oddział w S. (dalej przywoływany jako: "Zakład") wniosek R. P. (dalej przywoływany jako: "Skarżący", "Wnioskodawca") o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek, uzasadniony trudną sytuacją finansową i zdrowotną.

Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną i chorą, a ponadto opiekuje się schorowanymi rodzicami. Na jego utrzymaniu pozostaje także studiujący syn, który również jest osobą wymagającą stałego leczenia. Obecnie korzysta z pomocy finansowej bliskich.

2. W dniu [..] r., decyzją nr [..] , Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek. W decyzji Zakład wskazał, iż zaległość z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] r. do [...] r. wynosi [...] zł, a odsetek wyliczonych na dzień wpływu wniosku tj. na dzień 15 grudnia 2014 r. wynosiły [...] zł.

3. W dniu 10 marca 2015 r. wpłynął w trybie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2015, poz. 121) - dalej przywoływanej jako: "u.s.u.s." wniosek Wnioskodawcy o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek uzasadniony trudną sytuacją materialną, rodzinną i zdrowotną. Wnioskodawca oświadczył, że aktualnie jest osobą bezrobotną pobierającą zasiłek dla osób bezrobotnych w wysokości [...] zł, mającą na utrzymaniu studiującego syna. Po za tym nie osiąga dochodu, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez małżonkę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w wysokości [...] zł. Małżonka ma na utrzymaniu dziecko. Wnioskodawca bezskutecznie poszukuje pracy, a środki na spłatę kredytów otrzymuje od rodziców.

4. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Zakład ustalił, że Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą do dnia 31 grudnia 2009 r.

w zakresie m. in. produkcji aparatury rozdzielczej i sterowniczej energii elektrycznej. Na koncie Wnioskodawcy zaległość z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] r. wyniosło łącznie [...] zł, a także odsetek za zwłokę liczonych do dnia zapłaty włącznie. Zakład podniósł, że w decyzji z dnia 13 lutego 2015 r. nieprawidłowo wskazał wysokość nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [..] r. do [...] r. oraz odsetek.

5. Na podstawie przedłożonych dokumentów Zakład ustalił, iż Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, z tytułu, której w okresie od [...] r. do [..] r. osiągnęła średniomiesięczny dochód w kwocie [...] zł brutto. Na utrzymaniu małżonków pozostaje dwoje dzieci. Ponadto Wnioskodawcy przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego S. (nr[...]).

W złożonych zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37, informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku PIT/0 oraz zgodniez pismem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia

8 stycznia 2015 r., ustalono, że płatnik w roku 2011 osiągnął łączny dochód

w wysokości [...] zł brutto, w 2012 r. w wysokości [...] zł brutto, natomiast w 2013 r. w wysokości [...] zł brutto. Ponadto zgodnie z informacjami z 2015 r. pochodzącymi od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., Wnioskodawca wystąpił, jako nabywca spółdzielczego własnościowego prawa do garażu, nabywca samochodu osobowego marki C. X., rok produkcji [..] oraz nabywca samochodu osobowego marki C. X., rok produkcji [...] W gospodarstwie domowym ponosi koszty związane z opłatami w miesięcznej wysokości [...] zł, a także wydatki związane z leczeniem w kwocie [...] zł oraz inne wydatki w wysokości [...] zł.

Wnioskodawca obciążony jest zobowiązaniami pieniężnymi za rok 2014 z tytułu podatków, ponadto w bankach w kwocie [...] zł Zaległości są spłacane

w miesięcznych ratach.

6. W dniu 30 kwietnia 2015 r. Zakład wydał decyzję nr [...] ,

w której uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia

13 lutego 2015 r. i odmówił umorzenia należności na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] r. w łącznej kwocie [...] zł, na którą złożyła się kwota [...] zł (z tytułu składek) oraz kwota [...] zł (z tytułu odsetek liczonych na dzień

15 grudnia 2014 r.).

Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, Zakład, powołując treść art. 28 u.s.u.s., wskazał kiedy należności z tytułu składek mogą być umorzone oraz co należy rozumieć przez pojęcie ważny interes strony zobowiązanej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 2003 r. Nr 141, poz. 1365).

Rozpatrując ponownie wniosek w przedmiocie umorzenia należności Zakład stwierdził, że w niniejszej sprawie w stosunku do Wnioskodawcy nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Wnioskodawcy przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w S. (nr [...] ) oraz spółdzielcze własnościowe prawo do garażu nr [...] położonego również w S. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. i pobiera zasiłek dla osób bezrobotnych w kwocie [...] zł, obecnie poszukuje pracy. Ponadto, Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki C. X., rok produkcji [...] Żona Wnioskodawcy osiąga dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł brutto (średniomiesięcznie). W przedmiotowej sprawie istnieje zatem majątek który może stanowić przedmiot zabezpieczenia spłaty oraz postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Zakład, na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi m.in. gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Zdaniem Zakładu, w niniejszej sprawie nie zachodzi również uzasadniony przypadek, który ze względu na szczególne okoliczności przy uwzględnieniu ważnego interesu osoby zobowiązanej, winien w oparciu o powołane przepisy i zawarte w nich przesłanki skutkować umorzeniem przedmiotowego zadłużenia i zwolnieniem z długu w okresie jego wymagalności.

Dochody uzyskiwane w prowadzonym wspólnie z żoną gospodarstwie domowym stanowią podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych Wnioskodawcy

i członków jego rodziny, a także podstawę finansowania bądź opłacania zobowiązań finansowych, choćby w minimalnych kwotach czy ratach.

W ocenie Zakładu, Wnioskodawca nie wykazał uzasadnionego przypadku, który przy uwzględnieniu jego ważnego interesu stanowiłby przy uwzględnieniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej okoliczność dającą możliwość umorzenia przedmiotowych należności. Brak podstaw bowiem do umorzenia należności

o charakterze publicznoprawnym w sytuacji, gdy umorzenie dotyczy osoby pozostającej w okresie aktywności zawodowej, nie legitymującej się orzeczeniem

o trwałej niezdolności do pracy, niewyłączony z rynku pracy i możliwości zarobkowych.

Jak wskazał Zakład, nie kwestionuje, że Wnioskodawca obecnie, kiedy nie pracuje przebywając na zasiłku dla osób bezrobotnych nie jest w stanie sam jednorazowo opłacić przedmiotowych należności. Uwzględnia jednakże ustalony stan sprawy

i stwierdza, że nie zachodzą okoliczności, które można uznać za uzasadniony przypadek.

7. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 13 lutego 2015 r. oraz

o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

– § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja finansowa Skarżącego umożliwia opłacenie należności z tytułu składek bez pozbawienia go i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny;

– art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne

i niezgodne ze stanem faktycznym przyjęcie, że Skarżący nie wykazał, że opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny" (por. wyrok NSA

z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 44/12, LEX nr 1310089);

– art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu sprzed

1 stycznia 2003 r.) poprzez nie stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że składki na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę za okres poprzedzający dzień 1.01.2008 r. wygasły wskutek przedawnienia zobowiązania.

2) przepisów prawa procesowego:

– art. 7 k.p.a, i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez dowolną i naruszającą zasadę prawdy obiektywnej i praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej ocenę, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uznania wiaty za budynek garażowy, a także przez niezebranie, nieprzeprowadzenie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie;

– art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu poprzez nie informowanie jej

o podejmowanych w sprawie czynnościach.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że bezsporne jest, że obecnie nie osiąga żadnych dochodów i nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojej rodziny dokonać zapłaty kwoty przekraczającej [...] zł. Zdaniem Skarżącego, Zakład pominął okoliczność, że podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego wymaga, by interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone. Obecna sytuacja majątkowa Skarżącego jego stan zdrowia i wiek w połączeniu z wysokością zadłużenia, prowadzić może nie tylko do sytuacji, że nie będzie ono spłacone, ale będzie nadal narastać.

8. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2015 r. skierowanym do Sądu, Skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w skardze do sądu.

9. W odpowiedzi na skargę, P. Z. U. S. reprezentowany przez D. Z. U. S. Oddziału w S., wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

10. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 15, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a.").

Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się zatem do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

11. Na wstępie wywodu nakreślić należy ramy prawne sprawy.

Zgodnie z normą zawartą w art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem treści ust. 2-4. Jest to regulacja określająca prawo wierzyciela do zwolnienia dłużnika z długu.

W przypadku wierzycieli, będących podmiotami dysponującymi środkami publicznymi, do których należy Z. U. S., nie występuje dowolność w tym zakresie. W takim bowiem przypadku, ustawodawca - zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności - wprowadza daleko idące ograniczenia prawne.

I tak, przepis art. 28 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a w ust. 3 wymienione są w siedmiu punktach sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy. Są to takie sytuacje, jak: śmierć dłużnika i brak następców prawnych (pkt 1), oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości (pkt 2), zaprzestanie prowadzenia działalności przy braku majątku, następców prawnych i podstaw do odpowiedzialności osób trzecich (pkt 3), brak środków po zakończeniu postępowania likwidacyjnego (pkt 4), znikoma wysokość nieopłaconej składki (pkt 4a), stwierdzenie przez organ egzekucyjny braku majątku (pkt 5), oraz brak możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne( pkt 6).

Z zestawienia tych sytuacji wynika, że Z. U. S. może zrezygnować z egzekwowania należności tylko wówczas, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe lub nieopłacalne. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla Organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tych składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

12. O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami tych składek, ustawa ta przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytuł składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podkreślić także należy, iż w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zawierającym uprawnienie do wydania przez właściwego ministra rozporządzenia do określenia szczegółowych zasad umarzania takich należności z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, sformułowano zalecenie w postaci brania pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Przesłanki, którymi powinien się kierować Organ podejmujący decyzję w takim przypadku, wskazane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), w którego § 3 ust. 1 przewidziano, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1) lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2). Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jest kolejną przesłanką wymienioną w tym rozporządzeniu wykonawczym (pkt 3).

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 5 marca 2014 r. (sygn. akt II GSK 22/13), w stosunku do tej grupy osób (zobowiązanego i jego rodziny), konieczność uwzględnienia ich ważnego interesu oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych jest konstrukcją podobną do przyjętej w art. 7 k.p.a., gdzie obowiązek załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli stanowi w orzecznictwie i doktrynie podstawowy element uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II GSK 264/07, LEX 494281).

Uwzględniając powyższe regulacje, w orzecznictwie podkreśla się, że przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Do nich zalicza się także przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie. Przy ich umarzaniu należy więc zawsze oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. II GSK 1045/08, źródło internetowe: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) odnosząc się do powyższej kwestii wyjaśnił, że na tym właśnie polega istota odmienności obu reżimów prawnych mająca na celu zapewnienie koniecznej ochrony dla przedsiębiorców, którym w razie umorzenia składek – pomimo braku przesłanki całkowitej ich nieściągalności – nie zalicza się do okresu ubezpieczenia przerw w ich opłacaniu na własne ubezpieczenie społeczne. Natomiast wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego przesłanka uzależnia ocenę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.

13. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że jego rolą w kontroli legalności decyzji administracyjnej mającej charakter uznaniowy, jest dokonanie analizy sytuacji materialnej strony skarżącej uwzględniającej zaspokojenie podstawowych potrzeb, przy czym przy tej analizie sąd administracyjny nie może oderwać się od istoty ubezpieczenia społecznego, a w szczególności jego funkcji ochronnej.

Zadaniem bowiem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 724/09, LEX nr 746112).

Na gruncie regulacji z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego nie można stwierdzić, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże w ocenie Sądu należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum. W delimitacji znaczenia tego terminu należy bez wątpienia odnieść się do takich pojęć, jak "minimum socjalne" oraz "minimum egzystencji". W związku z tym należy zauważyć, że Główny Urząd Statystyczny i Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w publikowanych okresowo danych statystycznych uwzględnia informacje określające wielkość tzw. minimum egzystencji, jak i minimum socjalnego i te okoliczności Sąd winien mieć na względzie przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że za ziszczenie się przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego należy uznać taką sytuację, gdy warunki bytowe osoby zobowiązanej powodują trwałe zagrożenie dalszej egzystencji. Przy ocenie czy ten stan ma charakter trwały należy uwzględnić, czy trudności płatnicze strony mają charakter okresowy, czy też może trwały i pogłębiający się oraz czy istnieją szanse na poprawę sytuacji finansowej. Ponadto, przy tej ocenie trzeba porównać stwierdzoną sytuację materialną strony z wysokością zaległej należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę i członków jej rodziny w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego z niezbędnymi kosztami utrzymania jej i najbliższych w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku.

Dla oceny czy przesłanka powyższa jest spełniona, wymagana jest zatem weryfikacja zaskarżonej decyzji w aspekcie, czy dokonana przez Organ analiza finansów Skarżącej pozwala na ustalenie, że w jej budżecie pozostaje kwota po zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych, która mogłaby służyć zaspokojeniu należności ZUS (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. II GSK 427/10; z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. II GSK 393/09).

Oczywiście, decyzja w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter uznaniowy. Nie zwalnia to jednak Organu przy wydaniu tego rodzaju decyzji z obowiązku rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materię będącą podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach podkreślał, że sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji wybór jest słuszny.

Sądy administracyjne zostały powołane do kontroli legalności działalności administracji publicznej, a zatem nie są one uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzje uznaniowe organów podlegają natomiast badaniu co do ich zgodności z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/97). W wyroku z 7 lutego 2001 r. (sygn. akt I SA/Gd 1507/00) NSA podkreślił, iż sądowa kontrola legalności tzw. decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach.

14. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione poglądy Zakładu. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie Organ należycie ustalił stan faktyczny, w tym w szczególności sytuację majątkową i rodzinną Skarżącego. Zakład stwierdził, że w niniejszej sprawie w stosunku do Wnioskodawcy nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Skarżącemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w S. (nr [...]) oraz spółdzielcze własnościowe prawo do garażu nr [...] położonego również w S. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. i pobiera zasiłek dla osób bezrobotnych w kwocie [..] zł, obecnie poszukuje pracy. Ponadto, Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki C. X., rok produkcji [...] . Żona Wnioskodawcy osiąga dochody z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł brutto (średniomiesięcznie). W przedmiotowej sprawie istnieje zatem majątek który może stanowić przedmiot zabezpieczenia spłaty oraz postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Zakład, na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi m.in. gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Sądu Zdaniem Zakład prawidłowo także ocenił, że w niniejszej sprawie nie zachodzi również uzasadniony przypadek, który ze względu na szczególne okoliczności przy uwzględnieniu ważnego interesu osoby zobowiązanej, winien w oparciu o powołane przepisy i zawarte w nich przesłanki skutkować umorzeniem przedmiotowego zadłużenia i zwolnieniem z długu w okresie jego wymagalności.

Zakład dokonał analizy sytuacji majątkowej Skarżącego wnikliwie i wyczerpująco wskazując, iż dochody uzyskiwane w prowadzonym wspólnie z żoną gospodarstwie domowym stanowią podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych tak Skarżącego, jak i członków jego rodziny, a także podstawę finansowania bądź opłacania zobowiązań finansowych, choćby w minimalnych kwotach czy ratach. Bo podkreślić należy, że Zakład ma świadomość, jak wynika z treści zaskarżonego aktu, iż jednorazowa spłata należności nie jest możliwa.

W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał uzasadnionego przypadku, który przy uwzględnieniu jego ważnego interesu stanowiłby przy uwzględnieniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej okoliczność dającą możliwość umorzenia przedmiotowych należności, zaś Zakład prawidłowo dokonał oceny w tym zakresie.

Rację należy zatem przyznać Organowi, który wskazał, iż brak jest podstaw do umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym w sytuacji, gdy umorzenie dotyczy osoby pozostającej w okresie aktywności zawodowej, nie legitymującej się orzeczeniem o trwałej niezdolności do pracy, niewyłączonej z rynku pracy i możliwości zarobkowych.

15. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że rezygnacja z należnych wpływów do budżetu Państwa, może nastąpić w szczególnych sytuacjach. Podstawowym obowiązkiem wszystkich obywateli jest płacenie podatków i uiszczanie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Umorzenie zaległości jest równoznaczne z przerzuceniem ekonomicznych skutków działania osoby niepłacącej na pozostałych podatników.

Zdaniem Sądu w sprawie zebrano materiał dowodowy pozwalający na rzetelną ocenę przesłanek umorzenia zaległości składkowych Podjęte wnioski odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Przy ocenie występowania przesłanki ważnego interesu i uzasadnionego przypadku uwzględniono okoliczności przedstawione przez Skarżącego. Podstawy wydanego rozstrzygnięcia zostały przekonująco wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Organ uwzględnił przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania ulg, m.in. w postaci umorzenia zaległości. Ostateczny wynik powyższej oceny, mimo iż niezgodny z oczekiwaniami Skarżącego nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami.

16. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia także zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., szczególności w aspekcie uznania wiaty za budynek garażowy szczególnie, że nie stanowiło to przedmiotu postępowania. Na marginesie jednak wskazać można, iż to sam Skarżący w przedstawionych przez siebie dokumentach – jak np. wyciąg z konta bankowego posługuje się sformułowaniem "garaż".

17. Wszystkie przytoczone powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http:///orzeczenia.nsa.gov.pl.

18. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.