Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1475/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 pkt 10, art. 38 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 136 poz 856
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.
article: art. 106 par. 5, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A.T. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez mgr farm. A. T. (dalej Strona, Skarżąca) jest uchwała Nr [...] z [...] lutego 2013 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej działającego w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej, wydana na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 856, z późn. zm.), art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), § 1 pkt 1 lit. b uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia 3 lutego 2012 r. Nr VI/9/2012 w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej do załatwiania spraw w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej, stwierdzająca niedopuszczalność zażalenia na uchwałę Nr [...] z [...] października 2012 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Izby Aptekarskiej w. W. zawierającą negatywną opinię mgr farm. A. T. jako kierownika apteki L. działającej w W. przy ul. T. [...].

Stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy przedstawia się następująco:

Do wydania uchwały z [...] października 2012 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Izby Aptekarskiej w W., doszło w związku z prawomocnym orzeczeniem Okręgowego Sądu Aptekarskiego z [...] czerwca 2012 r. sygn. akt: [...], którym wymierzono mgr farm. A. T. karę upomnienia za popełnione przewinienie zawodowe polegające na niedopełnieniu obowiązków kierownika apteki w zakresie prawidłowej organizacji pracy w aptece w szczególności w zakresie prawidłowego obrotu produktami i sprzedaż przez aptekę prodóktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej zamiast obrotu polegającego wyłącznie na zaopatrywaniu w produkty lecznicze ludności. Przedmiotową uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej uzasadniło treścią § 4 pkt 3 uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej nr IV/125/2007 z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie trybu postępowania przy stwierdzaniu rękojmi należytego prowadzenia apteki przez kandydata na stanowisko kierownika apteki, zgodnie z którym prawomocne ukaranie za postępowanie objęte odpowiedzialnością zawodową farmaceuty stanowi jedną z przesłanek negatywnych, które mogą świadczyć o braku rękojmi należytego prowadzenia apteki. Przedmiotowa uchwała została podjęta jednomyślnie przez 7 członków Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W.

Strona wniosła zażalenie na uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej, które wpłynęło [...] listopada 2012 r. do Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej. Strona zarzuciła, iż uchwała została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Strona zarzuciła, że w uchwale nie zostało wykazane w sposób dostatecznie jasny, dlaczego organ uznał, iż Strona nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Organ nie dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy wszystkich istotnych elementów składających się na dotychczasową drogę życiową i zawodową Strony, odwołując się jedynie do treści § 4 pkt 3 uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej nr IV/125/2007 z dnia 27 czerwca 2007 r. jako uzasadnienia przedmiotowej uchwały. Prezydium opiniując mgr A. T. nie odniosło się w żaden sposób do jej dotychczasowego przebiegu pracy zawodowej. Nie przeanalizowano również jakie były przyczyny nałożenia kary porządkowej upomnienia. Nie uzasadniono dlaczego otrzymana kara porządkowa świadczy o braku rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w zaskarżonej uchwale stwierdziła niedopuszczalność zażalenia w niniejszej sprawie, ponieważ uchwała Okręgowej Rady Aptekarskiej została wydana poza jakimkolwiek trybem prawnym. Nie została podjęta na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego w ramach postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub o zmianę zezwolenia, łączącego się z zatrudnieniem kierownika apteki (art. 99 ust. 4a ustawy - Prawo farmaceutyczne), jak również nie została podjęta na wniosek farmaceuty w trybie wydawania zaświadczeń (art. 217 kpa). Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej stwierdziło, że na podstawie treści pisma Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W. z [...] września 2012 r. Nr [...], w którym wskazano na konieczność ponownego przeprowadzenia przez [...] Izbę Aptekarską postępowania w sprawie wydania rękojmi należytego prowadzenia apteki wobec wszystkich osób pełniących funkcje kierowników aptek, w stosunku do których zapadły prawomocne wyroki Okręgowego Sądu Aptekarskiego, nie można stwierdzić, aby którykolwiek z ww. trybów postępowania miał zastosowanie w niniejszej sprawie. W związku z powyższym uchwała Okręgowej Rady Aptekarskiej, w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 219/09, może być potraktowana jedynie w kategorii środka dowodowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, skarżąca wniosła o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej, ponieważ została wydana bez podstawy prawnej. Jeżeli bowiem uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej należy zakwalifikować jedynie jako dowód, to może być ona istotnym elementem rozstrzygnięcia w razie podjęcia postępowania w sprawie udzielenia lub cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, niejednokrotnie determinującym wynik tej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej podtrzymało swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w uchwale z [...] lutego 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest legalność uchwały Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej stwierdzającej niedopuszczalność zażalenia na uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej w W. zawierającą negatywną opinię Skarżącej jako kierownika apteki.

Sąd po analizie stanu faktycznego oraz regulacji prawnej w niniejszej sprawie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie czy uchwała wydana w I instancji przez Okręgową Radę Aptekarską, nie została wydana, jak twierdzi Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, w trybach uregulowanych w uchwale z 27 czerwca 2007 r. Nr IV/125/2007 Naczelnej Rady Aptekarskiej, a w związku z tym nie ma do niej zastosowania art. 106 § 5 k.p.a. i w konsekwencji nie przysługuje na nią środek zaskarżenia w postaci zażalenia.

Z § 1 ww. uchwały Nr IV/125/2007 w sprawie trybu postępowania przy stwierdzaniu rękojmi należytego prowadzenia apteki przez kandydata na stanowisko kierownika apteki, wynika, że stwierdzenie "rękojmi należytego prowadzenia apteki" przez danego farmaceutę jako kandydata na kierownika apteki ogólnodostępnej należy do okręgowej rady aptekarskiej lub z jej upoważnienia do prezydium okręgowej rady aptekarskiej (kompetencja ta została przekazana Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej uchwałą Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Izby Aptekarskiej z [...] grudnia 2007 r. nr [...]). Z § 2 tej uchwały wynika, że w postępowaniach o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub zmiany zezwolenia, łączących się z zatrudnieniem kierownika apteki, stwierdzenie rękojmi należytego prowadzenia apteki następuje na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Zgodnie natomiast z § 3 tej uchwały, Okręgowa Rada Aptekarska rozpoznaje wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego w trybie art. 106 k.p.a. i zajmuje stanowisko w formie uchwały, od której przysługuje odwołanie do Naczelnej Rady Aptekarskiej w terminie 7 dni od daty doręczenia uchwały składane za pośrednictwem okręgowej rady aptekarskiej. Okręgowa rada zawiadamia strony o wniesieniu odwołania. Odwołanie to jest zażaleniem w rozumieniu art. 106 § 5 k.p.a. Z przepisów powyższych wynika, iż wydanie uchwały przez Okręgową Radę Aptekarską w sprawie stwierdzenia rękojmi należytego prowadzenia apteki, nie następuje w samoistnym postępowaniu, lecz jest ściśle powiązane z postępowaniem głównym prowadzonym przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub zmiany zezwolenia, łączących się z zatrudnieniem kierownika apteki. Z analizowanej uchwały wynika, iż stwierdzenie rękojmi należytego prowadzenia apteki, może nastąpić w jeszcze jednym trybie. Bowiem § 8 w ust. 1 uchwały stanowi, iż o stwierdzenie rękojmi należytego prowadzenia apteki może wystąpić farmaceuta, a okręgowa rada aptekarska zajmuje stanowisko w trybie art. 217 k.p.a.

Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, w zaskarżonej uchwale twierdzi, iż pierwszoinstancyjna uchwała Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej nie została wydana w żadnym z powyższych trybów. Tymczasem z analizy stanu faktycznego Sąd wyciąga odmienne wnioski. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że wydanie uchwały w I instancji przez Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej zainicjowało pismo Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z [...] września 2012 r. nr [...] kierowane do Pani Prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej zawierające stwierdzenie, że: "(...) wobec wszystkich osób pełniących funkcje kierowników aptek, w stosunku do których zapadły prawomocne wyroki Okręgowego Sądu Aptekarskiego, powinno być przeprowadzone przez [...] Izbę Aptekarską ponowne postępowanie w sprawie wydania rękojmi należytego prowadzenia apteki, zakończone wydaniem uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej w tej sprawie.". Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej twierdzi, że pismo to nie stanowiło wniosku, o którym mowa w § 2 uchwały Nr IV/125/2007 inicjującego postępowanie w sprawie stwierdzenia rękojmi należytego prowadzenia apteki, ponieważ Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nie prowadził żadnego postępowania o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub zmiany takiego zezwolenia. Nie ulega jednak wątpliwości Sądu, że Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej, tak właśnie potraktowało pismo Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego i wszczęło postępowanie wobec Skarżącej w trybie uregulowanym w uchwale Nr IV/125/2007. Z akt administracyjnych wynika, że w sprawie zebrała się Komisja do spraw Kontaktów z Inspekcją Farmaceutyczną, która [...] października 2012 r. przeprowadziła ze Skarżącą rozmowę oraz oceniła, że wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego upoważniają do przedłożenia Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej negatywnej opinii w sprawie stwierdzenia rękojmi należytego prowadzenia apteki przez Skarżącą. W efekcie Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej podjęło uchwałę zawierającą negatywną opinię Skarżącej jako kierownika apteki, w której też pouczyło Skarżącą o przysługującym jej zażaleniu na tę uchwałę.

Sąd całkowicie zgadza się z organem II instancji, iż w przedmiotowej sprawie nie było postępowania głównego i w związku z powyższym nie powinno być wszczęte postępowanie wpadkowe w sprawie stwierdzenia rękojmi należytego prowadzenia apteki. Takie postępowanie jednak zostało wszczęte i zakończone rozstrzygnięciem niekorzystnym dla Skarżącej. Nie można jednak uznać, że nieprawidłowo wszczęte przez organ postępowanie, zakończone władczym rozstrzygnięciem, nie istniało albo było prowadzone w trybie nieuregulowanym przepisami prawa. Godziłoby to w konstytucyjną zasadę praworządności. Błędy zatem popełnione w postępowaniu skutkują tym, że jest ono prowadzone wadliwie, co daje podstawy do zaskarżenia rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie, a zaskarżenie takiego rozstrzygnięcia daje szansę organowi naprawy wadliwego postępowania. Sąd nie zgadza się zatem ze stanowiskiem organu II instancji, że uchwała I instancji została wydana w całkowicie innym trybie i stanowi tylko opinię bądź materiał dowodowy. Same okoliczności jej wydania oraz skutki dla Skarżącej świadczą o czym innym. Ponadto, przepisy uchwalone przez organy samorządu aptekarskiego poza opisanym powyżej postępowaniem oraz postępowaniem na wniosek farmaceuty, nie regulują innego trybu wydawania uchwał w przedmiocie rękojmi należytego prowadzenie apteki.

Sąd zatem stwierdza, że Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej stwierdzając w zaskarżonej uchwale niedopuszczalność zażalenia na uchwałę z [...] października 2012 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Izby Aptekarskiej, naruszyło art. 106 § 5 k.p.a. Rozpatrując ponownie zażalenie Strony, Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, uwzględniając wady prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w szczególności jego nieprawidłowe wszczęcie, powinno uchylić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchwałę z [...] października 2012 r. Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Izby Aptekarskiej i umorzyć postępowanie w całości.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.