Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 662/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 145a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Maria Rzążewska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kazimierza T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2006r. sygn. akt II SA/Wa 2106/05 w sprawie ze skargi Kazimierza T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 4 sierpnia 2005r. (...) w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lutego 2006 r. II SA/Wa 2106/05, oddalił skargę Kazimierza T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 4 sierpnia 2005 r. (...), w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Starosta S. decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. (...), odmówił Kazimierzowi T. prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Na skutek odwołania sprawę rozpoznawał Wojewoda P., który decyzją z dnia 14 maja 2002 r. (...), zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W dniu 12 maja 2005 r. Kazimierz T. skierował do Powiatowego Urzędu Pracy w S. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Jako podstawę prawną wznowienia wskazał przepis art. 145a par. 1 Kpa. Podał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. K 19/02, orzekł o niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których odmówiono mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, dlatego też uzasadnionym jest wznowienie postępowania w tej sprawie.

Wojewoda P., decyzją z dnia 23 czerwca 2005 r. (...) po uprzednim wznowieniu postępowania, działając na podstawie art. 145a par. 1, art. 146 par. 2, art. 150 par. 1 i art. 151 par. 2 Kpa stwierdził, że decyzja objęta wnioskiem o wznowienie została wydana z naruszeniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/ i odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji z uwagi na fakt, iż stwierdzona wadliwość nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego.

Wojewoda wskazał, że powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie daje podstaw do uchylenia decyzji objętej wnioskiem wznowieniowym, gdyż pozostaje bez wpływu na tę decyzję. Kazimierz T. nie nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ nie spełnił określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunku uzyskania statusu bezrobotnego, gdyż w dniu rejestracji, tj. w dniu 21 grudnia 2001 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Nie mógł być zatem uznany za osobę bezrobotną.

W odwołaniu od tej decyzji wniesionym do Ministra Gospodarki i Pracy skarżący podniósł, że świadczenie rentowe miał przyznane do dnia 31 grudnia 2001 r., a kolejna decyzja ZUS przyznająca mu je na dalszy okres została wydana już po 1 stycznia 2002 r. W ocenie skarżącego, organ zatrudnienia powinien przyznać mu status osoby bezrobotnej z dniem 1 stycznia 2002 r., gdyż w tym dniu spełniał warunki przewidziane prawem do uzyskania statusu bezrobotnego.

Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia 4 sierpnia 2005 r. (...), zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy a jej uzasadnieniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Dodatkowo zaznaczył, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. K 19/02, co prawda wpłynął na zmianę treści przepisów regulujących przyznawanie zasiłków przedemerytalnych, to jednak zmiany te nie miały wpływu na uprawnienia zasiłkowe Kazimierza T.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Kazimierza T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił, dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez przyjęcie, że treść tego przepisu obejmuje zarówno osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jak i osoby, którym przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Skarżący uważa, iż częściowa niezdolność do pracy powoduje, że osoba ta nie może podejmować tylko niektórych zajęć. Jedynie osoba całkowicie niezdolna do pracy nie może być zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Skoro więc w jego przypadku organy miały do czynienia z sytuacją tylko częściowej niezdolności do pracy, to powinny uznać go za osobę bezrobotną i w konsekwencji przyznać mu prawo do zasiłku przedemerytalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania /14 maja 2002 r./ obowiązywał przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/, wedle którego osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy /1 stycznia 2002 r./ zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (...).

W wyroku wydanym w dniu 30 marca 2005 r. K 19/02, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 11 ust. 2 powołanej wyżej ustawy w części, w której zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy ".

Po zmianie zakwestionowanego przez TK zwrotu, przepis art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej otrzymał następujące brzmienie: "osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy /1 stycznia 2002 r./ spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (...)".

Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r./, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2/ posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Z kolei art. 37l ust. 1 i 2cyt. ustawy stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku albo zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia. Zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2-4.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu pierwszej instancji, decydująca jest tu data rejestracji. Organ nie może w sposób dowolny zmieniać tej daty. Zarzut Kazimierza T., że organy orzekające nie wzięły pod uwagę możliwości przyznania statusu bezrobotnego z dniem 1 stycznia 2002 r. uznano za całkowicie chybiony. W dniu 21 grudnia 2001 r. skarżący nie spełniał jednego z warunków ustawowych do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, nie spełniał go także po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Także nowe brzmienie przepisu art. 11 ust. 2 tejże ustawy spowodowane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, na który powołuje się skarżący, jego sytuacji prawnej nie zmieniło.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie ulega wątpliwości, że art. 37j ust. 1 i art. 37k ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określają materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W obu tych przepisach zawarty jest także warunek, aby osoba ubiegająca się o jedno z tych świadczeń spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury.

W świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" powołanej ustawy "bezrobotnym" jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. "g", nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego.

Kazimierz T. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., 21 grudnia 2001 r., w którym złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż powołany przepis posługuje się zwrotem "renta z tytułu niezdolności do pracy", który jest pojęciem szerszym aniżeli "renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy". Ustawodawca celowo używa zwrotu "renta z tytułu niezdolności do pracy", gdyż pojęcie to zawiera zarówno przypadek uzyskania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jak i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W obu sytuacjach przysługuje świadczenie rentowe z tytułu rzeczonej niezdolności do pracy. Przypadek pobierania renty tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyłączałby możliwości uzyskania statusu bezrobotnego, w przypadku gdyby ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" użył zwrotu "renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy". Tymczasem jego brzmienie jest jednoznaczne i za bezrobotnego nie może być uznany ten, kto uzyskuje rentę z tytułu częściowej, jak i całkowitej niezdolności do pracy. W tej sytuacji skarżącemu nie można było przyznać statusu osoby bezrobotnej, a brak tego warunku uniemożliwiał nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." - skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Kazimierz T., reprezentowany przez adwokata i na podstawie art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 37j, ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /zwanej dalej ustawą/, przez błędną wykładnię powołanych wyżej przepisów;

- naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, przez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia /wykładni/ wspomnianych wyżej przepisów.

Wskazując na powyższe podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku jako niezgodnego z prawem i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że zarówno wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i wydane w sprawie decyzje zapadły z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Stosownie do powołanego art. 37j ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz mającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli ponadto wykaże się ona okresem uprawniającym do zasiłku, wynoszącym dla mężczyzn 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywanych prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotny oznacza osobę o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g/, nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy, jeżeli:

a/ ukończyła 18 lat, z wyjątkiem młodocianych absolwentów,

b/ kobieta nie ukończyła 60 lat, a mężczyzna 65 lat,

c/ nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego,

d/ nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,

e/ nie jest właścicielem lub posiadaczem /samoistnym lub zależnym/ gospodarstwa stanowiącego dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2,0 ha przeliczeniowych, ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie.

f/ nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników lub zaopatrzenia emerytalnego,

g/ jest osobą niepełnosprawną, której stan zdrowia pozwala na podjęcie zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie,

h/ nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności,

i/ nie uzyskuje miesięcznie dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia, z zastrzeżeniem lit. "d"/,

j/ nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego, stałego wyrównawczego, gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej.

W ocenie skarżącego, w tej sprawie nie występuje żadna z wymienionych przesłanek negatywnych, które uzasadniałyby odmowę przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Natomiast kwestia pobierania przez niego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie jest objęta dyspozycją powołanego przepisu. Zdaniem skarżącego, spełnienie przez niego wymogów przewidzianych w art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, uzasadniało przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Skarżący podniósł, iż organy administracji publicznej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skoncentrowały swoją uwagę wyłącznie na treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy stwierdzając, że nie jest on uprawniony do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdyż przy zastosowaniu wykładni językowej i celowościowej, zakres podmiotowy tego przepisu obejmuje zarówno osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej niezdolności pracy, jak i osoby, którym przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy - tak jak w jego przypadku.

Skarżący uważa, że sformułowanie "nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy" nie obejmuje sytuacji nabycia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Za takim rozumieniem tego sformułowania przemawia to, że zostało ono użyte bez żadnego dodatkowego określenia. Gdyby bowiem ustawodawca chciał rozszerzyć jego zakres, to musiałby to wyraźnie stwierdzić, tak jak to uczynił na przykład w art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. nr 70 poz. 774 ze zm./. Pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i organy administracji publicznej tych aspektów prowadzi do wniosku, że zostały naruszone przepisy postępowania, a to miało wpływ na wynik sprawy. Zatem Sąd pierwszej instancji uchybił obowiązkom wynikającym z art. 141 par. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W konsekwencji skarżący wskazał, że użyte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" ustawy sformułowanie "nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy" dotyczy jedynie sytuacji całkowitej niezdolności do pracy, a pomija częściową niezdolność do pracy. Do takich wniosków prowadzi również wykładnia funkcjonalna i systemowa.

Podkreślił, iż w art. 2 ust. 1 pkt 2 in principio ustawy mowa jest o osobach zatrudnionych i niewykonujących innej pracy zarobkowej, zdolnych i gotowych do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Zapis ten ma sens tylko wobec osób jedynie częściowo niezdolnych do pracy, bo przecież osoba całkowicie niezdolna do pracy nie może "być zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie". Inne rozumienie tego zapisu stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy w zakresie konstruowania systemu prawnego, z pośrednictwem przepisów logicznie powiązanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."/, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki normatywne określa par. 2 art. 183. W niniejszej sprawie przesłanki te nie występują, a zatem mógł orzekać wyłącznie w granicach wyznaczonych przez wskazane w skardze kasacyjnej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzuconego zaskarżonemu wyrokowi naruszenia prawa, jak i jego zakres. Nie był natomiast uprawniony do samodzielnego korygowania zarzutów i rozpatrywania sprawy po kątem ewentualnego naruszenia innych przepisów, których w niej nie powołano.

Z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenia prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego /wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. FSK 618/04 - ONSAiWSA 2005 Nr 6 poz. 120.

W ramach drugiej podstawy kasacyjnej, przewidzianej art. 174 pkt 2 p.p.s.a., który nie został w niej powołany, skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 par. 4 p.p.s.a.

Zarzut ten jest nieuzasadniony. Skarżący dopatruje się naruszenia tego przepisu przez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia /wykładni/ określonych przepisów prawa.

Przepis art. 141 par. 4 p.p.s.a. określa katalog elementów, które musi zawierać uzasadnienie wyroku.

Zgodnie z tym przepisem powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazanie, co do dalszego postępowania.

W uzasadnieniu wyroku szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Właściwe pisemne motywy uzasadnienia wyroku pozwalają stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji dokonanych w procesie kontroli zaskarżonej decyzji, a Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej.

Dokonując analizy pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spełnia ono wszystkie wymogi określone w powołanym wyżej przepisie. Wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz w dostateczny sposób ją wyjaśnił. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez ten Sąd jest odmienne od prezentowanego przez skarżącego nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym. Polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, zawarta w skardze kasacyjnej, nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. Zauważyć należy, że w ramach tej podstawy kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami określonymi w tym przepisie.

Z tych względów nie można podzielić stanowiska skarżącego, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wyjaśnienia /wykładni/ podstawy prawnej rozstrzygnięcia Tym samym zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. nie mógł zostać przez Sąd kasacyjny uwzględniony.

Jako nietrafny uznać należy również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Na wstępie zauważyć należy, iż w petitum skargi kasacyjnej jej autor powołał jedynie art. 2 ust. 1 pkt 2, który zawiera kilka jednostek redakcyjnych, to jednak przy jego ocenie uwzględniono fakt, że w jej uzasadnieniu wskazano, iż dotyczy on art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c".

W świetle art. 37j ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jednym z warunków umożliwiających nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego jest uzyskanie statusu bezrobotnego, którego definicję zawiera art. 2 pkt 2 lit. "a-j".

Istota sprawy sprowadza się zatem do wyjaśnienia, czy użyte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" powołanej ustawy sformułowanie "nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy" obejmuje zarówno całkowitą jak i częściową niezdolność do pracy, czy też dotyczy ono wyłącznie całkowitej niezdolności do pracy.

Wskazać należy, iż ustawa z dnia 14 grudnia z 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ wyjaśnienia tego pojęcia nie zawiera.

Wskazać należy, w orzecznictwie przyjmuje się, że brak definicji danego pojęcia w określonym akcie normatywnym lub danej gałęzi prawa oznacza, że w przypadku istnienia jego definicji w innej gałęzi prawa, należy oprzeć się na definicji legalnej /por. uchwała SN z dnia 9 czerwca 1976 r. VI KZP 13/75 - OSNKW 1976 nr 7-8 poz. 86. Zasadne jest zatem odwołanie się do legalnej definicji tego pojęcia, zawartej w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /t.j. Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118 ze zm./, która w art. 12 ust. 1 stwierdza, że niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje zdolności do pracy po jej przekwalifikowaniu.

W świetle ust. 2 i 3 art. 12 tej ustawy całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Zauważyć należy, że gdyby ustawodawca uznawał za możliwe posługiwanie się terminem "niezdolność do pracy" w znaczeniu obejmującym wyłącznie całkowitą niezdolność do pracy, to niewątpliwie w ustawie zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu kwestię tę doprecyzował.

Z tych względów uznać należy, że Sąd pierwszej instancji za organami zatrudnienia prawidłowo stwierdził, że użyte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "c" pojęcie "nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy" obejmuje zarówno częściową jak i całkowitą niezdolność do pracy. Skarżący nie spełnił zatem przesłanek do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji warunku do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.