Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 62/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi A.C na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A.C. 772 (siedemset siedemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] udzielającą W.W. pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku garażu na działce nr 1255 położonej przy ulicy W. w O., stanowiącej w okresie budowy współwłasność W.W., A.C. i A.W..

W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 04.01.2005r. skierowanym do organu I instancji A.C. wniosła o udzielenie jej informacji dotyczących tego, czy W.W. otrzymał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego tj. budynku garażowego położonego na działce nr ewid. 1255/2 (w piśmie podano nr ewid. 1254) przy Placu O. (z dojazdem od ulicy W.) w O. oraz czy przedmiotowy garaż jest wybudowany zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną.

Ze względu na powyższe pismo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. skierował do W.W. pismo z dnia [..] znak: [...] z prośbą o przedłożenie w terminie 7 dni pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku garażu zgodnie z zaleceniem zawartym w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w O., jak również w piśmie organu I instancji z dnia [...] znak: [...].

Następnie pismem z dnia 11.02.2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w O., Wydział Budownictwa, Zagospodarowania Przestrzennego z prośbą o przekazanie całości akt sprawy dotyczącej samowolnie wybudowanego garażu przez W.W., które to akta zostały przekazane w dniu 14.02.2005r.

Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 24.02.2005r. A.C. (ani żadna osoba przez nią upoważniona) nie brała w nich udziału. Brak jest natomiast zapisów dotyczących jakichkolwiek nieprawidłowości związanych ze sposobem wykonania obiektu garażu, który został ukończony i był wówczas użytkowany.

Pismem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zawiadomił A.C. oraz inwestora W.W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego budynku garażu na działce nr 1254 przy Placu O. w O. stanowiącą własność W.W..

Skierowanym do organu I instancji pismem z dnia 21.03.2005r., do którego załączono ocenę stanu technicznego budynku garażu oraz jego inwentaryzację, W.W. wniósł o wydanie pozwolenia na użytkowanie w/w garażu.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. udzielił W.W. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu.

Odwołaniem z dnia 27.04.2005r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 09.05.2005r., A.C. zaskarżyła w/w rozstrzygnięcie.

Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy wydaną uprzednio decyzję organu I instancji z dnia [...] znak: [...].

Organ odwoławczy ocenił, iż stosując ustawę z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane stwierdzić należy, iż A.C. pozostaje stroną w sprawie, ponieważ działka, na której powstał przedmiotowy garaż stanowiła wówczas jej współwłasność. Natomiast po wyjściu ze współwłasności tej działki, wynikającym z postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 grudnia 2001r. sygn. akt I Ns 54/99, A.C. nadal pozostaje stroną w sprawie z uwagi na przysługującą jej własność sąsiedniej działki.

Inspektor Nadzoru Budowlanego przytaczając treść art. 42 ust.3 w/w ustawy, zgodnie z którym podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, stwierdził jednocześnie, iż przedmiotowy budynek garażowy może być w całości użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Wynika to bowiem z wniosków zawartych w przedłożonej przez inwestora ocenie stanu technicznego tego obiektu budowlanego, zgodnie z którymi posadowienie budynku dla istniejących warunków gruntowych jest prawidłowe, układ konstrukcyjny budynku nie odbiega od powszechnie stosowanych rozwiązań technicznych, zaś wszystkie elementy budynku zostały wykonane poprawnie, zgodnie ze sztuką budowlaną, z materiałów dobrej jakości, które nie zagrażają bezpieczeństwu i zdrowiu przyszłych użytkowników.

Skargę na decyzję organu II instancji z dnia [...] znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła A.C. domagając się jej uchylenia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa przez niewłaściwą interpretację art. 42 ustawy z 24.10.1974r. Prawo budowlane przez uznanie, iż spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego samowolnie budynku garażu z pominięciem zastosowania art. 37 cyt. ustawy oraz przepisów Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62),

- naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6, 8 k.p.a. w związku z art. 62., art. 7, 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

A.C. wskazała także na fakt prowadzenia w przedmiotowej sprawie dwóch tożsamych postępowań, które pomimo występowania tych samych podmiotów oraz przedmiotu sprawy, jak również jej stanu nie zostały połączone do wspólnego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ II instancji podniósł nadto, iż obecnie miasto O. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem bezprzedmiotowe byłoby rozważanie, czy obiekt narusza ustalenia planu obowiązujące w dacie jego budowy, bowiem naruszenie takie winno być również wykazane w stosunku do ustaleń obecnie obowiązującego planu, którego przecież nie ma. Natomiast przedmiotowy obiekt nie powoduje swoim usytuowaniem niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co wynika z oceny jego stanu technicznego. Odnosząc się do kwestii naruszenia przepisów warunków technicznych obowiązujących w dacie budowy obiektu, w szczególności usytuowania przy granicy działki dwóch otworów okiennych, spadku dachu i brak ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki skarżącej organ odwoławczy wyjaśnił, iż działka nr 1255 w dacie budowy garażu, tj. w 1992r. stanowiła jedną całość i należała do trzech współwłaścicieli. Nieruchomość ta została następnie podzielona dopiero w 2001r. na dwie odrębne działki 1255/1 i 1255/2 w ten sposób, że granica działki nr 1255/2 przebiega przy ścianie budynku, w której znajdują się otwory okienne. Dlatego też przedmiotowy budynek nie naruszał w dacie budowy przepisów warunków technicznych wówczas obowiązujących, tj. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Z kolei stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:

- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości sądu administracyjnego stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w trybie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dotycząca obiektu budowlanego zrealizowanego w 1992r. w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa jest w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r.r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z r. Nr38, poz. 229z późn. zm.).

Kontrolowaną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji z uwagi na to, iż uznał, że organ ten zastosował właściwie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., a mianowicie przepis art. 42 ust.3 przyjmując, że budynek garażowy będący przedmiotem oceny technicznej może być w całości użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie Sądu pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest nietrafny.

Stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, przepis art. 48 obecnie obowiązującej ustawy nie ma zastosowania do obiektów zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., a więc przed

1 stycznia 1995 r. Do obiektów tych stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).

W sprawie niniejszej mają zatem zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu, jednakże dopiero po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa - sprzeczność z planem oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia). Tak też wyrok NSA z dnia 17.05.1999 r., sygn. akt IV SA 783/97, Lex nr 47283.

Przyjąć należy, iż do przedmiotowego obiektu - garażu całkowicie wybudowanego w 1992r. a zatem w czasie obowiązywania ustawy - prawo budowlane z 1974 r., w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie stosuje się również unormowania tej samej ustawy. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Sprawa podlega zatem ocenie na podstawie unormowań zawartych w art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 40 i 42 ust.1, 3 prawa budowlanego z 1974r.

Jak wynika z akt W.W. nie uzyskał pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu, a jedynie wyrażoną pisemnie w czerwcu 1992r. zgodę Burmistrza Miasta O. na lokalizację obiektu tymczasowego z przeznaczeniem na budynek gospodarczy. Czasookres niniejszej zgody określono na 5 lat. Stwierdziwszy fakt, iż obiekt ten został wybudowany niezgodnie z przepisami, a zatem samowolnie organ winien w pierwszej kolejności rozważyć, czy zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 prawa budowlanego i w zależności od tego wszcząć postępowanie na podstawie tegoż przepisu bądź przepisu art. 40. W przypadku ustalenia, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. należałoby wydać decyzję nakazującą, na podstawie art. 40 prawa budowlanego, wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami.

Z niekwestionowanych ustaleń organu I i II instancji wynika, iż garaż ten zbudowany został na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 1255 stanowiącej współwłasność między innymi W.W. i A.C. W wyniku sądowego działu spadku, działka na której usytuowany jest przedmiotowy garaż oznaczona została numerem ewidencyjnym 1255/2 i przyznana na własność W.W.

Z ustaleń organu wynika ponadto, iż garaż usytuowany jest przy granicy działki sąsiedniej stanowiącej własność skarżącej, ze spadkiem dachu i wykonanymi otworami okiennymi na jej działkę. W związku z powyższym należałoby rozważyć czy obiekt ten w dacie budowy naruszał obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - (Dz. U. Nr 17, poz. 62) oraz czy narusza obecne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - (Dz.U.02.75. poz. 690).

Z obowiązku badania czy tak usytuowany garaż narusza wymogi określone w/w rozporządzeniach, nie zwalnia organu okoliczność, iż współwłaściciele działki nr 1255 w wyniku jej podziału na dwie odrębne działki już po wybudowaniu garażu nie uwzględnili podziału działki tak aby usytuowanie budynku było zgodne z zachowaniem warunków technicznych.

W tak ustalonym stanie faktycznym w ocenie Sądu dopiero po wykonaniu niezbędnych zmian i przeróbek nakazanych decyzją, wydaną na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974r., może być wydane pozwolenie na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego - garażu z uwzględnieniem wymogów z art. 42 ust. 1 i 3 w/w ustawy.

W rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję pozwalającą na użytkowanie samowolnie zbudowanego garażu, istotna jest kontrola czy takie działanie o którym mowa w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy prawo budowlane z 1974r. organ I instancji podjął w stosunku do przedmiotowego obiektu. Jak wynika z akt organ I i II instancji w ogóle nie rozważał wykonania nakazanych w trybie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. zmian i przeróbek oraz efektów, jakie działania mogłyby przynieść. W.W. - właściciel garażu dostarczył natomiast opinię o stanie technicznym budynku garażu z marca 2005r. w oparciu o którą organy obu instancji rozstrzygnęły sprawę uznając za spełniony wymóg z art. 42 ust. 3 prawa budowlanego. Decyzje organów obu instancji odwołują się zatem wyłącznie do ustaleń zawartych w opinii technicznej sporządzonej przez biegłego S.J., przyjmując, że posadowienie budynku dla istniejących warunków gruntowych jest prawidłowe. Układ konstrukcyjny budynku nie odbiega od powszechnie stosowanych rozwiązań technicznych, a wszystkie elementy budynku wykonane poprawnie, zgodnie ze sztuką budowlaną, z materiałów dobrej jakości, nie zagrażają bezpieczeństwu i zdrowiu przyszłych użytkowników.

Jakkolwiek brak podstaw do kwestionowania wniosków wynikających z przedłożonej oceny stanu technicznego budynku garażu to należy stwierdzić, iż ustalenia zawarte w tej ocenie są nieadekwatne do wymogów z art. 40 prawa budowlanego, a tym samym wskazany w decyzjach obu instancji przepis art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 1974r. zdaniem Sądu nie może być wyłączną materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wszystko wskazuje, a taki wniosek Sąd wyprowadza z analizy akt sprawy, że decyzje obu instancji zostały wydane przed dokonaniem ustaleń, których zakres określa art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 40 prawa budowlanego z 1974r.

Sąd Administracyjny w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 kpa oraz prawa materialnego jak słusznie podnosi skarżąca art. 37, 40 i 42 ustawy prawo budowlane 1974r.

Z powyższego wynika, że zarzuty zawarte w skardze znajdują potwierdzenie w dowodach zgromadzonych w sprawie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uzupełni materiał dowodowy przede wszystkim przeprowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia okoliczności przewidzianych w art. 37 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. z uwzględnieniem przepisu art. 5 ust. 1 pkt. 6 tegoż prawa, stanowiącego, że obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane w sposób zapewniający m.in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami.

Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, organ I instancji wyeliminuje stwierdzone naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. ustalając prawidłowo okoliczności wymagane wyżej przytoczonymi przepisami prawa i da wyraz swemu rozstrzygnięciu w uzasadnieniu spełniającym wymogi z art. 107 § 3 kpa.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349).