Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3651/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 3, art. 3, art. 89, art. 91
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak Sędziowie: WSA Beata Krajewska (spr.) WSA Tomasz Zawiślak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi O. A. M. K. R. Sp. j. w W. – obecnie O. K. M. K. R.Sp. j. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz O. K. M. K. R. Sp. j. w W. kwotę 2.737 (dwa tysiące siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez O. A. M. K. R. Sp. j. w W. (dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy lub II instancji) z dnia ... lipca 2015 r., nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. (dalej: Naczelnik UC lub organ I instancji) z dnia ... marca 2015 r., nr ..., wymierzająca spółce karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu ... grudnia 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego ... w W. przeprowadzili kontrolę w lokalu użytkowym na Stacji Paliw .... przy ul. ... ... w W., w ramach realizacji zadań Służby Celnej wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404, z późn.zm.) tj. rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania i zwalczania przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ścigania ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, z późn. zm., dalej także jako: "Kodeks karny skarbowy" lub "kks") i ujawnili włączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji automaty o nazwach: B. nr ... oraz H. bez numeru.

Funkcjonariusze celni przeprowadzili w miejscu ujawnienia oględziny zewnętrzne automatów (protokół oględzin z dnia ... grudnia 2014 r.) oraz eksperymenty w celu sprawdzenia czy gry na urządzeniach mają charakter gier losowych (opisane w protokole z przeprowadzenia eksperymentu procesowego z dnia ... grudnia 2014 r.).

W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego skarbowego określonego w art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, ww. automaty zostały zatrzymane do postępowania karnego skarbowego, które zarejestrowano i prowadzono pod nr RKS ... .

W wyniku przeprowadzonych czynności ujawniono dwie umowy najmu powierzchni lokalu. Pierwsza umowa została zawarta w dniu ... grudnia 2013 r. pomiędzy władającą lokalem Spółką O. A. M. K. R. Sp. j. w W., a M. K., prowadzącym działalność gospodarczą po nazwą M. z siedzibą w W. przy ul. ... ... . Przedmiot pierwszej umowy stanowi wynajęcie powierzchni w budynku znajdującym się w W. przy ul. ... ... w celu prowadzenia przez M. działalności gospodarczej. Druga umowa zawarta w dniu ... grudnia 2014 r. pomiędzy władającą lokalem O. A. M. K. R. Sp. j. w W. dotyczy wynajęcia powierzchni w lokalu w celu zainstalowania i eksploatacji automatów do gier losowych.

Wobec powziętych informacji, Naczelnik UC postanowieniem z dnia ... lutego 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Następnie decyzją z dnia ... marca 2015 r., na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 3, art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm., dalej: "u.g.h.") wymierzył skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach do gier poza kasynem gry w łącznej wysokości 24.000 zł.

Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Dyrektor IC odmówił zawieszenia postępowania i decyzją z dnia ... lipca 2015 r., o wskazanym wyżej numerze, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 91 oraz art. 2 ust. 3, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika UC.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż jego zdaniem w toku postępowania ustalono, w oparciu o oględziny zewnętrzne, zeznania przesłuchanego świadka, jak również wyniki przeprowadzonych gier kontrolnych, że na spornych automatach znajdujących się w lokalu położonym w W., przy ul. ... ..., były urządzane gry na automatach w rozumieniu u.g.h.

Organ II instancji wyjaśnił, co w świetle art. 2 ust 3 i 5 u.g.h. jest grami na automatach i co stanowi również wygraną rzeczową w świetle art. 2 ust. 4 u.g.h. i wskazał, że na gruncie ustawy o grach hazardowych, ocenie występowania elementów definicji gry na automacie winna być poddana wyłącznie pojedyncza gra. W jego ocenie nie można bowiem stwierdzić o cechach gry w przypadku badania procesów zachodzących na danym urządzeniu w innym odcinku czasu, niż ten, w którym występuje sama gra.

Podał, że wspólnymi elementami pojedynczej gry na automatach, które można wywieść z przepisów art. 2 ust. 3-5 u.g.h., jest poddanie ryzyku stawki za udział w jednej grze zawierającej co najmniej element losowości i uzyskanie rozstrzygnięcia jej wyniku (wygranej lub przegranej w sensie samego rozstrzygnięcia wyniku, niekoniecznie już wygranej pieniężnej w sensie fizycznym lub wygranej rzeczowej w sensie ustawowym). Odnosząc powyższe do sprawy stwierdził, że sporne automaty są urządzeniami elektronicznymi (komputerowymi). Z oględzin zewnętrznych wynika, że posiadają one, m.in. monitory, panele sterujące i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne. Spełniony został zatem jeden z warunków definicji gier na automatach wg. u.g.h. Bezsporne w ocenie Dyrektora IC jest także, że gry organizowane były w celach komercyjnych. Ww. automaty udostępnione były publicznie w lokalu położonym w W., przy ul. ... ... . Automaty posiadały wrzutnik monet i akceptor banknotów, a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy.

W oparciu o przeprowadzony przez funkcjonariuszy urzędu celnego eksperyment, opisany w protokole z dnia ... grudnia 2014 r., Dyrektor IC ustalił, że spełniony został także warunek losowości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Z protokołu wynika, że w celu przeprowadzenia gry na automatach konieczne było wrzucenie monet lub wprowadzenie do akceptora banknotu. W trakcie przeprowadzonej gry kontrolnej ustalono, że na spornych automatach gra polega na naciśnięciu przycisku "Start" w celu rozpoczęcia kręcenia bębnów elektronicznych, wynik gry zależy już jednak od samoczynnego ich zatrzymania przez program gry. Wynik gry zależy od programu gry zainstalowanego w automacie, co powoduje, że zatrzymanie bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku (gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry). Czynnikiem o przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek). Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że gry na tych automatach mają charakter losowy, a tym samym zawierają element losowości.

Ostatnim warunkiem z punktu widzenia zakwalifikowania gier na urządzeniach do jednej z definicji zawartych w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. jest ustalenie, czy gry są prowadzone o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Zgodnie z art. 2 ust. 4 u.g.h., wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Dyrektor IC wyjaśnił, że z opisu przebiegu gier przedstawionego w protokole z oględzin zewnętrznych i eksperymentów przeprowadzonych przez kontrolujących wynika, że automaty są konstrukcyjnie przystosowane do bezpośredniego wypłacania wygranych rzeczowych i pieniężnych, gdyż uzyskiwano "wygrane rzeczowe w postaci dodatkowych punktów kredytowych dające możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej w formie punktów uzyskanej w poprzedniej grze". Ponadto organ zauważył, że świadek zeznał, że automaty wypłacają bezpośrednio wygrane pieniężne. Tym samym Dyrektor IC stwierdził, że gry na przedmiotowych automatach wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., tj. są grami na urządzeniach elektronicznych (komputerowych) o wygrane pieniężne, zawierającymi element losowości.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że strona nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani innego zezwolenia, o którym mowa w ustawie. Jak wynika z notorii urzędowej strona nie prowadziła również działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, ze zm.), tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Stąd, zdaniem organu II instancji, zasadnym jest wymierzenie kary pieniężnej zgodnie z rozdziałem 10 ustawy.

Organ II instancji zauważył, że w u.g.h. pojęcie "urządzania gier" nie jest zdefiniowane. W jego ocenie urządzać gry znaczy tyle, co zorganizować tego typu działalność, stworzyć warunki do prowadzenia gier, tj. czynności bezpośrednio podejmowanych przy grach hazardowych. Urządzenie gry jest więc zrealizowaniem przygotowań umożliwiających następnie jej prowadzenie, jest warunkiem koniecznym prowadzenia gry. Będą to zatem wszelkie działania polegające, np. na zapewnianiu warunków lokalowych i personelu, jak również dostarczaniu odpowiednich urządzeń do prowadzenia gier oraz zapewnianiu możliwości ich działania, np. poprzez udostępnianie dostępu do sieci elektrycznej (szeroko pojęta organizacja tych gier).

Dyrektor IC zauważył, że z umów najmu powierzchni użytkowej: z dnia ... grudnia 2013 r. oraz nr ... z dnia ... grudnia 2014 r. zawartych między skarżącą a M. oraz P. wynika, kto jest właścicielem przedmiotowych automatów. Przedmiotem umowy jest najem od strony powierzchni w lokalu znajdującym się w W. przy ul. ... ..., w celu uruchomienia automatów do gry. Podkreślił, że pomimo, iż w Polsce wiedzę dotyczącą koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie gier hazardowych uznać można za powszechną, to strona nie podjęła działań zmierzających do zabezpieczenia zgodności z prawem prowadzonej działalności. Nie wystąpiła z wnioskiem i nie skorzystała z możliwości uzyskania w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h. rozstrzygnięcia Ministra Finansów odnośnie charakteru urządzanych gier, co pozwalałoby uniknąć ujemnych konsekwencji związanych z ryzykiem urządzania gier hazardowych niezgodnie z przepisami prawa. Strona nie dochowała zatem należytej staranności wymaganej w takich przypadkach i jest to okoliczność obciążająca stronę.

Wobec powyższego Dyrektor IC stanął na stanowisku, że na dwóch przedmiotowych automatach urządzano gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Urządzenia te znajdowały się bowiem w publicznie dostępnym miejscu i były włączone do sieci. Były więc ogólnie dostępne oraz przygotowane do użytkowania i prowadzenia gier. Stwierdził także, że to strona urządzała gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ponieważ zapewniła warunki lokalowe, umożliwiła instalację i eksploatację (obsługę) ww. urządzeń w lokalu. Urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o grach hazardowych, tj. zgodnie z powyżej powołanymi przepisami - w kasynach gry. Strona urządzając gry na przedmiotowych automatach, nie posiadała jednak koncesji na prowadzenie kasyna gry.

Organ II instancji wskazując na treść art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. zauważył, że kara za urządzanie gier hazardowych na automatach wynosi 12.000 zł od automatu, dlatego też wymierzył stronie karę w łącznej wysokości 24.000 zł.

W odpowiedzi na zarzuty odwołania, Dyrektor IC stwierdził, że nie są one uzasadnione. Ustosunkowując się do niewłaściwego zastosowania przepisów ustawy uprzednio nienotyfikowanych, organ zaznaczył, że u.g.h. została prawidłowo ogłoszona w Dzienniku Ustaw i weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. Obowiązuje zatem domniemanie konstytucyjności przedmiotowej ustawy i obowiązek jej stosowania, z którego może zwolnić organy państwa jedynie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją RP kwestionowanych przepisów.

Dyrektor IC nie zgodził się także z zarzutem niepełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W ocenie Dyrektora IC, zebrane dowody, a w szczególności przesłuchanie świadka oraz protokoły z podjętych czynności zostały przeprowadzone i włączone do materiału dowodowego w sposób zgodny z przepisami O.p. W stosunku do pozostałych zarzutów dotyczących przeprowadzenia postępowania dowodowego organ II instancji uznał je za bezzasadne.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagała się ona uchylenia decyzji organów obydwu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom strona zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego tj.:

1) art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h., polegającym na błędnej wykładni i przyjęciu, iż wynajęcie części powierzchni lokalu użytkowego stanowi "urządzanie" gry na automatach poza kasynem gry, co spowodowało niewłaściwe zastosowanie wskazanego wyżej przepisu i wydanie na tej podstawie zaskarżonych decyzji, podczas gdy skarżąca nie urządzała gry na automatach poza kasynem gry;

2) art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h., poprzez zastosowanie tego przepisu, w sytuacji gdy będące z tym przepisem w ścisłym związku art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h., będące przepisami o charakterze technicznym, nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej pomimo, iż podlegały obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z przepisami dyrektywy 98/34 Parlamentu i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a przez to są bezskuteczne i nie mogą być podstawą odpowiedzialności skarżącej;

3) art. 2 ust. 6 u.g.h. poprzez obciążenie skarżącej negatywnymi konsekwencjami nie zwrócenia się do Ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem o rozstrzygnięcie czy gra na automatach spełnia przesłanki uznania gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, w sytuacji gdy skarżąca nie miała interesu prawnego ani faktycznego w występowaniu z takim wnioskiem, bowiem nie posługiwała się w swojej działalności tymi urządzeniami, a nadto przepis ten obliguje do uzyskania decyzji tylko w przypadku, gdy podmiot prowadzący taką działalność gospodarczą powziął wątpliwości co do charakteru urządzanej gry;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji tj.:

4) art. 208 ust. 1 O.p. poprzez wydanie zaskarżonych decyzji pomimo, iż postępowanie było bezprzedmiotowe, albowiem skarżąca nie była podmiotem "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h., a organ I instancji w toku postępowania przed nim winien umorzyć postępowanie, w postępowaniu odwoławczym zaś organy drugiej instancji winny wydać decyzję o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania;

5) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., poprzez nie wydanie przez organ drugiej instancji decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania, w sytuacji gdy wystąpiła nieważność postępowania ze względu na skierowanie tej decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, albowiem skarżąca nie była podmiotem "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h., co nadto stanowi przesłankę wskazaną w art. 247 § 1 pkt 5 O.p.;

6) art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotkniętą wadami naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, winnymi skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania;

7) art. 197 O.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu i nie powołaniu na biegłego osoby dysponującą wiadomościami specjalnymi w celu wydania stosownej opinii czy sporne urządzenia, są urządzeniami do gier losowych w rozumieniu u.g.h., pomimo wielokrotnych wniosków w tym zakresie składnych przez skarżącą;

8) art. 122 o.p. polegające na:

a) nie podjęciu wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie żadnych dowodów w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy takich jak przesłuchanie wspólników spółki jawnej, ustalenie sposobu organizacji i nadzoru nad urządzeniami i czerpania z nich korzyści materialnych, ustalenia stanu właścicielskiego automatów i przypisania danego urządzenia do konkretnej umowy najmu powierzchni lokalu, a przez to również wezwanie do złożenia wyjaśnień i przesłuchanie właścicieli automatów, nieustalenie prawnej legitymacji do eksploatacji urządzeń przez najemców;

b) przyjęciu przez organy w postępowaniu dowodowym biernej postawy, ograniczającej się jedynie do wybiórczego i dokonanego w sposób przypadkowy ustalenia elementów formalnych sprawy, podczas gdy organy powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przede wszystkim nie podjęciu działań zmierzających do ustalenia odpowiedzialności strony;

9. art. 187 § 1 O.p., poprzez prowadzenie postępowania ukierunkowanego na z góry założony cel i gromadzenie tylko tych dowodów, które ten cel przybliżają pomijając inne dowody pozwalające na ustalenie rzeczywistej roli skarżącej w zarzucanym procederze urządzania gier na automatach, a przede wszystkim pomijając treść umów najmu części lokalu spółki;

10. art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie właściwości zajętych urządzeń i spełnienia warunków kwalifikujących urządzenia jako automaty do gier hazardowych, w sytuacji, w której dla takiej oceny wymagane są wiadomości specjalne, a organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a tym samym organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi wiążą się skutki prawne, zwłaszcza gdy wnosi o to druga strona postępowania,

11) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 art. 210 O.p., poprzez:

a) wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe, zebranie niekompletnego materiału dowodowego, a następnie dokonania dowolnej, sprzecznej oceny tego materiału, co stanowiło naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów;

b) dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

c) dokonanie wadliwego postępowania dowodowego, skutkującego błędnymi ustaleniami, w oparciu o które organy bezpodstawnie pociągnęły do odpowiedzialności skarżącą, czego przykładem jest uznanie skarżącej za właściciela lokalu użytkowego przy ul. ... ..., podczas gdy skarżąca jest dzierżawcą lokalu położonego przy ul. ... ...,

12) art. 191 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych czynności, aby dotrzeć do wspólników spółki jawnej, osób wynajmujących powierzchnię lokalu i ustalić prawdziwy stan faktyczny, a tym samym dokonanie przez organ dowolnych ustaleń faktycznych znajdujących potwierdzenie w niekompletnym materiale dowodowym, a w szczególności dokonaniu przez organy oceny urządzeń bez zasięgania opinii biegłych, w sytuacji gdy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne, a także bezpodstawne pominięcie postanowień umów najmu, które przeczyły twierdzeniom organów;

13) art. 180 i art. 188 O.p. poprzez niedopuszczenie wnioskowanych przez stronę dowodów, podczas gdy jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, nadto żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a w niniejszym postępowaniu Organy nie dopuściły wniosków skarżącej, tj.:

a) dowodu z przesłuchania K. R. - wspólnika spółki, na okoliczność charakteru prowadzonej działalności, a w szczególności braku wypełnienia przez skarżącą przesłanek uprawniających do nałożenia kar finansowych,

b) zwrócenia się do najemców części powierzchni lokalu skarżącej, tj. P. i M., posiadających tytuły prawne do automatów, o wyjaśnienie okoliczności zarzucanego urządzania gier na automatach na wynajmowanej przestrzeni lokalu skarżącej, w tym ustalenie czy podmioty te posiadały stosowne zezwolenia jeśli byłby wymagane, wyjaśnienie sposobu serwisowania urządzeń, wyjaśnienia postanowień umów najmu, organizacji i nadzoru nad korzystaniem z urządzeń,

c) przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie właściwości zajętych urządzeń i spełnienia warunków kwalifikujących urządzenia jako automaty do gier hazardowych;

d) dowodu z przesłuchania w charakterze świadków wszystkich pracowników skarżącej na okoliczność czy skarżąca urządzała gry na automatach,

14) art. 188 O.p. poprzez uznanie, iż przedmiotem wskazanych wyżej dowodów jest okoliczność niemająca znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i na tej podstawie usprawiedliwienie braku przeprowadzenia wnioskowanych dowodów przez organy, podczas gdy okoliczności czy spółka dopuszczała się urządzania gier na automatach, czy urządzenia mają walor automatów do gier losowych, kto jest uprawniony do rozporządzania i pobierania pożytków z urządzeń, wyjaśnienie sposobu serwisowania urządzeń, wyjaśnienia postanowień umów najmu, organizacji i nadzoru nad korzystaniem z urządzeń, mające zostać ustalone przez wnioskowane dowody mają istotne znaczenie dla sprawy,

15) art. 121 O.p. tj. naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych poprzez rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na niekorzyść skarżącej;

16) art. 210 O.p., poprzez sporządzenie niejasnych, zawierających wewnętrzne sprzeczności i nie wyjaśniających wszelkich wątpliwości związanych z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego niniejszej sprawy uzasadnień zaskarżonych decyzji;

17) art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące bezzasadną odmową zawieszenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automatach bez zezwolenia w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne;

18) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na bezpodstawnym i niemającym oparcia w zebranym materiale dowodowym uznaniu, iż skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy spółka wyłącznie wynajmowała część powierzchni swojego lokalu podmiotom, które ustawiły na wynajmowanej powierzchni urządzenia jednostronnie zakwalifikowane przez organy jako automaty do gier hazardowych, nie będąc właścicielem automatów, ani nie dokonując żadnych czynności "urządzania gier" i nie czerpała korzyści finansowych z urządzania gier na automatach;

19) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że skarżąca celowo przygotowywała lokal, zagospodarowywała i wyposażało go w sposób umożliwiający urządzanie gier na automatach, podczas gdy materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, iż strona była wyłącznie wynajmującym części powierzchni lokalu i nie miała żadnego wpływu na to, jaki rodzaj urządzeń zostanie umieszczony w lokalu, ani także na to w jakim celu i w jaki sposób będą one eksploatowane;

20) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że skarżąca była właścicielem lokalu użytkowego przy ul. ... ..., podczas gdy skarżąca jest dzierżawcą nieruchomości położonej przy ul. ... ..., a która to okoliczność ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy albowiem organy wyłącznie na podstawie stanu właścicielskiego lokalu oparły odpowiedzialność strony,

21) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że spółka eksploatowała, wykorzystywała automaty uznane przez organy jako automaty do gier hazardowych i nimi się posługiwała, podczas gdy właścicielami i podmiotami wyłącznie eksploatującymi urządzenia byli najemcy lokalu;

Nadto, wskazując wszystkie powyższe zarzuty podniosła zarzut naruszenia zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do państwa poprzez rozpatrzenie w sposób niewystarczający i ogólnikowy materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania decyzji sprzecznej z prawem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja wymierzająca skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach umieszczonych w lokalu niebędącym kasynem gry. Organy obu instancji, opierając się na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych, zgodnie uznały iż skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry. Dyrektor IC odwołując się do informacji znanych mu z urzędu wskazał nadto, że spółka nie posiada i nie posiadała wcześniej koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 1 u.g.h.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 2 ust. 3, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h.

Istotę sporu stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy celne, że skarżąca w dniu kontroli dopuściła się czynu polegającego w rzeczywistości na urządzeniu gier na automatach poza kasynem gry.

Kontrolując zaskarżoną decyzję należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego mających wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy dokonały błędnej interpretacji pojęcia "urządzający gry", użytego w art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. Pozostałe zarzuty nie znajdują uzasadnienia.

Przede wszystkim należało rozważyć zasadność zarzutów dotyczących stosowania przepisów u.g.h. pomimo braku notyfikacji przepisu art. 89 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 14 i art. 2 ust. 5 u.g.h., w świetle art. 1 pkt. 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE. Powyższe zagadnienie prawne budziło istotne wątpliwości w orzecznictwie. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z dnia 8 marca 2016 r. wystąpił o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 1-3 p.p.s.a. uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych: "1. Czy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i czy wobec braku notyfikacji tego przepisu w Komisji Europejskiej, mógł on być podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych? 2. Czy dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, ma znaczenie brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.) - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy?" 3. Czy urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez koncesji i wymaganej rejestracji automatu, podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.), czy też karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy?".

Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w dniu 16 maja 2016 r., II GPS 1/16, zgodnie z którą: " 1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.)".

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż powyższa uchwała jest tak zwaną "uchwałą abstrakcyjną", podjętą w oparciu o art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecny tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), w celu rozstrzygnięcia ujawnionej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżności w podejściu do wykładni oraz stosowania wskazanych – we wniosku Prezesa NSA z 8 marca 2016 r. o nr BO-4660-5/16 – przepisów u.g.h., ich wzajemnej relacji, w tym oceny charakteru art. 89 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy z punktu widzenia art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego.

W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że uchwały abstrakcyjne (jak i uchwały konkretne) mają moc ogólnie wiążącą, a istota mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Stanowi o tym przepis art. 269 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Oznacza to, że dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne winny je respektować.

Skoro zatem z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a., sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę związany był stanowiskiem wyrażonym w uchwale z 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16, a co więcej stanowisko to w pełni podzielał, to omawiany zarzut nie mógł znaleźć uznania.

W ocenie Sądu również ustalenia organu w zakresie charakteru gier prowadzonych na spornych automatach zostały poczynione w sposób prawidłowy i zasadnie wskazano na podstawie niewadliwie zebranego materiału dowodowego, że sporne urządzenia wypełniają definicję gier na automatach i brak było podstaw do prowadzenia dalszego postępowania w tym zakresie.

Niezasadny również okazał się zarzut niezawieszenia postępowania administracyjnego w zakresie wymierzenia kary pieniężnej. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i co równie ważne organ w tym zakresie wydał stosowne postanowienie, które mogło być, po wniesieniu na nie zażalenia, przedmiotem odrębnej skargi, której jednak spółka nie złożyła.

Jednak, zdaniem Sądu, przeprowadzona w sprawie ocena dowodów nie pozwala na definitywne ustalenie, że skarżąca jest osobą "urządzającą gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji wynika, że podstawą do ustalenia, że spółka jest "urządzającym gry" był sam fakt zawarcia przez stronę dwóch umów najmu. Pierwsza umowa najmu została zawarta w dniu ... grudnia 2013 r. pomiędzy M. (najemca) a O. A. M. K. R. Sp. j. w W. – obecnie (O. K. M. K. R.Sp. j. w W.). Druga natomiast umowa najmu nr ... została zawarta w dniu ... grudnia 2014 r. w W. pomiędzy P. Sp. z o.o. a O. A. M. K. R. Sp. j. w W. (wynajmujący). Z pierwszej umowy wynika, że miesięczny czynsz najmu strony określają na kwotę 100 zł, natomiast z drugiej umowy wynika, że miesięczny czynsz najmu strony określają na kwotę 1500 zł.

Umowy te przewidują, że wynajmujący zobowiązuje się do umożliwienia najemcy oraz klientom lokalu swobodnego dostępu do wszystkich urządzeń w godzinach pracy wynajmującego (§ 2 ust. 7 umowy z ... grudnia 2013 r., art. 4 ust. 5 umowy z ... grudnia 2014 r.) oraz zapewnia stałe dostarczanie energii elektrycznej (§ 2 ust. 8 umowy z ... grudnia 2013 r., art. 4 ust. 4 umowy z ... grudnia 2014 r.). W ten sposób skarżąca – w ocenie organów - uzyskała status podmiotu urządzającego gry, gdyż w momencie kontroli w lokalu były zainstalowane automaty do gier i można było prowadzić na nich gry (nie były zablokowane ani w trybie serwisowym, zapewniono i obsługę), a strona otrzymywała wynagrodzenie z dołu.

Niewątpliwie pojęcia takie jak "urządzanie gier" czy "urządzający gry", które występują w ustawie o grach hazardowych nie mają definicji ustawowej, co oznacza konieczność dokonania ich wykładni z uwzględnieniem językowego rozumienia. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie). Podmiot realizujący (wykonujący) te działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Oczywiste jest też, że dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach – dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym w jakimś zakresie uczestniczą, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry". Dodatkowo należy zauważyć, że przy odkodowywaniu znaczenia używanego w ustawie o grach hazardowych pojęcia "urządzania gier" wyniki wykładni językowej korespondują z rezultatami wykładni systemowej. Warto zwrócić uwagę, że art. 128 Kodeksu wykroczeń (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1094), nawiązując wyraźnie do przepisów ustawy o grach hazardowych, penalizuje naruszenia przepisów dotyczących gier hazardowych, wprost odróżniając urządzanie gier od zachowań określonych jako użyczanie pomieszczenia do nielegalnej gry hazardowej. Można w związku z tym z takiej treści tego przepisu wyciągnąć wniosek, że użyczenie w sensie udostępnienia pomieszczenia na przykład na podstawie umowy najmu (por. Mozgawa Marek (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. II. Komentarz do art. 128 kw. Teza 22. Opublikowano: LEX 2009), jest czynnością nie mieszczącą się w pojęciu urządzania gier, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wbrew twierdzeniom organów pojęcie "urządzanie gier" na gruncie art. 89 ustawy nie następuje automatycznie w związku z samą czynnością oddania do używania powierzchni lokalu (lokalizacji) innemu podmiotowi pod eksploatację automatów w ramach umowy najmu, a także nie zawsze musi obejmować tę czynność i związane z nią określone obowiązki czy uprawnienia wynajmującego powierzchnię użytkową. Oznaczałoby to bowiem, iż w każdym przypadku, gdy dany lokal (dana lokalizacja) nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automaty do gier, to zawsze występuje wielość urządzających gry, tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot (co najmniej jeden, zakładając brak podnajmu) oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów). Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 35 pkt 6 u.g.h., wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać "odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry". Regulacja ta niewątpliwie wskazuje, że na gruncie przepisów ustawy o grach hazardowych brak tożsamości pomiędzy urządzaniem gier a zawarciem umowy zobowiązaniowej, oddającej prawo do korzystania z lokalu (z jego części). Brak jest zatem podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną (umowę najmu) oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Przy tym trzeba jednoznacznie wskazać, że pojęcie "urządzenie" jest pojęciem węższym od "prowadzenia działalności" i jako takie mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia "prowadzenia działalności". (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 1998 r. sygn. II SA 682/98 - niepublikowany).

Analizując aspekty podmiotowe ustawy należy zwrócić uwagę, że w "Części ogólnej" ustawa określa kto może jakie gry i zakłady wzajemne urządzać i prowadzić. Wydaje się zasadnym przyjęcie tezy, iż o ile każdy podmiot czy to osoba fizyczna czy też prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej obowiązana jest urządzać gry i zakłady poddane regulacji ustawodawcy zgodnie z reżimem ustawy o grach hazardowych, to już prowadzić działalność w zakresie gier i zakładów wzajemnych może tylko przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu odpowiednich przepisów.

W konsekwencji samo oddanie lokalu (części jego powierzchni użytkowej) nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów jako urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej. O udziale wynajmującego lokal (jego część) w oparciu o umowę najmu powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wynajmujący aktywnie uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych) - por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 18 lutego 2016 r., II SA/Go 824/15. Wyżej przedstawione rozumienie pojęcia "urządzający gry" znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Kielcach: z dnia 22 grudnia 2015 r., II SA/Ke 508/15, z dnia 9 grudnia 2015 r., II SA/Ke 717/15; wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2016 r.: III SA/Wr 114/15 i III SA/Wr 116/15).

W kontrolowanej sprawie okoliczności takich organy nie wykazały. W szczególności nie poddały jakiejkolwiek analizie poszczególnych regulacji umów najmu w celu oceny, czy i które z nich oraz z jakich przyczyn mogą dotyczyć czynności (obowiązków), do jakich zobowiązała się umownie skarżąca, a związanych z "urządzeniem gier" ograniczając się do odnotowania, że na mocy zawartych umów spółka udostępniła powierzchnię do zainstalowania automatów, oraz zapewniła dostęp do energii elektrycznej. Organy w toku postępowania nie wykazały, że strona poza udostępnieniem powierzchni lokalu wykonywała czynności związane z obsługą automatów, objaśnianiem zasad gier i wypłacaniem wygranych, czy też wykonywaniem jakichkolwiek innych czynności wpływających na wysokość przychodu generowanego przez przedmiotowy automat. To że strona dokonywała określonych zapisów na kartkach nie wskazuje jeszcze, że to ona urządzała gry, czy też współurządzała gry. Organ bowiem nie zwrócił uwagi, że w wypadku braku pieniędzy w automacie, to nie skarżąca wypłacała bezpośrednio te pieniądze graczowi, tylko informowała o tym fakcie operatora automatu, który dopiero te pieniądze przekazywał skarżącej w celu rozliczenia. Dyrektor IC tym samym nie ustalił, który z podmiotów – spółka czy też podmioty najmujące powierzchnię – są zobowiązani do rozpatrzenia reklamacji lub wobec których można zgłaszać roszczenia związane z prowadzoną grą, co jest niezbędnym elementem przy interpretacji terminu "urządzanie gier". Z omówionych w sposób bardzo ogólny w decyzji dowodów nie wynika, że to strona skarżąca była zobowiązana rozpoznać reklamację (w tym zakresie sprawę przekazywała operatorowi), nie wynika również, że to wobec spółki, która jedynie wynajmowała lokal gracz mógłby zgłosić roszczenie związane z grą.

W niniejszej sprawie – w świetle omówionego w decyzji materiału dowodowego – brak jest jednoznacznych podstaw do twierdzenia o istnieniu jakiegokolwiek porozumienia między spółką i najemcami (M., P. Sp. z o.o.), polegającego na wspólnym urządzaniu gier na automatach. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy konieczna jest dogłębna analiza stanu faktycznego sprawy w kontekście ustawowej regulacji podstaw wymierzania kary za urządzanie gier poza kasynem gry. Niezbędne więc jest wyjaśnienie, do jakich faktycznie czynności zobowiązana była skarżąca w ramach umów najmu.

Powyższa interpretacja pojęcia "urządzanie gier" jest zbieżna z rozumieniem tego pojęcia przez samego ustawodawcę. Trzeba bowiem wskazać, że dnia 2 sierpnia 2016 r. do Sejmu RP trafił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (http://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/agent.xsp?symbol=RPL&Id=RM-10-80-16). Według tego projektu zmianie ma ulec art. 89 ust. 1 u.g.h. w którym to przepisie wskazano, że karze pieniężnej będzie podlegać: 1) urządzający gry (art. 89 ust. 1 pkt 1, 2 i 8); 2) posiadacz zależny lub samoistny lokalu (pkt 3 i 4); 3) dostawca usług płatniczych (pkt 5); 4) uczestnik gry hazardowej (pkt 6); 5) przedsiębiorca telekomunikacyjny (pkt 7). Zatem Sąd ponownie podkreśla, że warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.

Bez wnikliwej i wszechstronnej oceny wyników postępowania dowodowego, za przedwczesne uznać należy przypisanie stronie przez organy orzekające w sprawie przymiotu "urządzającego gry", jako podmiotu podlegającego karze pieniężnej w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Organy prowadzące postępowanie obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego może stanowić podstawę do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu, powyższe reguły wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wszechstronnej jego oceny zostały naruszone przez organy administracji w niniejszej sprawie. Organy obydwu instancji naruszyły przepisy regulujące sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.), a uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść decyzji organów obydwu instancji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ winien – uwzględniając przedstawione wyżej uwagi – przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokona pełnej analizy umów najmu a także - przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych ustali, czy skarżąca nie tylko potencjalnie mogła być "urządzającym gry", leczy czy rzeczywiście gry takie urządzała. Organy dokonają także oceny stanu faktycznego w sposób wszechstronny- tj. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności stwierdzonych w toku kontroli, oraz z uwzględnieniem treści zeznań przesłuchanego świadka.

Mając powyższe na względzie stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. – należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 205 p.p.s.a.