Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2265/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.3 ust.4
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 27/15 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 27/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że P. B. zwrócił się w dniu 26 września 2014r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z prośbą o przyznanie m.in. pomocy pieniężnej na dożywianie.

Decyzją z dnia [...] października 2014r. ([...]) organ pierwszej instancji przyznał P. B. pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w kwocie 100 zł miesięcznie od dnia 1 października 2014r. do dnia 31 grudnia 2014r. W decyzji organ podał, że przyznając stronie świadczenie wziął pod uwagę zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak też liczbę innych potrzebujących osób i środki, którymi dysponuje na zasiłki celowe.

Od decyzji tej P. B. wniósł odwołanie, w którym wyraził niezadowolenie z przyznanej pomocy. W szczególności podniósł, że w jego ocenie bezprawne jest przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że posiada dochód w kwocie [...] zł miesięcznie, gdyż jak podał, jest rabowany przez ZUS i komornika bezprawnymi wyrokami sądu, który obciążył go kosztami procesu sądowego, którego nie było ze względu na to, że sąd odrzucił dwa pozwy. Uważa więc, że posiada dochód w kwocie [...],[...] zł plus zasiłek na dożywianie w kwocie 100 zł. Podniósł, że do kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, poza zasiłkiem, dopłaca za energię elektryczną i gaz ok. 100-120 zł, a zatem pozostaje kwota ok. [...] zł na życie, tj. jedzenie, środki higieniczne i ubranie. Z tego względu uważa, że narusza to jego godność i prawa, jako osoby niepełnosprawnej, wynikające z konstytucji i Konwencji ONZ.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło, że udzielona na podstawie zaskarżonej decyzji pomoc jest jedną z kilku, jaką w rozpatrywanym okresie otrzymał zainteresowany ze środków pomocy społecznej. Na mocy innych decyzji strona otrzymała różne świadczenia, na przykład w postaci specjalnego zasiłku celowego. Z tych zatem względów nie można postawić zarzutu organowi pierwszej instancji, że nie udziela wsparcia zainteresowanemu w pokonaniu trudnej sytuacji życiowej, w jakiej odwołujący się znajduje.

Kolegium podniosło, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wyjaśnił, jaką kwotę ze środków pomocy społecznej wydatkowano dla 3661 osób, którym w rozpatrywanym okresie udzielona została również pomoc w formie zasiłków celowych. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że średnia wysokość zasiłku celowego w omawianym okresie stanowiła kwotę 46,28 zł. Powyższe ustalenia potwierdzają w ocenie organu odwoławczego, że pomoc, jaką otrzymał odwołujący się w miesiącu październiku 2014r. w formie zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego, na zaspokojenie potrzeb wskazanych w poszczególnych decyzjach, jest znacznie wyższa od średniej wysokości pomocy w formie zasiłku celowego, jaką otrzymali inni podopieczni MOPS w O.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję wywiódł P. B. Skarżący wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięć podjętych w jego sprawie wskazał, że zaskarżona decyzja jest tożsama z inną decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia 2014r. Skarżący wskazał na swą bardzo trudną sytuację materialną i bytową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, że skarżący jest już objęty znacznym zakresem pomocy i na dowód tego wskazało decyzje przyznające mu określone świadczenia.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że skarżący spełnił formalne przesłanki przyznania mu świadczenia, w postaci spełnienia wymaganego kryterium dochodowego oraz zaliczenia do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Jego dochód wprawdzie przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe o którym stanowi art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm., dalej jako: u.p.s.) i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) to jednak, jak słusznie zauważyły organy, nie przekracza on 150% kryterium dochodowego w kwocie 813 zł (542 zł x 150%) ustalonego w pkt V.l. załącznika do uchwały Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10.12.2013r. w sprawie ustanowienia wspomnianego wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 ([...]), jak również ustalonego w uchwale Rady Miasta O. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił dochód skarżącego na kwotę [...],[...] zł.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Jednocześnie zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 3 ust. 4 u.p.s., potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Dlatego też nawet spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania osobie zainteresowanej żądanego świadczenia, ponieważ musi się ono mieścić w możliwościach finansowych ośrodka pomocy społecznej. Oznacza to, że organ może, ale nie musi przyznać świadczenie pomocowe, a wysokość przyznanego świadczenia jest uzależniona od środków finansowych, jakimi dysponuje organ na pomoc społeczną. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może zostać przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zatem na określony cel i ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Przed wydaniem decyzji w sprawie zasiłku celowego organ pomocy społecznej obowiązany jest ustalić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej objętej wnioskiem, jest w świetle sytuacji życiowej beneficjenta rzeczywiście niezbędne, szczególnie uzasadnione i zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb wnioskodawcy, czyli zaspokojenia potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, aktualnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka, umożliwiających mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Konieczna jest ocena całokształtu sytuacji rodzinnej i majątkowej strony i dopiero po dokładnym ustaleniu, że występuje zgłoszona potrzeba o szczególnym charakterze, która nie może być zaspokojona, w ramach własnych możliwości i z posiadanych środków, czyli wnioskowana pomoc jest niezbędna, organ może ją przyznać (ale nie musi), biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Oceny tej sytuacji dokonuje właściwy organ administracji publicznej w każdym indywidualnie rozpatrywanym przypadku. Ocena ta nie może być wynikiem przekonania organu, że rozstrzygnięcie sprawy zależy wyłącznie od jego uznania. Przyznanie lub odmowa przyznania pomocy może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia – zgodnie z regułami wynikającymi z art. 6 i 7 k.p.a. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy oparte jest o tak zwane uznanie administracyjne, organ obowiązany jest rozważyć oba wskazane w art. 7 k.p.a. interesy - słuszny interes strony i interes społeczny.

Sąd wskazał, iż obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Można więc przyjąć, że z zasady tej wynika domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu.

Organ podejmując swoje rozstrzygnięcie ocenił całościowo zarówno sytuację materialną i bytową skarżącego, jak i wziął pod uwagę swoje ograniczone środki, którymi dysponuje. Organ zobligowany był uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może bowiem pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza.

Dlatego też słusznie Kolegium wzięło pod uwagę fakt, że skarżący jest już objęty szerokim zakresem pomocy społecznej i otrzymuje szereg świadczeń.

W ocenie Sądu skarżący musi zdawać sobie sprawę, że organ nie jest w stanie rozpatrzeć każdego wniosku strony zgodnie z jej żądaniem, z uwagi na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje i z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Jeśli zaś organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w wyższej wysokości, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Jak wskazano wyżej spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, której ona oczekuje. Zainteresowany musi liczyć się bowiem z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji.

Z akt sprawy wynika, że skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Nie może oczekiwać, że organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. B. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszeniu przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pt. 1 lit. c), w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, zamiast jej uwzględnienia, pomimo wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegającego na nieustosunkowaniu się do przedstawionego w skardze argumentu dotyczącego faktu, że wysokość zasiłków z pomocy społecznej przyznawana skarżącemu narusza minimalne standardy określone w przepisach Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz w przepisach Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1169), co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku.

2. art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pt. 1 lit. c), w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. art. 7, 77 § 1 i § 4 k.p.a., 81 k.p.a., 136 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu w trakcie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] grudnia 2015 r., faktu, że skarżący nie został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do faktów, zgłoszonych przez Prezydenta Miasta O. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O., w piśmie z dnia 4 listopada 2014 r., co w konsekwencji spowodowało, że skarżący nie miał możliwości przedstawienia swojego stanowiska wobec przedstawionych w tym piśmie faktów oraz złożenia stosownych środków dowodowych, przez co decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2015 r. wydana została w sposób obarczony istotnym błędem, czego rezultatem winno być uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.

3. art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pt. 1 lit. c), w zw. z art. 151 p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 k.p.a., 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej, a w konsekwencji oddalenie skargi, pomimo tego, że organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) dopuścił się błędów w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegających na nieuzasadnionym przyjęciu, że kwota 100 zł zasiłku celowego, przyznana skarżącemu decyzją organu I instancji odpowiada usprawiedliwionym potrzebom skarżącego i możliwościom Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., konsekwencją czego winno być uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.

W uzasadnieniu wskazał, że Sąd I instancji w sposób niedostateczny zbadał sposób prowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji. Analiza okoliczności faktycznych sprawy przedstawiona w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji zdaniem skarżącego kasacyjnie obarczona jest istotnymi błędami. W szczególności organ nadmiernie skoncentrował się na przesłance możliwości spełnienia świadczeń przez MOPS w O., podczas gdy w istocie nie została przeprowadzona analiza rzeczywistych potrzeb skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, ta ostatnia nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Skarga kasacyjna nie opierała się na usprawiedliwionych podstawach. Podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie był przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm., dalej jako: u.p.s.), który stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej, w szczególności na zakup żywności. Przepis ten nie precyzuje jednak wysokości takiego zasiłku. Natomiast na mocy art. 3 ust. 4 u.p.s., potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Tak więc wysokość przyznawanego zasiłku każdorazowo determinowana jest możliwościami pomocy społecznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że z brzmienia art. 39 u.p.s. i użytego w niej zwrotu "może", wynika, że decyzja w zakresie pomocy społecznej podejmowana przez organ administracyjny, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Tak więc udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Podkreślić należy, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na dany rodzaj świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Wskazać należy, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Można więc przyjąć, że z zasady tej wynika domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu.

W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji ustalił, że organy obu instancji uwzględniły sytuację materialną i zdrowotną P. B. uznając, iż kwalifikuje się do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego i przyznając taki zasiłek. W rozpoznawanej sprawie decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o wysokości przyznanego świadczenia decydowały nie tylko sytuacja życiowa, lecz także możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Organy administracji w szczególności w oparciu o wywiad środowiskowy z dnia 2 października 2014 r. wzięły pod uwagę, że wnioskujący o zasiłek jest osobą całkowicie niezdolną do pracy na stałe, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a jego dochód stanowi renta z ZUS w kwocie brutto [...],[...] złotych. Z tego świadczenia potrącane są alimenty na syna i byłą żonę w kwocie [...] zł i [...] zł z innych tytułów wykonawczych. Skarżący jest zobowiązany do płacenia połowy kosztów utrzymania mieszkania tj. czynszu 400 zł., energii elektrycznej około 220 zł. i gazu 30 zł. Z akt niniejszej sprawy wynika też, że skarżący otrzymywał już zasiłki celowe na dofinansowanie opłat mieszkaniowych, zakup leków i inne zgłaszane potrzeby. Są to okoliczności wystarczające do ustalenia potrzeb skarżącego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, organy administracyjne nie były zobowiązane do dokładnego ustalenia potrzeb skarżącego w zakresie zakupów żywności. Ze wskazanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że istotne są nie tylko potrzeby wnioskującego o pomoc ale także możliwości ośrodka pomocy społecznej. Organy administracji szczegółowo przedstawiły możliwości budżetowe i potrzeby innych osób objętych pomocą w zakresie zasiłków celowych. Jak wynika z porównania niekwestionowanych w tym zakresie ustaleń organów, przyznany skarżącemu zasiłek w kwocie 100 zł miesięcznie, przekracza ponad dwukrotnie średni zasiłek na zakup żywności przyznany w tożsamym okresie innym podopiecznym tego ośrodka. Nie można zatem uznać, że skarżący jest traktowany gorzej niż inni podopieczni. Zatem nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Okoliczność przyznania skarżącemu w poprzednim okresie zasiłku celowego w kwocie 200 zł. miesięcznie nie powoduje, że w takiej wysokości będzie on otrzymywał zasiłek celowy na zakup żywności w przyszłości. Zasiłek ten nie jest stałą formą pomocy osobom potrzebującym. Stosownie do treści art. 3 ust. 1- 4 u.p.s., pomoc społeczna tylko wspiera osoby potrzebujące w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna podejmuje działania zmierzające do życiowego usamodzielnienia się osób i integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i wysokość świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy pomocy społecznej w stosunku do skarżącego wywiązały się z tych powinności. W rezultacie za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 1, art. 3 § 1 i 2 pkt 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c), 151, 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej zarzucono również, że skarżący nie został poinformowany przez organ I instancji – Prezydenta Miasta O. o wzięciu przez ten organ pod uwagę okoliczności znanych mu z urzędu, a dotyczących wysokości środków wydatkowanych przez MOPS w O. oraz liczby osób objętych opieką tego ośrodka. Zgodzić się należy ze skarżącym, że to uchybienie organu pierwszej instancji uniemożliwiło skarżącemu przedstawienie stanowiska przed tym organem, co do tych okoliczności, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Należy jednak w tym miejscu przypomnieć, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może stanowić podstawę uwzględnienia skargi, lecz stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to zaskarżona decyzja tego organu byłaby odmienna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Wprawdzie organ I instancji zaniedbał wskazania w uzasadnieniu swej decyzji wielkości środków, którymi dysponował w danym okresie i skali potrzeb, dla zaspokojenia których te środki miały być wydatkowane, lecz złożył taką informację przekazując akta z odwołaniem do organu II instancji. Informacja ta została wzięta pod uwagę przez organ odwoławczy. Została ona zawarta w dokumencie urzędowym (pismo – k.63 akta administracyjnych) pochodzącym od organu – uprawnionego dysponenta środków. Nie budzi ona żadnych wątpliwości do swej rzetelności. Zatem także zarzut naruszenia art. 1, 3 § 1 i 2 pkt 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c), 151 p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i § 4, 81 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., nie mógł być skuteczny.

W skardze kasacyjnej zarzucono również wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającą na nieustosunkowaniu się do zarzutu zawartego w skardze, dotyczącego naruszenia minimalnych standardów w zakresie wysokości zasiłków z pomocy społecznej określonych w Konstytucji RP oraz w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej w Nowym Jorku w dniu 13 grudnia 2006 r. Rację ma skarżący, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tego twierdzenia. Wskazać jednocześnie należy, że co prawda skarżący w skardze zawarł takie twierdzenie, jednak nie wskazał jaki przepisy tych aktów prawnych zostały naruszone i nie uzasadnił swojego twierdzenia. Także w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia przepisów tych aktów prawnych a nawet nie wskazano ich w omawianym zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnośnie do oceny zasadności tego zarzutu, także tu należy wskazać, że stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to wyrok tego Sądu byłby odmienny. W skardze kasacyjnej nie wykazano, że nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do wskazanego wyżej twierdzenia zawartego w skardze, miało wpływ na wynik sprawy. Niewskazanie w skardze kasacyjnej przepisów Konstytucji i wskazanej Konwencji, które zostały naruszone i jakiejkolwiek argumentacji na poparcie tego twierdzenia, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do tego twierdzenia. Wyżej wykazana prawidłowość zastosowania przez organy i Sąd przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz brak zarzutów niekonstytucyjności i niezgodności z Konwencją zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, przemawia przeciwko stanowisku skarżącego w tym zakresie. Zatem także uchybienie Sądu pierwszej instancji polegające na nieodniesieniu się do wyżej wskazanego twierdzenia zawartego w skardze, nie miało wpływu na wynik sprawy. Wbrew skarżącemu kasacyjnie brak ten nie uniemożliwia kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku. Zatem i zarzut naruszenia art. 1, 3 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c), 151 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. nie mógł osiągnąć zamierzonego w skardze kasacyjnej skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej.

W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.