Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 306/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.28 ust.1 - 3;
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art.7.art.77 par.1, art.80;
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant Referent stażysta Ryszarda Judziak - Brzozowa, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r., sprawy ze skargi J.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]’ Nr "[...]’ w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 grudnia 2006r. J. S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. We wniosku strona opisała swoją sytuacją materialną i zdrowotną i stwierdziła, że zaistniały przesłanki do umorzenia zaległości. W szczególności wskazała na spalenie w dniu 16 marca 2002r. zakładu gastronomiczno – handlowego, który stanowił jedyne źródło dochodów jego rodziny oraz wypadek przy pracy w gospodarstwie rolnym, któremu uległ w dniu 8 lutego 2003r.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu ww. składek wraz z odsetkami i kosztami upomnienia. W wyniku wniesienia o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia "[...]". w mocy utrzymana została decyzja organu I instancji. Wobec złożenia skargi na to rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 marca 2008r. sygn. akt V SA/Wa 2818/07 uchylił zaskarżaną decyzję. W uzasadnieniu Sąd uznał, iż Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji orzekającą ponad wniosek skarżącego. Ponadto w decyzji organu I instancji nie dokonano rozróżnienia składek na część dotyczącą wyłącznie płatnika jako osoby ubezpieczonej i płatnika zobowiązanego do uiszczenia składek za pracowników. Zobowiązano także organ do dokładnego ustalenia dochodu skarżącego po odjęciu niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem jego i jego dwuosobowej rodziny. Sąd uznał, że organ winien również odnieść się do udokumentowanego przez skarżącego poważnego i długotrwałego uszczerbku powstałego na skutek wypadku przy pracy w kontekście możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia i ewentualnych kosztów związanych z jego rehabilitacją.

W następstwie powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" umorzył postępowanie w zakresie wniosku o umorzenie należności w części dotyczącej składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami składek, a decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję z dnia "[...]" w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie organ wydał w dniu "[...]" decyzję nr 126, którą odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na:

- ubezpieczenie społeczne za okres: kwiecień 1999r., maj 1999r., od lipca do grudnia 1999r., od kwietnia 2002r. do grudnia 2002r. w kwocie 6.924,59 zł,

– ubezpieczenie zdrowotne za okres: listopad i grudzień 1999r., maj i sierpień 2000r., sierpień 2001r., styczeń 2002r., od kwietnia do grudnia 2002r. w kwocie 732,43 zł,

– Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: od lipca do grudnia 1999r., maj i sierpień 2000r., od września do listopada 2001r., luty, czerwiec i lipiec 2002r., od września do grudnia 2002r. w kwocie 278,66 zł.

W uzasadnieniu organ powołał treść art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2007r. nr 11, poz. 74 ze zm., dalej jako u.s.u.s.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako rozporządzenie). Organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 ust.1-3 u.s.u.s., gdyż skarżący posiada mienie podlegające egzekucji. Odnosząc się do przesłanek umorzenia określonych w § 3 rozporządzenia, organ wskazał, że pomimo spalenia w dniu 16 marca 2002r. zakładu gastronomiczno – handlowego wnioskodawca dalej prowadził działalność gospodarczą, którą zakończył z dniem 31 grudnia 2002r. Ponadto strona jest właścicielem gospodarstwa rolnego i uzyskuje z tego tytułu dochód. Podkreślił, że wnioskodawca otrzymał część odszkodowania w związku z pożarem zakładu lecz nie posiada dokumentów potwierdzających powyższe, jak i nie pamięta kwoty odszkodowania. Wnioskodawca nie udowodnił, że musi sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która nie pozwalałaby mu podjąć pracę, jak też, że stan zdrowia pozbawia go możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Nie został także uznany za osobę niezdolną do pracy mimo stwierdzenia przez biegłego lekarza, że wystąpił u niego długotrwały, 20 % uszczerbek na zdrowiu w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym w dniu 8 lutego 2003r.

W ocenie organu wnioskodawca wykazał zaistnienie przesłanki świadczącej o tym, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go wraz z rodziną możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jednak odmówił umorzenia przedmiotowych należności stwierdzając, że umorzenie to oznaczałoby w konsekwencji przeniesienie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na budżet państwa, a ZUS nie może ponosić negatywnych konsekwencji prowadzonej działalności strony. Organ nie ma obowiązku umorzenia należności, gdyż decyzje w tym zakresie, mają charakter uznaniowy, co oznacza, że udzielenie tego rodzaju ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem organu.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy opisaną decyzję. W motywach decyzji podkreślono, że wnioskujący nie przedłożył dokumentów potwierdzających okoliczności uzasadniające wniosek o umorzenie należności, o które zwrócono się pismem z dnia 16 kwietnia 2010r. wraz z prośbą o nadesłanie wypełnionego kwestionariusza. Na podstawie zgromadzonego przez Zakład w sprawie materiału wskazano jednak, że strona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wskazano, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w wysokości około 1.400 zł. Wnioskodawca nie figuruje w kartotece emerytalno-rentowej ZUS, nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, jest właścicielem nieruchomości opisanych w księgach wieczystych "[...]" i posiada zarejestrowane na swoje nazwisko samochody: Nissan Primera rok prod. 1998 oraz FSC Lublin rok prod. 1987. Zaznaczono, że strona wykazała zaistnienie przesłanki umożliwiającej dokonanie umorzenia należności w oparciu o rozporządzenie, ale umorzenie to oznaczałoby przeniesienie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na budżet państwa, a ma ono bardzo wyjątkowy charakter.

Na opisaną decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z 29 września 2010r. sygn. akt I SA/Ol 560/10 uchylił zaskarżaną decyzję. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego odmawiając umorzenia należności, gdyż uznał, że strona wykazała zaistnienie przesłanki umożliwiającej dokonanie umorzenia, określonej w § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia (opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych), lecz umorzenie oznaczałoby przeniesienie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na budżet państwa. Sąd podkreślił, że umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne może nastąpić "w uzasadnionych przypadkach", których wystąpienie należy oceniać uwzględniając stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązanego. W związku z tym wykluczenie, ustalonej w toku postępowania administracyjnego, trudnej sytuacji finansowej skarżącego, jako przyczyny umorzenia należności było pozbawione podstaw i zasadzało się na błędnym zrozumieniu treści normy prawnej wyprowadzonej z powołanego przepisu. Sąd stwierdził, że podstawową kwestią jest ocena, czy w wyniku egzekucji zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny, a w zaskarżonej decyzji ocena taka nie została przeprowadzona. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, dając z nieznanych powodów prymat interesowi społecznemu.

Organ po dokonaniu ponownej analizy niniejszej sprawy, decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" Organ wskazał, że zobowiązany powoływał: pożar zakładu gastronomiczno-handlowego w 2002r., wypadek przy pracy w gospodarstwie rolnym w 2003r., jako przesłanki umorzenia należności i stwierdził, że z uwagi na stan zdrowia i trudną sytuację na rynku pracy nie widzi możliwości wyjścia z kryzysu finansowego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych, ani w ewidencji działalności gospodarczej (działalność wykreślona w dniu 31 grudnia 2002r.), nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, nie jest zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych, jest właścicielem samochodu Nissan Primera rok prod. 1998 oraz FSC Lublin rok prod. 1987, jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości, jest zgłoszona wraz z żoną do ubezpieczeń w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., a tym samym brak jest podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia. Podkreślono, że dokonano oceny wniosku pod kątem zastosowania umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wystąpienia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Organ wskazał, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów świadczących o trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej uniemożliwiającej uregulowanie zadłużenia. Zaznaczył, że zobowiązany nie wskazał wysokości faktycznie osiąganego dochodu z prowadzonego gospodarstwa, nie załączył jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem i leczeniem, w związku z czym Zakład nie mógł przeprowadzić analizy finansowej, która potwierdziłaby, że umorzenie należności jest uzasadnione. Organ nie kwestionował stanu zdrowia zobowiązanego, ale wobec braku dokumentów potwierdzających, że został on uznany za osobę niepełnosprawną lub niezdolną do pracy przez uprawnione organy, nie mógł stwierdzić, że jego stan zdrowia nie pozwala na uzyskanie dochodu.

Konkludując organ zaznaczył iż nie można stwierdzić, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art.28 ust.3a u.s.u.s., przemawiające za umorzeniem należności.

Na powyższą decyzję J.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o jej uchylenie w całości i merytoryczne rozpatrzenie sprawy (nakazanie umorzenia zobowiązań skarżącego względem ZUS), ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia mający wpływ na wydanie orzeczenia rażąco niekorzystnego dla niego oraz nie uwzględnienie szeregu istotnych okoliczności mających znaczący wpływ na prawidłowe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Nadto zarzucił, że organ nie uwzględnił ustaleń zawartych w orzeczeniu WSA w Olsztynie. W uzasadnieniu skargi podał, że decyzja zawiera szereg sprzeczności co do rzeczywistego stanu faktycznego, które wypaczają sytuację materialną w jakiej obecnie się znalazł oraz błędnie ustalają jego możliwości płatnicze. Skarżący podkreślił, że w chwili obecnej znajduje się w bardzo złej sytuacji materialnej i konieczność spłaty jakiejkolwiek kwoty z tytułu zobowiązań wobec ZUS spowodowałaby znaczny uszczerbek dla niego i jego rodziny oraz pozbawiałoby go możliwości egzystencji. W 2003r. skarżący uległ wypadkowi przy pracy w gospodarstwie rolnym, w wyniku którego doznał bardzo poważnego uszczerbku na zdrowiu (stwierdzono 20% uszczerbek) co uniemożliwia mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Zdaniem skarżącego sytuacja w jakiej się znalazł wypełnia wszystkie przesłanki do umorzenia należności z tytułu zaległych składek.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają jednak organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności. Tym samym Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Kontrola sądowa obejmuje przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego , jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym skutkujące koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art.134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Wskazać w tym miejscu należy, że wniosek o umorzenie ww. należności zobowiązany złożył w dniu 28 grudnia 2006r. Wniosek ten wszczął postępowanie w niniejszej sprawie. Bezprzedmiotowe jest zatem zawiadomienie z dnia 28 grudnia 2010r. "o wszczęciu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności" skierowane do skarżącego w związku z prawomocnym wyrokiem tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010r. Skoro wyrokiem tym Sąd uchylił wcześniejszą decyzję organu z dnia 17 czerwca 2010r., to znaczy, że postępowanie w przedmiocie opisanego wniosku nie zostało zakończone i jest kontynuowane przez organ. Jest to to samo, a nie kolejne, postępowanie.

W związku z powyższym wskazać należy na treść art. 153 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że ocena prawna, jak i wskazania co do dalszego postępowania wiążą zarówno ten Sąd, jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W sprawie z wniosku skarżącego z dnia 28 grudnia 2006 r. wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w prawomocnych wyrokach odpowiednio: z dnia 18 marca 2008r. oraz z dnia 29 września 2010r. Zaakcentować w związku z tym trzeba, że w orzeczeniu z dnia 18 marca 2008r., sygn. akt V SA/Wa 2818/07, Sąd wskazał m.in., że ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokładnie ustalić dochód skarżącego, po odjęciu niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i jego rodziny. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego może dostarczyć organowi potrzebnych informacji i przedstawić rzeczywistą sytuację finansową i zdrowotną skarżącego. Z kolei w wyroku z dnia 29 czerwca 2010r., sygn. akt I SA/Ol 560/10, Sąd stwierdził, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, gdyż pomimo stwierdzenia zaistnienia przesłanki umożliwiającej umorzenie należności, odmówił ich umorzenia, kierując się wyłącznie interesem społecznym. Organ winien natomiast dokonać oceny czy w wyniku egzekucji zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego mogą utracić moc wiążącą wyłącznie wówczas, gdy nastąpi zmiana stanu prawnego, jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, bądź też w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych. Z akt sprawy nie wynika natomiast, ażeby nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego – ubiegając się o umorzenie należności skarżący nadal powołuje się na pożar zakładu, który miał miejsce w 2002r. oraz wypadek przy pracy w 2003r. i twierdzi, że spełnione zostały przesłanki umorzenia określone w rozporządzeniu.

W niniejszej sprawie - co nie jest sporne - nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Zakładu. W ocenie Sądu prawidłowo zatem ustalono, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia, gdzie wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. W punktach 1, 2 i 3 tego przepisu wskazano przypadki uzasadniające umorzenie, tj.:

- pozbawienie, na skutek opłacenia należności z tytułu składek, możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego i jego rodziny;

- poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących brak możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zdaniem Sądu, powyższe wskazania nie wykluczają, przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności rozważenia także innych okoliczności, albowiem z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że przesłanki umorzenia zostały wskazane przykładowo, o czym świadczy użycie sformułowania "w szczególności".

Nie ulega wątpliwości, że decyzje podejmowane na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. są decyzjami uznaniowymi. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie powołanych przepisów nie zwalnia jednakże organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art.7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art.77 §1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Opisany obowiązek organu nie ma oczywiście charakteru absolutnego i nie oznacza, że w niektórych sytuacjach strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że organ zgodnie z art. 80 k.p.a. zobligowany został również do oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Nie można natomiast uznać za wystarczające wezwanie organu skierowane do zobowiązanego o dokumenty umożliwiające ocenę spełnienia warunków ubiegania się o umorzenie należności, które zawiera ogólny wykaz dokumentów jakie może strona przedkładać w toku postępowania, i który nie jest w żaden sposób zindywidualizowany. W rozpoznanej sprawie skarżący złożył w dniu 11 stycznia 2011r. jedynie pismo, w którym przedstawił okoliczności uzasadniające umorzenie należności, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej i zaświadczenie Burmistrza B.o stanie zaległości. Jak wynika z decyzji z dnia 19 grudnia 2008r., w toku postępowania strona złożyła natomiast szereg innych dokumentów i oświadczeń potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem, zaświadczenie o wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz dokumenty dotyczące historii jego choroby. Dowody te były przedmiotem analizy dokonanej przez organ i skutkowały stwierdzeniem, że w sprawie wystąpiła przesłanka świadcząca o tym, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dowody te powinny być również poddane analizie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak już bowiem zaznaczono, jest to kontynuacja postępowania, które wszczęte zostało wnioskiem zobowiązanego z dnia 27 grudnia 2006r.. Dowodów tych nie można zatem pomijać. Organ zobowiązany jest do oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Jeżeli zaś organ na podstawie tych samych dowodów doszedłby do innego stanowiska w kwestii spełnienia przez zobowiązanego przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, to swoje stanowisko powinien szczegółowo uzasadnić.

Jeżeli natomiast organ żądał aktualnych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatków, to winien wezwać o konkretne dowody, dodatkowe dokumenty czy oświadczenia stronę. Otrzymując jedynie standardowy wykaz dokumentów przy piśmie z dnia 29 grudnia 2010r., strona mogła bowiem pozostawać w błędzie, że część z wymienionych tam dokumentów nie dotyczy jej, bowiem już na etapie wcześniejszego postępowania stosowne dokumenty złożyła. Powołując się zatem w zaskarżonej decyzji na brak dokumentów, które mogłyby służyć do określenia aktualnej sytuacji finansowej zobowiązanego i przeprowadzenia analizy możliwości płatniczych jego i jego rodziny, organ naruszył wymienione wyżej zasady postępowania.

Jak wynika bowiem z treści zaskarżonej decyzji wyłącznie ta okoliczność (brak dokumentów oraz oświadczeń pozwalających określić sytuację finansową strony) była podstawą do stwierdzenia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka zawarta w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

W konsekwencji powyższego Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wskazane uchybienia formalne, w ocenie Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto organ naruszył art.153 p.p.s.a, gdyż pominął ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wymienionych wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008r., sygn. akt V SA/Wa 2818/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 560/10, którymi był związany, podobnie jak i Sąd orzekający obecnie w niniejszej sprawie.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do wydania decyzji z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. W ramach tego organ administracyjny winien w szczególności wyjaśnić sytuację materialną i możliwości płatnicze skarżącego, a następnie uwzględnić je przy ustalaniu czy w sprawie nie występuje ważny interes skarżącego umożliwiający umorzenie zaległych składek w trybie § 3 rozporządzenia. Zasadne jest zatem ustalenie i porównanie miesięcznych dochodów oraz wydatków rodziny skarżącego, poprzedzone zebraniem oraz oceną niezbędnych dowodów w tym zakresie. Ustalenia organu winny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji