Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 798/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 107
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
article: par. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 32 poz 246
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego.
article: art. 168 par. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o zwrot akcyzy bez rozpoznania uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2012r. A z siedzibą w W. (Niemcy) wystąpiła do organu celnego z wnioskiem o zwrot akcyzy w kwocie 109.868 zł od siedmiu samochodów osobowych marki Kia Sorento zakupionych w Polsce i następnie dostarczonych wewnątrzwspólnotowo do Spółki. Do wniosku nie dołączono dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju za samochody, których wniosek dotyczył ani dokumentów potwierdzających dostawę wewnątrzwspólnotową tych samochodów. W polu 6 wniosku podano, że zapłata akcyzy dokonana została przez B Sp. z o.o. oraz, że dokumenty potwierdzające dostawę wewnątrzwspólnotową to dokumenty przewozowe CMR.

Pismem z dnia 3 października 2012r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wymaganych dokumentów, tj. dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktur z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej, którymi mogły być dokumenty przewozowe, celne faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową lub innych dokumentów wskazujących na dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej, w szczególności: korespondencji handlowej, dokumentu dotyczącego ubezpieczenia, dokumentu potwierdzającego zapłatę za dokonany wywóz, a także do przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie prawa rozporządzania samochodem wymienionym we wniosku jak właściciel (np. faktur zakupu) oraz złożenia pisemnego oświadczenia o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia samochodów osobowych poza terytorium kraju (w przypadku, gdy wywóz samochodu zrealizowano własnym środkiem transportu, bez udziału przewoźnika).

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Spółka przedłożyła kserokopie zgłoszeń celnych SAD z wykazaną kwotą akcyzy od samochodów będących przedmiotem wniosku, duplikaty faktur VAT UE oraz kserokopie listów przewozowych na potwierdzenie wywozu w/w samochodów do odbiorcy w Niemczech. Wyjaśniła, że oryginały żądanych dokumentów były w posiadaniu innego podmiotu, tj. C Spółki z o.o., który jako pierwszy złożył je wraz z wnioskami o zwrot akcyzy od przedmiotowych samochodów do Naczelnika Urzędu Celnego w P. Zdaniem Spółki dokumenty te powinny zostać włączone do niniejszego postępowania bez konieczności ponownego obciążania ciężarem dowodu Spółki.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek A z siedzibą w W. Niemcy, dotyczący zwrotu akcyzy od samochodów osobowych.

Na powyższe postanowienie Spółka A wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie:

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy;

- art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak zastosowania w sytuacji, gdy fakt zapłaty akcyzy od przedmiotowych samochodów winien być znany organowi celnemu urzędu,

- art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż wniosek złożony przez Spółkę nie spełniał wymagań dla wniosku o zwrot akcyzy ustalonych w art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że zgodnie z art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz.U. z 2011r., Nr 108, poz. 626 ze zm.) podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezrejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. Do wniosku o zwrot akcyzy załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnatrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem. Wzór wniosku o zwrot akcyzy znajduje się w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, poz. 246). Wymagane przepisami załączniki są nierozłącznym elementem wniosku i ich dołączenie jest wymogiem formalnym warunkującym skuteczne wszczęcie postępowania w sprawie. W przypadku ich niezłożenia przez wnioskodawcę rozpoznanie merytoryczne sprawy nie jest możliwe, a podanie pozostawia się bez rozpatrzenia w trybie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego następuje na wniosek strony złożony na odpowiednim formularzu określonym w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. Do wniosku należy dołączyć niezbędne dokumenty w postaci dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu. Z przepisów tych wynika również obowiązek złożenia tych dokumentów w oryginałach, które w przypadku uwzględnienia wniosku strony należy ostemplować pieczęcią urzędu celnego i przedziurkować w celu uniknięcia ponownego ich użycia oraz zwrócić stronie.

W rozpoznawanej sprawie Spółka złożyła wniosek o zwrot akcyzy zgodnie z wymogami określonymi w przepisach, ale do wniosku nie dołączyła wymaganych prawem dokumentów. Przedstawiła kserokopie zgłoszeń celnych SAD z wykazaną kwotą akcyzy od samochodów będących przedmiotem wniosku, duplikaty faktur VAT UE – 7 sztuk (ze wskazanym numerem SAD), potwierdzenie przelewu należności wynikających z deklaracji SAD oraz kserokopie listu przewozowego CMR. Ponadto wyjaśniła, że oryginały większości żądanych dokumentów były w posiadaniu innego podmiotu –C Spółki z o.o., który jako pierwszy złożył je wraz z wnioskami o zwrot akcyzy od przedmiotowych samochodów do organu celnego.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, że kserokopie zgłoszeń celnych z wykazaną akcyzą nie stanowią dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju, bowiem dokument ten nie spełnia wymagań określonych w art. 61 Ordynacji podatkowej regulującym formy rozliczeń pieniężnych z tytułu należności podatkowych. W ocenie organu odwoławczego załączone duplikaty faktur VAT UE, nie wykazujące kwoty akcyzy nie mogą być uznane za dowód, o którym mowa w ww. przepisach. Ponadto złożonej kserokopii listu przewozowego CMR nie można uznać za dokument wypełniający dyspozycję zawartą w przepisach szczególnych w zakresie wymagań dotyczących wniosków o zwrot akcyzy od samochodu osobowego, ponieważ dokument potwierdzający dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej winien być złożony w oryginale.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka zarzucaiła naruszenie;

- art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że dokumenty wskazane w art. 107 ustawy akcyzowej stanowią element wniosku o zwrot podatku akcyzowego,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego do merytorycznego rozpoznania sprawy;

- art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak zastosowania w sytuacji, gdy fakt zapłaty akcyzy od samochodów osobowych oraz moment przeniesienia prawa własności do samochodów osobowych, których dotyczył wniosek Spółki winien być znany organowi z urzędu,

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez żądanie przedstawienia dokumentów, które w momencie wezwania do przedstawienia były w posiadaniu organu podatkowego sporządzającego wezwanie.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że złożenie wniosku nawet bez wymaganych dokumentów inicjuje powstanie w sprawie zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego. Warunkiem uzyskania zwrotu akcyzy jest spełnienie przesłanek materialnoprawnych wskazanych w ustawie, tj. nabycie przez podatnika prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, dokonanie przez podatnika lub inny podmiot działający w jego imieniu dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodów, samochody osobowe nie zostały zarejestrowane na terytorium Polski zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od samochodów zapłacona została akcyza na terytorium Polski. Żadna z powyższych przesłanek nie wskazuje na konieczność przedstawienia dokumentów jako warunku uzyskania zwrotu. Załączenie dokumentów ma na celu jedynie potwierdzenie spełnienia przesłanek materialnoprawnych. Jednakże fakt spełnienia, bądź nie przesłanek uprawniających do zwrotu odbywać się musi w normalnym trybie postępowania podatkowego, w tym postępowania dowodowego. Przyjmując argumentację Dyrektora Izby Celnej w Ł. postępowanie w sprawie zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego sprowadzałoby się do formalnej oceny wstępnej wniosku, bez konieczności prowadzenia postępowania podatkowego na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. W takim przypadku okoliczność załączenia właściwych dokumentów skutkowałaby koniecznością zwrotu akcyzy, a jedynym przypadkiem braku zwrotu byłaby sytuacja, w której wnioskodawca nie przedstawił wymienionych w art. 107 ustawy akcyzowej dokumentów. Przyjęcie takiej koncepcji postępowania w sprawie o zwrot podatku akcyzowego prowadziłoby do całkowitego pominięcia konieczności prowadzenia postępowania dowodowego, czemu sprzeciwia się brzmienie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego, które wskazuje na możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Użycie przymiotnika "dodatkowy" wskazuje na istnienie podstawowego postępowania wyjaśniającego, które zdaniem skarżącej Spółki sprowadza się do postępowania dowodowego, służącego merytorycznej ocenie wniosku o zwrot akcyzy wraz z załączonymi dowodami, na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. W trakcie prowadzonego postępowania strona nie była bierna. Pozostałe dokumenty, których z przyczyn obiektywnych nie mogła złożyć (istnieje tylko jeden oryginalny dowód zapłaty i list przewozowy CMR) znajdują się w materiałach postępowania o zwrot akcyzy wszczętego na wniosek C sp. z o.o. Nałożenie na skarżącą obowiązku przedłożenia oryginałów dokumentów znajdujących się w posiadaniu innego podmiotu, o czym organ celny posiadał wiedzę, stanowiło nałożenie obowiązku niemożliwego do spełnienia. Takie postępowanie organu I instancji nie zasługuje na aprobatę, gdyż stanowi istotne uchybienie zasadom praworządności oraz zasady zaufania do organów podatkowych. Naczelnik urzędu celnego powinien zastosować dyspozycje art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej uznając, że jest mu znana z urzędu treść dokumentów złożonych przez C sp. z o.o. i na mocy postanowienia włączyć te dokumenty do akt niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013r., sygn. akt III SA/Łd 73/13 oddalił skargę A z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. Sąd stanął na stanowisku, że zgodnie z art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. podmiot, o którym mowa w ust. 1 jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnatrzwspólnotową albo eksportem. Warunkiem zwrotu akcyzy jest zatem złożenie wniosku i dysponowanie przez wnioskodawcę dokumentami. Wnioskodawca żądając zwrotu akcyzy nie może odstąpić od złożenia dokumentów określonych w art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i powoływać się na okoliczność dysponowania tymi dokumentami przez inny podmiot, a w konsekwencji żądać by organ załączał te dokumenty z akt innych spraw podatkowych.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że wobec niezłożenia przez Spółkę dokumentów wymienionych w art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym należało pozostawić wniosek bez rozpatrzenia. Bezsporne w sprawie pozostaje, iż Spółka nie przedstawiła żądanych przez organ oryginałów dokumentów, wyjaśniając, że posiadał je inny podmiot, który wcześniej złożył wniosek o zwrot akcyzy od przedmiotowych samochodów osobowych. Do wniosku załączył oryginały dokumentów.

Zdaniem sądu analiza § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego, prowadzi do wniosku, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek złożenia oryginałów dokumentów.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 168 § 2 oraz art. 121 i 187 Ordynacji podatkowej. Skoro organ celny prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia wniosek strony, to nie mógł naruszyć przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego. Postępowanie na mocy art. 169 § 1 O.p. nie toczy się, gdyż nie zostało skutecznie wszczęte ze względu na niespełnienie przez wniosek wymogów określonych przepisami prawa. W ocenie WSA w Łodzi Dyrektor Izby Celnej, wbrew zarzutom Spółki, nie naruszył przepisu § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia w przypadku gdy zasadność zwrotu akcyzy wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zwrot akcyzy następuje w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku wraz z oświadczeniami, o których mowa w § 2 ust. 1, lub dokumentami wymienionymi w art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w tym przepisie nie oznacza, że organ sam ma pozyskiwać dokumenty wymagane do zwrotu akcyzy. Oznacza natomiast, że organ zobowiązany jest sprawdzić autentyczność dokumentów złożonych przez stronę, a tym samym i zasadność wniosku. Wynika to wyraźnie z treści przepisu, który stanowi, że postępowanie wyjaśniające może być prowadzone od dnia złożenia wniosku wraz z oświadczeniami, o których mowa w § 2 ust. 1, lub dokumentami wymienionymi w art. 107 ust. 3 ustawy. Warunkiem wszczęcia postępowania jest zatem złożenie przez stronę określonych dokumentów.

Od powyższego wyroku Spółka A z siedzibą w W. wniosła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenia wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła :

1.naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 168 § 2 oraz 169 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 107 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. poprzez nie uchylenie postanowienia organu II instancji wydanego z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, które polegało na uznaniu, iż wniosek złożony przez Spółkę nie spełniał wymagań dla wniosku o zwrot akcyzy ustalonych w art. 107 ust. 4 ustawy akcyzowej;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w zw. z art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia pomimo, że organ odwoławczy naruszył art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego i dokonanie nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego;

- art. 133 § 1 p.p.s.a - polegające na błędnym przyjęciu stanu faktycznego stanowiącego podstawę do wyrokowania, a tym samym niewydanie wyroku na podstawie akt sprawy.

2. naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przypadku gdy dokumenty wymienione w tym przepisie znajdują się w posiadaniu organu celnego do którego jest składany wniosek przepis ten ma zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015r., sygn. akt I GSK 1048/13 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2013r., sygn. akt III SA/Łd 73/13 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. NSA podkreślił, że w przedmiotowej sprawie Spółka złożyła wniosek o zwrot podatku akcyzowego nie dołączając do niego oryginałów dokumentów wymaganych zgodnie z art. 107 ustawy o podatku akcyzowym. Spółka podkreśliła jednocześnie, że wskazane dokumenty są w posiadaniu organu, gdyż inny podmiot tj. C Sp. z o.o. również złożył wniosek o zwrot akcyzy od tych samych samochodów dołączając oryginały wymaganych dokumentów. Wniosek spółki C Sp. z o.o. nie został jednak uwzględniony z przyczyn merytorycznych, a w związku z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym oryginały dokumentów nie mogły zostać zwrócone wnioskodawcy. W związku z powyższym spółka A nie miała faktycznej możliwości dołączenia wymaganych dokumentów do złożonego przez siebie wniosku. Spółka wniosła jednocześnie o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie C Sp. z o.o. W zaistniałym stanie faktycznym organ celny uznał, że Spółka pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie uzupełniła go we wskazanym 7 dniowym terminie i z przyczyn formalnych pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Organ nie uwzględnił również wniosku o zawieszenie postępowania. Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organów celnych. Pomimo prawidłowego przytoczenia przepisów mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie tj. art. 107 ustawy o podatku akcyzowym i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. z dnia 27 lutego 2009 r.) oraz przepisów procesowych Ordynacji podatkowej, sąd nie uwzględnił stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. na wnioskodawcy spoczywa obowiązek złożenia oryginałów dokumentów a organ celny zobowiązany jest ostemplować swoją pieczęcią i przedziurkować każdy dokument dołączony do wniosku o zwrot akcyzy w celu uniknięcia ponownego ich użycia. Celem powyższych przepisów jest uniknięcie ponownego użycia dokumentów i uzyskania ponownego zwrotu akcyzy przez inny podmiot. Te przepisy dotyczą jednak spraw typowych. Nie można jednak stosować tych przepisów nie uwzględniając sytuacji nietypowych, jak w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie dokumenty żądane przez organy od Spółki były już w posiadaniu organu, gdyż zostały dołączone przez inny podmiot w odrębnym postępowaniu. W takim przypadku gdy organ jest już w posiadaniu tych dokumentów, wzywanie strony do ich przedstawienia – a następnie pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia z powodu nie dołączenia żądanych dokumentów - stanowi naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. W przedmiotowej sprawie na etapie składnia wniosku przez spółkę A z siedzibą w W., organ był w posiadaniu oryginałów dokumentów wymaganych przez przepisy prawa a Spółka wskazała dane z których jednoznacznie wynikało w aktach jakiej sprawy prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. znajdują się te dokumenty. Ponadto w przypadku gdy prawomocną decyzją odmówiono zwrotu akcyzy C Sp. z o.o. po przeprowadzeniu pełnego postępowania sądowoadministracyjnego i zwrocie oryginałów dokumentów wnioskodawcy, spółka A. z siedzibą w W. chcąc złożyć swój indywidualny wniosek już z oryginałami dokumentów, pozbawiona byłaby możliwości dokonania tego w ustawowym terminie tj. w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego (art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. poz.752 z 2014r.), dalej u.p.a., rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. nr 32 poz.246) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. poz.749 z 2012r.).

Zgodnie z treścią art.107 ust.1 u.p.a. podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego.

W myśl art.107 ust.3 u.p.a. podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem.

Zgodnie z treścią art.107 ust.4 u.p.a. do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3.

W myśl § 3 ust.3 rozporządzenia z 24 lutego 2009r. właściwy naczelnik urzędu celnego, uwzględniając wniosek o zwrot akcyzy, obowiązany jest ostemplować pieczęcią urzędu celnego oraz przedziurkować każdy dokument dołączony do wniosku o zwrot akcyzy w celu uniknięcia ponownego ich użycia.

Zgodnie z treścią § 3 ust.4 wymienionego rozporządzenia po dokonaniu zwrotu akcyzy właściwy naczelnik urzędu celnego niezwłocznie zwraca podmiotowi dokumenty dołączone do wniosku o zwrot akcyzy.

W myśl art.168 § 2 Ordynacji podatkowej podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.

Zgodnie z treścią art.168 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Należy zaznaczyć, iż niniejsza sprawa była już rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015r. w spr. I GSK 1048/13 uchylił wyrok WSA w Łodzi w spr. III SA/Łd III SA/Łd 73/13 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku w spr. I GSK 1048/13 NSA podniósł, iż z przepisu art.107 u.p.a. i § 3 rozporządzenia z 24 lutego 2009r. wynika, że podmiot ubiegający się o zwrot akcyzy jest obowiązany do złożenia w organie podatkowym oryginałów dokumentów wymienionych w tych przepisach a celem takiego uregulowania jest uniknięcie ponownego użycia dokumentów i uzyskania ponownego zwrotu akcyzy przez inny podmiot.

NSA wskazał, że "...wymienione przepisy dotyczą spraw typowych. Nie można jednak stosować tych przepisów nie uwzględniając sytuacji nietypowych, jak w tej sprawie. W przedmiotowej sprawie dokumenty żądane przez organy od spółki były już w posiadaniu organu, gdyż zostały dołączone przez inny podmiot w odrębnym postępowaniu. W takim przypadku gdy organ jest już w posiadaniu tych dokumentów wzywanie strony do ich przedstawienia – a następnie pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia z powody nie dołączenia żądanych dokumentów - stanowi naruszenie wskazanych przepisów.".

NSA podniósł, że "w przedmiotowej sprawie na etapie składnia wniosku przez spółkę A z siedzibą w W., organ był w posiadaniu oryginałów dokumentów wymaganych przez przepisy prawa a spółka wskazała dane z których jednoznacznie wynikało w aktach jakiej sprawy prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. znajdują się te dokumenty.".

NSA wskazał także, że "w przypadku gdy prawomocną decyzją odmówiono zwrotu akcyzy Spółce C. Sp. z o.o. po przeprowadzeniu pełnego postępowania sądowoadministracyjnego i zwrocie oryginałów dokumentów wnioskodawcy, spółka A. z siedzibą w W. chcąc złożyć swój indywidualny wniosek już z oryginałami dokumentów, pozbawiona była by możliwości dokonania tego w ustawowym terminie tj. w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego ( art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym).".

Zgodnie z treścią art.190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu. NSA. Strona skarżąca faktycznie nie dołączyła do wniosku o zwrot akcyzy oryginałów dokumentów jednak bezsporne jest, że dokumenty te były w posiadaniu organu gdyż inny podmiot tj. C również złożył wniosek o zwrot akcyzy od tych samochodów. W związku z powyższym skarżąca spółka nie miała faktycznej możliwości dołączenia wymaganych dokumentów do złożonego przez siebie wniosku. Organy podatkowe nie uwzględniły tej okoliczności.

Skoro organy podatkowe były w posiadaniu oryginałów dokumentów to nieuzasadnione było żądanie od skarżącej spółki złożenia tych dokumentów a następnie pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania właśnie z powodu niezłożenia tych dokumentów. Strona skarżąca nie miała możliwości złożenia oryginałów żądanych dokumentów gdyż ich nie posiadała a znajdowały się one w aktach sprawy prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P.

Podnieść należy, że w sytuacjach nietypowych dotyczących wniosku o zwrot akcyzy organy podatkowe nie mogą działać zbyt rygorystycznie, lecz raczej powinny zmierzać do wyrównania szans i równego traktowania podmiotów ubiegających się o zwrot akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tych samych samochodów osobowych. Za niedopuszczalną należy więc uznać sytuację, jaka ma miejsce w badanej sprawie, w której wnioskodawca spotyka się z odmową merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zwrot akcyzy, mimo że organ podatkowy dysponuje stosownymi dokumentami.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest zasadna. Organy podatkowe żądając od strony skarżącej złożenia oryginałów dokumentów, które znajdowały się w posiadaniu Naczelnika Urzędu Celnego w P., naruszyły przepisy art.107 ust.3 i 4 u.p.a. oraz art.169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W rzeczywistości organy podatkowe pozbawiły stronę możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o zwrot akcyzy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w wyroku NSA w sprawie I GSK 1048/13 oraz w niniejszym uzasadnieniu a następnie podjąć czynności w sprawie.

d.j.