Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1102/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art, 48
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 783/09 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego i doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 783/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego i doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego.

Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku, w wyniku kontroli robót budowlanych przeprowadzonej na wniosek J. D., postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego położonego w m. J. gmina D., stanowiącym własność J. M., wykonywanych bez pozwolenia na budowę oraz nakazała zabezpieczenie terenu budowy i znajdujących się tam materiałów.

Następie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na J. M. obowiązek przedłożenia projektów budowlanych wraz z wymaganymi przepisami szczególnymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia Urzędu Gminy i Miasta D. o zgodności wykonanego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie do 31 maja 2006 r. Pismem z dnia 5 lipca 2006 r. inwestor złożył wniosek o przedłużenie terminu do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, do przedstawienia którego to dokumentu został wezwany pismem z dnia 20 czerwca 2006 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.

Na wniosek J. M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku postanowieniem z dnia 10 lipca 2006 r. na podstawie art. 91 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego w m. J. gmina D. Następnie Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. stwierdził (z urzędu) nieważność ww. postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku z dnia [...] lipca 2006 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał inwestorom H. i J. małż. M. zamieszkałym w miejscowości J., [...], rozbiórkę rozbudowanej przez ww. części budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości J. gmina D., budowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu 11 października 2005 r., kontroli związanej z prowadzeniem robót budowlanych ustalił, że przedmiotowa rozbudowa części budynku mieszkalnego prowadzona jest bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, iż mając na względzie procedurę legalizacji samowoli budowlanej – postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji oraz podniósł, iż w związku z niedostarczeniem wszystkich wymaganych dokumentów, pismem z dnia 20 czerwca 2006 r. wezwał inwestora w terminie 7 dni do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, którego to inwestor nie przedłożył. Podniesiono również, iż na skutek ponownych oględzin stwierdzono, że inwestor prowadzi rozbudowę budynku od 2005 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Odwołania od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Turku wnieśli H. i J. M.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 104 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, tj. "Na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)" i w tym zakresie orzekł: "Na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)", w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż w trakcie przeprowadzonych w dniu 11 października 2005 r. oględzin robót budowlanych stwierdzono wykonanie bez pozwolenia na budowę: "rozbudowy z cegły szczelinowej stropu D 2-3 oraz nadbudowy na całym budynku (włącznie z częścią istniejącą) konstrukcji dachu dwuspadowego drewnianego z izolacją z folii oraz łatami drewnianymi". Dodatkowo wskazano, iż pomimo zobowiązania inwestora do dostarczenia określonych dokumentów dostarczył on tylko część wymaganych dokumentów, dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. wezwał go do ich uzupełnienia poprzez dostarczenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ podniósł, iż 5 lipca 2006 r. J. M. dostarczył jedynie, potwierdzony przez Sąd Rejonowy, wniosek o dział spadku i zniesienie współwłasności z dnia 4 lipca 2006 r. Następnie, organ I instancji dokonał oględzin wykonanych robót budowlanych w dniu 16 kwietnia 2009 r., w trakcie których ustalił że, roboty nadal są realizowane i to bez wymaganego pozwolenia na budowę mimo postanowienia o wstrzymaniu robót, a J. D. oświadczył, że nie wyraża zgody na jakiekolwiek prowadzenie robót budowlanych.

W ocenie organu w niniejszej sprawie, inwestor rozpoczął w 2005 r. rozbudowę i nadbudowę domu mieszkalnego, którą realizował mimo nakazu wstrzymania ich wykonywania, bez uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji, ma zastosowanie procedura przewidziana w art. 48 Prawa budowlanego. Stosownie do ust. 1 powołanego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże – przed nakazem rozbiórki, stosownie do ust. 2 właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie dokumentów przewidzianych w ust. 3, w celu umożliwienia mu legalizacji przedmiotowej samowoli. Właściwy organ po zbadaniu więc, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia jest zgodna z przepisami prawa budowlanego, jak również innymi przepisami, w tym przede wszystkim o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisami techniczno- budowlanymi (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego), nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia stosownych dokumentów (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). Dalej organ odwoławczy wskazał, iż inwestor spełnił jednak tylko część nałożonego na niego obowiązku. Nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ wyjaśnił, iż przedstawione wraz z odwołaniem dokumenty poświadczają jedynie, iż nieruchomość na której znajduje się dom mieszkalny będący przedmiotem niniejszego postępowania, stanowi współwłasność. Organ zwrócił uwagę, że jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności, to na podstawie art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) "do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli'".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 22 lipca 2009 r. złożyła H. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 783/09, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej mogła nastąpić jedynie po uzyskaniu zgody J. D. będącego współwłaścicielem nieruchomości. Natomiast jak wynika z akt sprawy, w tym w szczególności z oświadczeń J. D. składanych w toku postępowania, wynika, iż inwestorzy nie dysponowali i nie dysponują taką zgodą, a co za tym idzie nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dlatego też, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest legalizacja samowoli budowlanej, organ obowiązany jest na podstawie art. 48 Prawa budowlanego wydać postanowienie, w którym zobowiąże stronę do dostarczenia dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej w tym do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ zachowując powyższą procedurę, postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. zobowiązał inwestora do dostarczenia dokumentów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej w tym do nadesłania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niespełnienie przez inwestora nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie, oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 9 k.p.a., polegającego na nie poinformowaniu inwestora jakie kroki prawne powinien poczynić, by uzyskać tytuł prawny do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane, organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał skarżącej art. 199 K.c. Co prawda powyższego nie uczynił organ I instancji, to jednakże biorąc pod uwagę, iż do dnia rozprawy, tj. po upływie ponad 7 miesięcy skarżąca, pomimo uzyskana stosownych pouczeń nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Jak wynika z akt niniejszej sprawy zarówno na etapie rozpoczęcia robót budowlanych, wydawania decyzji przez organ I jak I II instancji oraz w momencie wydawania przez Sąd wyroku inwestorzy nie dysponowali powyższym uprawnieniem, a ponadto skarżąca pomimo wezwania do przesłania dokumentów nie przesłała ich. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez nieprzedłużenienie terminu do dostarczenia przez inwestorów tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane uznać należy, wskazano w uzasadnieniu wyroku, iż nieustosunkowanie się do wniosku skarżącej o przedłużenie terminu uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdyby to naruszenia miało istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżąca, nawet w momencie wydawania wyroku, nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a co za tym idzie nie miała możliwości wykonania zobowiązania nałożonego przez organ.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2010 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 783/09 złożyła H. M. zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie:

1. "art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania jego zastosowanie, tj. uznanie, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Turku decyzji z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], o nakazie rozbiórki, podczas gdy w sprawie nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy procedura legalizacyjna i nie wyczerpano wszelkich możliwości legalizacji – uzyskania tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane";

2. "art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że w niniejszej sprawie przepis ten może być podstawą do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, podczas, gdy przepis ten może mieć zastosowanie tylko w postępowaniu administracyjnym dotyczącym prawidłowości i legalności prowadzenia robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego".

W skardze kasacyjnej wskazano również na naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. "art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 79 § 1 k.p.a., art. 109 § 1 w związku z art. 126 k.p.a., art. 90 § 2 pkt 1, art. 94 § 1 i 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji, pomimo że postępowanie organu pierwszej i drugiej instancji jest obciążone naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku nie zapewnił stronie postępowania – H. M. – czynnego udziału w postępowaniu – nie zawiadomił o wszczęciu postępowania, prowadzonych czynnościach postępowania dowodowego, nie wezwał na rozprawę administracyjną i nie odroczył jej wobec nieobecności strony, a także nie doręczał pism i orzeczeń zapadłych w sprawie. Z tego też powodu H. M. nie brała bez swojej winy udziału w postępowaniu administracyjnym, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Czynnego udziału w postępowaniu nie zapewnił skarżącej także Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zakresie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Turku z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], o zawieszeniu postępowania administracyjnego";

2. "art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji, pomimo że naruszają one przepisy prawa materialnego (art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), które to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, zamiast decyzji legalizacyjnej)";

3. "art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. / p.p.s.a. w związku art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonych decyzji, pomimo że zostały one wydane z naruszeniem prawa procesowego – art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku nie przedłużył terminu do złożenia przez inwestorów oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane";

4. "art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku art. 9, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji, pomimo że zostały one wydane z naruszeniem prawa procesowego – art. 9, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Turku nie poinformował skarżących, stosownie do art. 9 k.p.a., że powinni wystąpić do sądu powszechnego o udzielenie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd – legalizację rozbudowy budynku mieszkalnego, a następnie – nie zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – wydania przez sąd powszechny na podstawie art. 199 k.c. zezwolenia na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu – legalizację i nie wezwał inwestorów do wystąpienia do sądu o udzielenie takiego zezwolenia";

5. "art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, pomimo że została ona wydana z naruszeniem prawa procesowego – art. 138 § 2 k.p.a. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu winien uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Turku z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wobec wskazanych powyżej naruszeń prawa materialnego i procesowego";

6. "art. 3 § 1 i art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, tj. oddalenie skargi na decyzje organów administracji, podczas gdy wobec wyżej wskazanych naruszeń prawa przez organy administracji, istniały podstawy do jej uwzględnienia";

7. "art. 106 § 3, art. 113 § 1 i 2, art. 133 § 3 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, tj. nie otwarcie na nowo zamkniętej rozprawy i nieprzeprowadzenie dowodu ze złożonych po jej zamknięciu przez skarżąca do akt spray dokumentów – wniosku skierowanego do Sądu Rejonowego w Turku o wszczęcie postępowania o udzielenie na podstawie art. 199 k.c. zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd – legalizację rozbudowy budynku mieszkalnego, której niniejsza sprawa dotyczy, skierowanego, względne – przez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu bez otwierania rozprawy".

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pismem z dnia 11 maja 2010 r. J. D. złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić:

Ad pkt 1a – wskazane tam przepisy prawa materialnego nie zostały naruszone przez błędną ich wykładnię ani też niewłaściwe zastosowanie. Procedura legalizacyjna w niniejszej sprawie została przeprowadzona prawidłowo a ponieważ inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należało wydać decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Nie został też naruszony art. 9 k.p.a., gdyż wynikającego z niego obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych nie można rozumieć zbyt szeroko. Organ obowiązany jest informować stronę w zakresie prawa administracyjnego materialnego i procesowego, nie można jednak oczekiwać, że organ będzie doradcą prawym strony z innych dziedzin prawa, spadkowego, czy cywilnego, jak w tym przypadku, gdyż to naruszałoby zasadę bezstronności i obiektywizmu;

Ad pkt 1b – istotne w okolicznościach tej sprawy wstrzymanie robót budowanych powinno mieć miejsce na podstawie art. 48 ust. 2, a nie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie można jednak w tym przypadku w związku z tym mówić o takim naruszeniu prawa, które by miało wpływ na wynik sprawy, gdyż następne postanowienie z dnia [...] lutego 2006 r. wydano w oparciu o prawidłową podstawę prawną, wszczynając tym samym postępowanie z art. 48 Prawa budowlanego;

Ad pkt 2a – nie było podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż Halina Makówka jak wynika z akt sprawy była od 25 września 2008 r. informowana o toczącym się postępowaniu łącznie z mężem J. M. Wcześniej organy nadzoru budowlanego traktowały jako inwestora Juliana Makówkę, który akceptował ten stan, nie żądając jednoczesnego zawiadamiania małżonki o toczącym się postępowaniu.

Nie można więc twierdzić, że H. M. nie brała bez swej winy udziału w postępowaniu administracyjnym, co dawałoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;

Ad pkt 2b – nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., gdyż żaden z przepisów art. 48 Prawa budowlanego nie został naruszony, nie było też podstaw do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej;

Ad pkt 2c – nie było też podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., gdyż art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego nie został naruszony przez organy. Wystarczy wskazać, że postanowienie PINB w Turku nakładające obowiązek przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zostało wydane w dniu [...] lutego 2006 r. a decyzja o nakazie rozbiórki została wydana [...] maja 2009 r. Miał więc skarżący ponad 3 lata na przedstawienie organom stosownego dokumentu;

Ad pkt 2d – postępowanie w tej sprawie było zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w okresie od lipca 2006 r. do listopada 2008 r., chociaż nie było podstaw prawnych do takiego zawieszenia, gdyż postępowanie o dział spadku i zniesienie współwłasności nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu legalizacyjnym obiektu budowlanego;

Ad pkt 2e – nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji w postępowaniu odwoławczym, gdyż jak wykazano wcześniej decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ani procesowego. "Podjęcie wszelkich kroków w celu dokonania legalizacji" samowoli budowlanej, jak pisze się w skardze kasacyjnej, należało do H. i J. małż. M. na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, na co wpływu nie miały organy nadzoru budowlanego;

Ad pk1 2f – jak wynika z powyższych rozważań, wobec braku naruszeń prawa przez organy administracji publicznej, nie było podstaw do uwzględnienia skargi;

Ad pkt 2g – Sąd pierwszej instancji, nie naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż dokumenty złożone przez skarżącą nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, ponieważ w istocie niczego nie wyjaśniały w kontrolowanej przez Sąd sprawie administracyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji