Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 679/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Powołane przepisy: article: art. 28 ust 1 w zw z art.24 ust.2, art. 30
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 679/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r., sprawy ze skargi M.P., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 7 marca 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 24 stycznia 2012r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 stycznia 2012 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. P. umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 150.890,00 zł. uznając , że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych .

Pismem z dnia 6 lutego 2012 r. Pełnomocnik M.P., T.P-E. złożyła do prezesa Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku w/w zaznaczyła, iż kwota odsetek od zobowiązania dawno przewyższyła samo zobowiązanie wobec ZUS i stale wzrasta. Płatnik w miarę możliwości spłaca zadłużenie, jednakże nie jest w stanie uregulować żądanej kwoty w całości. Strona zaznacza, iż zadłużenie powstało w 2000 r., kiedy brakowało jakiegokolwiek wsparcia dla przedsiębiorców.

Decyzją z dnia 07.03.2012 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzje z dnia 24 stycznia 2012 r. Nr [...] uznając , iż wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie .

W uzasadnieniu decyzji ustalono , iż M.P. w okresie od 28 lutego 1998 r. do 22 sierpnia 2008 r. prowadził działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]. Wykonując działalność nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek na wskazane ustawą ubezpieczenia i zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym stał się dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności.

Zadłużenie na koncie płatnika zostało w dniu 21 lutego 2001 r., 23 lutego 2001r., 18 lipca 2001 r., 29 sierpnia 2001 r. i 20 listopada 2001 r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego do przymusowego dochodzenia. Postępowanie egzekucyjne zostało w dniu 19 grudnia 2002 r. zawieszone z uwagi na złożenie przez zobowiązanego wniosku o restrukturyzację. W dniu 28 czerwca 2004 r. postępowanie zostało wznowione ponieważ postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r. Organ egzekucyjny postępowanie umorzył, gdyż przewidziane środki egzekucyjne okazały się bezskuteczne. Na wniosek Dyrektora Oddziału ZUS postanowienie zostało jednak uchylone, a w dniu 4 maja 2011 r. tytuły wykonawcze zostały zgodnie z właściwością miejscową przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zatem egzekucja pozostaje aktualna.

Zdaniem organu M.P. nie przedstawił żadnych zaświadczeń dotyczących jego sytuacji rodzinnej i materialnej, nie udokumentował kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, leczenia czy innych uzasadnionych wydatków, które pozwoliłyby na zobrazowanie aktualnej sytuacji finansowej.

Sytuacja zobowiązanego została zbadana w trakcie przeprowadzonego w 2007 r. postępowania wyjaśniającego. Z oświadczeń pełnomocnika strony wynika, iż M.P. jest żonaty, lecz nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną, małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową. Płatnik ma dwoje dorosłych dzieci, które pozostają na własnym utrzymaniu.

W dniu 31 października 2011 r. T. P.- E. oświadczyła, iż dochody syna wystarczają jedynie na zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych, a koszty utrzymania mieszkania ponosi w/w z emerytury (której wysokość od 03/2011 r. wynosiła 1.182,35 zł netto) i stara się pomagać synowi w miarę możliwości, zwłaszcza, gdy jego stan zdrowia wymaga wydatków na leki. W/w zaznaczyła, iż syn nie posiada środków transportu ani żadnego majątku ruchomego.

W przedłożonym kwestionariuszu pełnomocnik strony zaznaczył, iż M.P. nie uzyskuje przychodów z działalności gospodarczej, zawartych umów o pracę/zlecenie, pobieranych świadczeń czy innych źródeł. Zobowiązany nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej ani nie korzysta z innych form pomocy. Wysokość wydatków związanych z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat płatnik określił na kwotę 750,00 zł, a związane z leczeniem odpowiednio na 350,00 zł. Strona powołuje się na ogólny zły stan zdrowia, jednakże na potwierdzenie nie przedłożono żadnych dokumentów.

Zgodnie z zaświadczeniem z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia nr 8 z dnia 11 lipca 2011 r. M.P. nie figuruje w ewidencji klientów i nigdy nie korzystał z pomocy w/w Ośrodka.

Należności wobec Urzędu Skarbowego w kwocie 7.064,60 zł na mocy decyzji o warunkach restrukturyzacji z dnia 22 stycznia 2003 r. zostały rozłożone na 9 rat. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 października 2011 r. M.P. nie zalega w podatkach, nie jest prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne.

Płatnik przedłożył dokumenty, z których wynika, iż w dniu 16 września 1999 r. wyłudzono z firmy M.P. kserokopiarkę o wartości 5.100,00 zł, a w nocy z dnia 17 na 18 stycznia 2001 r. nieznani sprawcy włamali się do firmy zobowiązanego i ukradli sprzęt o wartości 6.000,00 zł. Dochodzenie w sprawie zostało umorzone. Pełnomocnik przedłożył zestawienie spłaconych zobowiązań pod upadku firmy FHU "E" na kwotę 70.571,44 zł.

W dniu 28 listopada 2001 r. zobowiązany dokonał darowizny (Akt notarialny Repertorium A nr [...]) na rzecz matki: T. P.-E., działki nr [...] i powierzchni 61a 05m2, nr 302 o powierzchni 53a 21m2 objętych księgą wieczystą nr [...] oraz działki nr [...]o powierzchni 57a 03m2 objętej księgą wieczystą nr [...], położonych w K.. Z odpisów ksiąg wieczystych wynika, iż T. P.-. jest właścicielką działki nr [...] o powierzchni 5.703,00 m2, na której dokonano wpisu hipoteki przymusowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę 26.867,47 zł, działki nr [...] o powierzchni 6.405,00 m2 oraz działki nr [...] o powierzchni 5.321,00 m2, na których dokonano wpisu hipoteki przymusowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę 50.000,00 zł.

Organ utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, że poprzednio wydana decyzja jest prawidłowa.

Przede wszystkim uznano, że sytuacja M.P. nie wyczerpuje całości kryteriów niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia mogą być umarzane przez Zakład tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności.

W stosunku do zobowiązanego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Choć M.P. jest obecnie osobą niepracującą, nie wykazującą dochodów z żadnego tytułu, nie stwierdzono do chwili obecnej braku majątku, z którego można dochodzić należnych składek. W ocenie Organu wnioskodawca, w związku z brakiem odmiennych dokumentów przedłożonych przez stronę, jest osobą zdolną do pracy i ma możliwość uzyskiwania dochodów z tego tytułu. W związku z powyższym, umorzenie należności, bez uprzedniego wyczerpania wszystkich możliwości dochodzenia zaległych składek, byłoby w tym przypadku przedwczesne i nie znajdowałoby żadnego uzasadnienia.

Dodatkowo zwrócono uwagę, iż zobowiązany podarował matce: T. P.-E. nieruchomości, objęte księgami wieczystymi nr [...] i nr [...], na których ustanowiona została hipoteka przymusowa na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na łączną kwotę 76.867,47 zł. Zakład ma więc możliwość przymusowego wyegzekwowania należności.

Organ uznał również , iż nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust 3a cyt ustawy tj. możliwość umorzenia należności w stosunku do osób opłacających składki na własne ubezpieczenia w przypadku wystąpienia ważnego interesu osoby zobowiązanej do ich opłacenia.

Ważny interes dłużnika nie zwalnia bowiem Organu rentowego od dbałości o interes Skarbu Państwa, który jest utożsamiany z interesem ogólnospołecznym rozumianym jako konieczność zapewnienia stałych dochodów, co wymaga skutecznego realizowania należności składkowych. Każdorazowe umorzenie należności z tytułu składek bez wyraźnego uzasadnienia powoduje uprzywilejowane traktowanie jednych płatników w stosunku do innych.

Organ rentowy zarzucił ponadto brak aktywności procesowej po stronie zobowiązanego. Wyczerpujące przedłożenie pełnego materiału dowodowego potwierdzającego okoliczności uzasadniające umorzenie leżało w interesie dłużnika, do czego strona była wzywana pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. i 13 lutego 2012 r.

Podniesiono również , iż M.P. nie udokumentował aktualnie uzyskiwanego przychodu/dochodu oraz kosztów utrzymania, które pozwoliłyby na określenie przychodu przypadającego na członka rodziny w gospodarstwie domowym i zestawienie go z koniecznymi wydatkami, Zakład nie ma możliwości rzetelnej oceny sytuacji materialnej zobowiązanego

Choć M.P. obecnie nie wykazuje żadnych dochodów, Strona nie udowodniła, ażeby jego sytuacja zdrowotna uniemożliwia podjęcie pracy oraz dokonanie spłaty zadłużenia. Wnioskodawca jest osobą zdolną do pracy, mającą możliwość uzyskiwania dochodu z tego tytułu. Zatem w ocenie Zakładu, W/w powinien podejmować próby znalezienia zatrudnienia, tak by uzyskiwany przez niego dochód umożliwił mniej uciążliwą spłatę zadłużenia wobec ZUS.

Odnosząc się natomiast do § 3 ust. l pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, który umożliwia umorzenie należności, jeżeli w wskutek poniesienia strat materialnych w związku z zaistnieniem nadzwyczajnego zdarzenia, opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, w ocenie Zakładu powoływane okoliczności nie znajdują uzasadnienia w powyższej sprawie, gdyż po ich zaistnieniu w latach 1999 r.-2001 r. Płatnik przez kolejne lata w dalszym ciągu prowadził działalność.

W zakresie umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia pracowników, nie ma zastosowania zastrzeżenie zawarte w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Składki te mogą być umarzane przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Potwierdza to Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2008 r. (sygn. akt V SA/Wa-2629/07). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia przesłanki całkowitej nieściągalności zdefiniowanej w art. 28 ust. 3 pkt 1-6, co zostało wykazane powyżej. W związku z tym Organ nie może orzec umorzenia również tych należności.

W kwestii umorzenia nieopłaconych odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie innych ustaw, Organ wyjaśnia, że składki na ubezpieczenia społeczne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należne za okres do dnia 31 grudnia 1998 r., a także składki na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika, składki na ubezpieczenie wypadkowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należne za okres od l stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. mogłyby być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacenia była osoba fizyczna, która nie podlegała przepisom ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, jeżeli przemawiał za tym ważny interes tej osoby. M.P. w okresie , o którym mowa powyżej , posiadał status przedsiębiorcy a zatem art. 17 nie będzie miał w tym przypadku zastosowania .

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego nie zgodził , się ze stanowiskiem Organu , że M.P. jest osobą zdolną do pracy i ma możliwość uzyskiwania dochodów z tego tytułu . Dług powstał bowiem w latach 2000-2002 a odsetki w tym momencie przewyższyły kwotę należności głównej i wynoszą 150.890,00 zł. Posiadając tak duży dług sam fakty posiadania zdolności do pracy nie wystarczy na jego spłatę . Ponadto zauważa , iż jest gotowa pomóc w spłacie długu poprzez sprzedaż działek , jednak działki te nie posiadają drogi koniecznej co wiąże się z koniecznością ustanowienia służebności drogi koniecznej .

Nie zgadza się ponadto z ustaleniami ZUSu odnośnie prowadzenia przez syna działalności gospodarczej albowiem w jej ocenie syn od lipca 2001 r. nie prowadził żadnej działalności gospodarczej .

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Dyrektor podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, albowiem nie zawiera ona wyczerpującego ustalenia sytuacji zdrowotnej strony skarżącej, a także jej oceny.

Sedno sprawy dotyczy wnioskowanego przez stronę skarżącą umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zauważyć należy, że istnieją dwie sytuacje, w których to umorzenie może nastąpić. Pierwsza dotyczy umorzenia wobec całkowitej nieściągalności składek, druga natomiast przewidziana została przez ust. 3a art. 28 ustawy z dnia 3 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009, Nr 205, poz. 1585, zwanej dalej w skrócie u.s.u.s.) odrywając dopuszczalność umorzenia od braku całkowitej nieściągalności. Określenie szczegółowych warunków zwolnienia w drugim z w/w przypadków ustawodawca scedował na ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, który zgodnie z delegacją ustawową wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W tym miejscu przyznać należy, że decyzja mająca za swój przedmiot umorzenie należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ upoważniony został do dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celem w ustawie określonym (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270–271). Jednocześnie uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności. Organ przy wydawaniu decyzji o takim charakterze jest obowiązany do wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy celem stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki.

W wyroku z dnia 3 listopada 2000 r. (sygn. akt III SA 8065/98, LEX nr 47102) NSA wskazał, że uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji istnienia jego ważnego interesu (...). W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji tzw. uznania administracyjnego organ administracji obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach sprawy wyniki tego badania.

Pamiętać należy w pierwszej kolejności o mających fundamentalne znacznie zasadach ogólnych postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W orzecznictwie sądowym odnoszącym się zwłaszcza do uznaniowych decyzji administracyjnych akcentuje się, że każde rozstrzygnięcie ( szczególnie negatywne) podejmowane w ramach uznania administracyjnego powinno być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, żeby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, nie zaś efektem choćby ograniczonego woluntaryzmu (wyrok SN z dnia 20 grudnia 1994 r., III ARN 79/94, POP 1999 r., nr 2, poz. 31) Ustalony stan faktyczny sprawy i jego analiza wraz z uzasadnieniem stanowiska organu w sprawie odmowy umorzenia należności winny znaleźć wyraz w treści uzasadnienia decyzji a same ustalenia w treści akt administracyjnych. Uznanie administracyjne nie polega więc na swobodzie organu administracji, w zakresie odnoszącym się do ustalania stanu faktycznego. Działając w ramach uznania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobowiązany do szczegółowego zbadania stanu faktycznego i odzwierciedlenia w aktach sprawy wyniku postępowania dowodowego. Jest o tyle istotne , gdyż postępowanie to podlega kontroli sądowej, który weryfikuje zarówno samo rozstrzygniecie jak i jego motywy oraz prawidłowość wniosków w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy .

Organy rentowy działający w niniejszej sprawie, wydając decyzję o charakterze merytorycznym oparł się o materiał dowodowy zgromadzony w innej sprawie , który nie został włączony do akt niniejszego postępowania. Większość poczynionych przez organ rentowy ustaleń nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, albowiem nie ma w nich szeregu dokumentów, które zostały powołane zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Brak tu w szczególności dokumentacji potwierdzających możliwość przymusowego wyegzekwowania należności jak i ustalających sytuację majątkową skarżącego oraz potwierdzających sam fakt i okres prowadzenia działalności gospodarczej. Organy rentowe powołują się bowiem na możliwość egzekwowania należności w oparciu o hipotekę przymusową ustanowioną na rzecz Zakładu. Z dokumentacji przedstawionej przez organy wynika , iż rzeczywiście na nieruchomości T. P. E. została ustanowiona na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych hipoteka przymusowa zwykła w oparciu o powołane w księdze wieczystej tytuły wykonawcze. Zauważyć należy, iż hipoteka ustanowiona jest na nieruchomości będącej własnością osoby trzeciej natomiast brak jest dokumentacji , z której można by powiązać dochodzone roszczenia z osobą skarżącego. Brak jest również dokumentacji która potwierdziłaby jakikolwiek związek w/w nieruchomości z osobą skarżącego – akty notarialne darowizny.

Ponadto zwrócić również należy uwagę , że organ rentowy wydając decyzję z dnia 24.01.2012 r. dokonał ustaleń również bez stosownych dokumentacji w tym zakresie. Jednym z elementów stanu faktycznego były ustalenia dokonane po rozmowie pełnomocnikiem T. P. - E., które miały miejsce w 2007 r. . Okoliczność ta została jedynie wykazana kserokopią sprawozdania z bliżej nieokreślonego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w 2007 r Jest to o tyle istotne , iż ustalenia te są również podstawą rozstrzygnięcia dokonanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, zakończonym decyzją z dnia 07.03.2012 r. W zaskarżonej decyzji organ rentowy wyjaśnił bowiem , iż sytuacja zobowiązanego została zbadana w trakcie prowadzonego w 2007 r. postępowania . W ocenie Sądu podstawa rozstrzygnięcia przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległych składek organ ma obowiązek rozważyć aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy, tylko taki stan faktyczny powinien być brany pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności. (por. wyrok WSA z dnia 14 maja 2009r., sygn. akt III SA/Lu 71/09, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 17/10).

Natomiast okoliczności , które miały miejsce kilka lat wcześniej mogą być jedynie wykorzystywane pomocniczo i to o ile są dalej aktualne i mają znaczenie dla sprawy. Niemniej jednak okoliczności te musza być również udokumentowane a ich aktualność potwierdzona .

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonując ustaleń faktycznych przyjął , iż skarżący prowadził działalność gospodarczą do 2008r , podczas gdy w skardze pełnomocnik wywodzi , że działalność ta była prowadzona jedynie do lipca 2001r. Z kolei fakt prowadzenia działalności gospodarczej po 2001 r. był jedną z przesłanek rozstrzygnięcia w oparciu o § 3 ust 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia .

Brak dokumentacji w tym zakresie uniemożliwia Sądowi odniesienie się do tej kwestii .

W świetle tak zauważonych braków w zakresie prowadzonego postępowania i jego dokumentowania, uznać należy za bezzasadne stanowisko organów uchylające się od merytorycznej analizy sytuacji skarżącego i opierających swoje rozstrzygnięcie na małej aktywności procesowej skarżącego i jego pełnomocnika, które uniemożliwiło rzetelną ocenę sytuacji materialnej zobowiązanego . Podkreślić bowiem należy , iż większość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy jest materiałem dostarczonym przez pełnomocnika skarżącego . Nie można uważać , iż strona nie wywiązała się z nałożonego na nią pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. obowiązku przedłożenia materiału dowodowego albowiem strona odpowiedziała na wezwania przesyłając stosowne wypełnione załączniki ( wcześniej przesłane przez organ) jednocześnie zaznaczając , które dokumenty są w posiadaniu organu.

Również braku aktywności procesowej skarżącego nie można upatrywać w tym , iż nie odpowiedział na pismo z dnia 13 lutego 2012 r. albowiem takie pismo nigdy nie zostało stronie przesłane. Wysłano natomiast do strony pismo z dnia 10 lutego 2012 r. informujące o prawie czynnego udziału strony w każdym z stadium postępowania w trybie art. 10 kpa. , informując jednocześnie o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty w trybie art. 64 Kpa.

W ocenie Sądu, postępowanie organu jak i podniesiony przez organ zarzut narusza art. 9 Kpa co mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zdaniem Sądu, rutynowe poprzestanie na wezwaniu o dane majątkowe i dokumenty mogło spowodować błędne wrażenie u pełnomocnika wnioskodawcy , że odsyłając wypełnione załączniki wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedstawiania wszystkich przesłanek uzasadniających umorzenie należności . Podobnie przedstawia się sprawa z brakiem odpowiedzi na wezwanie z dnia 10 lutego 2012 r. Z pisma tego bowiem nie wynika , iż organ rentowy posiadał istotne braki w materiale dowodowym sprawy, które uniemożliwiały mu merytoryczne odniesienie się do wniosku . A zauważyć należy , iż w sprawie występował pełnomocnik strony ( matka ) która nie była profesjonalnym pełnomocnikiem znającym reguły postępowania administracyjnego . Jeżeli zatem organ rentowy posiadał istotne wątpliwości w zakresie kompletności materiału dowodowego w sprawie winien zwrócić się do pełnomocnika o ich uzupełnienie wskazując na konkretne braki..

Zgodnie bowiem z art.77 §1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powołany przepis wskazuje sposób postępowania; najpierw organ gromadzi materiał dowodowy (dowody przedstawiane przez stronę, przeprowadzane na jej wniosek oraz gromadzone samodzielnie przez organ), a następnie dokonuje jego oceny (ww. nakaz "rozpatrzenia"). Powyższa zasada powoduje, że jeżeli wyjaśnienia lub twierdzenia strony składane w toku postępowania budzą wątpliwości z powodu sprzeczności z zebranymi w sprawie innymi dowodami organ powinien starać się wyjaśnić tę kwestię. W przeciwnym razie dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego naraża się na popełnienie błędu z przyczyn leżących po stronie organu. Strona postępowania, w trakcie zbierania przez organ dowodów często nie ma świadomości o powstałych sprzecznościach lub też o wątpliwościach organu, a tak mogło być w rozpatrywanej sprawie,

Rozpatrując ponownie wniosek strony organ powinien przede wszystkim zgromadzić stosowną dokumentacje, w której znalazłby swoje odzwierciedlenie stan faktyczny ustalony przez organ a następnie, - zgodnie z tym, co wywiedziono już wcześniej - dokonać wszechstronnej analizy wszystkich okoliczności sprawy, łącznie z tymi, na które zwracał uwagę także skarżący ( brak zatrudnienia, w porównaniu z bardzo wysoką kwotą należności). Ocena powinna być dokonana z pełnym respektowaniem prawideł logiki, w kierunku ewentualnego wskazania tych okoliczności, które wykluczają możliwość umorzenia, mimo spełnienia ustawowego wymogu uprawniającego do ubiegania się o taką ulgę albo w kierunku stwierdzenia, że takie szczególne względy w sprawie nie zachodzą.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku