Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 129/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art.7, art. 77, art.80, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA, Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Siedlecka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i odmowa przyznania płatności oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz.267 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), po rozpatrzeniu odwołania Z. W. (dalej: strona, skarżący), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. listopada 2015 r. (nr [...].) Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2011.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...]..05.2011 r. strona zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego z wnioskiem o przyznanie płatności na 2011 rok. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku zadeklarowała 9 działek ewidencyjnych wykorzystywanych rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych wskazał do jednolitej płatności obszarowej (JPO) 3 działki rolne o łącznej powierzchni 4,42 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej 1 działkę o pow. 1,01 ha, specjalnej płatności obszarowej działkę rolna o pow.1,01 ha.

W dniu [...]..11.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał decyzję (nr [...].), na mocy której przyznał stronie płatność na rok 2011 w wysokości 3.566,64 zł, w tym:

1) jednolitą płatność obszarową w wysokości 3.077,91 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 62,81 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

2) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości 271,43 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 5,54 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

3) płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych, w wysokości 217,30 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4,43 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż z uwagi na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie, kwoty płatności JPO, UPO i ST zostały pomniejszone o 2%. Od decyzji strona nie wniosła odwołania.

W dniach [...]..03.2014 roku (w ramach wniosku o przyznanie płatności na rok 2013) gospodarstwo rolne strony poddane zostało kontroli na miejscu, jej wyniki utrwalono w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].. W trakcie kontroli stwierdzono, iż na zadeklarowanych we wniosku pomocowym na rok 2013 działkach rolnych E, EE i G o powierzchni odpowiednio: 2,51 ha (JPO/TUZ), 0,13 ha (JPO/TUZ) i 0,77 ha (JPO/TUZ) strona zaniechała prowadzenia działalności rolnej (kod DR18). Na działkach tych stwierdzono wieloletnie samosiejki drzew i krzewów, nawłoć - nieużytek.

W tym stanie, postanowieniem (nr [...].) z dnia [...]..09.2015 r., organ pierwszej instancji wznowił z urzędu, na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]..11.2011 r. Po jego zakończeniu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. w dniu [...].11.2015 r. wydał decyzję (nr [...].), na mocy której orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...]..11.2011 roku w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oraz odmówił stronie przyznania płatności na rok 2011, w tym:

jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 2.423,04 zł,

uzupełniającej płatności obszarowej,

specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych.

W uzasadnieniu organ podał, iż uchylenie decyzji dotychczasowej i odmowa przyznania płatności na rok 2011 nastąpiło z powodu zadeklarowania do płatności działek o łącznej powierzchni 3,41 ha, na których zaniechano prowadzenia działalności rolniczej, co zostało ujawnione podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...]..03.2014 r. Z uwagi na to, że procentowe zawyżenie powierzchni deklarowanej do JPO (4,42 ha) w stosunku do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli na miejscu (1,01 ha) wyniosło ponadto 50%, odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej, nałożono sankcje trzyletnie oraz w konsekwencji odmówiono przyznania także płatności uzupełniających, tj. płatności UPO i ST.

W odwołaniu strona podniosła, że od całej powierzchni odliczył grunty, których faktycznie w 2011 roku nie uprawiała z uwagi na samosiejki drzew i krzewów. W roku 2013 i 2014 obszar samosiejek znacznie się powiększył, a więc kontrola przeprowadzona w 2014 roku nie odzwierciedla stanu gruntów i ich zagospodarowania dwa lata wcześniej. Zaznaczyła, iż nawłoć którą stwierdzono w 2014 roku nie było na powierzchni zadeklarowanej w 2011 roku. Ponadto podniosła, że powołany przez organ nowy dowód, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż protokół z kontroli nie istniał w dacie wydania decyzji, bowiem został sporządzony prawie trzy lata po wydaniu decyzji, a więc nie mógł być podstawą do wznowienia postępowania.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor OR ARiMR we W. w dniu [...]..01.2016 r. wydał zaskarżoną decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]..11.2015 r., wydaną w sprawie płatności bezpośrednich na rok 2011 w wyniku wznowienia postępowania.

We wstępnej części uzasadnienia Dyrektor OR ARiMR we W. wskazał podstawy prawne i warunki w zakresie przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz wznowienia postępowania administracyjnego. Podał, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r, poz. 1164 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą". Natomiast wedle art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009. Wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że w przedmiotowej sprawie strona wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2011, w którym zgłosił do jednolitej płatności obszarowej m.in. działki rolne E (2,64 ha) i G (0,77 ha), położone na działkach ewidencyjnych nr [...].,[...].,[...]. i [...].o grupie upraw (JPO/TUZ). Decyzją z dnia [...]..11.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji przyznał stronie płatności do całego zadeklarowanego areału. Tymczasem w trakcie weryfikacji wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2013, przeprowadzona kontrola na miejscu ujawniła się nową okoliczność faktyczną, tj. okoliczność zaniechania działalności rolniczej na gruntach położonych na działkach ew. nr [...].,[...].,[...].i [...].o łącznej powierzchni 3,41 ha (działki rolne E i G), do których w 2011 roku strona otrzymała pomoc finansową.

W związku z powyższym zasadnie organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...]..11.2011 r., a następnie w jego efekcie wydał decyzję z dnia z dnia [...]..11.2015 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięciu co do istoty sprawy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że tryb wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach art. 145 § 1 i 145a k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, które ją wydał. Okoliczność przedeklarowania, tj. zadeklarowania w 2011 roku części gruntów (tj. działek rolnych E i G o łącznej powierzchni 3,41 ha), położonych na działkach ewidencyjnych nr [...].), które nie były rolniczo użytkowane, istniała bowiem w dniu wydania pierwotnej decyzji, jednak nie była znana Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR. Wyszła na jaw dopiero po wydaniu decyzji dotychczasowej, podczas przeprowadzania kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym strony, która miała miejsce w dniach [...]..03.2014 roku. Przedmiotowy fakt ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem strona otrzymał płatność do powierzchni nieuprawnionej.

Tym samym, zdaniem organu, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut strony, jakoby w dacie wydania decyzji nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż powołany protokół dotyczy kontroli na miejscu przeprowadzonej prawie dwa lata po wydaniu decyzji. Wskazano w tym zakresie w uzasadnieniu, że wynik kontroli na miejscu stanowił niewątpliwie nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 23.11.2011 r. Niemniej, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wystarczające jest ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej albo nowego dowodu. Każda okoliczność faktyczna może być dowodzona określonym dowodem. Jeżeli nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym (jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie), to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania decyzji i mogła uzasadniać wznowienie postępowania.

W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni ustalono m.in., że na oznaczonych we wniosku o przyznanie płatności działkach rolnych : E o powierzchni zadeklarowanej 2,64 ha, G o pow. 0,77 ha, organ kontrolujący stwierdził nieużytek (teren na których zaniechano prowadzenia działalności rolniczej).

W tej sytuacji, jak wskazano w uzasadnieniu, na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty strony, co do rolniczego charakteru w 2011 roku zadeklarowanych do płatności działek rolnych E i G. Analiza akt sprawy (tj. raportu z czynności kontrolnych oraz zdjęć działek rolnych utrwalonych na płycie CD) jednoznacznie potwierdza, iż na zadeklarowanych we wniosku w 2011 roku działkach rolnych E i G nie była prowadzona działalność rolnicza. Działki te są zadrzewione, zakrzaczone i porośnięte nawłocią pospolitą (tj. gatunkiem rośliny wieloletniej należącej do rodziny astrowatych). Stan tychże gruntów świadczy o długookresowym braku prowadzenia działalności rolniczej.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono także, że wbrew twierdzeniom strony od zadeklarowanej we wniosku powierzchni spornych działek nie został odliczony areał nieuprawniony do otrzymania pomocy finansowej. Z formularza wniosku pomocowego na rok 2011 wynika m.in. iż do płatności zadeklarowano m.in. działkę rolną E (2,64 ha), położoną na działkach ew. nr [...]. i [...]. i działkę rolną G o pow. 0,77, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...].i [...].. Wszystkie działki zostały zadeklarowane do tej samej grupy upraw - (JPO/TUZ). Tymczasem w dniu [...]..03.2014 roku w wyniku przeprowadzenia kontroli na miejscu, na tych samych działkach rolnych, o takiej samej powierzchni, położonych na takich samych działkach ewidencyjnych, stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W takiej sytuacji nie sposób uznać, aby w 2011 roku strona zadeklarowała areał, który był uprawniony (w jakiejkolwiek części) do otrzymania pomocy finansowej, skoro w stosunku do tego samego areału, w przeciągu upływu kilkunastu miesięcy stwierdzono długookresowe zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej.

Tym samym, zdaniem organu, należało potraktować powierzchnię działek rolnych E i G (3,41 ha), jako powierzchnię nieuprawnioną, a co za tym idzie jako powierzchnie zawyżoną. Natomiast zgodnie z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr [...]. w sytuacji, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej, płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającą na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku z powierzchnia stwierdzoną.

Wskazano w uzasadnieniu, że w sprawie powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 4,42 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona po kontroli administracyjnej - 1,01 ha. Tym samym różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, tj. powierzchnia zawyżona wyniosła 3,41 ha. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynika z wyliczenia: (3,41 ha/1,01 ha) * 100 % = 337,62 %. W konsekwencji zasadnie okre4slono wysokość sankcji trzyletniej. Dlatego w sprawie zasadne było uchylono wcześniejszej decyzji i rozstrzygnięcie o istocie sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, skarżący zarzucił

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, przez wznowienie postępowania i w konsekwencji uchylenie decyzji dotychczasowej i odmowę przyznania w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 dla skarżącego, mimo iż faktycznie w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji pierwotnej, a nie były znane organowi, a zatem brak było podstaw prawnych co do samego wznowienia postępowania, jak też dalszego procedowania w sprawie,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., przez dowolną i subiektywną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności przez pominięcie okoliczności, które z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy są istotne, oraz przez zaniechanie wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji przez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia jedynie na domysłach i przypuszczeniach,

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o: 1/ uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]..01.2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...]..11.2015 r., 2/ stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu. Nadto skarżący na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. wniósł o: - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wykładnia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a prowadzi do jednoznacznych wniosków - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą "wyjść na jaw", a zatem nie mogą być one znane organowi rozpoznającemu sprawę w stosunku do której to sprawy są badane podstawy do wznowienia postępowania. Przy czym okoliczności te muszą być niedostępne dla organu w chwili procedowania, a zatem z zakresu zastosowania tego przepisu należy wykluczyć sytuacje, gdy organ ma możliwość skorzystania z danego dowodu, a tego nie robi.

W sprawie, podstawą wznowienia postępowania przyjętą przez organ były ortofotomapy z lat 2004, 2010 i 2012, które znajdują się w systemie informatycznym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Analiza tych map jest obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności. Trudno przyjąć, że organ rozpoznający sprawę nie znał tych map i "przypomniał" sobie o nich dopiero w 2015 r., a więc kilka lat po zakończeniu postępowania. Natomiast zaniechania dowodowe organów prowadzących postępowanie nie mogą być konwalidowane w ramach procedury wznowienia postępowania administracyjnego.

Odnośnie naruszenia art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a., podniesiono w uzasadnieniu, że art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi jakie okoliczności muszą zaistnieć, aby wniosek został uwzględniony. Jedną z takich przesłanek jest przestrzeganie wymogów (a więc utrzymywanie działki w dobrej kulturze rolnej) przez cały rok. Ustalenie tychże okoliczności objęte było postępowanim, które toczyło się w 2011 r. Natomiast przyjęcie odmiennych ustaleń jest oparte na przypuszczeniach i domniemaniach, albowiem organ nie dysponował takimi dowodami, które w sposób jednoznaczny i bezsporny potwierdzałyby zasadność jego ustaleń w postępowaniu wznowieniowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, potrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w tym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].20.01.2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...]..11.2015 r. - wydaną po wznowieniu postępowania - w sprawie przyznania płatności bezpośredniej dla skarżącego za 2011 rok. Na mocy ww. decyzji administracyjnych uchylono decyzję ostateczną z dnia [...]..11.2011 r. o przyznaniu płatności w kwocie 3.566,64 zł do łącznej powierzchni 4,42 ha oraz orzeczono o odmowie przyznania płatność za 2011 rok.

Uchylenie decyzji dotychczasowej i odmowa przyznania płatności JPO z sankcja na rok 2011 nastąpiło z powodu przedeklarowania powierzchni działki rolnej E i G o łącznej powierzchni 3,41 ha, na których zaniechano prowadzenia działalności rolniczej, co zostało ujawnione podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...]..03.2014 r.

Każda decyzja administracyjna wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości, a decyzja ostateczna – z bardzo silnej ochrony mającej na celu stabilizację ukształtowanej nią sytuacji prawnej adresata. W rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że organy administracji publicznej korzystając z możliwości weryfikacji ostatecznych decyzji obowiązane są przy wydawaniu stosownych orzeczeń przestrzegać obowiązujących rygorów prawnych.

Kodeks postępowania administracyjnego opiera dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. na zaistnieniu dwóch generalnych przesłanek pozytywnych – rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną i wystąpieniu jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia oraz na stwierdzeniu braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych. Przy czym dla dopuszczalności samego wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania treść art. 146 k.p.a. nie ma znaczenia. Przesłanki negatywne dotyczą tylko dopuszczalności uchylenia decyzji ostatecznej.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]..11.2011 r. była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2011. Została doręczona skarżącemu, który nie wniósł od niej odwołania.

Jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. stwierdził, że wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane organowi w dniu wydania przedmiotowej decyzji.

Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków:

1/ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;

2/ okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;

3./ okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;

4/ okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej.

W niniejszej sprawie jako nową okoliczność faktyczną istotną dla sprawy istniejącą w dacie wydania decyzji z [...]..11.2011 r. a nieznaną organowi wskazano przedeklarowanie powierzchni działki rolnej E i G, co ujawniono podczas kontroli na miejscu gospodarstwa skarżącego, przeprowadzonej w dniach 20021.2014 r.

Wynik kontroli na miejscu – ujęty w protokole kontroli stanowił nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który niewątpliwie nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...]..11.2011 r. Niemniej, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wystarczającą przesłanka do wznowienia postępowania jest ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej istotnej dla sprawy, istniejącej w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanej organowi, który tą decyzję wydał, a taką było przedeklarowanie powierzchni działek rolnych. W konsekwencji w sprawie nietrafne są zarzuty skargi o braku podstaw wznowienia postępowania, bo nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji pierwotnej, a nie były znane organowi.

Jeżeli nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym (jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie), to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna (przedeklarowanie powierzchni) istniała w dniu wydania decyzji, była istotna dla sprawy i nie była znana organowi wydającemu decyzję ostateczną.

W przedmiotowej sprawie okoliczność faktyczna - przedeklarowania części gruntów, tj. zadeklarowania działek rolnych E (2,64 ha) i G (0,77 ha), położonych na działkach ewidencyjnych nr [...].,[...].,[...]. i [...]., które nie były użytkowane rolniczo istniała w dniu wydania pierwotnej decyzji, jednak nie była znana organowi I instancji. Powyższa okoliczność wyszła na jaw dopiero po wydaniu decyzji dotychczasowej, podczas przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym strony, która miała miejsce w dniach [...]..03.2014 roku i była niewątpliwie istotna do sprawy w przedmiocie przyznania płatności rolnych. Jako taka okoliczność faktyczna uzasadniała wznowienie postępowania w sprawie.

Z analizy akt sprawy (tj. raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w ramach kontroli na miejscu oraz zdjęć działek rolnych utrwalonych na płycie CD) wynika, że na działkach rolnych E i G występuje zadrzewione, zakrzaczone i, że są porośnięte nawłocią pospolitą (tj. gatunkiem rośliny wieloletniej należącej do rodziny astrowatych). Stan tychże gruntów świadczył o długookresowym braku prowadzenia działalności rolniczej. Wskazuje, z uwagi na wielkość i wysokość zadrzewienia, zakrzaczenia, nawłoci, iż na zadeklarowanych we wniosku w 2011 roku działkach rolnych E i G nie była prowadzona działalność rolnicza. W tej sytuacji, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, co do rolniczego charakteru w 2011 roku zadeklarowanych do płatności działek rolnych E i G.

W sprawie, stan zgłoszonych do płatności, wbrew twierdzeniem skarżącego nie został oparty na przypuszczeniach i domniemaniach, ale na wynikach kontroli na miejscu przeprowadzanej dniach [...]..03.2014, wykonanych wówczas zdjęciach. Tymi dowodami – wynikającymi z nich okolicznościami faktycznymi – organ nie dysponował w dniu przyznania płatności rolnych, nie był w ich posiadaniu. Z przepisów prawa nie wynika obowiązek przeprowadzania kontroli na miejscu przy analizie każdego złożonego wniosku o płatności rolne.

Deklarowanie przez wnioskodawcę we wniosku pomocowym konkretnych areałów działek rolnych w parciu o przedstawione i sporządzone przez organy Agencji dokumenty nie zwalnia strony z obowiązku deklarowania do płatności gruntów, które są faktycznie uprawiane rolniczo. Strona ubiegając się o płatności rolne, podpisała się pod oświadczeniem na wniosku, że znane jej są zasady przyznawania płatności. Jak już wskazano skarżący pierwotnie zadeklarowała do płatności część gruntów (tj. areał 3,41 ha), które nie były uprawiane rolniczo. W sytuacja zadeklarowanie do płatności obszarów zadrzewionych, zasadne było wyeliminowanie przez organ Agencji decyzji administracyjnej przyznającej przedmiotowe płatności z obrotu prawnego, gdyż w istocie część płatności została przyznana do areału, do którego płatność taka nie przysługuje. W konsekwencji wykluczania przedmiotowej powierzchni z płatności, z uwagi na jej wielkość w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku, zasadnie było odmówienie wnioskowanej na rok 2011 płatności rolnej, w tym JPO z sankcją, stosownie do postanowień art. 57 i art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (DZ. Urz. UEL z 2009r. L 316/65).

W tym kontekście nietrafne są zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego: art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez uznanie, że grunty nie były użytkowane rolniczo.

Jak już wskazano organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które w pełni spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa.

Wobec braku naruszenia norm prawa procesowego lub materialnego skargę oddalono na mocy art. 151 p.p.s.a.