Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2344/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Iwona Kosińska Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi L. K. i K. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności, w części dotyczącej ustalenia odszkodowania, decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] września 1976 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w C. oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1978 r. orzekającej o ustaleniu dodatkowego odszkodowania za składnik budowlany znajdujący się na wywłaszczonej nieruchomości.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym:

Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] września 1976 r. znak [...] orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność E. i L. K. Jednocześnie decyzją niniejszą przyznane zostało odszkodowanie na rzecz dotychczasowych właścicieli nieruchomości. Wywłaszczenia dokonano na wniosek Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w C. – pod budowę trasy średnicowej [...].

Następnie decyzja z dnia [...] września 1978r. znak [...] Prezydent Miasta C. ustalił za powyższą nieruchomość dodatkowe odszkodowanie za składnik budowlany znajdujący się przedmiotowym gruncie.

W dniu 19 sierpnia 2009 r. L. K. oraz K. P. (następca prawny E. K.) wystąpiły do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] września 1976 r. w części w jakieś orzeka ona o odszkodowaniu oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1978 r.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta C. W uzasadnieniu organ wskazał, że co prawda Prezydent naruszył przepis art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64), jednak uchybienie to nie miało charakteru rażącego co w konsekwencji nie mogło stanowić o stwierdzeniu nieważności decyzji na podstawie art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego.

Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia wniosły L. K. i K. P. reprezentowane przez pełnomocnika r.pr. L. K.

Utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] Minister Infrastruktury wskazał, że odszkodowanie ustalone zostało w sposób prawidłowy i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa a postępowanie nadzorcze przeprowadzone w niniejsze sprawie przez Wojewodę [...] nie wykazało aby będące przedmiotem sporu decyzje Prezydenta Miasta C. dotknięte były wadą określoną w art. 156 § 1 i § 2 kpa.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem L. K. i K. P. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciły m.ni.:

- naruszenie prawa materialnego w tym przepisu art. 3 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 2 i 3, art. 17 ust. 1, art. 18, art. 21 oraz art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości;

- naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7, art. 8, art. 12 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego;

- naruszenie zasady jednolitości orzecznictwa organów administracji państwowej.

Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że w sprawie nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, które nie były uwzględnione w postępowaniu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez wskazany przepis , organ nie jest zatem władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym.

W orzecznictwie sądowym reprezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (tak: wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 910).

Instytucję stwierdzenia nieważności zalicza się do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji i stanowi ona odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego . Oznacza to, że nie każdy ,nawet uzasadniony, zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą do wzruszenia decyzji w tym trybie. W szczególności takiej podstawy nie może stanowić subiektywne przeświadczenie skarżącego o nietrafności wydanej decyzji.

Zdaniem Sądu, dla dokonania oceny - czy sporządzenie szacunku wywłaszczonej nieruchomości przez rzeczoznawcę wskazanego przez wnioskującego wywłaszczenie – Rejonowy Zarząd Gospodarki Terenami w C., nieprzeprowadzenie rokowań dotyczących wykupu działki z właścicielem nieruchomości E. K., uchybienie terminowi powiadomienia go o rozprawie administracyjnej i brak udziału biegłych w rozprawie administracyjnej - miały charakter "rażącego" naruszenia prawa należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy.

Z treści akt wynika, że kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...].09.1976 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. z 1974 r. Dz. U. Nr 10, poz. 64, ze zm.).

Istotnym zagadnieniem przy ocenie zgodności kwestionowanej decyzji z przepisami ustawy z 1958 r. jest zatem rozstrzygnięcie, czy wskazane uchybienia wpłynęły na ważność postępowania w sprawie a w szczególności czy przyznane wywłaszczonemu właścicielowi odszkodowanie zostało ustalone zgodnie z przepisami tej ustawy.

W ocenie Sądu okoliczność zaniechania rokowań o wykup gruntu ( art. 6.1) i wadliwego poinformowania właściciela nieruchomości o wyznaczonym terminie rozprawy administracyjnej ( art.16 ust.1, 17 ust.1 i 18 ust.1 ) , w sytuacji gdy stawił się on w wyznaczonym czasie i aktywnie uczestniczył w jej przebiegu pozostaje bez wpływu na prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia. Podobnie ocenić należy rozszerzenie wniosku wywłaszczeniowego dotyczącego działki o powierzchni [...] m2 na działkę o powierzchni [...] m2 skoro wycena rzeczoznawcy przygotowana została w dwóch wariantach z którymi właściciel był zapoznany i sam wnioskował o przyjęcie tego rozwiązania .

Przepis art. 22 (poprzednio art. 21) powołanej ustawy stanowi, że odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez wojewodę. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Jest to przepis dotyczący procedury odnośnie zasad i trybu postępowania wywłaszczeniowego, a jego naruszenie nie jest kwalifikowane zdaniem Sądu , jako rażące naruszenie prawa

Z brzmienia art. 22 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy, która w sprawie niniejszej odbyła się z udziałem E. K. Właściciel wnioskował o rozszerzenie zakresu wywłaszczenia oraz wyraził zgodę na dobrowolne zbycie nieruchomości i zaakceptował wysokość odszkodowania ustalonego przez biegłego .

Niewątpliwie nieobecność biegłych na rozprawie wywłaszczeniowej stanowi naruszenie art. 22 ustawy, jednakże takie naruszenie należy rozważyć w kontekście całości postępowania, którego najistotniejszym elementem powinna być kwestia, czy powyższe uchybienie miało wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania. Nie można bowiem przyjąć z góry założenia, iż naruszenie jednego z przepisów, który ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie oznacza, że decyzja w takiej sprawie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że nieobecność biegłych na rozprawie - bez wykazania, że miało to wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania - stanowi rażące naruszenia prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, że sama nieobecność biegłych na rozprawie w przypadku braku jakichkolwiek zastrzeżeń co do wysokości odszkodowania ustalonego na podstawie ich opinii ze strony właściciela nieruchomości wywłaszczonej nie może być oceniana w kategoriach rażącego naruszenia prawa ( I OSK 228/10). W tej sprawie, słusznie wywiedziono w zaskarżonej decyzji, że odszkodowanie zostało wyliczone w oparciu o przywołane w niej, obowiązujące przepisy prawa a ich prawidłowość nie budzi wątpliwości. Tym samym uznać należy, że ani osoby rzeczoznawców ani uchybienia postępowania nie zmieniają konkluzji o prawidłowości wyliczenia wysokości należnego E. K. odszkodowania.

Także pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów k.p.a. nie zasługują na akceptację. Zarzucane pominięcie przez organ interesu społecznego , słusznego interesu stron oraz wadliwa interpretacja treści art. 80, 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a także 107 § 1 i 3 k.p.a. nie miały miejsca a kwestia sprawności postępowania administracyjnego pozostaje bez wpływu na treść wydanej decyzji.

Tym samym analiza przebiegu postępowania w niniejszej sprawie pod kątem treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a prowadzi do wniosku , że zaskarżona decyzja nie uchybia obowiązującym przepisom prawa co uzasadnia orzeczenie o oddaleniu skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.