Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 117/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewykonania w określonym terminie czynności wynikających z przepisów odrębnych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi C. K. jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) Oddział w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] listopada 2013 r. C. K. zwrócił się do Inspektora ZUS w [...] o udzielenie mu informacji, czy w archiwum ZUS znajdują się jakiekolwiek informacje dotyczące jego nieżyjącego już dziadka A. K. s. D. i K. z domu L. sprzed drugiej wojny światowej i z okresu powojennego do roku 1948. Wnioskodawca wskazał datę i miejsce urodzenia dziadka, numer legitymacji ubezpieczeniowej oraz wskazał pracodawców dziadka: [...] Grupę Francuskich Towarzystw Naftowych, Przemysłowych i Handlowych w P. (A Spółka Akcyjna) oraz Zjednoczenie Przemysłu Naftowego i Gazu Ziemnego Sektor [...] (B w S.). W dalszej korespondencji C. K. domagał się udzielenia mu informacji o miejscu przechowywania akt firm naftowych sprzed II wojny światowej oraz z okresu powojennego, w których zatrudniony był jego dziadek. Podał, że informacji potrzebuje do celów własnych. W skardze z dnia 4 sierpnia 2014 r. określił, iż oczekuje dokładnych informacji o przechowywaniu dokumentów poprzedników prawnych PGNiG w S., tj. [...] Kopalnictwa Naftowego oraz Galicyjskiego Karpackiego Naftowego Towarzystwa Akcyjnego z siedzibą w G. (wcześniej C S. A.).

ZUS Oddział w [...] i działający w jego strukturach Inspektorat w [...] (wcześniej również ZUS Oddział w [...] i działający w jego strukturach Inspektorat w [....]) odpowiadały na kolejne pisma C. K. w pismach z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2014 r. , nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], z dnia [...] marca 2014 r. znak [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], z dnia [...] maja 2014 r., znak [...], z dnia [...] lipca 2014 r. , znak [...], z dnia [...] września 2014 r., znak [...]. W pismach tych wskazano, że ZUS nie posiada w swoich zasobach dokumentacji ubezpieczeniowej wskazanych przez wnioskodawcę firm, nie posiada również informacji dotyczących zatrudnienia A. K.

W skardze na bezczynność C. K. wskazał, że sposób załatwienia jego sprawy budzi wiele zastrzeżeń, a odpowiedź otrzymana w dniu [...] września 2014 r. nie rozwiązała problemu. Podał, ze ZUS Oddział w [...] był w posiadaniu interesujących go materiałów archiwalnych, dotyczących firm w których pracował jego dziadek, które przejął od Kas Chorych w [...], bowiem zajmował się rozliczaniem firm naftowych z byłego województwa [...] do 1972 r. Wyraził zdziwienie wobec przekazania jego pisma do Inspektoratu ZUS w S. po to aby następnie sprawa trafiła ponownie do ZUS w P., a potem do R. Odpowiedzi otrzymywane od organu wzajemnie się wykluczają, a ponadto nigdy nie otrzymał żadnych konkretnych informacji. Zarzucił organowi, że informując skarżące o wybrakowaniu dokumentów powołał się na przepisy które nie dotyczą archiwizacji dokumentów pracowniczych, nie podał przy tym daty wybrakowania ani zgody stosownego archiwum państwowego. Ponadto zarzucił podawanie nieprawdziwych informacji, np. o tym, że zakłady pracy w interesujących go okresach nie przekazywały deklaracji imiennych, umyślne ukrywanie posiadanych informacji oraz nieprzekazanie informacji mimo, że był do tego zobligowany przez prawo. Postępowanie organu w jego sprawie podważa zaufanie do Państwa oraz jest niezgodne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Podał, że oczekuje, że organ poinformuje go o tym, co się stało faktycznie z interesującymi go materiałami archiwalnymi, a także przekaże mu informację o tym, gdzie znajdują się obecnie dokumenty rozliczeniowe firm naftowych, które rozliczał ZUS Oddział w [...].

W odpowiedzi na skargę ZUS Oddział w [...] wniósł o jej oddalenie w całości. Wyjaśnił, że w korespondencji skierowanej do skarżącego (z dnia [...] marca 2014 r., z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] maja 2014 r., z dnia [...] lipca 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r.) poinformował skarżącego, iż nie posiada żądanych przez niego informacji.

Ustosunkowując się do skargi na niezałatwienie sprawy (skarga na milczenie organu) wskazał, iż sprawa udostępnienia informacji o ubezpieczonym A. K. (nie dotyczy informacji o wnioskodawcy), informacji dotyczącej płatników składek oraz o tym co stało się faktycznie z interesującymi go materiałami archiwalnymi i gdzie znajdują się obecnie dokumenty rozliczeniowe firm naftowych nie dotyczy informacji publicznej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), zwanej dalej "ustawą", bowiem nie mieści się w zakresie wskazanym w art. 1 ust. 1 oraz w art. 6 ustawy. W aktualnym stanie prawnym byłyby to informacje z konta płatnika składek i konta ubezpieczonego, które podlegają udostępnieniu wyłącznie określonym podmiotom , w szczególnym reżimie - na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz.1442 ze zm.) w szczególności art. 50 ust. 3 -13 tejże ustawy. Przed 1 stycznia 1999 r. tj przed wejściem w życie ww. ustawy funkcjonowały w zakładzie - z mocy obowiązujących wówczas przepisów- różne sposoby zbierania i przechowywania danych dotyczących ubezpieczonych i płatników składek, w których do identyfikacji ubezpieczonego niezbędne były dane identyfikujące płatnika składek. W wypadku gdy płatnik składek składał do Zakładu deklaracje rozliczeniowe bezimienne właściwym do udzielenia informacji o okresie ubezpieczenia przed 1 stycznia 1999 r. jest płatnik składek, a w sytuacji jego likwidacji - następca prawny. Informacje o okresie ubezpieczenia zainteresowany może uzyskać także z archiwum które przechowuje akta osobowo-płacowe płatnika składek, o czym skarżący został poinformowany w kierowanej do niego korespondencji.

Informacją publiczną jest wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Takiego charakteru nie ma informacja, której udostępnienia żąda skarżący. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że charakteru informacji publicznej nie mają wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych, wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów, a także wnioski dotyczące dokumentów prywatnych. Informacja publiczna powinna mieć swój materialny odpowiednik, nie można zobowiązać do udzielenia informacji, która nie istnieje.

Osoba domagająca się informacji o osobie zmarłej musiałaby wykazać interes prawny w uzyskaniu tych informacji. Dane osób zmarłych stanowią bowiem dane archiwalne i podstawą prawną ich udostępnienia stanowią przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2011 r. Nr 123, poz. 698 ze zm.) oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. C. K. interesu prawnego nie wykazał, wskazał jedynie iż informacji tych potrzebuje dla celów własnych. Mając na uwadze powyższe, ze względu na fakt, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej zdaniem ZUS Oddział w [...] jej udostępnianie nie zostało poddane reżimowi ustawy.

Nawet gdyby przyjąć, że żądane informacje stanowią informację publiczną, to należy wskazać, że ZUS Oddział w [...] nie posiada tych informacji, o czym poinformował wnioskodawcę. Należy przy tym wskazać, że błędnie skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, bowiem w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej zgodnie z przepisami ustawy k.p.a. nie ma zastosowania. Wyłącznie na etapie wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji bądź umorzenia postępowania stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - art. 16 ust. 2 ustawy. Obowiązek udostępnienia informacji dotyczy informacji jakie są w posiadaniu podmiotu i mają charakter informacji publicznej. ZUS Oddział w [...] rozpoznał wniosek C. K. i poinformował go, że nie jest w posiadaniu żądanych informacji, zatem nie pozostawał w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie swej właściwości pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269).

Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

Sąd może uwzględnić skargę jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym jest, że skarżący zwrócił się pismem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] o udzielenie mu informacji dotyczących jego nieżyjącego dziadka A. K. sprzed 1948 r. Żądane informacje to dokumenty rozliczeniowe firm gdzie pracował przed 1948 rokiem dziadek.

W swoich pismach wskazał datę i miejsce urodzenia dziadka, numer jego legitymacji ubezpieczeniowej oraz nazwy firm gdzie dziadek pracował.

W skardze wskazał, że oczekuje dokładnych informacji o przechowywaniu dokumentów poprzedników prawnych PGNiGE w S.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadził obszerną korespondencję poszukując żądanych przez skarżącego informacji.

W pierwszej kolejności należy udzielić odpowiedzi na pytanie czy żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej. Jest to żądanie udostępnienia informacji o ubezpieczonym A. K. oraz informacji o płatniku składek. Interesuje go również co stało się z materiałami archiwalnymi w tym zakresie.

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782) "informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych".

Tą bardzo ogólną definicję konkretyzuje przepis art. 6 cyt. ustawy, lecz wyliczenie to nie jest wyczerpujące, jedynie przykładowe.

Żądane przez skarżącego informacje to obecnie informacje z konta płatnika składek i konta ubezpieczonego – osoby innej niż skarżący.

Takie informacje podlegają udostępnieniu wyłącznie określonym podmiotom, w szczególnym reżimie, który określają przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jeżeli natomiast chodzi o takie informacje z okresów sprzed 1948 r., należałoby ich poszukiwać w zasobach archiwalnych. Tu udostępnienie informacji regulowała ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2011 r., Nr 123, poz. 698 ze zm.).

Definiując pojęcie informacji publicznej należy sięgnąć do art. 61 Konstytucji RP. Przepis ten przewiduje, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.

Poprawne zdefiniowanie tego pojęcia jest elementem decydującym o zrozumiałości regulacji i łatwości jej stosowania.

Zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej przepisy należy redagować w taki sposób aby "dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów norm wyrażały intencje prawodawcy".

Wobec tego informacją publiczną będzie wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywanych przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Również informacja publiczna powinna mieć swój materialny odpowiednik, nie można zobowiązywać do udzielenia informacji, która nie istnieje (patrz wyroki NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2198/11, z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1499/12).

Poza tym dane osób zmarłych stanowią informacje archiwalne.

Wobec tego żądana przez skarżącego informacja nie ma charakteru informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ustawy, trudno więc mówić o bezczynności organu.

Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd skargę oddalił.