Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 498/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 35 § 3, art. 36 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 § 1 pkt 1 i § 2, § 1a, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku A. Z. z dnia 13 sierpnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r. nr [...] , która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 sierpnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności: - decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] w sprawie ustalenia odszkodowania w kwocie 265.272 zł za grunt o pow. 67657,83 m2, położony w W. przy ul. [...], oznaczony jako "Nieruchomość Nr [...] w W. , - decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za zabudowania, las i uprawy na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "Nieruchomość Nr [...] w W. ". W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w tej sprawie w terminie 30 dni od daty doręczenia przez Sąd akt organowi, 2) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa", tj. dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów, 3) zasądzenie kosztów postępowania, 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu A.Z. podniosła, że w dniu 13 sierpnia 2013 r. wniosła o stwierdzenie nieważności: - decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] w sprawie ustalenia odszkodowania w kwocie 265.272 zł za grunt o pow. 67657,83 m2, położony w W. przy ul. [...], oznaczony jako "Nieruchomość Nr [...] w W.", - decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za zabudowania, las i uprawy na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "Nieruchomość Nr [...] w W. ". Minister Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Minister Infrastruktury i Budownictwa) w pismach z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] : [...] i z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] poinformował strony postępowania o terminie rozpoznania sprawy, który został wskazany do dnia 30 października 2015 r. Pomimo upływu wskazanego przez Ministra terminu rozpoznania sprawy oraz upływu terminu, o który mowa w art. 35 § 3 Kpa, do dnia wniesienia skargi nie została wydana decyzja w sprawie. Skarżąca nie zostałam również poinformowana o przyczynach zwłoki. Organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Tymczasem organ administracji publicznej powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, terminem do załatwienia sprawy jest jeden miesiąc, termin ten ulega wydłużeniu do dwóch miesięcy, jeśli sprawa jest szczególnie skomplikowana. Zasady te określa przepis art. 35 Kpa. Niedopuszczalne zatem jest, aby organ administracji publicznej nie podejmował jakiegokolwiek działania przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie określonej decyzji, tym bardziej decyzji dotyczącej odszkodowania za grunt utracony przez ojca skarżącego. Stanowi to bowiem naruszenie powołanych powyżej przepisów. Jeżeli organ nie jest w stanie dotrzymać terminów załatwienia sprawy, ma obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy o niedotrzymaniu ustawowego terminu i przyczynach tego stanu rzeczy. Jednocześnie organ zobowiązany jest wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy. Skarżąca zauważyła, że w przedmiotowej sprawie organ nie wypełnił żadnego z obowiązków, które ciążą na nim w sytuacji przekroczenia terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. Pismem z dnia 17 grudnia 2015 r. skarżąca wezwała Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa. Do dnia dzisiejszego nie otrzymała żadnej odpowiedzi w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 12 września 2013 r. oraz 16 września 2013 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęły wnioski A.Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1967 r. ustalającej odszkodowanie za grunt o pow. 67.657,83 m2, położony w W. przy ul. [...]., ozn. nr hip. [...] oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej [...]nr [...] z dnia [...] grudnia 1967 r. ustalającej odszkodowanie za zabudowania, las i uprawy znajdujące się na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] . W dniu 8 października 2013 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wystąpiło do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o nadesłanie wypisu z ewidencji gruntów oraz mapy przedstawiającej przedmiotową nieruchomości oraz do wnioskodawczyni o uzupełnienie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości. W dniu 20 listopada 2013 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęło pismo A.Z. przy którym nadesłano kopie postanowień spadkowych i aktów notarialnych poświadczenia dziedziczenia i w którym wnioskodawczyni poinformowała, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po S.G. nadal jest w toku. W dniu 2 lipca 2015 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po S.G. oraz akt notarialny poświadczenia dziedziczenia po H.K.. Zawiadomieniami z dnia 13 lipca 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju poinformował strony o toczących się postępowaniach. W dniu 14 grudnia 2015 r. uprawniony geodeta sporządził opinię geodezyjną, dotyczącą dawnej nieruchomości położonej przy ul. [...]. Minister Infrastruktury i Budownictwa zawiadomieniami z dnia 10 marca 2016 r. na podstawie art. 10 Kpa poinformował strony o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W dniu 11 lutego 2016 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa wpłynęła skarga A.Z. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w prowadzonych postępowaniach w sprawie stwierdzania nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...]nr [...] z dnia [...] grudnia 1967 r. oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1967 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie pozostawał w stanie bezczynności bowiem podejmował liczne wymienione wyżej czynności w celu zgromadzenia niezbędnego dla wydania rozstrzygnięcia materiału dowodowego. Minister podkreślił, że skarżąca dopiero w dniu 2 lipca 2015 r. złożyła wszystkie postanowienia spadkowe dokumentujące następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości. W świetle tego faktu niezrozumiałe jest oczekiwanie wydania rozstrzygnięcia w terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku. Ponadto roszczenie o wypłatę sumy pieniężnej na podstawie art. 154 Ppsa jest bezpodstawne bowiem przepis ten dotyczy możliwości wymierzenia organowi grzywny w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania oraz bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Jednocześnie organ wskazał, że sprawy dotyczące gruntów warszawskich ze swojej natury mają charakter długotrwały, co wiąże się z trudnościami w ustaleniu stanu faktycznego na dzień wydania orzeczenia oraz ze zgromadzeniem całości akt archiwalnych postępowania zakończonego orzeczeniem wywłaszczeniowym po kilkudziesięciu latach od jego zakończenia, a w rozważanym przypadku - po upływie ponad 60 lat. Minister zwrócił uwagę na wielowątkowość omawianych postępowań, na którą składa się konieczność zbadania legitymacji wnioskodawców (art. 28 Kpa) oraz pozyskania akt archiwalnych dotyczących kontrolowanego postępowania. Poza tym Minister wskazał na bardzo wymagający, zarówno pod względem czasowym, jak i merytorycznym, charakter czynności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. W tym celu niezbędne jest m.in. przeanalizowanie orzecznictwa sądów administracyjnych w podobnych sprawach. Jednocześnie Minister podkreślił, że nie każda podejmowana przez organ czynność jest widoczna dla stron postępowania. Takie czynności jak analiza akt sprawy, badanie treści ksiąg wieczystych, poszukiwania w aktach innych spraw w celu odnalezienia dokumentacji dotyczącej przedmiotowego wywłaszczenia, są czasochłonne i nie sposób ich pomijać przy rozważaniu zasadności skargi na bezczynność. W przedmiotowej sprawie wydanie rozstrzygnięcia uległo przesunięciu także, ze względu na zmiany organizacyjne w urzędzie, tj. wydzielenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa ze struktury organizacyjnej Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji. Powołanie nowego organu, przy jednoczesnym zniesieniu poprzedniego, powoduje znaczące trudności organizacyjne i opóźnienia w prowadzeniu spraw, co wynika w szczególności z konieczności wydania aktów prawnych regulujących ustrój i tryb działania nowego organu, a także konieczność wydania nowych upoważnień dla pracowników (z uwagi na wygaśnięcie poprzednio wydanych upoważnień wraz z likwidacją organu). W przypadku Ministra Infrastruktury i Budownictwa przez okres od 16 listopada 2015 r. do 7 grudnia 2015 r. nie było możliwe wydanie upoważnień, z uwagi na brak rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa. Rozporządzenie takie zostało wydane w dniu 7 grudnia 2015 r. i opublikowane w Dz. U. z dnia 8 grudnia 2015 r. pod poz. 2080. Zdaniem organu, tak istotne zmiany w organizacji Rady Ministrów, jak i aparatu obsługującego poszczególnych ministrów musiały wpłynąć na prowadzone przez nich postępowania administracyjne. Obecnie sukcesywnie Minister Infrastruktury i Budownictwa likwiduje powstałe zaległości, aczkolwiek ze względu na znaczną ilość spraw prowadzonych w Departamencie Orzecznictwa (ok. 5000) usunięcie opóźnień w krótkim czasie jest niemożliwe pomimo podejmowanych starań. W przedstawionej sytuacji organ nie mógł do chwili wniesienia skargi wydać rozstrzygnięcia, które posiadałoby odpowiednie uzasadnienie prawne i faktyczne oraz oparte byłoby na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym. Obecnie prowadzone są prace nad przygotowaniem rozstrzygnięcia.

W piśmie z dnia 2 maja 2016 r. A.Z. dodatkowo wskazała, że w ciągu trwającego od 13 sierpnia 2013 r. postępowania tylko raz powiadomiono ją o braku możliwości rozpoznania sprawy w terminie ustawowym. W piśmie z dnia 24 listopada 2015 r. skarżąca wystąpiła do organu o niezwłoczne rozstrzygnięcie sprawy. Niestety również po tym piśmie Minister nie poinformował skarżącej o żadnej czynności w sprawie, ani o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, do czego obligował go art. 36 Kpa. Powiadomienia określonego w art. 36 Kpa nie może zastąpić pismo Ministra z dnia 10 marca 2016 r., w którym zawiadomiono skarżącą o zebraniu materiału dowodowego w sprawie. Pismo to zapewne było wynikiem złożenia skargi z dnia 11 lutego 2016 r. i sporządzone zostało na 3 dni przed przesłaniem tej skargi przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - pismo z dnia 14 marca 2016 r. Podobne działania organów administracji były już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Wyrokiem z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt l OSK 797/13 Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając zapadły w sprawie wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 379/12 stwierdził, że wydanie decyzji przed wniesieniem skargi nie zwalnia Sądu l instancji od orzekania, czy bezczynność miała miejsce i czy miała ona charakter rażący. Z kolei w ocenie NSA przedstawionej w postanowieniu z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt l OSK 621/12, nie można w każdym przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wydał akt automatycznie stosować uchwały I OPS 6/08. Do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu nie wystarczy bowiem jedynie wydanie jakiegokolwiek aktu lub dokonanie jakiejkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej. Konieczne jest również stwierdzenie, że chodzi o taki akt lub czynność, co do której organ pozostawał w bezczynności.

W dniu 17 grudnia 2015 r. skarżąca wezwała Ministra do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na nieterminowym załatwieniu wniosku z dnia 13 sierpnia 2013 r. Niestety również to wezwanie organ pozostawił bez żadnej odpowiedzi. Czynności podjęte przez organ w grudniu 2015 r. (po wyznaczonym terminie zakończenia postępowania) nie mogą mieć wpływu na fakt bezczynności organu administracji publicznej, ma ona bowiem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Niewątpliwie organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 Kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 Kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Wytłumaczeniem powyższej sytuacji nie mogą być zmiany organizacyjne do jakich doszło w ostatnim czasie w administracji rządowej. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, iż zmiany takie, jak i sama organizacja funkcjonowania organów administracji publicznej, nie może mieć wpływu na terminy rozpoznawania spraw przewidziane w Kpa. Zasadniczo jest to kwestia prawidłowej organizacji pracy w urzędzie organu administracji publicznej. Jednakże przy takich zmianach organ powinien był powiadomić stronę o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie ustawowym, informując jednocześnie o przewidywanym terminie załatwienia sprawy, co mogłoby ewentualnie mieć wpływ na ocenę, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka jednak nie wystąpiła nawet po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie sygn. akt lV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasada sformułowana w art. 6 Kpa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 Kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i art. 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa.

Odnosząc się do podniesionej w odpowiedzi na skargę bezpodstawności roszczenia o wypłatę sumy pieniężnej na podstawie art. 154 Ppsa skarżąca wyjaśniła, że przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości określonej w skardze przewidziane zostało w art. 149 § 2 Ppsa. Wbrew twierdzeniu organu istnieje zatem podstawa prawna do przyznania takiej sumy na rzecz skarżącej. Na koniec skarżąca zaznaczyła, że opinia z dnia 14 grudnia 2015 r. wykonana została przez uprawnionego geodetę, którym jest pracownik organu A.G.. Świadczy o tym pismo organu z dnia 13 listopada 2013 r. kierowane do Przewodniczącej [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla W. w W. oraz metryka sprawy. Z tego punktu widzenia wydana "Opinia geodezyjna" nie wymagała wiadomości specjalnych i polegała jedynie na interpretacji dokumentacji geodezyjnej i urbanistycznej, której dokonał pracownik Ministerstwa posiadający odpowiednią wiedzę i kwalifikacje. Opinii tej, pomimo jej wartości dowodowej, nie można zatem przyznać cech opinii biegłego, której konieczność uzyskania mogła przedłużyć termin rozpoznania wniosku.

W piśmie z dnia 5 maja 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa poinformował Sąd, że sprawy zainicjowane wnioskami o stwierdzenie nieważności: - decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] , - decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] zostały zakończone odpowiednio decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] i decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] . Do pisma zostały dołączone egzemplarze wskazanych wyżej decyzji organu odwoławczego.

Na rozprawie przeprowadzonej w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 228/16 Przewodniczący składu orzekającego, na podstawie art. 57 § 3 Ppsa, zarządził wyłączenie z pisma A.Z. z dnia 11 lutego 2016 r., jako odrębnej, skargi w przedmiocie rozpoznania wniosku A.Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] celem nadania jej dalszego biegu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że - w okresie czasu, licząc od chwili wpływu do organu nadzoru wniosku A.Z. z dnia 13 sierpnia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] (12 września 2013 r. - zawiadomienie Wojewody [...] przekazujące wniosek z dnia 9 września 2013 r.), do chwili wydania przez ten organ decyzji kończącej postępowanie nieważnościowe w pierwszej instancji ([...] kwietnia 2016 r. - decyzją nr [...] ) - Minister pozostawał w bezczynności. Poza sporem jest to, że rozpatrywanie przedmiotowego wniosku w powyższym okresie trwało dłużej, niż maksymalny termin na załatwienie sprawy, wynoszący 2 miesiące (art. 35 § 3 Kpa).

Oceniając natomiast tok postępowania organu w okresie między otrzymaniem przez Ministra wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a wydaniem decyzji załatwiającej wniosek nieważnościowy, Sąd uznał, że nie można postawić Ministrowi zarzutu bezczynności w załatwieniu sprawy o charakterze rażącym. Z akt sprawy wynika, że w opisanym wyżej okresie Minister podejmował czynności mające na celu rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Organ naczelny pismami z dnia 8 października 2013 r. zwrócił się do: 1) Urzędu [...] o nadesłanie wypisu z ewidencji gruntów oraz mapki przedstawiającej nieruchomość w. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] z oznaczeniem działek ewidencyjnych i granic dawnej nieruchomości hipotecznej, 2) A.Z. o wskazanie adresu S.G., postanowień spadkowych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz adresu wszystkich spadkobierców. Pismem z dnia 13 lipca 2015 r. organ skierował do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania nieważnościowego oraz pouczył osoby, które uznał za strony postępowania, o treści przepisów art. 10 § 1, art. 33 § 1, art. 40 § 4 i 5, art. 41 § 1 i 2 Kpa. Jednocześnie organ poinformował o braku możliwości zakończenia postępowania w terminach ustawowych, z uwagi na konieczność zgromadzenia całego materiału dowodowego. Organ wykonał też obowiązek z art. 36 § 2 Kpa wskazując termin rozstrzygnięcia do 30 października 2015 r. Pismem z dnia 10 marca 2016 r. Minister poinformował osoby, które uznał za strony postępowania, o zebraniu materiału dowodowego, prawie do zapoznania się z aktami sprawy, możliwości uzupełnienia materiału dowodowego, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 14 dni z aktami sprawy.

Mając powyższe na uwadze nie można zarzucić organowi, że pozostawał w sprawie zupełnie bezczynny. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ podejmował czynności procesowe, zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego celem wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym. Trzeba mieć na uwadze, że niniejsza sprawa ma charakter skomplikowany, ponieważ dotyczy oceny legalności decyzji wydanej w odległej perspektywie czasowej, odnoszącej się do wyceny naniesień na gruncie o znacznym obszarze zawierającego się w dużej ilości działek ewidencyjnych. Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie wystąpiły trudności w uzyskaniu egzemplarzy decyzji odszkodowawczej z 1967 r. i przez to z ustaleniem przejętego gruntu dekretowego, co wynika z pisma Urzędu [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] . Istotne jest też to, że wniosek nieważnościowy złożony przez A.Z. nie był przygotowany pod względem podmiotowym – brak było ustalonego następstwa prawnego po S.G., przedłożone do wniosków postanowienia spadkowe były w kserokopii. Dopiero w dniu 2 lipca 2015 r. skarżąca dostarczyła organowi akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] grudnia 2014 r., Rep. [...] po H.K.. Wskazane wyżej okoliczności niewątpliwie miały wpływ na przedłużenie się postępowania nadzorczego. Pomiędzy podejmowanymi przez organ nadzoru czynnościami postępowania nie występują rażąco nadmierne przerwy. W tej sytuacji nie było podstaw, aby naruszenia przez organ terminu załatwienia sprawy zakwalifikować jako rażącą bezczynność.

Sąd nie mógł uwzględnić skargi A.Z. w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...] . Z akt sprawy wynika bowiem, że Minister Infrastruktury i Budownictwa, po wniesieniu skargi na bezczynność, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] . załatwił ten wniosek.

Sąd zwraca uwagę, że podstawową funkcją skargi na bezczynność jest to, aby Sąd zobowiązał organ do wydania w sprawie aktu, którego wydania domaga się skarżący, co wynika z przepisu art. 149 § 1 pkt 1 Ppsa. Przy ocenie zasadności skargi Sąd nie może więc pominąć tego, że w przed wydaniem wyroku organ wydał decyzję załatwiającą wniosek, którego rozpoznania domagała się skarżąca. W takiej sytuacji orzeczenie przez Sąd o zobowiązaniu organu do wydania aktu mogłoby bowiem doprowadzić do sytuacji, w której organ wykonując wyrok Sądu (wydając drugą decyzję administracyjną w tej samej sprawie) zobowiązany byłby wydać akt w warunkach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa).

Wobec powyższego wydanie decyzji załatwiającej sprawę w postępowaniu nieważnościowym, przed wyrokowaniem przez Sąd, eliminowało skargę na bezczynność w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu bowiem przeniosło ciężar sporu między stronami na kwestię zasadności decyzji organu nadzoru z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] . Wówczas to strona, która kwestionuje zasadność takiej decyzji dysponuje środkiem zaskarżenia w postaci skargi (art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa). Badanie legalności decyzji administracyjnej w sprawie na bezczynność organu wykracza bowiem poza przedmiot tej sprawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że wystarczającą przeszkodę do uwzględnienia skargi w powyższym zakresie stanowi zdarzenie w postaci wydania przez organ decyzji kończącej sprawę o stwierdzenie nieważności. W niniejszej sprawie Sąd oparł swoje stanowisko na poglądzie zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12 (opubl. CBOiS). W wyroku tym NSA zwrócił uwagę, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA, już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie.

Sąd uznał za niezasadne zasądzenie na rzecz skarżącej wnioskowanej sumy pieniężnej, w oparciu o przepis art. 149 § 2 Ppsa. Powodem takiego stanowiska Sądu jest to, że w niniejszej sprawie nie doszło do kwalifikowanej bezczynności organu w załatwieniu wniosku nieważnościowego oraz to, że skarga na bezczynność została przez organ nadzoru uwzględniona przed wydaniem wyroku, skoro Minister Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...] kwietnia 2016 r. wydał decyzję kończącą sprawę nadzorczą w pierwszej instancji.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a Ppsa, w pkt 2 wyroku orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa, w pkt 3 wyroku orzekł na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 Ppsa. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego w pkt 4 wyroku były przepisy art. 200 i art. 205 § 1 Ppsa w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).