Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 984/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1b pkt 2.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymującą z mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 600 (słownie: sześćset) złotych z tytułu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 2, ust. 2, art. 40c ust. 1 ustawy z dnia 21 marca

1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca

1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).

Powyższe przekroczenie ustalono podczas kontroli drogowej, która odbyła się dnia [...] sierpnia 2011 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...]. Ważenia dokonano na stanowisku wagowym w R. przy drodze krajowej nr [...]. Zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z naczepą o nr rejestracyjnym [...]. Powyższy zespół pojazdów był kierowany przez G. W. w imieniu i na rzecz Przedsiębiorstwa "M." M. P.. Organ uznał, że załadowcą przewożonego towaru były K. Sp. z o.o. z siedzibą w K.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wyjaśniła, że nie była nadawcą towaru, a tylko załadowcą. Towar został sprzedany loco kopalnia, co oznacza, iż przewoźnik wymieniony w protokole był jednocześnie nadawcą. Skarżąca nie zlecała przewozu, a tylko wydała towar przewoźnikowi jako osobie upoważnionej do odbioru towaru przez kupującego. Wydanie towaru miała charakter jedynie handlowy, oznaczający rozliczenie kupującego ze sprzedającym. Pomiar masy wydanego towaru nastąpił jedynie w celu rozliczenia ilości wydanego towaru. Za transport towaru odpowiadał kupujący i wynajęty przez niego przewoźnik. Zdaniem skarżącej przewoźnik nie był osobą wynajętą przez załadowcę, dlatego załadowca nie powinien ponosić odpowiedzialności za sposób przewożenia towaru przez przewoźnika. Nadto wniosła o ponowne przesłuchanie świadka G. W., gdyż świadek ten był przesłuchany bez udziału skarżącej a więc jego zeznania nie mogą być kontrargumentem, gdyż zostały pozyskane nielegalnie.

Skarżąca podniosła również, że zeznania świadka I. D., która była przesłuchana na wniosek skarżącej nie zostały przez organ I instancji ocenione w żaden sposób. Natomiast świadek ten, co akcentuje strona, zaprzeczyła, iż skarżąca godziła się na wyjazd spornego pojazdu przekraczającego DMC.

Spółka wskazuje także, iż wynik ważenia całego pojazdu przez Inspekcję transportu drogowego nie zgadza się z wynikami ważenia tego pojazdu przeprowadzonego przez skarżącą na legalizowanej wadze.

W związku z powyższym kwestionuje również wysokość nałożonej kary pieniężnej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, że:

W myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 13g ust. 1b, powyższą karę nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że łączna masa zespołu pojazdów wynosi 40,60 t i przekroczyła dopuszczalną masę całkowitą o 0,60 t. Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.

W niniejszej sprawie karę pieniężną nałożono w oparciu o Lp. 9 pkt 5 lit. b załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy powyżej 40,0 t do 50,0 t kara wynosi 600 zł.

Organ wskazał, że ustawodawca wprowadzając przepis art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego może być szerszy. Nie tylko przewoźnicy poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów, lecz także załadowcy wydający ładunek do przewozu. Nie sposób zatem przyjąć, iż tylko jeden z elementów łańcucha załadowca (sprzedawca) – przewoźnik – odbiorca ładunku ma być odpowiedzialny za powstałe w wyniku określonej transakcji handlowej naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu poruszającego się po drogach publicznych.

Zdaniem organu, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż K. Sp. z o.o. jako załadowca towaru miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, bowiem maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy może wynosić 40 t. Załadowca posiadał wiedzę w zakresie możliwości przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, co wynika z kwitu wagowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., gdzie jednoznacznie wskazano, iż wydał on towar "niesort porfirowy" w ilości 26280 kg. Wobec tego był świadom, iż wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach zostaną przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej zespołu pojazdów, gdyż łączna masa własna zespołu pojazdów wynosiła 14325 kg. Mimo to załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Wartości dmc są jednakowe dla wszystkich rodzajów dróg. Do przekroczenia dopuszczalnych norm dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej doszło po załadowaniu pojazdu przez skarżącą, a więc należy przyjąć, iż załadowca miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia. Załadowca godząc się na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu miał pełną świadomość, iż wypuszcza na drogę pojazd nienormatywny. Organ podkreślił, że pojazd załadowany w ten sposób jest nienormatywny na drogach wszystkich kategorii.

Organ wskazał również, że przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, zaakcentował także, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] kwietnia 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...]o nr fabrycznych [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...] stycznia 2010 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę oparła na zarzutach naruszenia:

- art. 6,7,75,80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a.;

- art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 48 ust. 1 prawa przewozowego oraz art. 780 k.c.

Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy, tak jak organ pierwszej instancji, pominął w całości treść zeznań świadka I. D., która została przesłuchana w dniu [...] października 2011 r. Świadek ten jest pracownikiem skarżącej i zeznał wprost, że skarżąca nie godziła się na wyjechanie przeładowanego pojazdu ze swojego terenu oraz że każdemu kierowcy oferowana jest możliwość przeładowania pojazdu. Oprócz ustnej informacji od pracownika kierowca otrzymał dokument WZ, zawierający ostrzeżenie o przekroczeniu DMC.

Zdaniem skarżącej organ nie rozpatrzył zarzutów podniesionych w odwołaniu, opartych na przedstawionych zeznaniach świadka i przeprowadził własne rozważania oderwane od stanu faktycznego ustalonego w sprawie, a w konsekwencji ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] o nałożeniu na załadowcę tj. K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kary pieniężnej w wysokości 600 (słownie: sześćset) złotych z tytułu przekroczenia o 0,6 tony dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z naczepą o nr rejestracyjnym [...]. Powyższy zespół pojazdów był kierowany przez G. W. w imieniu i na rzecz Przedsiębiorstwa "M." M. P.. Strona skarżąca, nie kwestionując ustalenia organu, że była załadowcą towaru tj. niesortu porfirowego na ww. pojazd zarzuca organowi naruszenia art. 6,7,75,80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. a także naruszenie art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 48 ust. 1 prawa przewozowego oraz art. 780 k.c. podnosząc w szczególności, że organ odwoławczy, tak jak organ pierwszej instancji pominął w całości treść zeznań świadka I. D., która została przesłuchana w dniu [...] października 2011 r. Strona akcentuje, że świadek tej jest pracownikiem skarżącej i zeznał wprost, iż skarżąca nie godziła się na wyjechanie przeładowanego pojazdu ze swojego terenu oraz, że każdemu kierowcy oferowana jest możliwość przeładowania pojazdu. Skarżąca podnosi, że oprócz ustnej informacji od pracownika kierowca otrzymał dokument WZ, zawierający ostrzeżenie o przekroczeniu DMC.

Zdaniem skarżącej, organ nie rozpatrzył zarzutów podniesionych w odwołaniu, opartych na przedstawionych zeznaniach świadka i przeprowadził własne rozważania oderwane od stanu faktycznego ustalonego w sprawie, a w konsekwencji ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowa.

Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że jest ona uzasadniona.

W ocenie Sądu, organy transportu drogowego nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych, przedwcześnie uznając, że zaistniały przesłanki odpowiedzialności skarżącej.

Oceniając prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego należy wskazać, że organ I instancji nie zawiadomił skarżącej o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka G. W. co naruszało art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro zeznania tego świadka posłużyły temu organowi do sformułowania oceny, iż załadowca godził się na przeładowanie pojazdu oraz dopuścił go do ruchu po drogach publicznych. Podczas, gdy skarżąca temu zaprzeczała wnosząc o przesłuchanie świadka I. D. oraz odwoływała się do treści dokumentu WZZ, który w zakresie wskazywanym przez stronę, został całkowicie pominięty przez organ I instancji. Organ odwoławczy przyznając, że faktycznie doszło do naruszenia przez organ I instancji ww. przepisu art. 79 § 1 i 2 k.p.a. wskazuje, iż opiera swoje rozstrzygnięcie z pominięciem przedmiotowych zeznań G. W., jednocześnie całkowicie ignoruje zarówno zeznania złożone przez I. D. jak i akcentowaną przez skarżącą treść ww. dokumentu WZZ.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, ze stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że skarżąca miała wpływ lub godziła się na stwierdzone przekroczenia. Zdaniem Sądu, sam fakt załadunku towaru w wielkości przekraczającej DMC pojazdu nie oznacza a priori, że skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu.

W rozpatrywanej sprawie, strona zaoferowała dowody, które w jej mniemaniu zwalniały ją z odpowiedzialności. Natomiast organy obu instancji nie podjęły nawet próby wyjaśnienia jak, na dzień załadunku, była zorganizowana praca w przedsiębiorstwie skarżącej i jak przebiegał proces załadunku i ważenia. Tymczasem z treści art. 13g ust 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji wynika obowiązek ustalenia okoliczności i dowodów wskazujących jednoznacznie na wpływ lub godzenie się załadowcy na powstałe naruszenia. Zdaniem Sądu, weryfikacja zeznań świadków, w szczególności gdy są one sprzeczne (a z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie rozpoznawanej sprawy); ponadto weryfikacja i ocena dokumentów wystawionych przez skarżącą i doręczonych kierującemu pojazdem przed opuszczeniem przedsiębiorstwa skarżącej były konieczne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Powyższe było niezbędne dla ustalenia, czy zaistniały przesłanki do zastosowania normy prawa materialnego uprawniającej do nałożenia na załadowcę tj. skarżącą spółkę kary pieniężnej. W szczególności organy obu instancji nie dokonały oceny zeznań świadka I. D. w kontekście treści dokumentu WZ na którym odnotowano, że "w związku z przekroczeniem ogólnych wymagań DMC wskazany przeładunek lub ponowny załadunek" – v. dokument [...] znajdujący się w aktach sprawy.

Zaniechania w tym zakresie należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Ponadto, co nie zostało podniesione w skardze, wątpliwości Sądu budzi stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że wagi [...] mogły być użyte do pomiarów pojazdu poddanego kontroli.

Ze świadectwa homologacji typu WE dopuszczającego wagi [...] na rynek europejski wynika, że urządzenia te przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych.

Tymczasem z protokołu kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiącym podstawę do ustalenia wysokości kary pieniężnej nałożonej na skarżącą wynika, że kara została nałożona z tytułu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej.

W tym stanie rzeczy stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że przedmiotowe pomiary zostały przeprowadzone za pomocą wag [...] legitymujące się ważnym świadectwem zgodności nie wystarcza do przyjęcia, iż dokonany na nich pomiar był prawidłowy, skoro wagi te nie mogły być użyte do pomiaru masy całkowitej, gdyż nie miały w tym zakresie stosowanej homologacji.

Jedynie na marginesie można dodatkowo wskazać, że w sprawie sygn. akt

VI SA/Wa 270/12 tutejszego Sądu organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w zakresie w jakim umorzono postępowanie z tytułu nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie DMC, zaakceptował w pełni pogląd organu I instancji mający oparcie m.in. w treści przytoczonego w tej decyzji pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] dotyczącego użycia wag [...].

Ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustalą, czy skarżąca, będąc załadowcą, ponosi na gruncie rozpatrywanego przypadku odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli naruszenia, odniosą się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, a następnie podejmą decyzję administracyjną uzasadniając ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a..

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji organów obu instancji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając, że skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego.