Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 330/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Maria Werpachowska, Asesor WSA - Jacek Fronczyk, Protokolant - Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...]grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej wydanej przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, - zasądza od generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz P. Sp. z o.o. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2004 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynął wniosek P.. Sp. z.o.o. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaną przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] "w zakresie nakazu nałożonego na Zarząd [...] w W." oraz o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu podano, że decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] nakładająca na Zarząd [...]nakaz podjęcia określonych działań w procesie przetwarzania danych osobowych A. F., nie została jej doręczona, a otrzymał ją jedynie Zarząd [...] w W. oraz C. Sp. z. o. o. Nadto zarzucono, że wydana przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w stosunku do skarżącej w tym samym dniu, tj. [...] lutego 2004 r. decyzja [...], została doręczona jedynie spółce oraz C. Sp. z. o. o., natomiast nie otrzymał jej Zarząd [...]. Tymczasem - zdaniem skarżącej spółki - fakt łącznego rozpoznania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych przez P... Sp. z. o. o. oraz Zarząd [...] i wydanie, w wyniku ich łącznego rozpatrzenia jednej decyzji administracyjnej oznacza, że w sprawie tej toczyło się jedno postępowanie administracyjne z udziałem wielu stron. Wobec powyższego, organ zobowiązany był w ramach prowadzonego postępowania doręczać jej wszelkie orzeczenia wydane w tej sprawie, w tym również decyzję dotyczącą Zarządu [...]. W konsekwencji skarżąca domagała się wznowienia postępowania w części dotyczącej tych czynności Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, które doprowadziły do nałożenia na Zarząd [...] nakazu określonego w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., znak: [...], ponieważ bez własnej winy została pozbawiona możliwości wszczęcia i udziału w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem w dniu [...] lipca 2004 r. decyzji nr [...]. To uchybienie polegające na niedopuszczeniu strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, uzasadnia jego wznowienie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skarżąca podkreśliła również, że jej udział w postępowaniu "odwoławczym" toczącym się w niniejszej sprawie, był niezbędny z uwagi na fakt, iż tylko przy spełnieniu tego warunku możliwe jest skorzystanie przez P. Sp. z. o. o. z prawa złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie w stosunku do Zarządu [...]. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]w zakresie nakazu nałożonego na Zarząd [...] w W..

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. nr [...], mając za podstawę art. 149 § 1 i 2 k.p.a., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych decyzji z dnia[...]lipca 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu a wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Stanowi ono podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ podniósł, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie w tym przedmiocie po upływie ustawowego terminu, zaś taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Jednocześnie sporządzono uwierzytelnione odpisy z akt sprawy o nr: [...], celem dołączenia ich do akt powyższego postępowania.

Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Powyższą odmowę organ uzasadnił tym, że postępowanie prowadzone przed Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie było dotknięte wadą wskazaną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. braku udziału strony w postępowaniu bez własnej winy, albowiem - jak podał - P. Sp. z o.o. nie była stroną postępowania, w której wydał on decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. Z jej treści bowiem wynikało, że jej przedmiotem było wyłącznie działanie Zarządu [...].

Skarżąca w dniu 18 listopada 2004 r. złożyła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu ponownie podniosła zarzut, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym przetwarzania przez Zarząd [...] danych osobowych A. F., w szczególności zaś nie została jej doręczona decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], nakładająca na Zarząd [...]nakaz podjęcia określonych działań w procesie przetwarzania danych osobowych A. F., co uniemożliwiło jej złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Skarżąca bowiem otrzymała jedynie decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]). Powyższe - zdaniem P.. Sp. z. o. o. - uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2004 r. nr [...]

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2004 r. i zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak uznania jej za stronę postępowania administracyjnego, która bez swojej nie brała udziału w postępowaniu oraz naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż nie miała ona statusu strony w postępowaniu toczącym się w stosunku do Zarządu [...] Ponadto P. sp. z. o. o. podniosła, iż zaskarżona decyzja narusza art. 10 § 1, art. 104 § 1 oraz art. 109 k.p.a. poprzez ograniczenie jej prawa do zaskarżenia decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] nie doręczając wyżej wskazanej decyzji oraz poprzez "niekonsekwentne i wewnętrznie sprzeczne ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego sprawy", dotyczącej przetwarzania danych osobowych A. F.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodał jednocześnie, odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 k.p.a., że przez udział strony w postępowaniu należy rozumieć przede wszystkim udział nie tylko w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decyzyjnych, który to jest realizowany poprzez doręczenie stronie decyzji. Według organu P.. Sp. z. o. o. nie była stroną postępowania administracyjnego, w którym została wydana decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]gdyż jej przedmiotem było wyłącznie działanie Zarządu [...], nie zaś ocena czynności podjętych przez skarżącą w stosunku do danych osobowych A. F. Takie stanowisko Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zawarł w wydanej tego samego dnia decyzji GIODO nr [...]którą skarżąca otrzymała w dniu 16 lutego 2004 r. Z kolei ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. podniósł, że rozstrzygnął łącznie o prawach i obowiązkach Zarządu [...]i oraz skarżącej, bowiem znajdowało to uzasadnienie w art. 127 § 3 i następnych k.p.a. regulujących postępowanie odwoławcze, Zgodnie z tymi przepisami organ, do którego wpłynęło odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) choćby od jednej ze stron postępowania, obowiązany jest ponownie rozpatrzyć całą sprawę. Stąd też niezbędne było łączne, tj. w jednej decyzji administracyjnej, rozpoznanie zarzutów podniesionych przez Zarząd [...] oraz przez P. Sp. z. o. o., a w konsekwencji nałożenie na te podmioty odpowiednich obowiązków w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w zakresie przetwarzania danych osobowych. Zatem od momentu wszczęcia postępowania w sprawie skargi A.F. skarżąca była w sposób prawidłowy informowana o wszelkich czynnościach podejmowanych przez organ, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i brała ona udział w postępowaniu, który jest przewidziany w k.p.a., m. in. była pouczona o możliwościach skorzystania z uprawnień procesowych strony, przewidzianych w art. 10 i 73 k.p.a. Ponadto za oczywiście bezzasadny organ uznał zarzut dotyczący nieprawidłowości doręczenia C. Sp. z. o .o. decyzji wydanych w dniu [...]lutego 2004 r., w sytuacji, gdy żadna z tych decyzji nie rozstrzygała o prawach i obowiązkach C. Sp. z. o. o. Z art. 10 k.p.a. wynika bowiem, iż strony mają prawo do czynnego udziału w każdym etapie postępowania, a więc zarówno wyjaśniającego, jak i w zakresie czynności decyzyjnych. Organ zwrócił także uwagę na okoliczność, że skarga A.F. dotyczyła przetwarzania jej danych osobowych m.in. przez C. Sp. z. o .o., tak więc stronami decyzji wydanych w tej sprawie byli w szczególności A. F. oraz ta spółka. W toku postępowania C. Sp. z. o .o. złożyła wyjaśnienia będące podstawą ustaleń faktycznych przyjętych przez organ. Dlatego też nie można przyjąć, że C. Sp. z. o .o. nie miała interesu prawnego w tej sprawie i nie była stroną postępowania, w ramach którego mogła na przykład kwestionować prawidłowość wspomnianych ustaleń. Ponadto podniósł, że w pkt 1 wniosku z dnia [...] sierpnia 2004 r. P.. Sp. z. o. o. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], natomiast w pkt 2 tego wniosku zażądała uchylenia decyzji w części dotyczącej nakazu nałożonego na Zarząd [...] w W. Zdaniem organu, żądanie skarżącej uchylenia we wznowionym postępowaniu jedynie części decyzji dotkniętej wadą wskazaną w art. 145 k.p.a., nie znajduje podstaw w przepisach tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. i wydaje nową decyzje rozstrzygająca o istocie sprawy. W związku z powyższym organ przyjął w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku P. Sp. z o.o. o wznowienie postępowania nie tylko dlatego, że skarżąca ta nie była stroną postępowania, w którym wydano decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. o nr [...] ale także z uwagi na niedopuszczalność uchylenia jedynie części ostatecznej decyzji będącej przedmiotem wznowionego postępowania. Uchylenie bowiem decyzji w części dotyczącej jedynie Zarządu, prowadziłoby do wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z art. 151 k.p.a., a zatem dotkniętego wadą nieważności. Niezależnie od powyższego organ uznał za chybiony zarzut dotyczący naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 10 § 1 oraz art. 104 § 1 i 109 k.p.a. Podkreślił różnicę pomiędzy postępowaniem, w którym występuje wiele stron, a postępowaniem, w którym objęto kilka spraw formalnie odrębnych. Uznał dalej, że skarga A. F dotyczyła przetwarzania danych osobowych przez Zarząd [...], C. Sp. z. o. o. oraz P. Sp. z. o. o. Zdaniem organu, kwestia pozyskania przez pracowników C. Sp. z. o. o. danych osobowych A.F. w środku komunikacji administrowanym przez Zarząd, nie jest tożsama z udostępnieniem tych danych na rzecz skarżącej. Powyższa okoliczność przemawiała za wydaniem w dniu [...] lutego 2004 r. dwóch decyzji, tj. w stosunku do Zarządu [...] (nr [...]) oraz w stosunku do Spółki (nr [...]). Również zarzut naruszenia art. 104 § 1 i 109 k.p.a., nie znajduje w ocenie organu uzasadnienia. Fakt braku doręczenia Spółce decyzji, nie było wynikiem naruszenia wspomnianych przepisów, lecz wynikało z faktu, iż nie dotyczy ona jej interesów prawnych.

Na rozprawie przed Sądem skarżąca zmodyfikowała zarzut ze skargi stwierdzając, że skoro organ uznał, iż nie była ona stroną w postępowaniu, to nie mogło być wydane postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie jego wznowienia, lecz należało wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym katem, zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania ma natomiast formę decyzji (art. 149 k.p.a. § 3). Z kolei stosownie do art. 151 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, wymienionych w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawo oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 kpa).

Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia, jak już wyżej zaznaczono, następuje w drodze postanowienia. Organ zobowiązany jest do wydania postanowienia tej treści w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do odmowy wznowienia postępowania. Przed wydaniem postanowienia w sprawie wznowienia postępowania, niedopuszczalne jest podejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych przez organ. Wszczęcie przez organ postępowania w sprawie wznowienia oznacza po pierwsze, że w danej sprawie nie zachodzą przesłanki obligujące do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, po wtóre zaś, że prowadzone przez organ postępowanie, co do przyczyn wznowienia zostanie zakończone rozstrzygnięciem, co do istoty sprawy w oparciu o przepis art. 151 w związku z art. 145 i 145a k.p.a.

Jednocześnie, organ zobowiązany jest do wydania decyzji odmawiającej wznowienie postępowania w sytuacji, gdy jest ono niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie w tym przedmiocie z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 oraz § 2 lub art. 145a § 2 k.p.a. i nie ma podstaw do jego przywrócenia. Podkreślić w tym miejscu należy, że niedopuszczalność wznowienia z przyczyn podmiotowych zachodzi wówczas, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży podmiot, który nie jest stroną w sprawie lub strona, która nie ma zdolności do czynności prawnych, działająca bez przedstawiciela ustawowego.

W rozpoznawanej sprawie organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., wydając stosowne postanowienie w tym przedmiocie. W uzasadnieniu zaś tego rozstrzygnięcia podał, iż wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania mogłoby nastąpić jedynie w przypadku, gdyby wznowienie postępowania byłoby niedopuszczalne m. in. z przyczyn podmiotowych. Tymczasem w dniu [...]października 2004 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2004 r. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim na fakt, iż postępowanie przed organem nie było dotknięte wadą wskazaną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż P.. Sp. z. o .o. nie była stroną postępowania, w której została wydana decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. W konsekwencji stwierdzić należy, że organ wydając decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, przyjął jako podstawę tej decyzji okoliczność, iż występująca z wnioskiem spółka nie posiada przymiotu strony postępowania administracyjnego, a zatem powołał się na przesłankę wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu jego niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych. Dlatego też - w ocenie Sądu - organ błędnie wszczął postępowanie w sprawie wznowienia stwierdzając, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi niedopuszczalność z podanych wyżej przyczyn, a następnie wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji powołując się na wzmiankowaną przesłankę.

Ponadto, jak wskazano wyżej, ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego już na mocy postanowienia wydanego przez organ. W konsekwencji niedopuszczalna jest ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem wspomnianego postanowienia o wznowieniu, natomiast przesłanką odmowy wznowienia postępowania nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91, publ. ONSA 1991, Nr 2, poz. 50). W przypadku wadliwej oceny organu i wszczęciu przez niego postępowania mimo, iż występuje przyczyna niedopuszczalności wznowienia postępowanie, jako bezprzedmiotowe powinno ulec umorzeniu.

Reasumując, organ niesłusznie wszczął postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, gdyż w niniejszej sprawie zachodziła przesłanka niedopuszczalności wznowienia z przyczyny podmiotowej (art. 149 § 3 k.p.a.). W rezultacie istniała podstawa do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W wypadku zaś, gdy organ wszczął postępowanie, a dopiero później ustalił, iż skarżąca spółka nie jest stroną postępowania, czyli istnienie wspomnianej przyczyny powodującej niedopuszczalność wznowienia, zobowiązany był do uchylenia postanowienia z dnia [...] września 2004 r. nr [...] i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.