Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 296/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 8 § 1, art. 105, art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 144,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 6 § 1, art. 13 § 1, art. 33 § 1 pkt 2, art. 59,
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 09 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem A. Sp. z o.o. w B. (dalej: spółka, skarżąca) z [...] grudnia 2021 r., dotyczącym zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku I. SA.

Podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 i § 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a) oraz art. 18 i art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a).

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego P. prowadził wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2021 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...]zł należności głównej plus odsetki za zwłokę i koszty upomnienia.

W celu wyegzekwowania należności objętych w. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z [...] grudnia 2021 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku I. SA.

Powyższe zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] grudnia 2021 r., natomiast spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2021 r.,[...] grudnia 2021 r.

W wyniku rozliczenia kwoty uzyskanej w dniu [...] grudnia 2021 r. w konsekwencji zastosowania powyższego środka egzekucyjnego, postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało zakończone.

Pismem z [...] grudnia 2021 r. spółka wniosła o zwolnienie z egzekucji w trybie pilnym na czas nieoznaczony środków na rachunku bankowym spółki w wysokości [...] zł, które organ zakwalifikował jako wniosek wniesiony w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a.

W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że przedmiotowe zajęcie dokonane zostało pomimo tego, iż w dniu [...] listopada 2021 r. spółka skierowała do Naczelnika Urzędu Skarbowego P. wniosek o udzielenie pomocy publicznej de minimis w postaci umorzenia w całości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz uchylenie dokonanych czynności lub ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku spółka wniosła o udzielenie pomocy publicznej de minimis poprzez rozłożenie na raty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W ocenie spółki, mając na uwadze wytyczne Ministerstwa Finansów jej wniosek o odroczenie lub rozłożenie na raty płatności za podatek wstrzymuje procedury m.in. egzekucji. Tym samym zajęcie z [...] grudnia 2021 r. zostało dokonane w sposób sprzeczny z obowiązującymi zasadami.

Nadto spółka podniosła, że zachodzi ważny interes przemawiający za zwolnieniem spod egzekucji w trybie pilnym środków na rachunku bankowym spółki. Dokonane zajęcie spowodowało utratę płynności finansowej oraz uniemożliwiło regulowanie zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym, a także publicznoprawnym. Spółka musi zagwarantować bezpieczeństwo zatrudnionym pracownikom, wywiązywać się z umów z kontrahentami, opłacić faktury za dostarczone towary i świadczone usługi w miesiącu grudniu 2021 r., natomiast aktualnie nie posiada środków finansowych. Brak wnioskowanego zwolnienia doprowadzi do sytuacji w której spółka będzie zmuszona zwolnić pracowników, którzy korzystając z zasiłków dla osób bezrobotnych będą obciążać budżet Skarbu Państwa. W dodatku brak zwolnienia spowoduje konieczność wystąpienia przez spółkę z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, co również będzie miało negatywne konsekwencje dla budżetu państwa, bowiem spółka uiszcza podatki w ogromnej wysokości. Spółka podniosła, że nie zamierza uchylać się od spełnienia obowiązku, a to oznacza, że prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne i narusza zasadę celowości i niezbędności postępowania egzekucyjnego. Do czasu rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości ewentualnie rozłożenia na raty, spółka będzie regularnie uiszczała określoną kwotę po wcześniejszym jej ustaleniu z organem na poczet zaległości objętej zajęciem z [...] grudnia 2021 r.

Organ wskazał, iż brak jest przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia wniosku spółki z [...] grudnia 2021 r. o zwolnienie z egzekucji ww. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, z uwagi na brak przedmiotu złożonego wniosku.

Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r., spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie:

- art. 13 § 1 u.p.e.a., poprzez niezwolnienie spod egzekucji na czas nieoznaczony środków na rachunku bankowym spółki w wysokości [...] zł, w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki pozwalające na takowe zwolnienie,

- art. 105 § 1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania, podczas gdy zachodziły podstawy faktyczne i prawne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny słusznie uznał, iż brak jest przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia wniosku spółki z uwagi na brak przedmiotu złożonego wniosku. Zasadne było zatem umorzenie w całości jako bezprzedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie regulacji zawartych w art. 105 § 1 k.p.a.

Organ zauważył, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość ta może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter, bądź sprawa została już ostatecznie lub prawomocnie zakończona. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Aby taki stan rzeczy zaistniał, nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy zatem do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi wówczas, gdy w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne.

Organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego, tj. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dochodzone zaległości wraz z powstałymi kosztami egzekucyjnymi wyegzekwowano w całości i zakończono prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne. Ponieważ wystąpił brak przedmiotu złożonego przez spółkę wniosku o zwolnienie z egzekucji środków na rachunku bankowym spółki, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w całości jako bezprzedmiotowe.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a., wyjaśnił, że przewidziane w ww. artykule zwolnienie z egzekucji nie może służyć niwelowaniu skutków dokonanych już czynności egzekucyjnych i odnosić się do środków finansowych, które zostały już wyegzekwowane.

Organ odwoławczy wskazał, iż organ egzekucyjny jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ wyegzekwował dochodzone zaległości i zakończył prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne. Powyższe okoliczności spowodowały, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Ustalenie tej przesłanki stwarzało obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

Pismem z [...] marca 2022 r., spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie i utrzymanie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. w P. z dnia z [...] stycznia 2022 r. w mocy, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w obrocie ostało się błędne rozstrzygnięcie,

- art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej,

- art. 13 § 1 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki, które pozwalałyby na zwolnienie spod egzekucji na czas nieoznaczony środków na rachunku bankowym spółki, w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki pozwalające na takowe zwolnienie,

- art. 105 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że umorzenie postępowania było zasadne, podczas gdy zachodziły podstawy faktyczne i prawne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, spółka wskazując na przepis art. 8 § 1 k.p.a. podniosła, że organ nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie pochylił się nad sprawą, nie zbadał sprawy w sposób szczegółowy. Z uzasadnienia wydanego postanowienia nie wynika, by organ zbadał sprawę merytorycznie. Organ bez głębszej refleksji podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. w P..

Skarżąca podniosła, że zajęcie zostało dokonane mimo tego, że w dniu [...] listopada 2021 r., spółka skierowała do Naczelnika Urzędu Skarbowego P. na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wniosek o udzielenie pomocy publicznej de minimis w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę zarejestrowanych na koncie podatnika A. Sp. z o.o.

Ponadto spółka nadmieniła, że dokonane zajęcie spowodowało utratę płynności finansowej oraz uniemożliwia regulowanie zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym, a także publicznoprawnym. Spółka musi zagwarantować bezpieczeństwo zatrudnionym pracownikom, wywiązywać się z umów z kontrahentami, opłacić faktury za dostarczone towary i świadczone usługi w miesiącu - natomiast dokonane zajęcie spowodowało, że nie posiada środków finansowych.

Spółka uwypukliła, że brak zwolnienia spod egzekucji doprowadzi do sytuacji, że będzie musiała zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej oraz zwolnić pracowników.

Wobec powyższego spółka niewątpliwie wykazała ważny interes, który pozwalał na zwolnienie spod egzekucji kwoty [...]zł i zachodziły podstawy faktyczne i prawne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania.

Kontrolując zaskarżone postanowienie pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ rozpatrujący zażalenie w ramach art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, a podstawą do dokonania powyższego rozstrzygnięcia jest uprzednie stwierdzenie jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1167/97 LEX nr 47913).

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania administracyjnego wiąże się z brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy. Należy podkreślić, że organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego, ponieważ jest ograniczony kryterium umorzenia postępowania określonym w art. 105 § 1 k.p.a., dotyczącym tylko przypadków, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w przytoczonym przepisie, oznacza, że przestaje istnieć jeden z konstytutywnych elementów materialnego stosunku administracyjnoprawnego, a wobec tego nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że zakres niniejszego postępowania został wyznaczony przez treść wniosku strony z [...] grudnia 2017 r. o zwolnienie spod egzekucji. Celem tego wniosku było, aby organ egzekucyjny zwolnił spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W zaskarżonym postanowieniu organ trafnie wywiódł, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie zainicjowane wnioskiem strony stało się bezprzedmiotowe. Stwierdzenie zaś bezprzedmiotowości postępowania jak to zostało wskazane powyżej obligowało organ I instancji do umorzenia postępowania, gdyż brak było podstaw do jego rozstrzygnięcia co do istoty.

Wyegzekwowanie należności w postępowaniu egzekucyjnym skutkuje jej efektywnym zakończeniem - zaspokojeniem prawa wierzyciela i wygaśnięciem z tego powodu postępowania. Należy zgodzić się z organami, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do skarżącej zakończyło się z dniem [...] grudnia 2021 r., kiedy to w całości wegzekwowano dochodzone zaległości wraz z powstałymi kosztami egzekucyjnymi (przekazane przez bank w dniu [...] grudnia 2021 r.).

Jak wskazał NSA w wyroku z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 209/09 (publ. w LEX nr 658155) zakończenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić albo poprzez wydanie stosownego postanowienia przez organ egzekucyjny na podstawie art. 59 u.p.e.a., albo wskutek wyegzekwowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym drugim przypadku organ egzekucyjny nie wydaje żadnego aktu stwierdzającego w sposób formalny zakończenie postępowania egzekucyjnego. A zatem efektywne wyegzekwowanie należności oznacza, że został osiągnięty zasadniczy cel postępowania egzekucyjnego co skutkuje zakończeniem tego postępowania. Organ egzekucyjny nie wydaje w tym przypadku żadnego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie. Zajęcie egzekucyjne dokonane na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2021 r. nr [...], uległo zakończeniu przed wydaniem przez organ I instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a zatem wniosek ten stał się bezprzedmiotowy.

Organ II instancji wyjaśnił w sposób klarowny i logiczny, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia przez organ I instancji w stosunku do skarżącej nie toczyło się już postępowanie egzekucyjne, a więc nie mogło być spod egzekucji zwolnione. Zainicjowane wnioskiem strony postępowanie w sprawie zwolnienia spod egzekucji w związku z zakończeniem postępowania egzekucyjnego utraciło swój przedmiot. Jego prowadzenie nie służyło żadnemu celowi. Skoro cała należność została wyegzekwowana, nie miało sensu postępowanie zmierzające do zwolnienia spod egzekucji, gdyż zwolnienie takie nie było fizycznie możliwe. W tym zakresie postępowanie wszczęte na wniosek strony, pozbawione było przedmiotu, czyli zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym.

Niewątpliwie warunkiem, który umożliwia wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji, jest to, aby postępowanie egzekucyjne było prowadzone. Nie można bowiem wyłączyć składnika majątkowego spod egzekucji, gdy postępowanie egzekucyjne się nie toczy. W rozstrzyganej sprawie w momencie składnia wniosku przez skarżącą postępowanie egzekucyjne było w toku jednak w momencie rozstrzygania przez organ I instancji było już zakończone, nie istniał zatem przedmiot wniosku, czyli aktualne zajęcie wierzytelności skarżącej.

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny słusznie uznał, iż brak jest przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z [...] grudnia 2021 r. o zwolnienie z egzekucji ww. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, z uwagi na brak przedmiotu złożonego wniosku. Zasadne było zatem umorzenie w całości jako bezprzedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie regulacji zawartych w art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i z uwagi na to nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty, a także w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Tego rodzaju przesłanka wystąpiła w niniejszej sprawie. W wyniku zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego, tj. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dochodzone zaległości wraz z powstałymi kosztami egzekucyjnymi wyegzekwowano w całości i zakończono prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne. Ponieważ wystąpił brak przedmiotu złożonego przez spółkę wniosku o zwolnienie z egzekucji środków na rachunku bankowym spółki, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w całości jako bezprzedmiotowe.

W świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., jest niezasadny. Sąd wskazuje, iż organ egzekucyjny jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ wyegzekwował dochodzone zaległości i zakończył prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne. Powyższe okoliczności spowodowały, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Ustalenie tej przesłanki stwarzało obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ nie było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Sąd wskazuje, iż zgodnie z powyższą regulacją, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. W myśl art. 144 k.p.a. przepis ten znajduje zastosowanie również w przypadku postanowień. Organ odwoławczy wydaje decyzję (postanowienie) o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (postanowienia), jeżeli - po przeprowadzeniu postępowania - dojdzie do takiej samej konkluzji, co organ pierwszej instancji. Utrzymać w mocy decyzję to znaczy utrzymać w mocy jej podstawowy, konieczny element, jakim jest rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ponownie rozpoznał merytorycznie, a następnie wyjaśnił sprawę rozstrzygniętą wcześniej postanowieniem organu pierwszej instancji. Dokonana przez organ odwoławczy ocena sprawy była zbieżna ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, zatem skutkowało to utrzymaniem w mocy zaskarżonego postanowienia.

Sąd nie podziela też zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., w myśl którego organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący lub pogłębiający zaufanie jednostki do organów władzy publicznej nie tylko ma kształtować etykę administrowania, ale również ma na celu unikanie tworzenia takich sytuacji procesowych, które są dla stron zaskakujące, niedogodne, wskazują na niejasną zmienność ocen faktów lub uprawnień, powodują powstawanie nierówności ich pozycji w postępowaniu bez należytego uzasadnienia w stanie faktycznym lub prawnym sprawy. Organ egzekucyjny prawidłowo zinterpretował wskazane normy prawne, dokonane czynności egzekucyjne zostały podjęte w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wydanie postanowienia nierealizującego oczekiwań strony, ale zgodnego z prawem, w sposób oczywisty nie narusza zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy państwowej.

W przedmiotowej sprawie nie naruszono art. 13 § 1 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki, które pozwalałyby na zwolnienie spod egzekucji na czas nieoznaczony środków na rachunku bankowym spółki.

Instytucja zwolnienia z egzekucji nie może być wykorzystywana do następczego korygowania zakresu egzekucji, zwłaszcza przez formułowanie roszczeń o zwrot sum już wyegzekwowanych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt II FSK 447/18 wskazał, że: "zwolnienie z egzekucji oznacza bowiem niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji z całości lub części składników majątkowych zobowiązanego, natomiast nie można zwolnić tego, co nie jest już przedmiotem egzekucji, bo przeszło na wierzyciela." W rozpoznawanej sprawie w wyniku dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. S.A. wyegzekwowano w całości dochodzone zaległości.

W ocenie spółki wniosek o odroczenie lub rozłożenie na raty płatności za podatek wstrzymuje procedury m.in. egzekucji. Sąd nie podziela tego stanowiska. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że samo złożenie przez zobowiązanego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania nie ma wpływu na wymagalność zobowiązania ani nie powoduje niedopuszczalności egzekucji (zob. wyroki NSA z: 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1957/10, 14 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1637/14, 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt 2180/16, 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3197/14, 16 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2204/18). Sąd podkreśla, że złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie należności nie jest przesłanką do odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią przepisu art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu egzekucyjnego może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Okoliczność złożenia wniosku o umorzenie bądź rozłożenie na raty należności nie stanowi podstawy do zgłoszenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jedynie pozytywne rozstrzygnięcie wniosku zobowiązanego o udzielenie ulgi w spłacie należności może mieć wpływ na postępowanie egzekucyjne a nie sam fakt złożenia wniosku w tym przedmiocie. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że zobowiązany mimo uchylania się od wykonania obowiązku mógłby skutecznie bronić się przed stosowaniem wobec niego środków egzekucyjnych składając różne wnioski o udzielenie ulg w spłacie należności. Wierzyciel w takim przypadku byłby pozbawiony możliwości dochodzenia realizacji obowiązku do czasu ostatecznego zakończenia wszystkich postępowań zainicjowanych przez zobowiązanego. Nie ulega wątpliwości, że byłoby to dla zobowiązanego skutecznym sposobem uchylania się od podjęcia przeciwko niemu środków egzekucyjnych.

W świetle przedstawionych wyżej okoliczności sprawy, wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. należy uznać za uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.