Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 181/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 marca 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) – dalej jako "ustawa", Wójt Gminy odmówił A. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką A. W.

W ocenie organu pierwszej instancji strona spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ustawy, z wyjątkiem art. 17 ust. 1b, albowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w 71. roku życia, a więc nie powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia. Organ stwierdził, że wnioskodawca opiekuje się matką od 2012 r., zaś czynności opisane przez wnioskodawcę związane z opieką nad matką nie pozwalają mu na podjęcie jakiejkolwiek pracy nawet w niepełnym wymiarze czasu. Wnioskodawca w ciągu dnia podaje matce leki, przemywa rany po zmianie opatrunków, masuje bolące plecy.

Decyzją z dnia 10 grudnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium wyjaśniło, że na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b ustawy należy stosować z pominięciem tej części tego przepisu, która została uznana za niekonstytucyjną, co oznacza, że w tej sprawie art. 17 ust. 1b ustawy nie może stać na przeszkodzie nabyciu przez opiekuna osoby dorosłej prawa do wnioskowanego świadczenia.

W ocenie Kolegium świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jednak z uwagi na to, że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia, a sprawowaniem przez niego opieki nad matką. Zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką nie wyklucza podjęcia przez niego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Kolegium stwierdziło, że matka strony – mimo chorób i posiadania znacznego stopnia niepełnosprawności – jest w dużej mierze samodzielna. Jest osobą chodzącą, porusza się po mieszkaniu samodzielnie, jest z nią kontakt słowno-logiczny, samodzielnie przyjmuje leki i spożywa posiłki przygotowane przez syna, wychodzi z synem na spacery, co tydzień do kościoła, a także do rodziny w odwiedziny. Czynności opiekuńcze wykonywane przez stronę nie zajmują całego dnia, czy też jego większej części i nie uniemożliwiają podjęcia zatrudnienia, mogą bowiem być wykonywane przed wyjściem do pracy i po powrocie z pracy. Matka strony nie jest osobą leżącą na stałe, zostaje też w domu sama, np. gdy skarżący robi zakupy. Ponadto we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym i jego matką zamieszkuje brat skarżącego – R. W., który prowadzi gospodarstwo rolne, zatem przy sprawnej organizacji opieki nad matką przez skarżącego i pomocy w tej opiece jego brata, możliwe byłoby podjęcie zatrudnienia przez skarżącego.

A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną tylko przez część doby nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania żądanego świadczenia oraz dokonanie ustaleń faktycznych z pominięciem treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki skarżącego bez przeprowadzenia przeciwdowodu co do treści tego orzeczenia, a nadto naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez prowadzenie sprawy z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa skutkujące uznaniem, że skarżący nie spełnia przesłanki niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, mimo iż skarżący przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych z grudnia 2012 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne, zatem uprzednio organy nie miały wątpliwości co do zakresu sprawowanej przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną matką oraz jej związku z rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego, a stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie.

Zdaniem skarżącego osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga, w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Stąd nie jest wymagane, by skarżący cały dzień spędzał przy matce, lecz by każdego dnia, przez czas uniemożliwiający równoczesną aktywność zawodową, wykonywał czynności w zakresie pielęgnacji i opieki. Okoliczność, że matka skarżącego nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej opieki drugiej osoby, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ, zaś organ odwoławczy nie przedstawił dowodu przeciwnego. Samodzielne poruszanie się przez matką skarżącego po domu czy spożywanie posiłków przygotowanych przez syna nie pozwala na przyjęcie, że takiej stałej lub długotrwałej opieki ona nie wymaga. Wyjście matki skarżącego poza miejsce zamieszkania wymaga obecności i pomocy skarżącego, nie jest w stanie samodzielnie przygotować posiłku, ani też właściwego leku do zażycia. Skarżący pomaga matce przy utrzymywaniu higieny osobistej i przy właściwej pielęgnacji owrzodzonych nóg.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej także jako "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Powyższa regulacja art. 17 ust. 1b ustawy stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

W związku z tym, jak słusznie uznało Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy przesłanka w postaci czasu powstania niepełnosprawności matki skarżącego nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu błędne w tej mierze było stanowisko organu pierwszej instancji, który za podstawę odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego przyjął to, że niepełnosprawność matki skarżącego powstała, gdy była ona już osobą dorosłą, nie uczącą się.

Dokonana ocena stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji nie przesądza jednak w sposób samodzielny istnienia podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak bowiem wynika z przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy, wnioskujący o to świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

Zdaniem organu odwoławczego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącego nad matką, a rezygnacją przez niego z zatrudnienia albo też niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia nie zachodzi związek przyczynowy.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką – A. W. Matka skarżącego (ur. w 1940 r.) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący pomaga matce w codziennym funkcjonowaniu. Rano przygotowuje śniadanie i leki do zażycia, mierzy ciśnienie i poziom cukru we krwi oraz robi opatrunek na nodze. Następnie skarżący robi zakupy, sprząta, pierze, prasuje, pali w piecu, zajmuje się ogrodem. W miarę możliwości wychodzi z matką na spacery, zawozi na wizyty lekarskie lub w odwiedziny do rodziny. Matka skarżącego pomaga mu w przygotowaniu obiadu. Wieczorami skarżący masuje matce plecy, podaje kolację i leki. Matka skarżącego samodzielnie porusza się po domu, jest z nią kontakt słowno-logiczny, samodzielnie spożywa posiłki, samodzielnie się myje, w razie potrzeby w kąpieli pomaga skarżący albo siostra skarżącego zamieszkująca oddzielnie. Skarżący zawozi matkę do kościoła lub na cmentarz. Wraz ze skarżącym i jego matką zamieszkuje jego brat – R. W., który prowadzi gospodarstwo rolne.

Z przywołanych powyżej unormowań wynika jednoznacznie, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Omawiane świadczenie nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu jest ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy( rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, czyli ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy.

Takich ustaleń faktycznych nie można jednak , wbrew stanowisku skarżącego, utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności.

Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 ustawy).

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który w swym rozstrzygnięciu stwierdził, że opisana w ww. przepisie przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką a niepodejmowaniem lub rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/1, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia: stała lub długoterminowa, wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20, z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana przez skarżącego opieka nad matką, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności wspomagających matkę w jej codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki o jakiej mowa we wskazanym przepisie, a co wynika z przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego i jego aktualizacji.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżący wykonuje w zasadzie czynności dnia codziennego związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego prowadzonego wspólnie z matką, przy czym we wspólnym domu zamieszkuje również brat skarżącego – R. W. Do czynności tych należą te czynności, których wykonanie sprawia trudność matce skarżącego, w tym: palenie w piecu, sprzątanie, robienie zakupów, przygotowanie i podanie posiłków i leków, wożenie na wizyty lekarskie, towarzyszenie w życiu codziennym. Z opisu zakresu sprawowanej opieki wynika zatem, że czynności wsparcia matki skarżącego bezpośrednio w chorobie jedynie w niewielkim rozmiarze zajmują dzień. Czynności te polegają na zmianie opatrunków, podaniu lekarstw, masażu pleców, pomiarze ciśnienia oraz poziomu cukru we krwi. Czynności te, jak wynika z oświadczeń skarżącego, co do zasady mogą być wykonane rano i wieczorem (podanie śniadania i kolacji, leków, zmiana opatrunków, pomiary ciśnienia i cukru we krwi, kąpiel) lub wczesnym popołudniem (podanie obiadu). Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wykonywane mogą być poza godzinami zatrudnienia, tak jak to odbywa się powszechnie w szeregu innych gospodarstw domowych, w których pod opieką pracujących domowników pozostają chociażby małoletnie dzieci lub osoby starsze. Choć oczywiście nie tylko czynności związane bezpośrednio z opieką nad osobą niepełnosprawną wchodzą w zakres "opieki", w rozumieniu omawianego przepisu, nie można nie zauważyć, że skarżący, mieszkający z matką, także dla siebie musi robić zakupy, sprzątać, gotować czy palić w piecu. Trudno zatem uznać, by wymienione czynności były tylko i wyłącznie wykonywane z uwagi na potrzeby matki skarżącego.

Podkreślenia wymaga okoliczność, że matka skarżącego, mimo szeregu schorzeń, na które cierpi, nie jest osobą leżącą na stałe, jest w stanie samodzielnie jeść i pić, nie napotyka na trudności w zakresie higieny i fizjologii, jest w stanie poruszać się samodzielnie w obrębie domu, nadto, jak wynika z oświadczeń skarżącego, kiedy wychodzi z domu ( np. w celu zrobienia zakupów), jego matka pozostaje sama w domu.

Kolejną istotną okolicznością mającą wpływ na ocenę zakresu opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką jest fakt zamieszkiwania wspólnie z nimi brata skarżącego – R. W. Choć jest on właścicielem prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego, to możliwe jest z jego strony wykonywanie - nawet niekoniecznie codziennie, a w razie rzeczywistej potrzeby - niektórych czynności, gdy matka pozostaje sama w domu. Specyfika działalności polegającej na pracy w gospodarstwie rolnym pozwala bowiem w ciągu dnia na wygospodarowanie czasu, który można poświęcić na opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W takim zaś przypadku fakt zamieszkiwania R. W. wspólnie ze skarżącym i ich wspólną matką należy rozpatrywać w kontekście zakresu opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką i związku tej opieki z koniecznością rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego. Skoro z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że matka skarżącego nie wymaga szczególnej pielęgnacji i obsługi, to ustalenia te mają bezpośredni wpływ na możliwość podjęcia zatrudnienia przez skarżącego, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Słusznie SKO wywiodło zatem, że przy sprawnej organizacji opieki nad A. W. skarżący jest w stanie pogodzić obowiązki zawodowe z koniecznością zapewnienia matce opieki. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że opieka sprawowana przez skarżącego nad matką wyklucza podjęcie przez skarżącego zatrudnienia lub pracy zarobkowej w jakiejkolwiek formie, wskazanej w art. 3 pkt 22 ustawy.

Powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja przytoczona w skardze. Podkreślić należy, że nie zawsze i nie w sposób automatyczny każda osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, także ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będzie wymagać tej opieki w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia choćby w ograniczonym wymiarze czasu pracy. Każdą taką sytuację należy bowiem analizować z uwzględnieniem konkretnych okoliczności faktycznych. Oznacza to również, że przyznanie skarżącemu decyzją Wójta Gminy z dnia 28 grudnia 2012 r. świadczenia pielęgnacyjnego na A. W. czy później innych świadczeń nie może oznaczać, że obecnie skarżący także spełnia przesłanki do przyznania tego świadczenia. Organy administracji publicznej rozstrzygają na podstawie stanu prawnego i stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji. Dokonują także oceny istnienia przesłanek możliwości uzyskania konkretnego świadczenia na podstawie aktualnie zgromadzonego materiału dowodowego, kierując się także orzecznictwem sądowoadministracyjnym przy wykładni określonych przepisów. Ważna jest też skrupulatność organów przy gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego.

Zdaniem Sądu ocena zaistnienia przesłanek omawianego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana przez organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie, jest prawidłowa. Brak jest bowiem bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaną przez niego opieką nad matką w rozumieniu w/w przepisu ustawy. Uwzględniając rodzaj i charakter czynności, jakie wykonuje skarżący, a także fakt, że przez większą część dnia matka skarżącego radzi sobie samodzielnie stwierdzić należy, że skarżący może podjąć zatrudnienie, choćby w niepełnym wymiarze czasowym.

W rezultacie należy przyjąć, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę - jako bezzasadną - oddalił.