Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 150/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par 1 , art.145 par 1 pkt 1 lit.c, art. 134 par 1, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 138 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. kwotę [...]([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej powoływany jako organ odwoławczy lub ZWINB) po rozpatrzeniu odwołania Z. N. (dalej powoływany także jako skarżący) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej PINB w S.) z dnia [...] znak: [...], stwierdzającą wykonanie przez E. O. (dalej powoływana także jako inwestor) obowiązku nałożonego decyzją PINB w S. Nr [...] z dnia [...] r. znak: [...]

Jak podał w uzasadnieniu organ odwoławczy, na skutek zawiadomienia Z. N., PINB w S. przeprowadził w dniu 15 listopada 2018 r. oględziny budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w S., stanowiącego przedmiot współwłasności H. i Z. N. i E. O. .

W następstwie poczynionych w toku kontroli ustaleń PINB w S. decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. – dalej Prawo budowalne), nałożył na inwestorkę obowiązek sporządzenia i przedłożenia w PINB w S. oceny technicznej zawierającej inwentaryzację budowlaną, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia samorządu zawodowego, wykonanych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym usytuowanym w parterze budynku mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego na dz. nr [...] przy ul. [...] w S., określającą zgodność jej wykonania z przepisami techniczno-budowlanymi oraz niezbędne czynności i roboty do wykonania w celu likwidacji ewentualnych niezgodności, a także aktualne protokoły badań i sprawdzeń instalacji gazowej i elektrycznej, w terminie do dnia 31 lipca 2019r.

Realizując powyższe zobowiązanie E. O., przedłożyła do powiatowego organu nadzoru budowalnego:

1) ocenę techniczną lokalu mieszkalnego w parterze budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S., wykonaną w lipcu 2019 r. przez mgr inż. J. S. (upr. nr [...]) i mgr inż. R. G. (upr. nr [...]);

2) kserokopię protokołu przeglądu technicznego instalacji gazowej w przedmiotowym lokalu mieszkalnym z dnia 19 lipca 2019 r., sporządzonego przez R. K. (upr. nr [...], [...]);

3) kserokopię protokołu nr [...] z badania rezystancji izolacji przewodów elektrycznych w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, sporządzonego przez technika elektryka A. B. (upr. nr [...], [...]);

4) kserokopię protokołu nr [...] ze sprawdzenia ochrony przeciwporażeniowej przed dotykiem pośrednim i bezpośrednim, sporządzony przez ww. technika elektryka A. B. dla lokalu mieszkalnego na parterze przedmiotowego budynku.

5) ocenę techniczną – pt. "uzupełnienie" dla lokalu mieszkalnego w parterze budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S., wykonaną w październiku 2019 r. przez R. C. (upr. nr [...]).

Inwestorka złożyła też w dniu 14 sierpnia 2019 r. oświadczenie, w którym stwierdziła, że błędnie określiła zakres prac dotyczących instalacji elektrycznej, zapisanych w adnotacji służbowej z dnia 6 lutego 2019 r., ponieważ nie przebudowywała tej instalacji, a jedynie wykonała nową po tej samej trasie.

Po przeanalizowaniu powyższych dokumentów, PINB w S. przywołaną powyżej decyzją z dnia [...] r. stwierdził wykonanie przez inwestorkę obowiązku nałożonego uprzednio decyzją tego organu z dnia [...] r.

Od powyższej decyzji odwołał się Z. N., wnosząc o doprowadzenie budynku nr [...] zlokalizowanego na działce nr [...] do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie stanu pierwotnego w tym przede wszystkim wejścia do piwnicy od strony mieszkania inwestorki. Skarżący oświadczył, że zabudowanie przez E. O. otworu w stropie nad piwnicą, spowodowało pozbawienie go możliwości korzystania z piwnicy. Wskazał też, że w chwili obecnej nie ma żadnego dostępu do piwnicy, w której znajdują się takie urządzenia jak: główny wyłącznik prądu, wodomierze, instalacja elektryczna – siłowa 400V, instalacja kanalizacyjna i ściekowa, zawory regulacji wody i centralnego ogrzewania.

Jak oświadczył skarżący, poprzez zgodę na legalizację zabudowania otworu w stropie nad piwnicą pierwotny dostęp do piwnicy został zlikwidowany. Natomiast drugie wejście, które wykonał za własne pieniądze w związku z bezprawnym zachowaniem inwestorki, zostało przez nią również bezprawnie okratowane.

Wreszcie w ocenie skarżącego wbrew twierdzeniom organu faktyczne przekształcenie użytkowania obiektu mieszkalnego na całodobowy hotel dla psów i innych zwierząt ma realny wpływ na zmianę warunków zdrowotnych, sanitarnych czy ochrony środowiska. Zmiana użytkowania spowodowała ograniczenie możliwości dostępu do wspólnego domu. Zdaniem skarżącego inwestorka powinna ponieść karę finansową oraz w pełni sfinansować koszty przeniesienia urządzeń z piwnicy do której nie ma on dostępu.

Pismem z dnia 8 maja 2020 r., organ odwoławczy wezwał inwestorkę do wykazania, iż legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 29 maja 2020 r. zobowiązana przedłożyła na ręce ZWINB postanowienie Sądu Rejonowego w Białogardzie Wydział I Cywilny z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I Ns 561/14, w którym orzeczono o zniesieniu współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w S. i wyznaczono nowy podział własności.

W odniesieniu do powyższego skarżący oświadczył natomiast, iż w czasie samowolnej przebudowy parteru budynku inwestorka nie była właścicielką tej nieruchomości, ponieważ prawowitą właścicielką była jej matka. E. O. została współwłaścicielką nieruchomości aktem notarialnym z datą 08 lipca 2014 r. którego kopię przedłożył skarżący.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym ZWINB wyjaśnił, iż przedmiotem postępowania jest samowolne wykonanie robót budowlanych w części budynku mieszkalnego polegających na:

- rozebraniu ścianki działowej pomiędzy kuchnią a korytarzem ze schodami wewnętrznymi w parterze,

- zamontowaniu dwuteownika pod stropem w miejscu rozebranej ścianki działowej w parterze,

- rozebraniu drewnianych schodów wewnętrznych prowadzących z parteru na piętro,

- zabudowaniu otworu w stropie nad piwnicą,

- rozebraniu schodów wewnętrznych zejściowych do piwnicy,

- rozebraniu ścianki działowej pomiędzy kuchnią a spiżarnią na parterze,

- przebudowie wewnętrznej instalacji gazowej i elektrycznej na parterze.

Jak ponadto ustalił organ, na mocy przywołanego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego w Białogardzie o sygn. akt I Ns 561/14, zniesiono współwłasność nieruchomości której dotyczy postępowanie, poprzez wyodrębnienie własności lokali mieszkalnych zgodnie z opinią biegłego sądowego z zakresu budownictwa z dnia 27 marca 2017 roku, stanowiącą integralną część powyższego postanowienia. Na powyższej podstawie podział nastąpił w ten sposób, że:

a) wnioskodawcom, Z. i H. małżonkom N. , przyznano na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej własność lokalu mieszkalnego numer [...], o powierzchni użytkowej wraz z pomieszczeniami przynależnymi [...] m2 z udziałem wynoszącym [...] części w nieruchomości wspólnej stanowiącej działkę numer [...] oraz części wspólne budynku,

b) uczestniczce, E. O. , przyznano na wyłączną własność lokal mieszkalny numer [...], o powierzchni użytkowej wraz z pomieszczeniami przynależnymi [...] m2 z udziałem wynoszącym [...] części w nieruchomości wspólnej stanowiącej działkę numer [...] oraz części wspólne budynku.

Organ na podstawie szczegółowych zapisów opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, na której opierał się sąd powszechny dokonujący podziału nieruchomości stwierdził, iż wykonane przez inwestorkę roboty budowlane zostały przeprowadzone w obrębie stanowiącego jej własność lokalu mieszkalnego, tj. w parterze budynku — w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz w piwnicy (rozebranie schodów wewnętrznych prowadzących z piętra do piwnicy). Zatem zarzuty skarżącego odnośnie: "odcięcia wspólnego wejścia do piwnicy", "zaanektowania wspólnego korytarza na parterze ", czy " braku zgody na przebudowę " należało uznać za bezzasadne.

Zważono przy tym na konkluzję opinii biegłego stanowiącej załącznik do postanowienia w przedmiocie podziału nieruchomości wspólnej, iż przyjęty wariant podziału jest najbardziej racjonalnym "ze względu na najmniejsze różnice udziałów oraz unikanie konfliktów między stronami. Wnioskodawca posiadając cały budynek gospodarczy zabezpiecza w pełni swoje potrzeby magazynowe i inne, bez potrzeby korzystania dodatkowo z pomieszczenia piwnicy. Natomiast uczestniczka posiadając w piwnicy instalacje C.O. musi korzystać z tej części budynku".

Mając powyższe na uwadze uznano, iż z przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy przedłożonych przez inwestorkę dokumentów, wykonane przez nią roboty budowlane, wykonane zostały w sposób nienaruszający obowiązujących przepisów prawa oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Natomiast w zakresie dysponowania prawem do części budynku, w której zobowiązana wykonała roboty budowlane, uzupełniające postępowanie dowodowe, wykazało, iż roboty te zostały wykonane wyłącznie w części stanowiącej odrębną własność zobowiązanej.

ZWINB odnosząc się do szeregu zarzutów skarżącego, podniesionych w odwołaniu i dotyczących elementów użytkowanych przez niego instalacji, znajdujących się w pomieszczeniu piwnicy, stanowiącym — po zniesieniu współwłasności — własność zobowiązanej wyjaśnił, że przeprowadzenie instalacji i pozostawienie elementów ich osprzętu w powyższym pomieszczeniu piwnicy, stanowi zagadnienie prawa cywilnego (które jeśli nie zostało uregulowane postanowieniem sądu o zniesieniu współwłasności, może - w braku porozumienia stron - stanowić przedmiot odrębnego postępowania przed sądem powszechnym).

Pismem z dnia 23 stycznia 2021 roku Z. N. wniósł skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 75, 77 § 1, art. 80, 81a, 107 §1 pkt 6 oraz §3 k.p.a.:

- poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego, poczynienie dowolnej oceny dowodów i stawianie wniosków nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym skutkujące błędnym zalegalizowaniem samowoli budowlanej wykonanej przez inwestorkę,

- poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do samowoli budowlanej, na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego w Białogardzie I Wydział Cywilny z dnia 12 grudnia 2018 roku podczas gdy dokonanie robót budowlanych miało miejsce przed dniem legitymowania się przez inwestorkę jakimkolwiek tytułem prawnym do nieruchomości, co skutkowało samowolą budowlaną.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 oraz 40 Prawa budowalnego przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż samowola budowlana została przez organy kontroli zalegalizowana jako roboty budowlane wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami w czasie ich wykonania.

W uzasadnieniu skargi, wskazano w szczególności, iż stwierdzenie legalności lub nielegalności wykonanych robót budowlanych jest niezwykle ważne ze względu na istnienie roszczeń odszkodowawczych i konsekwencji z tym związanych. Skarżący oświadczył też, iż samowolne roboty budowlane zablokowały mu i jego żonie możliwość korzystania z domu i wykonane zostały bezprawnie. Zarzucił też, iż zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, jak to miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ poprzez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z przyczyn odmiennych niż wskazane w jej treści.

W sprawie jest bezspornym, iż na mocy decyzji PINB w S. z [...] roku na inwestorkę nałożono obowiązek wykonania i dostarczenia oceny technicznej zawierającej inwentaryzację budowlaną wykonanych robót, a także aktualne protokoły badań i sprawdzeń instalacji gazowej i elektrycznej.

Niewątpliwym jest także, iż zobowiązana, dostarczyła organowi dokumenty objęte postanowieniem, opracowane przez specjalistów posiadających stosowne uprawnienia. Wobec powyższego organ nadzoru budowalnego był zobowiązany do dokonania oceny prawidłowości nałożonego obowiązku w zakresie wyznaczonym wcześniej wydaną w tym przedmiocie decyzją powiatowego organu nadzoru budowalnego, co też uczynił w zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę dla decyzji wydanej przez ZWINB stanowił art. 51 ust. 3 Prawa budowalnego zgodnie z którym, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przy czym w myśl art. 51 ust. 7 powyższej ustawy przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowalnego jest kolejnym etapem prowadzonego postępowania i jest ściśle związana z wykonaniem lub niewykonaniem obowiązków nałożonych na inwestora w ramach postępowania naprawczego (por. Wyrok WSA w Szczecinie z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt. II SA/Sz 1052/20, publ. www.orzecznia.nsa.gov.pl).

W zakresie zarzutów skarżącego dotyczących prawidłowości decyzji PINB w S. z [...] roku tj. decyzji na mocy której na inwestorkę nałożono obowiązek wykonania i dostarczenia oceny technicznej zawierającej inwentaryzację budowlaną wykonanych robót, a także aktualne protokoły badań i sprawdzeń instalacji gazowej i elektrycznej, należy dostrzec, iż dotyczą one ostatecznej decyzji organu nadzoru budowalnego. Powyższa decyzja została doręczona również skarżącemu i nie była przez niego wówczas kwestionowana w trybie odwoławczym. Aktualnie zatem decyzja ta jest wiążąca dla organów stosujących prawo oraz jej adresatów. Tym samym rozważania skarżącego co do jej prawidłowości wykraczają poza zakres badanego postępowania, gdyż organ był zobowiązany do weryfikacji wykonania obowiązku wynikającego w przedmiotowej decyzji nie zaś do oceny prawidłowości owej decyzji.

Wskazać przy tym należy, iż ewentualna weryfikacja decyzji ostatecznej może następować jedynie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a., przy czym z okoliczności sprawy nie wynika aby którykolwiek z powyższych trybów skarżący zainicjował.

W ocenie Sądu weryfikując prawidłowość zaskarżonych decyzji nie można jednak pomijać skutków - zapadłego przed wydaniem decyzji przez organ I instancji - postanowienia Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I Ns 561/14. Jego następstwem było zniesienie współwłasności nieruchomości w ten sposób, iż inwestorka nabyła na wyłączną własność znajdujący się na parterze lokal mieszkalny nr [...] oraz piwnicę (w całości), zaś skarżący wraz z żoną nabyli własność lokalu nr [...] znajdującego się na piętrze wraz z budynkiem gospodarczym znajdującym się na nieruchomości. Powyższe rozstrzygniecie sądu powszechnego w przedmiocie podziału stało się prawomocne po oddaleniu wywiedzionej od niego apelacji, co nastąpiło przed datą rozstrzygania przez organ odwoławczy (Postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie sygn. akt. VII Ca 225/19 z 17 października 2019 roku, prawomocne z dniem 28 października 2019 r.).

W tym miejscu należy podkreślić, iż organy dostrzegając treść powyższych orzeczeń sądów powszechnych przyjęły w toku postępowania, iż roboty wykonane przez inwestorkę zostały wykonane wyłącznie w części budynku stanowiącej jej wyłączną własność. Uznały też za wystarczające do potwierdzenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne jej oświadczenie w tym zakresie wywodzone z jej prawa własności lokalu nr [...] i piwnicy. W tym zakresie, mając na względzie zarzut skarżącego, iż w momencie prowadzenia inwestycji inwestorka nie posiadła ani tytułu prawnego do nieruchomości ani prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, należy wskazać, że co do zasady w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie przepisów art. 50 - 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowalne okoliczność, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 tej ustawy) ocenia się na datę samowolnego wykonywania robót budowlanych. Okoliczności dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane mogą jednak w ciągu miesięcy czy też lat ulec zmianie (np. na skutek zmiany właściciela w przypadku sprzedaży nieruchomości czy spadkobrania) i może to nastąpić także po zakończeniu robót budowlanych. W sytuacji gdy inwestor nie posiadał takiego prawa w dacie samowolnego wykonywania robót budowlanych, a posiada je obecnie, możliwe jest "sanowanie" tego braku (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2019 r., sygn. II OSK 2901/17, publ. www.orzecznia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż wobec uprawomocnienia się przywołanego powyżej postanowienia w przedmiocie podziału nieruchomości, zakres uprawnień poszczególnych właścicieli lokali (pomieszczeń) w budynku objętym postępowaniem w przedmiocie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowalne wyznacza treść owego postanowienia.

Organy ustaliły, że objęte postępowaniem roboty budowalne obejmowały: rozebranie niektórych ścianek działowych w lokalu nr [...], rozebranie schodów wewnętrznych zejściowych do piwnicy i prowadzących z parteru na piętro (również znajdujących się w lokalu nr [...] i piwnicy) a także na zabudowaniu otworu w stropie nad piwnicą (a więc pomiędzy lokalem inwestorki a piwnicą również stanowiąca przedmiot jej własności). Nie można nie dostrzegać też, iż roboty będące przedmiotem postępowania zostały wykonane już po zabudowaniu otworu w stropie nad parterem (w miejscu schodów) przez Z. N., co miało mieć miejsce w 2003 roku. Powyższą kolejność robót w budynku potwierdzają zresztą twierdzenia samego skarżącego oświadczającego, iż będące przedmiotem oceny roboty zostały poprzedzone "zasklepieniem otworu w stropie parteru" (tak np. pismo skarżącego pt. "sprostowanie" z 11 lutego 2020 r.)

W tym stanie rzeczy uznanie skarżącego oraz jego żony za strony postępowania legalizacyjnego dotyczącego robót w lokalu nr [...] i piwnicy jawą się jako całkowicie niekonsekwentne. W szczególności organy rozstrzygając w sprawie nie wskazywały samowolnie wykonane przez inwestorkę roboty, były w jakimkolwiek zakresie wykonywane na części nieruchomości stanowiącej własność skarżącego i jego żony, względnie aby dotyczyły części wspólnych budynku takich jak np. fundamenty, ściany nośne, dach, kominy, piony wodne i kanalizacyjne, balkony czy elewacji.

O ile w dacie nakładania w postępowaniu naprawczym obowiązku na inwestorkę stosunki własnościowe dawały podstawy do uznawania, iż przedmiot postępowania jest objęty przynajmniej częściowo współwłasnością inwestorki i skarżącego to jednak rozstrzygając w sprawie organy administracji były niewątpliwie zobowiązane do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego sprawy, jaki nastąpił wskutek sądowego podziału nieruchomości. Zatem jeśli organy doszły do wniosku, iż roboty budowalne dotyczyły wyłącznie lokalu nr [...] oraz piwnicy, a w konsekwencji także stropu pomiędzy powyższymi pomieszczeniami, a tytuł prawny do powyższych pomieszczeń przysługuje wyłącznie inwestorce, powinny były zweryfikować krąg stron postępowania.

Sąd podkreśla w tym miejscu, iż organ wydając decyzję jest zobowiązany do prawidłowego określenia stron postępowania. Status strony postępowania jest związany z istnieniem interesu prawnego. Przy czym ów interes musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego. Interes prawny jest indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Tylko przepis prawa materialnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który charakteryzuje się tym, że podmiot jest bezpośrednio zainteresowany sposobem rozwiązania danej sprawy, nie może on jednak wskazać normy prawa materialnego, której naruszenie spowodowało naruszenie jego interesu prawnego.

Skarżący upatruje swojego interesu w roszczeniach cywilnych względem inwestorki oraz w wywodzonym prawie dostępu do piwnicy stanowiącej aktualnie własność inwestorki z uwagi na umiejscowienie tam głównego wyłącznika prądu, wodomierzy, instalacji elektrycznej siłowej, instalacji kanalizacyjnej czy zaworu wody. Nie wskazuje jednak żadnego tytułu prawnego dla takiego oczekiwanego przez siebie korzystania z nieruchomości inwestorki. Tak artykułowane roszczenia, nie dają się zatem zakwalifikować jako mieszczące się w zakresie pojęcia interesu prawnego. Dotyczą one interesu faktycznego i jak zasadnie dostrzegł organ administracji, w takim przypadku podlegają dochodzeniu w trybie cywilnym.

Wobec powyższego Sąd uznał za uzasadnione uchylenie decyzji organów obu instancji, co umożliwi, po zastosowaniu powyższych wskazań prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania przy uwzględnieniu aktualnego stanu nieruchomości, będącego następstwem jej podziału przez sąd powszechny. Rozstrzygnięcie kończące postępowanie administracyjne winno być skierowane do podmiotów co do których potwierdzony został w dacie orzekania interes prawny, przy czym warto podkreślić, że krąg stron postępowania podlega weryfikacji także na etapie postępowania organu odwoławczego. Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy, że podmiot uznawany na etapie postępowania organu I instancji za stronę i dalej wnoszący odwołanie nie jest stroną, powinno być umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. Wyrok NSA z 2 grudnia 2008 r. sygn. akt. II GSK 489/08, publ. www.orzecznia.nsa.gov.pl)

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a.