Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 359/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona tle następujących zdarzeń.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021r. Prezydent Miasta B. odmówił M. B. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką and niepełnosprawnym ojcem J. B. Organ I instancji podał dwie przyczyny uniemożliwiające przyznanie świadczenia. Po pierwsze wskazał na fakt, że niepełnosprawność J. B. istnieje od 60 roku życia a po drugie na fakt, że niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim a żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie choruje przewlekle i pracuje zawodowo.

W odwołaniu od tej decyzji M. B. zarzucił organowi niedopuszczalne powołane się na normę prawną z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to przepis została uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Nadto podniósł, że jego matka a żona niepełnosprawnego, jest jedyną osobą pracującą w rodzinie i zapewniającą rodzinie dochód a w dodatku sama jest w podeszłym wieku, ma stwierdzoną dyskopatię kręgosłupa szyjnego a praca w szpitalu wyczerpuje ją fizycznie.

Decyzją z dnia [...] marca 2021r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpoznaniu odwołania M. B. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium po przytoczeniu brzmienia przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdziło, że zasadny jest zarzut odwołującego się co do niedopuszczalności powołania się na art. 17 ust. 1b ustawy jako przeszkodę do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium jednoznacznie wskazało, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r. sygn. K 38/13 stwierdzającego niezgodność przepisu z Konstytucją RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jest niedopuszczalność opierania decyzji odmawiających przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kolegium nie podzieliło natomiast drugiego zarzutu M. B. opartego na wykazywaniu, że pozostawanie niepełnosprawnego ojca w związku małżeńskim z pracującą i pełnosprawną żoną, nie stanowi przeszkody prawnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego odwołującemu się – synowi niepełnosprawnego. Kolegium wskazało na stan faktyczny sprawy. Niepełnosprawność J. B. została stwierdzona orzeczeniem z [...] września 2018r. Odwołujący się, będący synem niepełnosprawnego, jest studentem Wyższej S. w B. Studiuje w trybie zaocznym. J. B. pozostaje w związku małżeńskim z B. B., która jest osobą czynną zawodowo, pracującą jako pielęgniarka w USK w B., nie podsiadającą orzeczenia o niepełnosprawności. Według twierdzeń żony niepełnosprawnego, z powodu pracy zawodowej nie może sprawować stałej opieki nad mężem. Czynności opiekuńcze wypełnia pomiędzy dyżurami w szpitalu. Drugi z synów jest studentem Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie gdzie studiuje w trybie dziennym i z tego powodu nie może sprawować opieki nad ojcem. Matka niepełnosprawnego ma lat 94, jest schorowana i sama wymaga pomocy. Według odwołującego się jest on jedyną osobą mogąca stale opiekować się ojcem.

Następnie Kolegium stwierdziło, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, uregulowanego w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym a przepisy tego kodeksu określają kolejność osób zobowiązanych do alimentacji bliskich. Wynikający z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek małżonka do wzajemnej pomocy współmałżonkowi wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych i innych, o których mowa w Tytule II "Pokrewieństwo i powinowactwo". Obowiązek alimentacyjny współmałżonka względem drugiego współmałżonka powstaje z mocy prawa a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Stąd nie ma wątpliwości, że w pierwszej kolejności to na żonie J. B. ciąży obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego. Kolegium dodało, że ma świadomość, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje celowościowa i systemowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą pozostawanie niepełnosprawnego w związku małżeńskim nie w każdej sytuacji powinno być uważane za przeszkodę prawną do przyznania innemu bliskiemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z wykładnią celowościową i systemową, dotyczy to sytuacji, gdy współmałżonek osoby niepełnosprawnej sam nie jest w stanie opieki sprawować z powodu obiektywnych przyczyn, niezależnych od woli człowieka i nie będących rezultatem jego świadomego wyboru (np. niepełnosprawność lub ciężka choroba uniemożliwiająca sprawowanie opieki) Nie może jednak chodzić o takie sytuacje, w których przeszkoda jest wynikiem świadomego wyboru życiowego. Fakt pozostawania w zatrudnieniu jest wynikiem dokonanego w sposób świadomy wyboru danej osoby, nie zwalniającej jej z obowiązku alimentacyjnego względem bliskich. Kolegium nadmieniło, że żona niepełnosprawnego J. B. wykonuje cześć czynności opiekuńczych wobec męża gdy nie pracuje. Stąd też nie można uznać, że M. B. – syn niepełnosprawnego sprawuje wyłączną opiekę nad ojcem albowiem czyni to wspólnie ze swoją matką.

Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne ze swej istoty służy częściowemu zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą opiekunowie chorych członków najbliższej rodziny wskutek rezygnacji z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki. W stanie faktycznym sprawy, nie można przyjąć, że żona niepełnosprawnego z przyczyn obiektywnych nie może sprawować opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem. Pomoc państwa w formie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest skierowana do kogokolwiek z rodziny osoby niepełnosprawnej czy osób zaprzyjaźnionych z niepełnosprawną w zależności od tego, kto się opieki podejmie ale wyłącznie do określonej kategorii osób. O ile przy tym - z uwagi na konstytucyjne zasady równości czy sprawiedliwości społecznej - może okazać się celowym w danym stanie faktycznym przyjęcie, że uprawnionym do otrzymania omawianego świadczenia jest jeszcze inna niż wymieniona expresis verbis w ustawie kategoria członków szeroko rozumianej rodziny (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 listopada 2008r.sygn.P 27/07), o tyle nie ma takiego uzasadnienia w stosunku do zmiany porządku kolejności nabywania obowiązku alimentacyjnego przez krewnych osoby uprawnionej do pomocy. To nie rodzina bowiem decyduje, komu spośród jej członków winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne a decyduje o tym przepis prawa. W okolicznościach sprawy, jak przyjęło Kolegium, nie zaktualizował się obowiązek alimentacyjny odwołującego się względem ojca albowiem wykazywana niemożność sprawowania przez żonę niepełnosprawnego opieki nad nim spowodowana pozostawaniem w zatrudnieniu, nie stanowi okoliczności zwalniającej współmałżonkę z mającego pierwszeństwo obowiązku alimentacyjnego względem męża.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego M. B. podtrzymał zarzuty odwołania zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów art. 17 ust. 1b i 17 ust.5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdził, że dokonując wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych należy mieć na uwadze cel regulacji tj. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. Dodał, że z racji ciągłego przebywania w domu oraz osobistych warunków fizycznych jest osobą mogącą realnie zaopiekować się ojcem. Matka B. B. z uwagi na wiek przedemerytalny nie może zrezygnować z pracy ale nie jest w stanie fizycznie zapewnić dostatecznej opieki osobie pozostającej na wózku inwalidzkim.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Na wstępie sąd wyjaśnia podstawę prawną skierowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 maja 2021r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 18 maja 2021r. Z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wynika, że podstawą skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) oraz §1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r. – Dz. U. z 2020r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.. W konsekwencji wyznaczone dotychczas rozprawy w WSA w Białymstoku zostały odwołane z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie a sprawy wyznaczone na rozprawę zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 ze zm.). Również sprawy, dla których nie był jeszcze wyznaczony termin rozprawy, z uwagi na objęcie z dniem 24 października 2020r. obszarem czerwonym terytorium całego kraju (vide: Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 października 2020r. – Dz. U. z 2020r., poz. 1871) były na mocy indywidualnych zarządzeń przewodniczącego wydziału kierowane do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych z uwagi na nadal istniejące realnie zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie. Należy zaznaczyć, że na dzień orzekania nadal stanem epidemii wywołanej zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (vide: paragraf 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021r., poz.861 ze zm.) a Prezes NSA nie uchylił Zarządzenia nr 39 z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw.

Skarga podlegała oddaleniu.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ ten dopatrzył się w sprawie dwóch przesłanek uniemożliwiających przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym ojcem uznając za przeszkodę prawną:

- fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25 roku jego życia (w świetle art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych),

- fakt, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z osobą nie legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności (w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych),

Organ II instancji natomiast wyeliminował pierwszą przeszkodę przyjmując, że jedynie pozostawanie niepełnosprawnego w związku małżeńskim z osobą aktywną zawodowo i pełnosprawną, stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego synowi niepełnosprawnego.

Sąd podziela trafność oceny organu odwoławczego w odniesieniu do wyeliminowania pierwszej przesłanki odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zauważając przy tym, że skarżącemu stawiającemu Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. zarzut naruszenia art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, umknął uwadze fakt niezastosowania przez Kolegium literalnego brzmienia tego przepisu. W odniesieniu do przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci stwierdzenia znacznej niepełnosprawności J. B. już po ukończeniu przez niego 25 roku życia, skład orzekający zgadza się z oceną prawną dokonaną przez Kolegium, które trafnie wytknęło organowi I instancji niemożność upatrywania w treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bezwzględnej przeszkody do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrokiem bowiem z 21 października 2014r., wydanym w sprawie o sygn. K 38/13, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Stwierdzona zatem została zakresowa niekonstytucyjność przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, skutkująca tym, że przepis ten w niekonstytucyjnym zakresie nie może być stosowany. Oznacza to, że organy administracji publicznej rozpoznając teraz wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pochodzący od opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, mają obowiązek rozpatrzenia wniosku z pominięciem kryterium wskazanego w treści przepisu, uzależniającego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dorosłą osobą od tego, kiedy niepełnosprawność powstała. Innymi słowami organy administracji publicznej nie powinny brać pod uwagę tego, że znaczna niepełnosprawność osoby wymagającej opieki została stwierdzona w dorosłym życiu.

Sąd akceptuje jednolitą linię orzecznictwa sądów administracyjnych, pojmujących konsekwencje prawne zakresowej niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako niemożność upatrywania w jego treści, przeszkody dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność stwierdzona została po ukończeniu 18 czy 25 roku życia. Jak stwierdził zasadnie WSA w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie o sygn. II SA/Go 682/14, wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 odniósł bezpośredni skutek. Zadaniem sądu administracyjnego, realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich, jest ustalenie możliwości zastosowania badanego przez Trybunał przepisu zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Wynikająca z sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego zakresowa derogacja przepisu, nie powoduje luki konstrukcyjnej, uniemożliwiającej stosowanie przepisu. Zmodyfikowany przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu może być stosowany. Zróżnicowanie wiekowe wprowadzone w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych godziło w normatywnie określoną zasadą równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Honorowanie przepisu w dotychczasowym brzmieniu byłoby nie do pogodzenia z modelem i funkcją ochrony praw jednostki, realizowaną przez sądy administracyjne, którym przyznaje się kompetencje do bezpośredniego stosowania Konstytucji w przypadku usunięcia z porządku prawnego fragmentu przepisu. WSA w Gorzowie Wielkopolskim trafnie zauważył, że zasygnalizowanie w uzasadnieniu wyroku Trybunału potrzeby działań legislacyjnych, ma charakter postulatywny a nie normatywny (wiąże sentencja wyroku). Jeśli sądy administracyjne, kierując się sugestią Trybunału zawartą w pkt 8 uzasadnienia wyroku, stosowałyby przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu, a ustawodawca nadal nie wykonałby zaleceń Trybunału, jednostki, których prawa zostały naruszone treścią przepisu, zostałyby pozbawione ochrony.

Skład orzekający akceptuje również zaprezentowaną przez Kolegium ocenę prawną przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, objętej art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, w której o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się inna niż współmałżonek osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny (np. syn, córka, wnuk). W przepisie ustawodawca sankcjonuje wartość wynikającą z małżeństwa, zgodnie z którą obowiązek małżonka opieki i pielęgnacji względem niepełnosprawnego współmałżonka, wyprzedza obowiązek innych osób zobowiązanych do alimentacji niepełnosprawnego, chyba, że współmałżonek niepełnosprawnego sam nie jest w stanie zrealizować swego obowiązku opieki i pielęgnacji, ponieważ legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co oznacza że sam wymaga pomocy i opieki osób trzecich. Skład orzekający w pełni podziela stanowisko WSA w Białymstoku wyrażone tezą wyroku wydanego w sprawie II SA/Bk 987/12, w której został wypowiedziany następujący pogląd:

"Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych rozumiany celowościowo umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek – nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i jego woli. Chodzi głównie o takie sytuacje, gdy obowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia czy wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę".

W wyroku z 11 grudnia 2018r. (sygn. I OSK 2167/87) NSA stwierdził, że obowiązek alimentacyjny małżonka nie wynika z pokrewieństwa czy powinowactwa ale jest immanentnie związany z węzłem małżeńskim i związanymi z nim obowiązkami wzajemnego wsparcia, troski i pieczy małżonków. Wszak z chwilą zawarcia związku małżeńskiego to na małżonkach w pierwszej kolejności (a nie na rodzicach, czy rodzeństwie) spoczywa obowiązek wzajemnej pieczy i wsparcia. To małżonek w pierwszej kolejności – a nie krewni - zobowiązani są do świadczenia pomocy i do opieki nad współmałżonkiem. Z istoty małżeństwa wynika taka właśnie hierarchia relacji rodzinnych. To z kolei oznacza, że jeżeli małżonek osoby niepełnosprawnej dla właściwego sprawowania pieczy musi zrezygnować z kontynuowania czy podjęcia pracy zarobkowej, to on w pierwszej kolejności uprawniony jest do skorzystania ze wsparcia, jeżeli Państwo przewiduje jakąkolwiek jego formę osobom sprawującym pieczę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jest przyjęte, że małżonek osoby niepełnosprawnej, sprawujący nad niepełnosprawnym opiekę należy do osób wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ciąży bowiem nad nim swoisty obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka wynikający z art. 23 i 27 zd. pierwsze Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obowiązek ten może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia albo na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, polegający na rezygnacji z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu Państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą się wiąże opłacanie przez Państwo składek emerytalno- rentowych.

Ocena ustalonych przez organy faktów dotyczących sytuacji rodziny skarżącego, dokonana poprzez pryzmat art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest – zdaniem sądu – prawidłowa i nie nosi cech dowolności. Niepełnosprawny J. B. pozostaje w związku małżeńskim z osobą czynną zawodowo, pełnosprawną, nie dokumentującą schorzeń uniemożliwiających sprawowanie czynności opiekuńczych wobec małżonka i wypełniającą faktycznie czynności pielęgnacyjne i opiekuńcze wobec męża w czasie wolnym od pracy zawodowej, co stanowi przeszkodę prawną w przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego synowi M. B. Na marginesie sąd zauważa, że w skarżący nawet nie podnosił w postępowaniu administracyjnym, że z powodu konieczności opieki nad ojcem zrezygnował z pracy czy nie mógł jej podjąć. Skarżący ma 20 lat, wcześniej nie pracował i jest studentem.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)