Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 273/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1652/15 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1652/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż Skarżący oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, razem z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. 57,2452 ha, jak również nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przedmioty o wartości powyżej 5.000 zł związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dochód żony w 2014 r. wyniósł 1.773,86 zł. Skarżący podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Przychody z najmu są jednocześnie przychodami z działalności gospodarczej. Skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości 1.244,16 zł, z tytułu renty inwalidzkiej 663,20 zł, tj. do wypłaty po potrąceniach komorniczych w wysokości 415,71 zł, z działalności gospodarczej do grudnia 2015 r. poniósł stratę w wysokości 124.673,63 zł. Wnioskodawca podał, że koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. 2.230,- zł, przy czym gaz, prąd 460 zł, woda, kanalizacja 60 zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania 350 zł, telefon 100 zł, ubezpieczenie na życie 60 zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego 1.200,- zł. Do wniosku załączył ewidencję środków trwałych oraz oświadczenie o wysokości kredytów oraz wysokości obciążeń. Z udzielonej przez Skarżącego odpowiedzi z dnia 21 lutego 2016 r. na wezwanie z dnia 10 lutego 2016 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący posiada rachunek bankowy w Nordea Bank Polska S.A., jednakże rachunek ten jest od dłuższego czasu zajęty ze względu na prowadzone przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne, nie wykazuje żadnych obrotów i wobec tego nie otrzymuje wyciągów bankowych. Skarżący oświadczył, że posiada następujące pojazdy mechaniczne: samochód Volkswagen Transporter 1,9 Diesel, rok prod. 1997 r., wartość rynkowa 10.000 zł, samochód Mercedes Benz S 600, rok prod. 1994, wartość rynkowa 1.000 zł, samochód Volkswagen Tiguan 2,0 TDI, rok prod. 2009, wartość rynkowa 50.000 zł, ciągnik Białoruś, naczepa cysterna ENERCO NC-32X, rok prod. 1999, wartość rynkowa 38.000 zł. Skarżący wskazał, że na dzień 31 stycznia 2016 r. zatrudniał jedną osobę, która od dłuższego czasu przebywa na urlopie wychowawczym oraz jedną osobę na umowę zlecenie. Skarżący podał, że "B." sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w części budynków, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą i z tego tytułu wnioskodawca uzyskuje przychód w wysokości 6.350,00 zł brutto miesięcznie. Skarżący podał, że nie posiada żadnych powiązań rodzinnych z właścicielem spółki "B.". Skarżący załączył kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r., odpis z podatkowej książki przychodów i rozchodów za miesiące od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r. Wnioskodawca podał, że jego małżonka jest osobą niepracującą, uzyskuje jedynie rentę wypłacaną kwartalnie, dochód jej w 2015 roku wyniósł 4.773,32 zł. Jednocześnie Skarżący poinformował, że na 25 ha uprawia pszenżyto, na 20 ha pszenicę. W 2015 r. poniósł koszty prowadzenia działalności rolniczej w wysokości 110.000 zł, przy czym zasiew 30.000 zł, uprawa 52.000 zł, środki ochrony roślin 18.000 zł, ubezpieczenie 6.000 zł, podatki rolny i od nieruchomości 4.000 zł. Skarżący podał, że przychód z wytworzonych płodów rolnych w 2015 r. wyniósł 100.000 zł.

Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. referendarz sądowy oddalił wniosek Skarżącego w zakresie prawa pomocy. Od tego rozstrzygnięcia wywiedziony został sprzeciw.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 marca 2016 r. Sąd I instancji stwierdził, że sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia stanowiska, że poniesienie przez niego kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, że nie będzie on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Także majątek zgromadzony przez Skarżącego oraz ujawnione przychody Skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w sposób jednoznaczny wykluczają go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Ponadto, jak już wcześniej wskazano, Skarżący mimo wezwania nie podał czy otrzymuje dopłaty do nieruchomości rolnej, jeżeli tak to w jakiej wysokości, nie podał również czy posiada urządzenia i pojazdy, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej (np.: kombajn, traktor, ciągnik, inne maszyny rolnicze).

Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym Skarżący stwierdził, że jego sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owe wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonywujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o swoim stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Jednakże, gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, przy czym to do Sądu, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zgodził się z Sądem I instancji, że Skarżący nie wykazał istnienia przesłanki pozwalającej na udzielenie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że Skarżący dysponuje dużym majątkiem obejmującym zarówno ruchomości (pojazdy mechaniczne) jak i nieruchomości, które mogą zostać wydzierżawione. Ponadto, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje przychody. Jednocześnie słusznie Sąd I instancji zauważył, że Skarżący uchylił się od przedstawienia swoich rzeczywistych możliwości płatniczych. Z tych względów, słusznie WSA w Poznaniu uznał, że Skarżącemu nie może zostać przyznane prawo pomocy.

Reasumując, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.