Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 513/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...], którą ustalono wobec M. C. wysokość kosztów powstałych w związku z usunięciem pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] na kwotę 239 zł. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Funkcjonariusz Straży Miejskiej na podstawie art. 130a ust. 1ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., dalej jako p.r.d.) w dniu [...] października 2015 r. ok. godz.16.51 wydał podmiotowi holującemu dyspozycję usunięcia pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...], z uwagi iż - w ocenie ww. funkcjonariusza - w dniu [...] października 2015 r. ww. pojazd został zaparkowany przy ul. Z. w W. bez zastosowania się do znaków poziomych D-18a z tabliczką T-29,oraz znaku poziomego P-20 i P-24, to jest pozostawienia pojazdu na miejscu dla osoby niepełnosprawnej bez ważnego identyfikatora upoważniającego do parkowania na ww. miejscu umieszczonego w widocznym miejscu.. Po wydaniu ww. dyspozycji, o godz. 17.00 zgłosił się właściciel i użytkownik pojazdu Mi. C., w związku z czym zgodnie z art. 130 ust. 2a p.r.d. odstąpiono od usunięcia pojazdu. Powyższe potwierdza znajdująca się aktach sprawy notatka urzędowa Straży Miejskiej oraz dyspozycja usunięcia pojazdu.

Po wpłynięciu do organu faktury od firmy holującej [...] Sp. .z o.o. z siedzibą do której załączono zestawienie pojazdów, wobec których wszczęto procedurę holowania, jednakże odstąpiono od odholowania, dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez kierowcę pojazdu holującego, raportu drogowego holownika marki Mercedes nr rej. [...] i mapy GPS potwierdzającej wjazd holownika w dniu [...] października 2015 r., w dniu [...] kwietnia 2018 r. wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia ww. pojazdu.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r., na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust 6 i 6a p.r.d. oraz załącznika nr 2 do uchwały nr III/28/2014 Rady m.st Warszawy z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2015 ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu. Organ I instancji, przytaczając powyższy stan faktyczny sprawy, podkreślił, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu strony spowodowało wyjazd holownika, a dopiero po tym fakcie wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, co było spowodowane stawieniem się osoby kierującej przy pojeździe i odjechaniem nim z miejsca zdarzenia (na co dowodem są m.in. zapisy na dyspozycji usunięcia pojazdu, zapisy w systemie GPS, raport drogowy oraz dokumentacja fotograficzna wykonana przez firmę holująca). Sytuacja ta spowodowała powstanie kosztów związanych z wyjazdem pojazdu holującego (na co dowodem jest załącznik do faktury wystawionej przez firmę holującą i zapłaconej przez [...]).

M. C. (dalej zwany skarżącym) pismem z dnia [...] października 2018 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, że w związku z zajściem na ulicy Z. został uniewinniony prawomocnym wyrokiem o sygn. akt [...]. W jego ocenie w sytuacji, gdy sąd uznał że jest osobą niewinną, należałoby go zwolnić z opłaty za wezwanie holownika lub przenieść koszty z tym związane na Straż Miejską.

Rozpatrując powyższe odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2018 r. utrzymało w mocy decyzę organu I instancji. Organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji I instancji, podkreślił, że dla zasadności obciążenia strony kosztami powstałymi w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu miarodajny jest jedynie fakt popełnienia wykroczenia polegającego na parkowaniu w miejscu obowiązywania znaku D-18a, T-29 i P-24, fakt wydania dyspozycji usunięcia pojazdu przez uprawnionego funkcjonariusza oraz fakt powstania kosztów w związku z interwencją. Strona nie kwestionowała faktu parkowania w miejscu obowiązywania znaków D-18a, T-29 i P-24. Zdaniem organu odwoławczego gdyby strona dochowała należytej staranności i nie popełniła wykroczenia, nie spotkałaby jej dolegliwość w postaci poniesienia kosztów za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu.

Skarżący we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w skardze ponownie wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. sygn. akt [...] w sprawie dotyczącej parkowania przez niego pojazdu na miejscu dla osób niepełnosprawnych w dniu [...] października 2015 r bez posiadanych uprawnień, został uniewinniony od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. Skarżący dołączył do skargi odpis ww. wyroku ze stwierdzeniem prawomocności od dnia [...] lutego 2017 r. oraz skierowane do Straży Miejskiej pismem z dnia [...] listopada 2015r. wyjaśnienia dotyczące przedmiotowej sprawy dotyczącej parkowania przez skarżącego pojazdu w dniu [...] października 2015 r. na ul. Z.w W..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że pojazd Volkswagen o nr rej [...] był zaparkowany w miejscu obowiązywania znaku D-18a, P-20 bez umieszczonego odpowiednio identyfikatora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

W ocenie Sądu zaskarżone decyzje naruszają art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 130a ust. 1 pkt 1 i ust. 2a p.r.d.. Nie można bowiem uznać, że przed ich wydaniem przeprowadzono wyczerpujące postępowanie dowodowe i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy.

Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.

W myśl ust. 2a ww. przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Ten ostatni stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Analizując wskazane przepisy przyjąć należy, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu.

Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kosztami za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Postępowanie to winno obejmować m.in. ustalenie, czy wydano dyspozycji usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy, w przedmiotowej wobec pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.

Organ wydający decyzję w I instancji z urzędu winien ustalić, czy aktualna jest podstawowa przesłanka obciążenia kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności, tj. wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu zostało poprzedzone zaistnieniem okoliczności wymienionych w ust. 1 pkt 1 art. 130a omawianej ustawy, tj. pozostawieniem pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Prezydent [...] tego nie uczynił, opierając swoją decyzję jedynie na zapisach sporządzonej przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...] dyspozycji usunięcia pojazdu oraz notatki służbowej. Pokreślić należy, że skarżący do skargi załączył datowane już na dzień [...] listopada 2015 r. a skierowane do Straży Miejskiej (nad którą nadzór sprawuje prezydent miasta) wyjaśnienia dotyczące przedmiotowej sprawy dotyczącej parkowania przez skarżącego pojazdu w dniu [...] października 2015 r. na ul. Z. w W..

Przede wszystkim jednakże – w ocenie Sądu – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO), organ odwoławczy w niniejszej sprawie, winien ustalić, czy aktualne są ustalenia, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu zostało poprzedzone pozostawieniem pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. W odwołaniu skarżący w sposób wyraźny wskazał, że w związku z zajściem na ulicy Z. został uniewinniony prawomocnym wyrokiem o sygn. akt [...], a tym samym należałoby go zwolnić z opłaty za wezwanie holownika lub przenieść koszty z tym związane na Straż Miejską. Organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a., nie zwrócił się do skarżącego o nadesłanie wskazanego przez niego wyroku. W zaskarżonej decyzji SKO w żaden sposób nie odniósł się do ww. zarzutu skarżącego, dodatkowo wskazując – wbrew treści odwołania - że strona nie kwestionowała faktu parkowania w miejscu obowiązywania znaków D-18a, T-29 i P-24, a dodatkowo gdyby strona dochowała należytej staranności i nie popełniła wykroczenia, nie spotkałaby jej dolegliwość w postaci poniesienia kosztów za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu.

Skarżący do skargi załączył odpis prawomocnego od dnia [...] lutego 2017 r. (tj. ponad rok przed wszczęciem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie) wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w Warszawie [...] Wydział Karny z dnia [...] stycznia 2017 r. sygn. akt [...] w sprawie M. C., obwinionego o to, że w dniu [...] października 2015 r. ok. godz. 16.45 na ul. Z. [...] w W. pojazdem marki Volkswagen o numerze rej. [...] dokonał postoju w miejscu zastrzeżonym dla pojazdów osób niepełnosprawnych oznaczonym znakami drogowymi D-18a z tabliczką T-29 P-20 z P-24, nie posiadając uprawnień, tj. o wykroczenie z art.92 § 1 k.w. Wyrokiem tym uniewinniono M. C. od zarzutu popełnienia ww. czynu. Podkreślenia wymaga, że nawet w świetle powyższego odpisu wyroku załączonego do skargi , organ w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do rozstrzygnięcia wydanego w wyroku, wskazując, że z akt sprawy wynika, że pojazd Volkswagen o nr [...] był zaparkowany w miejscu obowiązywania znaku D-18a, P-20 bez umieszczonego odpowiednio identyfikatora.

W niniejszej sprawie organy orzekające nie wyjaśniły, czy. wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu zostało poprzedzone zaistnieniem okoliczności wymienionych w ust. 1 pkt 1 art. 130a omawianej ustawy, tj. pozostawieniem pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Okoliczności dotyczące wydania dyspozycji usunięcia winny być bowiem ustalone bezspornie, a to w sprawie nie miało miejsca na żadnym etapie.

Z tych przyczyn Sąd uznał, iż decyzje wydane w sprawie zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 130a ust. 1 pkt 1 i ust. 2a p.r.d. w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Ponownie orzekając w sprawie organ I instancji winien uwzględnić powyżej zaprezentowane wskazania Sądu, w szczególności ustalając, czy przedstawiony przez skarżącego wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w W. [...]Wydział Karny z dnia [...]stycznia 2017 r. sygn. akt [...] dotyczy zdarzenia, które było podstawą do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w niniejszej sprawie, a jeśli tak, winien rozważyć umorzenie postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) orzekł jak w pkt I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.