Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 417/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 144,  art. 145  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz K. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., [...] ustalił dla M. K. (zwany dalej skarżącym) opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynikającego ze stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0,0863 ha, położonej w K. (Tuszyny) i zapisanej w księdze wieczystej Nr KW [...] do sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej.

W odwołaniu skarżący zażądał uchylenia przedmiotowej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, niezastosowanie art. 73 § 1 kpa, w związku z nieotrzymaniem zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na stosowne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami SKO podało, że w dniu [...] grudnia 2012 r. dokonano odbioru końcowego robót sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków oraz zasilaniem energetycznym na działkach na terenie O. Mieszkaniowego T. II w miejscowości K. i przyjęto obiekt do użytkowania na podstawie zawiadomienia z dnia [...].12.2012 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., do którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgłosił sprzeciwu co potwierdził pismem z dnia [...].12.2012 r.

Burmistrz K. pismem z dnia [...] września 2015 r., zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu ww. wartości nieruchomości gruntowych.

SKO wskazało, że w dniu [...] listopada 2015 r. Burmistrz K. przesłał pismo do skarżącego zawiadamiając o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym operatem szacunkowym, w związku toczącym się postępowaniem w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Z powodu niemożności doręczenia pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Pismo awizowano powtórnie w dniu [...].12.2015 r. , a w związku z niepodjęciem pisma przez adresata w dniu [...].12.2015 r., pismo zwrócono nadawcy.

W ocenie SKO decyzja organu I instancji spełnia przesłanki wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.):

po wybudowaniu kanalizacji sanitarnej w ramach przedsięwzięcia "budowa sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków oraz zasilaniem energetycznym na działkach na terenie O. Mieszkaniowego T. II w miejscowości K." zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do wybudowanej sieci infrastruktury,

nie upłynął termin 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej do czasu wydania decyzji przez organ I instancji-sieć kanalizacją i wodociągową przyjęto do użytkowania (po odbiorze robót dokonanym w dniu [...].12.2012 r.) na podstawie zgłoszenia z dnia [...].12.2012, do którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgłosił sprzeciwu, co potwierdził pismem z dnia [...].12.2012 r. decyzje wydano natomiast [...] grudnia 2015 r. SKO ustaliło, iż datą stworzenia warunków do podłączenia do sieci infrastruktury technicznej jest data pisma Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w którym nie zgłosił sprzeciwu do użytkowania obiektu tj. [...].12.2012 r.,

w dniu w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do sieci infrastruktury, obowiązywała Uchwała Nr VI/68/2003 Rady Miejskiej w Koronowie z dnia 19 marca 2003 r. w sprawie ustalenia opłat adiacenckich, ustalająca stawkę opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w następstwie wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej na 30% różnicy między wartością jaka nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń, a wartością jaką nieruchomość miała po ich wybudowaniu,

ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie w celu określenia wzrostu wartości rynkowej nieruchomości z tytułu wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej dla potrzeb ustalenia opłaty adiacenckiej został sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] listopada 2015 r. Wyceny dokonano podejściem porównawczym metodą korygowania ceny średniej.

SKO podało, że rzeczoznawca wskazał w operacie szacunkowym, że wyceniana nieruchomość zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej w Koronowie Nr XX/250/2000 z dnia 23.08.2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej, letniskowe i usług, miasto Koronowo -"Tuszyny" ( Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 96 poz. 841 z dnia 05.12.2000 r.) położone są w obszarze o przeznaczeniu: tereny zabudowy mieszkaniowo - usługowej MN/ML (właściwie tereny przeznaczone na cele mieszkalnictwa zabudowy letniskowej). Rzeczoznawca wskazał w operacie, że rynek lokalny obejmuje miasto K., strefy podmiejskie i peryferyjne w tym przede wszystkim: T. (jako przedmiot analizy po realizacji inwestycji) S. (jako przedmiot analizy przed realizacją inwestycji). Analizą rynku objęto nieruchomości niezabudowane przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego (oznaczone na rysunkach planu symbolem MN) względnie z funkcjami uzupełniającymi mieszkalnictwo letniskowe (MN/ML) lub nieuciążliwych usług (MN/U). Badaniem rynku objęto okres 2011 do 2015 r.

Jako cechy rynkowe nieruchomości (atrybuty), tzn. te, które w decydującym stopniu wpływają na ceny i w konsekwencji na wartość rynkową nieruchomości (por: "Rynkowe cechy nieruchomości" prof. zw. dr hab. Andrzej Hopfer, źródło www.wsgn.pl/druki/217.doc) biegły przyjął: lokalizację, stan nieruchomości, dostępność do drogi publicznej, infrastruktura techniczna — energia elektryczna, wodociąg w dostępie, kanalizacja sanitarna w dostępie, przypisując im odpowiednie wagi.

Ponadto SKO wskazało, że rzeczoznawca ustalając wartość rynkową nieruchomości przed wybudowaniem infrastruktury do porównań przyjął 12 nieruchomości o powierzchni od 608 m2 do 1293 m2, których transakcje przeprowadzono od listopada 2011 r. - do września 2012 r. Wartość rynkowa przed wybudowaniem sieci wodociągowej i kanalizacyjnej ustalona została na kwotę [...]zł. Ustalając wartość rynkową nieruchomości po wybudowaniu infrastruktury do porównań przyjął 12 nieruchomości o powierzchni od 456 m2 do 1347 m2, których transakcje przeprowadzono od października 2013 r. - do maja 2015 r. na kwotę [...]zł.

SKO stwierdziło, że operat wykonany w niniejszym postępowaniu został sporządzony w zgodzie z obowiązującymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

W odniesieniu do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie art. 73 § 1 kpa, w związku z nieotrzymaniem zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie i wynikającym z tego brakiem możliwości wniesienia uwag do zgromadzonego materiału dowodowego SKO stwierdziło, że w przedmiotowym postępowaniu organ I instancji przesłał w dniu [...] listopada 2015 r. pismo do skarżącego zawiadamiając o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w tym operatem szacunkowym, przywołując przepisy art. 42, art. 43 oraz art. 44 kpa.

SKO zwróciło uwagę, że na dowodzie potwierdzenia doręczenia są adnotacje doręczającego wskazujące, iż w związku niemożnością doręczenia pisma w sposób określony w art. 42 i 43 kpa pismo przez okres 14 dni pozostawało

do dyspozycji adresata w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

Na powyższe rozstrzygnięcie skargę złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie mu zapoznania się przed wydaniem decyzji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a tym samym wydanie decyzji przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy oraz naruszenie art. 145 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ustalenie opłaty adiacenckiej pomimo tego, że samodzielnie wybudował sieć wodociągową do swojej nieruchomości.

Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu dokumentów załączonych do skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie ,,p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Chociaż skarżący nie podniósł tego w skardze wprost, to w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy w zaskarżonej sprawie upłynął materialnoprawny termin do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej określony w art. 145 ust. 2 u.g.n.

Opłata adiacencka związana jest, jak to wynika z art. 4 pkt 11 u.g.n., ze wzrostem wartości nieruchomości, spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i ma charakter obligatoryjny, a obowiązek jej uiszczenia istnieje niezależnie od tego czy właściciel nieruchomości ma zamiar z wybudowanych urządzeń korzystać.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.g.n. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Natomiast w myśl art. 145 ust. 2 u.g.n. wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Z powyższej regulacji wynika, że opłata adiacencka może być ustalana każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury, w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia do tych urządzeń. Przy ustalaniu tej opłaty istotny jest moment powodujący wzrost wartości nieruchomości, od którego biegnie trzyletni okres zobowiązania właściciela nieruchomości do poniesienia opłaty.

Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawierają definicji, jak i nie precyzują, co należy rozumieć pod pojęciem ,,stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi". Przepis art. 148b ust. 1 u.g.n. stanowi jedynie, że: ,,ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów". W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady początek biegu terminu do ustalenia opłaty adiacenckiej łączyć należy z datą stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2000 r. sygn. akt I SA 1648/99, Lex nr 55778; z dnia 5 grudnia 2000 r. sygn. akt I SA1684/99, Lex nr 55738; z dnia 27 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA 273/99, Lex nr 57190; z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 408/05, Lex nr 194020; z dnia 7 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1315/06, Lex nr 374411), a jest to z reguły data końcowego odbioru technicznego urządzeń infrastruktury.

W niniejszej sprawie stan faktyczny co do omawianej kwestii można określić w tym względzie jako ,,typowy", gdyż przyłącze wodociągowe i kanalizacja sanitarna zostały wykonane w konkretnej dacie tj. [...] grudnia 2012 r., a fakt ten został stwierdzony w protokole potwierdzonym przez uprawnioną osobę. Lecz najistotniejsze jest to, że Gmina W. pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. zawiadomiła Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B. (PINB) o zakończeniu budowy sieci wodociągowej, sieci sanitarnej z przepompownią ścieków. Roboty zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] września 2010 r. udzielonego przez Starostę B. . Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) obowiązującego w dniu wydania tegoż zawiadomienia, do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone do PINB w dniu [...] grudnia 2012 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. PINB poinformował, że nie zgłasza sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania ww. obiektów. Zatem należy przyjąć, że początkową datą stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury, od której to winien zostać liczony termin 3 lat na wydanie decyzji o ustalenie opłaty adiacenckiej jest dzień [...] grudnia 2012 r., zgodnie z treścią cyt. wyżej przepisu art. 54 Prawa budowlanego. Reasumując powyższe wywody należy wskazać, że termin do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej należy liczyć od dnia następującego po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu w trybie art. 54 Prawa budowlanego (29 grudnia 2012 r.). Niemniej jednak decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] grudnia 2015 r., a więc z zachowaniem 3–letniego terminu. To, że strona skarżąca dokonała wcześniejszego podłączenia do sieci wodociągowej nie było przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego i nie mogło stanowić przesłanki do tego, żeby w oparciu o ten fakt uznać, że decyzja organu I instancji została wydana po upływie ustawowego terminu.

Ponadto wskazać należy, że na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można utożsamiać wydania decyzji administracyjnej z jej doręczeniem. Z takich przepisów jak art. 107 § 1 k.p.a., gdzie stanowi się, że decyzja powinna zawierać m.in. datę wydania, czy z art. 110 k.p.a., w którym mówi się, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, wyraźnie wynika, że czym innym jest wydanie decyzji, a czym innym jej doręczenie lub ogłoszenie. Przekonującą argumentację za taką tezą, z okolicznościami pozwalającymi sformułować argument ad absurdum, przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 kwietnia 2006 r. w sprawie II OSK 714/2005, LexisNexis nr 418801 (ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 132). Także w uzasadnieniu uchwały składu całej Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2009 r., II FPS 7/2009, LexisNexis nr 2123432 (OSP 2010, nr 4, poz. 39) przyjęto, że na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji i wprowadzenie jej do obrotu prawnego to dwie różne kwestie.

Powyższe ustalenie prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie trzyletni termin do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej zaczął biec w dniu [...] grudnia 2012 r., co w konkluzji oznacza, że termin do wydania decyzji przez organ I instancji upłynął z dniem [...] grudnia 2015 r. Stąd też wydanie w niniejszej sprawie decyzji przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2015 r. nastąpiło w wymaganym terminie określonym w art. 145 ust. 2 u.g.n.

Sąd w niniejszym składzie pragnie zauważyć, że trzyletni termin określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. jest terminem materialnym i dla jego zachowania konieczne jest wydanie decyzji przez organ I instancji, przy czym decyzja ta nie musi mieć przymiotu ostateczności. Przyjmując takie stanowisko, skład orzekający miał na uwadze uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt I OSP 4/09, w której przesądzono, że ,,trzyletni termin, o którym mowa w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczy rozstrzygnięcia przez organ I instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej". W uzasadnieniu uchwały zawarte zostało również stanowisko, co do wątpliwości, czy przed upływem terminu z art. 145 ust. 2 u.g.n. opłata adiacencka może być określona decyzją nieostateczną. NSA uznał takie rozwiązanie za zgodne z prawem. Podobny pogląd wyrażany jest obecnie również w doktrynie. Podkreśla się, że opłata adiacencka nie jest podatkiem, lecz daniną publiczną, z którą ustawodawca wiąże powstanie roszczenia przysługującego gminie, podlegającego przedawnieniu, a zatem należy stwierdzić, że wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji przed upływem przedawnienia jest skuteczne także wówczas, gdy decyzja taka staje się ostateczna po upływie trzech lat (por.: E. Mzyk [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2008, s. 513).

Jak wskazano już wyżej, termin z art. 145 ust. 2 u.g.n. jest terminem prawa materialnego i jako taki określa okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego (B. Adamiak: Glosa do wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt V SA 708/99, OSP 2000, nr 9, poz. 134, s. 451). Jest to termin dokonania czynności wywołujących bezpośrednie skutki materialnoprawne, niezależnie od tego, czy dokonywane są w ramach postępowania, czy poza nim, oraz bez względu na to, czy wywołują także skutki procesowe, czy też nie (zob. Z. Kmieciak, Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2008, s. 268).

Zauważyć również należy, że terminy materialnoprawne mogą odnosić się tak do strony, jak i do organu. Niezachowanie terminu materialnego odnoszącego się do strony powoduje wygaśnięcie uprawnienia, roszczenia, a termin ten nie może być żadnym środkiem prawnym przedłużony czy też przywrócony. Ta sama zasada obowiązuje przy terminie materialnym odnoszącym się do organu. Upływ terminu powoduje utratę możliwości działania przez organ. Skoro tak, to sprawa powinna zostać zakończona przez organ przed upływem terminu, bo potem nie będzie on mógł działać, to jest korzystać ze swego uprawnienia, tak samo jak strona, która po upływie terminu zawitego nie ma możliwości prawnych skorzystania ze swego roszczenia.

Przechodząc do analizy kolejnych zarzutów skargi należy wskazać, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Gdy urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, np. gminy, właściciele nieruchomości obowiązani są uczestniczyć w kosztach budowy tych urządzeń przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich, zgodnie z art. 143 ust. 1 w związku z art. 144 u.g.n. Opłatę adiacencką ustala w drodze decyzji wójt (burmistrz albo prezydent miasta) każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 145 ust. 1 ustawy). Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia takich warunków, jeżeli w dniu ich stworzenia obowiązywała uchwała rady gminy określająca wysokość stawki procentowej tej opłaty (art. 145 ust. 2 ustawy), przy czym stawka ta nie może być wyższa niż 50%. Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej, co następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości, o czym stanowi art. 146 ust. 1 i 1a tej ustawy.

Z przepisów tych wynika, że decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej może być wydana, gdy spełnione są następujące przesłanki: (1) zostanie wybudowane urządzenie infrastruktury technicznej, czyli droga, przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne - z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, (2) zostaną stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do wybudowanej sieci infrastruktury, (3) ustalenie opłaty nastąpi w okresie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, (4) nastąpi wzrost wartości nieruchomości spowodowany budową urządzeń infrastruktury technicznej, (5) w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do sieci infrastruktury, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej.

Przywołane przepisy jednoznacznie wskazują, iż jakkolwiek zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty takich jak budowa kanalizacji sanitarnej należy do zadań własnych gminy, to działalność ta nie zawsze jest dla mieszkańców bezpłatna. Omawiana regulacja, wprost bowiem uprawnia gminy do zrekompensowania sobie nakładów poniesionych na urządzenia infrastruktury technicznej. Prawo do żądania opłat na rzecz gminy w związku z wybudowaniem kanalizacji sanitarnej ma podłoże w tym, że wykonaniu takiej inwestycji najczęściej towarzyszy wzrost wartości nieruchomości, której stworzono warunki do korzystania z drogi. W związku z tym skoro podmiot publiczny ma udział w kształtowaniu nowej wyższej wartości nieruchomości przez urządzenie drogi, to przysługuje mu z tego tytułu prawo obciążenia właściciela opłatą adiacencką. Opłata adiacencka to, bowiem nic innego jak świadczenie z tytułu korzyści, jakie odnosi właściciel z faktu przeprowadzenia przez gminę w terenie, na którym położona jest działka, takich działań, które zwiększą jej wartość. Tym działaniem w niniejszej sprawie było wybudowanie sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej z przepompownią ścieków oraz zasilaniem energetycznym przy działce skarżącego w miejscu gdzie jej wcześnie nie było, która stworzyła możliwość podłączenia do niej ww. nieruchomości. Oczywistym przy tym jest, że - co do zasady - nieruchomość z zapewnionym dostępem do infrastruktury technicznej ma większą wartość niż nieruchomość bez tego dostępu.

Z uwagi na charakter opłaty adiacenckiej wskazany powyżej, rolą Sądu w niniejszej sprawie była ocena, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 145 u.g.n. oraz czy prawidłowo ustalono wysokość opłaty adiacenckiej, stosownie do wymogów art. 146 u.g.n. Dokonując takiej oceny stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że stworzone zostały warunki dla podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej wybudowanej z udziałem środków określonych w przepisie art. 143 ust. 1 u.g.n. Okoliczność tą potwierdza pismo Burmistrza K. adresowane do PINB z dnia [...] grudnia 2012 r. zawiadamiające o zakończeniu budowy sieci wodociągowej, sieci sanitarnej z przepompownią ścieków i przystąpieniu do użytkowania obiektów budowlanych. W momencie spełnienia powyższej przesłanki obowiązywała uchwała VI/68/2003 Rady Miejskiej w Koronowie z dnia 19 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, ustalająca stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości 30% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu.

W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy uznał za wiarygodny i posiadający moc dowodową operat szacunkowy. Operat został sporządzony na piśmie, jest opatrzony datą oraz podpisem i pieczęcią rzeczoznawcy majątkowego. Treść operatu szacunkowego została poparta istotnymi dokumentami wykorzystanymi przy jego sporządzaniu jak np. wypis z rejestru gruntów, mapa ewidencyjna, wypis ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, protokół końcowego odbioru i przekazania do użytku inwestycji. Operat szacunkowy określa cel wyceny, opis nieruchomości oraz jej wartości (art. 158 u.g.n.).

Operat szacunkowy został sporządzony [...] listopada 2015 r. zatem w momencie wydawania decyzji przez organy obu instancji zachował on ważność w świetle przepisu art. 156 ust. 3 u.g.n. i może stanowić dowód wzrostu wartości nieruchomości dla potrzeb wymiaru opłaty adiacenckiej.

Sieć - wodociągowa i kanalizacja sanitarna, której inwestorem była Gmina, została wybudowana z udziałem środków jednostki samorządu terytorialnego w myśl art. 143 ust. 1 ustawy, co potwierdzone zostało w sposób jednoznaczny zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Został również zachowany 3-letni termin pomiędzy dniem stworzenia warunków, o których wyżej mowa, a wydaniem decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej (art. 145 ust. 2). Z załączonej do skargi kserokopii Dziennika budowy nr [...] wydanym dnia [...] kwietnia 2009 r. wynika, że zostało wykonane przyłącze wodociągowe na działce z wejściem do budynku zgodnie z planem zagospodarowania działki (str. 3 dziennika). Również za załączonej do skargi faktury VAT nr [...] wynika, że skarżący nabył usługę pod nazwą ,,wykonanie przyłącza wodnego". Jak z powyższego wynika to dzięki gminie stworzone zostały warunki dla podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej wybudowanej z udziałem środków określonych w przepisie art. 143 ust. 1 u.g.n. zaś skarżący wykonał przyłącze.

W ocenie Sądu nie budzi też zastrzeżeń prawidłowość sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, na podstawie którego została określona wartość nieruchomości skarżących przed wybudowaniem kanalizacji sanitarnej i po jej wybudowaniu, co pozwoliło na stwierdzenie, że wartość ta wzrosła.

Za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie, zdaniem skarżącego, zapoznania się przed wydaniem decyzji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przez organ I jak i II instancji, co uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się w kwestii zebranych materiałów i dowodów. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r. sygn. II OSK 831/05, OSP 2007, z. 3, poz. 26, odpowiednio uchwała siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 66), że nie każde naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy, więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Tymczasem skarżący w skardze ograniczył się do przedstawienia stanu faktycznego generalnie podnosząc to, iż wyznaczony przez organ administracyjny siedmiodniowy termin na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym upłynął w dniu 24 grudnia 2015 r., zaś organ I instancji wydał decyzję w dniu 22 grudnia 2015 r. Skarżący nie przedstawił jakich czynności procesowych został pozbawiony. Samo negowanie, że został pozbawiony wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 k.p.a. jest bezzasadne.

Tak, więc podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia prawa wynikającego z tej regulacji nie znajduje uzasadnienia przede wszystkim również dlatego, że skarżący nie wykazał jakich konkretnych czynności procesowych nie mógł w związku z tym uchybieniem organu dokonać.

Skoro, zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.