Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2709/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Drogi publiczne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11e, art. 11f ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1496
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych  tekst jedn

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skarg E. sp. j. z siedzibą w W., E. M., R. M., Z. S., A. S., G. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargi


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] (znak sprawy [...]) Wojewoda [...], działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm. - aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1496 ze zm. - dalej jako specustawa drogowa) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku zarządcy drogi - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zezwolił na realizację inwestycji drogowej, w tym zatwierdził projekt budowlany, oznaczony jako załącznik nr 1 do decyzji dla inwestycji pod nazwą "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku P.-P. o długości ok. 11,6 km" - kategoria obiektów budowlanych IV, XXV, XXVI, XXVIII.

Wojewoda określił położenie inwestycji (podając działki przez które przebiega droga). Wskazał także działki w całości przeznaczone pod inwestycję, w tym działki w całości przeznaczone pod projektowany pas drogowy drogi ekspresowej [...], będące obecnie we władaniu osób trzecich.

Zatwierdził na potrzeby ww. inwestycji podział nieruchomości, wskazując że mapy zatwierdzające projekt podziału nieruchomości stanowią załącznik nr 2 do decyzji.

Ustalił obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu i zezwolił na wykonanie powyższego obowiązku na wymienionych w decyzji nieruchomościach.

Ustalił także obowiązek dokonania przebudowy dróg innej kategorii i zezwolił na wykonanie powyższego obowiązku na wskazanych nieruchomościach.

Końcowo nadał także decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

II.1

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli m.in.:

1. S. K.,

2. E. i R. M.,

3. T. T.,

4. C. N.,

5. J. Ł.,

6. S. i J. K.,

7. E. G.,

8. A. Sp. z o.o. w R.,

9. Z. i A. S.,

10. E. Sp. j. w W.,

11. a także G. M., względem którego Minister Infrastruktury i Budownictwa, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu (skarga na to postanowienie została odrzucona - vide prawomocne postanowienie z dnia 24 maja 2017 r., sygn.. akt VII SA/Wa 589/17).

II.2

E. i R. M. zarzucili w odwołaniu:

1) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. polegającym na:

a) niewyjaśnieniu wielokrotnie podnoszonej przez nich, począwszy od stycznia 2016 r., kwestii błędnego określenia powierzchni działki nr [...], z obrębu [...], co skutkowało przyjęciem, iż powierzchnia przedmiotowej działki przed jej podziałem wynosiła 0,0911 ha, a nie 0,12 ha (1200 m2), oraz w związku z tym - braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej,

b) niewyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego i wydaniu w dniu [...] sierpnia 2016 r. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pomimo iż nie zostało do tego dnia wykonane, zlecone przez Starostwo Powiatu G., opracowanie geodezyjne dla ww. działki nr [...], z obrębu [...],

2) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegającym na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w pominięciu w ocenie i nie uznaniu za udowodnione tego, co wynika z przedłożonych w postępowaniu dokumentów, tj. wypisu z rejestru gruntów dotyczącego ww. działki nr [...], z obrębu [...] oraz księgi wieczystej o numerze [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ż., V Wydział Ksiąg Wieczystych dla ww. działki, pomimo iż dokumenty te mają moc dokumentów urzędowych z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nich stwierdzonych, w sytuacji, gdy z dokumentów tych bezspornie wynika, że powierzchnia działki nr [...], z obrębu [...], wynosi 0,12 ha (1200 m2),

3) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm., aktualnie tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż powierzchnia działki nr [...] z obrębu [...], przed jej podziałem wynosi 0,0911 ha, a nie 0,12 ha (1200 m2), jak wynika w danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, pomimo iż dane te stanowią podstawę planowania gospodarczego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.

Wskazując na powyższe E. R. M. wnieśli o:

1) wstrzymanie, na podstawie art. 135 k.p.a., natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...], do czasu zakończenia postępowania odwoławczego,

2) przeprowadzenie, w oparciu o art. 136 k.p.a., uzupełniającego postępowania dowodowego, w zakresie opisanym w uzasadnieniu odwołania,

3) uchylenie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...] i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyjęcie, że powierzchnia przedmiotowej nieruchomości przed jej podziałem wynosi 0,12 ha (1200 m2),

względnie

4) uchylenie decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie Wojewodzie [...].

W piśmie z dnia 5 października 2016 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, E. i R. M. podnieśli, iż z uwagi na błędne wskazanie w decyzji Wojewody [...] powierzchni nieruchomości nr [...] z obrębu [...], na zlecenie Starostwa Powiatu [...] sporządzone zostało nowe opracowanie geodezyjno-prawne, które w dniu 25 września 2016 r. przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...]. Z treści ww. opracowania jednoznacznie wynika, że przedmiotowa nieruchomość ma powierzchnię 1.176 m2, a nie jak ustalił organ I instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu 911 m2. Skarżący wyjaśnili, iż błąd w ustaleniu powierzchni ww. działki wynika z zaliczenia działek nr [...] i nr [...] w całości do zasobów Skarbu Państwa, mimo iż działki te w części stanowią fragment dotychczasowej działki nr [...] z obrębu [...].

Ponadto w piśmie z dnia 28 grudnia 2016 wyjaśnili, iż wielokrotnie w postępowaniu w sprawie wydania decyzji przedkładali dokumenty urzędowe wskazujące na fakt, iż powierzchnia nieruchomości nr [...] z obrębu [...], wynosi 0,12 ha. W wyjaśnieniach przedstawianych w trakcie trwania postępowania odwoławczego inwestor ograniczył się zaś jedynie do lakonicznych stwierdzeń, iż potwierdza poprawne obliczenie powierzchni określone w postępowaniu, powołując się na dokonane w latach 1972-1973 pomiary pod rzekome wywłaszczenie terenu pod budowę drugiej jezdni trasy W. K.. Skarżący podkreślili, iż inwestor wspomina jedynie o ww. pomiarach pod wywłaszczenie a nie o samym fakcie, iż do jakiegokolwiek wywłaszczenia wówczas doszło.

Skarżący zaznaczyli, że w zasobach organów administracji, a tym samym w aktach niniejszego postępowania, nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego fakt wywłaszczenia części nieruchomości, na które powołuje się inwestor. Bezpodstawne są zatem twierdzenia inwestora zawarte w piśmie z dnia 1 grudnia 2016 r., jakoby było bezsporne, że część działki [...] została przejęta pod inwestycję. Skarżący wskazali, iż z pisma Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatu [...] z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], wynika, że z działki nr [...] nie była wydzielona część do przejęcia pod inwestycję tj. poszerzenie drogi. Zdaniem skarżących, twierdzenia inwestora stoją zatem w sprzeczności z twierdzeniami Starostwa Powiatu [...]. Mając powyższe na uwadze podkreślili, że działka stanowiąca ich własność oznaczona jest w ewidencji gruntów jako działka nr [...], a nie nr [...].

Wyjaśnili także, iż w latach 1972-1973 działka stanowiąca ich własność fizycznie nie istniała. Działka nr [...] powstała bowiem dopiero w 1981 roku w wyniku podziału działki nr [...]. Z pisma Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatu [...] z dnia [...] września 2016 r., wynika że w roku 1981 (...) z działki nr [...] o pow. 0,37 ha zostały wydzielone działki nr [...] o pow. 0,12 ha [...] o pow. 0,25 ha. Tym samym, zdaniem skarżących, powierzchnia działki, której dotyczy niniejsze postępowanie, od samego początku jej powstania poprzez wydzielenie z działki nr [...] w 1981 roku nie budzi wątpliwości i wynosi 0,12 ha. Nie jest sporne również, że własność przedmiotowej nieruchomości o pow. 0,12 ha w 1996 r. została przeniesiona przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz Gminnej Spółdzielni [...]. Następnie, w 1999 roku, skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość o powierzchni 0,12 ha od Gminnej Spółdzielni [...] w M.

W ocenie skarżących, niedopuszczalna jest sytuacja, w której państwowa osoba prawna, jaką była Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa przenosi w 1996 roku własność nieruchomości o powierzchni 0,12 ha na rzecz innego podmiotu, a 20 lat później Skarb Państwa działając poprzez inwestora, wywłaszczając tę samą nieruchomość twierdzi, że jej powierzchnia to 911 m2. Skarżący wskazali także, iż ustalając wymiar podatku od omawianej nieruchomości Wójt Gminy [...] od 17 lat nie ma w odniesieniu do jej powierzchni żadnych wątpliwości, gdyż płacą oni wspomniany podatek od 0,12 ha powierzchni nieruchomości. Skarżący stwierdzili ponadto, że bezpodstawne są twierdzenia inwestora, jakoby byli oni, przed przekazaniem terenu objętego liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji drogowej, "wgrodzeni w pas drogi krajowej". Na potwierdzenie ww. twierdzenia przedstawili zdjęcie poglądowe pochodzące z strony internetowej googlemaps.pl, przedstawiające ogrodzoną nieruchomość nr [...], przed przekazaniem jej części inwestorowi.

II.3

Z. i A. S. zaskarżyli decyzję Wojewody [...] w zakresie dotyczącym działek nr [...] i [...], z obrębu [...]. Skarżący podnieśli, iż w związku z tym, że ww. działki nie zostały przeznaczone do wykupu w całości, staną się bezużytecznym i nie nadającym się do jakiegokolwiek wykorzystania terenem. Wyjaśnili, iż obecny dojazd do ww. działek odbywa się ul. K. (droga gminna), która na odcinku dojazdowym do działek zostanie zlikwidowana w związku z przebudową drogi krajowej nr [...]. Z uwagi na sąsiedztwo projektowanej drogi na nasypie, teren działek pozostałych po podziale - w ocenie skarżących - pozostanie "bez możliwości dojazdu w zagłębieniu".

W związku z powyższym wnieśli o wykup przedmiotowych działek w całości. Jednocześnie nadmienili, że są również właścicielami działki nr [...], która została przeznaczona do przejęcia w całości pod planowaną inwestycję drogową.

W piśmie z dnia 27 grudnia 2016 r. Z. i A. S. oświadczyli, że nie wyrażają zgody na częściowe zajęcie pod planowaną inwestycję działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. Podnieśli, iż nie będą mogli zagospodarować działek pozostałych ich własnością po podziale -nie uzyskają bowiem pozwolenia na budowę prowadzenia inwestycji ze względu na ich małą powierzchnię oraz bliskość projektowanej drogi. Działki te staną się zatem bezużytecznym i nie nadającym się do jakiegokolwiek wykorzystania terenem. W związku z powyższym wnieśli o wykup resztówek, tj. działek nr [...] i [...], powstałych po podziale odpowiednio działek nr [...] i [...].

II.4

Spółka E. Sp. j. w W. wskazała w odwołaniu na naruszenie:

- art. 1f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej, w związku z art. 64 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w zakresie niezapewnienia obsługi nieruchomości stanowiącej jej własność z drogi publicznej, wyrażające się w nieuwzględnieniu w pełni stanu faktycznego, tj. parametrów środków transportu zaopatrujących firmę (pojazdy typu TIR) i struktury zagospodarowania działki, co w praktyce oznacza pozbawienie dojazdu do działki,

- pominięcie zasady ochrony własności przewidzianej w Konstytucji RP oraz niewłaściwe zastosowanie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie postulatów skarżącej spółki podnoszonych w korespondencji prowadzonej z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, a tym samym naruszenie zagwarantowanych jej praw,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., polegające na oparciu rozstrzygnięcia na wadliwie sporządzonym materiale dowodowym, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, poprzez niezbadanie i niewskazanie, czy inwestycja drogowa została faktycznie zaprojektowana w sposób zapewniający poszanowanie interesów skarżącej spółki, wyrażających się przede wszystkim w zapewnieniu odpowiedniego, tj. przystosowanego do prowadzonej działalności gospodarczej, dostępu do projektowanej drogi,

III.1

Po rozpatrzeniu odwołań, Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art.11g ust. 1 pkt 2 specustawy drogowej:

I. uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 20, wierszach od 1 do 5, licząc od dołu strony, zapis:

"Mapy zatwierdzające projekt podziału nieruchomości jako załącznik nr 2 stanowią integralną część niniejszej decyzji. Ww. pogrubione numery działek stanowią oznaczenie części nieruchomości, według katastru nieruchomości, które w zależności od wskazania w powyższych tabelach stają się własnością Skarbu Państwa bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego"

i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, na stronie 20, nowego zapisu o treści:

"Mapy zatwierdzające projekt podziału nieruchomości stanowią integralną część decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Ww. pogrubione numery działek stanowią oznaczenie części nieruchomości, według katastru nieruchomości, stają się własnością Skarbu Państwa."

II. uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się:

- na stronie 3, w wierszu 10, licząc od dołu strony, zapis:

"[...] ([...],[...])",

- na stronie 18, w wierszu 451 tabeli określającej nieruchomości podlegające podziałowi, zapis:

[...] i orzekł w tym zakresie poprzez:

ustalenie, w miejsce uchylenia na stronie 3, w wierszu 10, licząc od dołu strony, nowego zapisu:

"[...]",

- ustalenie, w miejsce uchylenia, na stronie 18, w wierszu 451 tabeli określającej nieruchomości podlegające podziałowi, nowego zapisu:

[...]

III. uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji:

- znajdujący się na stronie 5, w wierszu 3, licząc od dołu strony, zapis:

"[...]"

- tabelę znajdującą się na stronach od 21 do 31, w której wskazano numery nieruchomości, co do których ustalono obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu i zezwolono na wykonanie tego obowiązku - w zakresie pozycji 129 dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...] (strona 26)

i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia:

- na stronie 5, w wierszu 3, licząc od dołu strony, nowego zapisu:

"[...]",

- na stronie 26, w tabeli w której wskazano numery nieruchomości, co do których ustalono obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu zezwolono na wykonanie tego obowiązku, nowego zapisu:

[...] wodociąg - przebudowa wodociągu

[...] | kanalizacja teletechniczna, kanalizacja sanitarna

IV. uchylił:

- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 1, w wierszach 20 do 21, licząc od dołu strony, zapis:

"zezwalam na realizację inwestycji drogowej, w tym zatwierdzam projekt budowlany, oznaczony jako załącznik nr 1 do niniejszej decyzji",

- w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 35, zapis stanowiący dotychczasową treść pkt III, dotyczącego określenia linii rozgraniczających teren inwestycji,

- rysunek nr 2 arkusz nr 18 tomu l/2 projektu zagospodarowania terenu, będącego częścią projektu budowlanego, stanowiącego integralną część zaskarżonej decyzji,

- rysunek nr 2 arkusz nr 18 tomu II/2 projektu architektoniczno-budowlanego, będącego częścią projektu budowlanego, stanowiącego integralną część zaskarżonej decyzji,

- rysunek nr 4.5 arkusz nr 3 tomu II/2 projektu architektoniczno-budowlanego, będącego częścią projektu budowlanego, stanowiącego integralną część zaskarżonej decyzji,

- arkusz nr 2/2 mapy z projektem podziału nieruchomości z obrębu [...], wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych, stanowiący integralną część zaskarżonej decyzji - w zakresie dotyczącym działki nr [...], z obrębu [...],

i orzekł w tym zakresie poprzez:

- ustalenie, w miejsce uchylenia na stronie na stronie 1, w wierszach 20 do 21, licząc od dołu strony, nowego zapisu:

"zezwalam na realizację inwestycji drogowej, w tym zatwierdzam projekt budowlany, stanowiący integralną część decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej",

- ustalenie, w miejsce uchylenia na stronie 35, zapisu stanowiącego nową treść pkt III:

"III. Określenie linii rozgraniczających teren.

Linie rozgraniczające teren inwestycji (linia koloru różowo-fioletowego) określono na mapach stanowiących część graficzną projektu zagospodarowania terenu, będącego elementem zatwierdzonego decyzją o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej projektu budowlanego. Linie rozgraniczające teren inwestycji stanowią linie podziału nieruchomości."

- zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, rysunku zamiennego nr 2 arkusz nr 18 tomu l/2 projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej decyzji,

- zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, rysunku zamiennego nr 2 arkusz nr 18 tomu II/2 projektu architektoniczno-budowlanego, stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszej decyzji,

- zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, rysunku zamiennego nr 4.5 arkusz nr 3 tomu II/2 projektu architektoniczno-budowlanego, stanowiącego załącznik nr 3 do niniejszej decyzji,

- zatwierdzenie, w miejsce uchylenia, nowej mapy z projektem podziału działki nr [...], z obrębu [...], wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych, stanowiącej załącznik nr 4 do niniejszej decyzji.

V. W pozostałej części zaskarżoną decyzję Minister utrzymał w mocy.

III.2

Odnosząc się do zarzutów E. i R. M., Minister wskazał, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Stwierdził, że w ramach postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest dopuszczalne badanie zgodności dokumentacji geodezyjno-kartograficznej z rzeczywistym stanem prawnym. Przedmiotem postępowania toczącego się przed Ministrem jest zezwolenie na realizację przedmiotowej inwestycji w trybie przepisów specustawy drogowej, która ma na celu stworzenie warunków prawnych zapewniających sprawny przebieg realizacji drogi. Wyjątkowy charakter specustawy drogowej, wyrażony jest nie tylko w jej tytule, ale wynika też z całokształtu uregulowań stanowiących uproszczenie postępowania administracyjnego mającego na celu zezwolenie na realizacji inwestycji. Zezwolenie takowe zastąpiło pięć odrębnych decyzji administracyjnych, w tym również dotyczącą przymusowego wywłaszczenia nieruchomości. Wprowadzenie do porządku prawnego szczególnych przepisów specustawy i w konsekwencji określenie specjalnego trybu realizacji zamierzeń inwestycyjnych uzasadnione jest celem publicznym w postaci konieczności sprawnego i szybkiego stworzenia nowej oraz usprawnienia i udoskonalenia istniejącej infrastruktury drogowej w kraju.

Z dyspozycji art. 11d ust. 1 pkt 3 specustawy drogowej wynika, że wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami. Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się projekt podziału nieruchomości (art. 12 ust. 1 tej ustawy).

Jeżeli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza projekt podziału nieruchomości, to linie rozgraniczające teren określone decyzją ZRID drogi stanowią jednocześnie linie podziału nieruchomości (art. 12 ust. 2 specustawy drogowej). Zatwierdzenie w decyzji projektu podziału nieruchomości jest konieczne, jeżeli linie rozgraniczające projektowaną drogę nie obejmują już wyodrębnionych ewidencyjnie działek gruntu. Jeżeli zatem istnieje konieczność ewidencyjnego wyodrębnienia z dotychczasowych nieruchomości ich części, które znalazły się w obszarze projektowanej drogi publicznej, niezbędne jest sporządzenie mapy zawierającej projekt podziału nieruchomości, a wyrysowane na niej linie podziału nieruchomości stanowią jednocześnie linie rozgraniczające teren.

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że operat podziału działki Skarżących nr [...] z obrębu [...] został wykonany przez uprawnionego geodetę i przyjęty wraz z wykazem zmian gruntowych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...] w dniu [...] sierpnia 2014 r. i zewidencjonowany pod nr [...]. Mapa z projektem podziału ww. działki została opatrzona stosowną klauzulą. W oparciu o takie materiały orzekał też Wojewoda [...].

Dokumentacja geodezyjno-kartograficzna przyjęta do opracowania materiałów graficznych, w tym projektów podziałów nieruchomości opatrzona stosownymi klauzulami ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które stanowią potwierdzenie dokonania ich oceny przez wyspecjalizowane do tego rodzaju czynności służby geodezyjno-kartograficzne nie może być w takiej sytuacji kwestionowana przez organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Klauzula przyjęcia map podziałowych do zasobów właściwego ośrodka geodezji i kartografii stanowi wystarczający dowód, iż ww. mapy podziału zostały sporządzone z zachowaniem przepisów odrębnych.

Wydając decyzję ZRID i zatwierdzając projekt podziału nieruchomości organ nie jest władny kwestionować zmian danych ewidencyjnych, które zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z brzmieniem art. 40 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nadzór nad prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego należy do Głównego Geodety Kraju, a w zakresie zasobów powiatowych i wojewódzkich także do wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego kartograficznego. Stwierdzić zatem należy, że organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i zatwierdzający podział nieruchomości, zobowiązany jest działać na podstawie przepisów specustawy drogowej, która przedmiotowe kwestie reguluje. Skoro przepisy specustawy drogowej nie uprawniają organu do wskazanego działania, nie mógł on poddawać w wątpliwość zapisów określonych na mapie z projektem podziału nieruchomości.

Postępowanie w sprawie decyzji ZRID nie obejmuje rozgraniczenia wyodrębnionych nieruchomości w terenie (tak wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 158/11). Czynności podejmowane w związku z wykonywaniem prac geodezyjnych, o których mowa w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie były częścią postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej prowadzonego przez Wojewodę [...]. Ewidencyjnego wyodrębnienia linii rozgraniczających teren inwestycji nie należy, jak to błędnie przyjęto w odwołaniu państwa M., utożsamiać z rozgraniczeniem nieruchomości w terenie, które ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.

Powyżej oceny nie zmienia okoliczność, iż Starosta [...] pismem z dnia 8 maja 2017 r., znak: [...], zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w związku z ujawnieniem błędu pomiędzy ewidencją gruntów a mapą ewidencyjną, co do działki nr [...] z obrębu [...], gmina Ż. i po przeprowadzeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów wsi S. w zakresie dotyczącym działek nr [...],[...], [...] i [...]. Decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nie jest ostateczna w administracyjnym toku instancji z uwagi na wniesienie od niej odwołania przez GDDKiA.

Dopiero w momencie, gdy ostatecznie zostanie stwierdzone, że przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacja geodezyjna dotycząca ww. działki nr [...] z obrębu [...], była błędna, skutkiem czego konieczna stała się jej korekta, organ orzekający w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej zyskuje prawo do uchylenia w odpowiednim trybie administracyjnym swojej decyzji i dokonania w niej stosownych zmian, wynikających z okoliczności związanych ze zmianą dokumentacji podziałowej. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby, iż wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w oparciu o specustawę drogową, mogłoby być na wiele miesięcy lub lat wstrzymane z uwagi na fakt, iż w odniesieniu do jednej z działek objętych decyzją (niezbędnej dla realizacji inwestycji drogowej) toczą się inne postępowania administracyjne lub sądowe dotyczące ustalenia granic tej działki. Właściwe ustalenie granic działek ewidencyjnych jest bowiem problemem złożonym i może potrwać długie lata, natomiast celem ustawodawcy wprowadzającym szczególne uregulowania dotyczące inwestycji drogowych, które dotyczą realizacji celu publicznego, gdyż budowa infrastruktury drogowej w Polsce stanowi priorytetowy cel publiczny, było maksymalne uproszczenie i przyśpieszenie postępowań.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także podnoszony przez Skarżących zarzut dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez przyjęcie, iż powierzchnia działki nr [...] z obrębu [...], przed jej podziałem wynosi 0,0911 ha, a nie 0,12 ha, jak wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, pomimo iż dane te stanowią podstawę planowania gospodarczego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji ZRID właściwe organy nie orzekają na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Co więcej, ewidencyjnego wyodrębnienia linii rozgraniczających teren inwestycji nie należy utożsamiać z rozgraniczeniem nieruchomości w terenie.

III.3

Ustosunkowując się do zarzutów Z. i A. S. Minister podzielił argumentację przedstawioną przez Inwestora, iż nie ma możliwości zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji poprzez ominięcie nieruchomości stanowiących współwłasność Skarżących. Inwestor, jako jedyny uprawniony podmiot do zmiany zamierzenia inwestycyjnego, wskazał, iż zastosowane rozwiązania są optymalne zarówno z punktu widzenia interesu społecznego jak i celowości wydatkowania środków Skarbu Państwa i powinno pozostać bez zmian.

GDDKiA zaznaczyła, że w stanie istniejącym, działki stanowiące własność Skarżących są niezabudowane, zaś przyjęte rozwiązania uwzględniają minimalizację ingerencji w istniejącą w sąsiedztwie ww. działek zabudowę mieszkaniową, po granicy terenu przemysłowo-usługowego oraz w nawiązaniu do istniejących granic ewidencyjnych, co w pobliżu przedmiotowych działek zrealizowano poprzez włączenie istniejącego pasa drogowego ul. K. do projektowanego pasa drogowego drogi obsługującej teren przyległy, oznaczonej na projekcie jako P-05a.

Ominiecie działek Skarżących wiązałoby się z koniecznością dokonania korekty rozwiązań projektowych na odcinku około 350 metrów, ponownego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w związku z koniecznymi zmianami projektowymi w zakresie planowanych urządzeń wodnych, zmiany przebiegu linii rozgraniczającej teren inwestycji, nabycia nowych terenów wraz z korektą projektów podziału nieruchomości (co najmniej 7 innych nieruchomości), wstrzymania trwających robót budowlanych, oraz pokrycia roszczeń wykonawcy robót budowlanych. W ocenie Ministra rozwiązanie odnośnie do działek Skarżących zatwierdzone w decyzji Wojewody [...] jest najbardziej optymalne.

Za nietrafny uznano zarzut, iż z uwagi na sąsiedztwo projektowanej drogi na nasypie, teren działek pozostałych po podziale pozostanie "bez możliwości dojazdu w zagłębieniu".

Jak wynika z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy arkusza nr [...] mapy przedstawiającej proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu oraz z informacji zawartych w ww. piśmie Inwestora z dnia 1 grudnia 2016 r., do pozostających po podziale części nieruchomości zapewniono zjazd indywidualny z projektowanej drogi P-05a. Inwestor zaznaczył, że zachowanie wymaganych parametrów geometrycznych zjazdu nie nastręczało trudności, ponieważ krawędź drogi po stronie działki Z. i A. S. wyniesiona jest na mniej niż 15 cm względem istniejącego poziomu terenu.

Odnosząc się do zarzutu Skarżących, iż działki pozostające ich własnością po podziale działek nr [...] i [...] z obrębu [...], staną się bezużytecznym i nie nadającym się do jakiegokolwiek wykorzystania terenem, wskazano, iż kwestia dotycząca nabywania pozostałej po podziale części nieruchomości nie może być przedmiotem badania przez organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

Zgodnie z przepisami specustawy drogowej, przedsięwzięcie, jakim jest inwestycja w zakresie dróg publicznych, może być realizowane wyłącznie ze wskazaniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych. Na gruncie specustawy drogowej linie rozgraniczające teren inwestycji powinny obejmować teren, który przeznaczony jest pod projektowaną inwestycję drogową. Zakres zajęcia tego terenu wynika z kolei z projektu budowlanego, który jest niezbędnym elementem wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a następnie stanowi integralną cześć tej decyzji, jako jeden z załączników.

W konsekwencji inwestor nie może pozyskiwać więcej terenu pod realizację inwestycji niż ten, który jest mu niezbędny. Zajęcie każdej z działek, czy to częściowe czy w całości jest uzasadnione i wynika z konieczności zapewnienia prawidłowych i bezpiecznych rozwiązań technicznych rozbudowy drogi krajowej nr [...]. Fakt, że jedna z działek jest przejęta w całości, a pozostałe w części nie stanowi podstawy do zmiany linii rozgraniczających teren inwestycji i do nabycia przez Skarb Państwa pozostałych nieruchomości.

Żądanie Skarżących dotyczy w istocie kwestii badania zasadności wykupu pozostałej po podziale części nieruchomości (tzw. "resztówki"), co przewidziane jest w art. 13 ust. 3 specustawy drogowej. Ustawodawca w przepisie tym zabezpieczył interesy właścicieli nieruchomości, które jedynie w części niezbędne są do realizacji inwestycji, a pozostałe części nieruchomości na skutek podziału nie nadają się do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele. Konstrukcja zastosowana w art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, w oparciu o który inwestor podejmuje czynności zmierzające do nabywania gruntów pod inwestycje drogowe samodzielnie decyduje o tym, czy dana nieruchomość spełnia kryteria wskazane w powołanym przepisie i stanowi zatem roszczenie cywilnoprawne, którego zasadność może ocenić jedynie sąd powszechny. Organ administracji publicznej nie prowadzi w tego typu sprawach postępowania administracyjnego i nie orzeka w formie decyzji administracyjnej

III.4

Odnosząc się do odwołania spółki E. Sp. j. w W. za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej, w związku z art. 64 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w zakresie niezapewnienia obsługi nieruchomości stanowiącej własność Spółki z drogi publicznej, wyrażające się w nieuwzględnieniu w pełni stanu faktycznego, tj. parametrów środków transportu zaopatrujących firmę (pojazdy typu TIR) struktury zagospodarowania działki, co w praktyce oznacza pozbawienie dojazdu do działki.

Przepis art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej zobowiązuje organ do określenia w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej m.in. wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

Zasada ochrony interesu prawnego osób trzecich znajduje konkretyzację w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.

Zdaniem Ministra spółka nie posiada interesu prawnego w rozumieniu wskazanych przepisów. Bezspornym jest, że należąca do niej działka ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Natomiast z jakiejkolwiek normy obowiązującego prawa nie wynika, aby zapewnienie dostępu do drogi publicznej miało polegać na dostępie do drogi w konkretny sposób, czy do drogi o określonej kategorii drogi publicznej (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1373/16 i z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13).

Inwestor w piśmie z dnia 14 marca 2017 r. wskazał, iż projektowany przejazd nad drogą ekspresową w ciągu ul. G. ([...]) zastępuje dotychczasowe skrzyżowanie z drogą krajową nr [...] w km [...] (ul. S.), umożliwiając połączenie obrębu R. z obrębem [...]. Na etapie Koncepcji Programowej rozważano pomysł rezygnacji z obiektu WD-12 ale biorąc pod uwagę lokalizację najbliższych obiektów umożliwiających przejazd na lewą stronę drogi [...], które znajdują się w odległości ok. 2 km na południe (WD-11) i 2 km na północ (WD-14), przyjęto optymalne rozwiązanie z obiektem WD-12 nad drogą ekspresową.

Inwestor wyjaśnił także, iż dla przedmiotowego rozwiązania projektowego uzyskano wymagane uzgodnienia i opinie zarządców dróg, w tym Wójta Gminy N. Według inwestora powyższe rozwiązanie wpisuje się w projektowaną jako inwestycja własna gminy przebudowę ul. G. (jako wschodni wlot skrzyżowania z projektowaną drogą [...] stanowiącą projektowany łącznik z istniejącą ul. S.). Wobec powyższego pojazdy włączające się do drogi serwisowej mają dostęp z ul. G. przez zaprojektowaną drogę [...] oraz przez prostopadły do drogi ekspresowej [...] fragment ul. S. Inwestor wskazał, iż nie ma możliwości zmiany lokalizacji przejazdu w ciągu drogi lokalnej gdyż warunki terenowe nie pozwalają na wykonanie przejazdu w ciągu ul. S. w miejscu istniejącego skrzyżowania z sygnalizacją świetlną ze względu na brak możliwości podniesienia niwelety trasy głównej w tym miejscu lub budowy dojazdów do wiaduktu nad drogą ekspresową.

Według inwestora sugerowane w ramach konsultacji społecznych rozwiązanie z przejazdem pod drogą ekspresową byłoby nieekonomiczne oraz trudne technicznie biorąc pod uwagę panujące na terenie N. warunki gruntowo-wodne, gdyż tunel i znaczne wyniesienie niwelety drogi ekspresowej spowodowałyby znaczne i nieuzasadnione koszty i znaczące powiększenie zajętości terenu. Inwestor wskazał również, że biorąc pod uwagę zastrzeżenia spółki do rozwiązania projektowego zgłaszane w ramach konsultacji społecznych zarówno w 2012 jak i w 2013 roku, do niezbędnego minimum ograniczono zajętość terenu działki nr [...] poprzez wydłużenie muru oporowego, aby nie stosować wzdłuż przedmiotowej działki nasypu drogowego przy dojeździe do obiektu. Projektowany pas drogowy na odcinku równoległym (w przybliżeniu) do ul. G. przebiega w odległości od 2,3 m do 3,1 m od istniejącej granicy działki nr [...].

Inwestor podkreślił jednocześnie, że przeanalizowano kilka wariantów obsługi komunikacyjnej działki. Ze względu jednak na ukształtowanie wysokościowe dojazdu do obiektu WD-12 oraz występujące ograniczenia terenowe wynikające z istniejącego zagospodarowania działki nr [...], stwierdzono, iż nie ma możliwości odtworzenia zjazdu w miejscu zjazdu istniejącego z ul. G. na normatywnych parametrach jak dla zjazdu publicznego. Inwestor zaznaczył, że nie ma możliwości obniżenia niwelety dojazdu do obiektu, który w miejscu zjazdu istniejącego w km od [...] do [...] przebiega na rzędnych od 120,05 do 119,73 a więc na tyle wysoko w stosunku do przyległego terenu.

Minister podzielił stanowisko inwestora, iż w związku z ww. trudnościami odtworzenie zjazdu w istniejącej lokalizacji będzie nieracjonalne, podobnie jak wykonanie bezpośredniego zjazdu z ul. G. na działkę nr [...] w innej lokalizacji - ze względu na bliską zabudowę magazynową w odległości około 10,6 m do 14,1 m od projektowanej granicy pasa drogowego.

Inwestor podkreślił dodatkowo, że rozważano zapewnienie dojazdu przy południowo-wschodniej granicy działki, wymagającej co prawda zmiany organizacji ruchu technologicznego na terenie prowadzonej przez Spółkę firmy, lecz ostatecznie -biorąc pod uwagę powyższe ograniczenia - zaprojektowano zjazd z drogi serwisowej na działkę nr [...] przez działkę nr [...] , równolegle do ul. G. Proponowany dojazd do działki nr [...] prowadzi do dotychczasowego placu manewrowego. Ograniczenia terenowe wymuszają stosowanie rozwiązań oszczędnych geometrycznie, stąd wynikają parametry zaprojektowanego zjazdu do działki od drogi P-12, zgodne § 77 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124).

W piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r. inwestor wyjaśnił, że projektowana droga P-12 to droga gminna klasy L, posiadająca dwa pasy ruchu o szerokości 3 m, natomiast parametry zjazdu publicznego na działkę nr [...], powstałą z podziału działki nr [...], przedstawiają się następująco: całkowita szerokość nawierzchni bitumicznej zjazdu 4,5 m doprowadzonej do granicy pasa drogowego, włączenie do drogi P-12 wyokrąglone łukami kołowymi o promieniu R = 6 m, pochylenie podłużne zjazdu - nie większe niż 5%. Inwestor zaznaczył również, że na etapie realizacji robót budowlanych zrealizowane będzie powiększenie parametrów zjazdu poprzez zastosowanie dodatkowych opasek najazdowych i zwiększenie parametrów łuków poziomych, co przyczyni się do polepszenia warunków obsługi działki. Powyższe zmiany zostaną wprowadzone jako nieistotna zmiana projektu budowlanego w stosunku do zatwierdzonego decyzją Wojewody [...], w ramach dokumentacji technicznej do realizacji - korekty projektu wykonawczego.

Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1373/16 Minister wskazał, iż kwestia zmiany lokalizacji zjazdu z drogi publicznej nie świadczy o wywołaniu zaskarżoną decyzją prawnych uciążliwości do jakich odwołuje się prawo budowlane, ponieważ tego rodzaju zagadnienie nie wiąże się z naruszeniem istoty prawa własności. Ze zmiany lokalizacji zjazdu nie wynika prawne ograniczenie wykonywanej dotychczas działalności gospodarczej. Co najistotniejsze w ramach zasady wynikającej z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w sprawie inwestor zapewnił nieruchomości Spółki dostęp do drogi publicznej w inny sposób niż miało to miejsce dotychczas.

Do uznania, że zostały naruszone warunki dotyczące ochrony interesów osób trzecich nie wystarcza subiektywne poczucie właściciela nieruchomości, o ile nie znajduje ono oparcia w obowiązującym przepisie prawa materialnego. Według Ministra ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy decydować będą o wybudowaniu obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego. Nie można dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Nieuniknione jest to, że realizacja inwestycji drogowych stwarza określone uciążliwości dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze jej oddziaływania. Ocena decyzji w aspekcie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich wymaga uwzględnienia, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Podnoszone przez Spółkę kwestie dotyczące utrudnienia, wydłużenia dojazdów do jej nieruchomości, dotyczą w istocie interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady przekonywania Minister zaznaczył, iż sprowadza się ona do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy faktycznego przekonania strony do prawidłowości podjętej decyzji.

Za nietrafne uznano stwierdzenie Spółki, że odpowiednie szerokości zjazdów zastosowano dla dojazdów do działek położonych po przeciwnej stronie ul. G., bowiem Spółka nie ma interesu prawnego do kwestionowania decyzji Wojewody [...] dotyczącej inwestycji liniowej w dalszej części, niż ta która wiąże się z jej działką.

Powyższe ogólne wskazanie bez szczegółowej analizy sytuacji prawnej i faktycznej działek położonych po przeciwnej stronie ul. G. nie pozwala na stwierdzenie występowania wskazanego zróżnicowania. Sam fakt usytuowania zjazdu z drogi publicznej bądź jego brak w oderwaniu od wyżej wskazanych okoliczności nie stanowi cechy istotnej, której występowanie jest podstawą do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa. Nie ma więc podstaw do twierdzenia, że Spółka została potraktowana w sposób odmienny niż pozostali właściciele nieruchomości wchodzących w zakres przedmiotowej inwestycji.

W tym miejscu dodatkowo podkreślić należy, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania zostały opracowane i sprawdzone przez osoby posiadające przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Tym samym nie ma podstaw do podważania ustaleń dokonanych w kwestii zaprojektowanego zjazdu na działkę nr [...] - miejsca jego lokalizacji oraz przyjętych parametrów geometrycznych i zapewnienia tym samym elementarnych warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego. Z powyższych względów jakiegokolwiek znaczenia w sprawie nie ma przedłożona przez Spółkę opinia dotycząca wpływu rozwiązań przewidzianych w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją Wojewody [...], na warunki obsługi komunikacyjnej obiektów magazynowych i hurtowo-handlowych zlokalizowanych we Wsi R., w szczególności przy ul. G., skoro przeprowadzenie inwestycji zgodnie z wnioskiem inwestora nie narusza prawa.

IV.1

Skargi na powyższe decyzje wywiedli:

1. E. i R. M. - zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 2765/17,

2. Z. i A. S. - zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 2812/17,

3. E. Sp. j. - zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 2709/17,

4. G. M. - zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 2935/17.

Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r., na zasadzie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako p.p.s.a.) wskazane sprawy połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej prowadzono pod sygn. akt VII SA/Wa 2709/17.

IV.2

E. i R. M. zarzucili w skardze:

1. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w części w jakiej dotyczy działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości [...], pomimo, iż nie zostało do tego dnia rozpoznane odwołanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., na mocy której dokonana została korekta danych ewidencyjnych wskazanych w tej decyzji działek w tym m.in. dokonano korekty powierzchni działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości [...],

2. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na:

a) niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w pominięciu w ocenie i nie uznaniu za udowodnione tego co wynika z przedłożonych w postępowaniu dokumentów tj. wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości [...], księgi wieczystej o numerze [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ż., V Wydział KW dla ww. działki, oraz opracowań geodezyjno kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] oraz [...], pomimo iż dokumenty te mają moc dokumentów urzędowych, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nich stwierdzonych, w sytuacji gdy z dokumentów tych bezspornie wynika, iż powierzchnia działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości [...] wynosi ok. 0,12 ha (ok. 1200m2),

b) niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w pominięciu w ocenie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., orzekającej o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów wsi [...] gm. Ż. m.in. w zakresie powierzchni nieruchomości działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości [...] i stwierdzającej, że prawidłowa powierzchnia ww. nieruchomości to ok. 0,12 ha (ok. 1200 m2),

3. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zmiany stanu faktycznego sprawy w postaci przyjęcia w dniu 25 września 2016 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] opracowania, z którego wynika, iż powierzchnia działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości S. wynosi ok. 0,12 ha (ok. 1200 m2),

4. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewody [...] w części w jakiej dotyczy ona błędnie określonej powierzchni działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości S.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Wojewody [...] w części w jakiej dotycz działki o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości S.

W uzasadnieniu podnieśli, iż zgodnie z art. 11f specustawy drogowej decyzja ZRID zawiera m.in. zatwierdzenie podziału nieruchomości oraz oznaczenie nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa. Elementy te zawiera również decyzja Wojewody [...]. Elementy te obarczone są błędem w zakresie w jakim dotyczą powierzchni nieruchomości o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości S. Ma to o tyle istotne znaczenie, że błędnie określa się jaka powierzchnia nieruchomości o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości S. podlega wywłaszczeniu i stanie się tym samym własnością Skarbu Państwa. Z decyzji tej wynika, że nieruchomość o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości S. podzielona zostaje na działkę nr [...] o powierzchni 0,0366 ha, przeznaczoną pod rozbudowę drogi krajowej nr [...] i działkę nr [...] o powierzchni 0,0545 ha, która pozostanie w dalszym ciągu własnością Skarżących. Wynika z tego zatem, że omawiana nieruchomość ma powierzchnię 911 m2, tj. ok. 289 m2 mniej niż faktycznie.

Skarżący wielokrotnie przedkładali znajdujące się w aktach postępowania dokumenty urzędowe w postaci odpisu z księgi wieczystej omawianej nieruchomości, wypisu z rejestru gruntów, aktu notarialnego stanowiącego podstawę nabycia nieruchomości przez Skarżących, które potwierdzają, że działka o nr ew. [...] z obrębu [...] w miejscowości S. ma powierzchnię 1200 m2 a nie wskazaną w decyzji Wojewody [...] i Ministra 911 m2.

W toku postępowania odwoławczego okazało się nadto, iż niewłaściwe określenie przez Wojewodę [...] powierzchni nieruchomości Skarżących wynikało z błędu pomiędzy zapisami w rejestrze ewidencji gruntów a mapą ewidencyjną. W związku z tym Starosta G. wszczął z urzędu postępowanie w celu wyjaśnienia ww. błędu. Skutkiem tego postępowania w dniu [...] lipca 2017 roku wydał decyzję, w której ów błąd skorygował na korzyść Skarżących. Decyzja jest jednak nieostateczna, została bowiem zaskarżona odwołaniem przez Inwestora.

Ponadto, organy nie uwzględniły podczas orzekania zmiany stanu faktycznego sprawy w postaci sporządzenia nowego operatu ewidencyjnego. Tym samym Minister sam sobie zaprzecza, bowiem w zaskarżanej decyzji stwierdza, że "Dokumentacja geodezyjno-kartograficzna przyjęta do opracowania materiałów graficznych, w tym projektów podziałów nieruchomości opatrzona stosownymi klauzulami ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które stanowią potwierdzenie dokonana ich oceny przez wyspecjalizowane do tego rodzaju czynności służby geodezyjno kartograficzne nie może być w takiej sytuacji kwestionowana przez organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej". Dalej wskazuje, że "Klauzula przyjęcia map podziałowych do zasobów właściwego ośrodka geodezji i kartografii stanowi wystarczający dowód, iż ww. mapy podziału zostały sporządzone z zachowanie przepisów odrębnych". Skoro tak, to dlaczego w sytuacji kiedy już w dacie wydania decyzji II instancji do zasobów geodezyjno-kartograficznych przyjęto nowe opracowanie, korygujące błąd powierzchni omawianej nieruchomości, nie zostało ono wzięte przez Organ pod uwagę a nawet nie zostało poddane żadnej ocenie. Organ w uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób do tego nowego opracowania się nie odnosi, a przecież też sporządził je uprawniony geodeta i opatrzone ono zostało klauzulą przyjęcia go do ewidencji materiałów państwowego zasoby geodezyjnego i kartograficznego.

IV.3

W skardze wywiedzionej przez E. Sp. j. zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej w związku z art. 64 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP oraz 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich Skarżącej Spółki, poprzez zaprojektowanie inwestycji w sposób niezapewniający poszanowania interesów skarżących przez nie zapewnienie obsługi nieruchomości z drogi publicznej, wyrażające się w nieuwzględnieniu w pełni stanu faktycznego, tj. parametrów środków transportu zaopatrujących firmę (pojazdy typu TIR) i struktury zagospodarowania działki, co w praktyce prowadzi do pozbawienia dojazdu do działki;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 80 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą na przyjęciu, że inwestycja drogowa została zaprojektowana w sposób zapewniający poszanowanie interesów Spółki, w sytuacji gdy nie został zapewniony do ich nieruchomości dojazd, pozwalający na odpowiedni, tj. przystosowany do prowadzonej działalności gospodarczej, dostęp do projektowanej drogi, a sam Inwestor wskazał, że na etapie robót budowlanych zrealizowane będzie powiększenie parametrów zjazdu poprzez zastosowanie dodatkowych opasek najazdowych i zwiększenie parametrów luków poziomych;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 11g specustawy drogowej, poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części naruszającej wskazane w skardze przepisy dotyczące odcinka drogi związanego z nieruchomością Skarżącej.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra w części utrzymującej decyzję Wojewody [...] oraz stwierdzenie, że poprzedzającą decyzja Wojewody narusza prawo w zakresie dotyczącym odcinka drogi związanego z nieruchomością Spółki. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Jej zdaniem inwestycja została zaprojektowana w sposób niezapewniający poszanowania uzasadnionego interesu Spółki, wyrażającego się przede wszystkim w zapewnieniu do jej nieruchomości odpowiedniego dojazdu, tj. przystosowanego do prowadzonej działalności dostęp do projektowanej drogi, przy czym nie chodzi o jakikolwiek dostęp, ale o dostęp posiadający takie parametry techniczne, które zapewnią bezpieczny dojazd do zakładu prowadzonego przez Skarżącą Spółkę. Nieruchomość o nr ewid. [...] będąca własnością Spółki położona jest w miejscowości R.. gm. N.

Obecnie zabudowana jest dwoma obiektami (halami) magazynowymi, budynkiem biurowo-handlowym. Obiekty magazynowe zostały zlokalizowane możliwie jak najbliżej ul. G., a pawilon biurowo-handlowy i parking dla klientów - bezpośrednio za magazynami. Zachodnia część działki to zieleń izolacyjna od zabudowy mieszkaniowej. Ze względu na konieczność zaopatrzenia magazynowego przede wszystkim dużymi samochodami ciężarowymi typu TIR oraz ograniczone parametry geometryczne ul. G., zjazd publiczny z tej drogi na nieruchomość wykonano o szerokości 9m, na które Spółka posiada wszystkie wymagane prawem dokumenty i zezwolenia niezbędne do użytkowania oraz funkcjonowania ww. obiektów. Podobne, a nawet większe szerokości bram wjazdowych i odpowiednie szerokości zjazdów zastosowano dla dojazdów do działek położonych po przeciwnej stronie ul. G.. Obecna szerokość placu manewrowego na terenie działki odwołującej wynosi 13,5-16,5 m. Przestrzeń komunikacyjna między budynkami magazynowymi ma szerokość około 9 m.

Droga dojazdowa do nieruchomości w projektowanym rozwiązaniu powoduje ograniczenia w poruszaniu związane z parametrami samochodów ciężarowych mogących poruszać się po tej drodze, włączenie do drogi P-12 jest wyokrąglone łukami kołowymi o promieniu R=6mn przy pochyleniu podłużnym zjazdu nie większym niż 5%, które jest rozwiązaniem zbyt oszczędnym geometrycznie, przez co następuje zmniejszenie powierzchni manewrowej powodując, że dotychczasowa powierzchnia manewrowa stanie się całkowicie bezużyteczna dla zaopatrzenia magazynów Spółki. Zaproponowane przez Inwestora rozwiązanie komunikacyjne dotyczące projektowanego dostępu do drogi publicznej nieruchomości Spółki, zaakceptowane przez organ II instancji nie uwzględnia w pełni stanu faktycznego, tj. parametrów środków transportu zaopatrujących firmę (pojazdy typu TIR) i struktury zagospodarowania działki, co w praktyce oznacza pozbawienie dojazdu do działki, tym samym konieczność zlikwidowania dotychczasowej działalności gospodarczej. Koncentrując się na obsłudze działki [...] elementem krytycznym jest wjazd na działkę z ul. G. manewr wymaga zawrócenia na łuku 6 m, ponadto zjazd jest zlokalizowany w bliskiej odległości od krawędzi ulicy, z którą krzyżuje się projektowana ulica pomiędzy ulicami G. i S. Rozwiązanie zostało zatwierdzone do realizacji mimo, że ze względu na lokalizację zbyt blisko skrzyżowania i przyjęte parametry geometryczne, nie zapewnia elementarnych warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Zdaniem Skarżącej Spółki, ustalając zakres uzasadnionych interesów osób trzecich należy uwzględnić nie tylko słuszny interes strony bądź stron postępowania, ale również wbrew twierdzeniom organu II instancji słuszny interes faktyczny. W razie zatem, gdy w sprawie wystąpi sprzeczność pomiędzy interesem społecznym a interesem indywidualnym, organ obowiązany jest rozważyć, czy słuszny interes strony i względy społeczne przemawiają za uwzględnieniem jej żądania, bacząc przy tym na to, że interes społeczny - budowa drogi z samego założenia nie może być traktowany jako przeciwieństwo interesu indywidualnego, a zadaniem organu podejmującego decyzję w sferze uznania administracyjnego jest harmonizowanie i godzenie tych interesów.

IV.4

G. M. w złożonej skardze, jej uzupełnieniu i na rozprawie przeprowadzonej w dniu 6 czerwca 2018 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu celem rozpoznania merytorycznego sprawy.

Podniósł, iż zaskarżona decyzja jest w całości wadliwa bowiem narusza przysługujące mu prawo własności nieruchomości nr ewid. [...] obręb [...]. Wcześniej posiadał bezpośredni dostęp do przebudowywanej drogi, zaś w następstwie inwestycji taki dostęp utracił.

IV.5

Z. i A. S., w skardze zarzucili naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 11c specustawy drogowej w związku z art. 7. art. 77 § 1, art. 80, oraz art. 107§ 3 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oderwaniu od całokształtu okoliczności sprawy, polegającego na przyjęciu, że zachowano parametry geometryczne zjazdu z projektowanej drogi [...]. Tymczasem z uwagi na fakt, iż projektowana droga ma być na nasypie, teren działek Skarżących pozostałych po podziale pozostanie bez możliwości dojazdu do jednej z nich.

2. naruszenie § 77 w zw. z § 113 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 124 dalej jako rozporządzenie MTiGM) albowiem zjazd indywidualny z projektowanej drogi P-05a, którego krawędź drogi po stronie działki Skarżących wyniesiony jest na mniej niż 15 cm względem istniejącego poziomu terenu został zaprojektowany w sprzeczności z ww. zapisami rozporządzenia MTiGM. Zjazd nie został dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu drogowego pojazdów poruszających się po projektowanej drodze [...]. Przepisy specustawy drogowej nie zobowiązują inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowej inwestycji (tutaj zjazdu), stąd ocena organów ogranicza się wyłączenie do zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił. Jednakże w przypadku, gdy postać inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza określony przepis prawa, zobowiązuje to organy do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14). Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie z tego względu, że projektowany zjazd narusza ww. przepisy.

3. art. 11c specustawy drogowej w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 1 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MTiGM poprzez pominięcie okoliczności, z których wynika, iż projektowany zjazd nie spełnia warunków użytkowych zgodnie z przeznaczeniem drogi publicznej, co Skarżący upatrują w niezgodności projektowanego zjazdu z warunkami określonymi w § 113 ust. 7 oraz § 77 i § 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia MTiGM;

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 11a specustawy drogowej poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym, a w szczególności pominięcie wad inwestycji (zjazdu), które będą skutkować zwiększeniem zagrożenia w ruchu drogowym oraz tego, iż indywidualny zjazd z projektowanej drogi P-05a jest nieodpowiedni dla pojazdów poruszających się po niej;

5. naruszenie art. 11a specustawy drogowej w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, a w szczególności pominięcie okoliczności, że projektowany indywidualny zjazd z projektowanej drogi P-05a nie spełnia warunków użytkowych zgodnie z przeznaczeniem drogi publicznej;

6. art. 72 ust. 1 pkt 10 oraz art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 353 dalej jako ustawa ocenowa), z uwagi na fakt, że zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, która jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, wydaje się jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Minister Infrastruktury i Budownictwa nie zauważył, że w toku postępowania T. T. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lipca 2016 r., znak [...] uzgadniającego realizację przedsięwzięcia drogowego i określającego warunki jego realizacji (tak strona 8 zaskarżonej decyzji). W sprawie organ odwoławczy nie ustalił czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest ostateczna, wobec opisanego wyżej wniosku. Tymczasem rozstrzygnięcie w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, wydawane na podstawie specustawy drogowej, może być skutecznie wydane tylko pod warunkiem uwzględnienia w całości decyzji organu właściwego dla dokonania oceny oddziaływania na środowisko (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2194/16). W rozpatrywanej sprawie konieczność przeprowadzenia takiej oceny została pierwotnie zakwestionowana zmianami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia drogowego dokonanymi przez sam organ (tak zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji drogowej s. 21 decyzji) oraz T. T. w ww. wniosku.

7. art. 106 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11c, art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. h) i art. 11f ust. 1 pkt 3 specustawy drogowej w zw. z art. 71 ust. 1-2, art. 72 ust. 1 pkt 10 ustawy ocenowej polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji mimo braku wydania ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie jest konieczne przed wydaniem decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, co jest przesłanką do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.,

8. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej w zw. z art. 6 k.p.a. przez błędne uznanie, że ocena czy planowana inwestycja drogowa narusza uzasadnione interesy osób trzecich, leży poza kompetencją organu wydającego decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a także poprzez faktyczne pominięcie w tej decyzji i wymagań w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. tj. uzasadnionego interesu Skarżących;

9. art. 11f ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 11c specustawy drogowej w zw. z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP, polegające na dokonaniu błędnej wykładni powyższych przepisów i przyjęciu, że organy administracji publicznej nie mogą dokonywać innej niż formalna kontroli wniosku inwestora o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oraz przez przyjęcie, że właściciel nieruchomości, w którego prawo własności ingeruje inwestor nie ma interesu prawnego, o którym mowa w art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej, podczas gdy są one zobowiązane do badania wniosku inwestora także pod kątem tego, czy wniosek ten uwzględnia uzasadnione interesy osób trzecich i czy w związku z tym w wyniku wydania decyzji nie dojdzie do nadmiernej i nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności osób trzecich oraz czy ingerencja w prawo własności osoby trzeciej jest bezwzględnie konieczna dla realizacji celu publicznego jakim jest budowa drogi publicznej, a właściciel nieruchomości ma interes prawny w poszukiwaniu ochrony przysługującego mu prawa własności przed ingerencją inwestora w to prawo;

10. art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez nadmierną ingerencję w prawo własności nieruchomości Skarżących, biorąc pod uwagę okoliczność, że w przypadku realizacji celów publicznych dochodzi do nieuchronnej kolizji interesu publicznego i interesów indywidualnych, poprzez przyznanie prymatu interesowi publicznemu, podczas gdy zakres planowanej ingerencji w prawo podmiotowe prowadzi do naruszenia jego istoty poprzez niewywłaszczenie w całości działek o nr [...] oraz nr [...] gdy pozostała ich część nie nadaje się do gospodarczego wykorzystania przez Skarżących;

11. naruszenie art. 11c specustawy drogowej w związku z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, poprzez:

a) brak podania w uzasadnieniu decyzji administracyjnej przesłanek jakie przemawiały za brakiem uwzględnienia wniosku Skarżących o całkowitym wywłaszczeniu działek o nr [...] oraz nr [...] na rzecz Inwestora;

b) brak podania w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakie przemawiają za lub przeciw zlokalizowaniu inwestycji na części nieruchomości będącej własnością skarżących;

c) brak przedstawienia innego sposobu realizacji celu publicznego, wyjaśnienia czy w niniejszym przypadku nie zachodzi wyjątkowa sytuacja możliwości ingerencji organu w ocenę przebiegu drogi na płaszczyźnie celowości realizacji inwestycji drogowej, a także brak przedstawienia rozwiązania porównującego zajętość terenu w wersji organu oraz skarżących, a także kosztów jakie poniosłoby za sobą przyjęcie każdej z wersji i korekta inwestycji;

d) niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący motywów jej podjęcia w danym stanie faktycznym i poprzestanie wyłącznie na przytoczeniu odpowiedzi udzielonych przez inwestora bez ich merytorycznej oceny w odniesieniu do zarzutów stawianych przez skarżących w odwołaniu.

12. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, ponieważ decyzja organu I instancji naruszała przepisy postępowania, zaś zakres koniecznych do wyjaśnienia zagadnień miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Została również naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż definicja zjazdu wynika z art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.). Zjazd to połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zjazd jest, zatem miejscem dostępu do drogi publicznej, niestanowiącym jednak jej części, będący elementem pasa drogowego. Z definicji "zjazdu" zawartej w ustawie o drogach publicznych wynika, że zjazd nie jest częścią drogi, lecz jest to miejsce dostępu do drogi publicznej. Definicja pojęcia "zjazdu" zawarta w ustawie o drogach publicznych jest obowiązująca także w sprawach z zakresu prawa budowlanego, a co za tym idzie i na gruncie spraw ze specustawy drogowej.

Zarówno przepisy specustawy drogowej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach, których organem pierwszej instancji jest wojewoda (Dz. U. z 2010 r., nr 235 poz. 1539 ze zm.) jak i treść przepisu art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h) specustawy drogowej, nakazują rozumieć zjazd zarówno, jako element pasa drogowego (wówczas - gdy zapewnia nieruchomości dostęp do drogi będącej zasadniczym przedmiotem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - objęty jest liniami rozgraniczającymi teren i podlega wywłaszczeniu), jak i element znajdujący się poza pasem drogowym (wówczas - gdy zapewnia nieruchomości dostęp do drogi będącej zasadniczym przedmiotem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - objęty jest liniami wskazującymi nieruchomości podlegające ograniczeniu w korzystaniu).

Przed nowelizacją specustawy drogowej, która wprowadziła możliwość zawarcia w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ustaleń dotyczących obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów (aktualna treść art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej) dopuszczalna była budowa i przebudowa zjazdu z zastrzeżeniem, że dotyczyło to tylko tej części, która znajdowała się w pasie drogowym (część znajdująca się poza pasem drogowym mogła podlegać budowie lub przebudowie właśnie w oparciu o przedłożone przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. W zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono powyższej kwestii.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy zlokalizowanie zjazdu w obrębie łuku drogowego o kącie zwrotu jak w projekcie budowlanym, zagraża bezpieczeństwu użytkowników ruchu drogowego, gdyż nie został spełniony warunek widoczności przy ruszaniu pojazdu z miejsca zatrzymania, o którym mowa w pkt 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia MTiGM. Warunek ten nie jest spełniony, gdyż przy wjeżdżaniu na drogę wojewódzką ze zjazdu, w odległości nie mniejszej niż 3 m od krawędzi jezdni, nie została zapewniona widoczność drogi z pierwszeństwem przejazdu co najmniej na odległość widoczności równą 40 m. Stosownie do treści § 168 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MTiGM cel obserwacji nie jest widoczny na wysokości 1 m. Pochylenie niwelety drogi w miejscu włączenia projektowanego zjazdu do drogi wojewódzkiej jest sprzeczna z treścią ww. przepisu (zgodnie z § 113 ust. 7 rozporządzenia MTiGM).

Z analizy projektu budowlanego oraz wyjaśnień inwestora zawartych w piśmie z dnia 1 grudnia 2016 r. wynika, iż dla działek Skarżących zaprojektowano zjazd indywidualny. Zachowanie parametrów geometrycznych zjazdu nie nastręczało trudności, ponieważ krawędź drogi po stronie działki Skarżących wyniesiona jest na mniej niż 15 cm względem istniejącego poziomu terenu. Z takiego lakonicznego opisu, przyjętego następnie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, nie wynika, czy tak projektowany zjazd nie powoduje naruszenia bezpieczeństwa użytkowników nowopowstałej drogi P-05a. Powyższe oznacza naruszenie wymogów określonych w § 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia MTiGM. Zdaniem Skarżących projektowany zjazd na przedmiotowe działki nie spełnia wymogów przewidzianych dla zjazdu określone w § 78 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, c, d i e rozporządzenia MTiGM, tj. co do szerokości, nawierzchni twardej w granicach pasa drogowego, promienia łuków na przecięciu krawędzi nawierzchni zjazdu, dostosowania pochylenia podłużnego zjazdu w obrębie korony drogi oraz pochylenia podłużnego zjazdu. W konsekwencji przyjęte parametry techniczne zjazdu uniemożliwią przejezdność pojazdów o dużych gabarytach.

W dalszej części uzasadnienia podkreślono, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, wydawane na podstawie specustawy drogowej, może być skutecznie wydane tylko pod warunkiem uwzględnienia w całości decyzji organu właściwego dla dokonania oceny oddziaływania na środowisko. W rozpatrywanej sprawie konieczność przeprowadzenia takiej oceny została zakwestionowana wnioskiem T. T. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lipca 2016 r. Organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie ustalił, czy powyższy wniosek został rozpoznany, względnie czy został on zaskarżony do sądu administracyjnego.

Organ drugiej instancji winien rozważyć, czy nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] (oraz organu odwoławczego) do czasu ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny na skutek skargi T. T. od postanowienia w przedmiocie oddalenia jego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. Orzeczenie sądu administracyjnego może oznaczać, że została skutecznie uchylona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia (inwestycji drogowej). W konsekwencji decyzja Ministra stała się niewykonalna z uwagi na jej przedwczesność. Z obrotu prawnego mogła zostać wyeliminowana bowiem decyzja środowiskowa stanowiąca podstawę i warunek skuteczności zaskarżonej decyzji w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej. Inwestor zatem nie ma możliwości realizowania inwestycji drogowej na podstawie zaskarżonej decyzji Ministra.

Skarżący podnieśli również, iż w toku postępowania kilkukrotnie występowali do inwestora przedsięwzięcia drogowego o całkowite (nie częściowe) wywłaszczenie działek o numerach nr [...] oraz [...]. Prośby te nie zyskały jednak posłuchu.

W rezultacie inwestycji Skarżący są w posiadaniu działek, które nie nadają się do jakiegokolwiek racjonalnego gospodarczego wykorzystania. Charakter tych działek (las) oraz skutek bliskości drogi krajowej nr [...] uniemożliwia zarówno realizację dawnych zamierzeń inwestycyjnych Skarżących, jak i ogranicza w znacznym stopniu przydatność tych gruntów do jakiegokolwiek użytkowania ("odlesienia działki" celem zabudowy jej domem, na który Skarżący nie otrzymają warunków zabudowy z uwagi na bliskość drogi krajowej). Wszystkie te elementy winny spowodować, że inwestor w toku realizacji inwestycji drogowej przejmie nieruchomość Skarżących.

Jak wskazali, są świadomi tego, że wykup ww. nieruchomości jest możliwy w trybie art. 13 ust 3 specustawy drogowej. Jednakże organ winien ustosunkować się do wniosku o wykup ww. nieruchomości już w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w sposób przekraczający swe lakoniczne stwierdzenie, że jedynie cześć tych nieruchomości jest niezbędna dla realizacji inwestycji drogowej.

V.1

W odpowiedzi na skargę Z. i A. S. organ wniósł o jej oddalenie.

Wyjaśnił, iż z przeprowadzonej analizy arkusza nr 12A mapy przedstawiającej proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, oraz z informacji zawartych w piśmie inwestora z dnia 1 grudnia 2016 r., do pozostających po podziale części nieruchomości zapewniono zjazd indywidualny z projektowanej drogi P-05a. Inwestor zaznaczył, że zachowanie wymaganych parametrów geometrycznych zjazdu nie nastręczało trudności, ponieważ krawędź drogi po stronie działki Skarżących wyniesiona jest na mniej niż 15 cm względem istniejącego poziomu terenu.

Projekt zjazdu na działki Skarżących powstałe po podziale sporządzony został przez uprawnionych projektantów, którzy biorą za ten projekt odpowiedzialność, zatem organ nie miał powodów do kwestionowania takiego rozwiązania.

Organ zauważył także, iż skoro projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, które biorą za to odpowiedzialność, to nie ma podstaw do ingerencji w tę kwestię przez Ministra.

Kształt planowanej inwestycji nie narusza art. 13 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno budowlanymi. W zaskarżonej decyzji, po dokonaniu analizy przedłożonego projektu budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, że spełnia on wymagania określone w art. 34 ust. 2 i 3 P.b. oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.).

Odwołując się do ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Minister zauważył, iż wprowadziła ona zasadę wyłącznej odpowiedzialności projektanta za projekt architektoniczno-budowlany oraz osoby sprawdzającej projekt (art. 20 P.b.). Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowIanymi, zostało natomiast ograniczone dla organu do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.).

Organ podkreślił także, iż § 78 ust. 1 i 2 oraz § 113 ust. 1 rozporządzenia MTiGM nie mają zastosowania w sprawie, ponieważ kwestie w nich uregulowane dotyczą zjazdu publicznego oraz wyjazdu z drogi do obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu oraz wjazdu z takiego obiektu na drogę, a nie każdego wjazdu i wyjazdu, w tym do prywatnych nieruchomości. W niniejszym przypadku chodzi o zjazd indywidualny oraz działki leśne, na których nie zostały zlokalizowane obiekty ani urządzenie obsługi podróżnych.

W ocenie Ministra dokumentacja projektowa spełnia wszystkie wymagane przepisami prawa warunki, w tym określone w rozporządzeniu MTiGM w zakresie zastosowanych parametrów geometrycznych drogi, odległości, widoczności na zatrzymanie i lokalizacji zjazdów indywidualnych. Lokalizacja zjazdu na łuku drogi nie jest zakazana ani zabroniona.

Minister zauważył także, iż prowadząc postępowanie odwoławcze zbadał kwestię ostateczności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz decyzji ją zmieniających. Nie było podstaw do twierdzenia, iż Inwestor nie legitymował się tymi aktami.

W kwestii związanej z przebiegiem inwestycji przez nieruchomości małżonków S. wyjaśnił, iż w sprawie analizowana była ewentualność odmiennego przeprowadzenia rozwiązania drogowego w tym zakresie, jednakże z uwagi tak na trudności techniczne, organizacyjne jak i finansowe nie mogła ona zyskać aprobaty. Organ podkreślił, iż kwestia wykupu pozostałej części nieruchomości nie jest rozstrzygana w postępowaniu ZRID, a może zostać podniesiona w ramach żądania o którym mowa w art. 13 ust. 3 specustawy drogowej.

V.2

Odpowiadając na skargę E. i R. M. organ zauważył, iż celem specustawy drogowej jest uproszczenie i przyspieszenie wydawania orzeczeń, umożliwiających rozpoczęcie budowy drogi publicznej. Służy temu połączenie w jednym postępowaniu wielu dotychczas istniejących procedur. Z natury rzeczy wiąże się to z pewnym ograniczeniem uprawnień osób trzecich.

Planistyczne wyodrębnienie drogi publicznej polega na wyznaczeniu terenu przyszłej drogi stosownymi liniami rozgraniczającymi, niezależnie od geodezyjnych i prawnych granic nieruchomości, przez które projektowana droga, jako dopuszczalny sposób zagospodarowywania terenu (gruntu), ma przebiegać. Wyznaczenie tych linii w decyzji ZRID nie przesądza o tytule prawnym terenu ujętego w tych liniach, lecz jedynie o inwestycyjnych możliwościach zagospodarowania tego terenu. Wyznaczenie jednak takich linii w zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej skutkuje przejęciem własności całego terenu zawartego w tych liniach na rzecz Skarbu Państwa łub właściwej jednostki samorządu terytorialnego (tak M. Wolanin Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2010).

Nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia mapy zawierającej projekty podziału nieruchomości nie jest równoznaczne z nałożeniem na ten podmiot obowiązku prowadzenia postępowań ustalających granice i powierzchnie działek w wypadku spornego ich przebiegu. Projekt mapy takiego podziału nieruchomości, wykonywany w celu ustalenia przebiegu drogi i oznaczenia co do tożsamości nieruchomości (lub ich części) podlegających przejęciu na cel publiczny, tworzy wyłącznie te granice, które powstają w wyniku podziału gruntu i wyłącznie dla określenia przebiegu drogi.

Sporny w niniejszej sprawie przebieg granicy pomiędzy nieruchomością Skarżących, jest przedmiotem odrębnego postępowania, które jest w toku i nie wiadomo w jaki sposób się zakończy.

Dopiero po ostatecznym i prawomocnym przyjęciu, iż dane ewidencyjne na podstawie których bazował organ wydający decyzję ZRID zostaną skorygowane (błąd usunięty), wówczas otworzy się możliwość zmiany decyzji w stosownym trybie.

Nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy nowe operaty ewidencyjne, bowiem stanowiły podstawę wszczęcia postępowania przez właściwy organ geodezyjny w celu wyeliminowania błędu w ewidencji, a nadto były kontestowane przez Inwestora.

V.3

Odpowiadając na skargę G. M. organ wskazał, iż z racji tego, że odwołanie tego Skarżącego wniesione zostało z uchybieniem terminu, to fakt ten spowodował, że w decyzji Ministra brak jest merytorycznego odniesienia się do zarzutów. Niemniej jednak po rozpatrzeniu sprawy w jej całokształcie organ uznał, iż interes prawny G. M. nie został naruszony przez projektowaną drogę.

V.4

Odpowiadając na skargę E. Sp. j. w W. organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż nie ma podstaw do uwzględnienia tych zarzutów, bowiem droga została zaprojektowana w sposób właściwy, zaś Spółka nie została pozbawiona wjazdu na nieruchomość.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

VI.

Skargi są niezasadne.

Na wstępie Sąd uznaje za stosowne zwrócić uwagę Stron na główne założenie szczególnej regulacji prawnej dotyczącej realizacji inwestycji drogowych w Rzeczypospolitej Polskiej, jaka legła u podstaw uchwalenia tzw. specustawy drogowej. Otóż ze względu na specyficzny charakter tego rodzaju aktywności inwestycyjnej państwa i samorządów, przejawiający się w szczególności w jej złożoności oraz przebiegu inwestycji poprzez wiele nieruchomości, niezbędne okazało się połączenie dotychczas odrębnych procedur i rozstrzygnięć administracyjnych w jednym, kończącym się zintegrowaną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, postępowaniu. Decyzja ZRID stanowi przy tym zwieńczenie tego procesu, dając podstawę do rozpoczęcia budowy dróg publicznych, przez co jej szybkie wydanie ma istotne znaczenie dla rozpoczęcia procesu inwestycyjnego.

Wskazać również należy, iż w literaturze słusznie zwraca się uwagę na to, że ustawodawca ustanowił w specustawie drogowej regułę, zgodnie z którą "prowadzenie procesu decyzyjnego zmierzającego do rozpoczęcia budowy drogi publicznej następuje w sposób określony w dotychczasowych aktach prawnych, ale z uwzględnieniem odmienności określonych w omawianej ustawie. Analiza tych odmienności nie wskazuje jednak, aby dla rozpoczęcia budowy drogi publicznej zniesiono konieczność ustalenia jej lokalizacji, pozyskania terenów pod tę budowę lub sporządzenia dokumentacji technicznej. Te wszystkie elementy nadal są konieczne, tyle tylko, że ich określenie dla typowej inwestycji budowlanej dokonywane jest w kilku odrębnych procedurach administracyjnych, niekiedy także w procedurach cywilnych (np. nabycie tytułu prawnego w drodze umowy). Natomiast dla inwestycji drogi publicznej procedury te, ze względu na swoją jednorodność procesową (postępowania o charakterze administracyjnym), połączone zostały w jedną procedurę, co znajduje swoje odzwierciedlenie w rozmiarze i granicach skutków prawnych wywoływanych przez decyzję kończącą to postępowanie. Charakter omawianej ustawy posiada więc zasadnicze znaczenie w procesie jej stosowania, ponieważ przez pryzmat tego charakteru należy postrzegać granice skutków prawnych wywoływanych przez przyjęte w tej ustawie rozwiązania wyrażające się w określonej ich treści literalnej (por. M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2010, komentarz do art. 1).

Specustawa drogowa ma więc na celu uproszczenie i przyspieszenie procesu budowy istotnych dla rozwoju kraju dróg publicznych. Daleko idące uprawnienia organów i inwestora, co oczywiste, wiążą się zawsze z możliwością ograniczenia praw osób trzecich, jakie te wywodzą z prawa własności nieruchomości, które mają zostać przejęte pod budowę danej drogi lub znajdują się w obszarze jej oddziaływania. Szybkość realizacji inwestycji drogowej, która jest wartością istotną w tego rodzaju aktywności państwa i samorządów, gwarantowana jest m.in. poprzez połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygania o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzanie podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzaniu projektu budowlanego stanowiące pozwolenie na budowę. Nie oznacza to jednak, iż gorzej potraktowane mogą zostać interesy osób trzecich, o czym szerzej poniżej. Podkreślenia przy tym wymaga, iż organ wydający decyzję ZRID w zasadzie nie jest upoważniony do negowania rozwiązań przyjętych we wniosku o jej wydanie. To bowiem inwestor, jako jedynie upoważniony, samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej jego zdaniem korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości, a także dbałość o przeznaczone na ten cel środki publiczne. Nadto, zgodnie z art. 11e specustawy drogowej nie można uzależnić wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. W świetle normy prawnej wywodzonej z tego przepisu organ wydający decyzję nie jest uprawniony do oceny zasadności, czy celowości zamierzonej inwestycji jak również i jej przebiegu. W zasadzie niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, ponieważ miałaby ona charakter pozaprawny.

W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, iż organy ZRID nie posiadają kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu. Nie mogą też dokonywać - jak już wspomniano - jakichkolwiek zmian w zakresie np. lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji.

VII.1

Oceniając zatem w pierwszej kolejności skargę G. M. należy wskazać, iż pomimo, że wskazany Skarżący nie wyczerpał trybu odwoławczego (jego odwołanie zostało skutecznie pozostawione bez rozpatrzenia), miał prawo wywiedzenia skargi do Sądu i zakwestionowania decyzji Ministra. Niewyczerpanie toku odwoławczego nie stoi tu na przeszkodzie możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanej w trybie odwoławczym co do całości sprawy (na skutek rozpoznania odwołań pozostałych stron).

Oceniając zatem bardzo lakoniczne zarzuty G. M. Sąd zauważa, iż w wyniku wydania decyzji ZRID jego dotychczasowa nieruchomość (o nr ewid. [...] obręb N.) została podzielona na działki [...] i [...]. Ta pierwsza została przekazana pod realizację inwestycji drogowej, zaś druga z nich pozostała przy Skarżącym. Należy wskazać, iż jak wynika np. z przeglądu stanu tej nieruchomości (patrz [...] - zakładka wyszukiwanie działek) nieruchomość Skarżącego jest w znacznej części zalesiona. Jego główny zarzut, eksponowany zwłaszcza na rozprawie, dotyczy jednakowoż kwestii odebrania mu "bezpośredniego wyjazdu" na drogę krajową nr [...].

Sąd zwraca zatem uwagę, iż pozostała temu Skarżącemu działka [...] obr. [...] posiada zaprojektowany dostęp do drogi publicznej poprzez przejętą na potrzeby tej inwestycji działkę [...] (wydzieloną na ten cel).

Niezasadne są więc twierdzenia Skarżącego, iż został pozbawiony dojazdu do nieruchomości. W związku z prowadzoną inwestycją i jej umiejscowieniem (droga krajowa ekspresowa) nie mógł zostać zapewniony bezpośredni wjazd na działkę Skarżącego z trasy [...].

W tej sytuacji skarga jest bezzasadna.

VII.2

Niezasadna jest także skarga E. Sp. j. w W.. Spółka jest właścicielem działki [...] i [...]. Pierwsza z nich została w wyniku inwestycji podzielona na działki [...] i [...]. Działki [...] i nowo wydzielona [...] zostały przejęte na potrzeby realizacji inwestycji drogowej.

Podstawowy zarzut Spółki koncentruje się wokół przyjętego rozwiązania projektowego, w wyniku realizacji którego utraci ona prawo do posiadania odpowiedniego dla swoich potrzeb zjazdu z drogi publicznej. W związku bowiem z prowadzoną działalnością niezbędne jest korzystanie przez Spółkę z dużych pojazdów ciężarowych (TIR), które teraz będą miały co najmniej trudności w poruszaniu się na jej terenie. W tym też upatruje naruszenia swoich interesów chronionych prawem, a które wywodzi z art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy w zw. z przepisami Konstytucji RP.

Mając to na uwadze wskazać należy, iż jest poza sporem fakt, że należąca do Spółki nieruchomość ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Sąd nie podziela jednakże przekonania Spółki, iż w wyniku realizacji zamierzeń budowlanych w zakresie przebudowy drogi, Inwestor zobowiązany jest zawsze i bezwzględnie odtworzyć uprzednio istniejący stan posiadania. Taki pogląd powodowałby, iż w zasadzie żadna droga nie mogłaby de facto powstać lub zostać rozbudowana, bowiem Inwestor krępowany byłby dotychczas istniejącym stanem.

Lokalizacja drogi w terenie musi z jednej strony uwzględniać potrzebę jej budowy/przebudowy, z drugiej zaś strony gwarantować uzasadnione interesy osób znajdujących się na potencjalnej trasie tej drogi. Wyważenie tych spornych i zazwyczaj odmiennych kwestii bez wywoływania konfliktu lub poczucia niezadowolenia niejednokrotnie nie jest możliwe. To na co należy jednak zwrócić uwagę, to okoliczność iż analizując projektowane rozwiązania należy dane zagadnienie widzieć w kontekście okoliczności i warunków panujących w danym terenie jak i cech charakterystycznych drogi.

Rację ma organ, iż nie ma normy prawnej, która stwierdzałaby, iż Spółce należy zapewnić dostęp do drogi publicznej w konkretny, żądany przez nią sposób (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1373/16, z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13).

Analizując czynności podjęte przez organy i Inwestora w związku z realizacją drogi [...] należy zwrócić uwagę, iż podmioty te podjęły wymagane prawem działania, w celu wyjaśnienia sytuacji w jakiej znalazła się Spółka w związku z przebudową wskazanej drogi. Przypomnieć jedynie należy, iż projektowany przejazd nad drogą ekspresową w ciągu ul. G. ([...]) zastąpił dotychczasowe skrzyżowanie z drogą krajową nr [...] (ul. S.), umożliwiając połączenie obrębu R. z obrębem N.

Zmiana położenia tego przejazdu nad drogą nie była możliwa, z uwagi na lokalizację innych, najbliższych obiektów umożliwiających przejazd na lewą stronę drogi [...] (znajdują się one w odległości ok. 2 km na południe i północ). Zaprojektowane rozwiązanie posiada też pozytywne uzgodnienia i opinie zarządców dróg, w tym Wójta Gminy N., zaś wskazywany przejazd pod drogą ekspresową nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na trudne warunki terenowe (gruntowo-wodne) oraz koszty realizacyjne. Sąd zwraca także uwagę, iż uwzględniając zastrzeżenia Spółki, Inwestor - jak sam wskazuje - ograniczył do minimum zajętość działki nr [...] poprzez wydłużenie muru oporowego, aby nie stosować wzdłuż nieruchomości Skarżącej nasypu drogowego przy dojeździe do obiektu. Analizowana również była możliwość innej obsług komunikacyjnej działki Spółki jednakże ze względu na ukształtowanie wysokościowe dojazdu do obiektu [...] oraz występujące ograniczenia terenowe wynikające z istniejącego zagospodarowania działki nr [...] nie było to możliwe. Nie było zatem możliwości odtworzenia zjazdu w miejscu zjazdu istniejącego z ul. G. na normatywnych parametrach jak dla zjazdu publicznego.

W ocenie Sądu organy wyjaśniły, dlaczego odtworzony dojazd do działki Skarżącej Spółki jak i zjazd na nią z drogi publicznej spełnia wymagania dla zjazdu publicznego.

Choć niewątpliwie zmiana dotychczasowego "stanu posiadania zjazdu" przez Spółkę w następstwie realizacji drogi została naruszona, to jednak nie można mówić, iż korekta w tym zakresie świadczy o wywołaniu przez decyzję ZRID takich uciążliwości, które mogłoby zostać uznane za tak znaczne naruszenie istoty prawa własności, że wymagałoby to ochrony na zasadzie art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1373/16).

Reasumując, zmiana lokalizacji zjazdu, pomimo tego, że pociąga za sobą inne ukształtowanie dojazdu do nieruchomości Spółki, nie powoduje jednakże prawnego ograniczenia wykonywanej dotychczas działalności gospodarczej. Spółka ma dostęp do drogi publicznej.

W kontekście normy z art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej nie wystarczy uznanie, że strona czuje się nieusatysfakcjonowana proponowanym rozwiązaniem drogowym. Konieczne jest wykazanie, iż rozwiązanie takie narusza tak dalece chroniony prawem interes osoby trzeciej, że nie jest możliwe do zaakceptowania w ramach reguł praworządności.

Słusznie podkreśla zatem Minister, iż realizacja inwestycji drogowych stwarza zawsze, w sposób nieunikniony, uciążliwości dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze jej oddziaływania. Ocena decyzji w aspekcie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich wymaga jednak uwzględnienia potrzeb Inwestora drogi, działającego w interesie publicznym oraz uzasadnionych, chronionych potrzeb osób trzecich, dotkniętych daną inwestycją.

W niniejszej sprawie interes Spółki nie został naruszony. Pewne utrudnienia w dojeździe do działki nie mogą na tle tej sprawy świadczyć o naruszeniu normy z art. 11f ust.1 pkt 4 specustawy drogowej.

VII.3

Za nieuzasadnioną Sąd uznał także skargę małżonków M.

Należy wskazać, iż istota sporu w tym zakresie sprowadza się tak naprawdę do przyjęcia w decyzji Wojewody, następnie utrzymanej w mocy decyzją Ministra, niewłaściwej powierzchni ich nieruchomości przed podziałem i w związku z tym niewłaściwej powierzchni działek powstałych po zatwierdzonym podziale, z których jedna pozostaje przy Skarżących, zaś druga przeznaczona została na potrzeby inwestycji drogowej. Małżonkowie M. zarzucają przy tym Ministrowi swoistą niekonsekwencję poprzez nieuwzględnienie nowych, prawidłowych "operatów ewidencyjnych" sporządzonych i przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego przed wydaniem decyzji Ministra. Skarżący w tym kontekście podnoszą również, iż ich nieruchomość przed podziałem miała powierzchnię około 1200m2 a nie jak wskazały organy 911 m2, co prowadzi do niewłaściwego zatwierdzenia powierzchni nowo powstałych działek, a w konsekwencji będzie mogło mieć wpływ na postępowanie odszkodowawcze.

Na tle tak widzianych istotnych okoliczności zaskarżenia należy zwrócić uwagę na treść art. 11d ust. 1 pkt 3 specustawy drogowej, z którego wynika, że wniosek o wydanie decyzji ZRID zawiera w szczególności mapy przedstawiające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami, w tym geodezyjnymi. Decyzja ZRID zatwierdza zaś projekt podziału nieruchomości (art. 12 ust. 1 specustawy).

Sąd zwraca w związku z tym uwagę, iż w momencie składania wniosku o wydanie decyzji ZRID Inwestor przedstawił Wojewodzie [...] wykonany przez uprawnionego geodetę i przyjęty wraz z wykazem zmian gruntowych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę [...] w dniu [...] sierpnia 2014 r. pod nr [...] operat podziału działki Skarżących nr [...] z obrębu [...]. To właśnie w następstwie i na podstawie przedstawionych dokumentów orzekał Wojewoda, a następnie Minister i z punktu widzenia sprawowanej przez Sąd kontroli legalności takiego działania (na chwilę wydania decyzji), nie można organom zarzucić naruszenia prawa, w szczególności naruszenia art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy, co zdaje się w istocie eksponować skarga.

Odnosząc się szerzej do przedstawionego problemu Sąd dostrzega oczywiście to, iż w tle tej sprawy, niejako w efekcie wszczętego postępowania w celu wydania decyzji ZRID, doszło do ujawnienia rozbieżności a przez to do sporu pomiędzy Inwestorem a Skarżącymi o rzeczywistą powierzchnię ich działki przed podziałem. Z opracowań geodezyjno-kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu za nr [...] oraz [...] wynika, iż rzeczywista powierzchnia działki Skarżących może przebiegać w granicach punktów poczynając od 034 przez 036-555-22-21-23-038-033 i ponownie na 034 kończąc (por przedłożony wykaz synchronizacyjny z dnia [...] września 2016 r., nr [...]). Z opracowań tych wynika, iż przed podziałem nieruchomość Skarżących mogła mieć zatem 1176 m2 powierzchni a nie 911 m2. Podobną wartość, choć nie taką samą, wskazuje księga wieczysta o numerze [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w Ż. (1200 m2). Zauważyć zatem należy, iż pomiędzy wskazanymi opracowaniami (akcentowanymi przez Stronę), a wpisem w księdze wieczystej i aktem notarialnym przedkładanym przez Skarżących zachodzi rozbieżność co do powierzchni ich działki. Dane te, choć zbliżone, są jednak niezgodne między sobą, jak również są niezgodne z opracowaniem przedstawionym wcześniej przez Inwestora. W związku z powyższym w tej kwestii wszczęto z urzędu postępowanie przed Starostą [...] w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w związku z ujawnieniem błędu pomiędzy tą ewidencją a mapą ewidencyjną (co do działki nr [...], z obrębu S., gmina Ż.). Wskazać w konsekwencji należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Z art. 24 ust. 2b tej ustawy wynika natomiast, iż aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Tym "pozostałym przypadkiem" jest zatem ujawnienie błędu w ewidencji.

O ile zatem można powiedzieć, iż co do zasady większość zmian w ewidencji następuje w drodze czynności materialno-technicznej, która w związku z tym musi być szanowana i uwzględniana przez wszystkie podmioty korzystające z ewidencji, to jednak w razie wykrycia błędu w ewidencji, zmiana taka dokonuje się po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i uzyskaniu ostatecznej decyzji w tym względzie. Ma to, co oczywiste, zagwarantować ostateczną poprawność danych, a także zapewnić wyjaśnienie istoty sprawy przy udziale w tym postępowaniu stron o niejednokrotnie spornych interesach.

W konsekwencji należy zwrócić uwagę, iż decyzja Ministra zapadła co prawda po wydaniu przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] korygującej ewidencję na korzyść Skarżących, jednakże postępowanie w tym zakresie nie zostało ostatecznie zakończone (wniesione zostało odwołanie). Trudno więc w sposób uzasadniony twierdzić, iż Minister naruszył przepisy prawa, bowiem zakończył sprawę ZRID nie uwzględniając nieostatecznej w momencie orzekania decyzji Starosty [...]. Sąd nie widzi w tym względzie uchybienia po stronie Ministra, tym bardziej, iż organ ten podejmował próby ustalenia, na jakim etapie jest rozpatrywane odwołanie od decyzji Starosty. Przed datą zakończenia postępowania przez Ministra decyzją, sprawa korekty błędów w ewidencji nie została zakończona.

Tym samym słusznie organ podnosi, iż dopiero w momencie, gdy ostatecznie zostanie stwierdzone, że przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacja geodezyjna dotycząca ww. działki nr [...], z obrębu [...], była błędna, skutkiem czego konieczna stała się jej korekta, otworzona zostanie możliwość uchylenia w odpowiednim trybie administracyjnym decyzji ZRID i dokonania w niej stosownych zmian, wynikających z okoliczności związanych ze zmianą dokumentacji podziałowej.

Pogląd ten Sąd akceptuje, bowiem inaczej każda sprawa o wydanie decyzji ZRID, w której występowałyby rozbieżności i spór co do powierzchni konkretnej działki (sytuacja dość częsta), mogłaby trwać wiele miesięcy, przez co cel specustawy drogowej zostałby w oczywisty sposób naruszony.

Sąd podkreśla również, iż przejęcie własności nieruchomości w postępowaniu toczącym się na podstawie specustawy drogowej nie jest przedmiotem orzekania, lecz skutkiem prawnym decyzji ZRID, przypisanym bezpośrednio przez ustawodawcę. Decyzja w tym zakresie ma więc charakter deklaratoryjny. Elementem konstytutywnym jest określenie obszaru pasa drogowego poprzez wyznaczenie linii go rozgraniczających (tak też A. Wolanin, op. cit.). Faktem niespornym jest więc to, iż odpowiednia część nieruchomości Skarżących bez wątpienia została przejęta na potrzeby przebudowy drogi.

W tej sytuacji za nieuzasadnione uznano zarzuty naruszenia art. 7 art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Minister, w dacie orzekania, nie miał prawnej możliwości rozstrzygnąć sprawy po myśli Skarżących. Takie orzeczenie organu, co Sąd pragnie wyraźnie podkreślić, nie powoduje jednak, iż ostateczna wielkość przejętej na rzecz przebudowy drogi nieruchomości Skarżących będzie dla nich niekorzystna. Pomijając wspomnianą już deklarację Ministra co do możliwości zmiany decyzji we właściwym trybie, należy także wskazać na możliwość dowodzenia rzeczywistej powierzchni odebranej własności m.in. w toku postępowania odszkodowawczego prowadzonego na podstawie specustawy drogowej. W ocenie Sądu nie doszło zatem do naruszenia art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej.

VII.4

Niezasadna jest także skarga Z. i A. S.

Wskazana Strona kwestionuje decyzję Ministra w trzech zasadniczych aspektach. Po pierwsze, podnosi wadliwość zaprojektowanego zjazdu na działki powstałe po zatwierdzonym podziale. W ocenie Skarżących jest on niezgodny z przepisami prawa przez co działki nie mają właściwego dostępu do drogi publicznej. Po drugie, podkreślane jest nieposiadanie przez Inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, co bezpośrednio wiązane jest ze złożonym przez inną stronę postępowania administracyjnego – T. T., wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia RDOŚ w W. z dnia [...] lipca 2016 r., uzgadniającego realizację przedsięwzięcia drogowego i określającego warunki jego realizacji. Po trzecie, wadliwość decyzji Ministra wynika również z tego, iż nie rozstrzyga ona o obowiązku przejęcia na potrzeby drogi całości działek Skarżących a nie tylko ich części, ściśle potrzebnej pod drogę. Podkreślany jest przy tym fakt, iż powstałe z podziału nieruchomości [...] i [...] nowe działki, które pozostały we władaniu Skarżących ([...] i [...]) są niefunkcjonalne i przez to zbędne Skarżącym. Winny zatem zostać od razu przejęte na potrzeby budowy drogi.

W kontekście zarzutów odnoszących się do nieprzejęcia na potrzeby budowy drogi pozostałych Skarżącym po podziale działek należy przypomnieć stanowisko Sądu wyrażony na wstępie merytorycznych motywów niniejszego uzasadnienia (na tle art. 11e). Zarówno organy, ale i sąd administracyjny kontrolujący wydane decyzje ZRID, nie są uprawnione do oceny, czy inwestor słusznie określił przebieg inwestycji, a w konsekwencji czy inwestycja ta zasadnie zajmuje określony teren. Poza wyjątkowymi sytuacjami, np. zmierzającymi do obejścia przez inwestora prawa na skutek lokalizowania drogi w określony sposób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 424/09 - dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B9813E68B8) nie jest możliwe kwestionowanie wskazanego przez Inwestora przebiegu drogi. Zaznaczyć trzeba, iż ustawodawca nie przewidział obowiązku wykupu większej niż proponowana wielkość działki z tego powodu, że pozostała część nieruchomości, w ocenie jej właściciela, straciła wartość ekonomiczną i nie może być wykorzystana na dopiero planowaną inwestycję. Te kwestie reguluje bowiem art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Ustawodawca przewidział zatem taką ewentualność, iż w wyniku realizacji drogi może dojść do sytuacji, że pozostała po podziale część nieruchomości będzie dotychczasowemu właścicielowi zbędna. Przewidziane nabywanie na żądanie właściciela tzw. "resztówek", nie jest jednak rozstrzygane w ramach decyzji ZRID.

Chybione są również zarzuty zmierzając do wykazania, iż organy wydały decyzję ZRID, pomimo że Inwestor nie dysponował ostateczną decyzją środowiskową. Przede wszystkim wskazywana wadliwość nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym w ramach którego znajduje się także stosowna decyzja środowiskowa, wraz z wszystkim późniejszymi aktami ją modyfikującymi. Rozstrzygnięcie to jest zatem ostateczne, zatem organom nie można zarzucić wydania decyzji ZRID niejako bez posiadania decyzji środowiskowej. Wątpliwości Skarżących zdają się bazować na błędnym założeniu, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania przez innego uczestnika postępowania spowodował skutek w postaci wyeliminowania decyzji środowiskowej z obrotu, bądź wstrzymania jej wykonalności.

Sąd zwraca uwagę, iż organ wyjaśnił kwestię ostateczności decyzji środowiskowej w sposób prawidłowy i pełny, czemu dał również wyraz w odpowiedzi na skargę (zob. s. 7-8). Sąd podziela argumentację i wyjaśnienia organu, przyjmując je jako własne.

Za niezasadne uznano także zarzuty wskazujące na wadliwość decyzji ZRID z uwagi na zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego niezgodny z przepisami prawa zjazd na nowo powstałe nieruchomości Skarżących.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zaprojektowany zjazd ma charakter zjazdu indywidualnego, a nie publicznego. Słusznie zatem organ odrzuca, a Sąd akceptuje, iż nie stosuje się do tego zjazdu przepisów regulujących zjazdy publiczne i stawiane im wymagania (§ 78 ust. 1 i 2 oraz § 113 ust. 1 rozporządzenia MTiGM). Kwestie wymagań technicznych zjazdu indywidualnego reguluje § 79 wskazanego rozporządzenia.

Zwrócić także należy ogólnie uwagę, iż z § 77 rozporządzenia MTiGM wynika, że zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych. Za prawidłowe zaprojektowanie zjazdu na działki Skarżących odpowiedzialne są osoby przygotowujące projekt budowlany w tym zakresie, które za to rozwiązanie biorą także odpowiedzialność.

Nie ma w związku z tym uzasadnionych powodów by twierdzić, iż zjazd jaki do pokrytych lasem działek Skarżących zaprojektowano narusza przepisy prawa, w tym określone w rozporządzeniu MTiGM co do zastosowanych parametrów geometrycznych drogi, odległości, widoczności na zatrzymanie i lokalizacji zjazdów indywidualnych. Taka lokalizacja zjazdu jak przyjęta nie jest przez prawo zabroniona.

Z uwagi na powyższe, wszystkie skargi, jako niezasadne, podlegały oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.