Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 74/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a, art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1  art. 39
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: par. 58
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 16 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15  par. 47 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant specjalista Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W., działając między innymi na mocy art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, Dz. U. z 2013 r. poz. 361), oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., nr 98, poz. 634 ze zm.), art.138 § 1 pkt 1 kpa - po rozpatrzeniu odwołania H.S. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] września 2014 r. (nr [...]) o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 w pomniejszonej wysokości - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [... maja 2013 roku do Biura Powiatowego ARiMR we W. D. wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku strona zadeklarowała [...] działki ewidencyjne. Natomiast w sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych strona zadeklarowała 22 działki, na których zadeklarowano:

Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne: wariant 2.1 - Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 35,58 ha; wariant 2.9 - Uprawy sadownicze + jagodowe, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 58,07 ha;

Pakiet 6 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie: wariant 6.1 - produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych - 2,00 ha.

W roku 2013 całe gospodarstwo skarżącej objęte było kontrolą w ramach płatności rolnośrodowiskowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni i w zakresie wzajemnej zgodności, wyniki kontroli zawarto w raporcie kontroli nr 214/ORO1/0000180/13). W wyniku kontroli stwierdzono: uchybienia dotyczące zawyżenia powierzchni na działkach rolnych F, G, J, K, N, O, R, T, V w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu (kod pokontrolny DR 13+); na działkach rolnych L, M, X powierzchnię większą niż zadeklarowaną we wniosku (kod pokontrolny DR13-); na działkach rolnych M, N, W, X, Z granice uprawy wykraczające poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku (kod pokontrolny DR50); na działkach E, F, G, H, I, J, K, M N, O, R, S, T, V, W, X, Y, Z, powiększenie zasięgu pola zagospodarowania (Kod DR52); na działkach E, M, N, O, R, S, T, V, Y obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (kod pokontrolny DR51).

Ponadto podczas kontroli wymogów dla działek z deklaracją sadu ekologicznego stwierdzono szereg nieprawidłowości oznaczonych kodami: E7 (oznaczający nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów, granica błędu do 5 % wymaganej obsady), E2 (oznaczający, że materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań), E6 (prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin).

Kontrola z zakresu wymogów wzajemnej zgodności nie stwierdziła nieprawidłowości mogących mieć wpływ na płatność. Rolnik nie złożył zastrzeżeń do wyników z kontroli

Strona została powiadomiona o kontroli w dniu[...].08.2013 r., a dnia [...].08.2013 r. rozpoczęły się w gospodarstwie strony czynności kontrolne. W tym też dniu, (tj.[...].08.2013 r.) do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynęło oświadczenie pełnomocnika strony o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności na wszystkich działkach rolnych zadeklarowanych przez producenta do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.9. Z tego oświadczenia wynika, że w związku z długą i surową zimą na przełomie lat 2012 i 2013 wystąpiły szkody w uprawach jabłoni spowodowane przez dziką zwierzynę, ponadto wynika, że część drzewek obumarła z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych w lipcu i sierpniu 2013 roku (wysokie temperatury, susza). Do oświadczenia dołączono:

kopię wniosku z dnia [...].08.2013 r. o pozwolenie na zastosowanie konwencjonalnego materiału siewnego, nasion lub wegetatywnego materiału nasadzeniowego w rolnictwie ekologicznym, złożonego w dniu [...].08.2013 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa we W..

zgłoszenie szkody w uprawach jabłoni na działkach ewidencyjnych nr[...], [...],[...] i[...]. Z w/w dokumentu wynika, że szkodę stwierdzono dnia [...].07.2013 r., natomiast zgłoszenia szkody do Koła Łowieckiego '"A"' w dokonano w dniu [...].07.2013 r. (data widniejąca przy podpisie przyjmującego szkodę w imieniu Koła Łowieckiego '"A’').

zgłoszenie szkody w uprawach jabłoni na działkach ewidencyjnych nr 144/2, 172/2 i 194/2. Z w/w dokumentu wynika, że szkodę stwierdzono dnia 10.07.2013 r., natomiast zgłoszenia szkody do Koła Łowieckiego 'Raróg' dokonano w dniu 16.07.2013 r. (data widniejąca przy podpisie przyjmującego szkodę w imieniu Koła Łowieckiego '"B"').

kopię oświadczenia H. P. oraz M. P. z dnia [...].08.2013 r. o wystąpieniu szkody w uprawach jabłoni domowej w gospodarstwie strony na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...],[...] i[...]. Z oświadczenia złożonego przez stronę wynika, że szkody wystąpiły w okresie od 01.07.2013 r. do 04.08.2013 r. i były spowodowane przez długotrwałą suszę.

W tym stanie, decyzją z [...] marca 2014 r. ([...]), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowe, z powodu sporządzenia planu działalności rolnośrodowiskowej w sposób nieprawidłowy – brak podpisu rolnika. Ponadto organ nie uznał dowodów wystąpienia siły wyższej. Dyrektor OR ARiMR we W. decyzją z dnia [...].07.2014 r. (nr [...]) uchylił zaskarżoną decyzję Kierownik BP ARiMR we W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] września 2014 r. (nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. przyznał stronie płatności w łącznej wysokości [...] zł w tym:

w pełnej żądanej kwocie tj. 1140 zł do wariantu 6.1 do powierzchni 2,00 ha.

w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł w przypadku wariantu 2.1 do powierzchni 31,89 ha. Różnica bowiem pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikująca się do uzyskania płatności przekroczyła 3 % w odniesieniu do tego wariantu, dlatego organ zobligowany była do zastosowania art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE Nr L 25 z 28.01.2011 r., str. 8 ze zm.), który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha lecz nie więcej niż 20 % to kwota zostaje zmniejszona w danym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

w odniesieniu do wariantu 2.9 płatność została odmówiona, ponieważ organ zastosował zmniejszenie w wysokości 100% ze względu na stwierdzenie w trakcie kontroli gospodarstwa nieprawidłowości oznaczonych kodami E2 i E7, co zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnosrodowiskowego skutkuje zmniejszeniem pomocy o 100%.

W odwołaniu zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, przez co ocena ta jest jednostronna i pobieżna, co skutkowało odmówieniem wiarygodności dokumentom potwierdzającym wystąpienie siły wyższej oraz przyjęciem uchybień oznaczonych kodami E2, E7, DR45 i DR52.

W uzasadnieniu zakażonej decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. – utrzymującej w mocy decyzję organy pierwszej instancji - Dyrektor Oddziały Regionalnego ARiMR w pierwszej kolejności przywołał podstawy prawne w sprawie.

Wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2013, jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Zgodnie z paragrafem 2 ust. 1 pkt. 1-4 tego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana rolnikowi, w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem ", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej " numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizacje tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Z kolei zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Wskazano, że podstawą prawną do dokonania kontroli na miejscu było: zobowiązanie, jakie podpisuje wnioskodawca przy wypełnianiu wniosku o przyznanie płatności, znajdujące się na ostatniej stronie tego dokumentu, art. 26 i dalsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 z 02.12.2009 r. str. 65 ze zm.), oraz art. 30 ust 1 i 2 oraz art. 31 ust. 1-8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wedle art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.

Podniesiono także, że zgodnie z § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej: 1) działek rolnych lub 2) zwierząt, 3) stref buforowych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu (ust.1). Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia (ust. 2).

Natomiast, zgodnie z zapisami § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58 (tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej rozporządzenie z 2009 r.), w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2 rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58.

W związku z powyższym płatność rolnośrodowiskowa do powyższych działek przysługuje w wysokości zmniejszonej o 100 % - zgodnie z wysokością zmniejszenia określoną w załączniku nr 7 rozporządzenia z 2009 r. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia z 2009 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Następnie podniesiono w uzasadnieniu, że kontrola na miejscu w zakresie uprawnienia do uzyskania płatności do ekologicznego sadu jabłoniowego położonego na działkach rolnych A, D, W, X, Y, Z i E (wariant 2.9) wykazała nieprawidłowości w odniesieniu do wymaganej obsady, która wynosi 125 drzewek/ ha, nie spełniania wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. Drzewka bowiem są zbyt niskie lub zniszczone. Średnia wysokość drzew spełniających wymagania o jakich mowa w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. wynosiła 100-120 cm, a średnica 20-40 mm. Drzewka, które uznano za niespełniające wymagań miały wysokość od 30 do 60 cm, a średnica 20-30 mm. Ponadto obsada drzew owocowych na ww. działkach rolnych nie spełnia minimalnego wymogu dla poszczególnych gatunków. Podniesiono, ze kontrola wykazała, że w przypadku części działek ( W, X, Z) nawet po zliczeniu wszystkich drzew, w tym niekwalifikujący się, ich ilość nie spełnia wymogu dla minimalnej obsady.

Podniesiono, że powyższych ustaleń nie zanegowała strona podpisując protokół bez zastrzeżeń. Ponadto potwierdziła je, podnosząc zniszczenie drzewek przez zwierzynę oraz niekorzystne warunki atmosferyczne.

Wskazano, że powyższe - zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia, powoduje zastosowanie sankcji w wysokości 100 % zmniejszenia.

Ponadto wskazano w uzasadnieniu, że ustalenia kontroli dla działek rolnych E, F, H, 1 J, K, M, N, O, R, S, T, V, W, X, Y, Z uzasadniały zastosowano kod DR52, bowiem stwierdzono obszary podlegające wyłączenia z pomiaru tj. tereny zadrzewione, zakrzaczone, stanowiące sukcesję lasu na granicy działki, oraz wyłączenia wewnątrz działek (fot. 38,59,100,86), rowy porośnięte trzcinami (fot. 122,116,111).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnośnie zaistnienia przypadków siły wyższej tj. szkód dokonanych przez zwierzynę leśną na plantacji sadowniczej oraz suszy, wskazano, iż składając wniosek o przyznanie płatności skarżąca zobowiązała się m.in. do: 1) niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: a) o każdym fakcie, który ma wpływ na nienależne lub nadmierne przyznawanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, b) o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Podniesiono, że zgodnie z § 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności powinny być zgłaszane na piśmie do kierownika biura powiatowego ARiMR w terminie do 10 dni od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Obowiązkowo należy dołączyć odpowiednie dowody wystarczające dla właściwych organów potwierdzające ich wystąpienie.

W sprawie, skarżąca podpisał powyższe zobowiązanie, jednakże nie poinformował niezwłocznie organów Agencji o tych zdarzeniach w wymaganym terminie. Wskazano, że skoro stwierdzenie szkód nastąpiło zgodnie z pismami strony już w dniu [...].07.2013 r., a ich zgłoszenie [...] i [...] lipca 2013 r. to poinformowanie o tym fakcie Kierownika BP ARiMR we W. dopiero w dniu [...].08.2013 r., nastąpiło po upływie 10-dniowego terminu o jakim mowa powyżej. Co istotne, składając dokumenty w sprawie wystąpienia siły wyższej strona była już powiadomiona o kontroli jaką zostało objęte gospodarstwo (powiadomienie o kontroli nastąpiło w dniu [...].08.2013 r.). Dokumenty strony wpłynęły w dniu rozpoczęcia się kontroli, tj. w dniu [...].08.2013 r., natomiast z raportów z czynności kontrolnych wynika, że na wszystkich działkach rolnych, do których strona zgłosiła siłę wyższą stwierdzono nieprawidłowości skutkujące zmniejszeniem płatności.

Podniesiono, że oświadczenie strony i świadków o wystąpieniu suszy w gospodarstwie są dowodem niewystarczający na potwierdzenie zaistnienie tego rodzaju siły wyższej. Wprawdzie dowodem może być na podstawie art. 75 § 1 kpa wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, to jednak, zdaniem organu, istotne byłoby istnienie protokołu oszacowania szkód w uprawach rolnych spowodowanych przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Tymczasem z akt sprawy jak i wyjaśnień strony, nie wynika zgłoszenie tego typu sytuacji jakimkolwiek organom odpowiedzialnym za stwierdzenie, ocenę i wpływ na uprawy tego typu zjawiska. Poza tym analiza fotografii i stanu gruntów, występująca na nich roślinność i zachwaszczenie nie potwierdza, iż gospodarstwo strony dotknięte było klęską suszy. Natomiast obowiązek formalnego zgłoszenia i wykazania tych zdarzeń spoczywały wyłącznie na producencie rolnym. Podkreślono, że w sytuacji wystąpienia kilka czynników obowiązkiem rolnika, jest informowanie organu o każdej okoliczności mogącej mieć wpływ na płatność bez zbędnej zwłoki, a nie w terminie 10 dni od ostatniego zdarzenia.

Niezależnie od powyższego podniesiono w uzasadnieniu, że istotne jest w sprawie, że w przypadku zaistnienie przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności nawet w sytuacji gdy rolnik powiadomi kierownika biura powiatowego Agencji o ich wystąpieniu zgodnie z wymogami i z zachowaniem terminu, nie spowoduje automatycznie, że rolnik otrzyma płatność do gruntów rolnych, co do których nie wykonał zobowiązania, ale może być zwolniony od zwrotu już pobranych płatności, o czym stanowi § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Tym samym bez znaczenia jest - w przypadku w jakim przedmiotem decyzji jest przyznanie płatności - kwestia terminowości zgłoszenia przez rolnika zniszczenia sadzonek przez zwierzynę leśną czy warunki atmosferyczne.

Wskazano w tym miejscu, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 ze zm.), do przyznawania płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego nie stosuje się przepisu art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi, że jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Płatności rolnośrodowiskowe powinny być przyznawane za wykonane działania rolnośrodowiskowe. Tym samym, jeżeli na skutek różnych okoliczności rolnik nie może wykonać w danym roku zadań z tytułu podjętych zobowiązań nie przyznaje się mu w danym roku płatności rolnośrodowiskowej.

W skardze na rozstrzygnięcie drugoinstancyjne wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 138 § 1 kpa, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji podczas, gdy decyzja organu pierwszej instancji dotknięta była uchybieniami;

2. art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przez co ocena ta jest jednostronna i pobieżna, co z kolei skutkowało odmówieniem wiarygodności dokumentom dotyczącym wystąpienia siły wyższej, a także wadliwym uznaniem, że skarżąca uchybiła terminowi do zgłoszenia faktu wystąpienia szkody w uprawach;

3. art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przez co ocena ta jest jednostronna i pobieżna, co z kolei skutkowało przyjęciem istnienia uchybień oznaczonych kodem E2, E7, DR45 oraz DR 52 w zakresie realizacji planu rolnośrodowiskowego.

Mając na względzie powyższe wniesiono o:

1. uchylenie decyzji obu instancji,

2. zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że fakt wystąpienia szkody z dnia [...] lipca 2013 r. zgłoszony został odpowiednio Kołu Łowieckiemu "

"A" " w dniu 15 lipca 2013 r., a Kołu Łowieckiemu "B" w dniu [...] lipca 2013 r. W tym czasie występował drugi czynnik powodujący szkodę w postaci suszy występującej w okresie od 1 lipca 2013 r. do 4 sierpnia 2013 r. Fakt ujawnienia się szkód w lipcu 2013 r. nie wykluczał tego, iż powstały one w wyniku czynników działających na przełomie lat 2012-2013. W ocenie skarżącej, skoro w czasie działania siły wyższej, dochodzi do nałożenia się dodatkowo innych okoliczności powodujących szkody w uprawach, to termin do zgłoszenia faktu wystąpienia tych czynników uznać należy za zachowany, jeżeli stosowna informacja przekazana zostanie organowi w terminie 10 dni od zakończenia działania tego z nich który trwał najdłużej.

Podniesiono, że nie można było odmówić wiary dokumentom złożonym przez stronę w zakresie wystąpienia siły wyższej. Tymczasem, poza stwierdzeniem, fakt działania siły wyższej nie został w jakikolwiek sposób zweryfikowany w ramach prowadzonego postępowania. Obowiązkiem organu jest natomiast zgromadzenie pełnego materiału dowodowego i rozpoznanie sprawy właśnie w oparciu o tak zebrany materiał.

Wskazano, że większego znaczenia nie ma fakt powiadomienie o działaniu siły wyższej w dniu 14 sierpnia 2013 r. tj. dzień po powiadomieniu o kontroli prowadzonej przez organ administracji, a w dniu jej rozpoczęcia. To, że informacja o wszczętej kontroli zbiegła się czasowo z biegiem wspomnianego 10-dniowego terminu nie ma zatem większej doniosłości w niniejszej sprawie. Okoliczność powyższa nie może w żaden sposób rzutować na ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak i twierdzeń strony.

Podniesiono w tym zakresie, że 10-dniowy termin zgłoszenia działania siły wyższej, określony w art. 44 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r., nie dotyczył przypadków działania siły wyższej występujących w przedmiotowej sprawie, a mianowicie szkód wyrządzonych przez zwierzynę łowną w plantacjach sadowniczych. Przepis ten został wprowadzony dopiero w dniu 12 marca 2014 r. poprzez dodanie pkt 7a do art. 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W dalszej części podniesiono, że w przedmiotowej sprawie nie można było stwierdzić, aby materiał szkółkarski nie spełniał wymogów (uchybienie oznaczone kodem E2). Wydając zaskarżoną decyzję pominięto, że w taki sposób nasadzie można było określać w momencie jego sadzenia, co miało miejsce w 2012 r. W chwili obecnej uprawę stanowią wyłącznie drzewa. W zakresie minimalnej obsady drzew i krzewów (uchybienie oznaczone kodem E7), wskazano, że obsada istniała, jednakże przy jej ocenie bezpodstawnie odliczono drzewa, które nie spełniały warunków materiału szkółkarskiego. Natomiast na chwilę kontroli nie można traktować nasadzeń, jako materiału szkółkarskiego, lecz winny one być traktowane jako regularne drzewa. W chwili dokonywania nasadzeń nie można przewidzieć, w jakim czasie i jakiej wielkości nastąpi wzrost rośliny (tj. 5 cm czy 15 cm w ciągu roku).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR we W. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu. Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydały decyzje zgodne z prawem procesowym i materialnym.

Jak wynika bezsprzecznie z akt sprawy, skarżąca realizując zobowiązanie rolnośrodowiskowe, wystąpiła w roku 2013 z wnioskiem, deklarując określone działki do płatności rolnośrodowiskowej w ramach: Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne: wariant 2.1 - Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 35,58 ha oraz wariant 2.9 - Uprawy sadownicze + jagodowe, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 58,07 ha; Pakiet 6 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie: wariant 6.1 - produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych - 2,00 ha.

Zaskarżoną decyzją, utrzymującą w mocy decyzje organu pierwszej instancji, przyznano skrzącej: płatność w pełnej żądanej kwocie do wariantu 6.1; w pomniejszonej wysokości w przypadku wariantu 2.1; w odniesieniu do wariantu 2.9 płatność została odmówiona.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie przyznania przedmiotowych płatności bezpośrednich na rok 2013, jak trafnie wskazały organy administracyjne, jest rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, (zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013 r. poz. 173.).

Istota sporu w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy obowiązujące w dacie rozstrzygania przez organy ARiMR przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego, pozwalały na zmniejszenie płatności w rozpatrywanej sprawie (tak jak chcą organy ARiMR), czy też nie, jak chce skarżąca.

Zgodnie z paragraf 2 ust. 1 pkt. 1-4 tego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana rolnikowi, w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej " rolnikiem "jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej " numerem identyfikacyjnym ";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Istotne jest, że łączne spełnienie wyżej wskazanych przesłanek stanowi podstawę do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Jedną z nich jest, spełnienie warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu (pkt 4).

Jak trafnie wskazał organ Agencji, zgodnie z § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej min.: 1) działek rolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu (ust. 1). Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia (ust. 2).

Z powyższego niewątpliwie wynika, że nie spełnienie wymagań dla zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonego wariantu, powoduje zmniejszenie płatności.

Wskazać należy w tym miejscu, że stosownie do § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58 (tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej rozporządzenie z 2009 r.), w zakresie wariantu dziewiątego, pakietu 2 rolnictwo ekologiczne – tak jak w rozpatrywanej sprawie - może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tego wariantu w przepisach rozporządzenia z 2009 r.

Natomiast, zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r., w przypadku pakietu 2 wariantu dziewiątego, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

W konsekwencji, w sytuacji nie spełnienia wskazanych wymagań, płatność rolnośrodowiskowa do powyższych działek przysługuje w wysokości zmniejszonej o 100 % - zgodnie z wysokością zmniejszenia określoną w załączniku nr 7 rozporządzenia z 2009 r.

Powyższe wskazuje, że warunkiem nie zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej dla pakietu 2, wariant 9 (takiego jak w rozpatrywanej sprawie), jest spełniają wymagania, że drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego.

Natomiast w sprawie, ustalenia stanu faktycznego wykazały nieprawidłowości w odniesieniu do wymaganej obsady, która wynosi 125 drzewek/ ha, nie spełnienia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. Jak wykazała kontrola na miejscu, na działkach A, D, W, X, Y, Z i E drzewka nie spełniają wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r., bowiem są zbyt niskie lub zniszczone. Ponadto obsada drzew owocowych na ww. działkach rolnych nie spełnia minimalnego wymogu dla poszczególnych gatunków. Powyższe potwierdza sama skarżąca, nie wnosząc zastrzeżeń do protokołu kontroli, a także wskazując na zniszczenie drzewek przez zwierzynę oraz niekorzystne warunki atmosferyczne.

W tym stanie zasadnie zastosowano w sprawie, zgodnie z załącznikiem nr 7 wskazanego rozporządzenia, zmniejszenie płatności w wysokości 100 %, odnośnie wariantu 2.9.

Poza tym, jak wynika z ustaleń stanu faktycznego, dla działek rolnych E, F, H, 1 J, K, M, N, O, R, S, T, V, W, X, Y, Z - w przypadku wariantu 2.1 - wyłączono z pomiaru tereny zadrzewione, zakrzaczone, stanowiące sukcesję lasu na granicy działek, oraz tereny wewnątrz działek - rowy porośnięte trzcinami. Strona także tych ustaleń nie podważa. W konsekwencji tych wyłączeń różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a kwalifikującą się do uzyskania tej płatności przekroczyła 3 %, W tej sytuacji zasadnie, stosownie do art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE Nr L 25 z 28.01.2011 r., ze zm.), dokonano pomniejszenia wysokości płatności.

W tym stanie niezasadne są zarzuty skargi odnośnie nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w zakresie przyczyn i zasadności dokonanych zmniejszeń odnośnie wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej, ustalenia dochowania zobowiązania rolnośrodowiskowego, naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania. W konsekwencji nietrafny jest zarzut skargi, wadliwiej interpretacji rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Wskazać należy w tym miejscu, że stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w kpa wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 kpa. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Na tle tej szczególnej regulacji, uznaje się, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpił odejście od zasady prawdy obiektywnej, co w praktycznym wymiarze powinno wyrażać się w uaktywnieni stron tego postępowania. Ustawodawca nałożył na organ administracji publicznej obowiązek jedynie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co też organy obu instancji w niniejszym postępowaniu uczyniły. Z uwagi na powyższe zarzut, iż organy Agencji naruszyły art. 77 § 1 kpa, jest nietrafny. Organy obu instancji wyjaśniły z jakich przyczyn oraz w oparciu o jakie przepisy płatność do działek, na których stwierdzono nieprawidłowości nie przysługuje.

Odnośnie podnoszonych przez stronę okoliczności, wyłączających zmniejszenie płatności rolno środowiskowe w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości.

Jak to podniósł organ Agencji, skarżąca we wniosku o przyznanie płatności zobowiązała się m.in. do: 1) niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: a) o każdym fakcie, który ma wpływ na nienależne lub nadmierne przyznawanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, b) o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Ponadto, zgodnie z § 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r., ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2006.368.15), przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności powinny być zgłaszane na piśmie do kierownika biura powiatowego ARiMR w terminie do 10 dni od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Obowiązkowo do takiego zgłoszenia należy dołączyć odpowiednie dowody potwierdzające ich wystąpienie.

Jak to wykazał organ Agencji, powiadomienia o przypadkach siły wyższej dokonała skarżąca dopiero po powiadomieniu jej o planowej kontroli na miejscu, która wykryła nieprawidłowości skutkujecie pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej. Stwierdzenie szkód nastąpiło zgodnie z pismami strony już w dniu [...].07.2013 r., a ich zgłoszenie 15 i 16 lipca 2013 r., natomiast poinformowanie o tym fakcie Kierownika BP ARiMR we W. dopiero w dniu [...].08.2013 r., a więc po upływie 10-dniowego terminu, o jakim mowa powyżej. Dokumenty w sprawie wystąpienia siły wyższej strona złożyła także już po powiadomieniu o kontroli gospodarstwa (powiadomienie o kontroli nastąpiło w dniu [...].08.2013 r., dokumenty strony wpłynęły w dniu rozpoczęcia się kontroli, tj. w dniu [...].08.2013 r.).

Ponadto, jak to podniesiono zasadnie w zaskarżonej decyzji, skarżąca nie udokumentowała tych zdarzeń. Natomiast, jak wcześnie wskazano, obowiązek formalnego zgłoszenia i wykazania tych zdarzeń spoczywały wyłącznie na producencie rolnym. Podzielić należy także stanowisko organu odwoławczego, że w sytuacji wystąpienia kilka czynników obowiązkiem rolnika, jest informowanie organu o każdej okoliczności mogącej mieć wpływ na płatność bez zbędnej zwłoki, a nie w terminie 10 dni od ostatniego zdarzenia.

Niezależnie od powyższego, istotne jest, że w przypadku zaistnienie przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, nawet w sytuacji gdy rolnik powiadomi kierownika biura powiatowego Agencji o ich wystąpieniu zgodnie z wymogami i z zachowaniem terminu, nie spowoduje to automatycznie, że rolnik otrzyma płatność do gruntów rolnych, co do których nie wykonał zobowiązania, ale może być zwolniony od zwrotu już pobranych płatności, o czym stanowi § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Tym samym, jak to podniósł organ Agencji, nie ma podstawowego znaczenia - w przypadku w jakim przedmiotem decyzji jest przyznanie płatności - kwestia terminowości zgłoszenia przez rolnika zniszczenia sadzonek przez zwierzynę leśną czy warunki atmosferyczne, znaczenie ma kwestia wykonania zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Płatności rolnośrodowiskowe są przyznawane za wykonane działania rolnośrodowiskowe. Tym samym, jeżeli na skutek różnych okoliczności rolnik nie może wykonać w danym roku zadań z tytułu podjętych zobowiązań nie przyznaje się mu w danym roku płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie bowiem z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 ze zm.), do przyznawania płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego nie stosuje się przepisu art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi, że jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.

Nie trafny jest zarzutu, iż 10-dniowy termin na zgłoszenie szkód w uprawach nie obowiązywał, ponieważ kategoria siły wyższej w postaci szkód spowodowanych przez dziką zwierzynę została wprowadzona nowelizacją rozporządzenia rolnośrodowiskowego w dniu [...].03.2014 r.. Wskazać należy, że art. 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zawierał w 2013 r. i zawiera także obecnie zapis, iż inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizacje zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika (pkt 8). Oznacza to, że wymienione w omawianym przepisie przypadki nie stanowią zamkniętego katalogu, co z kolei umożliwia uznanie każdej innej, niesklasyfikowanej w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 i art. 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przyczyny niezależnej od rolnika, a wpływającej na realizowane zobowiązanie, za kategorie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Sąd podziela stanowisko organu Agencji, że wwymóg określony w art. 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r., dotyczy każdego roku realizacji programu rolnośrodowiskowego, a wic skoro skontrolowane drzewka nie posiadają odpowiedniej wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego to oznacza, że wystąpiła nieprawidłowość odnośnie spełnianie określonych w tym przepisie wymagań. Kwalifikowalność materiału nasadzeniowego może być weryfikowana nie tylko w chwili dokonywania nasadzeń.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia, stąd zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.