Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 728/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f)
journal: Dz.U. 2016 poz 1888
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi C. reprezentowany przez C. z siedzibą w Luksemburgu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, C. (zwany dalej: "Skarżącym") reprezentowany przez C. z siedzibą w ., wystąpił z wnioskiem z dnia 23 grudnia 2015 r. o stwierdzenie nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w łącznej kwocie 2.909.227 zł, pobranego od dywidend wypłaconych w 2012 r. przez płatników: Bank [...] i O. S.A. (poprzednio: T. S.A.), a także o zwrot wnioskowanej nadpłaty na wskazany we wniosku rachunek bankowy.

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Skarżący wskazał, że jest funduszem inwestycyjnym utworzonym na podstawie przepisów prawa luksemburskiego w formie spółki inwestycyjnej o zmiennym kapitale (fr. société d'investissement à capital variable). Skarżący działa na podstawie ustawy Wielkiego Księstwa Luksemburga z dnia 17 grudnia 2010 r. o przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, która implementuje Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/65/EC z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (dalej: "Dyrektywa UCITS"). W związku z powyższym w ocenie Skarżącego prowadzi on działalność zgodnie z wymogami Dyrektywy UCITS oraz znajduje się pod nadzorem Komisji Nadzoru nad Rynkiem Finansowym (fr. Commission de Surveillance du Secteur Financier - CSSF). Skarżący wyjaśnił też, że w 2012 r. był on luksemburskim rezydentem podatkowym, co potwierdza załączony do wniosku certyfikat rezydencji. Jako depozytariusz na rzecz Skarżącego działał J. S.A. w oparciu o umowę zawartą w dniu [...] marca 1990 r. Działał również jako zarządca, podmiot wypłacający agent domicylowy Funduszu w oparciu o umowę zawartą w dniu [...] marca 1990 r. Natomiast C. (C.) działała jako doradca inwestycyjny w oparciu o umowę zawartą w dniu [...] lipca 2011 r. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, że w okresie objętym wnioskiem zlecił część funkcji zarządzających Doradcy inwestycyjnemu, który świadczył usługi obejmujące zarządzanie inwestycyjne. C. podlegała nadzorowi Komisji Nadzoru nad rynkiem Finansowym w Szwajcarii (FINMA).

Skarżący wskazał też, że w 2012 r. otrzymał dywidendy w łącznej kwocie 19.394.851 zł. Przy dokonywaniu płatności płatnicy, tj. Bank [...] i T. S.A. pobrali zryczałtowany podatek dochodowy wg stawki 15% zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt b) Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu 14 czerwca 1995 r. (Dz.U. z 1996 r., Nr 110, poz. 527 ze zm.) – zwanej dalej: "Konwencją". Zdaniem Skarżącego, płatnicy nienależnie pobrali zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych od dochodów uzyskanych przez niego w Polsce. Dochód uzyskany przez Skarżącego w okresie objętym wnioskiem powinien być bowiem zwolniony z opodatkowania w Polsce na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1888 ze zm.) – zwanej dalej: "u.p.d.o.p.", gdyż spełniał wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie, od których ustawodawca uzależnił przyznanie zwolnienia z opodatkowania. W opinii Skarżącego, ustanowienie podmiotu trzeciego jako spółkę zarządzającą jest czynnością ściśle techniczną i z celowości owego punktu widzenia, ten sam rezultat jest osiągany przez zarządzanie funduszem poprzez jego organ (zarząd), czy scedowanie kluczowych funkcji zarządczych na zewnętrzną spółkę (lub spółki) podlegającą nadzorowi finansowemu. Przepisy polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, należy analizować w kontekście naruszenia art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.) – zwanego dalej: "TFUE", a także art. 63 TFUE, który ustanawia swobodę przepływu kapitału oraz zakazuje wszelkich ograniczeń tego uprawnienia. Ponadto Skarżący zauważył, że w dniu [...] września 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał pozytywną decyzję na jego rzecz, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i stwierdzając nadpłatę zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w łącznej kwocie 4.959.217 zł pobranego z tytułu dywidend wypłaconych w latach 2007-2010 oraz odsetek wypłaconych w 2009 r. W opinii Skarżącego, pomimo faktu, że decyzja została wydana w odmiennym stanie prawnym (obowiązującym przed 2011 r.) potwierdza ona, że fundusze zarządzane samodzielnie powinny być uznane za porównywalne do polskich funduszy.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (zwany dalej: "organem pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówił Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. w łącznej kwocie 2.909.227 zł, pobranego z tytułu dywidend wypłaconych przez polskich płatników. W uzasadnieniu wskazał, że ustawodawca uzależnił prawo do zwolnienia z opodatkowania m.in. unijnych funduszy inwestycyjnych od łącznego spełnienia przez te fundusze wszystkich warunków wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Niespełnienie któregokolwiek z nich oznacza, że zwolnienie z podatku nie będzie miało zastosowania. W związku z powyższym organ pierwszej instancji dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez Skarżącego ww. warunków i uznał, że nie można zgodzić się z jego stanowiskiem, iż w niniejszej sprawie spełniony został warunek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., tzn. nie można uznać, że Skarżący jest zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwoleń właściwych organów nadzoru finansowego państwa swojej siedziby. Wprawdzie Skarżący zawarł umowę z zewnętrznym podmiotem zarządzającym, jednakże na podstawie zawartej umowy upoważnił ten podmiot, jedynie do zarządzania swoimi aktywami i doradztwa w tym zakresie, działania jako Koordynatora Dystrybucji. Zdaniem tego organu, fakt powierzenia podmiotowi zewnętrznemu zadań z zakresu zarządzania aktywami nie jest równoznaczny z faktem "bycia zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa. w którym podmiot ten ma siedzibę". Organ pierwszej instancji dodał też, że wprowadzone na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.f. zwolnienie z podatku instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie warunki określone w tym przepisie, zrównało sytuację prawno podatkową tych podmiotów z sytuacją polskich funduszy inwestycyjnych, które korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. Nie można zatem w niniejszej sprawie stwierdzić, iż odmowa stwierdzenia nadpłaty we wnioskowanej przez Skarżącego kwocie stanowi naruszenie zakazu dyskryminacji oraz zasady swobody przepływu kapitału. Nie można także uznać, iż dochodzi do odmiennego traktowania krajów i zagranicznych funduszy inwestycyjnych. Biorąc powyższe pod uwagę organ pierwszej instancji uznał, że wobec faktu, iż Skarżący nie spełniał wszystkich warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., zwolnienie określone w tym przepisie nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, zarzucając naruszenie następujących przepisów: art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w związku z art. 10, art. 12, art. 43 i art. 56 ust. 1 Traktatu z dnia 25 marca 1957 r. ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w związku z art. 91 ust. 3, art. 87 ust. 1, art. 9 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez:

1) przyjęcie, że Skarżący nie spełnił warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że nie wyznaczył podmiotu zarządzającego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.o.d.p., z czego wynikało odmienne (dyskryminujące) traktowanie Skarżącego na gruncie polskiego prawa podatkowego z tego powodu, że jego struktura organizacyjno-prawna różni się od polskich funduszy,

2) naruszenie zasady prymatu prawa Unii Europejskiej (dalej: UE) nad prawem krajowym, w sytuacji kolizji prawa krajowego z prawem UE, poprzez błędną wykładnię i zawężenie zastosowania zwolnienia podmiotowego na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji nie wykazał, iż sytuacja Skarżącego zarządzanego przez swój organ, który oddelegował istotną cześć funkcji zarządzających na doradców inwestycyjnych, nie jest analogiczna do sytuacji funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez podmioty zewnętrzne. Skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji pominął szczegóły konstrukcji prawnej funduszy luksemburskich i możliwości jakie daje im prawo luksemburskie. W związku z tym stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji doprowadziło do ukrytej (pośredniej) dyskryminacji luksemburskich funduszy inwestycyjnych zarządzanych samodzielnie względem funduszy zarządzanych przez podmioty zewnętrzne. Zdaniem Skarżącego ustanowienie podmiotu trzeciego jako spółki zarządzającej jest czynnością ściśle techniczną i z celowościowego punktu widzenia, ten sam rezultat jest osiągany przez zarządzanie funduszem poprzez jego organ (radę dyrektorów), czy scedowanie kluczowych funkcji zarządczych na zewnętrzny podmiot (lub podmioty) podlegający nadzorowi finansowemu. W związku z powyższym Skarżący powinien być uznany za podmiot spełniający wszystkie kryteria określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., zaś przyjęcie przez organ pierwszej instancji przeciwnego stanowiska narusza art. 10, art. 12, art. 43 i art. 56 ust. 1 TWE, w związku z art. 91 ust. 3, art. 87 ust. 1 i art. 9 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Skarżący wskazał też, że w 2012 roku spełnił wszystkie warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. na dzień wydania decyzji. W opinii Skarżącego mianowanie zewnętrznego podmiotu jako spółki zarządzającej jest wyłącznie zabiegiem technicznym i taki sam wynik przynosi zarządzanie Skarżącego przez jego organy (radę dyrektorów), jak i scedowanie kluczowych funkcji zarządczych do podmiotu (lub podmiotów) zewnętrznego, które są objęte nadzorem finansowym (w tym spółki zarządzające aktywami albo doradcy inwestycyjni). Skarżący nie zgodził się też z dokonaną przez organ pierwszej instancji wykładnią przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., wskazując że powołany przepis dotyczy przedsięwzięć wspólnego inwestowania z siedzibą w państwach członkowskich UE albo Europejskim Obszarze Gospodarczym, które muszą spełnić określone kryteria, jednak żadne z nich nie wymaga od Funduszu bycia odpowiednikiem lub spełnienia tych samych wymagań, co polski fundusz inwestycyjny utworzony zgodnie z ustawą o funduszach inwestycyjnych. Zdaniem Skarżącego, nadrzędną zasadą powinno być respektowanie zakazu dyskryminacji oraz swobód traktatowych, które z niego wynikają. Jednakże kwestia ta została pominięta przez organ pierwszej instancji, który w pierwszej kolejności powinien był rozpatrzyć sprawę przez pryzmat prawa wspólnotowego (swobód traktatowych), a dopiero w drugiej kolejności analizować, jak mają się przepisy prawa polskiego do konkluzji sformułowanych w oparciu o prawo UE. Ponadto organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przesłanki, jakie stały za wprowadzeniem przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., które miały na celu objęcie zwolnieniem z podatku dochodowego od osób prawnych przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania z siedzibą w krajach członkowskich UE lub EOG i uniknięcie dyskryminującego traktowania podatkowego takich podmiotów. W tym kontekście, organ pierwszej instancji pominął fakt, że fundusze inwestycyjne z UE mogą zgodnie z prawem działać jako zarządzane samodzielnie (taka forma jest dozwolona przez prawo Luksemburga i Dyrektywę).

Skarżący zarzucił też, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia zasady pierwszeństwa prawa UE nad prawem krajowym (wspieranej przez przepisy art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP). Zdaniem Skarżącego, w sytuacji, w której organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że Skarżący ze względu na swoją sytuację prawnoorganizacyjną nie spełnia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. (po nowelizacji), powinien dojść do konkluzji, że istnieje niezgodność prawa polskiego z prawem unijnym i wydać decyzję tylko i wyłącznie w oparciu o przepisy TWE statuujące zakaz dyskryminacji i swobody, które z niego wypływają. Reasumując Skarżący stwierdził, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzję, winien był uwzględnić zarówno wiążące Polskę akty prawa unijnego, jak i orzecznictwo sądów polskich oraz TSUE. Organ pierwszej instancji powinien więc uznać, że Skarżący spełnił warunki określone w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "organem odwoławczym") po analizie akt sprawy oraz zarzutów zawartych w powyższym odwołaniu, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., wskazując że uprawnionym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest podmiot, który spełnia wszystkie łącznie warunki wymienione w powołanym przepisie, a nie tylko niektóre z nich. Ponadto zdaniem tego organu, z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że brak jest normatywnych podstaw do poszukiwania jeszcze innych, niż w nim wymienione, przesłanek zastosowania omawianego zwolnienia. Organ odwoławczy wskazał też, że wymogi przewidziane w tym przepisie zostały oparte na cechach charakteryzujących działania polskich funduszy inwestycyjnych. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że tak sformułowane kryteria nie budzą zastrzeżeń Komisji Europejskiej, która nie uznała ich za dyskryminujące.

Organ odwoławczy wskazał też, że zarówno krajowe fundusze inwestycyjne, jak i instytucje wspólnego inwestowania utworzone na podstawie przepisów innych niż polskie (a więc przepisy państw członkowskich UE i EOG), aby skorzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku dochodowego od osób prawnych muszą spełniać ściśle określone warunki. Zwolnienie wynikające z omawianego przepisu nie jest zatem zwolnieniem bezwarunkowym. Ponadto zdaniem tego organu, z zasady swobodnego przepływu kapitału nie można wywodzić konieczności stosowania bezwarunkowego zwolnienia, wszystkich podmiotów mianujących się funduszami inwestycyjnymi, lecz tylko tych, które spełniają określone kryteria, podobne jak ma to miejsce w przypadku funduszy inwestycyjnych tworzonych w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Podmiot powołujący się na powyższą zasadę, aby być uznany za porównywalny z funduszami krajowymi i podlegać zwolnieniu od opodatkowania na mocy art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. musi spełniać wymienione w nim warunki, które polski ustawodawca oparł na cechach charakteryzujących działania polskich funduszy. W porządku krajowym bowiem nie podlegają powyższemu zwolnieniu wszystkie podmioty osiągające zyski m.in. z kapitałów pieniężnych ale tylko te, które spełniają ściśle określone wymogi wskazane w ustawie o funduszach inwestycyjnych i tym samym mogą zostać uznane za fundusze inwestycyjne. W opinii organu odwoławczego, wszyscy podatnicy korzystający z tej samej ulgi podatkowej powinni być traktowani w identyczny sposób, w tym również Skarżący.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy zauważył, że z zaświadczenia UCITS z dnia 30 grudnia 2011 r. (karty nr 59-64) wynika, że Skarżący jest spółką inwestycyjną, która sama sobą zarządza i spełnia warunki wyznaczone w dyrektywie 2009/65/WE. W Prospekcie z grudnia 2011 r. (karty nr 19-24) podano, że "Spółka jest spółką typu SICAV "pod własnym zarządem". Organ odwoławczy odnotował też, że pełnomocnik Skarżącego przedkładając przy piśmie z dnia 13 maja 2016 r. oświadczenie władz Skarżącego w sprawie potwierdzenia stanu prawnego w 2012 r., wyjaśnił, że załączony dokument potwierdza, że Skarżący w 2012 r., podobnie jak to miało miejsce w 2011 r., był zarządzany samodzielnie i nie powołał w tym okresie spółki zarządzającej. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, że Skarżący nie spełniała warunku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. Skarżąca nie była bowiem zarządzana przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru finansowego państwa swojej siedziby. Zdaniem tego organu, fakt powierzenia podmiotowi zewnętrznemu zadań z zakresu zarządzania aktywami nie jest równoznaczny z faktem "bycia zarządzanym przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę". Warunkiem koniecznym skorzystania z omawianego zwolnienia jest bowiem zarządzanie przez profesjonalne podmioty zewnętrzne. Natomiast ze zgromadzonych w toku postepowania dowodów oraz wyjaśnień Skarżącego wynika, że skarżący Fundusz był zarządzany samodzielnie przez jego Dyrektorów. W opinii organu odwoławczego, taki sposób zarządu Skarżącego (tj. zarząd i doradca inwestycyjny) stoi w sposób istotny w opozycji do uregulowań zawartych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. oraz ustawy o funduszach inwestycyjnych uwzględniającej uregulowania Dyrektywy Rady z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 85/611/EWG w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe oraz jej wersji przekształconej, tj. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. (Dz.U.UE,L.2009.302.32). Przy czym istotne jest, iż dyspozycja art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. stanowiąca podstawę zwolnienia funduszy inwestycyjnych odnosi się wprost do uregulowań ustawy o funduszach inwestycyjnych i na tle przepisów tej ustawy dokonywana jest porównywalność funduszy.

Organ odwoławczy wskazał też, że bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostaje powoływana przez Skarżącego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu dywidend wypłaconych w latach 2007-2010 oraz odsetek wypłaconych w 2009 r. Jak bowiem zauważył sam Skarżący w powyższym wniosku, decyzja ta została wydana w odmiennym stanie prawnym, bowiem przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. stanowiący podstawę rozstrzygnięcia zawartego w niniejszej decyzji został wprowadzony do u.p.d.o.p. od 1 stycznia 2011 r. i zmieniony ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234, poz. 1389).

Skarżący zaskarżył następnie powyższą decyzję organu odwoławczego wnosząc skargę w piśmie z dnia 12 stycznia 2017 r., w której zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. (w brzmieniu obowiązującym w 2012 r.), w zw. z art. art. 12 i art. 56 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (wersja skonsolidowana: Dz. U. nr C 321 E z 29 grudnia 2006 r.; dalej: "TWE"; obecnie: art. 18 i art. 63 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE nr C 326 z 26 października 2012 r., dalej; "TFUE"), poprzez sprzeczną z celem ww. regulacji wspólnotowej interpretację przepisów krajowych, prowadzącą do odmowy równego traktowania Skarżącego pod względem podatkowym w Polsce w stosunku do krajowych funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 146, poz. 1546 ze zm.), mimo obiektywnej porównywalności sytuacji ww. podmiotów w zakresie uzyskiwania dochodów z dywidend w 2012 r.;

2) przepisów postępowania, tj.:

- art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) - zwanej dalej: "O.p.", poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym,

- art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 oraz aart. 233 § 2 O.p., poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób nie spełniający ustawowych wymogów, polegające na niepełnym i niespójnym wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, nie odnoszącym się do całości argumentacji Skarżącego, uzasadniającej swoje stanowisko w oparciu o przepisy prawa wspólnotowego oraz orzecznictwo Trybunatu Sprawiedliwości Unii Europejskiej i sądów administracyjnych.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł w swojej skardze o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zobowiązanie organu odwoławczego do wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę na rzecz Skarżącego w kwocie 2.909.227,00 zł w terminie 30 dni od dnia od dnia zwrotu akt sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że literalna wykładnia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. (tj. nieodwołująca się do ustawy o funduszach inwestycyjnych) uzasadnia zwolnienie jego z opodatkowania w Polsce. Zdaniem Skarżącego, warunek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. (tj. warunek zarządzania) został w niniejszej sprawie spełniony, co jasno wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący w toku całego postępowania wykazał bowiem, że jego Zarząd w 2012 r. powierzył funkcje swoimi zarządzania inwestycjami i doradztwa inwestycyjnego wyspecjalizowanemu podmiotowi, tj. C. z siedzibą w S. (zwanemu dalej: "Zarządzającym") oraz C. Inc. (przy czym C. Inc. był głównym podmiotem odpowiedzialnym za inwestowanie aktywów Skarżącego w Chińskiej Republice Ludowej, natomiast ww. Zarządzający odpowiadał za zarządzanie inwestycjami Spółki w pozostałych krajach). Ww. podmiot był podmiotem, który otrzymał zezwolenie na działalność (został upoważniony do działania) w ww. zakresie od odpowiednich organów nadzoru sektora finansowego państwa siedziby (Konfederacji Szwajcarskiej). Na potwierdzenie powyższego Skarżący przedłożył umowę łączącą go z Zarządzającym, na podstawie której Zarządzający pełnił funkcje zarządzania inwestycjami oraz promocji i dystrybucji obowiązującą w 2012 r., która potwierdza zakres usług świadczonych na rzecz Skarżącego (por. załącznik 3 do pisma Spółki z dnia 29 marca 2016 r.). Ponadto Skarżący należycie udokumentował fakt autoryzacji Zarządzającego przez odpowiednie organy nadzoru nad rynkiem finansowym (tj. poprzez przedłożenie do akt sprawy decyzji szwajcarskiego Urzędu Nadzoru nad Rynkiem Finansowym potwierdzającej, że Zarządzający świadczył swoje usługi na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym Szwajcarii - por. załącznik 4 do pisma Skarżącego z dnia 29 marca 2016 r.), co należy uznać za równoważne ze spełnieniem warunku posiadania "zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym" przez podmiot zarządzający w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., w jej brzmieniu obowiązującym od dnia 4 grudnia 2011 r., tj. zgodnie z brzmieniem warunku zarządzania zastosowanego w niniejszej sprawie.

Skarżący zauważył, że na podstawie Umowy Doradztwa Inwestycyjnego i Koordynacji Dystrybucji powierzył on Zarządzającemu zarządzanie inwestowaniem i reinwestowaniem jego aktywów, a także sprzedawanie, umarzanie, wymiany, zamiany lub przekształcania tych inwestycji i papierów wartościowych - w imieniu i na rzecz Skarżącego. Wskazał też, że choć ostateczną odpowiedzialność za efektywność prowadzonej działalności inwestycyjnej ponosił jego Zarząd (który był również uprawniony do wydawania wiążących wytycznych i instrukcji dla Zarządzającego), to nie zmienia to wniosku, iż dla potrzeb stosowania przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należało uznać, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w 2012 r. Skarżący był zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Ponadto zdaniem Skarżącego, warunek, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 lit. f) u.p.d.o.p. sformułowany jest na tyle ogólnie, iż nie uprawnia do arbitralnego zawężenia jego zakresu, w sposób w jaki dokonał tego organ odwoławczy, tak by w konsekwencji duża grupa zagranicznych funduszy inwestycyjnych znalazła się poza zakresem zwolnienia z opodatkowania przychodów uzyskanych w Polsce, mimo obiektywnej ich porównywalności do polskich funduszy inwestycyjnych. W szczególności, w przepisie nie ma mowy o "spółce zarządzającej", a raczej o "podmiocie", który zarządza funduszem inwestycyjnym, co przemawia w opinii Skarżącego za tym, iż celem ustawodawcy było uwzględnienie odmienności wynikających z wielości systemów prawnych regulujących zasady działania funduszy inwestycyjnych. Skarżący zwrócił też uwagę, że przepisy u.p.d.o.p. nie definiują ani pojęcia spółki zarządzającej, czy podmiotu zarządzającego, ani tym bardziej nie wskazują zakresu funkcji wchodzących w skład działalności tego rodzaju podmiotów. Ponadto z literalnego brzmienia omawianego przepisu nie wynika, że podmiot zarządzający musi być spółką zarządzającą w rozumieniu Dyrektywy UCITS. W związku z powyższym należy uznać, że pomimo tego, iż organ odwoławczy nie wskazał wprost w swojej decyzji, że wymaga od podmiotu wykonującego na rzecz Skarżącego usługi z zakresu zarządzania spełnienia warunków pozwalających na zakwalifikowanie go jako działającego zgodnie z Dyrektywą UCITS, to de facto wprowadził taki warunek.

Skarżący wskazał też, że zastosowanie w stosunku do niego omawianego zwolnienia jest uzasadnione również w przypadku prowspólnotowej wykładni przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., uwzględniającej zamiar ustawodawcy zwolnienia wszystkich zagranicznych funduszy inwestycyjnych porównywalnych do funduszy polskich - a nie, jak chce tego organ odwoławczy - jedynie funduszy m.in. zarządzanych w identyczny sposób. Zdaniem organu odwoławczego, organ odwoławczy kierując się prowspólnotową wykładnią prawa krajowego i zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego, powinien uznać, że badając spełnienie przez instytucję wspólnego inwestowania przesłanek zwolnienia, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., powinien uwzględnić specyfikę systemów prawnych państw ich siedziby w tym w szczególności różnice w instytucjonalnym ukształtowaniu zasad działalności funduszy inwestycyjnych. Ponadto zdaniem Skarżącego, przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., pomimo intencji jego wprowadzenia (dostosowanie przepisów u.p.d.o.p. do wymogów prawa wspólnotowego w zakresie swobody przepływu kapitału, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej), nadal prowadzi do dyskryminacji nierezydentów w porównaniu do funduszy krajowych. W ocenie Skarżącego, warunek zarządzania (w szczególności gdy interpretowany jest w zawężający, nie uwzględniający pro wspólnotowej wykładni sposób, jak to czyni organ odwoławczy) jest sprzeczny z prawem wspólnotowym i jako taki nie powinien być stosowany przez organy podatkowe w indywidualnych sprawach. Skarżący dodał też, że zastosowanie w stosunku do niego omawianego zwolnienia jest uzasadnione również przy bezpośrednim stosowaniu przepisów prawa wspólnotowego, bowiem Skarżący jako fundusz UCITS jest porównywalny do polskich funduszy inwestycyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie, w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem i dlatego skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami w sprawie jest to, czy dochody osiągnięte przez Skarżącą z tytułu dywidend i odsetek wypłaconych Skarżącej w 2012r. przez polskich płatników powinny być zwolnione od podatku dochodowego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. pomimo tego, że Skarżąca nie spełnia warunku przewidzianego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p.

Zdaniem organów niespełnianie powyższego warunku prowadzi do niemożności uznania, że Skarżącej przysługuje powyższe zwolnienie. Skarżąca uważa natomiast, że niespełnianie przez nią tego warunku nie stanowi przeszkody dla skorzystania przez nią ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., ponieważ jest ona mimo to funduszem porównywalnym z polskimi funduszami inwestycyjnymi i dlatego powinna ona korzystać z powyższego zwolnienia.

Przechodząc do rozstrzygnięcia sporu, należy najpierw odnieść się do stanu prawnego. Otóż art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.p. w brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011r. stanowi, że zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:

a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,

c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy:

– prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz

– zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro,

d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,

e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,

f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę;

Na wstępie wskazać należy, że zmiana art. 6 od 4 grudnia 2011r. nastąpiła z uwagi na podjęte przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązania wobec Komisji Europejskiej w sprawie usunięcia naruszenia Dyrektywy nr 2006/4093 ustawą z dnia 25 listopada 2010r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478) poprzez dodanie pkt 10a w art. 6 w ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011r. Nr 74, poz. 397, ze zm.)

Fundusze zagraniczne, aby być uznane za porównywalne z funduszami krajowymi i podlegać zwolnieniu od opodatkowania na mocy art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., muszą spełniać określone w przepisach warunki. Formułując te warunki oparto się tu na cechach charakteryzujących działania polskich funduszy, tj.:

- przedmiot działalności, który jest ograniczony do lokowania środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art. 3 ust. 1 u.f.i.),

- możliwość utworzenia funduszu inwestycyjnego wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art. 14 ust. 1),

- obowiązek prowadzenia rejestru aktywów funduszu przez depozytariusza (art. 9),

- podleganie nadzorowi KNF (art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1537 ze zm.),

- posiadanie przez wszystkie fundusze inwestycyjne osobowości prawnej, pomimo że stanowią one jedynie masę majątkową utworzoną z wpłat uczestników i nabytych za te wpłaty aktywów.

Muszą też być zarządzane przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

W ocenie Sądu, przesłanki zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać poprzez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Do tych bowiem zasad odwoływali się autorzy nowelizacji u.p.d.o.p. wprowadzając przedmiotowe zwolnienie. To z kolei narzuca kierunek interpretacji spornych przepisów.

Zgodnie z przyjętym przez polskiego prawodawcę modelem, fundusze inwestycyjne zarządzane są przez odrębną od nich osobę prawną, tj. towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Konstrukcja zakłada więc, że organem jednej osoby prawnej jest inna osoba prawna. Rozwiązanie to jest zgodne z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz. U. UE L 302/32) – dalej "UCITS", tj. z jej art. 6, które przewidują możliwość utworzenia przedsiębiorstwa zarządzającego (management company).

Jest to o tyle istotna kwestia, że podział funduszy inwestycyjnych można oprzeć na kryterium odwołującym się właśnie do powyższej okoliczności, mianowicie do stosunku prawnego zachodzącego pomiędzy inwestorem funduszu a spółką zarządzającą. I zgodnie z tym kryterium można wyodrębnić: 1) fundusze statutowe, w których brak jest rozdziału pomiędzy majątkiem spółki zarządzającej a majątkiem funduszu, 2) fundusze umowne, w których majątek jest oddzielony od majątku spółki zarządzającej (por. D. Krupa, Zamknięte fundusze inwestycyjne, Warszawa 2008).

W funduszu statutowym uczestnik funduszu inwestycyjnego jest jednocześnie inwestorem i udziałowcem spółki, więc łączą go z funduszem relacje o charakterze korporacyjnym i majątkowym. Wynika z tego, że uczestnicy takiego funduszu nabywają prawa typowe dla współwłaścicieli spółek prawa handlowego i wpływają na decyzje w sprawach personalnych i gospodarczych funduszu. W sensie prawnym fundusz jest własnością spółki, a papiery własnościowe, w które inwestuje fundusz, stają się jednocześnie składnikiem majątku spółki. W funduszu statutowym brak jest specjalnej ochrony majątku inwestorów lokowanego przez fundusz, gdyż z punktu widzenia prawa uczestnicy takiego funduszu traktowani są jak zwykli akcjonariusze. Ta forma uczestnictwa w funduszu pociąga za sobą również niekorzystne konsekwencje prawne związane z pozycją wspólnika spółki handlowej, jak np. obciążenie inwestora ryzykiem zadłużenia lub upadłości spółki.

W przypadku funduszy umownych stosunek prawny między uczestnikami a spółką zarządzającą nie ma charakteru korporacyjnego. Ten model funduszu charakteryzuje się oddzieleniem majątku inwestorów od majątku spółki zarządzającej funduszem. Uczestnicy funduszy umownych podlegają ochronie prawnoadministracyjnej.

Oddzielenie aktywów funduszu inwestycyjnego od aktywów organu zarządzającego przekłada się na rozdzielenie ryzyka inwestycyjnego i ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi. Dzięki temu, środki gromadzone przez fundusz inwestycyjny pozostają oddzielną masą majątkową, co oznacza, iż w przypadku pogorszenia sytuacji finansowej podmiotu zarządzającego środki zgromadzone w funduszu inwestycyjnym pozostają bezpieczne i nie wchodzą do masy upadłościowej spółki zarządzającej. Jest to więc istotny element konstrukcji funduszy inwestycyjnych, bo współtworzy system gwarantujący określony poziom bezpieczeństwa działalności funduszy inwestycyjnych. Innymi elementami tego systemu jest nadzór nad funduszami sprawowany przez uprawniony organ, ustanowienie limitów inwestycyjnych oraz obowiązków w zakresie publikowania informacji o działalności i sytuacji finansowej funduszu.

Pojęcie "zarządzanie", o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., musi być rozumiane szeroko. Generalnie rzecz ujmując, "zarządzanie" oznacza prowadzenie spraw określonego podmiotu, polegające na administrowaniu jego majątkiem i kierowaniu jego bieżącą działalnością. W wypadku zarządzania funduszami inwestycyjnymi pojęcie to ulega modyfikacji, obejmując nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa, ale także całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie danego funduszu zasadami polityki inwestycyjnej. Na szerszy zakres zarządzania wskazuje również treść załącznika nr II Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), opublikowanej w Dz.Urz.UE.L z 2009r. Nr 302, str. 32, gdzie w ramach funkcji zarządzania wyodrębnia się zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną polegającą na wykonywaniu czynności takich, jak obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów; wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu.

W skarżonej decyzji DIS stwierdza, że Fundusz nie spełnia wymogu wprowadzonego dla instytucji wspólnego inwestowania zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. w stanie prawnym obowiązującym w 2012r., tj. nie jest zarządzany przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Fundusz mianowicie zarządzany był przez zarząd (Dyrektorów Funduszu), a więc był zarządzany samodzielnie ("Spółka jest Spółką typu SICAV "pod własnym zarządem"); ponadto, jak wyjaśnił Pełnomocnik Spółki przedkładając przy piśmie z dnia 13 maja 2016r. oświadczenie władz Spółki w sprawie potwierdzenia stanu prawnego na rok 2012, podobnie jak to miało miejsce w 2011r., "był zarządzany samodzielnie i nie powołał w tym okresie spółki zarządzającej".

W piśmie tym podkreślono również, że - zgodnie z załączonym wyciągiem z luksemburskiego rejestru, Prezes Zarządu (L. O.) jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji Spółki. Z akt sprawy wynika również, że dyrektorzy mogli w dowolnym momencie wydawać wytyczne i/lub udzielać wskazówek C., dotyczących prowadzenia działalności Spółki, jak i w odniesieniu do konkretnych spraw, a Spółka ta będzie musiała je realizować, tym samym - jak słusznie zauważył organ podatkowy - sprowadzono ją do roli wykonawcy (która ograniczała się do usług doradztwa inwestycyjnego oraz usług promocji i dystrybucji na podstawie zawartych przez spółkę umów). W konsekwencji funkcje tej spółki jako "zarządzającej", nie wyczerpują zakresu spraw, jaki przewidziano w ustawie o funduszach inwestycyjnych i tym samym nie wypełniają w dostateczny sposób pojęcia "zarządzać" - w rozumieniu omówionego wcześniej art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. W tej sytuacji DIS prawidłowo, w ocenie Sądu wskazał, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, że wymóg zarządzania przez podmiot zewnętrzny nie jest spełniony, gdy podmiot ten zarządza tylko portfelem inwestycyjnym (por. dla przykładu: wyrok NSA z dnia 24.07.2015r. sygn. akt II FSK 1455/13; wyrok WSA z dnia 17.12.2015r. sygn.. akt III SA/Wa 2803/15, wyrok WSA z dnia 16.12.2015r. sygn. akt III SA/Wa 4063/14 – dostępne w bazie: www.cbois.nsa.gov.pl)

Oceny takiej nie może wzruszyć, zdaniem Sądu, powoływana przez Skarżącą w skardze do sądu argumentacja, że choć ostateczną odpowiedzialność za efektywność prowadzonej działalności inwestycyjnej ponosił zarząd Spółki (który – jak wskazano wcześniej - był również uprawniony do wydawania wiążących wytycznych i instrukcji dla Zarządzającego), to nie zmienia to konstatacji, że dla potrzeb stosowania art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należało uznać, że Spółka była w 2012r. zarządzana przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.

W ocenie Sądu powyższy pogląd Skarżącej jest nieuprawniony gdyż nie można ignorować faktu, że Spółka w 2012r. była współzarządzana przez zarząd Spółki oraz przez spółkę zarządzającą działalnością inwestycyjną, i pomimo tego faktu przyjmować, że zarządzanie Spółką zostało powierzone podmiotowi zewnętrznemu spełniającemu wymagania, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p.

Skarżąca podkreśla, że w okresie, którego dotyczy wniosek, Fundusz był zarządzany samodzielnie, co oznacza, że wszystkie kluczowe decyzje związane z zarządzaniem Funduszem były podejmowane przez zarząd Funduszu. Fundusz zlecił część funkcji spółki zarządzającej zewnętrznej spółce – C. (C.), która w 2012r. pełniła funkcję doradcy inwestycyjnego Funduszu na podstawie umowy inwestycyjnej. C. posiada licencję wymaganą przez prawo szwajcarskie do wykonywania tego typu funkcji. W umowie zagwarantowano członkom zarządu Funduszu możliwość, w dowolnym momencie, wydawania wytycznych i/lub udzielania wskazówek C. dotyczących prowadzenia działalności Spółki, zarówno jeśli chodzi o ogólną polityką Spółki, jak i w odniesieniu do konkretnych spraw.

Po raz kolejny zauważyć jednak należy, że o powierzeniu innemu podmiotowi zarządzania instytucją wspólnego inwestowania można mówić wówczas, gdy podmiot wykonujący taki powierzony zarząd czyni to samodzielnie – nie będąc poddany obowiązkowi wykonywania wytycznych i instrukcji zwłaszcza w odniesieniu do konkretnych spraw. Związanie podmiotu zarządzającego wytycznymi i instrukcjami w zakresie zarówno ogólnej polityki, jak i poszczególnych spraw, oznacza, że w istocie rzeczy należy mówić o współzarządzaniu funduszem, o ile nie o pozorności delegowania na zewnętrzny podmiot zarządzania funduszem. W istocie więc spółka zarządzająca (C.) choć dysponuje stosownym zezwoleniem organem nadzoru nad rynkiem finansowym Szwajcarii, to jednak nie zarządza Funduszem, w rozumieniu komentowanego przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., lecz jedynie współzarządza nim wraz z działającym Zarządem Funduszu.

Wskazać w tym miejscu należy, że tylko wówczas, gdy zagraniczna instytucja zbiorowego inwestowania spełnia wszystkie wyszczególnione w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. wymogi, objęta jest podmiotowym zwolnieniem od polskiego podatku dochodowego od osób prawnych i to niezależnie od tego, czy poza tym odpowiada, czy też nie odpowiada warunkom stawianym polskim funduszom inwestycyjnym przez ustawę o funduszach inwestycyjnych. Takie stanowcze twierdzenie można sformułować w oparciu o literalne brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., gdyż z jego treści wynika brak normatywnych podstaw do poszukiwania jeszcze innych, niż w nim wymienione, przesłanek zastosowania zwolnienia. Jeżeli instytucja wspólnego inwestowania będzie jedynie współzarządzana przez podmiot spełniający warunek przewidziany w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p., to wobec pokrywania się kompetencji spółki zarządzającej działalnością inwestycyjną oraz kompetencji przysługujących zarządowi spółki - instytucji zbiorowego inwestowania jako organowi uprawnionemu do prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania jej na zewnątrz przesłanka z tego przepisu nie zostanie spełniona (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2016r., sygn. akt II FSK 417/14). Dodać należy, że w niniejszej sprawie, skoro Spółka zarządzająca (C.) nie spełniła przesłanki "zarządzania samodzielnie" Funduszem, to nie istniała konieczność analizowania dalszego spełnienia przesłanek wskazanych w lit. f) przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a.

W konsekwencji zasadnie organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w łącznej kwocie 2.909.227,00 zł wypłaconych na rzecz C. w 2012r., w tym od dywidendy wypłaconej przez Bank [...]. w dniu 4 lipca 2012r. w kwocie 125.452,00 zł oraz od dywidendy wypłaconej przez O. S.A. w dniu 5 lipca 2012r. w kwocie 2.783.775,00 zł.

Oceniając rozwiązania przyjęte w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. pod kątem ich zgodności z zasadą swobody przepływu kapitału (art. 63 TFUE), wskazać należy, że w odróżnieniu od podatków pośrednich, podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach UE jedynie w ograniczonym zakresie. Oczywistym jest, iż pomimo że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać je z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej. Odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Dyskryminacja może polegać tylko na stosowaniu różnych zasad do porównywalnych sytuacji lub też na stosowaniu tej samej zasady do różnych sytuacji.

Interpretacja norm krajowych w kontekście zasady swobody przepływu kapitału winna dotyczyć warunków tworzenia i działania funduszy, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotu ich działania, ich obowiązków oraz stosowanych wobec nich środków kontroli. Fundusze zagraniczne nie mają zatem być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter musi być porównywalny z polskimi, prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.

Warunek zarządzania przez podmiot zewnętrzny dotyczy wszystkich funduszy oraz instytucji wspólnego inwestowania, które chcą skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych, z tym, że w przypadku funduszy prawa polskiego przyjęcie innego modelu zarządzania wprost uniemożliwia ustawa o funduszach inwestycyjnych.

Okoliczność, że Skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia nie wynika z faktu, iż jest podmiotem prawa luksemburskiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działała niż fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł jednak jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego wprowadzić określony sposób zarządzania funduszem inwestycyjnym oraz jednostką wspólnego inwestowania, jako element ograniczenia ryzyka inwestycyjnego.

Bezpieczeństwo inwestycji gwarantowane jest bowiem na poziomie instytucjonalnym, majątkowym oraz regulacyjnym. Bezpieczeństwo instytucjonalne wiąże się z przyznaniem funduszowi inwestycyjnemu osobowości prawnej i powierzenie zarządzania nim odrębnemu podmiotowi, a także przekazanie obowiązków związanych z przechowywaniem aktywów kolejnemu podmiotowi zaangażowanemu w proces zbiorowego inwestowania, tj. depozytariuszowi. W ten sposób zostało oddzielone ryzyko inwestycyjne związane z działalnością lokacyjną funduszu, od ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi, czy przechowywaniu jego aktywów. Bezpieczeństwo majątkowe wynika z przyjętych rozwiązań w zakresie konstrukcji prawnej funduszu, które przekładają się na rozdział majątku funduszu od majątku towarzystwa i majątku depozytariusza. Dzięki temu rozwiązaniu upadłość spółki zarządzającej lub depozytariusza nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla powierzonych funduszowi środków. Bezpieczeństwo regulacyjne powiązane jest z poddaniem funduszy inwestycyjnych rygorystycznej regulacji prawnej, a ich działalność nadzorowi państwowemu.

Uprawniony jest więc wniosek, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. W tym właśnie miejscu zasadne jest odwołanie się do okoliczności, że formułując warunki zwolnienia w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. ustawodawca wziął pod uwagę cechy charakteryzujące fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Tym samym nastąpiło zrównanie w zakresie opodatkowania w Polsce funduszy zarówno polskich, jak i zagranicznych, działających na analogicznych zasadach.

Nie doszło zatem do naruszenia wskazanych przez Skarżąca przepisów TFUE. W konsekwencji nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym.

Za niezasadny uznał Sąd także zarzut naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 oraz art. 233 § 2 O.p. Zdaniem Sądu postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu. Strona na każdym etapie postępowania była informowana zarówno o treści materiału dowodowego, jak i możliwości zgłaszania uwagi i zastrzeżeń co do jego treści. Ponadto, odmienna ocena stanu faktycznego nie dowodzi, że naruszono zasadę określoną w art. 121 § 1 wskazanej ustawy, bowiem z regulacji tej nie wynika, że organy podatkowe obowiązane są interpretować fakty jedynie w sposób zadowalający dla podatnika, a więc w sposób zbieżny z jego stanowiskiem. Okoliczność, iż Strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania (art. 124 O.p.). Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. W ocenie Sądu DIS w sposób wystarczający wyjaśnił w uzasadnieniu skarżonej decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia, podobnie jak i w wystarczającym zakresie odniósł się do argumentacji Skarżącej. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem przywołanych powyżej przepisów prawa procesowego.

W związku z powyższym za niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w skardze. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.