Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2356/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6176 Komornicy i syndycy upadłości
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.19 ust.1 pkt2,art.280,art,15a ust.1 pkt 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 121
law: Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych - t.j.
article: 145 par.3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2020 r.; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 j.t., ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 pkt 2 i art. 280 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 121 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku A. M. (dalej "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r., odwołującą A. M. ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].

W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] lipca 1998 r., [...] A. M. została powołana przez Ministra Sprawiedliwości na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W dniu [...] kwietnia 2020 r., ww. komornik sądowy ukończyła 65 lat.

Organ wskazał, że decyzja z dnia [...] czerwca 2020 r., została wydana w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s., zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje, w drodze decyzji, komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończył 65 rok życia.

Minister zauważył, że w przypadku zaistnienia przesłanek warunkujących odwołanie komornika przez wystąpienie jednego z przewidzianych ustawą zdarzeń organ ma obowiązek podjąć decyzję usuwającą komornika z zawodu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji Ministra Sprawiedliwości, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła :

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych w związku z przepisami art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 1, art. 6 ust 1 dyrektywy Rady UE nr 2000/78/WE z dnia 28 listopada 2000 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach nie stoi w sprzeczności z normami unijnymi i nie jest przepisem dyskryminującym co skutkowało podjęciem i późniejszym utrzymaniem w mocy przez Ministra Sprawiedliwości decyzji o odwołaniu skarżącej ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z powodu ukończenia przeze mnie 65 roku życia;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie przez organ, że przepis art. 19 ust 1 pkt 2 ustawy o komornikach nie powoduje dyskryminacji ze względu na wiek, w którym komornik musi zaprzestać wykonania pracy zawodowej, podczas gdy przepis ten jest sprzeczny z art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 pkt 2 ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania implementującej dyrektywę 2000/78/WE i z tego powodu skarżony przepis nie powinien być stosowany jako sprzeczny z prawem unijnym;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 2, art. 8 ust. 1 ustawy o wdrożeniu w zw. z art. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE w zw. z art. 87 i 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie bezpośrednio obowiązującego prawa UE i pominięcie przy dokonywaniu wykładni i stosowaniu przepisu art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach zakazu wszelkiej dyskryminacji ze względu na wiek w zakresie warunków wykonywania działalności zawodowej;

4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie kompleksowej wykładni obowiązujących przepisów prawa z uwzględnieniem zasad ogólnych prawa wspólnotowego, w tym zakazów dyskryminacji ze względu na wiek w zakresie wykonywania działalności zawodowej zawartych w ustawie o wdrożeniu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana według kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenił zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej także: "p.p.s.a.".

Reasumując Sąd orzeka na podstawie akt sprawy oceniając, zgodność z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu administracji publicznej.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji był art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 121 ze zm.),

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy uregulowania art. 19 ust.1 pkt 2 w/w ustawy nie pozostają w sprzeczności z uregulowaniami art. 2 ust.2, art. 4 ust.1 i art. 6 ust.1 dyrektywy nr 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 roku w sprawie ustanowienia ogólnych norm równego traktowania przy zatrudnianiu i wykonywaniu zawodu (Dz.Urz. WE z 2000 r, L 303, s.16 – sp. 05,t.4, str.79) oraz nie stoją w sprzeczności z art. 21 ust.1 Karty Praw Podstawowych UE (Dz.U UE z 2016 r, C 202,s.1).

Na tak zadane pytanie odpowiedział tut. Sąd w wyroku z dnia 12 grudnia 2019r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 489/19. Stanowisko zawarte w wywodach Sądu zostało zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 sierpnia 2020 r. w sprawie o sygn. II GSK 560/20. Sąd w składzie orzekającym w pełni je podziela przyjmując za własne.

Jak stanowi art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje, w drodze decyzji, komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończył 65. rok życia. Poprzednio obowiązujący przepis art. 15a ust. 1 pkt 3a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, obowiązujący do dnia 1 stycznia 2019 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych) stanowił o obligatoryjnym odwołaniu komornika ze stanowiska, gdy komornik ukończył 70 lat. Zatem ustawodawca postanowił skrócić o 5 lat wiek, z którego upływem następuje odwołanie komornika z urzędu z zajmowanego stanowiska.

Zgodnie z art. 1 c dyrektywy 2000/78/WE jej celem w odniesieniu do zatrudnienia i pracy jest walka z określonymi rodzajami dyskryminacji, wśród których jest ta ze względu na wiek, w celu realizacji w państwach członkowskich zasady równego traktowania.

Artykuł 2 w/w dyrektywy zatytułowany "Pojęcie dyskryminacji" stanowi w ust. 1 i 2 lit. a), że:

1. Do celów niniejszej dyrektywy »zasada równego traktowania« oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1.

2. Do celów ust. 1:

a) dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1.

Natomiast art. 6 ust. 1 zatytułowany "Uzasadnienie odmiennego traktowania ze względu na wiek" stanowi, że:

1. Niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, państwa członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne.

Takie odmienne traktowanie może polegać między innymi na:

a) wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony.

Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 omawianej dyrektywy zasada równego traktowania oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1 tej dyrektywy. Artykuł 2 ust. 2 lit. a) cyt. dyrektywy uściśla, że do celów ust. 1 dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1 tejże dyrektywy.

Natomiast, jak stwierdził TSUE w orzecznictwie, z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2000/78/WE wynika, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne (por. m.in. wyroki TSUE: z dnia 6 listopada 2012 r., w sprawie C-286/12, Komisja Europejska przeciwko Węgrom, pkt 55; z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie C-141/11 Hörnfeldt, pkt 21).

Należy zatem uznać, że przepisy, na podstawie których okoliczność osiągnięcia przez dane osoby wieku określonego przez te przepisy dla celów przejścia na emeryturę pociąga za sobą rozwiązanie z mocy prawa stosunku pracy, są przepisami wprowadzającymi gorsze traktowanie osób, które osiągnęły ten wiek, w stosunku do wszystkich pozostałych osób czynnych zawodowo. Takie przepisy wprowadzają zatem odmienne traktowanie bezpośrednio ze względu na wiek, o którym stanowi art. 2 ust. 1 i art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/78/WE (por. wyrok TSUE w sprawie C-286/12, Komisja Europejska przeciwko Węgrom, pkt 51; zob. podobnie wyrok TSUE z dnia 16 października 2007 r. w sprawie C-411/05 Palacios de la Villa, Zb.Orz. s. I-8531, pkt 51).

Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w orzecznictwie dotyczącym kwestii zasadności rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, a w konsekwencji zagadnienia bezpośredniej dyskryminacji m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 21 stycznia 2009 r., II PZP 13/08 (Legalis nr 117474). Z treści tej uchwały wynika, że osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę na podstawie art. 45 § 1 Kodeksu pracy. W ocenie Sądu Najwyższego rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na wiek. Ponadto Sąd Najwyższy podkreślił, że polski ustawodawca, wdrażając postanowienia dyrektywy 200/78/WE, nie wprowadził do prawa krajowego przepisu, w którym jednoznacznie uznałby, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę wyłącznie ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego nie stanowi dyskryminacji, ponieważ przechodzenie pracowników na emeryturę z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego jest uzasadnione celami polityki zatrudnienia popieranej przez państwo.

Jak wynika z treści wyroku TSUE z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie C-144/04, Werner Mangold przeciwko Rüdiger Helm (Zb.Orz. s. I-9981, pkt 75), oraz art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, proklamowanej w Nicei w dniu 7 grudnia 2000 r. (Dz.U. C 364, s. 1) - zasada niedyskryminacji ze względu na wiek jest podstawową zasadą prawa wspólnotowego i każdy wyjątek od tej zasady powinien być uzasadniony celem publicznym z zakresu polityki społecznej. Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 200/78/WE ustanawia rodzaj ograniczonego odstępstwa uzasadnionego szczególnymi względami polityki społecznej danego państwa członkowskiego. Z art. 6 ust. 1 dyrektywy 200/78/WE wynika, że celami, które można uważać za zgodne z prawem w rozumieniu tego przepisu i co za tym idzie za mogące uzasadnić odstępstwo od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek, są cele z zakresu polityki społecznej, takie jak cele związane z polityką zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego.

Odwołując się z kolei do bogatego orzecznictwa TSUE dotyczącego zasady niedyskryminacji ze względu na wiek - będącej zasadą ogólną prawa Unii - należy zauważyć, iż TSUE uznaje, że obiektywne i racjonalne uzasadnienie stanowienia odstępstw od omawianej zasady nie może przebiegać w sposób dowolny, nie mający racjonalnych podstaw. Tym samym na państwa członkowskie został nałożony obowiązek wykazania, że obrany cel, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, nie jest celem hipotetycznym, zaś jego realizacja jest konieczna i uzasadnia stanowienie derogacji od zasady niedyskryminacji ze względu na wiek.

TSUE wskazał w orzecznictwie m.in. w wyroku w sprawie C-388/07, że na sądzie krajowym, przed którym zawisłby spór dotyczący zasady zakazu dyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie 2000/78/WE spoczywać będzie obowiązek zagwarantowania - w ramach jego kompetencji - ochrony prawnej jednostek wynikającej z prawa Unii Europejskiej oraz zapewnienia jego pełnej skuteczności poprzez niestosowanie jakichkolwiek przepisów prawa krajowego sprzecznych z tą zasadą. Jak zaznaczył TSUE w cyt. wyroku do sądu krajowego należy ustalenie, czy uregulowania, których dotyczy zawisły przed nim spór, mają zgodny z prawem cel i czy krajowe władze ustawodawcze lub wykonawcze mogą w sposób zasadny twierdzić, że przy wzięciu pod uwagę zakresu uznania, którym dysponują państwa członkowskie w zakresie polityki społecznej, wybrane środki są właściwe i konieczne dla osiągnięcia tego celu (pkt 52 wyroku w sprawie C-388/07).

Ani w treści przyjętej regulacji w ustawie z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, ani w uzasadnieniu projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1582) nie zostało obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem zastosowanie zasady odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, co zgodnie z tym przepisem mogłoby stanowić podstawę uchylenia zakazu dyskryminacji, o której stanowi art. 2 cyt. dyrektywy. Ponadto nie można również uznać, że wybrane środki mające służyć do realizacji celu są właściwe i konieczne.

W wyroku z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 391/12 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustawodawca polski – implementując do krajowego porządku prawnego dyrektywę 2000/78/WE ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania poprzestał jednak na przyjęciu nowych rozwiązań prawnych, nie podejmując natomiast czynności związanych z już obowiązującymi aktami prawa krajowego, których dostosowanie było niezbędne do pełnej implementacji wspomnianej dyrektywy. Bowiem przepisy ustawy o wdrożeniu nie objęły wszystkich dziedzin życia, w których mógł wystąpić problem dyskryminacji ze względu na wiek. W konsekwencji przepisy ustawy o wdrożeniu nie usuwają wątpliwości jakie mogą się pojawiać w związku z brakiem przepisów dostosowujących prawo krajowe do potrzeb wynikających z implementacji dyrektywy 2000/78/WE. W cyt. wyroku NSA uznał, że polski ustawodawca nie skorzystał z możliwości uznania w prawie krajowym w związku z treścią art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, że w przypadku komorników sądowych odmienne traktowanie ze względu na wiek – nie stanowi dyskryminacji. NSA doszedł do słusznego wniosku, że skutki zaniechania ustawodawcy w zakresie dostosowania prawa krajowego nie mogą obciążać obywatela.

Nie można również uznać uzasadnienia projektu ustawy z dnia 22 marca 2018r. o komornikach sądowych (Sejm RP VIII kadencji, druk sejmowy nr 1582) za obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem zastosowanie zasady odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE. W uzasadnieniu projektu u.k.s. stwierdza się, że obniżenie wieku z 70 roku życia do 65 roku życia w odniesieniu do komorników sądowych jest usprawiedliwione: "specyfiką zawodu komornika", który "wymaga szczególnie dobrej kondycji fizycznej i odporności psychofizycznej"; faktem bycia przez komornika funkcjonariuszem publicznym, co miałoby uzasadniać przypuszczenie, że osiągnięcie wieku 65 lat uniemożliwi sprostanie przewidzianym w ustawie obowiązkom, a ponadto "wpłynie negatywnie na prawidłowy przebieg postępowania egzekucyjnego", co z kolei nie zapewnia właściwej ochrony praw i interesów stron postępowania egzekucyjnego. Analiza argumentów wskazywanych przez projektodawcę prowadzi do wniosku, że są one całkowicie nieprzekonujące. Nie zostały wyraźnie sformułowane cele, o których mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, a przede wszystkim nie uzasadniono obiektywnie i racjonalnie zasadności wprowadzenia zmian legislacyjnych. Ponadto, co istotne, nie przedstawiono żadnych dowodów wykazujących na konieczność i niezbędność wprowadzenia zmian w zakresie obniżenia wieku, z którego upływem następuje odwołanie komornika z urzędu z zajmowanego stanowiska. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu projektu dotycząca kwestii negatywnego wpływu osiągnięcia przez komorników 65 roku życia na przebieg postępowania egzekucyjnego nie została poparta żadnymi danymi wskazującymi np. wzrost liczby przypadków istotnych uchybień w pracy komorników, którzy ukończyli 65 rok życia.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że z orzecznictwa TSUE wynika że w celu odparcia zarzutu dyskryminacji ze względu na wiek konieczne jest spełnienie przez państwo członkowskie wysokich wymagań dowodowych w tym zakresie (por. m. in. wyrok TSUE z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie C-388/07, The Incorporaled Trustees of the National Council on Ageing (Age Concern England) przeciwko Secretary of State form Business, Enterprise and Regulatory Reform (ECLI:EU:C:2009:128). Akceptowane przez TSUE dowody to przede wszystkim dokumenty krajowej procedury legislacyjnej, mogące przedstawiać uwarunkowania polityczne, gospodarcze, społeczne, demograficzne, finansowe czy analizujące sytuację na krajowym rynku pracy (zob. M. Domańska, Zakaz dyskryminacji ze względu na wiek w orzecznictwie TS, Europejski Przegląd Sądowy 2011 r., nr 4, s. 36).

W konsekwencji należy uznać, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego przez komornika nie może uzasadniać jego odwołania, gdyż ani szybkość ani sprawność postępowania nie jest warunkowana wiekiem, lecz charakterem i celem czynności egzekucyjnych. Żadna z czynności egzekucyjnych nie wymaga od nich szczególnej sprawności fizycznej, która wyróżniałaby ich na tle innych zawodów prawniczych.

Odwołanie komornika sądowego z chwilą ukończenia 65 roku życia skutkuje traktowaniem komorników mniej korzystnie w porównaniu z innymi osobami wykonującymi prawniczą działalność zawodową i posiadającymi również status funkcjonariuszy publicznych lub zawodu zaufania publicznego takimi, jak notariusze, sędziowie, czy prokuratorzy. Mianowicie stosownie do przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji: notariuszy odwołuje się po ukończeniu 70 lat; natomiast prokuratorzy mogą nadal zajmować stanowisko po ukończeniu 65 roku życia, jeżeli Prokurator Generalny po zasięgnięciu opinii Prokuratora Krajowego, Krajowej Rady Prokuratorów oraz właściwego prokuratora przełożonego – wyrazi na to zgodę, oczywiście po przedstawieniu zaświadczenia stwierdzającego zdolność do pracy ze względu na stan zdrowia; sędziowie zaś przechodzą w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, lecz w razie wyrażenia zgody przez Krajową Radę Sądownictwa mogą zajmować stanowisko do ukończenia 70 roku życia.

Podobne regulacje, jak w przypadku notariuszy i prokuratorów mogłyby obowiązywać również komorników sądowych. Jest to uzasadnione tym bardziej, że podstawą odwołania komornika – stosownie do art. 19 ust. 1 pkt 1 u.k.s. – jest stan zdrowia, tzn. organ odwołuje komornika z powodu choroby lub utraty sił kiedy został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolnego do pełnienia obowiązków komornika lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddaniu się badaniom o których mowa w art. 26 ustawy o komornikach.

Środki, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/78/WE, nie mogą być uznane za właściwe i konieczne dla realizacji założonego przez ustawodawcę celu. TSUE wielokrotnie wskazywał w orzecznictwie, że aby wykazać właściwy i konieczny charakter danego środka, środek ten nie może okazać się nierozsądny z punktu widzenia realizowanego celu i musi być oparty na informacjach, których wartość dowodową ocenia sąd krajowy. Informacje te mogą zawierać w szczególności dane statystyczne (por. wyrok TSUE z dnia 21 lipca 2011 r., w sprawie C-159/10, GERHARD FUCHS i PETER KÖHLER przeciwko KRAJ ZWIĄZKOWY HESJA).

Reasumując art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 (a) dyrektywy 2000/78/WE. W konsekwencji art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. jako przepis niezgodny z wymogami prawa unijnego, tj. dyrektywy 2000/78/WE, nie może być zastosowany. Jak bowiem wynika z orzecznictwa TSUE – na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zagwarantowania przestrzegania zasady niedyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie 2000/78/WE poprzez niestosowanie, w razie potrzeby jakichkolwiek sprzecznych z nią przepisów prawa krajowego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 sierpnia 2020 r. w sprawie o sygn. II GSK 560/20).

W związku z powyższym Sąd biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2017 roku, poz. 1369) w związku z art. 19 ust.1 pkt 2 ustawy o komornikach, art. 2 ust.2 i art. 6 ust.1 Dyrektywy 2000/78/WE, art. 21 ust.1 Karty Praw Podstawowych UE w związku z art. 4 ust.3 TUE uchylił zaskarżone decyzje.

Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie uznając, iż przyjęte rozwiązania w wyżej powołanym art. 19 ust.1 pkt 2 ustawy o komornikach w związku z art. 104 kpa stanowią przejaw dyskryminacji bezpośredniej z uwagi na wiek i nie mogą stanowić podstawy do odwołania komornika z chwilą ukończenia przez niego 65 lat. W związku z tym wszczęte w stosunku do skarżącego postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.