Wyrok NSA, sygn. akt III SA 728/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Działalność gospodarcza
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: par. 62 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1992 nr 53 poz. 253
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej.
article: art. 158 par. 4
journal: Dz.U. 1934 nr 57 poz. 502
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy.
Teza: Jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością tworzy się w drodze jednostronnej czynności cywilnoprawnej, nazwanej aktem założycielskim spółki, sporządzonym przez jednego wspólnika /art. 158 par. 4 Kh/.

Jeśli tym wspólnikiem jest gmina, to czynność ta korzysta ze zwolnienia od opłaty skarbowej na mocy par. 62 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./.

TEZY

Jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością tworzy się w drodze jednostronnej czynności cywilnoprawnej, nazwanej aktem założycielskim spółki, sporządzonym przez jednego wspólnika /art. 158 par. 4 Kh/.

Jeśli tym wspólnikiem jest gmina, to czynność ta korzysta ze zwolnienia od opłaty skarbowej na mocy par. 62 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 11 lit. "d" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, par. 69 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./ oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ wymierzył Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji, Spółce z o.o. opłatę skarbową w wysokości 145.539.000 zł "od nieodpłatnego używania mienia". W motywach tej decyzji podano, że Gmina na podstawie umowy z 11.10.1993 r. oddała do bezpłatnego używania wymienionej wyżej Spółce mienie ruchome i nieruchome o wartości 350.553.886.000 zł po byłym Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji.

Uzasadnia to, zdaniem organu I instancji, wymierzenie opłaty skarbowej w podanej wyżej wysokości.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła, że umowa użyczenia /art. 710 Kc/ nie jest wymieniona w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, zaś art. 10 ust. 1 pkt 11 lit. "d" tej ustawy nie ma w sprawie zastosowania, gdyż umowa Spółki z 30.3.1992 r. nie zawiera zapisu o wniesieniu do Spółki mienia do nieodpłatnego użytkowania. Nawet jednak gdyby tego rodzaju zapis znajdował się w umowie Spółki, to również brak byłoby podstaw do wymierzenia opłaty skarbowej, ponieważ zgodnie z par. 69 ust. 3 pkt 1 w związku z par. 62 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów - gmina zwolniona jest od opłaty skarbowej od umowy spółki.

Izba Skarbowa decyzją wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa uchyliła decyzję organu I instancji i wymierzyła Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji opłatę skarbową w wysokości 140.222.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że nieodpłatne użytkowanie lub używanie rzeczy lub praw majątkowych jest podstawą ustalania opłaty skarbowej, gdy wniesiono je do Spółki. Z umowy Spółki z 30.3.1992 r. wynika, że Gmina utworzyła jednoosobową spółkę z o.o. - Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, której jest jedynym wspólnikiem wnoszącym kapitał zakładowy w wysokości 40 mln zł.

Wprawdzie gmina jest zwolniona od obowiązku ponoszenia opłaty skarbowej, to jednak zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek uiszczenia tej opłaty ciąży na drugiej stronie czynności cywilnoprawnej.

W skardze do Sądu podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto podano, że wbrew stanowisku organu odwoławczego - utworzenie przez gminę jednoosobowej spółki z o.o. jest jednostronną czynnością cywilnoprawną i w takiej sytuacji art. 4 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej miałby w sprawie zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyraził jednocześnie pogląd, że przekazanie mienia do nieodpłatnego użytkowania po utworzeniu spółki nie stanowi przeszkody w wymierzeniu opłaty skarbowej, co - jego zdaniem - wynika z art. 10 ust. 1 pkt 11 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niesporne jest w sprawie, że aktem założycielskim sporządzonym w formie aktu notarialnego z 30.3.1992 r. zawiązana została spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji", której jedynym wspólnikiem wnoszącym kapitał zakładowy w kwocie 40.000.000 zł, była Gmina, a ponadto, że Gmina umową użyczenia z 11.10.1993 r. oddała Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji, Sp. z o.o. do bezpłatnego używania mienie byłego Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji o wartości 350.553.886.000 zł. W świetle takiego stanu faktycznego sprawy - skarga jest zasadna.

Z art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "e" oraz art. 10 ust. 1 pkt 11 ustawy o opłacie skarbowej wynika, że opłacie skarbowej podlega m.in. umowa spółki, której wymiar ustala się na podstawie wartości kapitału zakładowego, przy zwiększaniu kapitału zakładowego - na podstawie wartości wkładów powiększających kapitał, bądź też na podstawie wartości rynkowej wniesionych do spółki rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania lub użytkowania.

Materiał dowodowy sprawy nie daje jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby wymieniony wyżej art. 10 ust. 1 pkt 11 oraz w konsekwencji również art. 69 par. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z 1992 r. miał zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Z treści aktu założycielskiego Spółki z 30.3.1992 r. nie wynika bowiem, aby Gmina wniosła do spółki - Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji rzeczy lub prawa majątkowe. Wprawdzie 11.10.1993 r. Gmina zawarła z powyższą Spółką, będącą już samodzielnym podmiotem gospodarczym, umowę użyczenia mienia /art. 710 Kc/, lecz umowa ta jako nie wymieniona w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej nie podlega opłacie skarbowej.

Nadmienić tu również należy, że w zaskarżonej decyzji wyrażono błędny pogląd prawny, a mianowicie, że utworzenie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest dwustronną czynnością cywilnoprawną, a w następstwie wyprowadzono z tego wniosek, iż w takim przypadku, gdy jedynym wspólnikiem jest gmina zwolniona od opłaty skarbowej, to opłatę tę na zasadzie art. 4 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej ponosi "druga strona" tej czynności, tj. w rozpoznawanej sprawie Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością tworzy się bowiem w drodze jednostronnej czynności cywilnoprawnej, nazwanej aktem założycielskim spółki sporządzonym przez jedynego wspólnika /art. 158 par. 4 Kh/. Jeśli więc jedynym wspólnikiem byłaby gmina, to oczywiste jest, że czynność taka byłaby zwolniona od opłaty skarbowej na mocy par. 62 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 1992 r.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylono zaskarżoną decyzję.