Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 133/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3, 6a i 11, art. 5b ust. 1, art. 8, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 6 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Paweł Dańczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256) - dalej: k.p.a., art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) - dalej: u.t.d., oraz lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...], o nałożeniu na MB kary pieniężnej w wysokości 8800 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 6 lutego 2019 r., na ul. [...], na parkingu przy Dworcu [...], w [...] funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu marki Renault Grand Scenic o nr rej. [...]. Pojazdem kierował MK, wykonujący odpłatny przewóz na trasie: [...], pl. [...] - [...], ul. [...] (Dworzec [...]). Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji Taxify/BOLT, co potwierdza załączona do akt sprawy fotokopia zrzutu z ekranu zlecającego przewóz w momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych pasażera. Z załączonego do akt sprawy protokołu kontroli z dnia 6 lutego 2019 r., nr [...] (niepodpisanego przez kontrolowanego bez podania przyczyny) wynika, że kierujący wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy MB, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] Partner [...], ul. [...] nr [...],[...]. Powyższe potwierdza złożony przez kierowcę do akt administracyjnych odpis licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej MB.

Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone w dniu 6 lutego 2019 r. naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d., za lp. 1.1 - wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz lp. 2.11 - wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa wart. 18 ust. 4b u.t.d., o czym powiadomił MB.

Zawiadomieniem z dnia 23 października 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił MB o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone w dniu 6 lutego 2019 r. naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d., za lp. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio wart. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie.

W toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zgromadził materiał dowodowy, z którego wynika, że MB, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] Partner z siedzibą w [...] przy ul. [...] nr [...], posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną w dniu 2 sierpnia 2018 r. przez Prezydenta Miasta [...]. Przy czym, jak wskazał organ wydający licencję, na dzień 4 października 2019 r. do posiadanej licencji przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Renault Grand Scenie o nr rej. [...].

Organ prowadzący postępowanie ustalił, że ww. pojazd stanowi własność kierującego pojazdem w dniu 6 lutego 2019 r. MK, który w dniu 13 listopada 2018 r. zawarł z firmą [...] Partner umowę najmu przedmiotowego pojazdu. Na mocy zawartej umowy najmu MK wynajął swój samochód MB w celu umożliwienia realizacji przez MK zleceń przychodzących od MB. Wykonywane przez MK przewozy są realizowane za pośrednictwem aplikacji Taxify/BOLT, zainstalowanej w jego telefonie. Rozliczenia za wykonywane przewozy są dokonywane w ten sposób, że opłata za przejazd jest pobierana z karty kredytowej pasażera przez właściciela aplikacji Taxify/BOLT. [...] Partner płaci kierującemu za wynajem auta w oparciu o przedstawiane przez kierującego faktury VAT na koniec każdego miesiąca. Kwota netto do zapłaty przez najemcę jest wyliczana na podstawie zestawień wskazanych w aplikacji, tj. kwota netto pomniejszona o 40 zł prowizji dla najemcy. Najemca zobowiązuje się do zapłaty w terminie 7 dni od wystawienia faktury VAT.

Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 8800 zł za stwierdzone w dniu 6 lutego 2019 r. naruszenia przepisów u.t.d., tj.: niezgłoszenia w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio wart. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. - wysokość kary pieniężnej 800 zł) oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. - wysokość kary pieniężnej 8000 zł).

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia, MB, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

• art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;

• art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy doszło do wykonywania transportu drogowego;

• art. 5b u.t.d. w zw. z I.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej, w sytuacji gdy czynności skarżącego nie mieszczą się w definicji transportu drogowego, określonej wart. 4 pkt 1 u.t.d.;

• art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z I.p. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy.

Z uwagi na powyższe, strona wnosiła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Uzasadniając podniesione zarzuty, pełnomocnik skarżącego wywodził, że wykonywany w dniu kontroli przewóz nie miał cech wykonywania działalności gospodarczej, a podmiotem wykonującym przewóz był kierowca, a nie skarżący. Ponadto, zakwestionował możliwość uznania, że w dniu kontroli strona wykonywała przewóz okazjonalny.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy wskazał na wstępie na dotychczas dokonane ustalenia faktyczne sprawy oraz przywołał treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów u.t.d., regulujących obowiązki i uprawienia przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy osób, w tym przewóz okazjonalny, kary pieniężne za naruszenie przepisów u.t.d., a ponadto przedstawił argumentację, co do braku zastosowania w sprawie przepisów działu IVA k.p.a.,

W oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny organ odwoławczy za prawidłowe uznał nałożenie na MB kary pieniężnej w wysokości w kwocie 800 zł, za stwierdzone naruszenie opisane w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. W sprawie bezsporne jest bowiem, że skontrolowany w dniu 6 lutego 2019 r. pojazd marki Renault Grand Scenie, nr rej. [...] , którym MK wykonywał przewóz osób na rzecz i w imieniu skarżącego, nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji nr [...] do dnia kontroli. Zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Natomiast, co do nałożonej na skarżącego kary w wysokości 8000 zł za stwierdzone naruszenie opisane w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy stwierdził, że pojazd, którym wykonywany był w dniu 6 lutego 2019 r. przewóz okazjonalny osób nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d., gdyż jest on przeznaczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą, a ww. przepis dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, przewóz ten nie spełniał warunków określonych wart. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdyż jego warunki nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nałożenie na skarżącego, na podstawie art. 92a u.t.d. kary pieniężnej w łącznej wysokości 8800 zł jest w pełni uzasadnione.

Organ ten, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazał, że załączony do akt protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia 6 lutego 2019 r. jest istotnym i wiarygodnym dowodem w postępowaniu administracyjnym, mimo że nie został podpisany przez kierującego bez podania przyczyny. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. W postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wadliwie dokonanych ustaleń faktycznych i przeprowadzonego postępowania dowodowego, organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z przeprowadzonego w dniu 29 maja 2019 r. przesłuchania świadka MK, jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej MK wykonywał odpłatnie przewóz pasażera w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy MB, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] Partner MB, na trasie [...], pl. [...] - [...], ul. [...] (Dworzec [...]). Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji Taxify/BOLT zainstalowanej w telefonie kierowcy i za pośrednictwem tej aplikacji została rozliczona należność za wykonany przewóz. Co więcej, strona w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji nie zaprzeczyła, że współpracuje z MK w zakresie przewozu osób. Na potwierdzenie powyższego świadek MK okazał zawartą ze skarżącym w dniu 13 listopada 2018 r. umowę najmu samochodu marki Renault Grand Scenie, ponadto przedstawił sposób dokonywanych ze skarżącym rozliczeń wykonywanych przewozów, w tym przewozu realizowanego w dniu 6 lutego 2019 r. Powyższe potwierdza załączony do akt sprawy protokół kontroli z dnia 6 lutego 2019 r., nr [...], odpis licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej MB, umowa najmu samochodu osobowego wraz z kierowcą do dyspozycji MB, treść zeznań MK z dnia 29 maja 2019 r., a także treść pisma procesowego pełnomocnika skarżącego z dnia 20 stycznia 2020 r.

Odnosząc się do dalszych zarzutów pełnomocnika strony, organ odwoławczy wskazał, że ustalenie przez organ I instancji cech wykonywania działalności gospodarczej nie było konieczne, ponieważ wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wtedy, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i 4 ust. 1 u.t.d., czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej wart. 4 pkt 1 u.t.d. Co więcej, obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d. nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Organ odwoławczy w pełni aprobuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W związku z powyższym, w ocenie organu, podejmowane przez stronę skarżącą czynności mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego. Tym samym zarzut pełnomocnika w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie.

Natomiast co do zarzutu odwołania dotyczącego niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli, organ odwoławczy wskazał, że definicja przewozu okazjonalnego określona wart. 4 pkt 11 u.t.d. odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego jest definicja z u.t.d. i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, organ odwoławczy wskazał na celowe rozróżnienie przez ustawodawcę licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. W niniejszej sprawie skarżący, posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, chcąc wykonać przewóz okazjonalny siedmioosobowym samochodem osobowym powinien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych wart. 18 ust. 4b u.t.d. Tym samym organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d.

Odnosząc się do zarzutu wadliwe przeprowadzonego postępowania dowodowego i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, organ wskazał, że strona nie przedstawiła, ani nie zgłosiła żadnych nowych dowodów, które pozwoliłyby uwolnić skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organu I instancji. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej.

Zdaniem organu odwoławczego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, a ocena tego materiału nie budzi zastrzeżeń, jako mieszcząca się w ramach swobodnej oceny dowodów, i dokonana została zgodnie z zasadami logicznego rozumowania.

Reasumując, organ drugiej instancji stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a., a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wiarygodny i w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

W skardze na powyższą decyzję MB, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

• art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/BOLT, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę mk a nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa wart. 4 pkt 1 u.t.d.;

• art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym), w sytuacji w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest BOLT B.V.;

• art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

• art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;

• naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

• art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 6 lutego 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

• art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

• art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

• art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/BOLT;

• art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 29 marca 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2020 r.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano, przedmiotem wniesionej skargi MB uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8800 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego w l.p. 1.5 i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) - dalej: u.t.d. oraz l.p. 1.5 i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zaznaczyć na wstępie należy, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189a § 2 pkt 1–3, art. 189e i art. 189f k.p.a.

W myśl art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Wskazać również należy, że nakładane na przewoźników, na podstawie przepisów u.t.d., kary pieniężne, jak i ich wysokość są ściśle uregulowane ustawowo, co oznacza, że brak jest możliwości ich miarkowania. W przepisie art. 92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w u.t.d.) to ze względu na treść art. 189a § 2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVA k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40.000 złotych za każde naruszenie.

W myśl art. 92a ust. 5 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:

1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym;

6) 100.000 złotych - dla przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób.

Jak wynika z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1–9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, iż w dniu 6 lutego 2019 r., na ul. [...], na parkingu przy Dworcu [...], w [...] funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu marki Renault Grand Scenic o nr rej. [...]. Pojazdem kierował MK, wykonujący odpłatny przewóz na trasie: [...], pl. [...] - [...], ul. [...] (Dworzec [...] Fabryczna). Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji Taxify/BOLT, co potwierdza załączona do akt sprawy fotokopia zrzutu z ekranu zlecającego przewóz w momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych pasażera. Z załączonego do akt sprawy protokołu kontroli z dnia 6 lutego 2019 r., nr [...] (niepodpisanego przez kontrolowanego bez podania przyczyny) wynika, że kierujący wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy MB, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] Partner MB, ul. [...] nr [...], [...]. Powyższe potwierdza złożony przez kierowcę do akt administracyjnych odpis licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej MB.

Z ustaleń dokonanych przez [...] Wojewódzkiego inspektora Transportu Drogowego wynika nadto, że ww. licencja nr [...] została wydana MB prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] Partner z siedzibą w [...] przy ul. [...] nr [...] decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 sierpnia 2018 r. Przy czym, jak poinformował organ wydający licencję, na dzień 4 października 2019 r. do posiadanej licencji przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Renault Grand Scenie, nr rej. [...].

Dodatkowo, organ prowadzący postępowanie ustalił, że ww. pojazd stanowi własność kierującego pojazdem w dniu 6 lutego 2019 r. MK, który w dniu 13 listopada 2018 r. zawarł z firmą [...] Partner umowę najmu przedmiotowego pojazdu. Na mocy zawartej umowy najmu MK wynajął swój samochód MB w celu umożliwienia realizacji przez MK zleceń przychodzących od MB. Wykonywane przez MK przewozy są realizowane za pośrednictwem aplikacji Taxify/BOLT, zainstalowanej w jego telefonie. Rozliczenia za wykonywane przewozy są dokonywane w ten sposób, że opłata za przejazd jest pobierana z karty kredytowej pasażera przez właściciela aplikacji Taxify/BOLT. MB Partner płaci kierującemu za wynajem auta w oparciu o przedstawiane przez kierującego faktury VAT na koniec każdego miesiąca. Kwota netto do zapłaty przez najemcę jest wyliczana na podstawie zestawień wskazanych w aplikacji, tj. kwota netto pomniejszona o 40 zł prowizji dla najemcy. Najemca zobowiązuje się do zapłaty w terminie 7 dni od wystawienia faktury VAT.

Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d.: 1) za l.p. 1.5 – niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie; oraz 2) za l.p. 2.11 – wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.;

Odnosząc się do pierwszego z zarzucanych stronie naruszeń, Sąd wskazuje, iż zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. W myśl art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d., wniosek o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d., do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano, ustalono, że wykonywany w dniu 6 lutego 2019 r., w imieniu i na rzecz MB przewóz osób odbywał się pojazdem marki Renault Grand Scenic, nr rej. [...], który to pojazd nie został zgłoszony przez przedsiębiorcę do udzielonej mu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Powyższe naruszenie uzasadniało, zdaniem Sądu, nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Natomiast co do drugiego z zarzucanych skarżącemu naruszeń wskazać należy, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy i c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób. Przy czym, jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zgodnie z treścią art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji zasadnie przyjęły, że w dniu 6 lutego 2019 r. MK wykonywał w imieniu i na rzecz MB przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem niespełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Renault Grand Scenie, nr rej. [...] (oraz protokołu kontroli drogowej sporządzonego w dniu 6 lutego 2019 r.) został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą. Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b pkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej lub elektronicznej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, gdyż, jak wynika z wyjaśnień MK oraz pasażera przewożonego w dniu 6 lutego 2019 r., usługa przewozu została zamówiona i rozliczona za pośrednictwem aplikacji Taxify/BOLT. Co więcej, pojazd marki Renault Grand Scenic, nr rej. [...], w dniu wykonywania przedmiotowego przejazdu nie był wyłączną własnością przedsiębiorcy, jak również nie stanowił przedmiotu leasingu zawartego przez tego przedsiębiorcę. Pojazd ten, jak wynika z akt sprawy, stanowił własność kierującego w dniu 6 lutego 2019 r. MK.

Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, Sąd uznał, iż również nie zasługują one na uwzględnienie.

Za chybione, w ocenie Sądu, uznać należy podniesione zarzuty co do naruszenia art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające, w ocenie pełnomocnika skarżącego, na wadliwym uznaniu, że czynności wykonywane przez stronę, uwzględniając fakt, iż zamówienie przewozu w dniu 6 lutego 2019 r. nastąpiło za pośrednictwem aplikacji Taxify/BOLT i było realizowane przez MK, a nie przez skarżącego mieszczą się w zawartej w art. 4 pkt 11 u.t.d. definicji przewozu okazjonalnego. W tym zakresie po raz kolejny przypomnieć należy, że zgodnie z treścią powołanego art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Skoro zatem wykonywany w dniu 6 lutego 2019 r. przewóz nie był przewozem regularnym, regularnym specjalnym, czy też wahadłowym, gdyż nie spełniał warunków, o których mowa w art. 4 pkt 7, 9, 10 u.t.d., to organy procedujące w sprawie zasadnie uznały ten przewóz za przewóz okazjonalny.

W związku z podniesionym zarzutem naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegającym na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób), rzeczywiście uznać należy, że jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, stanowiąc jedynie, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji uzasadnienia skargi, która powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 138419 zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącego przewozu okazjonalnego. W tym orzeczeniu ww. sąd stanął na stanowisku, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Sąd ten powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącego, przewóz okazjonalny – zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. to przewóz osób rozumiany jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo wahadłowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obecnym składzie zwraca uwagę, że ww. wyrok WSA w Rzeszowie nie wpisuje się w dotychczasowa linię orzeczniczą sądów administracyjnych, kwalifikujących okoliczności analogiczne co w rozpoznawanej sprawie w kontekście przewozu okazjonalnego. Orzeczenie to nie jest ponadto prawomocne, dlatego nie można uznać, by mogło ono kształtować nową linię orzeczniczą w tego rodzaju sprawach, a także modyfikować linię dotychczasową.

W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300. 88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (art. 2 pkt 4).

Zdaniem sądu przy ocenie tych kryteriów niezbędne jest jednak uwzględnienie treści punktu 7 uwag wstępnych do ww. rozporządzenia, cyt. " Należy wziąć pod uwagę elastyczne rozwiązania, z zastrzeżeniem niektórych warunków dotyczących szczególnych usług regularnych i niektórych usług okazjonalnych, w celu zaspokojenia potrzeb rynku. W omawianej sprawie zauważyć zatem należy, iż przewóz dokonywany był samochodem osobowym, a nie autobusem lub autokarem. Tym samym rozwiązania przyjęte w rozporządzeniu nie muszą być stosowane dosłownie.

W ocenie sądu przewóz jednej osoby nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za przewóz okazjonalny. Z zeznań świadka PK (pasażera pojazdu) wynika, iż zleceniodawcą przewozu był AD. Zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009, to m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób. Dlatego też może on zawęzić skład osobowy pasażerów pojazdu do 1 osoby jeśli przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu Nr 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy...", w przypadku przewozu samochodem osobowym daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy 1 pasażera, czy też grupy pasażerów. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zmiana charakteru świadczonej przez skarżącego usługi na przewóz inny niż okazjonalny.

Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny w rozumieniu tych unormowań ale nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Dalej, odnosząc się do zarzutu wadliwie ustalonego podmiotu wykonującego przewóz w dniu 6 lutego 2019 r., podkreślić należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego bezspornie wynika, iż realizowany przez MK przewóz, odbywał się w imieniu i na rzecz skarżącego. Powyższe potwierdzają: załączony do akt sprawy protokół kontroli z dnia 6 lutego 2019 r., nr [...], okazany w toku postępowania przed organem I instancji przez pełnomocnika kierującego odpis udzielonej skarżącemu licencji nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, zeznania kierującego pojazdem złożone w toku postępowania przed organem I instancji, z których wynika, że dostawcą usługi w urządzeniu mobilnym przewożonego pasażera jest [...] Partner MB.

Z powyższych względów Sąd za nieuzasadniony uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.5. i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo niespełnienia tego kryterium przez stronę skarżącą. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 3 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Ponadto, szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" określone w art. 4 pkt 6a u.t.d. pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 u.t.d. wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Dotyczy to zarówno uprawnionych przewoźników drogowych, działających na podstawie licencji, jak i tych, którzy tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym (v. wyroki NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08; z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 766/09; z dnia 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., II SA/Sz 997/19; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., VI SA/Wa 731/10; wyroki WSA w Łodzi z dnia 31 października 2017 r., III SA/Łd 896/17 i z dnia 14 kwietnia 2018 r., III SA/Łd 1172/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, Sądowi z urzędu wiadomo, iż przedmiotowa sprawa jest jedną z wielu spraw zawisłych przed tutejszym sądem ze skarg MB na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydane w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego, w oparciu o analogiczne stany faktyczne, to jest w związku z wykonywaniem przez kierowców zleceń, przewozu osób na rzecz i w imieniu skarżącego.

Za chybiony Sąd uznał również zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji uznania, że wykonywany w dniu 6 lutego 2019 r. przewóz był przewozem okazjonalnym, gdy opłata za przejazd realizowany za pośrednictwem aplikacji BOLT była ustalona z góry i wiadomym było, że następuje na rzecz właściciela aplikacji – BOLT B.V. W tym zakresie wskazać należy, iż zawarte w art. 18 ust. 4b u.t.d. odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem, o którym mowa w ust. 4a, to jest pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i możliwość wykonania tego przewozu samochodem osobowym wymaga łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w ust. 4b pkt 1–3 powołanego przepisu, a mianowicie: prowadzenia samochodu osobowego przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę; wykonania przewozu na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości; po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że nie zostały spełnione pierwsze z dwóch wymienionych przesłanek, to jest kierowcą samochodu osobowego marki Renault Grand Scenie, nr rej. [...], którym realizowano w dniu 6 lutego 2019 r. przewóz osób nie był skarżący ani zatrudniony przez niego pracownik, a ponadto umowa przewozu, nawet jeżeli została zawarta w drodze elektronicznej za pośrednictwem aplikacji BOLT, to nie została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego.

Natomiast, co do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, to jest art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy pozwalający na wymierzenie skarżącemu przedmiotowej kary pieniężnej. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego w dniu 6 lutego 2019 r. przewozu, roli kierującego pojazdem MK, jak i roli MB. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, iż przedsiębiorcą wykonującym w dniu 6 lutego 2019 r. przewóz osób był MN, a kierujący w tym dniu pojazdem MK świadczył tę usługę w imieniu i na rzecz skarżącego. Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż kwestia zasad funkcjonowania aplikacji BOLT, w tym zamawiania usługi przewozu, jak i zasad rozliczeń za wykonany przewóz zarówno z właścicielem aplikacji, firmą skarżącego i kierowcą wykonującym zlecony przewóz, była przedmiotem oceny organów obu instancji. Natomiast odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy wskazać, że z zasady wyrażonej w powołanym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W ocenie Sądu, prowadzone przez organy administracji publicznej postępowanie w niniejszej sprawie odpowiadało powyższym wymogom.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

AB/