Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3609/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 47
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
article: art 7, 77 § 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E.Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 roku znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "organ"/ "SKO") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 23 dalej jako "kpa") w związku z art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm. – dalej jako ustawa) oraz w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015r. znak: [...] o cofnięciu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako skarżąca/spółka) uzyskała zezwolenie na przetwarzanie odpadów w instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów, zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].

Wobec stwierdzenia niezgodności prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej przy pomocy w/w instalacji z wydanym jej zezwoleniem w trybie art. 47 ustawy o odpadach uruchomiono działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy i podjęcia odpowiednich działań interwencyjnych dotyczących niezwłocznego usunięcia naruszeń. Starosta [...] w dniach: [...] marca 2014r., [...] kwietnia 2014r., [...] maja 2014r., [...] czerwca 2014r. przeprowadził kontrole realizacji zezwolenia, które wykazały ewidentne nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji odzysku odpadów, polegające na wadliwości procesu technologicznego. Ustalono, iż spółka nie przestrzegała warunków zezwolenia, a w ocenie kontrolujących wady te mogły rzutować na wynik procesu przetwarzania odpadów, tj. produkt finalny, jakim powinien być kompost zbadany pod względem właściwości fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych w akredytowanych laboratoriach i spełniającym wymagania ustawy o nawozach i nawożeniu - przez sześć miesięcy funkcjonowania kompostowni nie został wytworzony. W trakcie kontroli przeprowadzonej dniu [...] czerwca 2014r. przedstawiciel spółki przyznał, że kompost nie został dotychczas wytworzony, miała zaś miejsce tylko próba jego wytworzenia. Zadeklarował, że w najbliższym czasie rozpoczną się prace związane z przesiewaniem odpadów po drugim etapie kompostowania, co miała prowadzić firma zewnętrzna. Efektem tej kontroli było wezwanie z dnia [...] czerwca 2014r. do niezwłocznego zaniechania naruszeń, tj. do: bezwzględnego stosowania dopuszczonej zezwoleniem metody przetwarzania odpadów - kompostowania, w procesie R3 (recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki - w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania), której produktem finalnym jest kompost, który będzie spełniać kryteria oceny jakości dla nawozu i sposób postępowania z nim będzie zgodny z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033 z późn. zm.) - pkt. 3. i 4.9 zezwolenia, bezwzględnego badania kompostu pod względem właściwości fizykochemicznych, chemicznych, biologicznych w akredytowanych laboratoriach - pkt 4.10. zezwolenia, udokumentowania, w terminie 5 dni od dnia doręczenia wezwania, faktu wyprodukowania kompostu, o którym mową w w/w zezwoleniu.

Spółka nie zastosowała się do ww wezwania i w wyznaczonym terminie nie przedłożyła żadnych dokumentów w postaci wyników badań wykonanych przez akredytowane laboratorium, które potwierdzałoby, że w instalacji w [...] wyprodukowany został kompost spełniający ustawowe kryteria oceny jakości dla nawozu.

W dniu [...] czerwca 2014r. na zlecenie Starostwa Powiatowego w [...] sporządzona została opinia technologiczna dotycząca prowadzenia procesu przetwarzania odpadów w instalacji zlokalizowanej w [...]. Wynika z niej, że przedmiotowa instalacja może służyć zarówno do unieszkodliwiania (D8), jak i do odzysku odpadów (R3); jeżeli jednak jakość produktów powstałych w wyniku biologicznego przetwarzania nie będzie odpowiadać wymaganiom dla nawozów lub środków wspomagających uprawę roślin, to wówczas klasyfikacja tego procesu musi zostać zmieniona wyłącznie na unieszkodliwianie (D8). W ocenie eksperta z uwagi na rodzaj przyjmowanych do przetworzenia odpadów, w instalacji prowadzony był w istocie proces unieszkodliwiania odpadów, co wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Nie jest natomiast możliwe realizowanie procesu kompostowania/stabilizacji tlenowej 85 tyś. Mg/rok odpadów. W wyniku stosownych procesów powstawać będzie głównie odpad - kompost nieodpowiadający wymaganiom, który powinien być dalej zagospodarowany.

Organ wyjaśnił nadto, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję znak: [...] wstrzymującą użytkowanie instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów, zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...] w m[...], gm. [...], eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. w [...] oraz określił termin bezpiecznego dla środowiska wstrzymania użytkowania instalacji na dzień [...] stycznia 2015r.

Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska determinowała dalsze działania Starosty [...], określone w art. 47 ustawy o odpadach. Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. organ I instancji zwrócił się do spółki o przedstawienie w terminie 7 dni informacji o realizacji procesu technologicznego produkcji kompostu, w szczególności wyjaśnienie, czy zakończony został proces kompostowania (od dnia wydania decyzji WIOŚ upłynęło 5 miesięcy), czy wyprodukowany kompost spełnia kryteria oceny jakości dla nawozu i czy sposób postępowania z nim jest zgodny z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 10 lipca 2007r. o nawozach i nawożeniu (punkty 3.1 i 4.9 zezwolenia na przetwarzanie odpadów), czy wyprodukowany kompost poddany został badaniom pod względem właściwości fizykochemicznych, chemicznych, biologicznych w akredytowanych laboratoriach i jakie są wyniki badań (punkt 4.10 zezwolenia na przetwarzanie odpadów). Spółka nie udzieliła żadnej odpowiedzi na w/w pismo i nie podjęła żadnych działań w celu usunięcia stwierdzonych naruszeń. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] lipca 2015r. znak: [...] Starosta [...] orzekł o cofnięciu, udzielonego decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. zezwolenia bez odszkodowania.

Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę prawną ww decyzji stanowił art. 47 ust. 4 ustawy o odpadach.

W ocenie organu spółka naruszała warunki zezwolenia poprzez prowadzenie działalności w zakresie fermentacji odpadów nie zmierzającej do uzyskania dopuszczalnego wg zezwolenia jedynego finalnego produktu odzysku w postaci kompostu. Wskazano, że zgodnie z wydanym zezwoleniem celem przetwarzania odpadów, prowadzonego w procesie R3 było wytworzenie kompostu, czyli produktu, który nie będzie odpadem, gdy spełniać będzie kryteria jakościowe dla nawozów organicznych lub środków wspomagających uprawę roślin; spółka zaś nie udokumentowała wyprodukowania opisanego wyżej produktu finalnego, co świadczy o tym, że prowadzona przez nią działalność nie stanowi odzysku odpadów w procesie R3, lecz zmierza do unieszkodliwiania odpadów w procesie D8, na co spółka nie posiada stosownego zezwolenia.

SKO podało, że według załącznika nr 1 do ustawy o odpadach, który zawiera "Niewyczerpujący wykaz procesów odzysku" R3 oznacza "Recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania). Pozycja ta obejmuje również zgazowanie i pirolizę z wykorzystaniem tych składników jako odczynników chemicznych. Stosownie do art. 3 pkt 14 ustawy o odpadach odzyskiem jest jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce. Natomiast recyklingiem jest taki odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach; obejmuje to ponowne przetwarzanie materiału organicznego (recykling organiczny), ale nie obejmuje odzysku energii i ponownego przetwarzania na materiały, które mają być wykorzystane jako paliwa lub do celów wypełniania wyrobisk art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach). Przez recykling rozumie się także recykling organiczny polegający na obróbce tlenowej, w tym kompostowaniu, lub obróbce beztlenowej odpadów, które ulegaj a rozkładowi biologicznemu w kontrolowanych warunkach przy wykorzystaniu mikroorganizmów, w wyniku której powstaje materia organiczna lub metan; składowanie na składowisku odpadów nie jest traktowane jako recykling organiczny (art. 18 ust. 4 ustawy o odpadach).

W świetle powyższych definicji, zdaniem organu, przewidziana w zezwoleniu metoda recyklingu organicznego jest procesem biologicznym, w którym odpady poddawane są obróbce tlenowej - z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie - albo beztlenowej, wskutek czego ulegają rozkładowi. Efektem tego procesu powinno być powstanie kompostu, czyli produktu, który nie będzie już odpadem, jeżeli oczywiście spełniać będzie kryteria jakościowe dla nawozów organicznych lub środków wspomagających uprawę roślin. Innymi słowy przetwarzanie odpadów można zaliczyć do procesu R3 recyklingu organicznego, jeżeli wytworzony produkt spełnia wymagania dla nawozu organicznego lub środka wspomagającego uprawę roślin. W przeciwnym razie jest to proces unieszkodliwiania odpadów.

Decyzji o cofnięciu zezwolenia organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności. Wskazano także, że spółka nie usunęła naruszeń, jak również nie zastosowała się do decyzji WIOS z dnia [...] lipca 2014 r. o wstrzymaniu użytkowania instalacji, pomimo jej ostateczności, we wskazanym w niej terminie - do dnia [...] stycznia 2015 r.

Organ wyjaśnił przy tym, że cofnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem (art. 47 ust. 3 ustawy o odpadach). Posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest zobowiązany do usunięcia skutków działalności na własny koszt (art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach). Ponadto stosownie do art. 47 ust. 7 ustawy nie wydaje się zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, jeżeli wniosek dotyczy uprawnień wnioskodawcy objętych decyzją o cofnięciu zezwolenia, o której mowa w ust. 2, a nie minęły 2 lata od dnia, gdy decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna. Stanowi to dodatkową sankcją za naruszenie przepisów ustawy lub warunków zezwolenia.

Uzasadniając nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podkreślono, iż jest to podyktowane koniecznością zapewnienia bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności, wskazano także, że każdy dzień zwłoki w jej wykonaniu potęguje bezpośrednie i realne zagrożenie dla środowiska.

SKO podało także, że wg pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] maja 2015r. w wyznaczonym w decyzji z dnia [...] lipca 2014r. terminie spółka nie wstrzymała użytkowania instalacji - tzn odpady nie zostały usunięte z terenu instalacji i nadal występuje bezpośrednie zagrożenie dla środowiska. W celu przymuszenia spółki do wykonania decyzji z dnia [...] lipca 2014r. WIOŚ wszczął i prowadzi postępowanie egzekucyjne.

Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka. Skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. i art. 8 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji na skutek przyjęcia, że termin wyznaczony przez organ I instancji był wystarczający dla zapoznania się z aktami sprawy i zajęcie stanowiska przez stronę postępowania, podczas gdy w rzeczywistości skarżąca została pozbawiona realnej możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co doprowadziło do utraty zaufania strony postępowania do władzy publicznej;

b) art. 135 kpa w zw. art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach poprzez utrzymanie w mocy nadanego decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw z uwagi na fakt, że odwołująca wstrzymała użytkowanie instalacji i na terenie instalacji nie znajdują się żadne odpady niebezpieczne a wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji uzasadnione było dużym prawdopodobieństwem jej wadliwości oraz możliwością zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków i wystąpienia znacznej szkody w związku z jej wykonaniem;

c) art. 7 i art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji na skutek uznania, że skarżąca działała niezgodnie z wydanym zezwoleniem oraz, że wezwanie do zlikwidowania rzekomych nieprawidłowości wystosowane przez organ I instancji dnia [...] czerwca 2014 roku traktować należy jako zrealizowanie obligatoryjnej przesłanki cofnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów w postaci wezwania do niezwłocznego usunięcia naruszeń, podczas gdy nie istniały i nie istnieją podstawy do cofnięcia zezwolenia, bowiem skarżąca nie działała i nie działa w sposób niezgodny z wydanym zezwoleniem, a pisma z dnia [...] czerwca 2014 roku nie sposób traktować jako wezwania do zaniechania naruszeń, o którym mowa w przepisach ustawy o odpadach, z uwagi na brak związku funkcjonalnego i czasowego pomiędzy przedmiotowym pismem a wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie, na podstawie art. 135 ppsa decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako ppsa) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm proceduralnych ani norm prawa materialnego a zaskarżona decyzja, rzeczowo i szczegółowo uzasadniona, spełnia kryteria z art. 107 § 3 kpa.

Zaskarżona decyzja nawiązuje wprost do decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] zezwalającej spółce [...] sp. z o.o. w [...] na przetwarzanie odpadów w instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów, zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. R. W decyzji tej określono rodzaje i masę odpadów przewidzianych do przetworzenia, ustalając jednocześnie, że suma poszczególnych rodzajów odpadów do przetworzenia nie może przekroczyć w ciągu roku 85000 Mg. W decyzji tej określono również rodzaj i masę odpadów powstających w wyniku przetwarzania w ciągu roku: kompost nieodpowiadający wymaganiom o kodzie 19 05 03 w ilości 25 000 Mg/rok ze wskazaniem, że dopuszczoną metodą przetwarzania jest kompostowanie. Proces przetwarzania określono jako R3 - recykling lub odzysk substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania - zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ustawy "Niewyczerpujący wykaz procesu odzysku ". Decyzja z dnia [...] grudnia 2013r. określiła proces technologiczny przetwarzania odpadów. Wynika z niej, że dostarczane pojazdami odpady będą ważone, a następnie rozładowywane do szczelnego betonowego basenu. Przygotowanie odpadów do kompostowania będzie polegało na: kontroli dostarczonych odpadów z kartami charakterystyki odpadów i ocenie zgodności przyjmowanych odpadów z zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, segregacji ręcznej odpadów i ewentualnie rozdrobnieniu odpadów zielonych rębarką do gałęzi. Ustalono, że odpady będą magazynowane w basenie nie dłużej niż przez czas potrzebny do ich zmieszania i przeniesienia do komór fermentacyjnych. Decyzja określa także, że zmieszane odpady o jednorodnym składzie wsadu do procesu kompostowania będą przewożone ładowarką do tuneli fermentacyjnych i poddawane procesowi przetwarzania R3 a fermentacja tlenowa będzie prowadzona metodą fermentacji w masie w dwóch etapach. Pierwszy etap (intensywne kompostowanie) prowadzony będzie w 5 szczelnych, zamkniętych tunelach (komorach) na ażurowej podłodze, pod którą zostanie doprowadzone pod ciśnieniem świeże powietrze. Kompostowanie prowadzone będzie przez bakterie termofilne żyjące w temperaturze od 45 do 60 st. C. W decyzji zezwalającej określono także, że pierwszy etap kompostowania będzie trwał około 20 dni oraz że przez spółkę zostanie zastosowany system kontroli całego procesu. Po fazie fermentacji tlenowej materiał miał trafiać na pola odkładcze, gdzie miał być prowadzony drugi etap procesu kompostowania (dojrzewanie kompostu). Na polu odkładczym (w pryzmach otwartych) miało być prowadzone mechaniczne przerzucanie materiału, średnio raz w tygodniu. Określono, że etap ten będzie trwał od 36 do 45 dni lub dłużej w zależności od wykorzystanych substratów, warunków meteorologicznych, szybkości procesu. Natomiast całość procesu kompostowania tj. etap I i II, miały trwać od 8 do 12 tygodni tak, aby uzyskać wymagany stopień dojrzałości kompostu. Przewidziano, że powstały kompost będzie wykorzystywany do nawożenia gleb, jeżeli spełni wymagania dla nawozów organicznych. W decyzji zawarto również listę dodatkowych warunków przetwarzania odpadów m.in.: zakazano przyjmowania do instalacji w celu przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01 zmieszane odpady komunalne, ustalono przyjmować do przetwarzania zebrane selektywnie odpady ulegające biodegradacji oraz pochodzące z mechanicznej obróbki odpadów o kodach: 19 12 01 papier i tektura; 19 12 07 drewno inne niż wymienione w 19 12 06; 19 12 08 tekstylia. Ustalono także, że produkt powstający w wyniku procesu przetwarzania - kompostowania będzie spełniał kryteria oceny jakości dla nawozu i sposób postępowania z nim musi być zgodny wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz.1033, z późn. zm.). Kompost miał być badany pod względem właściwości fizykochemicznych, chemicznych, biologicznych w akredytowanych laboratoriach a gdyby jakość produktu z procesu recyklingu organicznego R3 - nie odpowiadała wymaganiom dla nawozów lub środków wspomagających uprawę roślin, wówczas zalecono zmianę klasyfikacji tego procesu na D8 - obróbka biologiczna, niewymieniona w innej pozycji załącznika, w wyniku której powstają ostatecznie związki lub mieszanki, które są unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek spośród procesów wymienionych w pozycjach Dl-Dl 2, zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy o odpadach. W takiej sytuacji zobowiązano przedsiębiorcę do niezwłocznego wystąpienia do właściwego organu o zmianę zezwolenia. Wskazano nadto, że odpady powstające w wyniku przetwarzania o kodzie 19 05 03 (kompost nieodpowiadający wymaganiom) przekazywany będzie uprawnionym odbiorcom do zagospodarowania w procesach odzysku odpadów, zgodnie z obowiązującymi przepisami ochrony środowiska. W decyzji z 2013r. zastrzeżono także, że odpady przeznaczone do kompostowania nie będą magazynowane na terenie instalacji; wskazano że strumień odpadów powinien być sterowany w ten sposób, aby nie wystąpiła konieczność magazynowania odpadów w basenie rozładunkowym przez dłuższy czas niż potrzebny do zmieszania i przeniesienia odpadów do tuneli fermentacyjnych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w wyniku kompostowania powstać powinno 60 000 Mg kompostu i 25 000 Mg odpadu o kodzie 19 05 03.

Jak z powyższego wynika, zezwolenie na odzysk odpadów określone decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. precyzyjnie i rzeczowo określało zakres dopuszczonej ww decyzją działalności spółki oraz sposób postępowania i dokumentowania ww działalności. Owa działalność (na skutek protestów okolicznych mieszkańców) poddawana była regularnym opisanym w decyzji kontrolom organów administracji, które w wyniku stwierdzonych uchybień zastosowały regulacje określone przepisami ustawy. Kontrolujący ustalili, że spółka działa niezgodnie z zezwoleniem, ponieważ wykorzystuje basen do przetrzymywania wyjętego z tuneli przekompostowanego materiału przed przewiezieniem go na pole odkładcze do drugiego etapu kompostowania; ponadto magazynuje odpady przygotowane do kompostowania na placu technicznym przy ścianach oporowych za tunelem C oraz na placu technologicznym przy tunelu D. Stwierdzono nadto, że proces technologiczny jest sterowany nieprawidłowo tj. niezgodnie z pkt 5 zezwolenia. Działania kontrolne skutkowały kierowaniem pism do spółki z wykazaniem stwierdzonych nieprawidłowości. Pozostały one jednak bezskuteczne. Szczegółowy opis stwierdzanych kolejno nieprawidłowości oraz kierunków naprawczych podejmowanych na poszczególnych etapach postępowania przez organ I instancji zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Jeśli chodzi o podstawę prawną decyzji, to stanowił ją art. 47 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm. – dalej jako ustawa, jw). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości. W przypadku, gdy posiadacz odpadów mimo wezwania, nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania (art. 47 ust. 2 ustawy). Decyzja o cofnięciu udzielonego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie m.in. przetwarzania odpadów ma charakter związany co oznacza, że w przypadku niezastosowania się posiadacza odpadów do wystosowanego do niego wezwania, o jakim mowa w art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach, organ jest zobowiązany wydać decyzję o cofnięciu udzielonego zezwolenia, Stanowisko takie zostało wyrażone m.in. w przywołanych przez organ wyrokach: NSA z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II GKS 971/12 LEX nr 1425005; z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1405/11, LEX nr 1367254. Odpowiedzialność przewidziana w art. 47 ustawy oparta jest na idei bezprawności, w związku z czym jest ona odpowiedzialnością obiektywną. Oznacza to, jak słusznie podniósł organ, iż wystarczającą podstawą do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia jest konkretne zachowanie, naganne z punktu widzenia treści normy prawnej oraz zobiektywizowanych zakazów lub nakazów z normy tej wynikających.

Z akt sprawy wynika, iż organ I instancji przeprowadził wymagane prawem procedury i zobowiązał spółkę do stosowania określonej w zezwoleniu metody przetwarzania odpadów. Metoda przetwarzania odpadów została określona w pkt 3.1 zezwolenia z [...] grudnia 2013 r. a produkt powstający w wyniku procesu przetworzenia - kompostowania musiał spełniać kryteria oceny jakości dla nawozu i sposób postępowania z nim musiał być zgodny z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 10 lipca 2007r. o nawozach i nawożeniu. Zasadnie zatem SKO oceniło, iż domaganie się od spółki bezwzględnego stosowania określonej w zezwoleniu metody przetwarzania odpadów R3 nie naruszało prawa. W konsekwencji wezwania z dnia [...] czerwca 2014r. spółka winna wykazać wyprodukowanie kompostu, który spełniałby wymogi nawozu organicznego, zwłaszcza że w zezwoleniu ustalono, że proces kompostowania etap I i II miał trwać od 8 do 12 tygodni; stąd pierwszy kompost powinien powstać z końcem marca 2014r. Tymczasem, jak zasadnie zwrócił uwagę organ, skarżąca spółka nie była w stanie wykazać czy w ogóle podczas prowadzonej działalności wytworzyła kompost, spełniający wymogi określone w zezwoleniu.

Zasadnie też SKO odniosło się do zarzutu, że w zezwoleniu w żadnym miejscu nie określono terminu wyprodukowania kompostu, a wskazano jedynie ile trwa taki proces. W pkt 3.2. decyzji zezwalającej określony został czas trwania procesu kompostowania od momentu jego rozpoczęcia tj. umieszczenia odpadów w imelach fermentacyjnych (I etap) do zakończenia procesu dojrzewania kompostu na polach odkładczych, co (II etap), co łącznie powinno trwać 8 do 12 tygodni. Termin wytworzenia pierwszej i następnych partii kompostu został więc określony w decyzji sposób wystarczająco precyzyjny. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że spółka nie była zobowiązana do wytworzenia produktu końcowego w określonej dacie. Bez wpływu na wynik sprawy jest też wstrzymanie użytkowania instalacji na mocy decyzji WIOŚ z dnia [...] lipca 2014 roku gdyż nastąpiło ono dopiero z dniem [...] stycznia 2015 roku tymczasem spółka prowadziła działalność i sprowadzała odpady już od grudnia 2013r. Niewytworzenie w tym czasie kompostu stanowiło zatem naruszenie zezwolenia na przetworzenie odpadów.

Samo już określenie procesu przetwarzania jako R3 (recykling lub odzysk substancji organicznych) świadczy o tym, że wynikiem przetworzenia powinno być powstanie produktu organicznego, spełniającego wymagania dla nawozu organicznego lub środka wspomagającego uprawę roślin. Zezwolenie z 2013r. przewiduje, że w wyniku przetworzenia może powstać odpad o kodzie 19 05 03, ale tylko w ilości 25 000 Mg/rok. (pkt 2). Według decyzji zezwalającej na odzysk odpadów wytworzenie tego odpadu nie stanowi jednak istoty recyklingu organicznego i głównego celu procesu przetwarzania, dopuszczonego zezwoleniem. Słusznie SKO podniosło, że proces technologiczny przewiduje jedynie, że w wyniku recyklingu organicznego może powstać niejako produkt uboczny - odpad o kodzie 19 05 03, czyli - według rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów - kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania). Sporne zezwolenie nie przewiduje jednak w żadnym wypadku, że kompost nie odpowiadający wymaganiom będzie jedynym produktem recyklingu R3, nie przewiduje także wytworzenia produktu o kodzie 19 05 99, który jest według katalogu odpadów "innym niewymienionym odpadem". Wytworzony zatem przez spółkę stabilizat jest w rzeczywistości odpadem, który nie został dopuszczony w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów a dodatkowo jest on magazynowany na terenie instalacji, co również nie było przewidziane w zezwoleniu. Zasadne były zatem działania organów administracji a uzasadnienie dla tek podjętych czynności znajduje odzwierciedlenie w przepisach prawa.

Spółka pomija także, że wezwaniem z dnia [...] czerwca 2014r. (nazywanym przez nią "pismem") organ i instancji zobowiązał ją do bezwzględnego badania kompostu pod względem właściwości fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych w akredytowanych laboratoriach, co zostało przewidziane w pkt 4.10 zezwolenia. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżąca nie przedłożyła wyników takich badań, nie kwestionowała także, że zadem kompost dotychczas nie powstał oraz że w uruchomionej instalacji wytworzyć może jedynie odpad o kodzie 19 05 03. Oznacza to, iż kwalifikacja procesu powinna być zmieniona na D8, a spółka powinna wystąpić o zmianę zezwolenia, czego nie uczyniła.

Nie są także zasadne zarzuty formalne wskazujące na to, że wezwanie z dnia [...] czerwca 2014r. nie stanowiło wezwania określonego w art. 47 ust. 2 ustawy. Redakcja ww wezwania oraz stosowne pouczenie zawarte na jego końcu ze wskazaniem na wynikające z art. 47 ustawy skutki niezastosowania się do tegoż wezwania nie pozostawiają wątpliwości w zakresie jego charakteru prawnego. Bez wpływu na wynik sprawy jest też zarzut wskazujący na brak w art. 47 ust. 2 ustawy terminu od daty wezwania, w jakim organ może wydać decyzję cofającą zezwolenie – w szczególności, że spółka nie wykazała aby kiedykolwiek od daty wezwania do daty wydania w I instancji czy nawet w II instancji decyzji cofającej zezwolenie – zastosowała się do tegoż wezwania.

Uwzględniając powyższe Sąd przyjął, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów udzielonego [...] sp. z o.o. w Warszawie było uzasadnione i nie naruszało przepisów prawa.

Decyzji, o której mowa w art. 47 ust. 2 ustawy organ może nadać rygor natychmiastowej wykonalności, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności (art. 47 ust. 4 ustawy). Nadanie zatem decyzji cofającej zezwolenie na przetwarzanie odpadów rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi uprawnieni organu, który działa w tym zakresie w ramach uznania administracyjnego. Powinien jednak uwzględnić potrzebę takiego ustalenia terminu zakończenia działalności, który będzie bezpieczny dla środowiska. W kontrolowanej sprawie organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności i wyjaśnił podyktowane ochroną środowiska motywy takiego działania. Decyzja organu II instancji dodatkowo wskazuje na zasadność ww rozstrzygnięcia, stosownie i rzeczowo uzasadniając zastosowanie ww rozwiązana.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w tym w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Cały przebieg postępowania został punkt po punkcie przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełnia ono kryteria z art. 107 § 3 kpa; odnosi sie do zarzutów skarżącej, podaje podstawy faktyczne i podstawy prawne oraz odnosi się do zaistniałego stanu faktycznego i zgromadzonych dowodów. Ocena ta jest spójna i logiczna, w konsekwencji nie budzi wątpliwości Sądu.

W tym stanie rzeczy skarga została oddalona w oparciu o art. 151 ppsa.