Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 717/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1610
law: Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji w W. z dnia 10 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. [...] z siedzibą w S. B. z dnia 8 lutego 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji w W. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Stołeczny Policji (dalej: Komendant Stołeczny, organ odwoławczy) decyzją z 10 czerwca 2021 r., nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej: skarżący, strona) od decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. [...]z siedzibą w S. z 8 lutego 2021 r., nr 1 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, działając na podstawie art. 138

§ 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) oraz art. 114 ust. 1 pkt 2

i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.; dalej: ustawa o Policji) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy

o służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z 18 listopada 2020 r. r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. [...]z siedzibą w S. o wypłatę wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Uzasadniając swoje żądanie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK, Trybunał) z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, opublikowany

6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102).

Decyzją z 8 lutego 2021 r. nr 1 Komendant Powiatowy Policji dla Powiatu W. [...]z siedzibą w S., działając na podstawie art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy

o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, dalej: ustawa nowelizująca) - odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie

z art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy nowelizującej, przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 (ustawa o Policji) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Przedmiotowa nowelizacja ustawy o Policji z dniem 1 października 2020 r. (data wejścia w życie ustawy o wsparciu) usunęła wymienioną lukę prawną powstałą w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy nowelizującej, art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu nie ma zastosowania do spraw w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy funkcjonariusza Policji, któremu wypłacono ekwiwalent pieniężny przed dniem 6 listopada 2018 r.

Dalej organ I instancji podał, że A. S. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. [...]

z siedzibą w S. z dnia 21 września 2016 r. został zwolniony ze służby

w Policji z dniem 5 października 2016 r. ze stanowiska dyżurnego Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji w Ł. na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji. A. S. posiada do wypłaty uposażenie za 71 dni zaległego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego.

Zgodnie natomiast z art, 9 powołanej ustawy art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu nie ma zastosowania do spraw w przedmiocie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy funkcjonariusza Policji, któremu wypłacono ekwiwalent pieniężny przed dniem 6 listopada 2018 r. Zatem jak wskazał organ I instancji, stosownie do powołanego przepisu, brak jest możliwości rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zgodnie z żądaniem strony.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 115a i nast. Ustawy o Policji, poprzez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby,

2. art. 111 § 1b k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a., poprzez odmowę uzupełnienia decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu [...] Nr [...] z 8 lutego 2021 r. w zakresie rozstrzygnięcia, co do wysokości kwoty odmowy wypłaty różnicy

w wypłaconych dotychczas ekwiwalencie.

Powołując się na art. 138 § 1 pkt. 2) k.p.a. wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlopy dodatkowe w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wypłaconą dotychczas kwotą przy zastosowaniu mnożnik 1 /30 za każdy dzień urlopu, a kwotą którą powinna być wypłacona przy zastosowaniu mnożnika 1 /21.

Uzasadniając wskazał, że uprzednio wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowym i urlopy dodatkowe powinien zostać ponownie przeliczony według mnożnika 1/21, a wynikająca z operacji rachunkowej różnica pomiędzy zastosowaniem przy zwolnieniu ze służby mnożnika 1 /30 winna stanowić podstawę do wypłaty określonego świadczenia finansowego. - pod. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 08 grudnia 2020 roku sygn. akt. III SA/Kr 1001/20.

Komendant Stołeczny po rozpoznaniu wniesionego odwołania stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i wskazaną na wstępie decyzją z 10 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. [...]z siedzibą w S. z 8 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej i art. 115a ustawy o Policji po nowelizacji, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie ma podstawy uprawniającej do wyrównania wysokości ekwiwalentu do wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia, albowiem skarżący nabył prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

i dodatkowy przed 6 listopada 2018 r., tj. z dniem zwolnienia ze służby. Organ odwoławczy uznał zatem, że naliczenie i wypłacenie skarżącemu ekwiwalentu nastąpiło w sposób prawidłowy i nie ma podstaw do przyznania prawa do wypłaty wyrównania tego ekwiwalentu.

Wyjaśnił, iż zgodnie z ort. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepis art. 115a ustawy o Policji zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem ó listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. I w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. Zatem jak podał organ odwoławczy wprowadzenie nowelizacji ustawy o Policji z dniem 1 października 2020 r. spowodowało usunięcie wymienionej luki prawnej powstałej w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Jednocześnie organ podkreślił, że z powyższego jednoznacznie wynika, że policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata poprzedzające wskazaną datę na dotychczasowych zasadach, a zatem w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenie za jeden dzień, natomiast za urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata po wskazanej dacie przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1 /21 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień.

Wskazano, że policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata poprzedzające wskazaną datę na dotychczasowych zasadach, o zatem w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenie za jeden dzień, natomiast za urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata po wskazanej dacie przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 1 /21 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień.

W odniesieniu do A. S. wyjaśniono, iż pismem z 22 stycznia 2021 r. Naczelnik Wydziału Finansów i Budżetu Komendy Stołecznej Policji poinformował organ I instancji, że skarżącemu, zwolnionemu ze służby w Policji

z dniem 5 października 2016 r., wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za lata 2014-2016, za 71 dni w kwocie brutto

12 000,42 zł naliczony według 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień.

A. S. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. [...] siedzibą w S. z dnia 21 września 2016 roku został zwolniony ze służby w Policji z dniem 5 października 2016 r.

i na dzień zwolnienia przysługiwał mu ekwiwalent pieniężny za 71 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji został wypłacony, a okoliczności tej strona nie kwestionuje.

Odnosząc się do żądania skarżącego o wypłatę ustawowych odsetek, Komendant Stołeczny stwierdził, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt OPS 17/00, podkreślił, iż sprawo o odsetki nie jest sprawę administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Powyższe oznacza, iż rozpoznawanie sprawy o odsetki od świadczeń wypłacanych na podstawie przepisów ustawy o Policji nie może nastąpić

w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez organy administracji publicznej, nie ma bowiem podstaw prawnych do wydania takiej decyzji w całej ustawie o Policji. Ponadto zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze podkreśla się, iż organ może rozstrzygnąć sprawę w formie decyzji administracyjnej tylko wówczas, gdy wynika ona z przepisu prawa w sposób wyraźny lub dorozumiany (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 1643/02).

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r.

o Policji nie daje podstawy przyznawania funkcjonariuszom Policji odsetek za zwłokę

w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił Komendantowi Stołecznemu naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt. 1) i następne k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji;

2. art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, w części niezakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt. K 7/15, poprzez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby;

3. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie w stosunku do skarżącego zgodnego z prawem art, 9 ust. 1 i nast. Ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw z dnia 14 sierpnia 2020 r. (Dz.U, z 2020 r. poz. 1610), poprzez o szczególnych rozwiązaniach lecz pozostającej z niezgodzie z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt. K 7/15;

4. art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji, a tym samym uniemożliwienie realizacji gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z treścią Wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. K 7/15.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto postawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.) sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności należało stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Komendanta Stołecznego Policji, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. [...] z siedzibą w S. z 8 lutego 2021 r., nr [...]

w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 5 października 2016 r.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 5 października 2016 r. oraz, że pismem z 18 listopada 2020 r. złożył wniosek o wyrównanie ekwiwalentu. Spór zaś dotyczy wyrównania wypłaconego ekwiwalentu. Skarżący otrzymał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za lata 2014 – 2016 w kwocie 12 000,42 zł brutto, naliczony według 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień.

Przepis art. 115a ustawy o Policji z 1990 r., na którego podstawie obliczono przysługujący skarżącemu ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

i dodatkowy, stanowił wówczas, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wyrokiem z 30 października 2018 r. w sprawie sygn. akt K 7/15 TK orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

W uzasadnieniu TK podniósł, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. Stosownie do art. 114 ust. 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Funkcjonariusz zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące ekwiwalentem. Trybunał wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a ustawy o Policji nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, bowiem przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.

Skutkiem opisanego wyżej wyroku TK była utrata 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji

w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 i ust. 3 zdanie 1 Konstytucji RP orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą, są ostateczne i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Oznacza to usunięcie części danej normy prawnej z przepisu, co w niniejszej sprawie skutkuje tym, że współczynnik ułamkowy 1/30, zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie może mieć zastosowania od daty wejścia w życie orzeczenia TK, tj. od 6 listopada 2018 r.

Na skutek wyroku TK wymiar ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został zmieniony. Ustawą nowelizującą (obowiązującą od 1 października 2020 r.), mającą na celu wykonanie omawianego wyroku Trybunału, w art. 1 pkt 16 określono, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego wynosi 1/21 części miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Ustawodawca w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej zawarł normę intertemporalną, zgodnie z którą przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed 6 listopada 2018 r. oraz od

6 listopada 2018 r.

Jak wynika z treści omawianego przepisu, w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed

6 listopada 2018 r., należy przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji

w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., a więc te, które zostały zakwestionowane wprost w wyroku Trybunału z 30 października 2018 r., jako niezgodne z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Sąd w obecnym składzie wpisuje się w utrwalony już nurt orzecznictwa, w świetle którego przepis art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi przejaw tzw. wtórnej niekonstytucyjności, która polega na tym, że ustawodawca powiela rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne.

Oznacza to, że prawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału, które wiążą również ustawodawcę (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z 22 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 193/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 449/21; wyrok WSA w Krakowie z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 43/21; wyroki WSA w Opolu z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 141/21 i z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 185/21; wyrok WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 252/21), bowiem mimo że przepis art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej zrównuje sytuację prawną funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed i po dniu 6 listopada 2018 r., to jednak w odniesieniu do funkcjonariuszy zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. nakazuje przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu stosować przepisy stare, które TK uznał za niekonstytucyjne.

W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, w której osoby zwolnione ze służby

w tym samym lub zbliżonym do siebie czasie będą miały różnie ukształtowaną sytuację prawną w zakresie wysokości należnych świadczeń.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że zastosowana przez organy norma prawna, wyprowadzona z art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej przy ustalaniu należnego policjantom ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., która nakazuje stosować zaniżony przelicznik 1/30, jest oczywiście niekonstytucyjna i jako taka nie może stanowić podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

W świetle art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że sądy mogą odmówić zastosowania wynikającej z przepisu normy prawnej sprzecznej

w sposób oczywisty z Konstytucją. Oczywista niekonstytucyjność występuje zwłaszcza w przypadku, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną jak norma objęta już wyrokiem Trybunału, w którym stwierdzono jej niekonstytucyjność. Z oczywistą niekonstytucyjnością mamy do czynienia również wtedy, gdy ustawodawca zmienia co prawda kontrolowany przepis, ale nie usuwa stwierdzonej przez TK w wyroku niezgodności, stwarzając tylko pozory restytucji konstytucyjności.

Trybunał w przywoływanym orzeczeniu wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za niewykorzystany dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Tym samym przyznał policjantowi prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych.

W przedmiotowej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, czyli prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślono w wyroku Trybunału - mają charakter bezwarunkowy (por. wyrok WSA

w Szczecinie z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 617/21, publ. CBOSA).

Regulacja zawarta w art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej narusza nie tylko zasadę mocy wiążącej ostatecznych wyroków Trybunału, lecz również zasadę równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Do jej istoty należy bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów charakteryzujących się podobnymi cechami prawnie istotnymi, znajdujących się

w zbliżonej sytuacji, oraz zakaz różnicowania tych podmiotów. Natomiast omawiany przepis faktycznie różnicuje sytuację prawną funkcjonariuszy poprzez wskazanie dwóch wymiarów mnożnika ułamkowego należnego im ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, w tym jednego odpowiadającego standardom konstytucyjnym.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny), dokonają wyliczenia i wypłaty skarżącemu części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy

i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy) i stanowiskiem TK, wyrażonym w wyroku z 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 (publ. OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), zgodnie z którym prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji w sposób bezwarunkowy, a rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu.

Odnosząc się do kwestii odsetek wskazanych we wniosku z 18 listopada 2020 r., Sąd wskazuje, że przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organom Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych, w tym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W wyroku z 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1467/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (por. także wyrok NSA z 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA 1713/97). Ponieważ przepisy ustawy o Policji nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek za niewypłacenie mu w terminie uposażenia, ekwiwalentu lub innych świadczeń ze stosunku służbowego, należy zatem uznać, że roszczenie

o odsetki jest oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym.

Podsumowując, skarga okazała się uzasadniona.

Mając na względzie naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji RP, w szczególności art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy nowelizującej, poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265).