Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 38/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 11, art. 27.
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 maja 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 4 listopada 2013 r. zobowiązującą dłużnika alimentacyjnego – P. S. do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną D. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją [...] z dnia 7 września 2010 r., a wypłaconych w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w łącznej wysokości 3.000 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla decyzją z dnia 7 września 2010 r., nr [...], przyznał D. S., reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego I. P., świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w wysokości po 250 zł miesięcznie. Decyzja stała się ostateczna.

Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźle decyzją z 15 grudnia 2011 r. zobowiązał dłużnika alimentacyjnego P. S. do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w łącznej wysokości 3.000 zł, podlegających zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzja nie została doręczona zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach prawa, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego.

Pismem z dnia 12 września 2013 r. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźle zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2010/2011.

Decyzją z 30 listopada 2012 r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Pomocy Alimentacyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu zobowiązał P. S. do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w łącznej wysokości 3.000 zł, podlegającej zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. W wyniku wniesienia od niej odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 10 czerwca 2013 r. uchyliło w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, z przyczyn tam podanych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uzyskał od matki osoby uprawnionej do alimentacji – I. P. oświadczenie z dnia 1 października 2013 r., w którym podała, iż w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. i od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. jej syn D. S. przebywał u niej i był na jej utrzymaniu. W piśmie z 11 października 2013 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] podał, że w sprawie egzekucyjnej wierzyciela D. S. przeciwko dłużnikowi P. S., prowadzonej na podstawie wskazanego tam tytułu wykonawczego, dłużnik w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. nie dokonał żadnej wpłaty na poczet alimentów, ponadto komornik nie posiada żadnych dokumentów świadczących o tym, iż dłużnik w ww. okresie dokonał wpłat bezpośrednio do rąk wierzyciela. Do akt sprawy organ I instancji załączył również: kopię odpisu wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] sygn. akt [...], mocą którego zasądzono od pozwanego P. S. na rzecz małoletniego D. S. alimenty w kwocie po 250 zł miesięcznie, płatne do rąk matki małoletniego I. S. oraz zestawienie należności dłużnika alimentacyjnego w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r.

Decyzją z 4 listopada 2013 r., nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Pomocy Alimentacyjnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu zobowiązał P. S. do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną D. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją [...] z dnia 7 września 2010 r., a wypłaconych w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w łącznej wysokości 3.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu przedstawił poczynione ustalenia faktyczne, przytoczył treść art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i stwierdził, że Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla, jako organ właściwy wierzyciela, zobowiązany jest do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu należności w wysokości świadczeń, które zostały wypłacone z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. Wskazał, że w okresie świadczeniowym 2010/2011 wypłacono osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego świadczenia w łącznej kwocie 3.000 zł. Podał także, iż od dłużnika alimentacyjnego P. S. nie wyegzekwowano żadnej kwoty na poczet tych należności, co potwierdza zaświadczenie komornika sądowego. Dłużnik nie udokumentował również faktu dobrowolnego spełnienia świadczenia alimentacyjnego za ten okres bezpośrednio do rąk przedstawiciela ustawowego osoby uprawnionej – I. P., a w dostarczonej dokumentacji nie znajdowały się dokumenty, które potwierdzałyby bezpośrednie wpłaty alimentów do rąk matki małoletniego w spornym okresie. Podkreślał organ I instancji, że z oświadczenia I. P. wynika, iż syn w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. przebywał pod jej opieką i na jej utrzymaniu.

Od tej decyzji odwołanie wniosła pełnomocnik P. S. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazując na okoliczność posiadania przez organ I instancji od wielu miesięcy dokumentów z których wynika, że małoletni D. S. w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. przebywał u dziadków, a jego ojciec przekazywał na jego utrzymanie pieniądze dziadkom, stwierdziła, że w sprawie doszło do ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym. Zarzuciła naruszenie podstawowych zasad postępowania, a to art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 10, art. 11 i art. 107 § 3 i K.p.a. Zakwestionowała prawidłowość postępowania organu, który jej zdaniem, nie dopełnił czynności w prowadzonym postępowaniu i nie zbadał czy świadczenie wypłacone I. P. było świadczeniem należnym. Podkreśliła również, że oświadczenia I. P. nie ma w aktach (gdyż je przeglądała), zatem organ powołał się na nieistniejący dokument. Zdaniem odwołującej, organ I instancji pominął okoliczność, iż na skutek zaniechań ze strony matki I. P. toczyło się z urzędu przed Sądem Rejonowym w [...] postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej I. P. nad D. S., które zakończyło się jego umorzeniem z powodu wyprowadzenia się D. od dziadków i zamieszkania z matką. Zaakcentowała, że osobą uprawnioną do alimentów jest D. S., a nie I. P. i dlatego skoro ojciec przekazywał pieniądze na syna dziadkom, to matka pobierała w sposób nieuprawniony alimenty z funduszu alimentacyjnego.

W toku postępowania odwoławczego, organ I instancji, na wezwanie Kolegium podał wysokość odsetek od należności określonej w zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania wraz ze sposobem ich wyliczenia.

W piśmie z dnia 15 maja 2014 r. pełnomocnik strony M. S. oświadczyła, że wnuk D. S. był od 2008 r. do 10 listopada 2012 r. na wyłącznym utrzymaniu dziadków i mieszkał z nimi i od dnia 6 marca 2014 r. ponownie mieszka z nimi. Podała, że w czasie, gdy wnuk przebywał na jej utrzymaniu, jego matka pobierała wszystkie świadczenia przysługujące na dziecko.

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania i zaznaczył, że decyzja organu I instancji została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Przytaczając przepisy art. 2 pkt 3, art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228, ze zm.) - zwanej dalej ustawą, stwierdziło, że zapadła decyzja odpowiada prawu. Podniosło, że w każdym przypadku, gdy zakończy się okres świadczeniowy, czyli okres, na jaki ustala się prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, lub gdy organ właściwy wierzyciela uchyli własną decyzję w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, powstaje ustawowy obowiązek wydania przez organ właściwy wierzyciela decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy Kolegium wyjaśniło, że odwołujący się jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy, gdyż na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], został zobowiązany do świadczenia tytułem alimentów na rzecz D. S. Wobec bezskuteczności egzekucji ww. świadczeń alimentacyjnych decyzją prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 7 września 2010 r. przyznano D. S. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w wysokości po 250 zł miesięcznie. Z dołączonego do akt harmonogramu wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynika, że łącznie z funduszu alimentacyjnego wypłacono kwotę 3.000 zł do rak przedstawiciela ustawowego uprawnionego małoletniego. Podało także, iż z informacji komornika sądowego o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych wynika, że nie wyegzekwował on od dłużnika alimentacyjnego żadnej kwoty na poczet alimentów za okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r., jak również nie posiada dokumentów świadczących o tym, iż dłużnik dokonywałby wpłat z tego tytułu bezpośrednio do rąk wierzyciela. W związku z powyższym uzasadniało Kolegium, że zobowiązanie strony wobec organu I instancji z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostało zaspokojone w całości i strona zobowiązana jest zwrócić organowi należność w kwocie 3.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Należność, którą strona jest zobowiązana zwrócić z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w spornym okresie ustalona została prawidłowo przez organ I instancji, gdyż uwzględnia ona wypłaty dokonane przez organ I instancji z tego tytułu oraz fakt, iż od dłużnika alimentacyjnego komornik sądowy nie wyegzekwował żadnej kwoty. Zauważyło Kolegium, że w zaskarżonej decyzji organ nie określił wysokości odsetek na dzień wydania decyzji nakazującej zwrot świadczeń ograniczając się do podania, że są one naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Uchybienie to nie uzasadnia jednak uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem wysokość odsetek nie ma charakteru decyzyjnego, a wyłącznie informacyjny. Dalej Kolegium przedstawiło wyliczenie wysokości odsetek wraz ze wskazaniem sposobu ich wyliczenia na dzień wydania zaskarżonej decyzji i podało, że wyniosły one 1001,71 zł.

Odnośnie argumentów odwołania, dotyczących zarzutu nienależenie pobranego świadczenia, Kolegium wskazało natomiast, że obecnie prowadzone postępowanie dotyczy decyzji w sprawie obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego, a nie ostatecznej decyzji w sprawie przyznania osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tego też powodu zarzuty te nie mogą być uwzględnione. Dopiero bowiem zapłata wierzycielowi D. S. do rąk jego przedstawiciela ustawowego I. P. (dawniej S.) mogła być uznana za wykonanie obowiązku wynikającego z wyżej opisanego tytułu wykonawczego. Wyrok sądu jednoznacznie określał elementy zobowiązania i stąd też tylko spełnienie obowiązku w sposób wskazany w wyroku oznaczałoby jego prawidłowe wykonanie. Natomiast okoliczność, że D. S. przebywał u dziadków I pozostawał na ich utrzymaniu pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy. Opieka dziadków nad małoletnim wówczas wnukiem miała charakter faktyczny a nie prawny, bowiem to matka formalnie sprawowała prawną opiekę nad D. S., wykonując nad nim władzę rodzicielską do czasu osiągnięcia przez niego pełnoletności. Argumentowało Kolegium, że wobec powyższego dziadkowie nie mogli skutecznie dokonywać czynności prawnych w imieniu małoletniego wnuka, w tym pobierać alimentów zasądzonych na jego rzecz, pomimo tego, że wnuk faktycznie u nich przebywał. Natomiast fakt prowadzenia przed sądem postępowania o ograniczenie matce władzy rodzicielskiej nad synem również pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż, jak twierdzi pełnomocnik strony, postępowanie to zostało umorzone.

Z treścią powyżej decyzji nie zgodził się P. S. Działająca w jego imieniu pełnomocnik – M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jak również pominięcie i nie wyliczenie kwot wpłaconych tytułem alimentów przez skarżącego na rzecz D. S. oraz kosztów utrzymania go przez jego dziadków, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 2 pkt 7 lit. a, b, d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w brzmieniu obowiązującym w czasie wypłaty świadczeń I. P. z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r. (winno być 1 października 2010 r. do dnia 30 września 2011 r.); naruszenie art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów; naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędną wykładnię. Wskazując na powyższe domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie, zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, wstrzymania wykonania decyzji. Nadto pełnomocnik skarżącego wniosła o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich, o dostarczenie akt o sygn. akt [...] i przeprowadzenie dowodu z tych akt. W uzasadnieniu skarżący nie godził się ze stanowiskiem organów, że organ orzekając o obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie bada w tym postępowaniu sytuacji rodzinnej i materialnej dłużnika alimentacyjnego, ani zasadności przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem skarżącego, organ zaniechał ustalenia wysokości wpłat dokonywanych przez zobowiązanego do rąk M. S. przekazywanych na utrzymanie D. S. w okresie zamieszkiwania u niej, w tym w okresie objętym sporem, tj. od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. Podnosił, że organ ma obowiązek weryfikacji wniosków o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Nienależnie pobranym świadczeniem jest, stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia, wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. W związku z występującym w sprawie stanem faktycznym organ administracji nie mając żadnego luzu decyzyjnego, z uwagi na brzmienie przepisu art. 23 ww. ustawy, winien wszcząć postępowanie w tym zakresie, jeżeli powziął stosowne informacje, a nie tylko poprzestać na oświadczeniu matki osoby uprawnionej. Ponownie stwierdził, że alimenty płacone przez niego zostały wypłacone na rzecz D. S. tj. osoby uprawnionej na podstawie powołanej ustawy, w zasądzonej wysokości, co wynika z dołączonych do akt administracyjnych dokumentów. D. S. w okresie objętym decyzją mieszkał u swoich dziadków i był utrzymywany wyłącznie przez nich i P. S., na co matka – I. P. wyraziła zgodę, bowiem nie podejmowała żadnych czynności prawnych, aby ten stan zmienić. Pominięcie przez organ powyższych dowodów i brak ich przeprowadzenia narusza art. 7 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a. W ocenie skarżącego, organy zobowiązane były wziąć pod uwagę świadczenia wpłacone na rzecz uprawnionego D. S. przez P. S. oraz fakt ponoszenia kosztów utrzymania D. S. przez jego dziadków. Ustalenie i obliczenie tych kwot powinno zostać uwzględnione przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co ma wpływ na wysokość i w ogóle na ustalenie czy istnieje jakakolwiek należność do zwrotu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 ww. ustawy).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a przy orzekaniu nie uwzględnia zasad współżycia społecznego, ani też nie bierze pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 maja 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 4 listopada 2013 r. zobowiązującą dłużnika alimentacyjnego – P. S. do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną D. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją [...] z dnia 7 września 2010 r., a wypłaconych w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w łącznej wysokości 3.000 zł.

Przeprowadzona w wyżej wskazany sposób kontrola legalności zaskarżonej

decyzji oraz decyzji organu I instancji wykazała, iż nie naruszają one prawa.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228, ze zm.) dalej zwanej ustawą. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. 1a). Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 2). Z powyższego przepisu wynika zatem, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, przy czym odsetki naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Wskazać należy nadto, że osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia z funduszu jest w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.

Wykładnia przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca zobligował organ właściwy wierzyciela, po zakończeniu okresu świadczeniowego związanego z wypłatą świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej dokonywaną na podstawie uprzedniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy, do podjęcia decyzji konkretyzującej obowiązek dłużnika co do zwrotu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. W zakresie podjęcia i wydania decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń ustawodawca nie pozostawił organom procedującym w sprawie żadnej swobody. Wskazać należy również, iż do czasu, gdy decyzja o przyznaniu świadczeń alimentacyjnych nie zostanie wzruszona i wyeliminowana z porządku prawnego w jednym z dostępnych trybów weryfikacji, bądź też wypłata świadczeń nie zostanie we właściwym postępowaniu oceniona jako wypłata nienależnego świadczenia, organy administracji są związane decyzją przyznającą świadczenia alimentacyjne i na organie wierzyciela spoczywa obowiązek wydania decyzji o zwrocie przez dłużnika świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie tej decyzji. Stanowisko to jest utrwalone w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 16 kwietnia 2014 r., I OSK 525/13 i z 27 listopada 2013 r., I OSK 1679/13, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz z 29 lipca 2011 r., I OSK 546/11, LEX nr 1082781 i z 11 stycznia 2013 r., I OSK 1200/12, LEX nr 1341428).

Decyzja zatem wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ustawy jest decyzją związaną z decyzją o przyznaniu świadczeń alimentacyjnych, będąc jej prawną konsekwencją. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 27 ustawy organ zobowiązany jest zatem dokonać ustaleń, o jakich mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, tj. ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy te świadczenia zostały wypłacone. W razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej świadczeń (por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 839/13; wyrok WSA w Szczecinie z dnai 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II Sa/Sz 1430/13; wyrok WSA w Opolu z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. ak II SA/Op 159/14 – powołana wyżej strona internetowa) .

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości to, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ obowiązany jest do ustalenia wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych podmiotom uprawnionym, a także ustalenia wysokości sum wyegzekwowanych w toku egzekucji komorniczej tytułem wykonania zobowiązania alimentacyjnego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji oraz wskazało, iż organ ten w sposób prawidłowy ustalił kwotę należności głównej oraz odsetek ustawowych, które skarżący obowiązany jest zwrócić. Niewątpliwym jest, że w decyzji wydanej na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy określenie kwoty podlegającej zwrotowi stanowi jeden z zasadniczych elementów rozstrzygnięcia, co obliguje organ do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu decyzji w tym właśnie zakresie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy z tego obowiązku wywiązał się w sposób należyty. Materiał dokumentacyjny zgromadzony w sprawie potwierdza, że wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wynoszące łącznie 3.000 zł. miały miejsce od 28 października 2010 r. do 27 września 2011 r. Lektura akt administracyjnych nie pozwalała także na przyjecie, że skarżący dokonywał wpłat na poczet tych zaległości za pośrednictwem komornika, co potwierdzają z kolei informacje komornika. Zresztą na wystąpienie takiej okoliczności nie wskazywał nawet sam skarżący. W obrocie prawnym pozostaje także ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 7 września 2010 r., nr [...], przyznająca D. S. świadczenie z funduszu na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. Organ odwoławczy nie naruszył zasad postępowania, ani przepisu art. 107 § 3 K.p.a W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił nie tylko ustalenia stanu faktycznego, ale wskazał także sposób wyliczenia ustawowych odsetek obejmujący daty należności, kwoty zaległości oraz kwoty odsetek w poszczególnych okresach wraz ze wskazaniem liczby dni zaległości i stopy odsetek. W związku z tym, uznać należało, że organ dokonał prawidłowego zastosowania przepisu art. 27 ust. 1a ustawy, który wymaga obciążenia dłużnika alimentacyjnego bieżącymi odsetkami od wypłaconych świadczeń z egzekwowanych kwot od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Obowiązkowi zwrotu podlegają bowiem zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy zarówno kwoty świadczeń wypłaconych, jak i odsetki od tych świadczeń. Z tego też względu przy takim stanie faktycznym prawidłowo uznały organy, że skarżący zobowiązany jest do zwrotu wysokości wypłaconych na rzecz małoletniego syna świadczeń alimentacyjnych za okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. wraz z odsetkami.

Sąd w niniejszym składzie, godzi się także ze stanowiskiem Kolegium, że okoliczność, iż skarżący przekazywał środki pieniężne dziadkom u których uprawniony do świadczenia prawdopodobnie przebywał w spornym okresie nie mogło być uznane za wykonanie ciążącego obowiązku alimentacyjnego, gdyż wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], w sposób jednoznaczny określał sposób świadczenia alimentów na rzecz uprawnionego. Tym samym przekazywanie alimentów dziadkom uprawnionego nie stanowiło właściwego wykonania obowiązku alimentacyjnego, tj. do rąk matki uprawnionego do świadczenia. Również ewentualne ponoszenie przez dziadków uprawnionego do świadczenia alimentacyjnego ewentualnych dodatkowych kosztów utrzymania, w sytuacji gdy nie mają one charakteru uiszczanych alimentów zastępczo czy też uzupełniająco, ale kosztów ponoszonych ponadto, do czego zobowiązany był skarżący, nie podważa zasadności zapadłej w sprawie decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi, jeszcze raz zaakcentować należy, że w świetle art. 27 ust. 1 ustawy decydujące znaczenie w kwestii zwrotu należności przez dłużnika alimentacyjnego ma ustalenie, że świadczenie alimentacyjne zostało wypłacone, a nie formalna poprawność przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że dłużnik alimentacyjny legitymuje się interesem prawnym w ustaleniu prawidłowości przyznania świadczenia alimentacyjnego osobie uprawnionej. Z okoliczności istnienia decyzji o przyznaniu świadczenia oraz dokonywanych na jej podstawie wypłaty powstaje po jego stronie obowiązek zwrotu tego świadczenia (por. wyrok NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 546/11, LEX nr 1082781). Z tego względu zarzuty skargi, wywodzone z okoliczności dotyczących nieistnienia zaległości alimentacyjnych wobec uprawnionego, a dotyczące łożenia na jego utrzymanie i jego rzeczywistego utrzymywania w okresie za który przyznano świadczenie, podważają w istocie dopuszczalność wydania decyzji z dnia 7 września 2010 r., czyli prawidłowość i zasadność ustalenia oraz wypłaty na rzecz D. S. świadczeń alimentacyjnych od 1 października 2010 r. do rąk przedstawiciela ustawowego, co wynikało z wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...]. Wobec tego zarzuty te nie należą do okoliczności ocenianych w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy, będącej przedmiotem niniejszego postępowania.

Postępowanie zakończone decyzją z dnia 7 września 2010 r. może natomiast podlegać ocenie w ramach istniejących instytucji procesowych i właśnie przez ich wykorzystanie dłużnik alimentacyjny może chronić swój interes prawny, jeśli faktycznie został on naruszony. Wskazywane w skardze argumenty co do prawidłowości przyznania świadczenia alimentacyjnego skarżący może zatem zgłosić w stosownym postępowaniu, ale nie dotyczącym zaskarżonej decyzji, lecz decyzji o ustaleniu tego świadczenia. Ze względów wyżej wskazanych Sąd nie przeprowadził dowodu z zawnioskowanych akt o sygn. [...] Sądu Rejonowego w [...], uznając ten dowód za zbędny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Wskazać należy nadto, że Sąd nie rozpoznał wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na zbieżne terminy posiedzenia niejawnego i rozprawy oraz sprawność i szybkość postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.