Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 494/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 4, pkt 5, pkt 7, pkt 8, art. 9 ust. 2, ust. 4a
journal: Dz.U. 2019 poz 670
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art. 1 lit c
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1, pkt 1 lit. a, par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i orzeczenia jego zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2019 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 3 kwietnia 2019 r., którą organ uznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na osobę uprawnioną za okres od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. w kwocie 3.500 zł za świadczenie nienależnie pobrane i orzekł o zwrocie tego świadczenia.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 3 kwietnia 2019 r. (nr [...]) Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej powoływanej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 2 pkt 7 lit. a/, pkt 18 lit. d/, art. 9 ust. 2, ust. 4a, art. 18 ust. 5, art. 19 ust. 1, art. 23 ust. 1-1a, ust. 7, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 554 ze zm. – dalej powoływanej także jako "ustawa") – orzekł w stosunku do I. P.-W. (dalej zwanej: "stroną", "skarżącą") o:

1. ustaleniu, że przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobrane na osobę uprawnioną – R. W. za okres od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. w łącznej kwocie 3.500 zł, jest świadczeniem nienależnie pobranym;

2. zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 3.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami, wypłaconych I. P.–W., przyznanych na osobę uprawnioną – R. W. za wskazany wyżej okres.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 1 września 2017 r. (nr [...]) organ przyznał stronie prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r.

W dniu 20 września 2018 r. do organu wpłynęła kopia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 stycznia 2018 r. o przyznaniu R. W. renty socjalnej od dnia 23 października 2017 r. oraz zaświadczenie ZUS z dnia 19 września 2018 r., które wskazywało na uzyskany dochód z ww. tytułu za miesiąc luty 2018 r. w kwocie 724,40 zł netto.

Na podstawie zaświadczeń i oświadczeń o dochodach rodziny osoby uprawnionej, przedłożonych celem ubiegania się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy, ustalono, że rodzina w 2016 r. uzyskała dochód 8.575,48 zł z tytułu renty dla przedstawiciela osoby uprawnionej – I. P.-W. oraz z tytułu zwrotu ulgi na dziecko w kwocie 709,58 zł.

Mając na uwadze uzyskanie dochodu przez osobę uprawnioną z tytułu przyznania prawa do renty socjalnej, kierując się unormowaniem z art. 9 ust. 4a w zw. z art. 2 pkt 18 lit. d/ ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uwzględniono dochód za luty 2018 r. w kwocie 724,40 zł.

Ustalono, że dochód miesięczny dwuosobowej rodziny, w przeliczeniu na osobę, w marcu 2018 r. wyniósł netto 749,08 zł (tj. 8.575,48 zł : 12 m-cy = 714,62 zł z tytułu renty pobieranej przez przedstawiciela osoby uprawnionej oraz 709,58 zł :12 m-cy = 59,13 z tytułu zwrotu ulgi podatkowej na dziecko, co daje łącznie 714,62 zł + 59,13 zł = 773,75 zł + 724,40 zł = 1.498,23 zł : 2 osoby - 749,08 zł), a tym samym przekroczył kwotę 725 zł, tj. określone w art. 9 ust. 2 ww. ustawy kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W tej sytuacji zatem przyjęto, że – zgodnie z art. 18 ust. 5 w zw. z art. 9 ust. 2 i ust. 4a ustawy - świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną nie przysługiwało.

W konsekwencji organ stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie art. 2 pkt 7 lit. a/ ustawy, ponieważ ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu, są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie.

W tym zakresie organ podkreślił, że stosowne pouczenia znajdowały się w decyzji z dnia 1 września 2017 r. przyznającej świadczenie, a także we wniosku o przyznanie tegoż świadczenia z dnia 14 sierpnia 2018 r.

W konsekwencji wobec niedopełnienia obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenie o wysokości uzyskanego dochodu oraz wobec skutecznego pouczenia o takim obowiązku, organ stwierdził, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego – pobrane za wskazany okres - jest świadczeniem nienależnie pobranym. Stosownie zaś do art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.

Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji kwestionując ustalenia w zakresie uzyskanego dochodu. Ponadto zarzuciła, że nie pouczono jej w sposób jasny i przystępny o obowiązku informowania organu administracji o zmianach w sytuacji faktycznej i prawnej, a pouczenie zawarte w decyzji było niezrozumiałe.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 czerwca 2019 r. (nr [...]) - w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 4a, art. 12 ust. 1 i ust. 2, art. 18 ust. 5 i art. 23 ust. 1 ustawy - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przywołując art. 19 ust. 1, art. 18 ust. 5, art. 23 ust. 1 oraz art. 2 pkt 7 lit. a/ ustawy i przyjmując, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, w pełni podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał, że wyliczenia organu I instancji są prawidłowe i dochód miesięczny na osobę w rodzinie wynosił 749,08 zł. Stosownie zaś do treści art. 9 ust. 2 ustawy kryterium uprawniające do uzyskania świadczenia to kwota 725 zł, co wskazuje, że rodzina strony przekroczyła kryterium przyznania świadczenia, a w konsekwencji przyznanie świadczenie nie przysługiwało od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie świadczenia.

W odniesieniu do zarzutu odwołania dotyczącego konieczności uwzględnienia kwoty 680,91 zł, stanowiącej otrzymywaną przez stronę rentę, Kolegium uznało, że nie ma potrzeby przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w zakresie rozbieżności tej kwoty z ustaleniami organu I instancji z uwagi na to, że przyjmując, iż to ta właśnie kwota powinna być uwzględniona i tak doszłoby do przekroczenia kryterium dochodowego (680,91 zł + 59,13 zł + 724,40 zł = 1.464,44 zł co przy 2 osobach daje kwotę 732,22 zł).

Organ odwoławczy stwierdził również, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku powiadomienia organu administracji o zmianach w stanie faktycznym i prawnym. Informacja o treści tego obowiązku stanowiąca powtórzenie treści art. 19 ust. 1 ustawy zawarta jest zarówno w samej decyzji, jak i we wniosku o przyznanie świadczenia. Składając wniosek strona podpisała oświadczenie o tym, że poinformuje właściwy organ o wszelkich zmianach dotyczących stanu faktycznego rodziny, w tym uzyskaniu dochodu, a zaniechanie tego skutkuje powstaniem tzw. świadczenia nienależnie pobranego (wniosek z dnia 14 sierpnia 2017 r.). W tym zakresie Kolegium uznało, że twierdzenie strony, iż pouczenie, które podpisała było niezrozumiałe, jest niewiarygodne.

I. P.-W. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji.

W ocenie skarżącej wydane w sprawie decyzja są krzywdzące, gdyż zawierają nieprawidłowe wyliczenia jej dochodu. Zwrócił bowiem uwagę, że organy nie odniosły się do dowodu w postaci odpisu wniosku do III Urzędu Skarbowego w G. o stwierdzenie nadpłaty za rok 2015, dotyczącego kwoty 709,58 zł (709,58 zł: 12 m-cy = 59,13 zł). Kwota 709,58 zł (ulga na dziecko) nie stanowi dochodu roku 2016. Została bowiem uzyskana jednorazowo w roku następnym, tj. 12 kwietnia 2017 r., co potwierdza załączony dokument bankowy.

Skarżąca przyznała, że Urząd Skarbowy wydając zaświadczenie o wysokości dochodów za 2016 rok, do wyliczonych dochodów rzeczywiści uwzględnił wypłaconą uprawnionemu ulgę na dziecko, czyli ulgę z roku 2015, co u skarżącej nie wystąpiło w 2016 r., ale wystąpiło w roku 2017 r. po korektach PIT-ów.

Ponadto zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji Kolegium ograniczyło swoje ustalenia co do wysokości dochodu netto, wskazując, że kwota 680,62 zł stanowi średniomiesięczną otrzymaną rentę w 2016 r. netto. Ustawodawca dla świadczeń rodzinnych ustalił niską granicę (725 zł), ale dotyczy to kwoty netto, natomiast Kolegium przyjęło kwotę ubruttowioną - 8.575,48 zł, tj. z podatkiem w wysokości 408 zł. Prawidłowo winno zaś być: (8.575,48 zł - 408 zł) : 12 m-cy = 680,62 zł, a nie - jak wyliczono w decyzji Kolegium - 714,62 zł. Dochód rodziny skarżącej w lutym 2018 r. wyniósł więc 680,62 zł + 724,40 zł = 1.405,02 zł : 2 osoby = 702,51 zł, a zatem nie przekroczył kryterium dochodowego (725 zł).

Wskazała także, że R. W. uzyskał pierwszą należność z tytułu renty socjalnej w wysokości 104,95 zł netto w miesiącu październiku 2017 r. i zawsze na nośnikach elektronicznych będzie to stanowiło jego dochód z tego czasu i nie będzie adnotacji, że wypłacono ja z opóźnieniem. Należność wypłacono faktycznie zbiorczym przelewem w dniu 2 stycznia 2018 r. Ten pierwszy dodatkowy dochód R. W. nie wpłynął jednak na utratę prawa do świadczenia rodzinnego ani świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego (tj. okres zasiłkowy 1.11.2016 - 31.10.2017).

Ponadto w ocenie skarżącej nie została ona właściwie pouczona przez [...] Centrum Świadczeń. Wskazała, że wnioski składa się masowo, zaś pouczenie zawarte w decyzji z dnia 1 września 2017 r. było dla niej niezrozumiałe i niewystarczające, a osoba przyjmująca nie pouczyła jej w żaden sposób. Nikt nie wyjaśniał tego pouczenia w sposób jasny, przystępny i zrozumiały, ani ustnie ani pisemnie, o obowiązku informowania organu na bieżąco o zmianach. Tym samym krzywdząca jest, jak wskazała, ocena, iż świadczenia pobrała w złej wierze, bowiem nastąpiło to wskutek niewystarczającego i nieprawidłowego pouczenia przez organ, co do tych zmian. Dochody były już weryfikowane przez [...] Centrum Świadczeń i dnia 20 grudnia 2018 r. organ ten wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję nr [...] i mógł już wówczas podjąć działania i prawidłowo pouczyć. Mógł też i powinien zwrócić się do III Urzędu Skarbowego w G., co do dnia rzeczywiście wypłaconej ulgi - 709,50 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 3 kwietnia 2019 r. orzekającą o uznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego pobranego przez skarżącą na osobę uprawnioną za okres od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. za świadczenie nienależnie pobrane i nakazującą zwrot tego świadczenia.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 670 ze zm. – zwana dalej "ustawą").

Stosownie bowiem do treści art. 2 pkt 7 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o "nienależnie pobranym świadczeniu" oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego m.in. wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części (lit. a/). Okresem świadczeniowym – stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy – jest okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego – w realiach rozpoznawanej sprawy był to okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. We wskazanym okresie, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługiwały, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekraczał kwoty 725 zł. Stosownie natomiast do art. 2 pkt 4 i 5 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o "dochodzie" lub "dochodzie rodziny" oznacza to odpowiednio dochód bądź dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Z kolei "dochodem członka rodziny" jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4b (art. 2 pkt 5a ustawy).

Mając powyższe na uwadze, skoro okresem świadczeniowym w niniejszej sprawie był okres 2017/2018, to rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy był rok 2016. Dochód zatem osiągnięty w tym roku – z zastrzeżeniami wynikającymi z art. 9 ust. 3-4b ustawy – stanowił podstawę ustalenia prawa do przysługującego skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego z uwagi na określone w art. 9 ust. 2 ustawy kryterium dochodowe.

Jak wynika z treści zaskarżonych decyzji organy do dochodu rodziny skarżącej w roku bazowym 2016 zaliczyły kwotę 8.575,48 zł z tytułu otrzymywanej przez skarżącą renty z tytułu niezdolności do pracy, jak również kwotę 709,58 zł. z tytułu zwrotu ulgi na dziecko.

W tym kontekście – odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze – zwrócić należy uwagę, że jakkolwiek kwota pieniężna z tytułu ulgi na dziecko, będąc "innym dochodem niepodlegającym opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych" (art. 1 lit. c/ tiret 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), stanowić mogła co do zasady składnik dochodu rodziny skarżącej, to jednak – w okolicznościach sprawy – konieczne winno być ustalenie, czy wliczona w niniejszej sprawie przez organy do dochodu za 2016 r. ulga została w istocie wypłacona skarżącej w roku bazowym 2016 (powiększając tym samym jej dochód za ten rok) czy też fakt taki nie zaistniał.

W odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji skarżąca wskazywała, że wzięta pod uwagę przy ustalaniu dochodu za 2016 r. kwota 709,58 zł z tytułu ulgi na dziecko, została jej wypłacona jednorazowo dopiero w dniu 12 kwietnia 2017 r., jednakże organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do tej ponoszonej przez stronę okoliczności. Do skargi skarżąca, na dowód powyższego twierdzenia, załączyła dokument bankowy wraz z kopią korekty PIT-37 oraz PIT-O, z którego wynika, że kwota 709,58 zł (kwota zwrotu przez III US w G. podatku PIT za 12/2015) została zaksięgowana na koncie skarżącej w dniu 12 kwietnia 2017 r.

Okoliczność ta – w ocenie Sądu – prowadzić musi do wniosku, że powyższa kwota – 709,58 zł nie mogła zostać doliczona do dochodu osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. do dochodu za 2016 r., gdyż skarżąca de facto ani nie uzyskała w tym roku dochodu z tego tytułu, ani też "przedmiotowa ulga" nie dotyczyła roku podatkowego 2016 lecz w istocie 2015.

W tej sytuacji ustalenia wymagało, czy istnieją podstawy prawne, by dochód uzyskany z tytułu ww. ulgi przez skarżącą w kwietniu 2017 r., zaliczyć do dochodu rodziny w oparciu o regulacje ustawowe odnoszące się do przypadków "uzyskania dochodu". Stosownie bowiem do art. 9 ust. 4a ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu (jednorazowo) nie wpływa na prawo do świadczenia alimentacyjnego, gdyż doliczeniu podlega bowiem dopiero dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Z kolei zawarte w omawianym przepisie zastrzeżenie, zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny, pod warunkiem że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń, zakłada doliczenie do dochodu – dochodu długotrwale uzyskiwanego. Innymi słowy nie każde uzyskanie dochodu będzie miało wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a jedynie takie, które pozwoli na zastosowanie regulacji, o której mowa w art. 9 ust. 4a ustawy, której przesłanką do zastosowania jest uzyskiwanie dochodu w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a więc dochód ten musi być uzyskiwany regularnie, w powtarzających się odstępach czasu, a ponadto uzyskiwanie dochodu musi być kontynuowane w okresie świadczeniowym. Dopiero wówczas taki dochód może być doliczony do dochodu rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 950/17, LEX nr 2469075; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3/16, LEX nr 2418619; wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1924/14, LEX nr 2141065).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w przypadku jednorazowej wypłaty skarżącej, po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, kwoty pieniężnej z tytułu ulgi na dziecko, przesłanki określone w art. 9 ust. 4a ustawy nie są spełnione. Należy więc stwierdzić, że w świetle zaistniałego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego, brak było w istocie podstaw do uwzględnienia w dochodzie rodziny skarżącej kwoty 709,58 zł, co miało wpływ na wynik sprawy. Pomijając bowiem tę kwotę należy dojść do wniosku, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny, w przeliczeniu na osobę, w marcu 2018 r. wyniósł netto 719,51 zł (tj. 8.575,48 zł : 12 m-cy = 714,62 zł z tytułu otrzymywanej przez skarżącą renty z powodu niezdolności do pracy oraz 724,40 zł z tytułu pobieranej przez syna skarżącej renty socjalnej, co daje łącznie 1.439,02 : 2 = 719,51 zł), a zatem nie przekroczył określonego w art. 9 ust. 2 ustawy kryterium dochodowego warunkującego przysługiwanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. 725 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W tej sytuacji przyjąć należy, że nie zaistniały przesłanki do uznania, że wypłacone skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego za wskazany w kontrolowanych decyzjach okres (tj. od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r.) były nienależnie pobranymi świadczeniami, gdyż zostały wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie jej prawa do ich otrzymywania; w konsekwencji odpadła także podstawa do ich zwrotu (w łącznej kwocie 3.500 zł).

Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zmaterializowała się przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., zgodnie z którą sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jako że organy administracji obu instancji wydając zaskarżone decyzje nieprawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art. 9 ust. 4a ustawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia sytuacji dochodowej rodziny skarżącej i uznania, że skarżąca nienależnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to przyjąć należy, że tym samym dopuściły się naruszenia prawa materialnego przy wydaniu decyzji, co – jak wykazano - miało wpływ na wynik sprawy.

W opisanym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a - należało zatem uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (punkt 1. sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Stosownie natomiast do treści art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 811/17, LEX nr 2487289).

W tej sytuacji, skoro przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające i zgromadzony w przekazanych aktach administracyjnych materiał dowodowy wskazują w istocie na brak podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych na R. W. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, przeto prowadzenie przez organy postępowania administracyjnego w tym przedmiocie należało uznać za bezprzedmiotowe, i w konsekwencji orzec o jego umorzeniu (punkt 2. sentencji wyroku).