Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 955/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 6
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 czerwca 2022 r. nr 2401-IEE.711.458.2022.3/MK UNP: 2401-22-140281 w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z 15 czerwca 2022 r., nr 2401-IEE.711.458.2022.3/MK w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

2. Stan sprawy.

2.1. Skarżący w dniu 7 stycznia 2021 r. wystawił tytuł wykonawczy wobec zobowiązanego – A. Spółka z o.o. w G., dotyczący wykonania kary nałożonej na tę spółkę w wysokości 40.000 zł, na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Odpis tytułu wykonawczego został przekazany organowi egzekucyjnemu, tj. Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w G..

Organ egzekucyjny odpis tytułu wykonawczego doręczył zobowiązanej spółce 11 lutego 2021 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 25 stycznia 2021 r., dokonanego w B. w G.. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu doręczono bankowi 26 stycznia 2021 r. W odpowiedzi bank pismem z tego samego dnia, poinformował o wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Poza tym, zawiadomieniami z 16 sierpnia 2021 r., 24 listopada 2021 r. oraz 31 stycznia 2022 r. organ egzekucyjny dokonał prób zajęć innych wierzytelności pieniężnych, jednakże wszystkie okazały się nieskuteczne. Przesyłając korespondencję zarówno do zobowiązanej spółki jak i do dłużników zajętej wierzytelności naliczył, zgodnie z art. 64b § 1 pkt 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie: t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479, ze zm. – dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym po 20 lutego 2021 r., wydatki egzekucyjne poniesione za wysyłkę korespondencji.

2.2. Postanowieniem z 29 marca 2022 r. organ egzekucyjny na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu 30 marca 2022 r., natomiast zobowiązanej spółce (w trybie art. 44 k.p.a.) zostało uznane za doręczone 19 kwietnia 2022 r.

Zawiadomieniem z 25 kwietnia 2022 r., organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego (jako wierzyciela) o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną powołał art. 64c § 4 i § 6a pkt 2 u.p.e.a. Wskazał, że koszty egzekucyjne, które wierzyciel powinien przekazać organowi wynoszą łącznie 132,53 zł.

Pismem z 26 kwietnia 2022 r., skarżący zawnioskował o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

2.3. Organ egzekucyjny postanowieniem z 4 maja 2022 r., nr [...] obciążył skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 132,53 zł. Na tę wartość złożyły się: 100 zł jako opłata manipulacyjna oraz wydatki egzekucyjne w kwotach 11,62 zł, 13,94 zł i 6,97 zł. Powołał się na przepisy art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.

2.4. DIAS postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazał, że koszty egzekucyjne zostały w przedmiotowej sprawie naliczone prawidłowo, zgodnie z ww. przepisami ustawy. Opłata manipulacyjna naliczona została wyliczona w oparciu o art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. 1% kwoty egzekwowanych należności, w kwocie 404,73 zł. Jednak po zmianie przepisów z dniem 20 lutego 2021 r. naliczone w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym i niezakończone przed tym dniem, koszty dotyczące opłaty manipulacyjnej uległy aktualizacji. Bowiem zgodnie z art. 64 § 4 zmienionej ustawy opłata manipulacyjna wynosi 40 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej opłata ta ulega podwyższeniu i wynosi 100 zł. Natomiast suma opłat za czynności egzekucyjne nie może przekroczyć 40.000 zł. Jeżeli powstała opłata manipulacyjna i koszty egzekucyjne zostały przed 20 lutego 2021 r. wyegzekwowane w wysokości przekraczającej odpowiednio 100 zł opłata manipulacyjna, lub 40.000 zł opłata za czynność egzekucyjną, to zgodnie z przepisami nie można ich zmniejszyć lub zaliczyć na poczet innych należności. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zmniejszył opłatę manipulacyjną w oparciu o przytoczone przepisy z kwoty 404,73 zł do kwoty 100 zł. Koszty wydatków egzekucyjnych również odpowiadają obowiązującym przepisom prawa (art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw [Dz.U. z 2019 r. poz. 1553; dalej: ustawa nowelizująca] w związku z art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64b u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.

DIAS stwierdził zatem, że biorąc pod uwagę, iż wszczęcie egzekucji nastąpiło przed 19 lutego 2021 r., a jej zakończenie nastąpiło po tej dacie, to koszty egzekucyjne prawidłowo naliczono w oparciu w przepisy obowiązujące przed 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Organ egzekucyjny naliczył wyłącznie wydatki egzekucyjne zgodnie z art. 64b u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. DIAS podkreślił, że ponieważ zajęcia rachunków bankowych nie przyniosły żadnych skutków organ egzekucyjny nie naliczył opłaty za tę czynność, naliczył wydatki egzekucyjne dotyczące wysyłki systemem Ognivo, jak również koszty przesyłki do dłużników zajętych wierzytelności. Na dzień wysyłania korespondencji cena listu poleconego wynosiła 6,97 zł i została podzielona przez organ egzekucyjny proporcjonalnie na liczbę wierzycieli, na rzecz których dokonał czynności egzekucyjnych. Tym samym łączna wysokość kosztów egzekucyjnych wynosi 132,53 zł.

DIAS stwierdził, że chybiony jest zarzut zażalenia dotyczący konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie przesłanek art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z 20 lutego 2021 r. W ocenie DIAS, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepis art. 6 ustawy nowelizującej i dokonał naliczenia oraz obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w sytuacji postępowania egzekucyjnego wszczętego i niezakończonego przed dniem 20 lutego 2021 r. Zasadnie zastosował przepisy dotychczasowe z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz ust. 7-11 ustawy nowelizującej.

3.1. W skardze zarzucono naruszenie art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 lutego 2021 r. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało obciążeniem skarżącego będącego państwową jednostką budżetową kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 132,53 zł pomimo, że koszty w tym przypadku są pokrywane z budżetu państwa i nie powinny obciążać strony skarżącej w żadnej części.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, przyznano, że co do zasady skarżący zgadza się z ogólnym twierdzeniem, iż to wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021). Zgodnie bowiem z przepisem przejściowym zawartym w art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych, wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie oznacza to jednak, że organ powinien całkowicie pominąć znowelizowany zapis art. 64c § 6 u.p.e.a. w niniejszej sprawie.

Skarżący zauważył, że w dniu 20 lutego 2021 r. wszedł w życie art. 64c § 6 u.p.e.a. (zmieniony na mocy nowelizacji ustawy z dnia 4 lipca 2019). Zgodnie z jego treścią organ egzekucyjny działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową nie obciąża kosztami egzekucyjnymi wierzyciela działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będącego państwową jednostką budżetową. Wydatki egzekucyjne poniesione przez organ egzekucyjny, działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową, są pokrywane z budżetu państwa. Przytoczony powyżej przepis nie miał odpowiednika w postaci analogicznej regulacji w poprzednio obowiązującym stanie prawnym.

Nieobciążanie wierzyciela działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będącego państwową jednostką budżetową kosztami egzekucyjnymi potwierdza również analiza treści uzasadnienia projektu ustawy. W uzasadnieniu projektu nowelizacji (Sejm VIII kadencji, nr druku 3379), wskazano, że proponowane w art. 64c § 5 i 6 u.p.e.a. przypadki nieobciążania wierzyciela kosztami egzekucyjnymi dotyczą sytuacji, w których niecelowe byłoby dokonywanie przelewu środków przez wierzyciela na rachunek organu egzekucyjnego. Podkreślono, że pod pojęciem organu egzekucyjnego/wierzyciela "działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej" rozumie się jednostki budżetowe w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.f.p., tzn. te jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa.

W niniejszej sprawie wierzycielem jest Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, który działa w ramach państwowej jednostki budżetowej, o jakiej mowa w art. 64c § 6 u.p.e.a. W świetle art. 3 pkt 2 i art. 36 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1070) wojewódzki inspektor ochrony środowiska jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie wykonuje zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska, a wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska są jednostkami budżetowymi.

Skarżący zauważył ponadto, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji orzekały w dacie, w której przepis art. 64c § 6 miał już moc obowiązującą, na co wskazuje treść art. 15 ustawy nowelizującej. Powyższe, w ocenie skarżącego, prowadzi do wniosku, że wydając w przedmiotowej sprawie orzeczenie w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych organy orzekające winny uwzględnić treść art. 64c § 6 u.p.e.a.

Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Dla prawidłowej interpretacji mających w sprawie zastosowanie przepisów u.p.e.a. oraz art. 6 ustawy nowelizującej konieczne jest wskazanie, że postępowanie egzekucyjne, którego celem jest wyegzekwowanie drogą prawną wykonania przez zobowiązanego określonego obowiązku (art. 2 u.p.e.a.) oraz postępowanie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych - w świetle przepisów u.p.e.a - stanowią postępowania odrębne, a ich przebieg podlega odrębnym regulacjom (aczkolwiek zakres podjętych czynności egzekucyjnych ma wpływ na wysokość kosztów egzekucyjnych). Postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych może zostać wydane dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, a jego przedmiotem jest ustalenie podmiotu zobowiązanego do zapłaty kosztów oraz ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych.

W związku z takim charakterem poszczególnych postępowań, zdaniem skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że regulacja zawarta w art. 6 ustawy nowelizującej rozciąga się również na będące w toku postępowania w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Rozpatrując sprawę należy pamiętać przy tym, że w art. 15 ustawy nowelizującej określono datę wejścia w życie zmian do u.p.e.a, wskazując że ustawa wchodzi w życie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia, co oznacza jej wejście w życie w dniu 20 lutego 2021r., a data ta odnosi się m.in. do art. 64c.

Zdaniem skarżącego, skoro art. 64 c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu obowiązuje od 20 lutego 2021 r., to organy obu instancji, orzekając po tej dacie powinny go uwzględnić.

3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3. Zaskarżone postanowienie narusza przepis prawa materialnego w stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. – dalej: p.p.s.a.).

4. W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy do ustalonego stanu faktycznego zastosowanie znajdzie art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (w uzasadnieniu powoływana jako "ustawa nowelizująca"). Nowelizacja weszła w życie w dniu 20 lutego 2021 r.

Przepis, którego dotyczy spór stanowi: "Organ egzekucyjny działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową nie obciąża kosztami egzekucyjnymi wierzyciela działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będącego państwową jednostką budżetową. Wydatki egzekucyjne poniesione przez organ egzekucyjny, działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową, są pokrywane z budżetu państwa."

Ponadto, należy zauważyć, że podstawą do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi był – zastosowany przez organy - art. 64c § 4 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed 20 lutego 2021 r., który stanowił, że "Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego". Po nowelizacji, począwszy od 20 lutego 2021 r. odpowiednikiem tej regulacji jest art. 64c § 3 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być wyegzekwowane od zobowiązanego.

5. W tej sprawie obciążonym wierzycielem jest Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska. Wobec tego trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 3 pkt 2 i art. 36 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie wykonuje zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska, a wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska są jednostkami budżetowymi. Taka regulacja przesądza o tym, że są jednostkami budżetowymi w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.), czyli jednostkami organizacyjnymi sektora finansów publicznych nieposiadającymi osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu państwa, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego (W. Radecki [w:] D. Danecka, W. Radecki, Inspekcja Ochrony Środowiska. Komentarz, Warszawa 2020, art. 34, art. 35, art. 36). Wobec tego, skarżący spełnia warunek podmiotowy do zastosowania wobec niego art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu od 20 lutego 2021 r. Zresztą jest to okoliczność niesporna pomiędzy stronami.

6. Istota sporu dotyczy natomiast kwestii, czy ten przepis znajdzie w realiach sprawy zastosowanie z uwagi na okoliczności o charakterze intertemporalnym.

Organ egzekucyjny oraz DIAS powołują się bowiem w tej mierze na treść art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, który stanowi, że "W postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11."

Na tej podstawie organy twierdzą, że skoro wszczęcie egzekucji nastąpiło przed 19 lutego 2021 r., a jej zakończenie po tej dacie, to koszty egzekucyjne należy naliczać w oparciu o przepisy obowiązujące przed 19 lutego 2021 r.

Sąd stwierdza, że ta argumentacja organów jest błędna, co determinuje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia.

7. Analogiczne zagadnienie prawne było przedmiotem analizy przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2022 r., I GSK 1481/21. Przedstawioną tam argumentację Sąd orzekający w tej sprawie podziela w całości i oprze na niej dalsze motywy rozstrzygnięcia.

Wskazać zatem należy, że art. 64c § 3 i 6 u.p.e.a. w obecnym brzmieniu są przepisami prawa materialnego. Za prawo materialne uznaje się bowiem normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Zgodnie z art. 64c § 3 pkt 1 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Natomiast zgodnie z art. 64c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu, organ egzekucyjny działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową nie obciąża kosztami egzekucyjnymi wierzyciela działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będącego państwową jednostką budżetową. Wydatki egzekucyjne poniesione przez organ egzekucyjny, działający w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będący państwową jednostką budżetową, są pokrywane z budżetu państwa.

Treść przywołanych norm prawa nakłada na wierzyciela obowiązek pokrycia kosztów egzekucyjnych w przypadku jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (§ 3). Z przedmiotowego obowiązku prawodawca zwolnił wierzyciela działającego w ramach państwowej jednostki budżetowej lub będącego państwową jednostką budżetową (§ 6).

Skoro przepisy o nałożeniu na wierzyciela obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych mają charakter norm materialnych, to normy te należy stosować z uwzględnieniem wypracowanych i powszechne respektowanych reguł prawa intertemporalnego. Taką ogólną regułą prawa jest zasada lex retro non agit, która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy, jej przepisów o charakterze materialnym, do zdarzeń, które miały miejsce przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Dlatego też powinny być stosowane zgodnie z ich brzmieniem z daty zaistnienia zdarzenia skutkującego powstaniem obowiązku przeniesienia kosztów egzekucyjnych na wierzyciela.

Na gruncie analogicznych realiów sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z 18 maja 2022 r., I GSK 1481/21, stwierdził, że mając na uwadze, iż momentem kreującym obowiązek wierzyciela, jest brak możliwości wyegzekwowania kosztów od zobowiązanego, to data umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego stanowi datę decydującą, co do zastosowania przepisów dotychczasowych czy też nowych.

W konsekwencji, mając na uwadze, że decydujące znaczenie dla przeniesienia obowiązku pokrycia kosztów egzekucyjnych na wierzyciela miało umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, to zdaniem Sądu miarodajny dla oceny tego zdarzenia jest stan prawny obowiązujący w tej właśnie dacie.

Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z 29 marca 2022 r., a więc już po wejściu w życie omawianej nowelizacji.

W tej sytuacji rację ma więc skarżący wierzyciel, że nie było podstaw do obciążania go kosztami egzekucyjnymi, a to w myśl znowelizowanego art. 64c § 6 u.p.e.a. W tym zakresie zastosowanie znajdą materialnoprawne przepisy znowelizowane (art. 64c § 3 pkt 1 i § 6), które pozwalają na nieobciążanie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, który – jak wojewódzki inspektor ochrony środowiska – jest państwową jednostką budżetową. Jest to więc regulacja szersza, aniżeli obowiązujący do 19 lutego 2021 r. art. 64c § 4d u.p.e.a., który pozwalał na nieobciążanie kosztami egzekucyjnymi tylko wierzycieli będących naczelnikiem urzędu skarbowego, ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych albo ministrem właściwym do spraw budżetu.

8. Stanowisko organów o decydującym znaczeniu art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej w ustalaniu reżimu prawnego, mającego zastosowanie w tej sprawie, jest błędne także z innego powodu.

Art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11.

Regulacja ta rozstrzyga więc które przepisy spośród konkurujących (sprzed oraz po nowelizacji) mają zastosowanie, ale przepisy procesowe, a nie materialnoprawne (o czym była wyżej mowa).

Jednak w zakresie przepisów procesowych należy zauważyć, że art. 6 ust. 1 zawiera zastrzeżenie, iż należy jednak uwzględnić ust. 2-4 art. 6 oraz art. 7-11.

Z kolei art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi, że "Do postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych, wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe."

Przepisy międzyczasowe zawarte w ustawie nowelizującej rozróżniają więc "postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające" (art. 6 ust. 1) oraz "postępowanie w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych" (art. 11 ust. 1). Są to zatem, nie tylko w ogólnym znaczeniu, ale także w kontekście powołanych regulacji międzyczasowych, dwa różne postępowania. Na gruncie tej sprawy chodzi o "postępowanie w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych", a zatem w warstwie formalnoprawnej, o wyborze prawa dawnego albo nowego (procesowego, nie materialnego) decydować powinien nie art. 6 ust. 1, lecz art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej. Ma to takie znaczenie, że w tej sprawie wszczęcie postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych nastąpiło już pod rządem nowych przepisów (po 19 lutego 2021 r.). Umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło postanowieniem z 29 marca 2022 r., organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o wysokość kosztów pismem z 25 kwietnia 2022 r., wierzyciel złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych pismem z 26 kwietnia 2022 r.

9. W postępowaniu ponownym organ będzie związany wykładnią prawa dokonaną przez Sąd. W szczególności dotyczy to stosowania art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r.

10. Z tych powodów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepis prawa materialnego - art. 64c § 6 u.p.e.a. w brzmieniu od 20 lutego 2021 r., w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Wymagało zatem uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

11. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 100 zł złożył się tylko wpis, ponieważ skarżący działający osobiście, nie wykazał, że poniósł inne koszty niezbędne do celowego dochodzenia jego praw.