Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 753/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1, art.151
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 28
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 753/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r., sprawy ze skargi E. S., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 29 lutego 2012 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu 22 września 2011r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział wpłynęły wnioski E.S. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za okres od 21 maja 2008r. do 7 października 2008r., od 15 listopada 2008r. do 14 listopada 2009r. oraz od 9 listopada 2010r. do 11 lipca 2011r., a to na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) i § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) - umotywowane trudną sytuacją finansową. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa finansowego jako osoba zatrudniona jednocześnie na umowę o pracę. W tym czasie przebywała też na urlopie macierzyńskim i wychowawczym. Prowadzona przez nią działalność jest wprawdzie rentowna, lecz dochody po odprowadzeniu wszelkich kosztów z nią związanych nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek dodatkowych wydatków. Po urodzeniu każdego z trojga kolejnych dzieci wnioskodawczyni przebywała na urlopie wychowawczym i wtedy dochody z własnej działalności gospodarczej pozwalały jej jakoś przetrwać. Jednakże po wycofaniu się ze współpracy jednego z jej kontrahentów przychody z działalności spadły o prawie 50%, przy tych samych kosztach jej prowadzenia. Dodatkowo znacznie wzrosła rata spłacanego przez nią kredytu hipotecznego zaciągniętego we frankach szwajcarskich, a brak jej regulowania przez kolejne trzy miesiące doprowadził do wpisania wnioskodawczyni w BIK, w związku z czym nie może zaciągnąć innych kredytów czy pożyczek. Jednocześnie z niewygórowanego wynagrodzenia jej męża, co miesiąc komornik potrąca 3/5 jego wysokości tytułem alimentów na dwójkę jego dzieci z pierwszego małżeństwa. Z tych dochodów rodzinie bardzo trudno się utrzymać i jest zdana na wsparcie znajomych i rodziny.

Na poparcie podniesionych okoliczności do wniosku dołączono kopie: umowy o pracę męża wnioskodawczyni, rachunku za prąd i gaz, dokumentów dotyczących spłaty kredytów i umów kredytowych, zeznań podatkowych, zawiadomienia o wpisie hipoteki do KW, zaświadczenia o numerze REGON, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach męża, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach wnioskodawczyni, informację przedsiębiorcy o rodzaj uprowadzonej działalności, jej wielkości i udziale w rynku, oświadczenie o rodzaju pomocy publicznej, oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy de minimis, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego potwierdzające kwotę zaległości, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis.

Decyzją z dnia 6 grudnia 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu składek na:

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od maja 2008r. do października 2008r., od listopada 2008r. do listopada 2009r. oraz od listopada 2010r. do maja 2011r. w łącznej kwocie 14 595,80zł,

- Fundusz Pracy za okres od listopada 2010 do maja 2011r. w łącznej kwocie 460,39zł.

Organ ustalił, że począwszy od 14 sierpnia 2007r. wnioskodawczyni prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, z której uzyskuje średniomiesięczny dochód w kwocie 2.365,00zł brutto. Ponadto jest zatrudniona w firmie "G" z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 2.720,33zł. brutto (październik 2011r.). Mąż wnioskodawczyni jest natomiast zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym 1.500,00zł. Z kwoty tej dokonywane są potrącenia w kwocie 528,27zł na pokrycie alimentów na rzecz dzieci z pierwszego małżeństwa. Na utrzymaniu wnioskodawczyni pozostaje troje małoletnich dzieci. Koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. 542,50zł, natomiast pozostałe koszty utrzymania sama wnioskodawczyni określiła na kwotę 600,00zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielem nieruchomości położonej w B. zapisanej w Księdze Wieczystej nr [...]. oraz właścicielem samochodu osobowego marki Matiz rok produkcji 1999. Wnioskodawczyni nie korzysta z żadnych świadczeń z pomocy społecznej oraz świadczeń rodzinnych.

Odwołując się do oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym oraz sytuacji materialnej wskazano, że wnioskodawczyni posiada również zobowiązania wobec 3 banków w łącznej kwocie ok. 403.866,06zł, które spłacane są w ratach po 2.637,75zł miesięcznie, co potwierdzają przedłożone wraz z wnioskiem umowy kredytowe.

Zdaniem organu wnioskodawczyni powinna w pierwszej kolejności poszukiwać we własnym zakresie możliwości poprawienia swojej sytuacji finansowej i płatniczej, a dopiero po bezskutecznym wyczerpaniu wszelkich możliwych środków i braku perspektyw na poprawę sytuacji w przyszłości, ubiegać się o pomoc Państwa. Wskazana przez nią we wniosku o umorzenie sytuacja finansowa - brak środków na uregulowanie składek - nie jest w świetle przepisów art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego samoistną i wystarczającą podstawą do wydania przez Zakład decyzji pozytywnej. Trudna sytuacja finansowa, materialna i zdrowotna musi mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu i nie wykazywać tendencji do poprawy. W ocenie Zakładu, wnioskodawczyni nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o występowaniu istotnych przeszkód uniemożliwiających spłatę zadłużenia, choćby w układzie ratalnym, tym bardziej, że prowadzi ona działalność gospodarczą i pozostaje w zatrudnieniu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie jej sprawy E.S. podniosła, że wychowując troje małoletnich dzieci, a dodatkowo prowadząc działalność gospodarczą oraz pracując na umowę o pracę nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych źródeł dochodu. Ponadto, opisany w uzasadnieniu decyzji samochód Daewoo Matiz przedstawia niewielką wartość, nieprzekraczająca 1.000zł, a na wskazanej przez organ nieruchomości ustanowiona jest hipoteka na rzecz Banku PKO B.P. w kwocie 104 209,69 CHF (hipoteka umowna zwykła) plus 27 095 CHF(hipoteka umowna kaucyjna), de facto nieruchomość ta jest własnością banku.

Wnioskodawczyni przypomniała, że miesięczne dochody rodziny to zaledwie 2.500zł, podczas gdy obciążenia w porównywalnym okresie to około 4.970zł.

Decyzją z dnia 29 lutego 2012r. nr [...] Prezes ZUS uchylił zakwestionowaną decyzję z dnia 6 grudnia 2011r. nr [...] i odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu składek na:

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: od listopada 2010 do maja 2011r. w łącznej kwocie 3 887,29 zł,

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2008 do listopada 2009 oraz okres od listopada 2010 do maja 2011r. włącznej kwocie 790,49 zł.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że obok opisanego wyżej wniosku w dniu 7 listopada 2011 r. E.S. złożyła kolejny wniosek - o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy do opłacania których była zobowiązana z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, przebywania na urlopie wychowawczym oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r. nr [...] ZUS:

1) umorzył opłacone składki na

- ubezpieczenia społeczne za okres od maja 2008r do sierpnia 2008r należne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego w kwocie 888,86 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 6,80 zł.

- Fundusz Pracy za ten okres należne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego w kwocie 70,78 zł.

2) umorzył nieopłacone składki na:

- ubezpieczenia społeczne za okres od maja 2008r do października 2008r należne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego w kwocie 1340,21 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 491,00 zł,

- Fundusz Pracy za ten okres należne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego w kwocie 129,12 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 42,00 zł;

3) umorzył nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne za okres od 15 listopada 2008r. do 31 sierpnia 2009r. należne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie przebywania na urlopie wychowawczym w kwocie 3 507,88 zł;

4) zaliczył nadpłatę w kwocie 966,44 zł na poczet zaległych składek na ubezpieczenia społeczne.

W związku z powyższym zmianie uległ przedmiot postępowania (wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek) i organ stosownie do art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity – Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł ponownie co do istoty sprawy.

Niemniej jednak organ uznał, że nie stwierdzono aby w przypadku wnioskodawczyni doszło do spełnienia przesłanek o których mowa w § 3 rozporządzenia wykonawczego. Organ wskazał, że uzyskuje ona stałe dochody pozwalające na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych a nawet podjęcie próby spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego. Odnosząc się do przedstawionych przez nią wyliczeń zarobków z tytułu działalności gospodarczej przyjęto dochód nie jedynie z IV kwartału 2011 r. jak podano we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a z 11 miesięcy. Ponadto, pomimo podania przez wnioskodawczynię wysokości wynagrodzenia z umowy o pracę w wysokości 2.000 zł - za ostatnie trzy miesiące poprzedzające wydanie decyzji wynagrodzenie było w rzeczywistości wyższe, gdyż na podstawie dokumentacji ubezpieczeniowej za okres od października do grudnia 2011 r. określono je na kwotę 2.645 zł. Dodatkowo, na dzień wydawania decyzji jej mąż wciąż pozostaje w zatrudnieniu, ale nawet biorąc pod uwagę, że istnieje możliwość zaprzestania przez niego świadczenia pracy od 15 lutego 2012r., uwzględniono fakt, że będzie on mógł pobierać zasiłek dla bezrobotnych przy jednoczesnym poszukiwaniu lepiej płatnej pracy, a nie bez znaczenia jest również i to, że umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E.S. zażądała zmiany opisanej decyzji Prezesa ZUS z dnia 29 lutego 2012r. i umorzenia jej należności, względnie uchylenia tego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W ocenie skarżącej organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., oraz art. 7 k.p.a., a to wskutek nieuwzględnienia słusznego interesu skarżącej, co stanowi też uchybienie powinności dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu ponownie przywołano okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej, podkreślając ponadto, że rodzina zwróciła się o przyznanie zasiłku rodzinnego, a wniosek ten został pozytywnie rozpatrzony, co w konsekwencji oznacza, że w niedługim czasie Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej rozpocznie wypłatę tego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wyraźnie zaznaczono przy tym, że skarżąca w sposób nieuprawniony traktuje miesięczne raty z tytułu zaciągniętych kredytów jako koszty niezbędnego miesięcznego utrzymania, podczas gdy chodzi tu przecież o wierzytelności cywilnoprawne, które nie mogą korzystać z pierwszeństwa spłaty przed należnościami publicznoprawnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Jak wynika akt sprawy, skarżąca wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W związku z treścią jej wniosku zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2009r., nr 205, poz. 1585 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.u.s.").

Zgodnie z ust. 1 wymienionego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Na podstawie ust. 2 powołanego przepisu należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, w myśl którego to należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia przez organ rentowy, iż w sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności organ może w uzasadnionych przypadkach umorzyć należności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a omawianej regulacji prawnej, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, powoływanym dalej jako "rozporządzenie wykonawcze"), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Przywołane przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, posługują się sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36). W wyroku z 16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7900/98, LEX nr 47243, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Podkreślono bowiem, że obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity – Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W przypadku norm uznaniowych kształtujących podstawę prawną zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, sąd administracyjny zobowiązany jest do skontrolowania podstaw prawnych i faktycznych takiej decyzji, a w szczególności do oceny, czy organ administracyjny uwzględnił przy jej podjęciu przesłanki prawne i faktyczne sprawy podlegającej rozpatrzeniu. Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga zatem od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), tj. przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

W pierwszym rzędzie podkreślić należy, że zarówno w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z sytuacją majątkową i rodzinną skarżącej, a więc związanych z przesłankami umorzenia zawartymi w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. W części wstępnej uzasadnienia przywołano bowiem wszelkie istotne z punktu widzenia sprawy okoliczności faktyczne, które następnie w sposób logiczny i przekonywujący odniesiono do ustawowych zapisów.

Zakład skupił się – prawidłowo – na wykazaniu istnienia (bądź braku) okoliczności wprost wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Odrzucić przy tym należało z góry szczególną przesłankę umorzenia zaległości, wymienioną w § 3 ust. 1 pkt 2, gdyż skarżący ani nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Z treści wniosku i wyjaśnień strony nie wynikało zaś byśmy w warunkach sprawy mieli do czynienia z przewlekłą chorobą zobowiązanego lub koniecznością sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Cytowane przepisy, dotyczące umarzania należności z tytułu składek, wskazują, że zastosowanie tego rodzaju ulgi ograniczone jest jedynie do wyjątkowych i trudnych sytuacji. Podkreślić przy tym trzeba, że obowiązek wykazania wymienionych w rozporządzeniu przesłanek spoczywa na składającym wniosek o umorzenie należności.

Na tle okoliczności sprawy uprawniona była sformułowana przez organ ocena, iż brak jest przesłanek wskazujących, ażeby ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną wnioskodawczyni nie była w stanie opłacić należności, co miałoby pociągnąć dla niej i jej rodziny zbyt ciężkie skutki, pozbawiając ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ słusznie zwrócił uwagę na fakt, że wnioskodawczyni nadal prowadzi działalność gospodarczą miarodajnie oznaczony średni miesięczny dochód wyliczony z 11 miesięcy 2011r. wynosił około 1.842 zł. Dodatkowo, uzyskuje ona stały miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę ze średnim wynagrodzeniem 2.645zł. W kontekście przesłanki określonej w przepisie § 1 ust. 1 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia wykonawczego nie bez znaczenia pozostawało również zatrudnienie jej męża na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym 1.500,00zł. Nie bez przyczyny organ nie uwzględnił jako okoliczności przemawiającej za umorzeniem faktu rozwiązania z nim umowy o pracę jako że było ono warunkowane również wolą samego zainteresowanego godzącego się na zakończenie stosunku pracy w drodze porozumienia jego stron. Nie uszło przy tym uwadze Sądu, że w stosunku do zajmowanego stanowiska (eksport manager) wynagrodzenie małżonka wnioskodawczyni (będącego – jak podano – ojcem piątki dzieci) wskazane jako okoliczność istotna dla wniosku było zadziwiająco niskie, biorąc dodatkowo pod uwagę zatrudnienie w Warszawie, gdzie wynagrodzenia otrzymywane przez pracowników są zdecydowanie wyższe w stosunku do analogicznych stanowisk w innych częściach Polski (może wyłączywszy województwo śląskie). Wątpliwości dotyczące rzeczywistej sytuacji majątkowej strony były nadto potęgowane już po zestawieniu przez organ łącznych dochodów (4.938zł) i wydatków (4.687zł) rodziny, co w sposób oczywisty przywodziło na myśl nieujawnienie przez wnioskodawczynię wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, postępowanie organów w racjonalny sposób nakierowane było na stwierdzenie konkretnych okoliczności sprawy. Ich zadaniem jest bowiem zweryfikowanie przywołanych przez wnioskodawcę okoliczności choćby z punktu widzenia niezbędności wydatków składających się na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego. Dokonując oceny możliwości płatniczych strony ze wszech miar pożądane jest przeprowadzenie swoistej symulacji finansowej określającej relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W tym kontekście należy wyraźnie zaznaczyć, iż zadaniem Sądu jest orzekanie w stosunku do wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a zatem w konsekwencji weryfikacja okoliczności sprawy na moment jego wejścia do obrotu prawnego. Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje już natomiast stan rzeczy wykraczający poza tę chwilę, w szczególności ujawnione w skardze starania o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz fakt przedłużającego się bezrobocia małżonka skarżącej. Co jednak istotne, organ świadomy kończącego się okresu zatrudnienia tej osoby wydając skarżoną decyzję uwzględniał przede wszystkim jego potencjalne możliwości zarobkowe.

Należy podkreślić, że zdecydowaną większość wydatków obciążających gospodarstwo domowe wnioskodawczyni stanowią obciążenia związane z koniecznością spłaty wcześniej zaciągniętych kredytów, zaś w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jednolicie wskazuje się, iż zobowiązania cywilnoprawne strony nie mogą być powodem przerzucania na współobywateli ciężaru zaspokajania potrzeb niezasługujących na miano niezbędnych dla utrzymania danej osoby. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności składkowych oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia omawianych należności.

Z akt administracyjnych wynika, że ZUS dopuścił wszystkie dowody przedłożone przez skarżącą na okoliczność jego sytuacji finansowej i osobistej. Dowody te stanowiły podstawę poczynionych w sprawie niewadliwych ustaleń faktycznych. Natomiast okoliczność, że strona nie godzi się z wnioskami prawidłowo wyciągniętymi z oceny dowodów nie znaczy, iż dowody te nie zostały wyczerpująco rozpatrzone. Co istotne, przed wydaniem decyzji organ poinformował wnioskodawczynię o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a zatem zgodnie z przepisami procedury zapewniono jej możliwość zajęcia stanowiska w przedmiocie wyników postępowania dowodowego.

Reasumując, należy jeszcze raz wyraźnie zaznaczyć, że decyzje w przedmiocie umarzania należności z tytułu składek podejmowane są w granicach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja uprawnionego organu. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Sąd nie ocenia także wydanej decyzji w aspekcie jej celowości, według zasad słuszności lub sprawiedliwości społecznej. W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem i analizą niezbędnego materiału dowodowego z uwzględnieniem oświadczeń skarżącej. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, które zresztą nie były przez nią kwestionowane. Następnie dokonano prawidłowej oceny ustalonych w ten sposób okoliczności przez pryzmat przepisów art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia wykonawczego.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.