Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 920/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: par. 17
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 58
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

w [...] (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "Kpa"), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] wydanej w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Zaskarżona decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

W dniu 16 maja 2011 r. Spółka złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR

w [...] wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i o przyznanie pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku zadeklarowała grunty rolne o łącznej deklarowanej powierzchni JPO [...] ha, powierzchni UPO [...] ha, ONW strefa nizinna I [...] ha oraz ONW strefa nizinna II [...] ha. W toku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej, co do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...].

W odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień, skarżąca w dniu 13 stycznia 2012 r. złożyła korektę wniosku, w której podtrzymała pierwotną deklarację

z wniosku spornej działki nr [...]. Dodatkowo w dniu 23 lutego 2012 r. złożyła oświadczenie, w którym podtrzymała pierwotną deklarację z wniosku spornej działki na powierzchni [...] ha informując, że w 2011 roku uprawiane tam było proso, na dowód czego dołączyła załącznik graficzny ze sposobem użytkowania działki nr [...]. Z kolei

w dniu 14 marca 2012 r. skarżąca (w imieniu, której działał P. M.) wyjaśniła, że pierwsze prace na działce nr [...], przeprowadzone były w marcu 2011 roku i polegały na wywozie gałęzi i zanieczyszczeń po podtopieniu, gdyż działka położona jest na terenie zalewowym. Nadto wskazała, iż uprawa ww. działki (oranie/talerzowanie) pod zasiew prosa była prowadzona przez pracowników P. M. w dniach 2-4 maja 2011 roku. Natomiast ze względu na poważną awarię agregatu siewnego sam zasiew na działce zlecono firmie [...] z [...], która dokonała zasiewu w dniach 9-10 maja 2011 r. Podniosła także, iż w dniu 3 kwietnia 2012 r. do biura wpłynęło pismo z firmy [...] s.j., z którego wynika, że w dniach 9-10 maja 2011 r. firma wykonała na działce nr [...] usługę siewu prosa ciągnikiem marki [...][...] i zestawem uprawowo-siewnym marki [...]. Pole przed siewem było zaorane.

Jednocześnie wskazano, iż w dniu 10 października 2011 r. Administracja Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w [...] złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] umowę nr [...], zawartą w dniu [...] czerwca 2011 r. w [...] pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych Oddziałem Terenowym we [...] Administracją Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w [...], a [...] spółką z o.o. z siedzibą w [...]. Na podstawie ww. umowy wykonawca tj. [...] spółka z o.o. zobowiązała się do wykonania prac polegających na wykonaniu zabiegów agrotechnicznych mających na celu zapobieżenie rozprzestrzenianiu się chwastów m.in. koszenie na ww. spornej działce nr [...] na powierzchni [...] ha w terminie do 20 lipca 2011 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się protokół odbioru robót z dnia [...] lipca 2011 r., w którym strony ww. umowy potwierdziły wykonanie ww. prac w terminie i zgodnie ze zleceniem.

Następnie w piśmie z dnia 22 lipca 2012 r. [...] we [...] AZWRSP

w [...] podtrzymała deklarację na spornej działce z pierwotnego wniosku, jednocześnie informując, iż prace agrotechniczne dla działki nr [...] wykonywane są od 2009 roku, a także zakreślając na załączniku graficznym sposób użytkowania ww. działki. Dodatkowo, AZWRSP [...] dostarczyła w dniu 8 marca 2012 r. wypis z rejestru gruntów wydany przez Starostę [...], z którego wynika, iż właścicielem ww. spornej działki jest SKARB PAŃSTWA – Agencja Nieruchomości Rolnych z siedzibą we [...].

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia

2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.: dalej: "ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.; dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009" oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm. dalej: "rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą") oraz art. 104 Kpa orzekł o przyznaniu skarżącej jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości (tj. kwotę [...] zł) oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011, jak i powierzchnia kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej w oparciu

o system informacji geograficznej, o którym mowa art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.) wyniosła [...] ha.

Szczegółowo uzasadniając Kierownik ARiMR podniósł, iż :

– na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w woj. [...], powiat g., gmina G., obręb [...], skarżąca zadeklarowała następujące działki rolne: AA - proso o powierzchni [...] ha oraz działkę rolną AC - łąka trwała o powierzchni [...] ha. Na podstawie systemu informacji geograficznej ARiMR wyznaczyła maksymalny obszar uprawniony do otrzymania płatności, który na ww. działce, który wynosi [...] ha (PEG_2011). Zastosowano więc proporcjonalną powierzchnię udowodnioną. Do płatności wliczono jedynie powierzchnię [...] ha, a pozostała część tj. [...] ha została uwzględniona do naliczenia zmniejszeń;

– na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w woj. [...], powiat w., gmina W., obręb M., Spółka zadeklarowała działkę rolną E

o powierzchni [...] ha. Na podstawie systemu informacji geograficznej ARiMR wyznaczyła maksymalny obszar uprawniony do otrzymania płatności, który na ww. działce ewidencyjnej wynosi [...] ha (PEG_2011). Niemniej jednak, powierzchnia PEG_2011 największego spójnego obszaru na tej działce została wyznaczona na powierzchni [...] ha. Na załączniku graficznym na ww. działce nr [...] widoczne są dwa obszary spójne, uprawnione do otrzymania płatności. Pracownik ARiMR dokonał analizy porównawczej załącznika graficznego

z mapą w aplikacji Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK), jak i pomiaru w aplikacji ZSZIK obszaru zaznaczonego przez Spółkę. Kontroler zmierzył również powierzchnię [...] ha. Do płatności została wliczona jedynie powierzchnia [...] ha, pozostała część tj. [...] ha została uwzględniona do naliczenia zmniejszeń;

– na działce nr [...] (o powierzchni całkowitej [...] ha) położonej w woj. [...], powiat g., gmina G., obręb [...] został wykryty konflikt kontroli krzyżowej pomiędzy dwoma producentami. Na podstawie systemu informacji geograficznej ARiMR wyznaczyła maksymalny obszar uprawniony do otrzymania płatności, który na ww. działce nr [...] wynosi [...] ha (PEG_2011). Skarżąca zadeklarowała we wniosku złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] działkę rolną B - proso na powierzchni [...] ha. Natomiast Administracja Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w [...] złożyła wniosek w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] oraz zadeklarowała działkę rolną Dl - JPO na powierzchni [...] ha. Z ustaleń dokonanych w ramach postępowania wyjaśniającego przez Kierownika ARiMR wynika, iż na zlecenie skarżącej na działce o nr [...] dokonano zabiegów agrotechnicznych tj. czyszczenie - przygotowanie gruntu pod uprawę prosa, orka/talerzowanie, siew prosa w 2011 r., jednak fakt ten nie przesądza o spełnieniu podstawowego warunku uzyskania przez skarżącą płatności za rok 2011, a mianowicie warunku posiadania na dzień 31 maja działki rolnej w danym roku. Organ I instancji uznał zatem, iż jedynym posiadaczem przedmiotowego gruntu w roku 2011 była Administracja Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w [...], a zatem skarżąca poprzez niespełnienie warunku posiadania tych gruntów nie jest uprawniona do otrzymania płatności pomimo, iż na gruntach wykonała prace rolne. Dlatego też Kierownik ARiMR nie uznał deklaracji Spółki (działka nie została uwzględniona do płatności), natomiast powierzchnia [...] ha została uwzględniona do naliczenia zmniejszeń.

Konkludując organ I instancji wskazał, iż początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] zł. Jednak kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną,

a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła [...] %. Stosownie do art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o kwotę

w wysokości [...] zł.

Powyższe ustalenia dokonane przez organ I instancji stanowiły także okoliczność uzasadniającą odmowę przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Kierownik ARiMR wskazał, iż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do uzupełniającej płatności podstawowej, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła [...] %. W związku z § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej

a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Od decyzji organu I instancji odwołała się skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji

i orzeczenie o przyznaniu płatności w prawidłowej wysokości. Uzasadniając wskazała jedynie, iż skarżona decyzja narusza prawo, natomiast szczegółowe uzupełnienie odwołania prześle po zakończeniu wiosennych zasiewów.

Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] września 2012 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, stan faktyczny i prawny, będący podstawą wydania decyzji. Przytoczył m.in. treść art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powtórzył, iż organ I instancji wyznaczył powierzchnie ewidencyjno - gospodarcze dla wszystkich działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku. W odniesieniu do działki nr [...] położonej w obrębie [...], gmina G., ustalono, że powierzchnia zadeklarowana przekracza powierzchnię ewidencyjno - gospodarczą, która dla tej działki wynosi [...] ha. Spółka zadeklarowała na tej działce uprawę UPO - proso na powierzchni [...] ha (działka rolna AA) oraz trwały użytek zielony na powierzchni [...] ha. Organ na podstawie pomiarów ustalił, że maksymalna powierzchnia UPO wyniosła na tej działce [...] ha, natomiast maksymalna powierzchnia użytków zielonych wyniosła na tej działce [...] ha. W pozostałej części działka nie kwalifikuje się do pomocy. W odniesieniu do działki nr [...] położonej w obrębie [...] gmina [...] stwierdzono, że maksymalna powierzchni ewidencyjno - gospodarcza dla tej działki wyniosła [...] ha. Spółka zadeklarowała na tej działce powierzchnię [...] ha, jednakże stwierdzono, że powierzchnia działki jest niespójna, największy spójny obszar dla tej działki wyniósł [...] ha. W konsekwencji taką powierzchnię zakwalifikowano do płatności z uwzględnieniem szkicu powierzchni użytkowanej rolniczo na załączniku graficznym do wniosku. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] położonej w obrębie [...] gmina G. stwierdzono, że została ona zadeklarowana także przez innego producenta rolnego. Powierzchnia PEG dla tej działki wynosi [...] ha. Organ na podstawie złożonych przez skarżącą dowodów i wyjaśnień ustalił, że Spółka w 2011 r. poprzez własnych pracowników dokonała przygotowania działki, natomiast zasiew prosa i talerzowanie na działkach [...] i [...] został wykonany przez firmę zewnętrzną - [...] s. j. w dniach 9-10 maja 2011 r. Ponadto organ ustalił, że poza dokonaniem zasiewu skarżąca zaprzestała prowadzenia na działce nr [...] dalszych zabiegów uprawowych. Dalsze prace przeprowadziła [...] sp. z o.o. na zlecenie Agencji Nieruchomości Rolnych SP we [...], Administracji Zasobu Własności Rolnej SP w [...] na podstawie umowy [...]. Roboty polegające na koszeniu zakończono ostatecznie na działce [...] w dniu 22 lipca 2011 r. Jak wynika z protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia [...] lipca 2011 r. przed przeprowadzeniem prac działka była nieużytkowana, pokryta trawą i chwastami. W konsekwencji należy uznać, że skarżąca w odniesieniu do działki nr [...] nie spełniła warunku, o którym mowa w art. 7 ust 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to jest nie posiadała działki [...] w rozumieniu tego przepisu, nie użytkowała jej i nie utrzymywała zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy.

Dyrektor ARiMR wskazał, iż to po stronie wnioskodawcy istnieje powinność udowodnienia, iż faktycznie użytkował powierzchnie wykazane do przyznania płatności, zgodnie z deklaracją. W konsekwencji rolnik ubiegający się o przyznanie płatności winien wykazać, że posiada grunty rolne to jest trwale, faktycznie je użytkuje i utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej zgodnie z normami ochrony środowiska.

W przedmiotowej sprawie skarżąca dokonała zabiegów uprawowych na działce nr [...] na początku maja 2011 r. Po tym okresie zaprzestała dokonywania dalszych prac, koszenie wykonał inny podmiot gospodarujący na tych gruntach. Dlatego też organ odwoławczy wskazał, iż nie sposób uznać, że skarżąca władała przedmiotową działką i użytkowała ją rolniczo zgodnie z normami. Spółka nie wykazała bowiem swojego posiadania ani na dzień 31 maja 2011 r., ani przez cały rok kalendarzowy, w którym ubiegała się o płatności. Władztwo skarżącej nad działką nr [...] miało charakter epizodyczny, jednorazowy, co nie wyczerpuje przesłanek uzyskania płatności.

W konsekwencji organ odmówił skarżącej płatności do działki [...] położonej w obrębie [...].

Odnosząc się do wniosku o odroczenie terminu wydania decyzji, Dyrektor ARiMR stwierdził, że strona może składać wyjaśnienia i przedstawiać dowody do dnia wydania decyzji w sprawie. Skarżąca do dnia wydania niniejszej decyzji dwukrotnie zapoznawała się z aktami postępowania przed organem drugiej instancji (ostatnio w dniu [...] września 2012 r.). Nadto organ dokonał już na wniosek strony przesunięcia terminu wydania decyzji. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, iż umożliwiono skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania.

Konkludując organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję organu I instancji za prawidłową pod względem formalnym i prawnym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy

o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i art. 21 ust. 2 ustawy

i wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Uzasadniając wskazała, że złożyła w postępowaniu żądanie zapewnienia jej możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz umożliwieniu wypowiedzenia się, co do materiałów zebranych w postępowaniu poprzez złożenie pisemnego stanowiska oraz wniosków dowodowych przez organ odwoławczy przed wydaniem decyzji odwoławczej. Podniosła, iż żądanie to zawierało uzasadnioną prośbę o złożenie stanowiska

w terminie późniejszym, że względu na okoliczności wymienione w prośbie. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej – obowiązkiem organu było zgodnie z art. 3 ust. 2 punkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego nie wydawanie rozstrzygnięcia do czasu złożenia przez stronę stanowiska w sprawie zapowiedzianego pisemnym żądaniem i rozpatrzenia wniosków i argumentów tegoż pisma. Nadto skarżąca podniosła, iż organ winien nie wydawać rozstrzygnięcia do czasu ustąpienia uzasadnionych przyczyn zwłoki w złożeniu stanowiska strony, o których był informowany. Strona bez własnej winy, mimo wyraźnego wskazania woli uczestnictwa, nie mogła i nie brała udziału w najważniejszym stadium postępowania odwoławczego, bezpośrednio poprzedzającego wydanie decyzji. Skarżąca wskazała, iż naruszono przepisy postępowania w sposób, który ma istotny i zasadniczy wpływ na wynik sprawy.

W postępowaniu przez pozbawienie prawa udziału strony w postępowaniu wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 punkt 4 Kpa. W dalszej części pisma skarżąca zawarła skierowany do organu wniosek o przeprowadzenie dowodów, mających na celu wykazanie stanu trwałego posiadania działki nr [...] w roku 2011.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wskazał, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 Kpa jest bezpodstawny, gdyż skarżąca brała czynny udział we wszystkich stadiach postępowania administracyjnego. Zauważył, iż w postępowaniu przed organem I instancji Spółka składała oświadczenia i dowody, które zostały uwzględnione przez organ przy wydawaniu decyzji. Nadto w odwołaniu wniosła o umożliwienie jej zapoznania się

z aktami, co organ uczynił. Dyrektor ARiMR podniósł także, iż skarżąca dokonała tej czynności dwukrotnie, w dniu [...] sierpnia i [...] września 2012 r., nie składając jednak żadnych wniosków dowodowych ani wyjaśnień, a jedynie deklarując przedstawienie określonych dowodów w późniejszym terminie. Na prośbę skarżącej organ odwoławczy toczące się postępowanie administracyjne, które winien był zakończyć do dnia [...] lipca 2012 r. przedłużał dwukrotnie: do dnia [...] sierpnia 2012 r., a następnie do dnia

[...] września 2012 r. W tym terminie organ wydał decyzję. Nadto skarżąca była zawiadamiana o wyznaczeniu kolejnych terminów zakończenia postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy podkreślił, że zapowiedź skarżącej złożenia nowych dowodów w sprawie była jedynym powodem odwlekania terminu zakończenia postępowania odwoławczego.

W piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2013 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi. Podniosła, iż jednostka ANR w [...] nie wypełnia co do zasady definicji rolnika- osoby uprawnionej do dopłat. Wskazała m.in., iż spółka była rzeczywistym, jedynym posiadaczem i użytkownikiem działki nr [...] obrębu [...] zarówno w dniu 31 maja 2011 r. jak i w całym okresie produkcyjnym 2011 r. Wykonywane w 2011 r. na zlecenie spółki prace agrotechniczne nie miały charakteru sporadycznego, wykonano wszelkie czynności charakterystyczne dla wybranej przez [...] sp.

z o.o. uprawy, przeprowadzono pełny cykl produkcyjny. To spółka nie ograniczona

w żaden sposób (w tym również przez ANR) decydowała co i kiedy na działkach było wykonywane. Na zlecenie spółki w 2011 r. wykonano na spornej działce między innymi uprawę przedsiewną gruntu, wsiano proso, uzupełniono zasiew przy drodze granicznej działki (w dniu [...] maja 2011 r.) skoszono i zebrano na zielono proso (lipiec 2011 r.) Spółka była więc fizycznym władcą spornego gruntu. Po stronie spółki był zarówno element woli jak i fizycznego posiadania spornego gruntu. Okoliczności uprawy prosa na działce nr [...] w 2011 r. zostały potwierdzone przez inspekcje gospodarstwa [...] przeprowadzoną przez akredytowaną przez Ministra Rolnictwa Jednostkę certyfikującą w zakresie rolnictwa ekologicznego PNG.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wbrew zarzutom skargi w ocenie Sądu postępowanie administracyjne

w rozpatrywanej sprawie prowadzone było zgodnie z przepisami procedury zawartymi

w Kpa. Za bezzasadny Sąd uznał zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Skarżąca brała bowiem czynny udział we wszystkich stadiach prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego. Sąd zauważa, iż w postępowaniu przed organem I instancji Spółka składała oświadczenia i dowody. Nadto w odwołaniu skarżąca wniosła o umożliwienie jej zapoznania się z aktami, co organ uczynił. Spółka dokonała bowiem tej czynności w dniu [...] sierpnia 2012 r., w dniu [...] września 2012 r. potwierdziła zapoznanie się z aktami, nie składając jednak żadnych wniosków dowodowych ani wyjaśnień, a jedynie deklarując przedstawienie określonych dowodów w późniejszym terminie, czego ostatecznie nie uczyniła. Na prośbę skarżącej organ odwoławczy toczące się postępowanie administracyjne, które winien był zakończyć do dnia [...] lipca 2012 r. przedłużał dwukrotnie (do dnia [...] sierpnia 2012 r., a następnie do dnia [...] września 2012 r.). W świetle powyższego Sąd uznał, iż Spółka miała pełną możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu i w sposób pełny z tego prawa korzystała.

Konkludując, podkreślić należy, iż organy podjęły działania niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, zaś dokonane w wyniku podjętych czynności ustalenia tych organów są zgodne ze stanem rzeczywistym potwierdzonym prowadzonym postępowaniem dowodowym.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń dających podstawę do uwzględnienia skargi. Jak wynika z treści skargi oraz pisma skarżącej z dnia 7 sierpnia 2013 roku istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca jako posiadacz użytkowała i utrzymywała zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy tj. 2011 działkę o nr ewid. [...] położoną w woj. [...], powiat g., gmina G., obręb [...], w konsekwencji, czy spełniła ustawowe przesłanki z art. 7 ust .1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego warunkujących przyznanie płatności obszarowej za wnioskowany okres.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku,

w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009,

z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej [...] ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności.

Przepis art. 7 ust. 1a ww. ustawy stanowi, iż jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa

w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z powyższej regulacji wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez rolnika, w sposób trwały, gruntów rolnych o określonej powierzchni

i na określony dzień (31 maja roku, w którym złożono wniosek) oraz ich utrzymanie zgodnie z określonymi normami przez cały rok kalendarzowy. Przepisy regulujące kwestię płatności JPO i UPO, do gruntów rolnych nie wiążą uprawnienia do przyznania płatności z tytułem prawnym do gruntu, lecz odnoszą się do stanu faktycznego, jakim jest posiadanie gruntów przez rolnika. Organ udzielający pomocy nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania kwestii własnościowych i wynikających z nich roszczeń cywilnoprawnych.

Zwrócić uwagę należy, że pojęcie posiadania, jako warunek przyznania płatności, w odniesieniu do przedmiotowych gruntów, nie zostało zdefiniowane

w ustawie o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Należy zatem posłużyć się, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, jego pojęciem cywilistycznym, interpretowanym z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Wedle art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest więc stanem trwałego (trwającego) władztwa nad rzeczą

i występuje przy jednoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą oraz elementu psychicznego rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. E. Gniewek komentarz do art. 336 kodeksu cywilnego w: Komentarz do kodeksu cywilnego. Zakamycze 2001). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niewystarczające i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, a pojęcie "posiadanie" na gruncie ustaw uprawniających do tych płatności należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu przepisów o płatnościach, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem niewątpliwie przemawia fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty (por. wyrok WSA z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt

V SA/Wa 1524/05, wyrok NSA z 18 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1034/10).

Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia, nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym czy zależnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy utrzymuje wszystkie grunty zgodnie

z normami użytkując je rolniczo (por: wyrok WSA Warszawa z 19 stycznia 2009 r.

V SA/Wa 1562/08; wyrok WSA Warszawa z 9 stycznia 2009 r. V SA/Wa 1742/08; wyrok NSA z 17 stycznia 2008 r. II GSK 227/07).

Istotą płatności obszarowych (JPO i UPO) jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie

z normami w dobrej kultury rolnej przez określony czas.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organy w administracyjnej kontroli krzyżowej złożonego przez skarżącą wniosku ustaliły, że wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w odniesieniu do działki o nr ewid. [...] położonej w woj. [...], powiat g., gmina G., obręb [...] na 2011 rok został złożony przez dwóch producentów rolnych, tj. skarżącą (spółkę) i Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy we [...] Administrację Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w [...].

Organy prowadząc postępowanie wyjaśniające wykazały, że skarżąca w 2011 r. poprzez własnych pracowników dokonała przygotowania działki, natomiast zasiew prosa i talerzowanie m.in. na działce nr ewid. [...] został wykonany w dniach 9-10 maja 2011 r. przez firmę zewnętrzną ([...] s.j.). Nadto ustaliły, że poza dokonaniem zasiewu skarżąca zaprzestała prowadzenia na działce nr [...] dalszych zabiegów uprawowych, gdyż dalsze prace przeprowadziła [...] sp. z o.o. na zlecenie Agencji Nieruchomości Rolnych SP we [...], Administracji Zasobu Własności Rolnej SP w [...] (będącej, zgodnie z wypisem z rejestru gruntu, właścicielem tejże działki) na podstawie umowy z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...].

Za prawidłowe, w związku z powyższymi ustaleniami, Sąd uznał stanowisko organów orzekających, iż skarżąca w odniesieniu do działki nr [...] nie spełniła warunku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyż nie posiadała tejże działki w rozumieniu tego przepisu, jaki i jej nie użytkowała oraz nie utrzymywała zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy (2011). Sąd zauważa bowiem, iż rolnik ubiegający się o przyznanie płatności winien wykazać, że posiada grunty rolne, to jest trwale, faktycznie je użytkuje i utrzymuje je

w dobrej kulturze rolnej zgodnie z normami ochrony środowiska.

W ocenie Sądu organy prawidłowo orzekły o odmowie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do działki [...] położonej w obrębie [...], gdyż nie wykazała ona swojego posiadania ani na dzień 31 maja 2011 r., ani przez cały rok kalendarzowy w którym ubiegała się o płatności. Wykonywane przez Spółkę czynności nie wynikały z posiadania spornej nieruchomości w znaczeniu rzeczywistego ich uprawiania, decydowania co uprawiać, dokonywania swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbierania plonów przez cały okres uprawniający do wnioskowanej płatności rolnej. Uznać należy, iż wykonywane przez skarżącą prace nie wyczerpują ustawowych przesłanek posiadania spornej działki, uprawniającej do płatności, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak już wskazano, istotą płatności JPO i UPO jest ich przyznanie podmiotowi, który rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony, utrzymuje te grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Jednocześnie wskazać należy, iż w świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych bez znaczenia pozostaje status podmiotu będącego wraz ze skarżącą uczestnikiem konfliktu krzyżowego.

W świetle powyższych rozważań za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 2 ustawy

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 21 ust. 2 ustawy

z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U.

z 2013 r. poz. 173 t.j.) . W stanie faktycznym i prawnym sprawy właściwym było działanie organów polegające na wykluczeniu spornej nieruchomości z płatności.

W konsekwencji, organy te prawidłowo ustaliły, w odniesieniu do płatności JPO, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności we wniosku ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej ([...] ha) wyniosła [...] %. Zgodnie z obowiązującym w tym zakresie art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. Zatem płatność JPO pomniejszona została o dwukrotną wykrytą różnicę tj. o kwotę [...] zł.

W odniesieniu do płatności UPO organy właściwie ustaliły, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do uzupełniającej płatności podstawowej ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej ([...] ha) wyniosła [...] %. Zgodnie z obowiązującym

w tym zakresie § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Dlatego też płatność ta została odmówiona.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę.