Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1005/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 206 poz 1367
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

A. M. jest żołnierzem służby kontraktowej i pełni zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W. W dniu [...] października 2014 r. złożyła do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. wniosek o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego.

Organ pismem z dnia [...] października 2013 r. poinformował zainteresowaną o możliwości przydziału kwatery nr [...] położonej przy ul. [...] w [...], o strukturze 1 pokój z kuchnią, powierzchni użytkowej 34,63 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 18,91 m2, odpowiadającej posiadanym przez żołnierza uprawnieniom do 1 normy powierzchni użytkowej podstawowej. Ponadto poinformowano o przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP regulujących prawo do zakwaterowania oraz pouczono o możliwości czynnego brania udziału w postępowaniu, zgłaszania żądań i wniosków.

A. M. poprosiła o wskazanie jej większego lokalu mieszkalnego lub wskazanie lokalu położonego w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania chorej matki, którą musi się opiekować (pismo z dnia [...] listopada 2013 r.). Argumentowała, iż zaproponowany lokal, z uwagi na jego powierzchnię, uniemożliwia ewentualne zamieszkanie wraz z matką.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. przychylił się do tej prośby i pismem z dnia [...] listopada 2013 r. zaproponował kwaterę o większej powierzchni i strukturze, położoną w niedalekiej odległości od miejsca zamieszkania matki, tj. kwaterę przy ul. [...] w miejscowości [...] , o strukturze 2 pokoje z kuchnią, powierzchni użytkowej 52,76 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 31,22 m2.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. A. M. oświadczyła, iż lokale w miejscowości [...] i w [...] nie spełniają pod względem formalnym norm wynikających z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz wytycznych Prezesa WAM dot. standardów lokali mieszkalnych. Wskazała, iż ww. lokale przekraczają dozwoloną tolerancję wartości współczynnika powierzchni mieszkalnej, co może wpływać niekorzystnie na optymalne zagospodarowanie powierzchni lokalu i wysokość opłat ponoszonych z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego. Ponadto strona podniosła, iż zgodnie z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP struktura lokalu powinna mieć w przypadku żołnierza samotnego jeden pokój z kuchnią i aneksem. Odnośnie lokalu w miejscowości [...], wskazała, iż czas dojazdu z tego lokalu do miejsca pełnienia służby znacznie przekracza maksymalny czas dojazdu wynikający z ustawy oraz powierzchnia tego lokalu jest znacznie większa od przysługującej normy, co łączy się z większymi opłatami. Poprosiła o zamianę lokalu, lub zastosowanie innej formy realizacji uprawnień w myśl art. 21 ust. 4 ustawy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. wyjaśnił, iż lokal mieszkalny w [...] odpowiada normom technicznym i wymogom ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Natomiast co do zaproponowania lokalu mieszkalnego o większej powierzchni, strukturze i lokalizacji w miejscowości [...], organ wyjaśnił stronie, iż lokal ten został zaproponowany na prośbę zainteresowanej zawartą w jej piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. Organ przypomniał, że poinformował, iż lokal ten jest większy niż przysługujące stronie uprawnienia i że na jego przydział strona musi wyrazić zgodę. Jednocześnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zobowiązał A. M. do udzielenia w terminie 3 dni, jednoznacznej odpowiedzi czy przyjmuje do zasiedlenia lokal przy ul. [...] w [...], który spełniał wymogi wynikające z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dla uprawnień żołnierza posiadającego jedną normę.

A. M. w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformowała, iż podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, co do zaproponowanych lokali mieszkalnych. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona wskazała, iż nie może przyjąć zaproponowanego lokalu mieszkalnego w miejscowości [...], pomimo, że jest umiejscowiony w pobliżu ul. [...], to jednak złe skomunikowanie z miejscem pracy powoduje, iż czas do jej przebycia przekracza ustawowe 120 minut w obie strony, a dodatkowo koszty eksploatacji większego lokalu przekraczałyby możliwości gospodarstwa jednoosobowego. Natomiast niemożność zasiedlenia lokalu położonego przy ul. [...] w [...] wynika z jego stan techniczny, który nie jest zgodny z wytycznymi Prezesa WAM i ustawy.

W odpowiedzi na to pismo, organ pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformował A. M., iż odmowa przyjęcia zaproponowanego stronie normatywnego lokalu przy ul. [...] w [...] oraz lokalu położonego w miejscowości [...], zakończyła przedmiotowe postępowanie wydaniem decyzji umarzającej to postępowanie oraz organ pouczył stronę o skutkach takiego rozstrzygnięcia i o możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień oraz możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Organ w piśmie tym zakreślił zainteresowanej termin 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma do zajęcia ostatecznego stanowiska, w przedmiocie przyjęcia jednego z proponowanych lokali.

Powyższe pismo A. M. otrzymała w dniu [...] stycznia 2014 r. i nie udzieliła na nie żadnej odpowiedzi.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 105 § 1 Kpa, orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego na rzecz A. M.. W uzasadnieniu wskazał, że niewyrażenie zgody zainteresowanej na przyjęcie zaproponowanej kwatery, skutkuje utratą prawa do zakwaterowania na czas zajmowanego stanowiska służbowego i stanowi jednocześnie o przesłance bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, powodującej konieczność jego umorzenia.

W odwołaniu A. M. zarzuciła organowi naruszenie terminów do rozpatrzenia sprawy i nie podjęciu przez organ żadnych czynności mających na celu wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza w zakresie uwzględnienia, przy propozycjach lokali mieszkalnych, faktu konieczności sprawowania opieki nad chorą matką. Zarzuciła, iż organ niezasadnie umorzył postępowanie, błędnie przyjmując, iż strona nie jest zainteresowana otrzymaniem lokalu mieszkalnego.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z art. 21 ust. 4, art. 24 ust. 1 oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), utrzymał w mocy wyżej opisaną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W.

W uzasadnieniu decyzji Prezes WAM podzielił w całości zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wskazał na treść przepisów art. 21 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz na treść art. 105 § 1 Kpa. Argumentował, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu wynosi 8-12 m2, z tym że w przypadku gospodarstwa jednoosobowego norma wynosi nie mniej niż 16 m2, a struktura powinna obejmować dla żołnierza samotnego jeden pokój z kuchnią lub aneksem kuchennym. Kwatera położona przy ul. [...] w [...], posiadała strukturę 1 pokoju z kuchnią oraz powierzchnię użytkową, która odpowiadała posiadanym przez żołnierza uprawnieniom do 1 normy powierzchni użytkowej podstawowej, tj. 34,63 m2, w tym powierzchni użytkowej podstawowej 18,91 m2. Zatem spełniała ona ustawowe wymogi co do struktury i powierzchni jakie przysługują żołnierzowi z uprawnieniami do jednej normy powierzchni użytkowej. Natomiast kwatera w miejscowości [...] przy ul. [...] posiadała strukturę i powierzchnię użytkową podstawową większą niż przysługująca żołnierzowi z jedną normą. Kwatera ta została zaproponowana na wyraźną prośbę A. M. wyrażoną w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r.

Powoływanie się przez stronę na wytyczne Prezesa WAM w sprawie standardów lokali mieszkalnych jest nieuzasadnione. Wytyczne te są uregulowaniami wewnętrznymi organu i nie stanowią przepisów powszechnie obowiązujących. Ponadto wytyczne te odnoszą się do standardu technicznego lokali nowo pozyskiwanych przez Agencję a nie do lokali przydzielanych żołnierzom. Natomiast obie przedmiotowe kwatery, w chwili ich proponowania stronie, były wyremontowane i gotowe do zasiedlenia w świetle przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Miejscowość [...] spełnia ustawowe kryteria dla miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, tj. [...]. Miejscowością pobliską (art. 1a pkt 7 cyt. ustawy) jest miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza zgodnie z rozkładem jazdy dwóch godzin, w obie strony łącznie z przesiadkami, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. W rozpatrywanej sprawie dojazd pomiędzy miejscowościami [...] i [...] zapewnia komunikacja zbiorowa realizowana przez podmiejski autobus linii [...] obsługiwany przez MPK w [...]. Najbliższym przystankiem, z którego możliwy jest w obie strony przejazd z/do miejsca zamieszkania/pełnienia służby, czyli przystankiem łączącym obie miejscowości jest przystanek R. w [...] oraz przystanek K. w [...] a wskazane połączenie międzymiastowe realizowane przez podmiejski autobus linii [...] realizuje tę trasę w obie strony w czasie 20 minut, co potwierdza analiza dokonana za pośrednictwem portalu nawigacji w komunikacji miejskiej [...]. Ponadto przy ustalaniu czasu dojazdu z/do miejsca zamieszkania/pełnienia służby nie wlicza się czasu potrzebnego stronie na przesiadkę i dojazd pomiędzy przystankami, które to znajdują się w tej samej miejscowości.

W ocenie Prezesa WAM, organ I instancji rozpatrzył całość materiału dowodowego mającego wpływ na sposób załatwienia sprawy oraz w granicach przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, kierował się również słusznym interesem strony, czego przejawem było zaproponowanie, na jej prośbę, ponadnormatywnego lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości [...], by zainteresowana mogła sprawować opiekę nad chorą matką. Z akt sprawy wynika, iż A. M. była kilkakrotnie pisemnie informowana przez organ I instancji o treści przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz o jej prawach i obowiązkach wynikających z Kpa. Tym samym strona była szczegółowo poinformowana o tym, iż przesłanki przydziału lokalu mieszkalnego/kwatery na rzecz żołnierza służby kontraktowej określa wprost ustawa, zgodnie z którą prawo do zakwaterowania żołnierzy zawodowych służby kontraktowej realizowane jest w pierwszej kolejności w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego oraz o wymogach, jakie powinien spełniać taki lokal co do struktury, powierzchni użytkowej podstawowej, stanu technicznego (lokal wyremontowany) oraz miejscowości, w której jest położony. Brak jest zatem naruszenia art. 36 Kpa, które wpłynęłoby na naruszenie słusznych interesów skarżącej.

W przypadku bezprzedmiotowości postępowania, zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, organ z urzędu ma obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania w konkretnej sprawie. "Bezprzedmiotowość" postępowania wynika z pozbawienia sprawy jednego z jej konstytutywnych, a więc niezbędnych elementów. Do prowadzenia postępowanie w sprawie przydziału kwatery/lokalu mieszkalnego, w myśl art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP konieczna jest zgoda zainteresowanego żołnierza. Jej brak powoduje, iż niemożliwe jest dalsze prowadzenie postępowania i wydanie decyzji orzekającej co do istoty w sprawie. W przypadku utraty prawa do zakwaterowania w sytuacji określonej w art. 21 ust. 5 cyt. ustawy i z którą mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, organ administracji publicznej nie może wydać decyzji przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, bowiem nie ma już prawa, które decyzja taka mogłaby realizować. Utrata uprawnień do zakwaterowania powoduje zatem, że przestaje istnieć przedmiot postępowania, a tym samym bezprzedmiotowe staje się postępowanie w sprawie realizacji tego prawa. Powyższe powody uzasadniają zastosowanie art. 105 § 1 Kpa, a nie art. 105 § 2 Kpa, jak to sugeruje odwołanie. Art. 105 § 2 Kpa dotyczy fakultatywnych przesłanek umorzenia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, w tym niewyjaśnienie zasadności argumentów przedstawianych przez skarżącą w zakresie oceny warunków proponowanych lokalów, ze szczególnym uwzględnieniem podnoszonego przez skarżącą faktu konieczności opieki nad chorą matką;

2) art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, w szczególności dowolne i nieznajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym ustalenie, jakoby skarżąca wnosiła o przyznanie jej lokalu o większej (ponadnormatywnej) powierzchni użytkowej w celu sprawowania opieki nad chorą matką, podczas gdy skarżąca wnosiła o przyznanie kwatery lub innego lokalu mieszkalnego dla celu prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego, a także dokonanie błędnej oceny pisma skarżącej z dnia [...] stycznia 2014 r. i uznanie, że nie jest ona zainteresowana otrzymaniem kwatery lub lokalu mieszkalnego, podczas gdy zaproponowana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. kwatera przy ul. [...] nie spełniała wymogu przeciętnego standardu tego typu lokalu (zaciemniona kuchnia), zaś zaproponowany lokal w miejscowości [...] nie spełniał odpowiednich wymogów głównie z uwagi na fakt, że czas przejazdu z/do miejsca służby przekracza - wbrew twierdzeniom organów I i II instancji - czas 120 min;

3) art. 8 i art. 107 § 3 Kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ I instancji uznał, że doszło do zaistnienia wszystkich koniecznych warunków dla umorzenia postępowania w sprawie, podczas gdy skarżąca nie wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania toczącego się na jej wniosek, nie odmówiła przyjęcia lokalu, a nadto organ nie dokonał oceny tego, czy umorzenie postępowania nie narusza interesu społecznego. Organ II instancji nadto w całości pominął zarzut skarżącej dotyczący uchybienia ustawowego terminu do załatwienia sprawy;

4) art. 105 § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie i umorzenie przedmiotowego postępowania, jako bezprzedmiotowego, podczas gdy umorzenie postępowania dopuszczalne jest tylko w sytuacji, jeżeli łącznie spełnione będą następujące przesłanki, tj. postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, wniosek o umorzenie postępowania wnosiła strona, która żądała wszczęcia postępowania, inne strony postępowania nie zgłosiły sprzeciwu i umorzenie postępowania nie narusza interesu społecznego. Warunki te nie występują w przedmiotowej sprawie, co czyni umorzenie postępowania niezgodnym z prawem i niezasadnym;

5) art. 36 § 1 i § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie i niepowiadomienie skarżącej o uznaniu przedmiotowej sprawy za szczególnie skomplikowaną i przedłużeniu terminu do jej wydania do 2 miesięcy, a także nie wskazanie skarżącej nowego terminu załatwienia sprawy, co w konsekwencji wpłynęło na naruszenie słusznych interesów skarżącej,

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że "do ustalania czasu dojazdu z/do miejsca zamieszkania/pełnienia służby nie wlicza się czasu potrzebnego stronie na przesiadkę i dojazd między przystankami (...)" (str. 5 uzasadnienia), podczas gdy zgodnie z cytowanym przepisem miejscowość pobliska, to miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza, zgodnie z rozkładem jazdy, dwóch godzin w obie strony, łącznie z przesiadkami, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Organy obu instancji prawidłowo rozpatrzyły przedmiotową sprawę.

Z akt sprawy wynika, że skarżącej zaproponowano lokal w [...] o powierzchni zgodnej z jej uprawnieniami, niemniej z powodów subiektywnych lokal nie odpowiadał jej oczekiwaniom. Kolejna propozycja lokalu w miejscowości [...] uwzględniała intencje strony lecz również okazała się być ofertą nieodpowiadającą oczekiwaniom skarżącej. Zauważyć należy, iż organy Agencji nie mają obowiązku uwzględniania w przydziałach upodobań żołnierzy, co do położenia bądź wyglądu lokalu, ważnym jest, aby przydzielany lokal spełniał wymogi ustawowe. W wielu przypadkach jednakże Agencja - o ile możliwości na to pozwalają - stara się by przydzielane lokale (tak pod względem umiejscowienia jak i standardu) uwzględniały indywidualne wymagania osób uprawnionych. Z tego też powodu nie można podzielić zarzutów strony w zakresie naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, albowiem organ pierwszej instancji nie był w stanie spełnić jednocześnie obu oczekiwań strony co do położenia lokalu: blisko miejsca zamieszkania matki skarżącej, jak i miejsca pełnienia służby oraz lokalu nie większego niż norma przysługująca skarżącej.

Podczas całego postępowania przed organem pierwszej instancji skarżąca była wielokrotnie informowana o obowiązujących przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w zakresie dotyczącym tej sprawy.

Ponieważ skarżąca, przedstawiając kolejno zastrzeżenia do wskazywanych jej lokali, nie oświadczyła się w sposób kategoryczny o odmowie przyjęcia jednego z nich, w dniu [...] stycznia 2014 r. organ wezwał ją do kategorycznego oświadczenia się w tej materii, informując o skutkach odmowy przyjęcia lokalu. Pismo to skarżąca odebrała w dniu [...] stycznia 2014 r. i pomimo wyraźnego zakreślenia 7-dniowego terminu do przedstawienia ostatecznego stanowiska, w ogóle do tego pisma nie ustosunkowała się, ani w jakikolwiek inny sposób, po otrzymaniu tego pisma, nie brała czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, wszczętym jej wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. o przydział kwatery lub lokalu mieszkalnego. Zatem mając na uwadze zakreślony wyżej termin, organ mógł już w początkach lutego 2014 r. wydać rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie to zostało wydane dopiero w dniu [...] marca 2014 r. Tak więc oczywiście organ procedował w tej materii ze zwłoką, naruszając art. 36 Kpa, jednakże naruszenie to w żaden sposób nie wpłynęło ujemnie na sytuację strony. Skarżąca, formując w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia art. 36 Kpa, nie potrafiła wykazać na czym osadzała się jej gorsza sytuacja z uwagi na późne podjęcie decyzji przez organ pierwszej instancji. Tego zarzutu skargi nie potrafiła także wykazać pełnomocnik skarżącej na rozprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do dnia wydania powyższej decyzji, skarżąca mogła jeszcze czynnie działać w przedmiocie oświadczenie, co do przyjęcia jednego z proponowanych lokali. Jej przemilczenie w tej materii należy jednoznacznie kwalifikować, jako domowa przyjęcia którejkolwiek z obu propozycji mieszkaniowej. Nadto w okresie od [...] lutego do [...] marca 2014 r., skarżąca nie składała do organu, żadnych pism ponaglających go do działania. Zatem przyjąć należy, iż przedłużanie rozstrzygnięcia sprawy było dla niej albo korzystne, albo obojętne, albo sposób w jaki jest obecnie uregulowana jej sytuacja mieszkaniowa lepiej odpowiada skarżącej niż przedstawione przez organ obie propozycje.

Zwłoka w działaniu organu pozwalała skarżącej na podjęcie jakiejś pozytywnej decyzji i wskazanie jednego z dwóch lokali. Dlatego też wyżej stwierdzone uchybienie proceduralne, co do terminu załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji, w żadnym przypadku nie może stanowić okoliczności o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia, gdyż w żaden sposób nie odnosi się do jego treści, nie ma wpływu na tę treść. Można co najwyżej zwłokę tę traktować jako nieprawidłowość mającą znaczenia dla załatwiania spraw mieszkaniowych innych żołnierzy oczekujących na przedział lokalu mieszkalnego w [...] lub miejscowości pobliskiej. Jednakże zwłoka taka nie ma żadnego wpływu na sytuację skarżącej.

Czynione przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. propozycje mieszkaniowe odpowiadały prawu.

Jak wynika z materiału dowodowego oba przedstawione skarżącej do wyboru lokale były wyremontowane.

Zarzuty skarżącej, co do rozkładu lokalu w [...] (stosunek powierzchni użytkowej do mieszkalnej), nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny odmowy jego przyjęcia. Wytyczne Prezesa w sprawie standardów lokali, na które powołuje się skarżąca, adresowane są do Oddziałów Agencji, jako zalecenia, którymi winni się kierować ich dyrektorzy przy pozyskiwaniu lokali do zasobu Agencji (w drodze kupna, adaptacji czy budowy) i jako takie, wytyczne te nie stanowią źródła prawa dla strony.

Zarzut, iż lokal w miejscowości [...] przekraczał powierzchnią, przysługujący skarżącej normatyw (byłby zatem droższy w eksploatacji) nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy zważy się, iż został on zaproponowany przez organ skarżącej jako drugi lokal (do wyboru), wychodząc na przeciw potrzebą skarżącej. Skarżąca wskazywała na swoje obowiązki opiekuńcze wobec chorej matki i nadto z jej pisma z dnia [...] listopada 2013 r., wprost wynikało, iż w lokalu w [...] przy ul.[...] , z uwagi na jego rozmiary i rozkład, nie jest możliwe zamieszkanie wspólne z matką.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez organ pojęcia "miejscowość pobliska", w odniesieniu do usytuowania miejscowości [...] i miasta [...] – miejsca pełnienia służby.

Miejscowością pobliską, zgodnie z art. 1a pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jest miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza zgodnie z rozkładem jazdy dwóch godzin, w obie strony łącznie z przesiadkami, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Przy czym przy ustalaniu czasu dojazdu z/do miejsca zamieszkania/pełnienia służby nie wlicza się czasu potrzebnego stronie na przesiadkę i dojazd pomiędzy przystankami, które to znajdują się w tej samej miejscowości. Zatem zgodnie z wykładnią art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy i mając na uwadze niekwestionowane ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu administracyjnym, w niniejszej sprawie uwzględniony być może wyłącznie czas przejazdu skarżącej w obie strony komunikacją publiczną na trasie [...] – [...]. Czas ten wskazuje na spełnienie kryterium miejscowości pobliskiej (porównaj wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2888/13, orzeczenie dostępne na stronach internetowych NSA).

W myśl art. 21 ust. 5 cyt. ustawy odmowa przyjęcia kwatery albo innego lokalu mieszkalnego powoduje, że żołnierz służby kontraktowej z dniem złożenia oświadczenia traci prawo do zakwaterowania, w tym w formach zakwaterowania, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3, przez okres zajmowania danego stanowiska służbowego, chyba że zmianie ulęgną jego uprawnienia do zakwaterowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie konstrukcja tego przepisu nie przewiduje aby dla skutku przewidzianego w powyższym przepisie (utrata prawa do zakwaterowania), oświadczenie o odmowie przyjęcia kwatery albo innego lokalu mieszkalnego musiało nastąpić dopiero po doręczeniu zainteresowanemu decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego bądź kwatery. Oświadczenie o takiej odmowie może nastąpić w każdym stadium postępowania prowadzonego w trybie art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wszczętego na wniosek żołnierza i może być ono wyrażone w dowolnej formie, w tym również w formie przemilczenia. Istotne jest tu aby przedstawione żołnierzowi propozycje mieszkaniowe odpowiadały prawu i w sposób niebudzący wątpliwości zostały przez niego nieprzyjęte.

Taka sytuacja zaistniał w rozpoznawanej sprawie.

Zaistnienie sytuacji określonej w art. 21 ust. 5 cyt. ustawy czyni bezprzedmiotowym postępowanie wszczęte na wniosek żołnierza o przydział lokalu mieszkalnego albo kwatery i w konsekwencji prowadzi do obligatoryjnego umorzenia tego postępowania przez organ na mocy art. 105 § 1 Kpa.

Zatem w tym stanie faktycznym sprawy, wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzja o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2014 r. była jedynym możliwym rozstrzygnięciem.

Za uregulowaniem prawnym zawartym w normie art. 21 ust. 5 cyt. ustawy w związku z art. 105 § 1 Kpa przemawia także interes społeczny. Umorzenie postępowania, w następstwie braku zgody żołnierza na przyjęcie lokalu skutkuje możliwością zadysponowania danym lokalem na rzecz innego żołnierza i ma na celu w miarę szybie rozpatrzenie danej spawy, aby wyeliminować sytuację blokowania lokalu dla niezdecydowanego żołnierza na wiele miesięcy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie utrata prawa do zakwaterowania, o której mowa w art. 21 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, jest jedynie czasową niedogodnością i nietrwającą zazwyczaj długo. Zważyć tu należy, iż sytuacja żołnierzy, co do ich uprawnień do posiadania lokalu odpowiedniego do przysługującego normatywu, jest bardzo dynamiczna. Sytuacja żołnierza zmienia się w tym względzie wraz z awansami i zmianą sytuacji rodzinnej. W praktyce, w trakcie służby, z powyższych przyczyn, żołnierz kilkakrotnie zmienia mieszkania. Na zmiany te ma także dodatkowo wpływ zmiana miejsca pełnienia służby.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, które mogło by stanowić o nieważności albo być powodem uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i dlatego, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.