Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 16/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 71b ust. 1a , 6 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A.K. i Z.K. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie potrzeby nauczania indywidualnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz orzeczenie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Kuratora Oświaty w Kielcach solidarnie na rzecz A. i Z. małżonków K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kurator Oświaty po rozpatrzeniu odwołania A. i Z. K., na podstawie art. 71b ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w całości w mocy orzeczenie Zespołu Orzekającego Miejskiego Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych nr [...] z dnia [...] o potrzebie nauczania indywidualnego T. K. urodzonego [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 18 sierpnia 2014 r. A. K. złożyła do Zespołu Orzekającego Miejskiego Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania dla jej syna T.K. Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza specjalistę chorób dziecięcych z dnia 12 sierpnia 2014 r., opinię wychowawcy klasy oraz świadectwo szkolne T.K. Po odbyciu posiedzenia Zespół Orzekający wydał orzeczenie z dnia [...] o potrzebie indywidualnego nauczania T.K.

Odwołanie od tego orzeczenia złożyli rodzice ucznia podnosząc, że nie uwzględniono w nim zalecenia o realizacji wybranych zajęć z klasą, co jest równoznaczne z wykluczeniem T.K. z funkcjonowania w zespole klasowym. Ponadto z dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego wynika, że chłopiec jest zagrożony niedostosowaniem społecznym, przez co codzienny kontakt z klasą jest dla niego niezbędny.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kurator Oświaty wskazał, że indywidualne nauczanie jest formą realizacji obowiązku szkolnego oraz nauki, mającą zapewnić dzieciom i młodzieży, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły, realizację kształcenia, wychowania i opieki dostosowanych do ich indywidualnych potrzeb edukacyjnych i rozwojowych oraz możliwości psychofizycznych. Stan zdrowia dziecka nie może stanowić przyczyny pozbawienia go możliwości realizacji treści programowych, kontaktu z rówieśnikami i uczestniczenia w życiu społeczności szkolnej. Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie indywidualnego, obowiązkowego, rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży, przytaczanego dalej jako rozporządzenie w/s indywidualnego nauczania (Dz.U. 2014.1157), zajęcia indywidualnego przygotowania przedszkolnego oraz zajęcia indywidualnego nauczania są prowadzone przez nauczyciela lub nauczycieli w indywidualnym i bezpośrednim kontakcie z dzieckiem lub uczniem. Pozwala to na uniknięcie nieprawidłowości w zakresie realizacji zajęć polegających na prowadzeniu indywidualnego nauczania w formie zajęć z rówieśnikami. Zajęcia nauczania indywidualnego kierowane są do ucznia, a nie do grupy uczniów. W związku z tym, kiedy stan zdrowia ucznia pozwala mu na realizację zajęć odbywających się na terenie szkoły, w grupie uczniów, to taki stan zdrowia nie powinien być określany jako uniemożliwiający, czy znacznie utrudniający uczęszczanie do szkoły i zajęcia takie nie powinny być prowadzone jako zajęcia indywidualnego nauczania. Organ II instancji zauważył następnie, że zalecając realizację obowiązkowych zajęć edukacyjnych indywidualnie w odrębnym pomieszczeniu Zespół Orzekający nie uwzględnił wskazań zawartych w dołączonym do wniosku zaświadczeniu lekarskim z dnia 12 sierpnia 2014 r., dotyczących uczestnictwa ucznia w zajęciach z określonych przedmiotów wspólnie z klasą. Organ odwoławczy wyjaśnił jednak, że gdyby nawet te informacje znalazły się w zaleceniach Zespołu Orzekającego, to dyrektor szkoły organizując nauczanie indywidualne zobowiązany jest do respektowania aktualnie obowiązującego rozporządzenia, które precyzyjnie określa sposób jego prowadzenia, to znaczy w indywidualnym i bezpośrednim kontakcie nauczyciela z uczniem. Organ wyjaśnił dalej, że objęcie dzieci indywidualnym nauczaniem nie oznacza odebrania im prawa do możliwości kontaktów z rówieśnikami i integracji z grupą. Uczniowie ci wymagają szczególnego wsparcia. Najważniejsze jest umożliwienie im, w jak najszerszym zakresie, kontaktów rówieśniczych w środowisku szkolnym, uczestnictwa w życiu szkoły, z uwzględnienie stanu zdrowia dziecka. Stanowi o tym przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia w/s nauczania indywidualnego, zgodnie z którym dzieciom i młodzieży objętym indywidualnym nauczaniem, których stan zdrowia znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły, w celu ich integracji ze środowiskiem i zapewnienia im pełnego osobowego rozwoju, dyrektor, w miarę posiadanych możliwości, z uwzględnieniem zaleceń zawartych w orzeczeniu oraz aktualnego stanu zdrowia ucznia, organizuje różne formy uczestniczenia w życiu szkoły. Dyrektor w szczególności umożliwia udział w zajęciach rozwijających zainteresowania i uzdolnienia, uroczystościach i imprezach szkolnych. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu nr [...] o potrzebie nauczania indywidualnego T.K., w ramach zajęć rewalidacyjnych oraz pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczeń ma możliwość utrzymywania i rozwijania kontaktów z rówieśnikami poprzez: udział w zajęciach dydaktyczno-wyrównawczych, udział w warsztatach integracyjnych i edukacyjno-profilaktycznych, trening umiejętności społecznych, uczenie reguł właściwego postępowania, aranżowanie sytuacji, w których uczeń będzie mógł zaistnieć w grupie rówieśniczej, wchodzić w relacje, ujawniać swoje zdolności i mocne strony, kształtować umiejętności odczytywania uczuć, intencji, modelowania właściwych zachowań, rozumienia komunikatów niewerbalnych, zwracanie uwagi na potrzeby innych ludzi. Ponadto w ocenie organu II instancji również nauczyciele prowadzący zajęcia indywidualne w miarę możliwości będą włączać ucznia do wszelkich form życia klasy i szkoły oraz podejmować wszelkie próby integracji chłopca z zespołem klasowym, co ułatwi mu adaptację do nowego środowiska rówieśniczego. Konsekwentna realizacja zaleceń poradni sprawi, że uczniowie objęci zwykłym trybem kształcenia będą mieli możliwość poznania swego kolegi, zrozumienia jego potrzeb i zachowań. Naturalny będzie dla nich fakt, że dziecko objęte indywidualnym nauczaniem jest pełnoprawnym członkiem zespołu klasowego.

Z takich powodów Kurator Oświaty utrzymał w mocy orzeczenie z dnia [...] o potrzebie nauczania indywidualnego T.K.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. i Z. małż. K. wnieśli o uchylenie decyzji Kuratora Oświaty z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi nie formułując żadnych zarzutów naruszenia prawa podnieśli, że podstawą zaskarżonej decyzji była interpretacja rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania dokonana przez Kuratora Oświaty, która jest sprzeczna z wykładnią wynikającą z pisma Sekretarza Stanu w Ministerstwie Oświaty z dnia 27 listopada 2014 r., a także z pisma Rzecznika Praw Dziecka z dnia 19 listopada 2014 r. W pismach tych wskazano, że dzieci objęte nauczaniem indywidualnym, także w myśl nowego rozporządzenia, mogą uczestniczyć za zgodą lekarza w wybranych zajęciach edukacyjnych, jeśli to wynika z możliwości intelektualnych i psychofizycznych dziecka. W ocenie skarżących ich syn, z powodu naruszenia przez organ II instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie, został skazany na wykluczenie społeczne. Wyjaśnili, że T. K. korzystał już z indywidualnego nauczania w klasach I-III i w klasie VI i wówczas miał możliwość uczestniczenia w wybranych zajęciach z klasą, co w jego przypadku, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego i specjalistów, pod których opieką pozostaje, jest niezbędne do nabywania umiejętności społecznych, które są zaburzone przez ADHD i zespół Aspergera. Z zaświadczenia lekarskiego wydanego dla potrzeb zespołu orzekającego wynika, że syn skarżących jest zagrożony niedostosowaniem społecznym, w związku z czym codzienny kontakt z klasą jest dla niego niezbędny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w sytuacji zaniechania uzupełnienia skargi poprzez złożenie odpisu skargi dla organu administracji i opłacenia skargi, a ewentualnie o oddalenie skargi w przypadku uzupełnienia braków formalnych. Organ podtrzymał przy tym argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podnoszonej w skardze wykładni przepisów rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania, Kurator Oświaty wyraził pogląd, że decydująca jest treść tego rozporządzenia oraz cel tego unormowania określony w jego uzasadnieniu, a nie zmieniane i zamieszczane na stronie internetowej komunikaty, które nie są źródłem prawa. Zmiana wynikającego z rozporządzenia stanu rzeczy może zdaniem organu być dokonana jedynie poprzez zmianę tego rozporządzenia. Organy administracji bowiem mają obowiązek działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Nie mogą akceptować zaleceń wydanych bez wyraźnej podstawy prawnej.

W piśmie z dnia 10 lutego 2015 r. ustanowiony przez skarżących pełnomocnik podtrzymał skargę precyzując jej zarzuty jako dotyczące naruszenia § 10 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 4 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania. W uzasadnieniu tego zarzutu podniesiono, że żaden z tych przepisów nie wyklucza zastosowania wobec dziecka indywidualnego trybu nauczania z uwzględnieniem realizacji wybranych zajęć z klasą. Przewidziany w § 10 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania katalog możliwych sposobów integracji i form uczestniczenia ucznia w życiu szkoły jest otwarty, na co wskazuje zwrot "w szczególności" użyty w tym przepisie. Przepis § 4 ust. 4 tego rozporządzenia należy rozważać w taki sposób, aby umożliwić uczniom, wobec których stosowany jest tryb nauczania indywidualnego, uczestniczenie także w wybranych zajęciach edukacyjnych organizowanych dla uczniów zdrowych. Podważona przez organ II instancji wykładnia zawarta w wystąpieniu Ministra Edukacji Narodowej, nie jest jedynie komunikatem zamieszczonym na stronie internetowej, ale stanowiskiem organu, od którego pochodzi akt prawny, dotyczącym tego, jak należy go interpretować. W piśmie podniesiono też, że w indywidualnej sprawie T.K. żadne nieprawidłowości w zakresie realizacji zajęć z rówieśnikami nie miały miejsca. Najistotniejsze z punktu widzenia edukacji zajęcia, tj. te które wymagają największej uwagi i skupienia, zawsze realizowane były z tym uczniem indywidualnie. Jedynie zajęcia rozwijające umiejętności artystyczne, manualne oraz wychowanie fizyczne prowadzone były w formie zajęć z rówieśnikami. Wydarzenia, w których według orzeczenia organu I instancji syn skarżących będzie mógł wziąć udział wspólnie z klasą (udział w wycieczkach, wyjściach klasowych, okolicznościowych imprezach klasowych lub szkolnych), są zbyt incydentalne, aby mogły zapewnić mu kontakt z klasą i rozwijanie umiejętności społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy się odnieść do wniosku o odrzucenie skargi sformułowanego w odpowiedzi na nią.

Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z tej przyczyny obowiązujące przepisy nie przewidują doręczania organowi administracji za pośrednictwem którego wnoszona jest skarga, odpisu tej skargi przez sąd administracyjny, a w związku z tym nie ma też podstaw do żądania od skarżącego złożenia odpisu skargi dla organu administracji. Stąd też Sąd takiego wezwania do skarżących nie kierował. Natomiast wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi doręczone skarżącym w dniu 16 stycznia 2015 r. zostało w terminie wypełnione poprzez uiszczenie stosownego wpisu (k. 33). Dlatego nie było żadnych podstaw do wnioskowanego w odpowiedzi na skargę odrzucenia skargi.

Nie było też w sprawie podstaw do oddalenia skargi z przyczyn poniżej przedstawionych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 71b ust. 1a i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola lub szkoły. Stosownie zaś do art. 71b ust. 3, (...) orzeczenia o potrzebie (...) indywidualnego nauczania, (...) wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.

Bezspornym w sprawie jest, że stan zdrowia T.K. powoduje objęcie go dyspozycją art. 71b ust. 1a, zaś Zespół Orzekający w Miejskim Zespole Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych, działając na wniosek A. K., wydał w dniu [...] orzeczenie o potrzebie nauczania indywidualnego T.K.

Spór pomiędzy stronami dotyczył treści tego orzeczenia. Zdaniem skarżącej, mimo tego, że w latach poprzednich w analogicznych orzeczeniach znalazły się zalecenia o potrzebie realizacji w ramach indywidualnego nauczania T.K. niektórych zajęć z klasą, oraz mimo tego, że na konieczność takiego samego rozwiązania w roku szkolnym 2014/2015 wskazywało dołączone do wniosku zaświadczenie lekarskie z dnia 12 sierpnia 2014 r., w zaskarżonym orzeczeniu z dnia [...] nie przewidziano możliwości brania przez ucznia udziału w zajęciach organizowanych z klasą w określonych w zaświadczeniu lekarskim przedmiotach: godzina wychowawcza, wychowanie fizyczne, religia, zajęcia plastyczne, muzyczne, techniczne i informatyczne. Organ II instancji natomiast, akceptując zalecenia zawarte w orzeczeniu nr [...] z dnia [...], wyraził pogląd, że zajęcia indywidualnego nauczania są prowadzone przez nauczycieli w indywidualnym i bezpośrednim kontakcie z uczniem, co wynika z § 4 ust. 4 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania i co wyklucza możliwość realizacji jakichkolwiek zajęć edukacyjnych w grupie uczniów.

Z poglądem takim nie można się zgodzić.

Sposób procedowania zmierzającego do wydania wnioskowanego w sprawie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania został precyzyjnie opisany w obowiązujących przepisach. W szczególności w rozporządzeniu w/s orzeczeń wydanym na podstawie art. 71b ust. 6 ustawy wskazano, jakie dokumenty należy obligatoryjnie dołączyć do wniosku, a także jaka ma być ich treść. Zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 4) rozporządzenia w/s orzeczeń, jeżeli wniosek dotyczy wydania orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania, wnioskodawca dołącza do wniosku zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka, w którym lekarz określa między innymi zakres, w jakim uczeń, któremu stan zdrowia znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły, może brać udział w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, organizowanych z oddziałem w szkole lub indywidualnie w odrębnym pomieszczeniu w szkole. Jeżeli wnioskodawca nie dołączył do wniosku dokumentacji, o której mowa w ust. 2-5, przewodniczący zespołu wzywa wnioskodawcę do przedstawienia tej dokumentacji w określonym terminie, nie krótszym jednak niż 14 dni (§ 6 ust. 6). Z kolei w § 8 ust. 5 pkt 2 tego rozporządzenia wskazano, że w orzeczeniu o potrzebie indywidualnego nauczania określa się:

2) w przypadku ucznia, którego stan zdrowia znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły, zakres, w jakim uczeń może brać udział w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, organizowanych z oddziałem w szkole lub indywidualnie w odrębnym pomieszczeniu w szkole.

Z przytoczonych przepisów wynika, że skoro koniecznym warunkiem rozpatrzenia wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania jest między innymi dołączenie do tego wniosku orzeczenia lekarskiego, które musi określać zakres, w jakim uczeń może brać udział w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, organizowanych z oddziałem w szkole lub indywidualnie w odrębnym pomieszczeniu w szkole, to wspomniane wskazanie lekarskie nie może być przez Zespół Orzekający zignorowane. Do pominięcia takiego zaświadczenia nie upoważnia w szczególności treść § 4 ust. 4 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania. Przede wszystkim dlatego, że rozporządzenie to reguluje inne stadium działań związanych z indywidualnym nauczaniem młodzieży niż będące przedmiotem kontrolowanej decyzji orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania. Należy bowiem zauważyć, że rozporządzenie to określa sposób i tryb organizowania indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (§ 1 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania), a nie szczegółowe zasady kierowania dzieci i młodzieży do indywidualnego nauczania, co reguluje rozporządzenie w/s orzeczeń w § 1 pkt 5. Innymi słowy; rozporządzenie w/s indywidualnego nauczania określa, w jaki sposób mają być wykonywane orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego, których treść ma odpowiadać wymogom określonym w rozporządzeniu w/s orzeczeń. Na tę wykonawczą rolę przepisów rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania wskazuje zwłaszcza jego § 3 ust. 1, który stanowi, że indywidualne nauczanie organizuje się w sposób zapewniający wykonanie zaleceń określonych w orzeczeniu.

Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji literalna wykładnia § 4 ust. 4 rozporządzenia prowadzi do wyników sprzecznych z wykładnią celowościową i historyczną, a także systemową, o czym już wyżej była mowa. Co do tego, że wykładnia językowa nie może przesądzać o treści odkodowanej z danego przepisu normy prawnej, w sytuacji, gdy inny wynik daje wykładnia celowościowa, nie ma w orzecznictwie sądów administracyjnych żadnych wątpliwości. Wskazać bowiem należy, że Sąd, dokonując wykładni przepisów prawa powinien zmierzać do osiągnięcia rezultatu wynikającego z takiego rozumienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Sąd zatem jest zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości zawartych w Konstytucji RP (por. m.in. wyroki NSA z: 26 lutego 2009 r., I OSK 533/08, LEX nr 518238; 14 listopada 2012 r., I OSK 628/12, CBOSA; 31 stycznia 2012 r., I GSK 745/12). Taki obowiązek sądu wynika z art. 178 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Sformułowanie o podległości Konstytucji i ustawom oznacza, że rozstrzygając jakąś sprawę, sąd powinien najpierw zbadać, czy nie jest naruszona żadna norma konstytucyjna i - tym samym - czy przestrzegana jest wyrażona w art. 8 ust. 1 Konstytucji RP zasada jej nadrzędności, i dokonywać wykładni przepisów ustawy w sposób zgodny z postanowieniami ustawy zasadniczej. Nie może więc zasługiwać na aprobatę opieranie się jedynie na literalnym brzmieniu przepisów z pominięciem wyników wykładni funkcjonalnej i systemowej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013 r., I OSK 1445/12, LEX nr 1360798).

W obowiązującym do dnia 7 września 2014 r. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz. U. Nr 175/2008 poz. 1086), które poprzedzało rozporządzenie w/s indywidualnego nauczania, nie było zapisu doprecyzowującego organizację indywidualnego nauczania, tak jak to ma miejsce w obecnie obowiązującym § 4 ust. 4 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania. Potrzeba takiego doprecyzowania poprzez wskazanie, że indywidualne nauczania jest prowadzone przez nauczyciela lub nauczycieli w indywidualnym i bezpośrednim kontakcie z uczniem, wynikła z chęci uniknięcia zgłaszanych wcześniej przez środowiska reprezentujące nauczycieli i rodziców nieprawidłowości w zakresie realizacji zajęć indywidualnego nauczania polegających na ich prowadzeniu w formie zajęć z rówieśnikami, co niweczyłoby cele indywidualnego nauczania.

Wskazane intencje ustawodawcy i przyczyna wprowadzenia nowej regulacji zostały zawarte w uzasadnieniu projektu rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania. Z takich motywów wynika więc, że celem ustawodawcy było zapobieganie sytuacjom odwrotnym, niż w niniejszej sprawie, tj. gdy mimo orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania, z różnych przyczyn w praktyce odbywało się ono w formie zajęć z rówieśnikami. Skoro więc taka była intencja ustawodawcy uzasadniająca wprowadzenie omawianej regulacji, to nie można z niej czynić odwrotnego użytku i uniemożliwiać realizację takiej potrzeby i zalecenia tym uczniom, którzy posiadają zaświadczenia0 lekarskie wskazujące właśnie na potrzebę brania udziału w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych organizowanych z oddziałem w szkole i określające zakres tego udziału.

Należy również podzielić pogląd wyrażony w wyroku WSA w Kielcach z dnia 15 stycznia 2015 r., sygnatura akt II Sa/Ke 1111/14 (dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/529A3F893B), że wyjątek od reguły wynikającej z § 4 ust. 4 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania zawiera zapis § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym dzieciom i młodzieży objętym indywidualnym przygotowaniem przedszkolnym lub indywidualnym nauczaniem, których stan zdrowia znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub szkoły, w celu ich integracji ze środowiskiem i zapewnienia im pełnego osobowego rozwoju, dyrektor, w miarę posiadanych możliwości, z uwzględnieniem zaleceń zawartych w orzeczeniu oraz aktualnego stanu zdrowia dziecka lub ucznia, organizuje różne formy uczestniczenia dziecka lub ucznia w życiu przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub szkoły. Dyrektor w szczególności umożliwia udział w zajęciach rozwijających zainteresowania i uzdolnienia, uroczystościach i imprezach przedszkolnych lub szkolnych. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wyliczenie rodzajów zajęć zawarte w § 10 ust. 1 zd. 2 tego rozporządzenia, jest przykładowe, przez co można przyjąć, że w tym katalogu mieści się również umożliwianie przez dyrektora udziału w niektórych zajęciach edukacyjnych określonych w zaświadczeniu lekarskim, o jakim mowa w § 6 ust. 4 pkt 4) rozporządzenia w/s opinii.

Na koniec należy również zauważyć, że za wykładnią dopuszczającą w stosunku do ucznia, którego stan zdrowia znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły możliwość brania przez niego udziału w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych organizowanych z oddziałem w szkole, przemawia również treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. 2014.414), które to rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem bowiem zasadą jest, że kształcenie uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, szkołach i oddziałach, o których mowa w § 1, organizuje się na każdym etapie edukacyjnym, w integracji z uczniami pełnosprawnymi, w przedszkolu i szkole najbliższej ich miejsca zamieszkania.

Z przedstawionych wyżej rozważań wynika, że zarówno Zespół Orzekający Miejskiego Zespołu Poradni Psychologiczno – Pedagogicznych wydając orzeczenie nr [...] z dnia [...] o potrzebie nauczania indywidualnego T.K., jak i Kurator Oświaty utrzymując w mocy to orzeczenie, naruszyli przepisy prawa materialnego, tj. § 4 ust. 4 rozporządzenia w/s indywidualnego nauczania przez jego nieuprawnione zastosowanie, a także § 8 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 6 ust. 4 rozporządzenia w/s orzeczeń poprzez sprzeczne z tymi przepisami nieuwzględnienie w wydanym orzeczeniu o potrzebie indywidualnego nauczania wyraźnych i uzasadnionych zaleceń zawartych w zaświadczeniu lekarskim z dnia 12 sierpnia 2014 r. dotyczących pożądanego udziału syna skarżących T.K. w roku szkolnym 2014/2015 w zajęciach z klasą z takich przedmiotów jak: godzina wychowawcza, plastyka, technika, wychowanie fizyczne, muzyka, religia i informatyka. Ponieważ to naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzające ją orzeczenie organu I instancji.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.

Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 u.p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.