Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 606/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b, art. 43
journal: Dz.U. 2020 poz 821
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi G.K., P. K. na czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie odmowy kwalifikacji do szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 680 zł ( słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 marca 2022 r. G.K. i P.K. (dalej: "Skarżący") złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie odmowy kwalifikacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej.

W skardze, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, sformułowali zarzuty:

1. naruszenia przepisów prawa procesowego – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżący nie mogą zostać zakwalifikowani na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej,

2. naruszenia prawa materialnego – art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b w zw. z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U z 2022 r., poz. 447, dalej: "u.w.r") poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że Skarżący nie spełniają wymogów do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej z uwagi na brak motywacji do pełnienia tej funkcji, podczas, gdy Skarżący kierują się dobrem małoletnich, a tym samym posiadają odpowiednią motywację,

3. naruszenia prawa materialnego – art. 43 u.w.r. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędną odmowę zakwalifikowania do szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej,

oraz wnieśli o: stwierdzenie bezskuteczności czynności w całości oraz udzielenie wstępnej akceptacji do pełnienia funkcji rodziny niezawodowej w trybie art. 43 u.w.r., a także zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący podali, że zgłosili się do Ośrodka Rodzinnej Pieczy Zastępczej w R. w celu odbycia szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Chęć odbycia szkoleń wynikała z faktu, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] małżonkom została powierzona piecza nad małoletnim L.K.. Informację o odmowie uzyskali drogą telefoniczną w dniu 17 lutego 2022 r., natomiast pisemne uzasadnienie w dniu 2 marca 2022 r.

W pierwszej kolejności Skarżący podnieśli, że czynność podjęta w niniejszej sprawie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zatem skarga jest dopuszczalna i podlega rozpoznaniu.

Skarżący zwrócili uwagę, że z pisma organu z dnia 24 lutego 2022 r. wynika jedynie, że nie posiadali motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej. Zakwestionowali poprawność w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia.

W ocenie Skarżących fakt posiadania motywacji adopcyjnej nie wyklucza na tym etapie pełnienia przez nich funkcji rodziny zastępczej, a tym bardziej kwalifikacji do odbycia wymaganych szkoleń. Wyjaśnili, iż w toku procesu diagnostycznego mogli wspomnieć o chęci adopcji małoletniego w przyszłości, co obecnie nie jest możliwe, ponieważ matka małoletniego – K.K. posiada w stosunku do L.K. ograniczoną władzę rodzicielską, zatem w sposób niewłaściwy dokonano oceny motywacji Skarżących, twierdząc, że chcą oni adoptować w tym momencie małoletniego, a nie stać się dla niego rodziną zastępczą.

Skarżący podkreślili, że mają na uwadze dobro małoletniego, podjęli już stosowne działania polegające na zapewnieniu dziecku odpowiednich warunków rozwoju. Troszczą się o jego zdrowie fizyczne i psychiczne. Ponadto małoletni, jak również Skarżący odczuwają pogłębiającą się więź między nimi. Sprzeczne z dobrem małoletniego byłoby przeniesienie go do innej rodziny zastępczej, a tym samym pozbawienie Skarżących możliwości odbycia przedmiotowego szkolenia. Ustalenia organu dotyczące motywacji mają zatem charakter dowolny.

Następnie, w powołaniu na art. 43 i 42 ust. 1 i 2 u.w.r., stwierdzili, że odmowa organu może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc z uwagi na zachodzące jednoznacznie negatywne okoliczności, jest oczywiste, że wyłączona jest możliwość odbycia opisanego szkolenia przez kandydata, wobec niespełnienia przesłanek sprawowania pieczy zastępczej. W ocenie Skarżących takie negatywne okoliczności nie zachodzą, a motywacja jest okolicznością, która może ulec zmianie na każdym etapie postępowania. Podkreślili, że chcą zostać dla małoletniego rodziną zastępczą, a akceptacja do odbycia szkolenia jest jedynie wstępnym etapem rozpoczęcia pracy w charakterze rodziny zastępczej, nieprzesądzającym ostatecznie o kwalifikacji do pełnienia takiej funkcji.

Zdaniem Skarżących organ nie przeprowadził merytorycznej analizy sprawy w sposób wszechstronny. Nie wykazał bowiem niespełnienia przez Skarżących przesłanek z art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r., w sytuacji, gdy odmowa oparta być musi na niebudzącym żadnych wątpliwości stwierdzeniu braku spełnienia opisanych przesłanek, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Nadto wzbudziło wątpliwości Skarżących, czy psycholog wydający opinię w niniejszej sprawie posiada odpowiednie wykształcenie i doświadczenie w poradnictwie rodzinnym, o którym w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r., ponieważ prawidłowo sporządzona opinia powinna zawierać uzasadnienie poddające się analizie w zakresie zawartych wniosków.

Prezydent Miasta R. (dalej: "organ") w przedłożonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących kwalifikacji opiniującego psychologa.

Na wstępie organ podał, iż pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. Skarżący wnieśli o wszczęcie wobec nich procesu kwalifikacji na rodziców zastępczych, złożyli wymagane dokumenty oraz przeszli wstępną ocenę psychologiczną. Na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2022 r. Zespół kwalifikacji postanowił o odmowie przyznania Skarżącym kwalifikacji do szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej, o czym powiadomiono Skarżących. Podstawą do wydania takiej opinii było przekonanie, że Skarżący przejawiają motywację w kierunku adopcji dziecka, a nie zostania rodziną zastępczą.

Organ nie zgodził się z zarzutami skargi. W ocenie organu Skarżący nie są świadomi różnic pomiędzy adopcją a pełnieniem funkcji rodziny zastępczej. Zwrócił uwagę, że głównym celem funkcjonowania rodziny zastępczej jest udzielenie wsparcia dziecku i jego rodzinie, pomoc w odbudowaniu stabilności rodziny, z której dziecko pochodzi, reintegracja dziecka z jego rodziną biologiczną, natomiast nastawienie Skarżących, wskazuje, że nie są oni gotowi na czasowe przyjęcie dziecka do pieczy zastępczej, co wynika także z treści złożonej skargi (m.in. ze wzajemnością odczuwają do małoletniego pogłębiającą się więź). Postawa Skarżących nakierowana jest na traktowanie małoletniego jak dziecka własnego, a nie powierzonego pod pieczę tymczasową. Jak wynika z opinii psychologicznej, Skarżący "nie są nastawieni na współpracę z rodziną biologiczną w celu powrotu dziecka do rodziny, co stanowi jedną z ról rodziny zastępczej". Organ zauważył, iż błędne jest twierdzenie, że będą mogli stworzyć z nim pełną rodzinę. Małoletni jest bowiem członkiem innej rodziny. Skarżący nie przedstawiają się w roli pomocnika do utrzymania kontaktu małoletniego z rodziną biologiczną, w tym z bratem.

Organ podkreśl również znaczenie szeroko rozumianego dobra dziecka w toku omawianej procedury. W tym kontekście zaznaczył, iż błędne postrzeganie przez kandydatów swojej roli jako rodziców zamiast tymczasowych opiekunów może doprowadzić do nadmiernego przywiązania małoletniego do nich, utrudnić proces powrotu dziecka do rodziny naturalnej, a nawet spowodować cierpienie psychiczne po rozdzieleniu go od rodziny zastępczej. Nie sposób, zdaniem organu, oczekiwać od Skarżących, że zmienią swoje nastawienie do małoletniego i nagle pogodzą się z tym, że może on wrócić do rodziny biologicznej. W ocenie organu Skarżący przypisują motywacji jako przesłance do sprawowania pieczy zastępczej zbyt małe znaczenie, w sytuacji gdy ustawodawca uznał ją, za na tyle istotną, że wprost wymienił ją w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r.

W dalszej kolejności organ zaakcentował, że nie ocenia negatywnie motywacji Skarżących do bycia rodziną adopcyjną, a nawet dał wskazówkę, gdzie Skarżący powinni się skierować w celu przejścia procedury adopcyjnej. Skarżący nie byli jednak zainteresowani zmianą procedury, ponieważ w pierwszej kolejności chcą mieć pod opieką małoletniego z którym już się zżyli, a którego adoptować w tej chwili nie mogą. Przywiązanie Skarżących do małoletniego zmierza w stronę przywiązania zbyt silnego, a być może nawet utrudniającego małoletniemu poznanie jego rodziny biologicznej i powrót do niej. Motywacja Skarżących wykracza poza stworzenie rodziny zastępczej i zmierza do stworzenia małoletniemu rodziny na wzór rodziny naturalnej, co w tych okolicznościach nie jest w pełni zgodne z dobrem małoletniego, mimo, iż Skarżący co do zasady potrafiliby otoczyć dziecko opieką.

W tych okolicznościach odmowa w ocenie organu była czynnością prawidłową, opartą o całokształt dokumentacji, prawidłowo przeprowadzoną ocenę psychologiczną, spójną z resztą materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz oceną sprawy z punktu widzenia dobra dziecka.

Organ zwrócił także uwagę, że motywacja adopcyjna Skarżących była zasadniczym, choć niejedynym argumentem za w/w odmową. Zespół Kwalifikacyjny powziął wątpliwości co do okoliczności w jakich Skarżący przejęli opiekę nad małoletnim: "Pani G. K. w ocenie Zespołu nadużywała swojego stanowiska pracy i posiadanej z tego tytułu wiedzy o dziecku i jego sytuacji rodzinnej do uzyskania prawa opieki nad chłopcem, który przed umieszczeniem pod pieczą Państwa K. przebywał w zawodowej rodzinie zastępczej o charakterze pogotowia rodzinnego". Zauważył również, że małoletni posiadał unormowaną sytuację bytową w zawodowej rodzinie zastępczej i to na skutek działań Skarżących środowisko zostało mu zmienione, a małoletni został umieszczony pod ich pieczą.

W końcowej części pisma zaznaczył, że Skarżący nie wyjaśnili na czym polegać miało "niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie", jakich dowodów w sprawie brakowało lub też jakie inne okoliczności sprawy powinny zostać wzięte pod uwagę. W odniesieniu natomiast do wątpliwości Skarżących, co do zawodowego doświadczenia opiniującej, przedłożył dokumentację obejmującą kwalifikacje psychologa, nadmieniając, że uprzednio Skarżący nie kwestionowali uprawnień psychologa. Opinia w sprawie Skarżących została sporządzona w oparciu o bezpośredni wywiad oraz kwestionariusze testów psychologicznych, które następnie zostały poddane przez psychologa merytorycznej ocenie, także pod kątem posiadania przez Skarżących predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

Następnie stwierdził, iż dopełnił wszelkich wymogów formalnych związanych z zaopiniowaniem Skarżących, a następnie zebrany materiał dowodowy ocenił zgodnie z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli sądowej z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 146 § 1 p.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uczyniono czynność Prezydenta Miasta R. z dnia 24 lutego 2022 r. o odmowie kwalifikacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej.

W pierwszej kolejności wymagało stwierdzenia, czy przedmiotowa czynność spełnia wymogi wynikające z treści przywołanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a i może być zaskarżona do sądu administracyjnego. W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie czynność ta stanowi czynność z zakresu administracji publicznej. Mocą tej czynności odmówiono Skarżącym przyznania kwalifikacji do szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej. Legitymowanie się świadectwem ukończenia szkolenia stanowi natomiast warunek stawiany przez ustawodawcę kandydatom do pełnienia funkcji rodziny zastępczej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2021 r. IV SA/Po 1875/20, S. Nitecki Stanisław, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Lex el. 2021). Niewątpliwie mocą wskazanej czynności organ wpływa na sferę praw i obowiązków jego adresata. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2020 r. III SA/Gd 807/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2020 r. II SA/Gl 695/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2016 r. III SA/Gd 938/16). Powyższe pozwala na stwierdzenie, że złożona skarga jest dopuszczalna i podlega rozpoznaniu.

Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 53 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga została nadana w dniu 15 marca 2022 r., a wpłynęła do organu w dniu 18 marca 2022 r. Jednakże Skarżący dowiedzieli się o podjęciu czynności w dniu 17 lutego 2022 r., co nie było kwestionowane przez organ (pismo z dnia 13 maja 2022 r., karta nr 40 akt sądowych, nadto karta czynności – wpis z dnia 17 lutego 2022 r., karta nr 45 akt sądowych) tym samym skarga została wniesiona z zachowaniem terminu do jej złożenia.

Należy również tytułem wstępu odnotować, że czynność objęta skargą pochodzi od kierownika jednostki organizacyjnej Miasta R. – Dyrektora Ośrodka Rodzinnej Pieczy Zastępczej w R.. Jak natomiast stanowi przepis art. 25 § 2 p.p.s.a. zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Do akt przedłożone zostało pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta Miasta w R. dla Dyrektora Ośrodka Rodzinnej Pieczy Zastępczej do składania oświadczeń w imieniu Miasta R. w zakresie działalności kierowanej jednostki oraz do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi.

Podstawą materialnoprawną czynności podanej kontroli sądowo-administracyjnej pozostają przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 u.w.r. rodzinę zastępczą zawodową lub rodzinę zastępczą niezawodową tworzą małżonkowie lub osoba, o których mowa w ust. 1, niebędący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Stosownie natomiast do regulacji art. 42 ust. 1 u.w.r. pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które: 1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej; 2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona; 3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego; 4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych; 5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone: a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1050), oraz; b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym; 6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny; 7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym: a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań, c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (ust. 2). W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów (ust. 3).

Jak wynika natomiast z ust. 7 przywołanej regulacji okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej.

Ustawodawca w art. 44 ust. 1 u.w.r. przewidział ponadto, iż kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka są obowiązani posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny. Kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka może jednak odbyć szkolenie dopiero po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2, o czym stanowi art. 43 omawianej ustawy.

Pierwszy etap procedury kwalifikacyjnej rozpoczyna zatem ocena spełnienia przez kandydatów warunków wymienionych w art. 42 ust. 1 i 2 ustawy, która możliwa jest dopiero po przeprowadzeniu, analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej, w rezultacie ocena powinna zawierać wnioski z przeprowadzonej analizy (K. Tryniszewska, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, Lex 2015). Wydanie wstępnej akceptacji będzie bowiem podstawą do odbycia szkolenia.

Jak wynika z przedłożonych do sprawy akt administracyjnych na mocy postanowienia Sądu Rejonowego K. w K. [...] Wydział [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...], Skarżącym została powierzona piecza nad małoletnim L.K. (karta nr 10 akt sądowych) oraz ustalono miejsce zamieszkania małoletniego w miejscu zamieszkania Skarżących. Natomiast zgodnie z oświadczeniem złożonym podczas rozprawy w dniu [...] r. przez pełnomocnika Skarżących, Sąd Rejonowy w G. powierzył Skarżącym pieczę nad bratem małoletniego L.K. – małoletnim H.. Na skutek przeprowadzonych czynności odmówiono Skarżącym kwalifikacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej, uzasadniając swoje stanowisko brakiem motywacji Skarżących do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej, zauważając, iż w toku procesu diagnostycznego Skarżący wskazali na motywację adopcyjną w stosunku do dziecka (karta nr 51 akt administracyjnych).

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie wyklucza, że okoliczność ta może mieć znaczenie dla ustaleń czynionych w odniesieniu do kwalifikacji do udziału w przedmiotowym szkoleniu. W ocenie Sądu, ustalenie zamiaru adopcyjnego nie musi jednak wykluczać ustalenia motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Przed podjęciem rozstrzygnięcia organ winien zatem rozważyć sytuację Skarżących przy uwzględnieniu wszystkich przesłanek warunkujących skierowanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej na przedmiotowe szkolenie. Organ nie dokonał natomiast pełnej weryfikacji w tym zakresie, a ograniczył wyłącznie do wskazania braku motywacji Skarżących do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Należy przy tym zauważyć, że organ oparł się w tej materii o opinię, która w ocenie Sądu nie jest rozstrzygająca do kluczowego elementu "predyspozycji i motywacji", o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r. Jak wskazano bowiem we wnioskach opinii psychologicznej kandydatów na niezawodową rodzinę zastępczą z dnia 8 lutego 2022 r. "budzi wątpliwości co do pełnienia przez nich funkcji rodziny zastępczej" (str. 5 opinii, karta nr 42-46 akt administracyjnych). Sąd analizując stanowisko organu stwierdził także, że zaakcentowane zostały w nim wyłącznie okoliczności mogące prowadzić do odmowy kwalifikacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia rodziny zastępczej, przy jednoczesnym pominięciu pozostałych okoliczności, pozytywnych dla Skarżących a wynikających również z treści sporządzonej opinii.

Zaniechanie uwzględnienia całości sytuacji stanowi uchybienie działania, które uzasadniało, w ocenie Sądu uwzględnienie wniesionej skargi.

Warto również zasygnalizować, iż w treści opinii wskazano, iż "małżonkowie nie są nastawieni na współpracę z rodziną biologiczną w celu powrotu dziecka do rodziny", oraz iż "z punku widzenia dobra dziecka niewłaściwe jest rozdzielanie go ze starszym bratem" (str. 5 opinii). Stosownie do przywołanej już okoliczności, pełnomocnik Skarżących wskazał natomiast, iż brat małoletniego pozostaje już pod pieczą Skarżących, a wątpliwości przed powierzeniem pieczy nie znalazł sąd rodzinny. Powyższe przekonuje, że czynność została podjęta co najmniej przedwcześnie z pominięciem szczegółowej analizy innych okoliczności mających wpływ na dokonanie pełnych ustaleń w sprawie.

W odniesieniu do zarzutów skargi należy zauważyć, że Skarżący słusznie podnieśli, iż w sprawie doszło do niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (pkt 1 petitum skargi). W powyżej wyjaśnionym przez Sąd zakresie zarzut ten był zasadny. Z przyczyn podanych powyżej, jako zasadny należało uznać także podniesiony zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b w zw. z art. 42 ust. 1 poprzez błędne zastosowania i w konsekwencji błędne uznanie, że Skarżący nie spełniają wymogów do udziału w szkoleniu dla kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej (pkt 2 petitum skargi). Podobnie zarzut naruszenia art. 43 u.w.r. poprzez błędną odmowę zakwalifikowania Skarżących do przedmiotowego szkolenia (pkt 3 petitum skargi). Wstępna akceptacja dokonywana na podstawie oceny spełnienia warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2 omawianej ustawy stanowiąca podstawę do odbycia szkolenia, powinna zostać szczegółowo uzasadniona, tym bardziej, że jak przewidział ustawodawca, na tym etapie kwalifikacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, jest to wyłącznie akceptacja "wstępna".

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że odmowa udzielania wstępnej akceptacji, o której mowa w art. 43 u.w.r. może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc z uwagi na zachodzące jednoznacznie negatywne okoliczności, wyłączona jest możliwość odbycia opisanego szkolenia przez kandydata (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 stycznia 2018 r. II SA/Lu 799/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2021 r. IV SA/Po 1875/20).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej, uwzględni wskazania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia, jak również przy zastosowaniu właściwej interpretacji podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia, dokona oceny spełnienia przez Skarżących wymogów przewidzianych dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej w kontekście akceptacji wstępnej do skierowania na omawiane szkolenie. Organ rozważy również pogłębienie materiału dowodowego w tym zakresie, a następnie dokona jego oceny w kontekście wskazanych przesłanek, uzasadniając swoje stanowisko.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 680 zł, na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200 zł, oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżących będącego radcą prawnym ustalone na postawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji – stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.