Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1266/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1; art. 3 ust. 1 i 3; art. 7 ust. 1; art. 16  ust. 1 i 2;
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
article: par 12 ust 1; par 10
journal: Dz.U. 2015 poz 351
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia ... maja 2019 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

R. S. złożył w dniu 30 maja 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na 2017 r. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U z 2017 poz. 278 z późn. zm.) wraz z załącznikami graficznymi. Zaznaczył, iż ubiega się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności do bydła i płatności do krów. Do wniosku dołączył Oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności, w których zadeklarował 20 sztuk zwierząt do płatności do krów oraz 4 sztuki zwierząt do płatności do bydła.

W dniu 13.06.2017 r. w gospodarstwie rolnika została przeprowadzona kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt, podczas której stwierdzono nieprawidłowości - dla wszystkich sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności brak zdarzeń wybycia ze stada. Raport został przekazany rolnikowi osobiście w dniu kontroli.

Następnie w dniu 23.01.2018 r. przeprowadzona została kontrola przez Inspekcję Weterynaryjną. Stwierdzono, że rolnik nie zgłasza zdarzeń zwierzęcych w terminie 7 dni od dnia nastąpienia zdarzenia – kod BW 4.1. Dokonano oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości w następujący sposób: Zasięg - 5 pkt, Dotkliwość - 1 pkt. Trwałość - 3 pkt. Raport został przekazany rolnikowi osobiście w dniu kontroli.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję o nr (...) z dnia (...).04.2018 r., którą to przyznał płatności w następującej wysokości:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości 4 567,57 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1,78 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność na zazielenienie w wysokości 3 065,52 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1,20 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność dodatkową (redystrybucyjną) w wysokości 1 220,96 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 0,48 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

oraz odmówił:

- płatności do bydła i nałożył sankcję w wysokości 1 164,12 zł, która będzie potrącana ze wszystkich płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych,

- płatności do krów i nałożył sankcję w wysokości 7 429,20 zł, która będzie potrącana ze wszystkich płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W dniu (...).05.2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydał decyzję nr (...) o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na w/w. decyzję.

Wyrokiem o sygn. akt V SA/Wa 1146/18 z dnia 9 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd zarzucił organowi odwoławczemu brak odniesienia się do zarzutów odwołania, a także że nie odniósł się do złożonych wraz z nim dokumentów, tj. paszportów zwierząt (13 szt.) wraz z kartami zwierząt (11 szt.), które zdaniem skarżącego potwierdzały posiadanie zwierząt wskazanych we wniosku o płatność w okresie wymaganym do uzyskania płatności.

Po wyroku, o którym wyżej mowa i ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U.2017 poz. 278), zwana dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Zgodnie zaś z ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries) i koza domowa (Capra hircus).

Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 ustawy płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie:

1) płatności do bydła, jeżeli:

a) posiada samice lub samce tego gatunku:

- których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej

płatności, nie przekracza 24 miesięcy,

- przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,

b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki;

2) płatności do krów, jeżeli:

a) posiada samice tego gatunku:

- których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej

płatności, przekracza 24 miesiące,

- przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,

b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki.

Płatności związane do bydła i krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a. (art. 16 ust. 3 i 4 ustawy).

Wysokość stawki płatności związanej do zwierząt określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2017 r. (Dz. U. poz. 1886), zgodnie z którym stawka płatności związanych do zwierząt za 2017 r. wynosi 291,03 zł za sztukę zwierzęcia gatunku bydło domowe (Bos taurus) - w przypadku płatności do bydła.

W przypadku zaś płatności do krów wysokość stawki płatności związanej do zwierząt wynosi 371,46 zł za sztukę zwierzęcia.

Zgodnie z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015, poz. 351 ze zm.) płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt w odniesieniu do których:

1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;

2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Zgodnie zaś z § 10 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.) do wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. f, tj. dotyczącym płatności związanych do zwierząt, rolnik dołącza oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności, z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt oraz adresu miejsca przetrzymywania tych zwierząt, jeżeli jest inny niż zgłoszony do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Na podstawie zaś art. 19 ust. 1 ustawy wysokość płatności;

1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni,

2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę

- po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem 640/2014".

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji, rozpatrując wniosek o przyznanie płatności R. S. na rok 2017, wydał rozstrzygnięcie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Przy naliczaniu płatności do bydła i krów na rok 2017 wziął pod uwagę deklarację rolnika zawartą we wniosku oraz w Oświadczeniach o zwierzętach zadeklarowanych do płatności, z których

wynika, że Strona wnioskowała o przyznanie płatności do bydła do 4 sztuk zwierząt, zaś w przypadku płatności do krów do 20 sztuk zwierząt. Przeprowadzając kontrolę administracyjną Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. dokonał weryfikacji raportu nr (...) z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności z dnia (...).06.2017 r.

Na podstawie zawartych w nich danych stwierdzono, że żadna ze sztuk zwierząt zgłoszonych do płatności do krów i bydła nie kwalifikuje się do ich przyznania. Inspektorzy terenowi bowiem w trakcie czynności kontrolnych w gospodarstwie stwierdzili nieprzestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności w zakresie normy BW 4.1 - posiadacz bydła nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia. W dniu kontroli nie stwierdzono w stadzie żadnej zadeklarowanej do płatności sztuki zwierzęcia, zaś rolnik nie dokonał żadnych zgłoszeń wybycia odnośnie tych sztuk.

Biorąc pod uwagę powyższe do płatności do bydła oraz do płatności do krów nie zakwalifikowano żadnej sztuki zwierzęcia i naliczono sankcje wieloletnie na podstawie art. 31 ust. 2 rozporządzenia 640/2014.

Dokonując ponownej analizy sprawy dotyczącej przyznania płatności do bydła i krów Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] zauważa, iż płatności te zostały odmówione na podstawie obowiązujących przepisów prawa zgodnie z ustalonym stanem faktycznym. Zasadnie organ I instancji nałożył również karę administracyjną.

W myśl bowiem przepisu art. 31 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 w przypadku gdy dla wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy związanej z produkcją zwierzęcą lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą, lub w ramach rodzaju działania objętego danym środkiem wsparcia stwierdzi się różnicę między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której

beneficjent jest uprawniony w ramach tych systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków, zmniejszana jest o odsetek ustalany zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, o ile stwierdzone niezgodności dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt.

Zgodnie natomiast z ust. 2, jeżeli stwierdzone niezgodności dotyczą więcej niż trzech zwierząt, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, o których mowa w ust. 1, w danym roku składania wniosków zostaje zmniejszona o:

a) odsetek ustalony zgodnie z ust. 3, jeżeli nie przekracza on 10%;

b) dwukrotność odsetka ustalanego zgodnie z ust. 3, jeżeli jest on większy niż 10%, ale

mniejszy niż 20%.

Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 20%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia.

Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3. Jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty.

Mając zatem na uwadze powyższe kwota sankcji w przypadku płatności do bydła została naliczona w następujący sposób:

4 sztuki x stawka płatności, tj. 291,03 zł = 1 164,12 zł.

W przypadku zaś płatności do krów naliczono kwotę sankcji wynoszącą:

20 sztuk x stawka płatności, tj. 371,46 zł = 7 429,20 zł.

Kwoty nałożonych sankcji są zgodne z ustaleniami organu I instancji w decyzji nr [...] z dnia [...].04.2018 r.

Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] zasadnie odmówiono przyznania płatności do bydła i krów i nałożono sankcje, gdyż z przepisu § 12 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu wynika, że płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Z przepisu art. 30 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że posiadacz zwierzęcia gospodarskiego jest obowiązany do udzielania Agencji informacji związanych z identyfikacją i rejestracją zwierząt gospodarskich w terminie wyznaczonym przez Agencję. Zgodnie z ust. 2 informacje, o których mowa w ust. 1, są przekazywane na formularzach dostarczonych przez Agencję. Zgodnie zaś z ust. 3 Agencja może przeprowadzać kontrolę w siedzibie stada.

Zgodnie natomiast z art. 31 ust. 12 podczas przeprowadzania kontroli, która była wcześniej zapowiedziana, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego lub osoba przez niego upoważniona, obecna podczas kontroli, są obowiązani udzielić osobie wykonującej czynności kontrolne pomocy niezbędnej przy wykonaniu tych czynności, w tym przygotować do kontroli zwierzęta oraz pomieszczenia, w których przebywają zwierzęta.

Zdaniem organu II instancji Strona powyższych czynności nie dopełniła, pomimo iż była poinformowana przez ARiMR w dniu [...].06.2017 r. o dacie przeprowadzenia kontroli w jego gospodarstwie. Nie ma znaczenia, jak wskazuje rolnik w odwołaniu, że zwierzęta w dniu kontroli były wypasane kilka kilometrów od gospodarstwa. Rolnik miał obowiązek zapewnić niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności kontrolnych, a taka kontrola mogła być przeprowadzona jedynie w sytuacji przetrzymywania zwierząt w gospodarstwie. Podczas kontroli inspektorzy terenowi nie stwierdzili w gospodarstwie deklarowanych sztuk zwierząt, w związku z tym mieli podstawy do stwierdzenia nieprawidłowości w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zarzuty Strony odnośnie inspektorów terenowych, którzy nie mieli czasu aby pojechać na pastwisko (jak twierdzi rolnik) nie są poparte żadnymi dowodami i zdaniem organu odwoławczego są jedynie próbą złagodzenia niekorzystnych dla niego konsekwencji finansowych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości.

Co istotne, podczas kontroli został sporządzony raport, który został okazany i przekazany osobie uczestniczącej w kontroli, tj. R. S.. R. S., zgodnie z art. 37 ust. 7 ustawy, w przypadku gdy nie zgadzał się z ustaleniami zawartymi w raporcie, mógł zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.

Dokonując analizy raportu nr (...) z dnia [...].06.2017 r. nie wynika z niego, aby takie zastrzeżenia zostały złożone w dniu kontroli. Rolnik nie złożył również żadnych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, a zatem można uznać, iż zapoznał się z raportem i nie zgłaszał żadnych uwag do zawartych w nim informacji. Brak jest również dowodów na potwierdzenie argumentów Strony, iż zgłosił on zastrzeżenia w dniu kontroli, jednakże inspektorzy terenowi nie wpisali ich do raportu.

Zdaniem organu II instancji przedstawione przez R. S. paszporty zwierząt wraz z kartami zwierząt potwierdzają jedynie, iż Strona postępowania dokonała zgłoszenia zwierząt w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonym przez ARiMR. Nie świadczy to jednak o tym, iż zwierzęta te faktycznie przebywały w gospodarstwie R. S.. Inspektorzy przeprowadzający kontrolę nie stwierdzili bowiem w gospodarstwie zadeklarowanych do płatności sztuk zwierząt. W niniejszym postępowaniu liczy się stan faktyczny istniejący w gospodarstwie. Zdaniem organu odwoławczego trudno dać wiarę argumentom Strony, iż w czasie gdy przeprowadzano kontrolę zwierzęta wypasały się kilka kilometrów dalej, gdyż nie byłoby to opłacalne. Należy zauważyć, iż obok siedliska rolnika znajdują się działki, które mogłyby służyć zwierzętom do wypasu, zaś nie jest zrozumiałym wypasanie zwierząt kilka kilometrów od siedliska. Zdaniem organu wymagałoby to od rolnika codziennego transportu zwierząt z siedliska na pastwiska, co wymaga znacznych nakładów pracy i finansowych, m.in. koszt paliwa przeznaczonego do transportu.

Jeśli rolnik został poinformowany o kontroli inspekcji weterynaryjnej na dzień przed kontrolą, powinien umożliwić inspektorom przeprowadzenie kontroli w gospodarstwie. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż przedstawione paszporty zwierząt i karty tych zwierząt nie potwierdzają, iż zadeklarowane sztuki zwierząt faktycznie przebywają na stałe w gospodarstwie R. S..

Jak wynika z kart zwierząt i paszportów, zwierzęta o nr: (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) urodziły się w gospodarstwie innego rolnika, J. S. (numer siedziby stada: (...)) i dopiero w dniach 12-15.05.2016 r. zostały przemieszczone do gospodarstwa R. S., czyli tuż przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności. Wynika to również z prowadzonego systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. R. S. nie udowodnił, iż faktycznie posiada sporne zwierzęta. Skoro przeczy ustaleniom organu powinien wykazać, że zwierzęta te w dniu kontroli, jak również w całym sezonie wegetacyjnym, przebywały w jego gospodarstwie, pasły się na jego pastwiskach. Same paszporty czy karty zwierząt tego nie potwierdzają. Rolnik nie przedstawia żadnych faktur czy umów kupna-sprzedaży bydła, które mogłyby stanowić dowód w sprawie. Zgłoszenie zwierząt, które faktycznie nie przebywają w gospodarstwie, może służyć jedynie wyłudzeniu środków pomocowych uzyskanych z UE.

Skargę na wyżej opisaną decyzję wniósł R. S.. Nie sformułował on zarzutu naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa.

W uzasadnieniu skargi podniósł m.in. że organ nie wskazał co jest powodem odmowy płatności do bydła i krów; zastosowany przez Organ kod kontrolny 4.1 dotyczy – zdarzeń takich jak urodzenie, śmierć bydła/krów i przemieszczenie do i z siedziby stada. Organ nie ustalił jakiego konkretnie zdarzenia dotyczą rzekome nieprawidłowości.

Kontrolerzy zobowiązani do przeprowadzenia kontroli - zaniechali czynności kontrolnych, nie skontrolowali zwierząt które zgodnie z informacją Skarżącego znajdowały się na odległym kilka kilometrów pastwisku - pomimo, że Skarżący oferował, że wskaże miejsce wypasu zwierząt.

Skarżący nie był zobowiązany do dokonania zgłoszenia przemieszczenia zwierząt do ARiMR zwłaszcza gdy miejsce wypasu zwierząt jest częścią składową jego siedziby stada/gospodarstwa. Skarżący był o kontroli poinformowany dzień wcześniej - jednakże, logika i zdrowy rozsądek wskazuje, że w tym terminie (czerwiec) zwierzęta nie muszą przebywać na stale w oborze skoro można je wypasać na wolnej przestrzeni,

ponadto zorganizowanie w przeciągu niecałego dnia, transportu ponad 20 sztuk zwierząt jest nieuzasadnione, stresujące dla zwierząt i kosztowne - skoro można do nich pojechać i je skontrolować. W ocenie Skarżącego nie można się zgodzić z twierdzeniem Organu, że inspektorzy terenowi nie stwierdzili w gospodarstwie deklarowanych sztuk zwierząt. Jeżeli pastwisko na którym wypasały się zwierzęta wchodzi w skład gospodarstwa/siedziby stada - to z pewnością deklarowane zwierzęta się tam znajdowały. Zaniechanie kontroli przez inspektorów terenowych nie jest równoznaczne z tym, że w gospodarstwie Skarżącego nie było zwierząt.

Również fakt, że Skarżący w terminie 14 dni nie wniósł umotywowanych zastrzeżeń do raportu z kontroli nie znaczy, że z ustaleniami pokontrolnymi się zgadza. Skarżącemu przysługuje przede wszystkim prawo odwołania od decyzji administracyjnej - z którego to prawa Skarżący skorzystał. Odnośnie raportów z kontroli przeprowadzanych przez ARiMR i ewentualnej możliwości składania zastrzeżeń - panuje ogólne przeświadczenie, że raporty te są nieczytelne i niezrozumiałe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowana nią decyzja nie narusza prawa.

Sąd podkreśla w pierwszej kolejności że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz.U.2017 poz. 278), zwana dalej "ustawą".

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy "płatności bezpośrednie" to m.in. jednolita płatność obszarowa, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw, płatności związane do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw.

Zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 ust 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Zgodnie zaś z ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe, owca domowa i koza domowa.

Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 ustawy płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie:

1) płatności do bydła, jeżeli:

a) posiada samice lub samce tego gatunku:

- których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej

płatności, nie przekracza 24 miesięcy,

- przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,

b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki;

2) płatności do krów, jeżeli:

a) posiada samice tego gatunku:

- których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej

płatności, przekracza 24 miesiące,

- przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,

b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki.

Płatności związane do bydła i krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a. (art. 16 ust. 3 i 4 ustawy)

Wysokość stawki płatności związanej do zwierząt określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2017 r. (Dz. U. poz. 1886), zgodnie z którym stawka płatności związanych do zwierząt za 2017 r. wynosi 291,03 zł za sztukę zwierzęcia gatunku bydło domowe (Bos taurus) - w przypadku płatności do bydła.

W przypadku zaś płatności do krów wysokość stawki płatności związanej do zwierząt wynosi 371,46 zł za sztukę zwierzęcia.

Zgodnie z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015, poz. 351 ze zm.) płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt w odniesieniu do których:

1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt:

2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Zgodnie zaś z § 10 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.) do wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. f, tj. dotyczącym płatności związanych do zwierząt, rolnik dołącza oświadczenie o zwierzętach zadeklarowanych do płatności, z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt oraz adresu miejsca przetrzymywania tych zwierząt, jeżeli jest inny niż zgłoszony do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Na podstawie zaś art. 19 ust. 1 ustawy wysokość płatności;

1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni,

2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę

- po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013.

Sąd podkreśla, że stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm. Nie budzi przy tym wątpliwości że to rolnik obowiązany jest zapewnić niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności kontrolnych. Co istotne, z czynności tych sporządza się raport. W przypadku natomiast gdy rolnik (tu skarżący) nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń zawartych w raporcie albo dyrektorowi oddziału regionalnego ARiMR w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że takie zastrzeżenia zgłosił bezpośrednio po zakończeniu kontroli.

Z akt sprawy wynika (skarżący przyznaje to w skardze), że zastrzeżenia nie były składane w żadnym trybie. Skarżący jako osoba należycie dbająca o własne sprawy powinien domagać się wpisania zastrzeżenia co do tego iż zwierzęta znajdowały się poza gospodarstwem na tzw. wypasie, a inspektorzy kontrolujący gospodarstwo odmówili sprawdzenia tej okoliczności mimo wyraźnego żądania skarżącego w tej materii.

Sąd podkreśla, że skarżący został powiadomiony o kontroli dzień przed jej terminem. Wywiezienie zwierząt (jak twierdzi) celem ich wypasu na odległość kilku kilometrów od zabudowań inwentarskich i nie sprowadzenie ich na powrót na dzień kontroli świadczy o tym, iż skarżący pozbawił się dowodu przemawiającego za tym iż zwierzęta te w ogóle posiada, tym bardziej iż brak jest jednoznacznego dowodu (poza jego stwierdzeniami) że domagał się sprawdzenia tej okoliczności w miejscu wypasu.

W tym stanie rzeczy organy miały uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że żadna ze sztuk zwierząt zgłoszonych do płatności do krów i bydła nie kwalifikuje się do ich przyznania. W dniu kontroli nie stwierdzono bowiem w stadzie żadnej zadeklarowanej do płatności sztuki zwierzęcia. Stwierdzono natomiast, że skarżący nie dokonał żadnych zgłoszeń co do ich wybycia. Uznanie nieprzestrzegania wymogów wzajemnej zgodności w zakresie normy BW 4.1 było więc w pełni uzasadnione. Odnosi się ona bowiem do sytuacji gdy posiadacz bydła nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia.

Sąd zgadza się z organem odwoławczym, że przedstawione przez skarżącego paszporty zwierząt wraz z kartami zwierząt potwierdzają jedynie iż skarżący dokonał zgłoszenia zwierząt w systemie identyfikacji i rejestracji prowadzonym przez ARiMR. Nie świadczy to jednak o tym iż faktycznie przebywały one w jego gospodarstwie. To, że ich tam de facto nie było potwierdziła przeprowadzona na miejscu kontrola.

Poza tym niespornym jest, że 22 sztuki zwierząt co do których skarżący domagał się płatności urodziło się w gospodarstwie innego rolnika (J. S.). Ich przemieszczenie do gospodarstwa skarżącego miało nastąpić w dniach 12-15 maja 2016 r. Skarżący nie udowodnił jednak iż faktycznie posiada te zwierzęta. Kontrola na miejscu w każdym razie tego nie wykazała. Jak już nadmieniono wcześniej takiego posiadania nie mogą potwierdzać same paszporty i karty zwierząt, tym bardziej iż w toku postępowania przed organami skarżący nie przedstawił dowodów nabycia tychże zwierząt.

W tym stanie rzeczy uznać trzeba, że wytyczne sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1146/18 zostały przez organ wykonane. Odniósł się on bowiem do tego jakie znaczenie miało w sprawie niniejszej istnienie paszportów zwierząt oraz kart zwierząt.

Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa.