Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 2364/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p. o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi K. K., K. K., W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Łd 2364/02

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł., działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262, art. 39 i art. 276 § 2 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 117) oraz § 5.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02 sierpnia 2001r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczególnego trybu postępowania przy przeprowadzeniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. Nr 84, poz. 914), orzekł o wymierzeniu K. K., K. K. i W. K., występujących w obrocie gospodarczym jako spółka cywilna PPHU "A", opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości 9382,00PLN. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż w dniu 20 maja 2002r. firma PPHU "A" s.c. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci rajstop i rajstopomajtek w ilości 98 coli. W wyniku całkowitej rewizji celnej przedmiotowego towaru ujawniono nadwyżkę w postaci 678 tuzinów rajstop do przerobu. Wobec tego, iż organ uznał, że w takiej sytuacji powstanie obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej, w dniu 6 czerwca 2002r. wydane zostało postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania celnego dotyczącego wymiaru tej opłaty oraz wezwano stronę do wyjaśnienia okoliczności powstania nadwyżki. W wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania strona skarżąca wskazała, iż firma PPHU "A" s.c. nie miała wpływu na powstanie nadwyżki ładunku, gdyż załadunek towaru został dokonany przez włoskiego kontrahenta, firmę B, która w stosownym oświadczeniu potwierdziła swoją pomyłkę.

Organ uznał, iż analiza akt sprawy i wyjaśnień złożonych przez stronę prowadzi do wniosku, iż wspólnicy Firmy A s.c., jako podmiot zgłaszający ujawniony towar do procedury do obrotu, ponoszą odpowiedzialność za cały towar znajdujący się na środku przewozowym i wobec tego na nich ciąży obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona podniosła, iż firma A s.c. zgłosiła do odprawy celnej towar, jaki wynikał z wcześniejszych zamówień i wartości podanych na oryginalnych fakturach i dokumentach celnych, takich jak: SAD włoski, EUR 2. Nadwyżka towarowa w postaci 678 tuzinów rajstop, ujawniona w trakcie całkowitej rewizji celnej, była dla strony wielkim zaskoczeniem, gdyż przedstawiciele firmy "A" s.c. nie byli obecni przy załadunku przedmiotowego towaru i nie mieli wpływu na fakt, iż kontrahent włoski okazał się nierzetelny. Ponadto, nadwyżki towaru nie stwierdził włoski celnik, a do Urzędu Celnego w Ł. towar dotarł zabezpieczony dwoma plombami włoskimi i dwoma plombami z granicy polsko-niemieckiej, a wobec tego ewentualna nadwyżka towaru mogła być ujawniona jedynie w toku rewizji celnej. Strona wskazała, iż włoski partner poczuwa się do odpowiedzialności za zaistniałą sytuację, co potwierdza złożone przez niego pisemne oświadczenie, i gotowy jest do złożenia stosownych wyjaśnień w obecności urzędników państwowych we Włoszech.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 262, art. 39 i art. 276 § 2 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) oraz art. 41 ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 42, poz. 365), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w świetle art. 276 § 2 Kodeksu celnego opłatę manipulacyjną dodatkową pobiera się od osoby, o której mowa w art. 39 tej ustawy, a więc od podmiotu faktycznie wprowadzającego towar na polski obszar celny lub od osoby, która przejęła odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu. Z akt sprawy wynika, iż towar w postaci rajstop został przedstawiony i zgłoszony organowi celnemu w dniu [...]. przez K. K. - wspólnika spółki cywilnej "A", a wobec tego, zdaniem organu, niewątpliwym jest, że w momencie rewizji celnej dokonanej po przedstawieniu towaru, odpowiedzialnym za ten towar jest spółka cywilna A. Spółka ta, jako podmiot, który przejął odpowiedzialność za towar wprowadzony na polski obszar celny była zobowiązana do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Odnosząc się do braku winy po stronie importera, Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż postępowanie celne jest postępowaniem administracyjnym i ustawodawca nie dopuszcza w tym postępowaniu badania winy po stronie jego uczestników. Również opłata manipulacyjna dodatkowa nie jest uzależniona od stopnia zawinienia i okoliczności, w jakich doszło do zaistnienia różnicy między towarem deklarowanym a wykazanym w wyniku rewizji celnej. Zdaniem organu, wystarczającą przesłanką powstania obowiązku uiszczenia tej opłaty jest sam fakt stwierdzenia różnicy.

Skarga na powyższą decyzję złożona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez K. K., K. K. i W. K. – PPHU "A" spółka cywilna. Skarżący podnieśli, iż to nie ich firma dokonywała załadunku, zabezpieczenia i dostarczenia rajstop na polski obszar celny, a wobec tego firma "A" nie miała wpływu na powstanie nadwyżki towaru. Powyższe okoliczności zostały poświadczone przez włoskiego kontrahenta w stosownym pisemnym oświadczeniu, z którego wynika, iż to firma "B" jest odpowiedzialna za załadownie towaru w innej niż zamówiona wysokości. Z uwagi na powyższe, obciążenie firmy A dodatkową opłatą manipulacyjną za towar, nie będący faktycznie własnością tej spółki, jest zdaniem skarżących niezasadne, a zapłacona przez nich opłata manipulacyjna powinna zostać firmie zwrócona.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodał, iż jest poza sporem, że to PPHU "A" s.c. przedstawiła towar organowi celnemu i dokonała zgłoszenia celnego towarów do procedury dopuszczenia do obrotu według JDA SAD nr [...] z dnia [...] oraz że w momencie dokonywania rewizji celnej skarżąca dysponowała tym towarem i była za niego odpowiedzialna, a wobec tego to właśnie skarżąca zobowiązana była do uiszczenia opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 276 § 2 Kodeksu celnego. Ponadto, zdaniem organu, z przepisu tego nie wynika, iż obciążając osobę dodatkową opłatą manipulacyjną organ celny jest zobowiązany badać winę lub stopień przyczynienia się tej osoby do zaistnienia różnicy między towarem deklarowanym a wykazanym w wyniku rewizji celnej.

Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut doręczenia stronie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji z brakującym tekstem uzasadnienia ( brak trzech dolnych linijek uzasadnienia na pierwszej stronie decyzji) oraz zarzut nie powiadomienia strony skarżącej o miejscu i czasie przeprowadzania rewizji celnej, w wyniku której stwierdzono nadwyżkę towaru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z tym, że skarga K. K., K. K. i W. K. – PPHU "A" Spółka cywilna, wniesiona została w dniu [...]i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia.

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 276 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), zgodnie z którym, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, to od osoby, o której mowa w art. 39, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy. Art. 39 powołanej wyżej ustawy, stanowi natomiast, iż towary dostarczone do granicznego urzędu celnego albo do miejsca wyznaczonego bądź uznanego przez organ celny, powinny być temu organowi przedstawione przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Użyte w ustawie pojęcie "osoba" oznacza zarówno osobę fizyczną, osobę prawną jak i jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej (art. 3 § 1 pkt 10 Kodeksu celnego).

W nawiązaniu do przytoczonych wyżej regulacji prawnych organy celne przyjęły, iż w niniejszej sprawie zaistniały obiektywne przesłanki do pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej od K. K., K. K. i W. K. – PPHU "A" Spółka cywilna, jako od jednostki, która przejęła odpowiedzialność za wprowadzony towar, ponieważ w toku postępowania stwierdzono różnicę między towarem przedstawionym a towarem rzeczywiście wprowadzonym na polski obszar celny i ujawnienie tej różnicy nastąpiło na skutek przeprowadzonej rewizji celnej.

Powyższe stanowisko organów celnych należy, w ocenie Sądu, uznać za prawidłowe, gdyż art. 276 § 2 ustawy Kodeks celny wyraźnie określa okoliczności, w jakich powinna być pobrana opłata manipulacyjna dodatkowa, a zaistnienie tych okoliczności w rozpoznawanej sprawie, tj. stwierdzenie w wyniku rewizji celnej nadwyżki rajstop do przerobu, jest niesporne.

Na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004r. oraz w piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut, iż o terminie i miejscu przeprowadzenia rewizji celnej, w wyniku której stwierdzono nadwyżkę rajstop, nie był powiadomiony kierowca samochodu przewożącego towar ani też strona skarżąca.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie uwzględnił powyższego zarzutu z uwagi na fakt, iż okoliczność ta nie była podnoszona przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak również w toku całego postępowania prowadzonego przed organami celnymi. Z adnotacji zamieszczonej przez kontrolera celnego w dniu [...] na odwrotnej stronie dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] (karta nr 11 akt sprawy) wynika, iż Spółka była powiadomiona o czasie i miejscu przeprowadzenia rewizji celnej. Ponadto, wobec tego, że strona skarżąca nie kwestionowała i nadal nie kwestionuje wysokości, stwierdzonej w wyniku całkowitej rewizji celnej, nadwyżki rajstop w ilości 678 tuzinów, nie można uznać, by okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Nie ma też podstaw do zakwestionowania obciążenia tą opłatą K. K., K. K. i W. K. – PPHU "A" spółka cywilna, skoro dokumenty zgromadzonych w sprawie nie wykazują, aby inny podmiot przejął odpowiedzialność za przedmiotowe towary po ich wprowadzeniu na polski obszar celny.

Bezspornym jest, iż w chwili przeprowadzania rewizji celnej, w wyniku której ujawniono większą ilość towaru niż podana w zgłoszeniu celnym, spółka cywilna "A" odpowiadała za ten towar. Wcześniej musiała bowiem przejąć odpowiedzialność za towar objęty zgłoszeniem, ponieważ, w przeciwnym wypadku, nie mogłaby dokonać zgłoszenia celnego. Stosownie do art. 66 § 1 ustawy Kodeks celny, zgłoszenia celnego może dokonać osoba mogąca przedstawić organom celnym, bezpośrednio lub przez przedstawiciela, towar, którego dotyczy zgłoszenie, jak również wszystkie dokumenty, których przedstawienie jest niezbędne do objęcia towaru procedura celną, do której jest zgłaszany. Wynika z tego przepisu, iż aby przedstawić towar organom celnym trzeba mieć możliwość dysponowania tym towarem. Zgłoszenie celne jest czynnością, poprzez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą (art. 3 § 1 pkt 24 Kodeksu celnego). Skoro skarżąca Spółka, zgłaszając zamiar objęcia towaru określoną procedurą, podejmowała decyzje o losie tego towaru, to tym samym towar znajdował się w jej dyspozycji. Przejęcie odpowiedzialności nastąpiło również na gruncie stosunków cywilnoprawnych, gdyż zakupiony przez Spółkę za granicą towar został dostarczony do miejsca przeznaczenia.

Z powyższych względów, należy zgodzić się z organami celnymi, że w chwili rewizji celnej, która miała miejsce po przyjęciu zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącą Spółkę, Spółka cywilna "A" była osobą, która przejęła odpowiedzialność za towar, objęty zgłoszeniem celnym. Strona skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie wykazała, że przed przedstawieniem organowi celnemu wprowadzonego towaru na polski obszar celny nastąpiło przejecie odpowiedzialności za towar przez inną osobę. Nie ma również znaczenia fakt, iż Spółka "A" nie miała wpływu na zaistnienie sytuacji, która doprowadziła do zastosowania art. 276 § 2 ustawy Kodeks celny. Podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, iż nadwyżka rajstop powstała z winy włoskiego kontrahenta – Firmy "B", która omyłko zapakowała większą ilość towaru niż był zamówiony, pozostaje bez wpływu na możliwość wymierzenia przez organy celne opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Z treści art. 276 § 2 ustawy kodeks celny nie wynika, aby przesłanką wymierzenia tej opłaty było wykazanie winy osoby, wymienionej w art. 39 Kodeksu celnego. Treść powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż pobór opłaty manipulacyjnej dodatkowej jest obligatoryjny, a organy celne nie mają możliwości odstąpienia od wymierzenia tej opłaty lub pobrania jej w niższej wysokości, nawet, gdy zostanie bezspornie wykazane, że osoba objęta dyspozycją tego przepisu nie przyczyniła się w żaden sposób do powstania nadwyżki towaru, ujawnionej w wyniku rewizji celnej. Dlatego też, zarzuty strony skarżącej, podnoszone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze do sądu, iż organy celne nie wzięły pod uwagę faktu, że Spółka "A" nie dokonywała załadunku zamówionego towaru oraz nie zamawiała towaru w ilości dostarczonej przez włoskiego kontrahenta, należy uznać za nie istotne, dla oceny przez Sąd, możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 276 § 2 ustawy Kodeks celny. Ponadto, z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, jak również z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż organy celne nie kwestionowały ewentualnej winy włoskiego kontrahenta przy powstaniu nadwyżki rajstop, lecz z uwagi na to, że wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej nie jest uzależniony od winy osoby, o której mowa w art. 39 Kodeksu celnego, uznały tę okoliczność za nie istotną dla sprawy.

Na uwzględnienie nie zasługuje również, podniesiony przez stronę skarżącą na rozprawie, zarzut doręczenia jej decyzji organu pierwszej instancji bez trzech linijek uzasadnienia, gdyż strona nie wykazała, aby między tym uchybieniem a treścią zaskarżonej decyzji zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. Brakujące trzy linijki uzasadnienia zawierały informację na temat wyjaśnień składanych przez stronę na okoliczność powstania nadwyżki towaru, a wobec tego, że strona nie podnosiła tego zarzutu w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji jak i w skardze do sądu, należy sądzić, iż nie miała wcześniej wątpliwości, co do treści i motywów doręczonego jej rozstrzygnięcia. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania przed organami celnymi strona miała możliwość zapoznania się z całością zebranych w sprawie dokumentów i z tego prawa skorzystała, wobec czego nie było przeszkód do zapoznania się z treścią kompletnej decyzji organu pierwszej instancji bądź zażądania wydania kserokopii tej decyzji.

W tej sytuacji należy uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko to mogło być podstawą do jej uchylenia w myśl art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z czym, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy należało skargę oddalić.