Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 231/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 par. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Zarządu Klubu Sportowego S. w udostępnieniu informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 30 października 2022 r., wniesionym w formie elektronicznej, P.K. (dalej jako: "skarżący"), powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Zarządu Klubu Sportowego [...] (dalej jako: "organ") o przesłanie w formie elektronicznej na wskazany adres następujących skanów:

Oferty złożonej w odpowiedzi na otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego: Wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej - piłka siatkowa dziewcząt i chłopców oraz siatkówka plażowa, w którym to konkursie Klub Sportowy [...] otrzymał dotację w wysokości 35 000 zł. Wniesiono o przesłanie zawartej umowy na realizację tego zadania, sprawozdania z jego realizacji oraz dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków, a więc faktur/rachunków wraz z opisami, umów zawartych z trenerami lub innymi usługodawcami, których wynagrodzenie było pokrywane z przyznanej dotacji, listy pałac, o ile z przyznanej dotacji pokrywane były wynagrodzenia osób, rachunków i kart pracy osób, z którymi zawarto umowy- zlecenia, o ile ich wynagrodzenie zostało pokryte z przyznanej dotacji. W załączeniu przekazano skan zarządzenia nr 133/2020 Burmistrza dotyczącego rozstrzygnięcia przedmiotowego konkursu.

W odpowiedzi na złożony wniosek Prezes Klubu Sportowego [...] mailem z 15 listopada 2022 r., powiadomił skarżącego, że działając na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznacza dzień 22 grudnia 2022 r. jako nowy termin na załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 30 października 2022 r. Jako powód opóźnienia wskazano konieczność zgromadzenia i dokonania analizy znacznej ilości wnioskowanych informacji z szerokiego zakresu czasowego oraz możliwości ich udostepnienia w żądanym zakresie.

W dniu 25 listopada 2022 r. (data wpływu do organu) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Zarządu Klubu Sportowego [...] w zakresie rozpoznania jego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenia art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") poprzez nierozpoznanie wniosku w wymaganym prawem terminie. Wniesiono o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie go do rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych.

W motywach uzasadnienia wskazano na nieuzasadnione wydłużenie terminu rozpoznania wniosku i wyznaczenie daty rozpoznania wniosku z naruszeniem ustawowego terminu. Podkreślono, że informacja o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy została zredagowana z naruszeniem terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący podkreślił przy tym, że organ nie uzasadnił w sposób wyczerpujący przyczyn braku realizacji wniosku w podstawowym terminie 14 dni. Przytoczona argumentacja nie wytrzymuje konfrontacji z faktami, bowiem złożony wniosek dotyczył dotacji udzielonej przez Gminę Miejską Ostróda w 2020 r., a zatem z zasad reżimu budżetowego wynika, że przyznane środki musiały zostać wydatkowane najpóźniej do 31 grudnia 2020 r., a z pewnością do początku 2021 r. oraz podmiot zobowiązany był rozliczyć dotację i złożyć sprawozdanie z realizacji. Nie jest zatem prawdą powoływanie się na szeroki zakres czasowy wniosku. Wnioskowane dane winny być zgromadzone do początku 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W motywach uzasadnienia podniesiono, że nie dopuszczono się bezczynności w rozpatrywaniu złożonego przez skarżącego wniosku. Podkreślono, że bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej zachodzi, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i wyznaczeniu dodatkowego terminu załatwienia sprawy albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Organ wskazał, że podjął stosowne czynności, informując skarżącego o braku możliwości udzielenia odpowiedzi w terminie, jak też o okolicznościach powodujących brak możliwości udzielenia informacji w terminie. Podkreślono, że organ jest organem prowadzącym klub sportowy, który jest stowarzyszeniem kultury fizycznej zarejestrowanym w KRS. Wnioskowana informacja zawierała szeroki zakres obejmujący cały 2020 r., jest to zbiór dwóch akt księgowych wymagających zgromadzenia, podziału na wnioskowane dane, ich analizy, przekształcenia i sporządzenie wielu skanów określonych dokumentów, co wymagało działań organizacyjnych i zaangażowania dużych środków osobowych, którymi klub nie dysponuje, gdyż nie posiada zatrudnionych osób wykonujących pracę administracyjną. Wewnętrzna praca wykonywana jest przez zarząd klubu, który na co dzień prowadzi zajęcia z dziećmi i młodzieżą. Zakłóca to normalny cykl pracy i utrudnia wykonywanie powierzonych czynności.

Podkreślono, że w okolicznościach tej sprawy, w ocenie organu, złożony wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, czyli wniesiony został dla innego celu aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur. Wskazano, że skarżący w okresie od sierpnia do grudnia 2022 r. złożył 9 wniosków w analogicznych sprawach, zatem przygotowanie żądanej dokumentacji dezorganizuje funkcjonowanie placówki oświatowej. Z tego też powodu skarżący wykorzystując prawo do informacji publicznej co najmniej dopuszcza się zakłócania prawidłowego funkcjonowania organu.

W piśmie procesowym z 5 stycznia 2023 r. Prezes klubu poinformował, że sprawa z wniosku P.K. złożonego do organu 30 października 2022 r. została zakończona 21 grudnia 2022 r. W załączeniu przedłożono wezwanie z 8 grudnia 2022 r. oraz decyzję z 21 grudnia 2022 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) zwanej dalej: "p.p.s.a". Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Skarżący w rozpoznawanej sprawie domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej: "u.d.i.p." W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione, czego organ na żadnym etapie postępowania nie kwestionował, organ winien był zatem podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia.

Pismem z 30 października 2022 r., skarżący wystąpił do zarządu Klubu Sportowego [...] (dalej jako: "organ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie: Oferty złożonej w odpowiedzi na otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego: Wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej - piłka siatkowa dziewcząt i chłopców oraz siatkówka plażowa, w którym to konkursie Klub Sportowy [...] otrzymał dotację w wysokości 35 000 zł. Zawnioskowano o przesłanie zawartej umowy na realizację tego zadania, sprawozdania z jego realizacji oraz dokumentów potwierdzających wydatkowanie środków, a więc faktur/rachunków wraz z opisami, umów zawartych z trenerami lub innymi usługodawcami, których wynagrodzenie było pokrywane z przyznanej dotacji, listy pałac, o ile z przyznanej dotacji pokrywane były wynagrodzenia osób, rachunków i kart pracy osób, z którymi zawarto umowy- zlecenia, o ile ich wynagrodzenie zostało pokryte z przyznanej dotacji.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Podkreślenia wymaga, że w przedmiocie udostępniania informacji publicznej bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, ani nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, ani nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji lub decyzji umarzającej postępowanie. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął jednej z powyższych czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określona informacja publiczna nie została przekazana wnioskodawcy.

Nie budzi wątpliwości, że zarząd Klubu Sportowego [...] vc jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są między innymi podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa , jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Należy wskazać, że żądanie wniosku obejmuje swym zakresem informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) u.d.i.p., tj. danych dotyczących majątki, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.

Należy wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej, którymi są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy zaktualizował się obowiązek organu określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czyli obowiązek udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie zaś do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Nadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

W kontekście powyższej regulacji pozostaje wyjaśnić, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. posługuje się otwartą formułą "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 4/20, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Dopuszczalne jest zatem wydłużenie 14-dniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Jak podnosi się w orzecznictwie, o ile zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ może przedłużyć termin do rozpoznania wniosku do maksymalnie dwóch miesięcy, to z uprawnienia tego organ może skorzystać tylko wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zakresu (np. wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej). Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (vide: wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 105/18, dostępny w CBOSA). W innym orzeczeniu WSA w Łodzi wskazał, że przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ma na celu umożliwienie zobowiązanym podmiotom, wśród których ustawodawca przewidział podmioty nie będące organami władzy oraz administracji publicznej, a więc jednostki niejednokrotnie nie zatrudniające prawników, rozpoznanie wniosku i przygotowanie odpowiedniego pisma lub decyzji, co w trudniejszych sprawach może wymagać więcej czasu niż 14 dni (por. wyrok WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 21/17, dostępny w CBOSA).

Przenosząc na grunt niniejszej sprawy przywołane stanowiska sądu wyjaśnić pozostaje, że żądanie udzielenia informacji publicznej wpłynęło do organu 30 października 2022 r. ponieważ była to niedziela, zatem organ dopiero dnia następnego miał możliwość zapoznania się z wnioskiem. Ustawowy termin ustosunkowania się do wniosku upływał zatem 14 listopada 2022 r. Pismem z 15 listopada 2022 r. organ poinformował skarżącego o przyczynach nieudzielania żądanej informacji w terminie, wskazując nowy termin załatwienia sprawy – 22 grudnia 2022 r.

Wskazać należy, że choć organ, z formalnego punktu widzenia, podjął czynności zmierzające do przedłużenia postępowania, to zastosował regulację art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w sposób instrumentalny, jak też samą informacje przekazał z uchybieniem 14 dniowego terminu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wydłużając termin załatwienia wniosku organ obowiązany jest umotywować zarówno powody, dla których żądania nie mógł zrealizować w podstawowym 14-dniowym terminie, jak również przyczyny ustalenia nowego terminu w określonym wymiarze.

W skierowanej do skarżącego zdawkowej informacji z 15 listopada 2022 r. nie wyjaśniono, dlaczego ocena i ewentualna realizacja wniosku wymaga blisko dwumiesięcznego okresu czasu. Lakoniczne powołanie się na "konieczność zgromadzenia i dokonania analizy znacznej ilości wnioskowanych informacji z szerokiego zakresu czasowego" nie może zostać uznane za uzasadniające przekroczenie podstawowego terminu na załatwienie wniosku. Należy uznać, że zawiadomienie o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy z 15 listopada 2022 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku - tj. skutecznie wydłużyć termin załatwienia wniosku, gdyż nie formułowało jasnych i przekonujących motywów dla znacznego odsunięcia w czasie terminu załatwienia sprawy. Powtórzenia wymaga, że redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie wskazuje, aby organ przedłużając postępowania w sprawie udzielania informacji publicznej w sposób automatyczny zobowiązany był korzystać z terminu dwóch miesięcy. Wręcz przeciwnie, zasada szybkości postępowania obliguje organ, do sprawnego dziania i załatwiania sprawy bez zbędnej zwłoki. Z tej przyczyny organ winien był dokonać miarkowania okresu, na jaki przedłużał postępowanie, jednocześnie wyjaśniając w sposób jasny i konkretny, dlaczego wydłużenie terminu jest niezbędne.

W niniejszej sprawie organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji w terminie 14 dni, a przedłużenie tego terminu do 22 grudnia 2022 r. nie może zostać uznane za uzasadnione, co wskazano wyżej. Oznacza to, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez sąd, ponieważ - jak wynika z dokumentów przesłanych przez organ przy piśmie z 5 stycznia 2023 r. - w dniu 21 grudnia 2022 r. została w tej sprawie wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji, zatem wniosek został załatwiony odmownie. Decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu 23 grudnia 2022 r., więc w dniu orzekania przez sąd organ nie pozostawał już w bezczynności .

W przypadku zaś ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udzielonej odpowiedzi i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

W obecnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalania bowiem sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie sądu, omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2. wyroku. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; wyroki WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15, dostępne w CBOSA). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w tej sprawie. Zachowanie strony zobowiązanej w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnej interpretacji prawa, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3. wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz połowę wynagrodzenia (240 zł) radcy prawnego, wynikającego z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą okoliczności szczególne, uzasadniające zastosowanie art. 206 p.p.s.a., który stanowi, że sąd w uzasadnionych przypadkach może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu, ustalonej w celu pobrania wpisu. Przytoczony przepis dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Zastosowanie tej normy ustawowej pozostawione zostało uznaniu sądu orzekającego i swobodnej ocenie w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. W rzeczonej sprawie Sąd wziął pod uwagę, że charakter sprawy nie wymagał od profesjonalnego pełnomocnika znacznego nakładu pracy, zwłaszcza że sądowi z urzędu wiadome jest, że skarżący od października 2022 r. do dnia wyroku wniósł do tutejszego Sądu łącznie 4 skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej przez Zarząd [...], 6 skarg na bezczynność Dyrektora Szkoły [...], 6 skarg na bezczynność Dyrektora Szkoły [...] i 5 skarg na Zarząd Klubu Sportowego [...] We wszystkich tych sprawach skarżący był reprezentowany przez tego samego pełnomocnika. Porównując te skargi można stwierdzić, że zostały one sporządzone według jednego szablonu. Ponadto, rozpoznawana sprawa nie była obszerna ani merytorycznie skomplikowana, a podjęte przez pełnomocnika czynności miały charakter powtarzalny.

W związku z tym sąd uznał, w oparciu o art. 206 p.p.s.a., że zachodzi uzasadniony przypadek odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości i obciążył organ obowiązkiem zwrotu kwoty uiszczonego wpisu od skargi, kosztem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz połową wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi skarżącego.