Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 400/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 6c ust.1 ,art. 6q ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2017r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. T. (dalej jako "zobowiązana", "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej również jako "SKO") z dnia "[...]" . w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Z uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika m.in., że postanowieniem z dnia "[...]". Prezydent Miasta orzekł o nieuwzględnieniu zarzutów wniesionych przez skarżącą w zakresie kwestionowania istnienia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość położoną w E. przy ul. "[...]". W ocenie organu I instancji zgłoszone zarzuty dotyczące zakwestionowania istnienia obowiązku zapłaty należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy uznać za nieuzasadnione, albowiem obowiązek istnieje na podstawie prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" (za okres do września 2014) oraz na podstawie prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]" (za okres od miesiąca października 2014 r.). Zdaniem organu I instancji skarżąca winna uiszczać opłaty w kwotach wynikających z decyzji oraz w terminach określonych w uchwałach w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Fakt, że zobowiązana uiszczała opłaty w sposób dowolny doprowadził do powstania zaległości podatkowych (art. 51 Ordynacji podatkowej), odsetek od tych zaległości (art. 53 Ordynacji podatkowej) oraz kosztów upomnienia (art. 15 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Dokonywane przez stronę wpłaty zostały zaliczone w sposób określony w art. 62 Ordynacji podatkowej. Wartość zaległości podatkowych oraz daty od których naliczane są odsetki szczegółowo zostały wymienione w tytułach wykonawczych "[...]"wystawionych w toku działań windykacyjnych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia oraz o wstrzymanie i zaniechanie czynności egzekucyjnych podjętych - w jej ocenie bezpodstawnie – w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 16 listopada 2016 r. i z dnia 18 listopada 2015r. Skarżąca podniosła, że wobec Urzędu Miejskiego nie posiada żadnych "zaległości" finansowych z tytułu opłat za usuwanie odpadów komunalnych, które stanowiłyby jakąkolwiek podstawę do wszczęcia czynności egzekucyjnych. Obowiązek podatkowy spoczywający na niej z mocy przepisów ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach spełnia zgodnie z deklaracją złożoną pismem z dnia "[...]". usankcjonowaną z mocy prawa przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Podniosła, że organ podatkowy I instancji żadną prawomocną decyzją nie zmienił wysokości zobowiązania podatkowego. Poza tym decyzje organu I instancji zostały w całości uchylone przez organ drugiej instancji zatem nie posiadają mocy prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając swoje stanowisko w sprawie powołało m.in. treść art. 33 i art. 34 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.- dalej również jako u.p.e.a.), i wskazało, że pismo strony z dnia "[...]". zasadnie uznano za zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wskazano również, że w przedmiotowej sprawie organem wierzyciela i jednocześnie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta, zatem nie było konieczności przeprowadzenia dodatkowego etapu postępowania egzekucyjnego w postaci uzyskania stanowiska wierzyciela.

SKO podniosło, że od 1 lipca 2013 r. na terenie Gminy Miasto obowiązują nowe zasady odbioru odpadów komunalnych. Zgodnie z § 1 Uchwały Nr "[...]"Rady Miejskiej z dnia "[...]"r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W drodze uchwały Rady Miejskiej ustalono również stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki za pojemniki o określonej pojemności, określono termin, częstotliwość i tryb uiszczania przedmiotowej opłaty, a także ustalono wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonej na terenie Gminy Miasto. Miesięczna stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy została określona w drodze uchwał Rady Miejskiej: "[...]" Organ egzekucyjny uznał, że pismo strony z dnia "[...]"r. nie stanowi deklaracji w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa.

Podkreślono, że w świetle brzmienia normy z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, albo decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie.

Wskazano, że w przedmiotowej sprawie podstawę prawną tytułu wykonawczego z dnia 18 listopada 2015. o numerze "[...]", stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r. "[...]"Decyzją tą SKO uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]"r. Nr "[...]"i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że:

1) odmówiono określenia kwartalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

2) określono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość położoną w "[...]" w wysokości 10,50 zł miesięcznie - do miesiąca marca 2014 r. włącznie;

3) określono opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość położoną w "[...]" od miesiąca kwietnia 2014r. do miesiąca września 2014 r. (włącznie) w wysokości 8,00 zł miesięcznie.

Decyzja wobec niezaskarżenia jej przez stronę uzyskała przymiot decyzji prawomocnej.

Natomiast podstawę prawną tytułu wykonawczego z dnia 16 listopada 2016 r. "[...]"stanowi prawomocna decyzja Prezydenta Miasta "[...]"r. "[...]" w sprawie określenia wobec strony:

1) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość położoną "[...]" w kwocie 8,00 zł miesięcznie za miesiące: październik 2014r., listopad 2014r., grudzień 2014r., styczeń 2015r., luty 2015r., marzec 2015r., kwiecień 2015r., maj 2015 r., czerwiec 2015r., lipiec 2015r., sierpień 2015r., wrzesień 2015r., październik 2015r., listopad 2015r., grudzień 2015r.

oraz

2) począwszy od miesiąca stycznia 2016 r. w kwocie 8,00 zł miesięcznie.

Wyjaśniono również, że SKO postanowieniem z dnia "[...]" . stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]"r. Skarga na postanowienie SKO została w trybie uproszczonym oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (wyrok z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 316/16).

W skardze na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowania egzekucyjnego bezpodstawnie wszczętego tytułami wykonawczymi z dnia 18 listopada 2015 r. i z dnia 16 listopada 2016 r., nałożenie sankcji przewidzianych prawem na pracowników organu I i II instancji oraz obciążenie wszystkimi kosztami postępowania sądowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W uzasadnieniu strona podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z pominięciem zasad i trybu postępowania ustanowionego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP, a sprawa została rozpatrzona po terminie.

W ocenie skarżącej postępowanie egzekucyjne wszczęte przez organ podatkowy I instancji jest bezpodstawne i bezzasadne, ponieważ organ wszczął postępowanie egzekucyjne przyjmując za podstawę nieposiadającą mocy prawnej decyzję SKO "[...]"wydaną z rażącym naruszeniem zasad i trybu postępowania. Zdaniem skarżącej SKO przekroczyło swoje uprawnienia i określiło wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a kwestia ta nie była przedmiotem postępowania ani zaskarżenia, ponieważ strona zwracała się o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia "[...]"r.

Za bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego i egzekucyjnego skarżąca obarcza organ podatkowy pierwszej instancji, który przez bezczynność i zaniechanie nie dopełnił ustawowych obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie skarżącej od dnia wejście w życie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do dnia 06 maja 2017 r. organ I instancji nie określił jej wysokości opłaty za "usuwanie" odpadów komunalnych z terenu nieruchomości.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa .

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369), dalej jako "p.p.s.a." Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego z dnia "[...]"r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko organu jest prawidłowe i wsparte zostało powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, przekonywującą argumentacją.

Postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do realizacji obowiązku zobowiązanego, który został na niego nałożony ostateczną decyzją administracyjną lub z mocy prawa w ramach samoopodatkowania, a nie jest przez niego wykonywany dobrowolnie. Należy wskazać, iż zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W świetle art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym-wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Jest to wyliczenie taksatywne, a więc inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy zarzutów. W przedmiotowej sprawie zobowiązana zgłosiła do organu egzekucyjnego zarzut przewidziany w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy, tj. zarzut nieistnienia obowiązku. Zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W przedmiotowej sprawie organem wierzyciela i jednocześnie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta; zatem nie było konieczności przeprowadzenia dodatkowego etapu postępowania egzekucyjnego w postaci uzyskania stanowiska wierzyciela.

Prezydent Miasta rozpatrywał zarzuty skarżącej na prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze: z dnia "[...]", którego podstawę prawną stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"oraz z dnia "[...]"stanowi prawomocna decyzja Prezydenta Miasta z dnia "[...]".

W tej sytuacji nie można więc mówić o nieistnieniu obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Wobec braku wpłat skarżącej, która winna uiszczać opłaty w kwotach wynikających z decyzji oraz w terminach określonych w uchwałach w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Fakt, że zobowiązana uiszczała opłaty w sposób dowolny doprowadził do powstania zaległości podatkowych (art. 51 z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - dalej również jako "O.p."), odsetek od tych zaległości (art. 53 O.p.) oraz kosztów upomnienia (art. 15 § 2 u.p.e.a.). Dokonywane przez stronę wpłaty zostały zaliczone w sposób określony w art. 62 O.p. Wartość zaległości podatkowych oraz daty od których naliczane są odsetki szczegółowo zostały wymienione w tytułach wykonawczych "[...]" wystawionych w toku działań windykacyjnych.

Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 6c ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2016., poz. 250 ze zm.) zwanej dalej również "u.c.p.g.", gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W myśl art. 6q ust. 1 ww. ustawy, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...).

Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy zaliczyć do danin publicznych, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 1 O.p.. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest daniną publiczną powstającą z mocy prawa, której obowiązek obliczenia i termin zapłaty przez właściciela nieruchomości wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Stosownie do art. 21 § 2 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem art. 21 § 3 O.p.

W przypadku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 6m ust. 1 przewiduje, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W przedmiotowej sprawie obowiązek złożenia pierwszej deklaracji w terminie do 30 kwietnia 2013r. wynika z § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały Rady Miejskiej w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Miasto. Natomiast zgodnie z art. 6h u.c.p.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi - i w tym celu niezbędne było złożenie deklaracji. Pismo strony z dnia 12 sierpnia 2013 r. nie zostało uznane przez organ za deklarację w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Obowiązek złożenia pierwszej deklaracji w terminie do 30 kwietnia 2013 r., jak wyżej wskazano wynika z § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały Rady Miejskiej w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Miasto. W związku z powyższym, w przypadku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określenie wymiaru wynikającego z mocy prawa zobowiązania podatkowego następuje przez "samowymiar" w złożonej przez podatnika deklaracji.

Zgodnie natomiast z art. 60 ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

W niniejszej sprawie opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość położoną "[...]"została określona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]" Powołane decyzje są podstawami prawnymi tytułów wykonawczych z dnia "[...]"oraz z dnia "[...]". W związku z powyższym nie można uznać, że w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek uiszczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Reasumując wskazać należy, iż zarzuty strony na prowadzone postępowanie egzekucyjne okazały się nieskuteczne.

Z powyższych przyczyn, nie stwierdzając aby w związku z wydaniem zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przez organ prawa materialnego lub procesowego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.