Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 71/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 33, art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnemu P. H. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] (nr [...]) Wojewoda Dolnośląski (dalej jako "Wojewoda" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania S. B., uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta K. z [...] (nr [...]), którą odmówiono wymeldowania H. B. (dalej również jako "skarżąca") z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w K., i orzekł o wymeldowaniu H. B. ze wskazanego miejsca stałego pobytu.

W motywach decyzji Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie prowadzone było na wniosek S. B. – brata H. B. Wniósł on [...] o wymeldowanie skarżącej ze względu na opuszczenie przez nią lokalu w dniu [...]. Wyjaśnił, że wspólne mieszkanie z H. B. jest niemożliwe z powodu narastającego między nimi konfliktu. Jako potwierdzenie tytułu prawnego do lokalu wnioskodawca powołał się na umowę darowizny z której wynika, że jest on jego jedynym właścicielem. W ten sposób zainicjowanym postępowaniu stanowisko w sprawie zabrała H. B., która oświadczyła, że w lokalu przy ul. [...] znajdują się jej meble oraz rzeczy, a wnioskodawca utrudniał jej w nim funkcjonowanie poprzez zakręcanie wody oraz wyłączanie światła, a także zamknięcie toalety na klucz. Wskazała, że na podstawie jej zawiadomień o niewłaściwym zachowaniu brata wobec niej, policja podejmowała interwencje oraz toczyło się postępowanie sądowe. Organ I instancji ustalił, że H. B. wykonuje pracę w charakterze opiekunki osób starszych i chorych, w związku z czym opiekuje się i jednocześnie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w K., którego właściciel przebywa w domu opieki. Na taka okoliczność został przeprowadzony dowód z przesłuchania sąsiadów, którzy potwierdzili, że H. B. opiekuje się jednym z lokali, ponieważ jego właściciel przebywa w domu opieki. Nie mogli oni natomiast potwierdzić, czy H. B. mieszka w lokalu przy ul. [...]. Burmistrz Miasta K. przeprowadził również dowód z oględzin lokalu przy ul. [...]. Na podstawie tej czynności ustalił, że H. B. posiada swobodny dostęp do dwóch pokoi, które zajmowała przed opuszczeniem miejsca zameldowania oraz posiada do nich klucze. W pomieszczeniach tych znajdują się należące do niej rzeczy oraz meble. Stwierdzono brak w nich grzejników oraz prądu. Stwierdzono ograniczony dostęp do łazienki, ponieważ H. B. nie posiada do niej klucza. Obecna podczas oględzin H. B. oświadczyła, że nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały z uwagi na stwierdzone utrudnienia. Potwierdziła, że obecnie przebywa u swoich podopiecznych, jednak nie podała aktualnego miejsca zamieszkania. W poczet materiału dowodowego organ I instancji włączył kopię aktu oskarżenia przeciwko S. B. z [...] o psychiczne znęcanie się nad skarżącą w okresie od [...] do [...] oraz kopię pisma skierowanego przez H. B. do Sądu Rejonowego w K. z [...] w sprawie udzielenia informacji, czy przed sądem toczyły się sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po jej zmarłych rodzicach, a także odpowiedź na to pismo, w którym potwierdzono, że w sądzie tym toczyły się postępowania we wskazanych sprawach. Skarżąca dołączyła również kopię dwóch postanowień Sądu Rejonowego w K. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych rodzicach T. oraz K. B., z których wynika, że spadek nabyli go wyłącznie A. B. oraz S. B. Dalej relacjonując przebieg postępowania Wojewoda wskazał, że decyzją z [...], Burmistrz Miasta K. orzekł o wymeldowaniu H. B. z miejsca stałego pobytu. Następnie decyzją z [...] Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu zebrania dodatkowego materiału dowodowego wskazując przy tym, jakie kwestie należy ustalić.

W powtórzonym postępowaniu organ I instancji pozyskał odpis prawomocnego wyroku II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w K. z [...], sygn. akt. [...], zgodnie z którym S. B. został uznany za winnego znęcania się psychicznego i fizycznego nad H. B. w okresie od [...] do [...]. W poczet materiału dowodowego włączono informację otrzymaną z I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w K., z której wynika, że H. B. nie była uczestnikiem postępowań w sprawach spadkowych prowadzonych po jej rodzicach. Ponadto organ I instancji pozyskał do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. informację o objęciu S. B. procedurą "Niebieskiej Karty" w okresie od [...] do [...] z powodu stosowania przemocy w rodzinie. Ponadto organ I instancji uzyskał informację z Komisariatu Policji w K., zgodnie z którą w [...] pod adresem przy ul. [...], nie było żadnych interwencji z udziałem H. B. Wskazano, że jedyne interwencje jakie występowały pod tym adresem dotyczyły kłótni sąsiedzkich. Organ I instancji przeprowadził również dowód z przesłuchania S. B., który oświadczył, że [...] (który we wniosku wskazał jako dzień opuszczenia przez H. B. spornego lokalu), nie wydarzyło się nic konkretnego. Podał, że H. B. pojawiła się w tym dniu "tylko po jakieś swoje rzeczy, ale nie zamieszkiwała". Stwierdził, że siostra wyjechała przed stanem wojennym i nie wie dlaczego opuściła miejsce stałego pobytu, natomiast gdy przyjeżdżała to "zatrzymywała się u brata na [...] w K.". Zdaniem wnioskodawcy H. B. opuściła lokal dobrowolnie i nie było żadnych przeszkód utrudniających zamieszkiwanie jej w tym lokalu. Mieszkający w sąsiedztwie spornego lokalu R. B. zeznał, że H. B. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], jednakże trudno mu określić od kiedy dokładnie ma to miejsce. Wskazał, że opuściła ona lokal z powodu S. B., który znęcał się nad nią psychicznie oraz fizycznie i utrudniał jej zamieszkiwanie. Potwierdził również, że z powodu zachowania S. B. były podejmowanie interwencje policyjne. Ponadto oświadczył, że H. B. sprawuje aktualnie opiekę nad osobą starszą i chorą, u której zamieszkuje. H. B. zeznała, że opuściła sporny lokal na początku [...] wskazując jednocześnie, że w okresie od [...] do [...] przebywała w nim. Podała, że opuściła lokal, ponieważ brat zakręcał jej wodę, wyłączał światło i ogrzewanie, a także uniemożliwił dostęp do toalety. Dlatego nie mogła dłużej tam mieszkać. Jednocześnie zeznała, że opuściła lokal dobrowolnie, ale gdyby nie zachowanie jej brata, to dalej mieszkałaby w lokalu przy ul. [...], gdzie pozostawiła wszystkie rzeczy i gdzie zamierza powrócić.

W takim stanie faktycznym sprawy organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję o odmowie wymeldowaniu H. B. z miejsca pobytu stałego w lokalu położnym przy ul. [...] w K. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Wojewoda uzupełnił materiał dowodowy o kopię protokołu zawierającego zeznania H. B. złożone przez sądem w sprawie karnej, gdzie oświadczyła, że "(...) po wyjeździe w dniu [...] przyjechałam do kraju w połowie [...] roku, ja nie zamieszkałam z bratem, gdyż było tam zimno. Po opuszczeniu mieszkania w dniu [...] już tam nie zamieszkałam, chociaż mam tam meble i wszystkie moje rzeczy. Ja nie chcę odebrać tych mebli, gdyż ja będę chciała tam wrócić. Ja uważam, że należy mi się też jakaś część. Do tej pory mieszkam w mieszkaniu osoby, którą się opiekuję". Pełnomocnik S. B. przedłożył do akt sprawy również kopię protokołu z przesłuchania przeprowadzonego w Komisariacie Policji w K., gdzie H. B. zeznała w dniu [...], że: "nadal nie mieszkam w domu z bratem, gdyż toaleta nadal jest zamknięta, nadal nie mam klucza do ubikacji. Nie rozmawiałam z bratem na temat klucza, nie pytałam brata o klucz". Ponadto w postępowaniu uzupełniającym organ odwoławczy wezwał H. B. do złożenia wyjaśnień, czy po opuszczeniu lokalu w [...] zamieszkała ponownie w miejscu zameldowania lub czy powracała do niego w jakichkolwiek okolicznościach, ewentualnie czy podejmowała jakiekolwiek kroki celem powrotu do przedmiotowego lokalu oraz gdzie obecnie koncentrują się jej sprawy życiowe. Powyższe wezwanie wróciło do organu II instancji jako nieodebrane.

W takim stanie sprawy, na podstawie art. 138 § pkt 2 k.p.a. oraz art. 35 ustawy z 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r., poz. 510), Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję z [...]. Wojewoda uznał w niej, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do tego, by stwierdzić, że skarżąca opuściła miejsce dotychczasowego zameldowania na pobyt stały zarówno dobrowolnie, jak i trwale. W szczególności wskazał, że żadna ze stron postępowania nie kwestionuje tego, że H. B. nie zamieszkuje obecnie w miejscu zameldowania. Istotą sporu jest natomiast ustalenie charakteru opuszczenia przez nią miejsca stałego zameldowania. Odnosząc się do powyższej kwestii organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły inne okoliczności związane z opuszczeniem, to brak podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu (zob. wyrok NSA z 06.12.2017 r., sygn. akt II OSK 519/17). Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezspornym jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania przez H. B. na skutek zachowania S. B., który utrudniał jej funkcjonowanie oraz zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych w spornym lokalu (m.in. poprzez zakręcanie dopływu wody, wyłączanie ogrzewania, prądu, czy też uniemożliwianie dostępu do toalety), a także - jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego w K. z [...] sygn. akt. [...] - poprzez psychiczne oraz fizyczne znęcanie się przez wnioskodawcę nad jej osobą. Jednocześnie H. B. zeznała, że opuściła lokal dobrowolnie, lecz gdyby nie zachowanie jej brata to nadal mieszkałaby w tym lokalu. W ocenie organu odwoławczego, powyższe okoliczności wskazują na silny konflikt pomiędzy stronami. Pomimo tego H. B. nie wytoczyła, np. powództwa o nakazanie przez sąd eksmisji brata, jeżeli ten nagannym postępowaniem uniemożliwiał jej wspólne zamieszkiwanie. Wojewoda stwierdził zatem, że w takim przypadku opuszczenie lokalu na skutek trwałego konfliktu - zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym - świadczy o dostosowaniu się do okoliczności życiowych. Przy czym w ocenie organu odwoławczego, nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez unikanie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (tak m.in. NSA w wyroku z 18.04.2013 r., sygn. akt II OSK 2506/11). Skoro zatem H. B. zrezygnowała z mieszkania przy ul. [...] w [...]. ze względu na złe, konfliktowe relacje z bratem, to ten fakt zdaniem organu odwoławczego, nie może być uznany za równoznaczne z przymusowym, niedobrowolnym opuszczeniem lokalu. Ponadto pomimo tego, że H. B. deklaruje zamiar powrotu do spornego lokalu, to w ocenie organu odwoławczego, nie wyjaśnia ona tego, jak zamierza do tego doprowadzić i jakie w tym celu podjęła kroki. Nie dysponuje ona przy tym tytułem prawym do spornego lokalu, a jego właściciel sprzeciwia się jej dalszemu w nim zamieszkiwaniu. W tej sytuacji trudno oczekiwać, że powróci ona w niedalekiej przyszłości do zajmowanego lokalu. Odnosząc się do pozostawienia w spornym lokalu przez H. B. mebli oraz innych rzeczy osobistych organ odwoławczy wyjaśnił, że pozostawienie rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 13.11.2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 249/14). Również brak własności innego lokalu nie jest przesłanką do utrzymywania zameldowania w spornej nieruchomości. Ponadto Wojewoda zauważył, że miejsce stałego pobytu osoby jest to miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. H. B. bezsprzecznie żadnej z tych funkcji od dawna nie realizuje w miejscu zameldowania na pobyt stały. Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że sporny lokal nie jest centrum spraw życiowych skarżącej, a opuszczenie przez nią tego lokalu należy uznać nie tylko za dobrowolne, ale również za trwałe, gdyż sama oświadczyła, że nie przebywa w spornym lokalu od [...], a zatem już od [...] lat. Wobec tego dalsze utrzymywanie w ewidencji ludności zapisu, że miejscem stałego pobytu tej osoby jest lokal przy ul. [...], oznaczałoby utrzymywanie fikcji meldunkowej i stanowiłoby naruszenie art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Odnosząc się do twierdzeń H. B. dotyczących jej roszczeń wobec 1/3 części lokalu jako spadku po zmarłych rodzicach, Wojewoda wyjaśnił, że organy meldunkowe nie są władne ani do rozstrzygania konfliktów rodzinnych, ani decydowania o kwestiach majątkowych (w tym spadkowych). Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Ponadto decyzja o wymeldowaniu nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości i nie powoduje ona zmiany, czy też wygaśnięcia ewentualnych praw do lokalu (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 11.06.2019 r., sygn. akt II SA/Wr 31/19).

Skargę (bez uzasadnienia) na powyższą decyzję złożyła H. B.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z [...], działający w imieniu i na rzecz skarżącej pełnomocnik z urzędu, radca prawny P. H., potrzymał złożoną skargę, zarzucając Wojewodzie naruszenie art. 35 w zw. art. 33 ust. 1 w zw. z art. 25 § 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącej. W uzasadnieniu przedstawionego zarzutu pełnomocnik skarżącej powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe na tle oceny spełnienia przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca dotychczasowego zameldowania (m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z 05.11.2019 r., sygn. akt II SA/Bd 667/19, wyrok WSA w Krakowie z 29.5.2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1253/17, wyrok WSA w Gdańsku z 20.02.2020 r., sygn. akt III SA/Gd 864/19, wyrok WSA w Gdańsku z 09.01.2020 r., sygn. akt III SA/Gd 698/19 ). Na tej podstawie wywodził, że skarżąca nigdy nie miała zamiaru stałego związania się z innym miejscem zamieszkania niż miejsce, w którym dotychczas była zameldowana. Pomimo faktu, że została zmuszona do opuszczenia lokalu przez zachowanie swojego brata, który stosował wobec niej przemoc fizyczną i psychiczną, nadal podtrzymuje chęć pozostawania w lokalu pod adresem ul. [...]. W ocenie pełnomocnika, nigdy zatem nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu przez skarżącą, gdyż jej działanie było skutkiem przymusu i zagrożenia ze strony brata oraz lęku o swoje życie i zdrowie. Skarżąca ciągle przy tym podejmuje próby korzystania z lokalu, które są fizycznie utrudniane przez jej brata. Wielokrotnie dochodziło do interwencji policji w tym zakresie. Podejmuje ona ciągle próby powrotu do wskazanego lokalu, co zostało wykazane w dotychczasowym postępowaniu dowodowym. W szczególności posiada klucze do pomieszczeń, w których znajdują się jej rzeczy i meble. Jest związana z tym lokalem i nie deklaruje zamiaru dobrowolnego jego porzucenia. W tak przedstawionych okolicznościach sprawy pełnomocnik skarżącej stwierdzić, że nie doszło do spełnienia przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy z 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021r., poz. 735) - dalej jako "ustawa", zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z powyższego wynika cel obowiązku meldunkowego określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy. Dokonując bowiem zameldowania (na pobyt stały lub czasowy), obywatel polski potwierdza fakt swojego pobytu w określonym miejscu, a więc zamieszkiwania w określonej miejscowości pod określonym adresem. Innymi słowy, celem zameldowania jest dostarczenie organom władzy publicznej informacji w kwestii adresu, pod którym stale lub czasowo dana osoba przebywa, a więc miejsca, gdzie można ją zastać.

Sprawa przedstawia się analogicznie w przypadku instytucji wymeldowania z art. 33 ust. 1 ustawy. Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. W ewidencji ludności znajdować się mają informacje aktualne i wiarygodne. Jeśli więc pod danym adresem osoba już nie zamieszkuje, to nastąpić ma jej wymeldowanie. W przypadku zaniedbania tego obowiązku, organ ewidencyjny zobligowany jest wydać decyzję w sprawie wymeldowania. Jak wynika z art. 35 ustawy, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego uprawnionego podmiotu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Poczynienie ogólnych uwag na temat instytucji meldunku było konieczne przede wszystkim ze względu na twierdzenia skarżącej, które odnotowano w toku postępowania administracyjnego, a z których ma wynikać, że skarżąca decyzję o jej wymeldowaniu utożsamia z podważeniem jej roszczeń do spadku po zmarłych rodzicach. Tymczasem rolą postępowania w przedmiocie wymeldowania jest wyłącznie zweryfikowanie ewidencji pod kątem aktualności zawartych tam informacji w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu, nie zaś weryfikacja praw do nieruchomości. Ewentualne roszczenia majątkowe skarżącej wynikające z prawa spadkowego mogą być jedynie dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują jednoznacznie, że zaniechanie wymeldowania skarżącej z lokalu przy ul. [...] w [...] prowadziłoby do utrzymania w ewidencji ludności stanu niezgodnego z rzeczywistością. Podejmując zaskarżoną decyzję Wojewoda dokonał bowiem wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z opuszczeniem przez skarżącą miejsca stałego zameldowania. Organ odwoławczy nie dopatrzył się takiego zachowania skarżącej, które wskazywałoby, poza werbalnymi deklaracjami zgłaszanymi w toku postępowania o wymeldowanie, na zamiar dalszego zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...]. Skarżąca przy tym bezsprzecznie nie zamieszkuje pod tym adresem od ponad [...] lat. Nie przedstawiła również jakikolwiek dowodów mogących podważyć prawidłowe ustalenia organu świadczące o tym, że nie ma skoncentrowanych interesów życiowych w tym miejscu. W szczególności przesłuchany w charakterze świadka R. B. (sąsiada lokalu przy ul. [...] i osoba skonfliktowana ze S. B.) potwierdził, że skarżąca od dłuższego już czasu nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Co znaczące dla sprawy, z wyjaśnień samej skarżącej wynika, że nie przebywa ona w lokalu przy ul. [...]. Przyznała, że upuściła ten lokal [...] z powodu konfliktu z bratem (zeznania skarżącej złożone [...]). Fakt opuszczenia w tym okresie lokalu przy ul. [...] potwierdzają także zeznania skarżącej złożone dla potrzeb postępowania karnego. Jednocześnie skarżąca zeznała wówczas, że od tej pory zamieszkuje w mieszkaniu osoby, którą się opiekuje. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że na etapie postępowania administracyjnego korespondencja kierowana do skarżącej nie była doręczana pod adresem przy ul. [...], lecz była dostarczana drogą pocztową (odbierana w punkcie pocztowy za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) oraz odbierana osobiście na jej prośbę w organie I instancji. Ponadto na wniosek skarżącej z [...] złożony do akt postępowania odwoławczego, korespondencja dla niej była doręczana na adres: ul. [...].

Wojewoda prawidłowo również ocenił oceniły dobrowolności opuszczenia przez skarżącą lokalu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, że nawet jeżeli przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego do innego lokalu, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej aby odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ do wymeldowania danej osoby z dawniej zajmowanego lokalu. O dobrowolnym opuszczeniu lokalu można więc mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. W okolicznościach badanej sprawy bezspornym jest, że pomimo upływu [...] lat od upuszczenia lokalu, skarżąca nie podjęła stosownych środków prawnych zmierzających do umożliwienia jej powrotu do lokalu, np. powództwa o przywrócenie posiadania. Wbrew również twierdzeniu skarżącej, interwencje policji, które miały miejsce w roku [...] z udziałem S. B., nie dotoczyły fizycznego utrudniania skarżącej korzystania z zajmowanego lokalu. Dotyczyły one kłótni sąsiedzki pomiędzy S. B. a R. B.

W sprawie jest bezspornym istnienie konfliktu pomiędzy skarżącą a jej bratem. Ma on niewątpliwie charakter stały i skutkował trwałym opuszczeniem przez skarżącą lokalu. Z racji takiego konfliktu jest przy tym oczywiste dla Sądu, że nie jest możliwe wspólne zamieszkiwanie tych osób w spornym lokalu, który stanowi przecież własność jej brata. Powyższej oceny nie zmienia zachowanie przez skarżącą kluczy do lokalu. Również eksponowanie faktu pozostawienia przez skarżącą własnych mebli i innych rzeczy osobistych w miejscu dotychczasowego zameldowania, w ocenie Sądu, nie może w okolicznościach sprawy podważać prawidłowości ustaleń dokonanych przez organy. Opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie rzeczy nie świadczy bowiem o koncentrowaniu spraw życiowych w miejscu zameldowania. W końcu dla prawidłowości wymeldowania skarżącej nieistotny jest jej zamiar zamieszkiwania w lokalu w przyszłości, bowiem organ bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny z chwili wydawania decyzji administracyjnej. Nie sposób w takich okolicznościach uznać, że centrum życiowe skarżącej znajduje się w miejscu dotychczasowego stałego zameldowania.

Zdaniem Sądu, w sytuacji zaistniałej w sprawie, to jest gdy lokalem rozporządza podmiot mający do niego tytuł prawny, a osoba zameldowana jedynie twierdzi, że nie ma zamiaru opuszczenia lokalu, brak zgody właściciela na dalsze zameldowanie osoby oraz niemożność przeciwstawienia się temu przez zameldowanego - musi być traktowane jako opuszczenie lokalu dające podstawę do wymeldowania w trybie art. 35 ustawy. Wniosek taki jest naturalną konsekwencją wynikającą z prawa mocniejszego, to jest prawa własności nieruchomości. Skarżąca nie może twierdzić, że nie opuściła miejsca zameldowania dobrowolnie, jeżeli - jak w niniejszej sprawie - lokal ten opuściła bez podejmowania stosownych środków prawnych umożliwiających do niego powrót, a następnie właściciel lokalu nie wyraża zgody na jej dalsze zameldowanie. Skoro zatem materiał dowodowy potwierdza zaistnienie przesłanki dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego pobytu, Wojewoda miał podstawę do wydania orzeczenia o jej wymeldowaniu.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329, ze zm.).

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oparto o przepis art. 250 przywołanej ustawy.