Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1623/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2 i 8
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. K. E. S.A. - Elektrowni J. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 693/08 w sprawie ze skargi P. K. E. S.A. - Elektrowni J. [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 693/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. K. E. S.A. - E. J. III na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. - na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., Nr 90 poz. 575 ze zm.) - stwierdził u W. S. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Organ przedstawił przebieg kariery zawodowej W. S. i przeanalizował całość dokumentacji. Wskazał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu z dnia [...] 2006 r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z kolei Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. po przeprowadzeniu badań i oceny narażenia na hałas rozpoznał u W. S. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Południowy Koncern Energetyczny w J., zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy zeznaniami świadków; zaniechanie oceny narażenia zawodowego w związku z wykonywaniem pracy przez W. S. w Przedsiębiorstwie Przemysłu Obuwniczego w S. oraz błędne przyjęcie, że wykonywana przez stronę praca w E. J. I była świadczona w warunkach stwarzających ryzyko powstania uszkodzenia słuchu. Wskazano, że orzeczenie lekarskie odwoławczej placówki medycznej sporządzone zostało w oparciu o niepełną i nieścisłą dokumentację dotyczącą okresów narażenia na hałas. Zakwestionowano zakwalifikowanie do pracy w narażeniu na hałas okres zatrudnienia w E. J. I i podniesiono, że praca w tym zakładzie nie mogła spowodować uszkodzenia słuchu, gdyż prowadzona była na urządzeniach wyłączonych z ruchu i nieemitujących hałasu.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...] - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niewyjaśnienie przez organ pierwszej instancji okoliczności związanych z chorobą W. S. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji miał dokonać analizy dochodzenia epidemiologicznego i ustalić zakłady pracy, w których istniały przesłanki narażeniowe do stwierdzenia choroby zawodowej w całym okresie aktywności zawodowej; zwrócić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. o wydanie uzupełniającego orzeczenia z uwagi na nowe dokumenty w sprawie oraz zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...] - na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) stwierdził u W. S. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Organ podał, iż Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. stwierdził w orzeczeniu z dnia [...] 2006 r. brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na brak narażenia na hałas, przy czym wyniki badań wykazały obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej spełniający wymogi wynikające z przepisów prawa. Z kolei Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. po przeprowadzeniu badań i ocenie narażenia na hałas rozpoznał u W. S. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Organ I instancji zwracał się do odwoławczej placówki medycznej o wyjaśnienie, czy stwierdzony niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej jest typowy dla negatywnych skutków działania hałasu, a nie czynników infekcyjnych w obrębie górnych dróg oddechowych. Skierował całość dokumentacji dotyczącej warunków pracy strony do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i wystąpił o wydanie uzupełniającego orzeczenia. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2008 r. rozpoznano chorobę zawodową u strony. Odnośnie rozbieżnych stanowisk W. S. i skarżącego zakładu co do warunków pracy i tego, czy na zajmowanych przez stronę stanowiskach pracy występowało narażenie na hałas, organ I instancji uznał, że W. S. pracował przez 26 lat w warunkach narażenia na hałas, a lekarze rozpoznali u niego uszkodzenie słuchu odpowiadające szkodliwemu działaniu hałasu, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki rozpoznania choroby zawodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Południowy Koncern Energetyczny w J., powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] 20007 r. Dodatkowo podniósł, że organ I instancji nie przeprowadził oceny kart narażenia na hałas w Przedsiębiorstwie Przemysłu Obuwniczego w S., a jak wynika z tych akt W. S. pracował w warunkach, w których hałas przekraczał 95 - 100 dB, tym samym przedmiotowa choroba może być łączona z tym zakładem, a nie z pracą w E. J. I.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej W. S.. Podał, że strona pracowała w latach 1964 - 1965, 1967 - 1970 w ZEOP E. J. I, w latach 1972 - 1979 w Przedsiębiorstwie Wyrobów Skórzanych w S., w latach 1981 - 1996 w PKE S.A. E. J. III, w Wydziale Nawęglania i Młynowni jako monter urządzeń nawęglania, spawacz oraz w latach 1996 - 2003 w Wydziale Wykonawstwa Robót Kotłowych jako monter wykonawstwa robót kotłowych i był eksponowany na hałas o poziomach przekraczających normy higieniczne i wpływający negatywnie na narząd słuchu. Wskazany okres został uznany za okres pracy w warunkach ryzyka powstania przewlekłego urazu akustycznego. W. S. był badany w obu placówkach medycznych wskazanych w przepisach, które rozpoznały obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej o przesunięciu progu słuchu powyżej 45 dB. Okoliczność ta w połączeniu z ekspozycją na hałas ponadnormatywny stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu pozwala przyjąć, że istnieją podstawy do uznania związku przyczynowo - skutkowego rozpoznanego niedosłuchu z warunkami pracy i stwierdzenia choroby zawodowej - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Organ zaznaczył, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Południowy Koncern Energetyczny w J. zarzucił naruszenie prawa materialnego, a w szczególności § 2 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, poprzez błędne ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym niedosłuchem a warunkami pracy występującymi u skarżącego podmiotu w warunkach narażenia na hałas. Wskazał, że W. S. w okresie od 7 września 1996 r. do 31 sierpnia 2003 r. pracował jako monter - wykonawca robót kotłowych, spawacz nie był narażony na ponadnormatywny hałas, a we wcześniejszym okresie zatrudnienia prace remontowe wykonywał na wyłączonych z ruchu urządzeniach. W. S. od 1996 r. pracował w warunkach braku narażenia na ponadnormatywny hałas, a tym samym nie został zachowany dwuletni okres od ustania narażenia na chorobę zawodową, a uruchomieniem stosownego postępowania. Dokonana przez organ analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji jest wadliwa i zawiera rażąco błędne wnioski, albowiem brak jest podstaw do uznania występowania związku przyczynowo-skutkowego rozpoznanego niedosłuchu z warunkami pracy. Nadto W. S. pracując w Przedsiębiorstwie Przemysłu Obuwniczego w S. narażony był na ponadnormatywny hałas i obecną jego chorobę należy łączyć z tym zakładem pracy, a nie z zatrudnieniem w E. J. III.

W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za bezzasadną.

Sąd zważył, że z uwagi na fakt, iż pierwsze czynności w sprawie dokonane zostały po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) w sprawie mają zastosowanie przepisy tegoż aktu prawnego. Sąd podkreślił, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy tego rozporządzenia, pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07, że rozporządzenie jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd zaznaczył, że Trybunał Konstytucyjny określił, że rozporządzenie traci moc z upływem 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku tj. z dniem 2lipca 2009r., a zatem organy Państwa są obowiązane stosować rozporządzenie przez podany okres.

W oparciu o wskazane rozporządzenie chorobę zawodową można stwierdzić wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki pozytywne: u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do rozporządzenia a jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, jak również wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego.

Sąd wskazał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznały u W. S. chorobę zawodową obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem stwierdzając, że występuje u niego niedosłuch odbiorczy obustronny o lokalizacji ślimakowej, a podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz wynosi w uchu lepiej słyszącym 45 dB. Jednocześnie przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że W. S. pracował w narażeniu na hałas w latach 1964 do 1965, od 1967 do 1970 r. oraz od 1972 do 1979 r. a także w latach od 1981 do 2003 r. Sąd zaznaczył, że organy administracji obu instancji rozpatrując sytuację związaną z narażeniem na powstanie choroby zawodowej nie były zobowiązane do udowodnienia, że praca w konkretnym zakładzie pracy spowodowała chorobę zawodową. Organy brały pod uwagę ocenę warunków pracy i występujące narażenie w kontekście całości okresu zatrudnienia, a nie odnosiły jej jedynie do oceny warunków pracy u ostatniego pracodawcy. Sąd podzielając stanowisko skarżącego, że w okresie pracy we E. J. I i J. III W. S. nie był narażony na ponadnormatywny hałas zaznaczył, że nie jest to równoznaczne z tym, że W. S. nie był narażony na hałas i nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji o występowaniu związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zatrudnieniem a rozpoznaną u W. S. chorobą zawodową. Sąd zwrócił uwagę, że prawodawca nie wiąże choroby zawodowej z określonym zakładem pracy, lecz z osobą, u której taką chorobę rozpoznano. W tej sytuacji organy administracji nie dopuściły się naruszenia postanowień § 2 rozporządzenia i wykazały występowanie związku przyczynowo-skutkowego między pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy a stwierdzoną chorobą zawodową.

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia § 8 rozporządzenia oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. Podkreślił, iż rozporządzenie przewiduje określoną procedurę związaną z uzyskaniem opinii specjalistycznych placówek medycznych. W ramach rozpatrywanego postępowania wymienione w rozporządzeniu placówki wypowiedziały się w sposób jednoznaczny, albowiem rozpoznały u W. S. występowanie choroby zawodowej - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Zmiana zaś stanowiska przez placówkę orzeczniczą pierwszej instancji nie wpływa na dokonaną ocenę. Wprawdzie pierwotne orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. było dla W. S. niekorzystne, to jednak orzeczenie placówki odwoławczej stwierdzało u niego chorobę zawodową. Taką chorobę rozpoznała także placówka pierwszej instancji w uzupełniającej opinii.

Za chybiony Sąd uznał zarzut przekroczenia przewidzianego rozporządzeniem Rady Ministrów okresu dwóch lat, w których winno nastąpić wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych od ustania narażenia zawodowego, albowiem W. S. pracował do 31 sierpnia 2003 r., natomiast pierwsze czynności procesowe w sprawie podjęte zostały w sierpniu 2005 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P. K. E. S.A. E. J. III, reprezentowany przez adwokat A. C. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U.02.132.1115), a w szczególności przepisu § 2 oraz § 8, przez uznanie, iż uszkodzenie słuchu u W. S. jest chorobą zawodową wywołaną pracą w warunkach narażenia na hałas oraz, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało z zachowaniem wskazanego w rozporządzeniu okresu dwóch lat;

2) błąd w ustaleniach stanu faktycznego, co spowodowało naruszenie prawa procesowego, a to art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne przyjęcie okresu pracy W. S. w narażeniu na hałas, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne P. K. E. S.A. E. J. III wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż wyprowadzone przez Sąd wnioski są sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Wskazano, że W. S. pracując od 7 września 1996 r. do 31 sierpnia 2003 r. jako monter wykonawstwa robót kotłowych, spawacz w E. J. III nie był narażony na ponadnormatywny hałas. W ocenie strony błędne jest stwierdzenie, że uszkodzenie słuchu u W. S. jest chorobą zawodową, wymienioną w pozycji 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania i podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach skoro W. S. od roku 1996 do dnia zakończenia pracy zawodowej w 2003 r. w ogóle nie był narażony na ponadnormatywny hałas. Tym samym nie został zachowany 2 - letni okres wymagany § 2 ust. 2 rozporządzenia, określony w poz. 21 załącznika. Zdaniem strony, Sąd dokonał błędnej wykładni przepisów rozporządzenia, iż 2-letni okres z § 2 ust. 2 winien być liczony w przypadku W. S. od dnia ustania stosunku pracy, tj. od 2003 roku. Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie tego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Dla obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem przyjęto 2-letni termin, który - zdaniem Koncernu - należy liczyć najpóźniej od dnia zakończeniu pracy w takim narażeniu, co u W. S. nastąpiło w 1996 roku. Strona podniosła, iż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, to nie orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej, ale zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej i udokumentowane objawy chorobowe upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej muszą nastąpić w czasie trwania narażenia zawodowego lub w ściśle określonym czasie po zakończeniu pracy w warunkach takiego narażenia.

Nadto zdaniem skarżącego brak jest podstaw do uznania związku przyczynowo-skutkowego rozpoznanego niedosłuchu u W. S. z warunkami pracy i tym samym stwierdzenia choroby zawodowej. Dokonanie prawidłowej oceny narażenia zawodowego pracownika, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, obok danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, jest w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia warunkiem koniecznym do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Określona w przepisie ocena narażenia zawodowego pracownika winna być dokonana wszechstronnie ze szczególnym uwzględnieniem przedziałów czasowych, co pozostaje w zgodzie z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej. Oceniając warunki pracy i działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy m.in. czas narażenia zawodowego, rodzaj i stopień, a także sposób wykonywania pracy. Zgodnie zatem z obowiązującymi przepisami nie wystarcza, aby w środowisku pracy występował czynnik szkodliwy - przy stwierdzeniu choroby zawodowej wymagane jest stwierdzenie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem w oznaczonym dla zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej czasie, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Spełnienie przesłanek wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy stwierdzić, jeżeli orzeczenia lekarskie rozpoznają chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, iż czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy. Przyjęcie przez Sąd, że W. S. pracował w narażeniu na hałas w latach od 1981 do 2003 stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Jednocześnie z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach utraci moc obowiązującą w dniu 2 lipca 2009 r., co winno również skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach, tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Wnoszący skargę kasacyjną zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie § 2 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115) przez błędną wykładnię. Błędnej zaś wykładni tych przepisów strona upatruje w uznaniu, że uszkodzenie słuchu u W. S. jest chorobą zawodową wywołaną pracą w warunkach narażenia na hałas oraz, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało z zachowaniem wskazanego w rozporządzeniu okresu dwóch lat. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona dodatkowo skonkretyzowała zarzut błędnej wykładni wskazując, iż błędna wykładnia przepisów rozporządzenia wyraża się w tym, że Sąd uznał, iż 2-letni okres z § 2 ust. 2 winien być liczony w przypadku W. S. od dnia ustania stosunku pracy, tj. od 2003 roku. Tak sformułowany zarzut w istocie sprowadza się do zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia. Niezależnie jednak od sposobu sformułowania zarzutów kasacyjnych Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie przypisać naruszenia powyższych przepisów prawa, a to z poniższych względów.

Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia - za choroby zawodowe uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Konstrukcja niniejszego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r., II OSK 1039/06, Lex nr 315105). Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w styczności z hałasem przekraczającym dopuszczalne normy /NDN/. Dopuszczalne normy hałasu wprowadzają bowiem maksymalny dopuszczalny poziom hałasu, a więc określają takie natężenie hałasu, którego przekroczyć nie można. Nie jest bowiem dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy /NDN/. Jednocześnie jednak wykonywanie pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe dla zdrowia poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza wykonywania zatrudnienia w bezpiecznym środowisku pracy bez narażenia na uszkodzenie narządu słuchu. Przekroczenie tych norm wywołuje ten skutek, że pracownik winien być odsunięty od zatrudnienia w takich warunkach z uwagi na zwiększone, niedopuszczalne narażenie na powstanie choroby. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28 ). Nadto, wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną, ponownie przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że także w latach 1996 - 2003, podczas zatrudnienia w P. K. E. S.A. E. J. III w Wydziale Wykonawstwa Robót Kotłowych jako monter wykonawstwa robót kotłowych W. S. był eksponowany na hałas o poziomach przekraczających normy higieniczne i wpływający negatywnie na narząd słuchu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. opierając się na wynikach uzupełnionego dochodzenia epidemiologicznego uznał, że W. S. w okresie aktywności zawodowej w latach 1964 - 1965, 1967 - 1970, 1972 - 979, 1981 - 1996 i 1996 - 2003 pracował w warunkach ryzyka powstania przewlekłego urazu akustycznego. Takie też trafne ustalenia przyjął Sąd pierwszej instancji - na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zasadnie też Sąd pierwszej instancji przyjął, że organy administracji publicznej nie były zobowiązane do udowodnienia, że praca w konkretnym zakładzie spowodowała chorobę zawodową. Organy obciąża bowiem obowiązek ustalenia wykonywania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Zasadnie także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że okoliczność, iż pracownik nie był narażony na ponadnormatywny hałas nie jest równoznaczne z tym, że nie był narażony na hałas i nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko uszkodzenia słuchu. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych - § 2 ust. 2 rozporządzenia. Stosownie zaś do § 8 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego. Ustalenie, iż w latach 1996 - 2003 W. S. był eksponowany na hałas oznacza tym samym zachowanie 2 letniego okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie przyjął, że okres 2 letni należy liczyć od 2003 r., a nie od 1996 r. jak wnosił P. K. E. S.A. E. J. III.

Z powyższych względów zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji - § 2 i § 8 powołanego wyżej rozporządzenia należy uznać za chybiony. Z tych też przyczyn nie może być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż - jak już wyżej wskazano - datę, od której należy liczyć okres 2 letni ustalono w niniejszej sprawie prawidłowo. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż ogólne wskazanie, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach utraci moc obowiązującą w dniu 2 lipca 2009 r. - przy braku odpowiednio postawionego zarzutu kasacyjnego, nie może odnieść zamierzonego skutku. Zauważyć należy, iż Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy powołanego wyżej rozporządzenia, pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, że rozporządzenie jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd zaznaczył, że Trybunał Konstytucyjny określił bowiem, że rozporządzenie traci moc z upływem 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku tj. z dniem 2lipca 2009 r., a zatem organy Państwa są obowiązane stosować rozporządzenie przez podany okres. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zakwestionowała powyższego stanowiska Sądu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.