Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 610/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 158
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 16 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] czerwca 2020 roku, znak [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Burmistrz S. przyznał E.O. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, płatny miesięcznie, na częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Burmistrz S. zmienił ww. decyzję w ten sposób, że ustalił wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2019 r. na kwotę 184,42 zł miesięcznie, zaś od dnia [...] listopada 2019 r. na kwotę 215,84 zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Burmistrz S., działając na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020, poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r") uchylił w całości od dnia [...] czerwca 2020 r., wydaną przez siebie ww. decyzję z dnia [...] maja 2019 r., zmienioną w okresie późniejszym, wskazując, że na podstawie informacji otrzymanej z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w B. ustalono, że E.O. jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego od dnia [...] września 2019 r. do [...] stycznia 2021 r. oraz, że jego wypłata została zawieszona w związku z jej pobytem w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w S., do którego została skierowana na podstawie decyzji Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S. z dnia [...] maja 2003 r. oraz przyjęta w dniu [...] czerwca 2003 r. Ustalono również, że w sprawie nie wydano decyzji zawieszającej wypłatę dodatku pielęgnacyjnego. W konsekwencji organ uznał, że skoro E.O. posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, to na podstawie art. 16 ust. 6 u.ś.r. nie przysługuje jej zasiłek pielęgnacyjny.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy ww. decyzję, podzielając ustalenia organu I instancji. Kolegium wskazało w uzasadnieniu, że nie budzi wątpliwości uprawnienie E.O. do dodatku pielęgnacyjnego. Kolegium podkreśliło, że oba przedmiotowe świadczenia przyznawane są w przypadku zaistnienia tej samej przesłanki, a ich funkcja i cel są podobne, jednakże pobierać można tylko jedno z nich. SKO wskazało przy tym, że regulacja ustawowa wyklucza swobodę decydowania przez osobę uprawnioną, które świadczenie chce otrzymywać, bowiem w przypadku przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego przysługiwać może jedynie prawo do tego świadczenia.

Skargę na ww. decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku E.O., zarzucając w niej:

– naruszenie prawa materialnego, tj. art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej (Dz.U. 2019, poz. 1507 ze zm., dalej: "u.p.s."), przez jego całkowite pominięcie i niezastosowanie przy orzekaniu przez organ I jak i II instancji;

– naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 k.p.a. przez nieustalenie dokładnego stanu faktycznego sprawy, dowolność w analizie zebranych dowodów, lakoniczności uzasadnienia, które to naruszenia miały wpływ na wydane rozstrzygnięcie.

Skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie zaś o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organom umknęło, że na podstawie art. 158 u.p.s. nie przysługuje jej uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, a co więcej, pomimo powołania przez nią tej przesłanki

w odwołaniu, organ II instancji się do niej nie ustosunkował. Podała również, że

w chwili obecnej nie otrzymuje ani zasiłku pielęgnacyjnego, ani dodatku pielęgnacyjnego, co znacznie pogarsza jej sytuację bytową, bowiem z dotychczas otrzymywanego zasiłku pielęgnacyjnego ponosiła odpłatność za leki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w zw. z § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, o czym strony powiadomiono.

Przedmiotem kontroli dokonywanej w niniejszej sprawie przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję uchylającą od dnia [...] czerwca 2020 r. decyzję Burmistrza S. z dnia [...] maja 2009 r., na mocy której E.O. przyznano zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie na częściowe pokrycie wydatków, wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby. Od dnia [...] listopada 2019 r. zasiłek ten wypłacany był w kwocie 215,84 zł miesięcznie w związku z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. 2018, poz. 1497).

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca przebywa w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w S. od dnia [...] czerwca 2003 r., zaś została do niego skierowana w dniu [...] maja 2003 r. (vide: pismo Dyrektora Powiatowego Domu Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] maja 2020 r. – k. 29 akt adm.). E.O. uzyskuje emeryturę rolniczą wypłacaną jej od [...] marca 2020 r. (po waloryzacji) w wysokości 729,83 zł miesięcznie (vide: decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2020 r. - k. 30 akt adm.). Jest ona osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, co potwierdza wypis z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego OR/PT w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. (k. 31 akt adm.). Ponadto legitymuje się ona orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w S. z dnia [...] lutego 2006 r. zaliczającym ją na stale do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym. Ustalony stopień niepełnosprawności datowany jest od dnia [...] stycznia 2006 r. (k. 2 akt adm.).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 pkt. 2 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się m.in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jak stanowi art. 16 ust. 6 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje jednak osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Dodatek pielęgnacyjny do emerytury rolniczej przysługuje natomiast na zasadach i w wysokości określonych w przepisach emerytalnych, o czym stanowi art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2020, poz. 174 ze zm., dalej: "u.s.r."). Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 6 pkt 6 u.s.r., przez przepisy emerytalne rozumie się przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2020 r. poz. 53 ze zm., dalej: "ustawa emerytalna FUS"). Wedle art. 75 ust. 1 ustawy emerytalnej FUS dodatek pielęgnacyjny (wynoszący od dnia 19 lutego 2020 r. 229,91 zł, zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy emerytalnej FUS) przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4 tego przepisu, wedle którego osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2019, poz. 1507 ze zm., dalej: "u.p.s."), tj. do dnia 1 maja 2004 r., dodatek pielęgnacyjny nie przysługiwał również osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w domu pomocy społecznej, o czym stanowił art. 75 ust. 4 ustawy emerytalnej FUS w pierwotnym brzmieniu – obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2004 r. Od dnia 1 maja 2004 r. dodatek pielęgnacyjny przysługuje również mieszkańcom domów pomocy społecznej skierowanym do nich po dniu 1 stycznia 2004 r. oraz pensjonariuszom ponadgminnych domów, skierowanych przed tą datą i przebywających poza placówką więcej niż 2 tygodnie w miesiącu, co wynika z treści powołanego przez skarżącą art. 158 u.p.s. Przepis ten stanowi, że dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w ponadgminnym domu pomocy społecznej, skierowanym do domu pomocy społecznej, przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba że przebywają poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.

Zauważyć przy tym należy, że cel wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego jest pokrewny z celem, jaki ma spełniać dodatek pielęgnacyjny. Celem obu tych świadczeń jest bowiem finansowanie zwiększonych wydatków osób niezdolnych do pracy oraz będących w podeszłym wieku, przy czym w obu przypadkach bez znaczenia pozostaje fakt, w jakiej sytuacji materialnej, dochodowej, czy zdrowotnej znajduje się osoba uprawniona (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., I SA/Wa 1443/16, Lex nr 2399606). Jednocześnie, w orzecznictwie, które Sąd orzekający w pełni podziela, wskazuje się, że dodatek pielęgnacyjny i zasiłek pielęgnacyjny są świadczeniami odmiennymi rodzajowo, bowiem dodatek pielęgnacyjny ma charakter ubezpieczeniowy, natomiast zasiłek pielęgnacyjny ma charakter pomocowy. Z rozróżnieniem tym związane są dwie odrębne podstawy prawne dla ewentualnego nabycia uprawnień do tych świadczeń (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2010 r. I SA/Wa 708/10, Lex nr 750905). Świadczenia te są alternatywne, na co wskazuje wprost art. 16 ust. 6 u.ś.r., z którego wynika, że w przypadku ich konkurencyjności, osoba uprawniona może otrzymać tylko dodatek pielęgnacyjny. W przeszłości – do dnia 31 sierpnia 1997 r., przy zbiegu prawa do dodatku pielęgnacyjnego z prawem do zasiłku pielęgnacyjnego, wypłacano jedno świadczenie wybrane przez uprawnionego (por. wyrok SN z dnia 10 grudnia 1998 r., II UKN 371/98, opubl. OSNAPiUS 2000, nr 3, poz. 120), o czym stanowił obowiązujący wówczas art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych (Dz. U. z 1995 r. Nr 4, poz. 17 ze zm.). W chwili obecnej, o tym, które z ww. świadczeń przysługuje w przypadku ich konkurencyjności, decyduje art. 16 ust. 6 u.ś.r.

W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały bezsprzecznie, na podstawie informacji przekazanych w pismach KRUS, że od [...] września 2019 r. skarżąca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, a zatem nie przysługuje jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. To zaś w ich ocenie uzasadniało wydanie decyzji uchylającej prawo skarżącej do zasiłku pielęgnacyjnego na przyszłość, tj. od dnia [...] czerwca 2020 r.

W ocenie Sądu powyższe stanowisko organów, wyrażone w okolicznościach niniejszej sprawy, uznać należy za nieuprawnione lub co najmniej przedwczesne. Rację ma bowiem skarżąca, która zarzucając organom naruszenie prawa procesowego wskazuje, że w istocie zaniechały one poczynienia jakichkolwiek ustaleń co do tego, czy rzeczywiście przysługuje jej uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego. Przede wszystkim organy pominęły okoliczność wstrzymania przez organ emerytalny wypłaty tego świadczenia z powodu pobytu skarżącej w domu pomocy społecznej, do którego została skierowana przed 1 stycznia 2004 r., odstępując przy tym z niewyjaśnionych względów, od analizy wpływu tejże okoliczności na sytuację skarżącej, w kontekście art. 16 ust. 6 u.ś.r. Jakkolwiek wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie są uprawnione do ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego, nie mniej jednak są one obowiązane do rozstrzygnięcia kolizji uprawnień do obu ww. świadczeń, na gruncie art. 16 ust. 6 u.ś.r. W niniejszej sprawie organy nie dokonały jednak dostatecznej analizy stanu prawnego sprawy oraz nie wyjaśniły wszystkich faktów istotnych dla jej rozstrzygnięcia, co świadczy o naruszeniu przez nie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym będzie mowa niżej.

Z pism KRUS, na które powołują się organy obu instancji, wynika z jednej strony, że skarżąca w dniu [...] września 2019 r. (a więc w czasie, w którym przysługiwało jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego) uzyskała prawo do dodatku pielęgnacyjnego, z drugiej zaś, że dodatek ten nie jest wypłacany z uwagi na pobyt skarżącej w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w S., do którego została ona skierowana przed 1 stycznia 2004 r. W tym względzie w piśmie organu emerytalnego z dnia [...] maja 2020 r., uzasadniając okoliczność wstrzymania wypłaty przedmiotowego dodatku skarżącej, powołano się wprost na treść art. 158 u.p.s. Jednocześnie w tym samym piśmie wskazano, że w sprawie skarżącej nie wydano decyzji zawieszającej wypłatę dodatku pielęgnacyjnego, zaś w poprzednich pismach z dnia [...] maja i [...] kwietnia 2020 r., że wypłata tego dodatku została zawieszona (k. 35, 32 i 25 akt adm.). Tak czy inaczej, z treści każdego z ww. pism wynika, że dodatek pielęgnacyjny w rzeczywistości nie jest skarżącej wypłacany.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności mogą wskazywać na brak uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego, co oznaczałoby brak podstaw do skorzystania przez organy z dyspozycji art. 16 ust. 6 u.ś.r. Jakkolwiek w aktach sprawy brak jest decyzji stanowiącej podstawę wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego, zaś z informacji przekazanych przez KRUS wynika, że decyzja taka w ogóle nie została wydana, to nie można jednak wykluczyć, że wstrzymanie wypłaty dodatku ma charakter wyłącznie faktyczny. Na marginesie należy przy tym zauważyć, że organ emerytalny w istocie nie miał prawnomaterialnych podstaw do wydania decyzji o zawieszeniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 103-105 ustawy emerytalnej FUS, zawieszenie prawa do świadczenia będące podstawą wstrzymania jego wypłaty na zasadzie art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie ma zastosowania do dodatku pielęgnacyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 marca 2011 r., I OSK 2059/10, Lex nr 1079744; wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2011 r., III SA/Kr 461/11, Lex nr 1154169). Tym samym formułując wnioski o udostępnienie przez organ emerytalny danych skarżącej ze zbioru danych osobowych, przez wydanie kopii decyzji potwierdzającej zawieszenie wypłaty na rzecz skarżącej dodatku pielęgnacyjnego (vide: k. 33, 26 akt adm.), organ I instancji żądał aktu prawnego, do którego wydania organ emerytalny nie miał podstawy prawnej.

W orzecznictwie wskazuje się, ze wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego może natomiast nastąpić jedynie wówczas, gdy prawo do dodatku ustało – vide: art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej FUS, lub nie istniało – vide: art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej FUS (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2010 r., I SA/Wa 911/10, Lex nr 750986). Jeżeli okazałoby się zatem, że w niniejszej sprawie przyczyną wstrzymania wypłaty skarżącej dodatku pielęgnacyjnego było ustanie prawa do niego, albo fakt, że prawo do dodatku w ogóle nie istniało, trudno byłoby uznać, że skarżąca jest do tego świadczenia uprawniona, a tym samym, że zachodzi w sprawie przesłanka z art. 16 ust. 6 u.ś.r. Decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego pełni bowiem rolę aktu pozbawiającego stronę prawa do tego dodatku (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2011., I OSK 2031/10, Lex nr 1079737.). Aby jednak poczynić takie ustalenia, należałoby pozyskać od organu emerytalnego stosowną decyzję, na mocy której skarżącej wstrzymano (a nie zawieszono) wypłatę dodatku pielęgnacyjnego. Decyzja ta powinna wskazywać na podstawę wstrzymania. Jeżeli zaś okazałoby się, że takiej decyzji nie wydano, a wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego przez organ emerytalny ma jedynie faktyczny charakter, organy będą miały obowiązek ustalenia we własnym zakresie, na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, jaki wpływ ma ta okoliczność na sytuację skarżącej w kontekście art. 16 ust. 6 u.ś.r. Przede wszystkim zaś, czy w sytuacji zaniechania przez organ emerytalny wypłaty dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na art. 158 u.p.s., można powiedzieć, że skarżąca jest uprawniona do tego dodatku. Podkreślić przy tym należy, że ustalenia te w żaden sposób nie wkraczają w kompetencje organów emerytalnych, lecz służą wyłącznie rozstrzygnięciu przez organy właściwe w sprawach świadczeń rodzinnych, o ewentualnej kolizji uprawnień, na gruncie art. 16 ust. 6 u.ś.r. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2010 r., I SA/Wa 1878/10, Lex nr 7507398). Są one zatem konieczne z punktu widzenia przesłanek przemawiających za przyznaniem lub odmową przyznania skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w art. 158 u.p.s. jest równoznaczne z brakiem uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., I OSK 2124/10, Lex nr 1080997, czy wyżej powołany wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa 1878/10). W uzasadnieniu wyroku z dnia 24 marca 2011. (I OSK 2031/10, Lex nr 1079737.) NSA wskazał z kolei, że "przysługiwanie" dodatku pielęgnacyjnego jest tym samym co uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 16 ust. 6 u.ś.r. Przesłanki negatywnej uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego nie stanowi zaś prawomocna decyzja o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego, lecz samo uprawnienie osoby do dodatku pielęgnacyjnego. Orzecznictwo to może okazać się pomocne organom w trakcie ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy.

Końcowo Sąd orzekający w sprawie zwraca uwagę, że celem regulacji zawartej w art. 16 ust. 6 u.ś.r. jest wprowadzenie zasady konkurencyjności prawa do zasiłku pielęgnacyjnego względem prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Jego istotą jest wyeliminowanie przypadków, w których zasiłek pielęgnacyjny mogłaby uzyskiwać osoba pobierająca już dodatek pielęgnacyjny. Skutkiem takiego rozwiązania powinna zaś być możliwość korzystania wyłącznie z jednego z tych uprawnień, a nie wyeliminowanie dla osoby przebywającej w domu pomocy społecznej, prawa do któregokolwiek z nich, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Gdyby zamiarem ustawodawcy było bowiem całkowite wyeliminowanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby przebywającej w domu pomocy społecznej, to zapewne redagując art. 16 ust. 5 u.ś.r., wedle którego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (tj. m.in. w domu pomocy społecznej, który zapewnia nieodpłatnie pełne utrzymanie – art. 3 pkt 7 u.ś.r.), wyłączenie to sformułowałby w sposób szerszy, tzn. eliminując całkowicie możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie umieszczonej w jakimkolwiek domu pomocy społecznej. W ocenie Sądu, odmowa przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobie znajdującej się w sytuacji określonej w art. 158 u.p.s., prowadzi do niedopuszczalnej sytuacji, w której osoba przebywająca w domu pomocy społecznej, który nie zapewnia jej pełnego nieodpłatnego utrzymania, a przy tym jednocześnie spełniająca przesłanki do uzyskania zarówno zasiłku pielęgnacyjnego, jak i dodatku pielęgnacyjnego, jest pozbawiona prawa do obu tych świadczeń.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają w sposób istotny procedurę administracyjną, w szczególności zaś zasadę prawdy obiektywnej. Zostały one bowiem oparte na niewyczerpująco wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy, do czego doszło wskutek pominięcia przez organy okoliczności skierowania skarżącej do Powiatowego Domu Pomocy Społecznej w S. przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz zaniechania wypłacania skarżącej z tego względu dodatku pielęgnacyjnego na zasadzie art. 158 u.p.s., który to przepis został przez organy w zupełności pominięty. Brak dokonania oceny w jaki sposób okoliczność powyższa wpływa na istnienie uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego, w kontekście art. 16 ust. 6 u.ś.r., świadczy o niewyjaśnieniu przez organy istoty sprawy oraz o nienależytym ustaleniu jej stanu prawnego, co w konsekwencji powoduje, że oba rozstrzygnięcia nie spełniają również wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienia te, ze względu na powyższe rozważania, niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie przesądzając zatem finalnego rozstrzygnięcia, Sąd obie wydane w sprawie decyzje uchylił, przekazując sprawę do ponownego merytorycznego rozpatrzenia przez właściwe organy administracji, które uwzględnią w swojej ocenie dotychczas pominiętą przez nie okoliczność wskazującą na prawdopodobne zaistnienie w sprawie negatywnej przesłanki przysługiwania dodatku pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 158 u.p.s. Organy będą miały przy tym na względzie wyżej poczynione uwagi oraz rozważą ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego, a następnie przeprowadzą jego kompleksową ocenę w kontekście powołanych w niniejszym uzasadnieniu przepisów prawa, dochowując przy tym zasad postępowania administracyjnego. Uzasadniając zaś wydawane decyzje będą miały na względzie, że powinny one odpowiadać wytycznym z art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności zaś wskazywać materiał dowodowy, na którym organ się oparł wydając określone rozstrzygnięcie oraz fakty, które za owym rozstrzygnięciem przemawiają, wyjaśniając przy tym z jakich względów zostały one przez organ uznane za istotne w kontekście przepisów prawa, stanowiących podstawę orzekania. Bez przeprowadzenia opisanych powyżej czynności, nie jest możliwe wydanie w niniejszej sprawie nieobarczonego wadami rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak na wstępie.