Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 66/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art, 61a par. 1, art. 105 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r., nr SKO.41/VII-8331/172/12 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu A. Z. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 12 września 2012 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 157 § 1 i art. 105 § 1 kpa, umorzyło postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek M. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 2010 r. nr [...], ustalającej na wniosek K. S. lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] położonych w G., gmina U.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny niniejszej sprawy ustalając, że pismem z dnia 22 lutego 2012 r. M. W. wniosła o weryfikację zgodności z obowiązującym prawem wydanych w latach 2005 – 2011 przez Wójta Gminy decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr [...] oraz [...] w G., gmina U., podnosząc, że urbanizacja dotyczyła terenu rolniczego, naruszając przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy prawo budowlane. Dodatkowo, pismem z dnia 12 marca 2012 r., wnioskująca zażądała unieważnienia decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla działek nr [...] w G. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2012 r. M. W. wyjaśniła, że posiada interes prawny w tym postępowaniu, chociaż nie była stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], gdyż niesłusznie została pozbawiona tego uprawnienia mimo graniczenia z działką przez drogę gminną nr [...], gdy właściciele innych działek (np. właściciel działki nr [...], graniczący przez drogę gminną nr [...] z działkami [...], dla których podobnie ustalono warunki zabudowy) uznani byli za stronę postępowania administracyjnego. Nie brała przy tym udziału w sprawie budowy sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej w drodze gminnej nr [...] i [...] chociaż przylegają bezpośrednio do jej działki nr [...]. Ponadto Wójt Gminy nie uwzględnił wytycznych ustawodawcy, który przewidział przy urbanizacji gruntów o zmienionym przeznaczeniu z rolniczego na cele budowlane ochronę pozostałych w sąsiedztwie gruntów rolnych przed zalewaniem i podtopnieniami w skutek niezachowania właściwej struktury sieci melioracyjnej. M. W. wskazała, że stosunki wodne panujące w otoczeniu jej działki nr [...] uległy zmianie z chwilą powstania dwóch osiedli mieszkaniowych na działkach nr [....] oraz z chwilą wykonania sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] z uwagi na poprzerywanie w wyniku prac budowlanych ciągów długich zbieraczy i całej sieci melioracyjnej. W decyzjach o warunkach zabudowy nie występują zaś zapisy nakazujące inwestorom budowę kanalizacji deszczowej oraz brak jest nakazu zachowania sieci melioracyjnej bądź obowiązku naprawienia napotkanej melioracji na koszt inwestora. Przewidziano natomiast odprowadzanie wód opadowych powierzchniowo, po terenie działek, co skutkuje zalewaniem jej działki. W kolejnym piśmie z dnia wnioskująca podniosła, że przy ustalaniu warunków zabudowy dla działek nr [...] naruszono art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż Wójt Gminy nie zwrócił się do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w celu uzyskania wymaganych uzgodnień w sprawach melioracji przed wydaniem decyzji oraz art. 10 ust. 1 pkt 1 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie uwzględniono uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia i uzbrojenia terenu oraz występowania terenów chronionych. Wskazała, że decyzje wydano przy tym dla gruntów klasy II i III bez uzyskania zgody Ministra Rolnictwa o przeznaczeniu gruntów rolnych na cele nierolnicze, a niezgodne jest ze stanem faktycznym stwierdzenie przez Wójta Gminy, że działki sąsiednie dla działek nr [...] są lub były zabudowane. Niedopuszczalne, w jej ocenie, było ponadto wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu uzdrowiskowego U., dla działek położonych w G. znajdujących się w strefie C tegoż uzdrowiska. W piśmie z dnia 12 lipca 2012 r. wnioskująca zakwestionowała pozytywne opinie Starosty w sprawie ustalenia warunków zabudowy, zakwestionowała zgodę na zmianę sposobu korzystania z terenu tych działek z przeznaczeniem na cele nierolnicze i zażądał unieważnienia wydanych dla tych działek pozwoleń na budowę.

Organ pismem z dnia 25 lipca 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 2010 r. nr [...], ustalającej na wniosek K. S. lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] położonych w G, gmina U.

Po przeprowadzeniu postępowania organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu wskazanej decyzji. Zarzuty przez nią złożone odnoszą się bowiem do problematyki zalewania działki nr [...] na skutek wybudowania osiedla budynków mieszkalnych a fakt wydania decyzji w sprawie warunków zabudowy nie jest bezpośrednio przesłanką, której wystąpienie przyczyniło się do tego stanu. Zarzuty przedstawione przez wnioskującą odnoszą się do normy wynikającej z art. 144 k.c., zgodnie z którym właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Norma art. 144 k.c. obejmuje swym zasięgiem nieruchomości nawet nie pozostające ze sobą w bezpośredniej styczności granicznej, tak jak w przypadku wnioskodawczyni. Jednakże żądanie naprawienia szkody spowodowanej działaniami właściciela zakłócającymi normalne korzystanie z sąsiedniej nieruchomości jest roszczeniem cywilnym, którego rozpoznanie należy do sądu powszechnego i instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie może zastępować właściwej instytucji prawa cywilnego. Norma art. 144 k.c. nie nadaje więc przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. W omawianym zakresie do kompetencji Kolegium nie należy prowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu określenia, jak domaga się tego wnioskodawczyni, do czyich obowiązków należy pociąganie do odpowiedzialności inwestorów, którzy wbrew zapisom decyzji w sprawie warunków zabudowy nie wykonali drogi wewnętrznej dewastując drogi gminne, umożliwiając dojazd rolnikom do pól, ani też ustalenie podstaw odpowiedzialności za zgłaszane przez nią zalewanie jej działki. Kolegium wyjaśniło, że w decyzji Wójt Gminy zawarł kierowany do inwestora oraz organu wydającego pozwolenie na budowę nakaz, aby inwestycja w zakresie ochrony interesów osób trzecich spełniała wymogi określone m.in. w art. 5 ustawy Prawo budowlane a decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania ma charakter wyłącznie informacyjny oraz kształtujący zagospodarowanie terenu z punktu widzenia przepisów szczególnych, których ocena należy między innymi do organów właściwych dla wydania pozwolenia na budowę. Ustalenie warunków zabudowy stanowi rodzaj promesy, uprawniającej do uzyskania pozwolenia na budowę, na warunkach w niej określonych, ale dopiero wówczas, gdy spełnione zostaną warunki przewidziane przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Do kompetencji Kolegium nie należy zaś ocena prawidłowości procesu budowlanego związanego z uzyskaniem pozwolenia na budowę oraz wykonywaniem prac budowlanych w terenie z obowiązkiem zachowania istniejącej infrastruktury melioracyjnej i drenarskiej. Dlatego, w ocenie Kolegium, nie zasługują na aprobatę argumenty wnioskującej wskazujące, że kwestia zachowania i uszkodzenia sytemu drenarskiego oraz melioracyjnego winna być przedmiotem postanowień decyzji w sprawie warunków zabudowy a wniosek o unieważnienie pozwoleń na budowę w zakresie dotyczącym budynków powstałych na przedmiotowych działkach, jako odrębny wniosek został przekazany właściwemu organowi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że interes prawny wnioskującej nie wynika również z zarzucanego naruszenia stosunków wodnych w związku z budowę budynków mieszkalnych w otoczeniu jej działki, albowiem w tym zakresie ma ona interes prawny w domaganiu się wydania decyzji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, a obowiązkiem Wójta Gminy, w omawianym zakresie będzie zastosowanie art. 29 ustawy Prawo wodne, który uprawnia do nakazania działań mających przywrócić właściwe stosunki wodne na gruncie. A więc w tym zakresie nie jest konieczne unieważnienie decyzji w sprawie warunków zabudowy. Oceny tej nie zmienia, z punktu widzenia oceny interesu prawnego wnioskodawczyni, powołane przez nią pismo Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, Oddział Terenowy z dnia 3 listopada 2004 r. dotyczące działki nr [...] w G., skoro w przypadku realizacji budynków w otoczeniu działki nr [...] każda decyzja nakazywała podejmować działania inwestycyjne z uwzględnieniem ochrony praw osób trzecich. Organ wskazał, że ustawa prawo wodne określa ustawowe powinności inwestorów bez względu na zapisy, których brak w decyzji wnioskodawczyni uznaje za naruszający prawo. Wobec braku ustalenia interesu prawnego wnioskodawczyni organ stwierdził, że brak jest podstaw do oceny spełnieni wymogów art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie niezbędnych uzgodnień poprzedzających kwestionowaną decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

Odnosząc się zaś do adresowanego w decyzji o warunkach zabudowy do inwestorów obowiązku budowy kanalizacji deszczowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jej budowa należy do obowiązków gminnych i żaden z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zezwala na przerzucenie tego obowiązku na inwestora. Dlatego też, w tym zakresie postanowienia dotyczące budowy systemu kanalizacji deszczowej mogły być przedmiotem rozważania w przypadku podjęcia planu miejscowego a obowiązek zapewnienia kanalizacji deszczowej spoczywa na danej gminie niezależnie od zapisów decyzji o warunkach zabudowy i planu przestrzennego. W związku z tym przywołany przez wnioskującą art. 10 ust. 1 pkt 1 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego przedmiotem jest określenie wymagań uwzględnianych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy nie uzasadnia jej interesu prawnego w sprawie dotyczącej unieważnienia decyzji określającej warunki zabudowy.

Organ wskazał, że interesu prawnego wnioskodawczyni nie sposób dopatrzeć się w odniesieniu do zarzucanej zmiany przeznaczenia przedmiotowych nieruchomości na cele nie związane z rolniczym ich przeznaczeniem. Zakres i zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych określa ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych a ponieważ zmiana przeznaczenia nieruchomości z rolnego na budowlany nie dotyczyła działki wnioskodawczyni w żaden sposób wspomina okoliczność nie wpływa bezpośrednio na jej uprawnienia, w tym wykonywane prawo własności związane z prawem własności działki nr [...] w G.

Brak interesu prawnego wnioskodawczyni, czyni bezprzedmiotowym weryfikację ustaleń organu w kwestii sąsiedztwa nieruchomości zabudowanych i ustalenia dobrego sąsiedztwa. Zgoda na zabudowę mieszkaniową nie powodowała zmiany przeznaczenia działki nr [...].

Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie miało podstaw do rozstrzygania o zasadności odmowy uznania M. W. stroną postępowania, gdyż takie uprawnienie należy do właściwości organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji na zasadzie art. 148 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. po ustaleniu przesłanek dotyczących interesu prawnego osoby kwestionującej pominięcie jej w postępowaniu. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że uregulowanie spraw związanych z naruszeniem stosunków wodnych, utrudnieniem dojazdu i naruszeniem systemu melioracji i drenaży odprowadzających wodę winno mieć miejsce z zastosowaniem wskazanych wyżej ustaw. A wobec deklarowanego przez wnioskodawczynię wykorzystania działki nr [...] na cele rolne, na ochronę jej praw nie mają wpływu przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, która weszła w życie dopiero 2 października 2005 r. i nie mogła dotyczyć decyzji wydanych przed wejściem jej w życie.

Po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia 12 września 2012 r. M. W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że w sprawie inwestycji stwarzających uciążliwości dla otoczenia interes prawny mają osoby posiadające działki w strefie oddziaływania, a nie tylko posiadające działki bezpośrednio graniczące z działkami, na których realizowana jest inwestycja. Rozpatrywany zaś obszar stanowił grunty rolne a negatywny i uciążliwy wpływ oddziaływania inwestycji budowlanych na pozostałe w sąsiedztwie nieruchomości rolne, drogi gminne oraz środowisko jest bezsprzeczny. Dlatego też, zdaniem wnioskującej inwestycje budowlane dwóch osiedli, stwarzające uciążliwości dla otoczenia, do których w skandaliczny sposób dochodzi od wielu lat wywołują jej interes prawny zarówno ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo jak i posiadanie działki w strefie ich oddziaływania. M. W. zakwestionowała stanowisko, że kwestia zachowania oraz obowiązku naprawy na koszt inwestora uszkodzonego przez niego systemu melioracyjnego nie musi bądź nie powinna być przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy, gdyby bowiem w istocie zapis w decyzji o warunkach zabudowy art. 5 ustawy Prawo budowlane był wystarczający dla ochrony użytków rolnych oraz gruntów pod urządzeniami melioracji wodnych, ustawodawca nie formułowałby odrębnych przepisów tj. art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 § 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów.

Wnioskująca podkreśliła brak w decyzji o warunkach zabudowy zapisów, o które wnosił Zarząd melioracji, informując organ o zmeliorowaniu działki rolnej nr [...], wskazując, że stanowi to istotne naruszenie prawa. Na skutek niezastosowania art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w stosunku do gruntów rolnych, które następnie zostały zabudowane, nie nałożono na inwestorów, zgodnie z art. 77 § 2 Prawo wodne, obowiązku utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Wnioskująca wskazał, że również art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne stanowiący o wymaganiu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę lub rozbiórkę urządzeń wodnych oraz art. 29 ust. 2 pkt 9 czy art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakładające na inwestorów określone obowiązki nie zwalniały Wójta Gminy z przestrzegania prawa w postaci pozyskania wymaganych przez ustawodawcę uzgodnień z właściwymi organami oraz uwzględnienia ich w decyzjach o warunkach zabudowy. Ponadto zaznaczyła ona, że ani Starosta ani nadzór budowlany nie podjęły jakichkolwiek czynności w celu zbadania legalności rozbiórki a raczej dewastacji i masowego przerywania systemu drenarskiego.

Nadto w odwołaniu zakwestionowano stanowisko, że ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym, która weszła w życie 2 października 2005 r. nie mogła dotyczyć decyzji o warunkach zabudowy wydanych w 2010 r. dla działki nr [...].

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 29 października 2012 r., utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 12 września 2012 r. Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest wyczerpująca, gwarantuje zgodność z przepisami prawa, zawiera rzetelne uzasadnienie faktyczne i wskazuje fakty oraz dowody, na których organ się oparł. Uzasadnienie tej decyzji zawiera szerokie wyjaśnienie z przywołaniem przepisów prawa. Przywołując więc wskazaną w decyzji organu I instancji argumentację, Kolegium stwierdziło, że M. W. nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu przedmiotowej decyzji i postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, jako bezprzedmiotowe, musiało ulec umorzeniu.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła M. W., kwestionują jej prawidłowość.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenia, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2013 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. i art. 11 k.p.a. – poprzez brak uzasadnienia decyzji. Kolegium uzasadniając zaskarżoną decyzję ograniczyło się bowiem jedynie do konstatacji, że decyzja wydana w I instancji zawiera rzetelne uzasadnienie faktyczne i wskazuje fakty oraz dowody, na których organ się a uzasadnienie przedmiotowej decyzji zawiera szerokie wyjaśnienie z przywołaniem przepisów prawa. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja wydana została również z naruszeniem: art. 6 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 54 pkt 2 lit d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 28 k.p.a. i art. 140 i 144 k.c. a także art. 38 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych a także art. 29 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne – poprzez przyjęcie, ze skarżąca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 2010 r. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. – poprzez niezasadne umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 2010 r. i z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca złożyła pisma dotyczące wzruszenia szeregu decyzji, w tym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 2010 r. nr [...], ustalającej na wniosek K. S. lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] położonych w G., gmina U.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, prowadził postępowanie i wydał decyzję wyłącznie w tej kwestii. Wszelkie argumenty i rozważania dotyczące ewentualnego interesu skarżącej w innych postępowaniach dotyczących zabudowy okolicznych nieruchomości i zmiany w związku z tym stosunków wodnych na terenie sąsiadującym z nieruchomościami skarżącej oraz na terenie jej nieruchomości nie mogą mieć znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy dotyczącej wyłącznie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w postaci budowy sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...].

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało ustalenia czy skarżącej, przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie zakończonej o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej tłocznej.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd w myśl którego podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego, wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego, wymaga zatem ustalenia przepisu prawa, na podstawie którego strona występuje z żądaniem podjęcia czynności przez organ administracji, a od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, istniejący w przypadku, gdy określony podmiot jest wprawdzie zainteresowany wynikiem postępowania, nie może jednak wskazać normy prawnej prawa powszechnie obowiązującego, z jakiej wywodzi on swoje uprawnienie. orzecznictwie jak i doktrynie utrwalony jest pogląd, że interes prawny, legitymujący stronę postępowania, wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu, a brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną nie pozwala na uznanie za stronę (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 9/96, ONSA 1997 nr 3, poz. 102, a także J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 230).

Postępowanie, którego dotyczy postępowanie wznowieniowe prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.). W myśl art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stronami postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego będą niewątpliwie zainteresowany inwestor oraz właściciele nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana, odnośnie których ustawa wprowadza obowiązek pisemnego powiadomienia o wszczęciu postępowania. Zgodnie z art. 54 pkt 2 lit. d tej ustawy, w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa się wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Status strony tego postępowania mogą mieć zatem również inne podmioty, które, powołując się na konkretny przepis prawa, wykażą interes prawny w tym postępowaniu, właściciele nieruchomości, jakie znajdują się w sferze oddziaływania inwestycji. Granice wyznaczające obszar oddziaływania danej inwestycji muszą wynikać z przepisów prawa materialnego. W przypadku decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przyjmuje się, że do kręgu stron w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, należą - poza podmiotem zainteresowanym uzyskaniem danej decyzji, tj. wnioskodawcą, inwestorem - właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości wchodzących do obszaru, na którym realizowana jest inwestycja oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów położonych w najbliższym otoczeniu realizowanej inwestycji, tj. bezpośrednio z nią sąsiadujących. Natomiast właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów położonych dalej należeć mogą do tego kręgu tylko wtedy, o ile zamierzona inwestycja dotyczyła ich bezpośrednio "wywołując dla nich uciążliwe skutki" (vide: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r., sygn. akt OSP 1/01, ONSA 2001 nr 4, poz. 146 oraz uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 20/95, ONSA 1996 nr 2, poz. 54).

Inwestycja, której dotyczy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z wydaną decyzją, ma być realizowana wyłącznie na działkach o numerach [...]. Wszelkie okoliczności dotyczące procesów inwestycyjnych na innych działkach nie mają znaczenia dla oceny interesu skarżącej w niniejszej sprawie.

Skarżąca nie jest właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym działek objętych wnioskiem ani też nie jest właścicielem działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Działka skarżącej o numerze [...] znajduje się w znacznym oddaleniu od terenu, na którym planowana jest inwestycja, jest od niego oddzielona działkami o numerach [...], a łączna powierzchnia tych działek jest znaczna. (dowód - załącznik nr 3 do decyzji z dnia 18 czerwca 2010 r. w aktach administracyjnych) Działka skarżącej przylega do działki drogowej nr [...], z treści decyzji wynika jednak, że inwestycja na tej nieruchomości nie będzie realizowana.

Działka skarżącej nie sąsiaduje z działkami inwestora. Inwestycja dotyczy sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej. Skarżąca nie wykazała by obiekty te wywoływały jakiekolwiek oddziaływanie na jej nieruchomość. Sieć wodociągowa i sieć kanalizacji sanitarnej, zgodnie z projektem posadowiona jest w wymienionych w decyzji działkach pod powierzchnią gruntu. Planowana budowa sieci nie wpływa zatem na możliwości zabudowy i sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Brak jest podstaw do uznania by interes prawny skarżącej wynikał z przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2012 poz. 647 ze zm.), bądź regulacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 nr 243 poz. 1623 ze zm.).

Skarżąca nie wykazała także by jej interes do występowania w sprawie o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego wynikał z przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2012 poz. 145 ze zm.) i naruszenia przez planowaną inwestycję stosunków wodnych na terenie jej nieruchomości. Planowana inwestycji polegająca na budowie sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Co do zasady, z istoty swej inwestycja tego typu nie wpływa na pogorszenie stosunków wodnych na danym terenie. Skarżąca winna zatem wykazać, że realizacja inwestycji w tym konkretnym przypadku, z uwagi na zaistniałe szczególne okoliczności, wywoła negatywny wpływ na teren jej nieruchomości, powodując jej podtapianie.

Aktualna sytuacja na terenie nieruchomości skarżącej, związana z jej podtapianiem jest, jak twierdzi skarżąca, związana z realizacją w sąsiedztwie jej nieruchomości osiedla domków jednorodzinnych bez rozwiązania w należyty sposób kwestii stosunków wodnych na tym terenie, w tym budowy kanalizacji deszczowej. W niniejszym postępowaniu organ nie miał podstaw do rozważania tej kwestii. Dotyczy ona bowiem inwestycji objętych innymi decyzjami. Funkcjonalny związek inwestycji polegającej na budowie sieci z budową osiedla mieszkaniowego, nie ma znaczenia dla oceny legitymacji skarżącej w niniejszym postępowaniu.

Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 2010 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. Organ w postępowaniu tym nie uznał jej za stronę postępowania. Okoliczność ta nie wykluczała możliwości złożenia przez skarżąca wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Stroną postępowania nieważnościowego jest bowiem nie tylko każda strona postępowania, w którym wydano wadliwą decyzję, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Skarżąca, która nie była stroną postępowania zwykłego, winna wykazać swój interes prawny w postępowaniu nieważnościowym. Skarżąca twierdziła, że powinna być stroną zakończonego postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazywała ona, że na trenie, na którym planowana jest inwestycja, znajdują się urządzenia melioracyjne, wskutek planowanej inwestycji dojdzie do ich zniszczenia, co wywrze negatywny wpływ na stosunki wodne na terenie jej nieruchomości. Skarżąca, dążąc do przyznania jej przymiotu strony postępowania winna wykazać fakt istnienia takich urządzeń melioracyjnych, okoliczność zaplanowania inwestycji w kolizji z siecią melioracyjną oraz fakt, że zniszczenie urządzeń melioracyjnych wywrze negatywny wpływ na stosunki wodne na terenie jej nieruchomości. Skarżąca nie wykazała żadnej z tych okoliczności. Skarżąca nie wykazała by na obszarze działek nr [...] na których planowano inwestycję, znajdowały się urządzenia melioracyjne. W szczególności, jak wyjaśniono na rozprawie, istnienie takich urządzeń nie wynika z żadnej dokumentacji Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia, iż planowana inwestycja pozostawała w kolizji z przebiegiem takich urządzeń i wywrze, w związku z ich zniszczeniem, negatywny wpływ na stosunki wodne na terenie nieruchomości skarżącej. Podkreślić należy, że na etapie wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzji o warunkach zabudowy, strona nie ma obowiązku przedłożenia szczegółowego projektu budowlanego planowanej inwestycji. Projekt budowlany zawierający szczegóły projektowanej sieci i sposobu jej posadowienia w gruncie sporządzany jest dopiero na etapie pozwolenia na budowę i wówczas możliwa jest ocena ewentualnej kolizji planowanej sieci z istniejącymi na tym terenie obiektami melioracyjnymi.

Także konieczność zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania ewentualnych urządzeń melioracyjnych znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji w czasie prowadzenia robót budowlanych nie pozostaje w zakresie kompetencji organu wydającego decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, lecz decyzję o pozwolenia na budowę.

W istocie, ze wskazywanych przez skarżąca okoliczności wynikało, że do naruszenia stosunków wodnych na obszarze jej nieruchomości doszło na skutek wcześniejszych procesów inwestycyjnych na sąsiednim terenie. Ewentualny wpływ na nieruchomość skarżącej innej inwestycji, polegającej na budowie w sąsiedztwie osiedla domków jednorodzinnych, nie uzasadniał legitymacji skarżącej w niniejszej sprawie. Jest to bowiem odrębna sprawa, dotycząca realizacji innej inwestycji, a organ w niniejszym postępowaniu nie powinien dokonywać ocen w tym zakresie, jako przekraczającym granice sprawy.

Brak po stronie skarżącej statusu strony postępowania, winien, co do zasady, skutkować zastosowaniem przez organ art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ponieważ jednak w niniejszej sprawie organ przeprowadził postępowanie, zasadnie doszło do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę, jako bezzasadną.