Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 387/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Przyznano skarżącemu prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata.
*Umorzono postępowanie w zakresie wniosku/postępowanie wpadkowe
Powołane przepisy: article: art. 245  par. 1,2,3,  art. 246  par. 1  pkt 1,2,  art. 256  par. 1  pkt 1,  art. 239  pkt 1  lit. e,  art. 161  par. 1  pkt 3,  par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 113
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi wnioskodawcy na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o objęciu ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z niepracującą żoną i [...] letnią (uczącą się) córką, jedynym jego dochodem jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a jego niezbędne wydatki związane z leczeniem oraz utrzymaniem wynoszą ok. [...] zł. Dodał, że z uwagi na wiek i posiadane schorzenia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia.

Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

W dniu [...] r. skarżący ponownie złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że jego jedynym dochodem jest świadczenie rentowe przyznane na czas określony, z którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi egzekucję na poczet zaległych składek. Jest osobą przewlekle chorą, wymagającą stałego leczenia farmakologicznego i rehabilitacji. Leczy się z powodu głębokiej depresji, cierpi na amnezję. Na jego utrzymaniu jest niepracująca żona oraz ucząca się córka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosowanie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od tych wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie tego prawa osobie fizycznej jest uzależnione od wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego sformułowanie zaś, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84).

Nawiązując do wniosku skarżącego, który wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu, wskazać należy, iż stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że ze względu na okoliczności życiowe został on pozbawiony całkowicie środków do życia.

Dokonując analizy sytuacji życiowej i materialnej wnioskodawcy – uwzględniając w szczególności stan jego zdrowia, konieczność stałej opieki lekarskiej, utrzymywanie ze świadczenia rentowego niepracującej żony i uczącej się córki oraz mając na uwadze obecny etap postępowania - Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy, aczkolwiek jedynie w zakresie częściowym obejmującym przyznanie adwokata z urzędu (pkt. 1 sentencji).

Podkreślić bowiem należy, iż skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o objęciu ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych już z mocy samego prawa, dlatego też w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od kosztów jest bezprzedmiotowe i z tego powodu należy je umorzyć działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. (pkt. 2 sentencji).