Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 582/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 2 pkt 1, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 46
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie WSA: Leszek Kleczkowski (spr.), asesor sądowy Grzegorz Saniewski, Protokolant Joanna Synakiewicz, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Arkadiusza P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy


UZASADNIENIE

I SA/Bd 582/04

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2004r. Naczelnik Urząd Skarbowego w L. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia Arkadiuszowi P. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r.

Powyższe postępowanie wszczęte zostało w następstwie przeprowadzonej kontroli podatkowej, obejmującej prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą w ramach firmy A. Arkadiusz P. we W. oraz w S.

Na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej ustalono, iż zakres prowadzonej przez podatnika działalności obejmuje kupno - sprzedaż samochodów, motocykli, komis samochodowy, usługi finansowe, leasingowe, menedżerskie, wynajem samochodów, pomoc drogową, transport i holowanie, pośrednictwo kredytowe i ubezpieczeniowe.

Zakres kontroli obejmował prawidłowość dokonanego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w powiązaniu z dokumentacją źródłową, a także zeznaniem PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2002 roku.

Odnośnie prowadzonej przez skarżącego działalności, w toku kontroli stwierdzono uchybienia, polegające na nieprawidłowym rozliczeniu sprzedaży samochodu osobowego marki Audi A6, tzn. nie zaliczeniu przychodu z tej sprzedaży do przychodów z działalności gospodarczej, co spowodowało zaniżenie osiągniętego przychodu o kwotę 26.067,00 zł, nieprawidłowym zaksięgowaniu wydatku w kwocie 28.000 zł na zakup samochodu marki Mercedes Vito 108D (nie mającego jednakże wpływu na wysokość kosztów uzyskania przychodu), nieprawidłowym zaliczeniu, do kosztów wydatków w kwocie brutto zamiast netto związanych z zakupem części zamiennych do samochodu Audi A6, nieprawidłowym rozliczeniu kosztów używania prywatnego samochodu Renault Espace dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, jak również niewłaściwym zaliczeniu do kosztów wydatku dotyczącego badań technicznych powyższego samochodu, co spowodowało zawyżenie kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej o łączną kwotę 1.940,29 zł.

Dodatkowo na podstawie przedłożonych wyciągów bankowych ustalono, że w 2002r. w związku z prowadzoną działalnością skarżący zapłacił składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1.174,26 zł, natomiast płatnik pobrał składki z tego tytułu w wysokości 1.059,82 zł, a więc łączna kwota składek odliczonych od podatku winna wynosić 2.234.08 zł., a nie jak wykazano w zeznaniu 3.460,34 zł.

Ponadto ustalono, iż dane wykazane w złożonym zeznaniu podatkowym, odnośnie uzyskanego przychodu z wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz kosztów jego uzyskania, nie są zgodne z przedłożoną przez skarżącego informacją PIT -l l, ani też z dokumentem będącym w posiadaniu Urzędu Skarbowego.

Poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w wydanej w dniu [...] 2004 decyzji, którą określono zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 8.586,40 zł.

Od powyższej decyzji pełnomocnik wniósł odwołanie zarzucając naruszenie art. 14 ust. 2 pkt l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz art. 191 Ordynacji podatkowej przez dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, żądając uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia bądź orzeczenia w sprawie z pominięciem ustaleń związanych ze sprzedażą samochodu Audi A6.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia pełnomocnik podniósł, iż decyzja w części dotyczącej opodatkowania sprzedaży samochodu Audi A6 zawiera niedopuszczalne domniemanie, że fakt ujęcia na fakturze zakupu danych firmy podatnika determinuje uznanie tego zakupu za związany z działalnością gospodarczą, co dodatkowo potwierdzono zaliczeniem bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów kilku wydatków związanych z utrzymaniem tego samochodu. Zdaniem pełnomocnika o zaliczeniu określonej rzeczy do składników majątku firmy nie decyduje dowód zakupu, bowiem żaden przepis prawa na to nie wskazuje. Co więcej w odniesieniu do samochodów osobowych ustawodawca reguluje dwa stany faktyczne. Pierwszy dotyczy składników majątku związanego z prowadzoną działalnością i wówczas warunkiem uznania samochodu za składnik majątku jest wpisanie go do ewidencji środków trwałych, ewidencji wyposażenia lub bezpośrednio odniesienie zakupu do kosztów uzyskania przychodów. Wpis do ewidencji jest aktem woli podatnika, z którym łączone są wszystkie skutki podatkowe. Jak bezspornie ustalono skarżący, nie wprowadził samochodu do ewidencji środków trwałych i nie pomniejszył VAT należnego o podatek naliczony przy jego zakupie, a są to jedyne prawem dopuszczalne okoliczności na których można opierać twierdzenia co do przeznaczenia zakupionej przez skarżącego rzeczy. Nielogicznym w ocenie pełnomocnika jest argument, że podatnik był zobowiązany do sporządzenia faktury wewnętrznej, aby wyprowadzić samochód z działalności. Przedmiotowy samochód składnikiem majątku nigdy nie był.

Drugi ze stanów faktycznych dotyczący samochodów osobowych, odnosi się do sytuacji, kiedy są one wykorzystywane w działalności incydentalnie. Wówczas podatnik jest zobowiązany do zaprowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu i rozliczania ponoszonych kosztów na podstawie art. 23 ust. l pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik odnotowywał wszystkie wyjazdy samochodem Audi A6 dla celów działalności na odrębnej karcie, nie prowadził jednak ewidencji, uznając, że skoro wartości z ewidencji kilometrowej pozwalają na zaliczenie wszystkich wydatków do kosztów uzyskania przychodów nie było potrzeby ich odrębnego ewidencjonowania.

W tej sytuacji - zdaniem pełnomocnika - sprzedaż tego samochodu dokonana przez komis samochodowy w istocie winna zostać rozliczona jako sprzedaż rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. l pkt 8 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast nawet gdyby przyjąć, iż skarżący osiągnął przychód z działalności gospodarczej, to wymiar podatku określony w decyzji także jest wadliwy, bowiem organ nie uwzględnił kosztu uzyskaniu przychodu z tytułu jego zakupu (art. 22 ust. 6 w zw. z ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), co sprawiłoby, że powstałaby nadpłata większa od zadeklarowanej przez skarżącego.

Decyzją z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...].2001r. na podstawie umowy komisowej potwierdzonej fakturą VAT nr [...] skarżący zakupił w ramach prowadzonej działalności gospodarczej samochód osobowy m-ki Audi A6 za kwotę 30.150 zł brutto. W dniu [...].2001r. skarżący zarejestrował ten samochód na własne nazwisko, a następnie po przeszło trzech miesiącach użytkowania, pojazd ten zbył w dniu [...]2002r. na podstawie umowy sprzedaży komisowej nr [...], jako towar oddany do swojego komisu (umowa komisu Nr [...]), księgując prowizję w kwocie netto 163,93 zł jako przychód z działalności gospodarczej. Dokonując oceny podjętych przez skarżącego w tym zakresie czynności Dyrektor Izby zauważył, iż stosownie do art. 765 k.c. przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym. Jej celem jest zawarcie przez komisanta z osobą trzecią umowy sprzedaży, przy czym może on występować jako sprzedawca lub jako kupujący. Umowa komisu jak każda umowa zobowiązaniowa wymaga zgodnego oświadczenia woli co najmniej dwóch stron. Niemożliwe i zarazem niedopuszczalne jest, aby w takiej sytuacji komisant

i komitent był tą samą osobą, czyli zawarł umowę z samym sobą.

Na podstawie wyjaśnień złożonych przez podatnika w dniu [...]2004r. do protokołu przesłuchania strony ustalono ponadto, że ww. samochód używany był do celów służbowych i prywatnych. Skarżący nie ujął tego samochodu w ewidencji środków trwałych, ani nie zaliczył wydatków z tytułu jego nabycia do kosztów uzyskania przychodów, jak również nie odliczył podatku naliczonego związanego z jego zakupem.

Natomiast z dokumentów księgowych poddanych kontroli, a dotyczących 2002r. ustalono, że w okresie od stycznia do lutego 2002r. skarżący zaliczył do kosztów uzyskania przychodów w całości wydatki, udokumentowane fakturami VAT (zawierającymi numer rejestracyjny ww. pojazdu), związane z używaniem samochodu Audi A6. Do wydatków tych należały koszty zakupu paliwa, części zamiennych. Bezpośrednio w koszty działalności skarżący zaliczył również koszty zarejestrowania i ubezpieczenia tego samochodu.

Podatnik nie prowadził dla tego samochodu ewidencji przebiegu pojazdu, która jest dokumentem pomocniczym, ale koniecznym do prawidłowego rozliczania kosztów, bowiem pozwala ustalić limit wydatków związanych z eksploatacją samochodu prywatnego, a używanego dla celów służbowych, stanowiący koszt uzyskania przychodu. Natomiast ewidencję taką skarżący prowadził dla prywatnego samochodu osobowego Renault Espace używanego również dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dyrektor Izby stwierdził, że zgodnie z art.14 ust.2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych warunkiem uznania przychodu ze sprzedaży samochodu, za przychód z działalności gospodarczej jest wykorzystywanie składnika majątku w tym np. samochodu osobowego w prowadzonej przez podatnika działalności. Przesłanka ta w omawianej sprawie zaistniała, bowiem skarżący zakupił ten samochód w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, o czym świadczy stosowny zapis na fakturze zakupu, gdzie jako nabywcę pojazdu wymieniono A. Arkadiusz P. Faktem jest również, że wykorzystywano ten pojazd w prowadzonej działalności.

Ponadto skarżący nie przekazał go na potrzeby osobiste fakturą wewnętrzną, do czego obliguje art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i nie poddał tej czynności opodatkowaniu stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy.

Drugorzędne znaczenie zdaniem organu II instancji ma fakt niewpisania pojazdu do ewidencji środków trwałych, a więc uznania go za środek trwały. Należy również zauważyć, że nie ma obowiązku wprowadzania do takiej ewidencji składnika majątku, którego przewidywany okres używania będzie równy lub krótszy niż rok.

Na podstawie bowiem art. 22a ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, amortyzacji podlegają z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania przedmioty o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (...). Obowiązek zaliczenia danego składnika majątku do środków trwałych powstaje dopiero wówczas, gdy faktyczny okres jego używania przekroczy rok ( art. 22e ust. l ww. ustawy).

W świetle powyższego, w ocenie Dyrektora Izby, niewprowadzenia przez skarżącego przedmiotowego samochodu do ewidencji środków trwałych nie miało znaczenia w rozpatrywanej sprawie, natomiast byłoby to konieczne w przypadku dokonywania odpisów amortyzacyjnych, które w omawianej sprawie również nie miały zastosowania, bowiem podatnik zbył przedmiotowy samochód przed upływem roku od dnia zakupu. Jeżeli nabyty rzeczowy składnik majątku - zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - nie został zaliczony przez podatnika do środków trwałych, to wydatki poniesione na jego nabycie mogą być w całości bezpośrednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Prowadzenie ewidencji środków trwałych, czy też w przypadku samochodu prywatnego używanego do działalności gospodarczej ewidencji przebiegu pojazdu, stanowi wymóg formalny, konieczny dla prawidłowego rozliczenia ponoszonych kosztów samochodu używanego dla potrzeb prowadzonej działalności.

Zdaniem organu odwoławczego również nie skorzystanie przez skarżącego z możliwości rozliczenia dokonanego zakupu zarówno po stronie kosztów uzyskania przychodów, jak i w podatku od towarów i usług (z faktury VAT Nr [...] wynika, iż podatek od towarów i usług stanowił kwotę 27,05 zł) nie może przesądzić, iż zakupiony został na potrzeby osobiste.

Dyrektor Izby zauważył, iż wydatek na zakup samochodu poniesiony został w roku 2001. Zatem korekta kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą winna nastąpić w odniesieniu do roku podatkowego, w którym samochód został nabyty. W związku z powyższym zarzut wadliwego określenia podatku w zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, iż nie uwzględnia kosztu uzyskania przychodu z tytułu jego zakupu (przy przyznaniu, że zakup pojazdu dokonany był na potrzeby działalności) nie może zostać uwzględniony, bowiem zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Zastrzeżenie zawarte w ust. 5 ma zastosowanie do podatników prowadzących księgi rachunkowe (handlowe), gdzie koszty uzyskania przychodów objętych tymi księgami są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba, że zarachowanie ich nie było możliwe; w tym wypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Ust. 6 powyższego przepisu stanowi natomiast, że zasada określona w ust. 5 ma zastosowanie do podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, pod warunkiem, że stale w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania odnoszących się tylko do tego roku podatkowego. W przeciwnym razie, koszty podatkowe są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Z uwagi na fakt, iż podatkowej księgi przychodów i rozchodów skarżący nie prowadził w sposób, który umożliwiłby odniesienie poniesionych w różnym czasie kosztów do danego roku podatkowego, nie można zastosować odmiennej od wynikającej z art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych metody księgowania wydatków stanowiących koszty uzyskania przychodów.

Organ odwoławczy dokonał również analizy ustaleń organu podatkowego pierwszej instancji odnośnie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z eksploatacją samochodu i stwierdził, że były one prawidłowe. Zasadnie przy tym, tj. z uwzględnieniem art. 23 ust.1 pkt 43 lit. a zweryfikowano faktury dokumentujące zakupy części zamiennych, uwzględniając ich wartość netto. Zdaniem Dyrektora Izby nie budzi także zastrzeżeń przyjęty przez organ I instancji, z zastosowaniem art. 23 ust. l pkt 46 ustawy, sposób rozliczenia wydatków dotyczących używania do celów działalności gospodarczej samochodu prywatnego Renault Espace, dla którego prowadzona była ewidencja przebiegu pojazdu. W wydanej decyzji prawidłowo również ustalono kwoty przychodów z tytułu wynagrodzenia za pracę i kosztów ich uzyskania, a także składek na powszechne ubezpieczenie społeczne. Ustalenia te nie zostały zakwestionowane w złożonym odwołaniu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby stwierdził, iż argument ten nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zebranym w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przedstawiony w decyzji stan faktyczny sprawy, ma zdaniem tut. organu oparcie w materiale dowodowym, a dokonanej przez organ podatkowy I instancji jego ocenie nie sposób zarzucić dowolności.

Na powyższą decyzję została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze pełnomocnik zarzuca naruszenie art. 10 ust. l pkt 8 oraz art. 14 ust. 2 pkt l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez ich błędną wykładnię oraz art. 191Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.

W uzasadnieniu pełnomocnik podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu. Ponadto pełnomocnik podkreślił, że w przedmiotowej sprawie bezspornie ustalono, że samochodu nie wprowadzono do ewidencji środków trwałych i nie pomniejszono VAT-u należnego o podatek naliczony przy jego zakupie, nie wprowadzono go też do ewidencji wyposażenia, ani nie wpisano zakupu tego pojazdu do kosztów uzyskania przychodów. W ocenie pełnomocnika organy podatkowe faktów tych nie dostrzegają.

Samochód Audi A6 nie był składnikiem majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Był jedynie wykorzystywany do tej działalności i w związku z tym do kosztów odnoszono część wydatków związanych z jego utrzymaniem. Pełnomocnik przyznał, że sprzecznie z przepisami podatnik nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu według wzoru, a odnosił wydatki do kosztów wprost z faktur - czynił to jednak będąc nieświadomym istnienia takiego formalnego wymogu. Okoliczność ta, może co najwyżej stanowić o wątpliwościach co do zasadności odniesienia wydatków do kosztów uzyskania przychodu wobec faktu, iż podatnik nie przedstawił ewidencji przebiegu pojazdu. Nie oznacza to jednak zakwalifikowania samochodu do majątku firmy. Prowadzenie takiej ewidencji dla innego samochodu używanego w tym samym roku dla potrzeb działalności także w odczuciu pełnomocnika nie stanowi potwierdzenia stanowiska organu podatkowego. Samochód Renault Espace (zakupiony w lutym 2002r.) był bowiem rozliczany w ten sposób, dopiero od czerwca 2002r., kiedy podatnik uzyskał informację o wymogu formalnym prowadzenia ewidencji.

Ponadto twierdzenie organów podatkowych, że podatnik nie prowadził księgi w sposób umożliwiający zastosowanie zasad wskazanych w art. 22 ust 5 i 6 powołanej ustawy, tj. "potrącania kosztów w czasie" jest co najmniej nieudowodnione, bowiem nie badano w ogóle ksiąg podatnika pod kątem stosowanej zasady odnoszenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Tym domniemaniem zastąpiono badanie stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy kwalifikacji przychodów ze sprzedaży samochodu osobowego. Zdaniem organów podatkowych przychód ten należy uznać za przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust.2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Według natomiast podatnika przychód ten należy opodatkować na mocy art.10 ust.1 pkt 8 lit.d i art.24 ust.6 tej ustawy.

Zgodnie ze wskazanym art.14 ust.2 pkt 1 przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej nie będących nieruchomościami lub prawami, o których mowa w art. 10 ust.1 pkt 8. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że obejmuje on przychody nie związane bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą, do których ustawodawca, w myśl art.14 ust.1 ustawy, zalicza kwoty należne z tytułu świadczeń dokonanych w ramach tej działalności.

Zakres znaczeniowy pojęć użytych w art. 14 ust.2 ustawy powinien podlegać regułom wykładni językowej. Wykładnia ta jest nie tylko punktem wyjścia interpretacji prawa, lecz także zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów. Istotnym założeniem wykładni językowej jest domniemanie języka powszechnego. Oznacza to, że szukając znaczenia poszczególnych terminów i zwrotów należy przyjmować takie ich znaczenie, jakie mają w języku powszechnym.

Kierując się powyższymi przesłankami wskazać należy, że przepis art.14 ust.2 pkt 1 ustawy zawiera warunek, którego spełnienie pozwala na potraktowanie danego przychodu na równi z przychodem z działalności gospodarczej. Warunkiem tym jest to, aby sprzedany przedmiot był składnikiem majątku wykorzystywanym w działalności gospodarczej.

Według słownika języka polskiego "wykorzystać" to osiągnąć z czegoś korzyść, skorzystać z czegoś, spożytkować, zużytkować ("Słownik języka polskiego" pod red. M. Szymczaka, Wwa 1981, t.III, s.809). Z punktu widzenia cytowanego przepisu istotne znaczenie ma więc to, czy podatnik użytkował dany przedmiotu w działalności gospodarczej, korzystał z niego w tej działalności. Przez działalność gospodarczą należy rozumieć – zgodnie z art.2 ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej – działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową, oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatację zasobów naturalnych wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Art.14 ust.2 pkt 1 nie wymaga natomiast, aby przedmiot majątkowy był wykorzystywany wyłącznie na cele działalności gospodarczej. Może być zatem wykorzystywany również dla celów prywatnych ( por. wyrok NSA z dnia 19 września 1997 r., III SA 184/96). Przytoczony przepis nie uzależnia także uznanie danego składnika majątkowego za wykorzystywanego w działalności gospodarczej od wpisania go do ewidencji środków trwałych ( por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1999 r., III SA 7654/98). Należy podkreślić, że wymóg ujęcia środka trwałego w ewidencji środków trwałych wprowadzono - na podstawie ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 202, poz.1956 ze zm. ) - z dniem 1 stycznia 2004 r., nadając art.14 ust.2 pkt 1 nową treść.

W świetle powyższego zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma to, czy skarżący korzystał z zakupionego samochodu w działalności gospodarczej.

Skarżący prowadził działalności gospodarczą polegającą m.in. na kupnie i sprzedaży samochodów osobowych oraz komisie samochodowym. Bezspornym jest, że samochód marki Audi zakupił w ramach prowadzonej działalności gospodarczej o czym świadczy treść faktury, z której wynika, iż nabywcą jest A. Arkadiusz P. W podobny sposób, po kilku miesiącach, samochód ten został sprzedany. Do protokołu przesłuchania strony z dnia [...] 2004 r. skarżący zeznał, że samochód ten używał na potrzeby firmy, ale także dla celów prywatnych. Nie chodzi tu przy tym o użycie jednorazowe pojazdu na potrzeby firmy, chociaż w wyroku z dnia 9 listopada 2001 r., III SA 2257/00 NSA uznał, że wystarczy wykorzystać przedmiot w działalności gospodarczej tylko jeden raz, żeby przychód z jego sprzedaży uznać za przychód z działalności gospodarczej. Bezsporne jest również, że wydatki związane z eksploatacją samochodu takie jak zakupy części zamiennych i paliwa ( w łącznej kwocie 1.134,80 zł), wydatki na ubezpieczenie i zarejestrowanie skarżący zaliczył do kosztów uzyskania przychodów.

W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżący korzystał z samochodu w ramach działalności gospodarczej. Świadczy o tym przede wszystkim treść jego zeznania, ale także okoliczności związane z nabyciem i sprzedażą pojazdu oraz z jego eksploatacją.

Oprócz tego istotne znaczenie – z powyższego punktu widzenia - ma także fakt, że skarżący nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu. Gdyby zgodzić się z podatnikiem to wydatki z tytułu używania samochodu osobowego powinien rozliczać do wysokości limitu wynikającego z art.23 ust.1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tymczasem zaliczał je do kosztów uzyskania przychodów w pełnej wysokości. Pełnomocnik brak tej ewidencji tłumaczy nieświadomością podatnika. Jednakże osoba zajmująca się w sposób profesjonalny działalnością gospodarczą powinna przewidywać skutki podejmowanych przez siebie działań i nie może niekorzystnych następstw tych działań usprawiedliwiać wyłącznie nieświadomością.

Skarżący powołuje okoliczności, które mają dowodzić, iż samochód nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej. W pierwszej kolejności podatnik w skardze powołuje się na niewpisanie samochodu do ewidencji środków trwałych. Jednakże, jak wyjaśniono wyżej, art.14 ust.2 pkt 1 nie uzależnia uznania danego składnika majątkowego za wykorzystywanego w działalności gospodarczej od wpisania go do ewidencji środków trwałych. Ponadto jak słusznie zauważyły organy podatkowe samochód ten używany był przez okres krótszy niż rok i podatnik nie miał obowiązku wprowadzenie go do tej ewidencji. Wobec przytoczonych wyżej argumentów przesądzającego znaczenia nie ma również nieujęcie auta w ewidencji wyposażenia, czy też fakt niezaliczenia wydatku na zakup samochodu do kosztów uzyskania przychodu jak i nieodliczenia z tytułu tego zakupu podatku naliczonego. W odniesieniu do kosztów uzyskania przychodów oznacza to, że skarżący może dokonać ich korekty za rok 2001, bowiem w tym roku poniósł wydatek na nabycie samochodu. Sąd nie znajduje w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania art. 22 ust.5 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W rezultacie nie można przyjąć – tak jak wywodzi to skarżący – że przychód ze sprzedaży auta powinien być rozliczony na zasadzie określonej w art. 10 ust.1 pkt 8 lit d wyżej wymienionej ustawy. Przepis ten wymaga, bowiem aby zbycie nie nastąpiło w wykonaniu działalności gospodarczej, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Tym samym nie ma również podstaw do zastosowania art. 24 ust.6 tej ustawy.

Sąd nie dopatrzył się także, aby dokonana przez organy podatkowe ocena przedstawionych dowodów przekraczała wyznaczone w art.191 Ordynacji podatkowej granice swobodnej oceny dowodów.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.