Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 747/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 53 ust. 3a
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wyznaczenia szkoły do naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nauczycielom emerytom lub rencistom zlikwidowanego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego swoją uchwałą Nr 22/442/10/III z dnia 5 maja 2010r. w sprawie wyznaczenia szkoły do naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nauczycielom emerytom lub rencistom zlikwidowanego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych, wskazał Szkołę Policealną, prowadzoną przez Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego jako właściwą do naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na każdego nauczyciela będącego emerytem lub rencistą zlikwidowanego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych.

Następnie rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia "[...]" Wojewoda stwierdził nieważność wskazanej wyżej uchwały. Wojewoda podniósł, że mimo, iż ustawa Karta Nauczyciela w art. 53 ust. 3a przyznaje nauczycielom korzystającym z nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych uprawnienia do korzystania z usług i świadczeń socjalnych, uchwała Nr 22/442/10/III pomija tę grupę nauczycieli i pozwala na naliczanie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jedynie na każdego nauczyciela będącego emerytem lub rencistą zlikwidowanego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych. Tym samym, w ocenie Wojewody, pozbawiono nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, możliwości korzystania ze świadczeń socjalnych.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wywiodło Województwo reprezentowane przez Zarząd Województwa, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie art. 53 ust. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela, a także art. 79 oraz 82 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa. Zdaniem strony skarżącej stanowisko Wojewody zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym nie jest zasadne, ponieważ opiera się na błędnym założeniu, że w Nauczycielskim Kolegium są zatrudnieni nauczyciele, którym przysługują lub z dniem zakończenia likwidacji będą przysługiwały nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Tymczasem jak wynika z pism z dnia 15 kwietnia 2010r. i z 22 czerwca 2010 r. Dyrektora Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych kierowanych do organu prowadzącego, w Kolegium nie ma i do daty zakończenia likwidacji, tj. do dnia 30 września 2010r. nie będzie nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne i dlatego wniosek Dyrektora Kolegium ogranicza się tylko do wskazania szkoły, w której będzie naliczany odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla nauczycieli będących emerytami lub rencistami zlikwidowanego Kolegium. Według strony skarżącej nie można wiec uznać, że Zarząd Województwa w unieważnionej uchwale miał obowiązek wskazania szkoły, w której będzie naliczany odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych również dla nauczycieli pobierających świadczenia kompensacyjne, skoro w Kolegium nie byli oni zatrudnieni. W skardze podniesiono, że wykładnia jaką przyjęto w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym narusza art. 53 ust. 3a ustawy Karta Nauczyciela, gdyż uwzględnienie w unieważnionej uchwale Zarządu Województwa również nauczycieli pobierających świadczenia kompensacyjne stanowiłoby zapis bezprzedmiotowy, z uwagi na nie występowanie takiej kategorii podmiotów w zlikwidowanym Kolegium, a tym samym narusza także przepisy regulujące kompetencje nadzorcze Wojewody w stosunku do Województwa, w szczególności art. 79 i art. 82 ustawy o samorządzie województwa. W ocenie strony skarżącej naruszeniem przepisów dotyczących kompetencji nadzorczych Wojewody jest również brak zawiadomienia Województwa o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego zapisu przedmiotowej uchwały, a ta sytuacja powoduje wadliwość rozstrzygnięcia nadzorczego i konieczność jego uchylenia w postępowaniu sądowadministracyjnym na podstawie art. 82 ust. 5 ustawy o samorządzie województwa w związku z art. 61 § 1 i 4 kpa, zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego sadu Administracyjnego z dnia 21 października 2002r. (OPS 9/02., ONSA 2003, Nr 2, poz. 43).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Ponadto organ wskazał na ustawę z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, która reguluje zasady i tryb postępowania w sprawach

o nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Wskazano, że ustawa ta w żadnym stopniu nie ogranicza możliwości otrzymania świadczenia kompensacyjnego do przypadku, gdy nauczyciel spełnia warunki do przyznania takiego świadczenia na dzień likwidacji szkoły, ponieważ możliwe jest późniejsze nabycie uprawnień do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Stąd też w ocenie organu nadzorczego pominięcie w przedmiotowej uchwale grupy nauczycieli pobierających świadczenie kompensacyjne, nawet w sytuacji gdy aktualnie w likwidowanym kolegium nie ma nauczyciela korzystającego z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, stanowi naruszenie art. 53 ust. 3a ustawy Karta Nauczyciela, gdyż pozbawia potencjalnych uprawnionych do świadczenia kompensacyjnego, możliwości korzystania ze świadczeń z funduszu socjalnego. Wojewoda przyznał też, że nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, ale okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia nadzorczego.

Pismem procesowym z dnia 20 sierpnia 2010r. strona skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze. Ponadto podniesiono, że wskazując na potencjalnych nauczycieli, którzy mogliby stać się w przyszłości uprawnionymi do świadczeń kompensacyjnego organ nadzorczy posłużył się hipotetycznym przykładem. Ponadto podkreślono, że w razie zaistnienia takiej sytuacji możliwa jest zmiana uchwały w tym zakresie bądź przyjęcie nowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami

a organami administracji rządowej.

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu

w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa

w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Wskazać należy również na zapis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwana dalej: ustawą ppsa., zgodnie z którym sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak również przepis art. 135, który obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało podjęte z naruszeniem prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Na gruncie przedmiotowej sprawy Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia "[...]" stwierdził nieważność uchwały Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego Nr 22/442/10/III z dnia 5 maja 2010r. w sprawie wyznaczenia szkoły do naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nauczycielom emerytom lub rencistom zlikwidowanego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych. Wojewoda wskazał przy tym, że ustawa Karta Nauczyciela w art. 53 ust. 3a przyznaje nauczycielom korzystającym z nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych uprawnienia do korzystania z usług i świadczeń socjalnych, a przedmiotowa uchwała pomija tę grupę nauczycieli i pozwala na naliczanie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jedynie na każdego nauczyciela będącego emerytem lub rencistą zlikwidowanego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych. Strona skarżąca nie zgodziła się z tym stanowiskiem stwierdzając, że z pism Dyrektora Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych kierowanych do organu prowadzącego wynika, iż w Kolegium nie ma i do daty zakończenia likwidacji, tj. do dnia 30 września 2010r. nie będzie nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. W związku z tym wskazanie szkoły, w której będzie naliczany odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na nauczycieli pobierających świadczenia kompensacyjne byłoby bezprzedmiotowe, z uwagi na nie występowanie takiej kategorii podmiotów w zlikwidowanym Kolegium.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się z argumentacją przedstawioną w skardze. Przede wszystkim trzeba wskazać na dyspozycję art. 53 ust. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. 06, Nr 97, poz. 674), zgodnie z którą

w przypadku likwidacji szkoły organ prowadzący szkołę jest obowiązany wskazać inną szkołę, w której będzie naliczany odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na każdego nauczyciela będącego emerytem lub rencistą zlikwidowanej szkoły oraz nauczyciela pobierającego nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, którego szkoła była ostatnim miejscem pracy. Osoby te korzystają z usług i świadczeń finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na zasadach i warunkach ustalonych

w regulaminie obowiązującym we wskazanej szkole.

Podkreślić należy, że przywołana regulacja prawna jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, a to oznacza, że organy administracyjne zobowiązane są stosować ten przepis w sposób ścisły i nie mają możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego, a więc nie mają uprawnień do odstępstw nawet w przypadku jakichkolwiek wyjątkowych okoliczności. Musi on być zatem interpretowany ściśle w oparciu o zawarte w nim przesłanki. Przepis art. 53 ust. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela wyraźnie określa obowiązek organu prowadzącego szkołę, zawężając go tylko i wyłącznie do wskazania szkoły (w miejsce likwidowanej placówki), w której będzie naliczany odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na określone grupy nauczycieli.

Podnieść również trzeba, że strona niezasadnie powołała się w swojej skardze na informację Dyrektora Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych zawartą w kierowanych do organu prowadzącego w pismach z dnia 15 kwietnia 2010 r. i 22 czerwca 2010 r. Wynika z nich, iż w Kolegium nie ma i do daty zakończenia likwidacji szkoły, tj. do dnia 30 września 2010r. nie będzie nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Podkreślić bowiem należy, że Dyrektor Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych nie jest organem właściwym w zakresie przyznawania świadczeń kompensacyjnych. Tryb i warunki przyznania świadczenia kompensacyjnego nauczycielom określa ustawa z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. 09r., Nr 97, poz. 800). Art. 14 tej ustawy reguluje, że postępowanie w sprawie świadczenia wszczyna się na wniosek nauczyciela zgłoszony bezpośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek w organie rentowym. Natomiast w myśl art. 15 tej ustawy decyzję w sprawie świadczenia wydaje i świadczenie to wypłaca właściwy organ rentowy (ust. 1), a od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu.

Zarząd Województwa podejmując przedmiotową uchwałę nie mógł zatem opierać się na stanowisku Dyrektora Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych, który nie jest właściwym organem w zakresie świadczeń kompensacyjnych, a co za tym idzie mógł udzielić błędnej lub niepełnej informacji w tej kwestii. Ponadto zgodzić się trzeba z Wojewodą, że nawet jeśli aktualnie żadnemu nauczycielowi nie przysługuje prawo do skorzystania ze świadczenia kompensacyjnego, to nie znaczy, że w przyszłości ta sytuacja nie ulegnie zmianie i być może niektórzy nauczyciele uzyskają prawo do takich świadczeń.

Jednakże weryfikacja tej informacji nie ma kluczowego znaczenia dla sprawy, gdyż przedmiotem niniejszej skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące uchwały, która de facto powinna być wykonaniem art. 53 ust. 3a ustawy Karta Nauczyciela.

W ocenie Sądu stosowny organ prowadzący szkołę na gruncie przedmiotowej sprawy nie dopełnił tego obowiązku w pełnym zakresie, stąd Wojewoda jak najbardziej zasadnie rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność takiej uchwały.

Dodatkowo wskazać należy, że w postępowaniu nadzorczym do uprawnień Wojewody nie należy badanie, czy określonej grupie nauczycieli będą przysługiwać świadczenia kompensacyjne. Uprawnień takich nie posiada również organ prowadzący szkołę, na którego w art. 53 ust. 3a ustawy prawodawca nałożył określone obowiązki. Do obowiązków organu prowadzącego szkołę należy jedynie wskazanie szkoły w której dla nauczycieli wymienionych w tym przepisie będą naliczane odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych i w której nauczyciele będą korzystać z usług i świadczeń finansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Ponadto w ocenie Sądu brak zawiadomienia przez organ nadzorczy Województwa o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, jakkolwiek stanowi naruszenie przepisów postępowania, to jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można uznać tego naruszenia jako mającego wpływ na wynik sprawy. Trzeba przy tym dodać, że w przywołanej w kontekście tego zarzutu przez stronę skarżącą uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002r. (OPS 9/02) nie przesądzono kategorycznie, że brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania jest naruszeniem przepisów, które ma wpływ na wynik sprawy. Wskazano jedynie, że to uchybienie może mieć taki wpływ.

Reasumując należy stwierdzić, iż organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, ani też uchybień formalnoprawnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną, należało oddalić.