Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 95/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 2, art. 58 § 1, art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 pkt. 3, art. 22 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Rady Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Radą Gminy K. a Wojewodą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania skargi Klubu Radnych "Radni dla Gminy K." na działanie Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy K. postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Radzie Gminy K. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 kwietnia 2018 r. Rada Gminy K. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nią a Wojewodą [...] poprzez wskazanie Wojewody [...] jako organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej skargi na działanie Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy K. z dnia [...] stycznia 2018 r.

W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że na działalność Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy K. złożono skargę z dnia [...] stycznia 2018 r., uzupełnioną pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. - Przewodniczący Rady Gminy, na podstawie treści przepisu art. 229 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", wskazującego na właściwość wojewody w sprawie skarg na Radę Gminy - przekazał sprawę według właściwości, do rozpatrzenia Wojewodzie [...].

Pismem z dnia 1 marca 2018 r. Wojewoda zwrócił skargę Radzie na podstawie art. 231 k.p.a.

Rada Gminy nie zgadzając się ze stanowiskiem Wojewody podjęła uchwałę w przedmiocie skierowania sprawy do NSA. Następnie wskazała, że zgodnie z orzecznictwem, kompetencję do rozpoznania skargi na działalność przewodniczącego rady gminy ma wyłącznie wojewoda. Analogicznie skargę na Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej rozpatrywałby wojewoda. Powyższe Rada Gminy wywiodła z art. 229 pkt 1 k.p.a., wskazującego na właściwość wojewodów w sprawie skarg na radę gminy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Wojewoda wniósł o odrzucenie wniosku o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego lub jego oddalenie ewentualnie wskazanie, że organem właściwym do załatwienia skargi z dnia [...] stycznia 2018r. na działalność Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy K. jest Rada Gminy K.

Uzasadniając powyższe wskazano, że złożona skarga na działalność Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy rozpatrywana jest w ramach postępowania skargowego, które zostało odrębnie uregulowane w dziale VIII (Skargi i wnioski) k.p.a. Rada Gminy jako podstawę wniosku wskazała art. 4 w zw. z art 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017.1369 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a". Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. NSA rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Zdaniem Wojewody w przedmiotowej sprawie nie mamy więc do czynienia ze sporem kompetencyjnym w rozumieniu tychże ustaw, bowiem przekazanie skargi Radzie Gminy nastąpiło na podstawie art. 231 k.p.a. Spory pomiędzy organami wynikłe na tle przepisów Działu VIII k.p.a. nie są sporami kompetencyjnymi, czy też sprawami o właściwość, o których mowa w art. 22 k.p.a. oraz w art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a.

W ocenie Wojewody, jeśli nawet powstaną spory związane z rozpatrywaniem skarg i wniosków, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, spory te nie mogą być zakwalifikowane jako spory kompetencyjne, w znaczeniu procesowym. Co więcej, do rozpatrzenia tego rodzaju sporów, z braku upoważnienia ustawodawcy, nie jest właściwy NSA, w rozumieniu art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Skoro zatem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, zgłoszony w tym przedmiocie wniosek podlega odrzuceniu.

Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie to Rada Gminy jako organ kolegialny, w przypadku uznania się za organ niewłaściwy winna podjąć uchwałę o ewentualnym przekazaniu skargi lub też, w przypadku uznania się za organ właściwy, winna podjąć uchwałę w sprawie rozpatrzenia skargi. Kompetencji do przekazywania skargi zgodnie z właściwością nie posiada natomiast Przewodniczący Rady Gminy, który nie jest organem gminy, a zakres jego kompetencji wskazany w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2017.1875 ze zm.), dalej jako "u.s.g.", sprowadza się do organizowania pracy rady oraz prowadzenia obrad.

W ocenie Wojewody bezpodstawnie zarzucono mu, iż "przekazał skargę, z powrotem - Radzie Gminy". W przedmiotowej sprawie przekazania skargi do Wojewody dokonał nie będący organem gminy Przewodniczący Rady Gminy, a nie organ gminy, którym jest Rada Gminy, a której stanowiska w postaci uchwały brak. Wobec powyższego Wojewoda uważa, że nie przekazywał skargi "zwrotnie".

Ponadto według Wojewody nie posiada on kompetencji do rozpatrywania przedmiotowej skargi na działanie Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej.

Z przepisów nie wynika wprost, jaki organ jest właściwy do rozpoznawania skargi na przewodniczącego komisji rady gminy. Zdaniem Wojewody art. 229 pkt 1 k.p.a. wskazuje organy właściwe do rozpatrzenia skargi poprzez odesłanie do przepisów szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest art. 18a oraz art. 21 ust. 3 u.s.g. Z treści artykułu 18a ust. 1 tejże ustawy wynika, że rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy, powołując w tym celu komisję rewizyjną. Komisja rewizyjna jest więc organem wewnętrznym rady gminy, jest jej podporządkowana, a działalność komisji jest kontrolowana przez radę gminy, co wynika z art. 21 ust. 3 u.s.g., zgodnie z którym komisje podlegają radzie gminy, przedkładają jej plan pracy oraz sprawozdania z działalności. Wobec powyższego rozpatrywanie skarg na działalność komisji rewizyjnej, w tym na kierującego jej pracą przewodniczącego, należy do rady gminy, a nie do wojewody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów, co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej.

Zgodnie z treścią art. 15 § 2 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Według natomiast art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów tych wynika, że tak samo jak w przypadku skargi, merytoryczne rozpoznanie wniosku o rozstrzygnięcie sporu jest możliwe dopiero wtedy, gdy wniosek ten jest dopuszczalny. Dopuszczalność ta jest oceniana w świetle art. 58 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Mając powyższe ustalenia na uwadze podnieść należy, że art. 1 pkt 3 k.p.a., określający zakres postępowania w sprawie rozstrzygania sporów o właściwość, wyraźnie wiąże rozpoznawanie tych sporów z postępowaniem administracyjnym ogólnym stanowiącym trzon regulacji zawartej w kodeksie. Oznacza to, że zarówno spór o właściwość, jak i spór kompetencyjny w rozumieniu art. 22 § 2 k.p.a. dotyczyć mogą wyłącznie tych spraw, których przedmiotem jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej w drodze decyzji (postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2005 r. OW 166/04). Przedmiotem sporu kompetencyjnego, do którego odnosi się art. 22 § 2 k.p.a. oraz art. 4 p.p.s.a., może być więc tylko indywidualna sprawa administracyjna rozstrzygana w postępowaniu jurysdykcyjnym, najczęściej w drodze decyzji administracyjnej (postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2017 r. I OW 104/17; postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2009 r. I OW 14/09). Takiego charakteru nie mają sprawy załatwiane w postępowaniu uproszczonym w trybie skarg i wniosków (dział VIII k.p.a.). Zatem rozpoznanie sporu dotyczącego wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi składanej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. - z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie - nie należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 31 marca 2016 r., I OW 262/15; z dnia 7 maja 2014 r., II OW 34/14).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.