Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 215/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1a, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 83 ust. 1, art. 83b ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
article: art. 18, art. 20 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1048
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w B. na bezczynność Starosty Bełchatowskiego w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzewa 1. zobowiązuje Starostę Bełchatowskiego do rozpatrzenia wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w B. z dnia 9 czerwca 2022 roku o uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa, w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Starosty Bełchatowskiego miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Starosty Bełchatowskiego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w B. wniosła skargę na bezczynność Starosty B. w sprawie rozpatrzenia wniosku z 9 czerwca 2022 r. o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzewa, rosnącego na nieruchomości oznaczonej nr [...], obręb [...], gmina Miasto-B.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 83b ust. 1 pkt 3, w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędne przyjęcie, że wniosek skarżącej o zezwolenie na usunięcie drzewa zawierał konieczne do uzupełnienia braki formalne w postaci dokumentów potwierdzających umocowanie prawne prezesa zarządu P sp. z o.o. w B do reprezentowania w sprawie Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w B, lub uzupełnienia wniosku o podpisy członków zarządu upoważnionych do reprezentowania Wspólnoty wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe umocowanie, w sytuacji gdy oświadczenie, o którym mowa art. 83 ust 4 u.o.p. sporządzone zostało przez P. sp. z o.o. w B. będącą zarządcą Wspólnoty, prawidłowo umocowaną do podejmowania czynności w zakresie wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, co skutkowało pozostawieniem wniosku skarżącej bez rozpoznania.

Podnosząc powyższy zarzut, skarżąca wniosła o zobowiązanie Starosty B. do wydania, w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi, decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie ww. drzewa oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że 9 czerwca 2022 r. P. spółka z o. o., działając w imieniu Wspólnoty wniosło o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z terenu nieruchomości położonej na działce nr [...], obręb [...] w B. We wniosku wskazano, że P. posiada prawo do zarządzania nieruchomością zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali.

W odpowiedzi organ, pismem z 12 lipca 2022 r. wezwał P. do uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie dokumentów potwierdzających umocowanie prawne prezesa zarządu P. do reprezentowania w przedmiotowej sprawie Wspólnoty, lub uzupełnienia wniosku o podpisy członków zarządu upoważnionych do reprezentowania Wspólnoty wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe umocowanie. W piśmie wskazano, że nieusunięcie tego braku w terminie siedmiu dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej organ stanowisko swoje oparł na literalnym brzmieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody wskazując, iż wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów winien zawierać m.in. oświadczenie o udostępnieniu informacji, o której mowa w art. 83 ust. 4 u.o.p., natomiast dołączone do wniosku przez skarżącą oświadczenie nie zostało podpisane przez zarząd wspólnoty, a przez jej zarządcę.

Zdaniem skarżącej problem w niniejszej sprawie sprowadza się do rozróżnienia pojęć "zarząd wspólnoty mieszkaniowej" (jako osoby fizyczne wybrane spośród mieszkańców, sprawujące zarząd nad wspólnotą) oraz "zarządca wspólnoty mieszkaniowej" (jako osoba prawna wybrana przez wspólnotę w celu zarządzania) i wyboru właściwej wykładni przepisu art. 83b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 4 u.o.p.

Wskazano, że organ w swych rozważaniach zastosował wykładnię językowa - polegającą na ustaleniu znaczenia słów, wyrażeń i zwrotów użytych w tekście przepisu prawnego. Zdaniem skarżącej ze względu na istotne podobieństwo "zarządcy" i "zarządu" we wspólnocie mieszkaniowej nie może jednocześnie funkcjonować zarządzanie nieruchomością wspólną przez zarządcę i przez zarząd. Jeżeli więc nawet zarządcę uznaje się nie - jak w niektórych wypowiedziach piśmiennictwa - za quasi-organ wspólnoty mieszkaniowej lecz za jej przedstawiciela, to także przy tym założeniu wskazane podobieństwo przemawia za stosowaniem na podstawie odesłania przewidzianego w art. 33 u.w.l. do zarządcy w całej rozciągłości przepisów art. 21 i 22 u.w.l., regulujących prowadzenie spraw wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowanie jej przez zarząd wspólnoty. Zdaniem Wspólnoty z całą pewnością ustawodawca, wskazując na "zarząd" w art. 83 ust. 4 u.o.p. nie miał na celu wykluczenia wspólnot mieszkaniowych zarządzanych przez zarządcę. Dołączenie do wniosku oświadczenia podpisanego przez zarząd wspólnoty lub zgody właścicieli nieruchomości nie jest brakiem formalnym, zatem brak było podstaw do pozostawienia bez rozpoznania podania P. działającego w imieniu Wspólnoty o wydanie zezwolenia na wycięcie drzewa, w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. Z tego powodu organ pozostaje bezczynny w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości objętych wnioskiem.

W odpowiedzi na skargę Starosta B. w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak prawidłowego ponaglenia. Organ wskazał, że skargę złożyło P. sp. z o.o., podczas gdy ponaglenie złożył inny podmiot – Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...]. Nie została zatem spełniona przesłanka dopuszczalności skargi na bezczynność.

W dalszej kolejności organ zaznaczył, że nie pozostaje w bezczynności. Wniosek wpłynął do organu 24 czerwca 2022 r. który złożyło P. sp. z o.o., działające jako zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w B., w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa z terenu działki [...]. Po dokonaniu analizy treści złożonego wniosku organ uznał, iż wniosek nie spełniał wymagań określonych w art. 83b u.o.p. Wobec czego wezwał wnioskodawcę do:

- przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie prezesa zarządu P. do reprezentowania Wspólnoty lub uzupełnienia wniosku o podpisy członków zarządu upoważnionych do reprezentowania Wspólnoty wraz z dokumentem potwierdzającym powyższe umocowanie (z jednoczesnym załączeniem uchwały o składzie zarządu).

W dniu 26 lipca 2022 r. do organu wpłynęła pisemna prośba o przedłużenie terminu złożenia brakujących dokumentów formalno-prawnych do dnia 10 sierpnia 2022 r. W wyznaczonym terminie, nie uzupełniono braków, w związku z powyższym, Starosta B. pismem z 23 sierpnia 2022 r. poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania.

Organ wyjaśnił, że w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt. 1 u.o.p. uznał, iż usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek m.in. posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Zgodnie z wyjątkiem zawartym art. 83 ust. 2 pkt 2 u.o.p. zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Jeżeli bowiem w nieruchomości lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, zgodnie z art. 20 ustawy o własności lokali. Zdaniem organu z ustawy o ochronie przyrody wynika więc, iż w przypadku gdy wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, to wniosek o usunięcie drzewa z nieruchomości nie wymaga osobnej zgody właścicieli. Tym samym zarząd nieruchomości nie musi uzyskać zgody wszystkich członków wspólnoty i samodzielnie może wystąpić o zezwolenie na usunięcie drzewa. Zdaniem organu zarządca nie może również złożyć oświadczenia, o którym mowa w art. 84 ust. 4 u.o.p., bowiem takie oświadczenie składa zarząd. Zarządca może co najwyżej działać w imieniu zarządu, jeśli posiada stosowne pełnomocnictwo. Zarządca jest osobą trzecią (odrębnym podmiotem) w stosunku do wspólnoty mieszkaniowej. Natomiast zarząd w znaczeniu podmiotowym, jest organem wspólnoty, kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami. Jeżeli zaś nie doszło do powołania zarządu, to znajdowałyby wówczas zastosowanie ogólne reguły, czyli do wniosku należałoby dołączyć zgodę wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Odnosząc się do argumentu skargi, iż większość wspólnot mieszkaniowych w B. nie posiada zarządu powołanego w trybie art. 20 ustawy o własności wskazano, iż okoliczność ta nie może mieć żadnego wypływu na wykładnię przepisów ustawy o ochronie przyrody. Końcowo organ dodał, że załączona do wniosku uchwała nr 4/99 Wspólnoty Mieszkaniowej podjęta 17 marca 1999 r. w sprawie wyboru zarządcy budzi wątpliwości, co do jej zgodności z przepisami ustawy o własności lokali i wątpliwości, a także co do podstawy jej podjęcia.

Reasumując, w ocenie organu pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia było w pełni uzasadnione, zatem ponaglenie nie jest zasadne, a organ nie pozostaje w bezczynności. Organ wyjaśnił także, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, postanowieniem z 12 grudnia 2022 r. uznało za nieuzasadnione ponaglenie Wspólnoty Mieszkaniowej, ul. [...] w B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - p.p.s.a.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.

Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę - w tym także skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania - można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania jest instytucja ponaglenia.

Odnosząc się do wniosku o odrzucenie skargi wyjaśnić należy, że z akt sprawy wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w B., pismem datowanym na 24 listopada 2022 r. wniosła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Postanowieniem z 12 grudnia 2022 r. Kolegium uznało ponaglenie za nieuzasadnione. Ponaglenie zostało złożone przez P. sp. z o.o. w B. tj. przez podmiot działający w imieniu Wspólnoty na mocy dwóch uchwał. Uchwały z 17 marca 1999 r., mocą której wybrano zarząd Wspólnoty w postaci A sp. z o. o. w B. oraz uchwały Rady Miejskiej w Bełchatowie z [...] w sprawie wyrażenia zgody na połączenie spółek kapitałowych pn. P. sp. z o. o. w B. ze spółką A. sp. z o.o. w B. Efektem drugiej z wymienionych uchwał było postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z 31 grudnia 2012r., mocą którego dokonano stosownych zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym: Rejestrze Przedsiębiorców. Z aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców wynika, że organem uprawnionym do reprezentowania P. w B. jest prezes zarządu, który w niniejszej sprawie podpisał pełnomocnictwo dla adwokata wnoszącego ponaglenie. W konsekwencji powyższych ustaleń, sąd uznał za nieuzasadniony wniosek organu o odrzucenie skargi, gdyż ponaglenie w imieniu Wspólnoty wniósł jej pełnomocnik, działający na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez prezesa zarządu. Dodać wypada, że do momentu wniesienia skargi prawidłowość podmiotu wnoszącego ponaglenie nie budziła wątpliwości zarówno Starosty B., jak i Kolegium. Sąd także nie dopatrzył się w tym względzie nieprawidłowości. Powyższe rozważania są aktualne także w kontekście podmiotu uprawnionego do wniesienia przedmiotowej skargi, która także została podpisana przez pełnomocnika, działającego na mocy pełnomocnictwa udzielonego przez prezesa zarządu P., tj. podmiotu reprezentującego skarżącą Wspólnotę. W tym miejscu wskazać, za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy, że reprezentacja wspólnoty mieszkaniowej określona została w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 – u.w.l.), z której przepisów wynika, że czynności polegające na reprezentowaniu przed organami administracyjnymi i sądami, zmierzające do ochrony rzeczy wspólnej są czynnościami zachowawczymi, a co za tym idzie są czynnościami zwykłego zarządu. Oznacza to, że w przypadku dużej wspólnoty, skarga powinna zostać podpisana przez zarząd wspólnoty (zob. przykładowo wyrok NSA z 28 czerwca 2022 r., II OZ 380/22. W niniejszej sprawie jak już wskazano zarządem reprezentującym Wspólnotę, działającym na mocy wymienionych uchwał jest P. sp. z o. o. w B. W konsekwencji umocowany przez prezesa zarządu P. pełnomocnik skutecznie wniósł przedmiotową skargę.

Przechodząc do rozpoznania samej skargi sąd uznał, że analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi w zakresie bezczynności organu. Jak bowiem wynika z akt sprawy organ, do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie, nie rozpoznał wniosku strony.

Sąd zauważa, że do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa P. sp. z o.o. w B. załączyło kopię wspomnianej już uchwały nr 4/99 z 17 marca 1999 r., w myśl której, na podstawie art. 20 ust. 1 u.w.l. wybrano zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości ul. [...] w B., w skład którego wchodzi jedynie A. sp. z o.o. w B., ul [...]. Uchwała ta w ocenie wnioskodawcy wskazywała na jego umocowanie do działania w imieniu Wspólnoty, w tym także do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa. Do wniosku załączono także oświadczenie o udostepnieniu informacji o zamiarze złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa przez Wspólnotę (art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody), a także oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością. Oba złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej podpisane przez prezesa zarządu P.

Pomimo powyższego pismem z 12 lipca 2022 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., organ wezwał P. do uzupełnienia wniosku o usunięcie drzew poprzez:

- przedłożenie dokumentów potwierdzających umocowanie prawne prezesa zarządu P. do reprezentowania Wspólnoty (uchwały, umowy), powołując się na tryb powołania zarządu przewidziany w art. 18 u.w.l., jednocześnie wskazując, że przesłana uchwała 4/99 może ewentualnie dotyczyć zmiany ustalonego sposobu zarządu nieruchomością, i jako taka powinna być zaprotokołowana przez notariusza, i stanowić podstawę do wpisu do księgi wieczystej;

- uzupełnienia wniosku o podpisy członków zarządu upoważnionych do reprezentowania Wspólnoty wraz z dokumentem potwierdzającym powyższe umocowanie, tj. uchwałą o składzie zarządu.

Następnie pismem z 23 sierpnia 2022 r. organ poinformował Wspólnotę o pozostawieniu wniosku z 9 czerwca 2022 r. bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego wniosku.

Z takim działaniem organu nie sposób się zgodzić.

Sąd podkreśla, że powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (zob. wyroki NSA z 23 stycznia 1996 r., II SA 1473/94; z 30 września 1999 r., I SAB 89/99; z 26 września 2017 r., II OSK 1071/16 – orzeczenia.nsa.gov.pl,). Przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ nie może zatem wykorzystać trybu z art. 64 § 2 k.p.a. do merytorycznej oceny złożonego podania oraz jego załączników (zob. przykładowo wyrok NSA z 26 marca 2021 r., II GSK 258/21).

W przypadku wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew należy pamiętać, że jest to wniosek wszczynający postępowanie administracyjne kończące się wydaniem decyzji administracyjnej. Postępowanie w tej sprawie zostało sformalizowane przez określenie w art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916 – u.o.p.) elementów składowych, które powinien zawierać wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Zatem w przypadku braku któregoś z nich w podaniu organ administracji, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., powinien wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Z kolei w myśl art. 83 ust. 1 pkt 2 zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1 nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048). Nadto w myśl art. 83 ust.4. zarząd wspólnoty mieszkaniowej informuje członków wspólnoty, o zamiarze złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, wyznaczając co najmniej 30-dniowy termin na zgłaszanie uwag. Wniosek może być złożony nie później niż w terminie 12 miesięcy od upływu terminu na zgłaszanie uwag. Przepis art. 83 u.o.p. zawiera zatem wymogi materialne, po spełnieniu których można usunąć drzewo lub krzew z terenu nieruchomości lub jej części.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organ na etapie badania spełnienia wymogów formalnych złożonego wniosku dokonał merytorycznej analizy jego treści wraz z załączoną do niego uchwałą o powołaniu zarządu Wspólnoty, która w ocenie organu nie była wystarczająca do skutecznego złożenia wniosku, a w konsekwencji wydania stosownej decyzji. Przyjąć zatem należy, że w istocie organ dokonał merytorycznej oceny wniesionego wniosku, a mimo to nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, tylko pozostawił złożone pismo bez rozpoznania. W ocenie sądu, wbrew stanowisku organu kwestia prawidłowości udzielonej zgody przez zarząd Wspólnoty, nie może być rozstrzygana na podstawie przepisu art. 64 k.p.a.,w zw. art. 83b ust. 1 u.o.p. Prawidłowość udzielonej zgody właścicielskiej, powinna być oceniana w toku postępowania administracyjnego i oceniana w ramach przeprowadzonej przez organ oceny dowodów, a nie na etapie oceny braków formalnych wniosku. Tymczasem w niniejszej sprawie organ dokonał oceny merytorycznej wniosku pod pozorem badania, czy wniosek wypełnia warunki formalne i zamiast wydać stosowną decyzję o wyrażeniu zgody na usunięcie drzewa, bądź nie wyrażeniu tejże, wystosował do Wspólnoty pismo o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji organ nie zakończył postępowania wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia do czego był zobowiązany. Ocena treści załączników (konieczności posiadania zgody właścicielskiej) do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew jest kwestią merytoryczną i powinna podlegać ocenie w decyzji o udzieleniu zezwolenia lub odmowie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew, a nie na etapie badania warunków formalnych wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne (por. wyroki: WSA w Łodzi z 25 maja 2022 r., II SAB/Łd 34/22; WSA w Warszawie z 25 stycznia 2023 r., IV SAB/Wa 463/22).

Zdaniem sądu także podnoszone przez organ okoliczności, dotyczące prawidłowości podjęcia załączonej do wniosku uchwały nr 4/99 nie mogą, w realiach rozpoznawanej sprawy, odnieść zamierzonego skutku.

Jak wynika z akt sprawy Starosta B., zobowiązując wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa zakwestionował prawidłowość umocowania A. (obecnie P.) do reprezentacji Wspólnoty na mocy uchwały z 17 marca 1999 r. Tym samym organ, w istocie kwestionował prawidłowość powołania zarządu Wspólnoty w trybie art. 20 ustawy o własności lokali, co wprost wynika z treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku z 12 lipca 2022 r. Organ domagał się bowiem przedłożenia dokumentu, potwierdzających umocowanie prezesa zarządu P., w postaci stosownej uchwały, ustanawiającej zarząd Wspólnoty na mocy art. 18 u.w.l. (przepis został powołany w wezwaniu z 12 lipca 2022 r. do uzupełnienia braków). Alternatywnym rozwiązaniem wskazanym przez organ w wezwaniu z 12 lipca 2022 r. było uzupełnienie wniosku o podpisy członków zarządu upoważnionych do reprezentowania Wspólnoty wraz z dokumentem potwierdzającym powyższe umocowanie (z jednoczesnym załączeniem uchwały o składzie zarządu).

Takie działanie organ uznać należy za pozbawione podstaw.

Zdaniem sądu załączona do wniosku o usunięcie drzewa uchwała z 17 marca 1999 r. nr 4/99 jednoznacznie wskazuje jaki podmiot wchodzi w skład zarządu Wspólnoty. Podnoszona przez organ okoliczność ewentualnej wadliwości trybu powołania zarządu Wspólnoty (jego składu) nie może mieć żadnego wypływu na wykładnię przepisów ustawy o ochronie przyrody, podobnie jak wskazywana przez organ (ewentualnie) błędna postawa prawna owej uchwały (art. 20 ust. 1 u.w.l.).

Podkreślić w tym miejscu należy, że organ rozpoznający wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa nie jest uprawniony do kontroli prawidłowości uchwały podjętej zarówno na podstawie przepisu art. 18 u.w.l., jak i przepisu art. 20 u.w.l. Kontrola prawidłowości takich uchwał należy bowiem do kognicji sądu powszechnego (art. 25 u.w.l.). Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez organ konieczności zachowania formy aktu notarialnego, wynikającej z art. 18 ust. 2a u.w.l., w ślad za Sądem Apelacyjnym w Białymstoku należy wskazać, że wprawdzie właściciele mogą zmienić sposób ustalonego już zarządu (np. w miejsce zarządu powierzyć zarządzanie zarządcy), co wymaga podjęcia uchwały wspólnoty zaprotokołowanej przez notariusza (art. 18 ust. 2a u.w.l.), to jednak niezachowanie formy aktu notarialnego w wypadku uchwały zmieniającej dotychczasowy sposób zarządu nieruchomością wspólną sprawia, że taka uchwała, jako "niezgodna z przepisami prawa" podlega zaskarżeniu w trybie i terminie, o jakich mowa w art. 25 ust. 1 i 1a tej u.w.l. (wyrok z 3 marca 2020 r., I ACa 58819 Lex nr 3030044). Właściwym sądem do kontroli prawidłowości takich uchwał, jak już wspomniano, jest natomiast sąd powszechny.

Powyższe skutkować musi stwierdzeniem, że organ administracji, na etapie rozpoznawania wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości uchwały, powołującej skład zarządu wspólnoty mieszkaniowej.

W konsekwencji Starosta B. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej Wspólnoty z 9 czerwca 2022 r., gdyż pozostawienie wniosku bez rozpoznania było nieuzasadnione. Nierozpoznanie tego wniosku skutkuje zobowiązaniem organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do jego załatwienia w terminie 30 dni (punkt pierwszy wyroku).

Jednocześnie sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt drugi wyroku). Zwłoka organu w prawidłowym załatwieniu sprawy nie wynikała bowiem z lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami u.o.p., o czym świadczy pozostawienie wniosku bez rozpoznania pismem z 23 sierpnia 2022 r., po przedłużeniu Wspólnocie terminu na złożenie żądanych przez organ dokumentów.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a., w związku, w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz.1800) w sprawie opłat za czynności adwokackie.

a.tp.