Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 170/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 11 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant referent Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki i umorzeniu postępowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...].12.2017 r., nr [...] (dalej w skrócie: DWINB), uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: PINB) z dnia [...].09.2016 r., nr [...], którą nakazano inwestorowi stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wykonanej w obrębie budynku przy ul. [...][...] we [...], rozbiórkę wskazanej stacji bazowej wraz z instalacją telekomunikacyjną i umarzająca postępowanie organu I instancji.

Z akt administracyjnych na podstawie których organ wydał opisaną wyżej decyzję wynika, że PINB po otrzymaniu od B. Ł. (dalej także jako: "skarżący) informacji o montażu na wieży kościoła zlokalizowanego we [...] przy ul. [...][...] anten stacji bazowej telefonii komórkowej, podjął czynności wyjaśniające w wyniku których ustali, że na tym obiekcie znajdują się w dwie stacje bazowe telefonii komórkowej należące do różnych operatorów. Inwestorem stacji zamontowanej wewnątrz wieży kościoła jest [...] SA – w tej sprawie toczy się odrębne postępowanie legalizacyjne - natomiast inwestorem drugiej stacji, objętej niniejszym postępowaniem, z antami sektorowymi na zewnątrz wieży kościoła (anteny radioliniowe wraz z infrastrukturą umieszczono wewnątrz wieży) jest spółka [...]. W toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...].05.2012 r. w sprawie budowy stacji bazowej należącej do [...] SA stwierdzono, że stacja spółki [...] jest niezależna i nie została wpięta do instalacji [...] SA.

W dniu [...].07.2015 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wykonania stacji bazowej telefonii komórkowej spółki [...]. W trakcie postępowania inwestor przedłożył dokumentację projektową, dokumentację dotyczącą oddziaływania na środowisko oraz pozwolenie konserwatora zabytków na wykonanie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków. Wniósł także o umorzenie postępowania oświadczając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, instalowanie urządzeń o wysokości do 3 m na istniejących obiektach nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

W toku postępowania PINB przeprowadził oględziny z których wynika, że stacja składa się z czterech anten sektorowych przykotwionych na zewnątrz wieży na wysokości okien łukowych, jednej anteny radioliniowej zamontowanej powyżej okien łukowych oraz infrastruktury telekomunikacyjnej. Dodatkowo pozyskał dokumentację od organu ochrony środowiska, która wskazuje, że miejsca dostępne dla ludności nie znajdują się w określonej przepisami odległości od środka elektrycznego anteny w osi jej głównej wiązki promieniowania, stąd instalacja nie jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogąco potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko. Także Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w oparciu o wyniki pomiarów pół elektromagnetycznych dokonanych przez akredytowane laboratorium, nie stwierdził by inwestycja powodowała zagrożenie dla środowiska.

W oparciu o zebrany materiał dowody PINB ustalił, że spółka [...] w roku 2011, samowolnie wykonała stację bazową telefonii komórkowej poprzez montaż anten na wieży kościoła wraz z opisaną infrastrukturą. Stacja ta nie jest związana funkcjonalnie z budynkiem kościoła i jest niezależna od już istniejącej w obrębie wieży kościoła stacji "[...]". Organ uznał zatem, że objęta postępowaniem stacja stanowi obiekt "obcy" dla budynku i kościoła – nie ma z nim funkcjonalnego związku. Zasadne jest zatem zastosowanie w sprawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 216 r., poz. 290 ze zm.) – dalej: "u.p.b.".

Mając na uwadze art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy, PINB stwierdził, że wprawdzie mamy do czynienia z montażem na obiekcie anten sektorowych, tj. urządzeń o wysokości mniej niż 3 m, jednakże wykonane roboty budowlane nie były ograniczone tylko do montażu anten – wykonano także montaż urządzeń technicznych niezbędnych do funkcjonowania stacji bazowej (szafek, kabli elektrycznych). Zdaniem organu, art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. nie określa, że nie jest wymagane pozwolenia na budowę na wykonanie stacji bazowych telefonii komórkowych, czy telekomunikacyjnych obiektów budowlanych a jedynie, że takiego pozwolenia nie wymaga instalowanie urządzeń o określonych parametrach technicznych na obiekcie. Uznanie spornej stacji bazowej za urządzenie, a nie za obiekt budowlany (nie stanowiący budynku, budowli czy też obiektu małej architektury), prowadziłoby do stwierdzenia, że nie jest ona objęta przepisami ustawy – Prawo budowlane. Tymczasem art. 3 pkt 9 u.p.b. definiuje urządzenia budowlane, jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowalnym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem: jak przyłącza, urządzenia instalacyjne (w tym służące gromadzeniu i oczyszczeniu ścieków), a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W niniejszym przypadku nie można uznać, że stacja [...] jest związana funkcjonalnie z budynkiem kościoła pełniącego funkcję sakralną. Nie zapewnia ona także możliwości użytkowania ww. budynku zgodnie z jego przeznaczeniem – nie stanowi z nim całości techniczno-użytkowej. Stacja nie stanowi także obiektu małej architektury. Organ stwierdził, że urządzenia niezwiązane funkcjonalnie z obiektem budowlanym służące innym celom niż obiekt, według Prawa budowlanego nie mogą być uznane za urządzenia budowlane i stanowią odrębne obiekty budowlane.

Zdaniem organu pierwszej instancji stacja bazowa wypełnia definicję budowli jako całości techniczno-użytkowej wraz z instalacjami i urządzeniami (jest niezależna od budynku kościoła), znajduje się częściowo na obiekcie a częściowo wewnątrz obiektu. Nie można zatem uznać, że wykonanie spornego obiektu (na który składają się anteny, zespół urządzeń, instalacje), nie wymagał uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę w związku z art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. W przepisie tym ustawodawca jednoznacznie odniósł się do instalowania urządzeń na obiektach, a nie wewnątrz obiektów.

Uznając, że w świetle art. 48 u.p.b., istnieje możliwość legalizacji ww. stacji bazowej, PINB postanowieniem z dnia [...].04.2016 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów we wskazanym terminie. Z tego obowiązku inwestor się nie wywiązał, w związku z powyższym decyzją z dnia [...].09.2016 r. PINB, wskazując na art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 u.p.b. nakazał rozbiórkę stacji.

Odwołanie od tej decyzji wniosła [...] sp. z o.o. zarzucając naruszenie prawa materialnego: tj. art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b., oraz naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a.. Odwołująca się podtrzymała wcześniejsze stanowisko, że montaż stacji na mocy art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Tym samym brak było podstaw do zastosowania trybu legalizacji z art. 48 u.p.b.

DWINB decyzją z dnia [...].12.2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie kasacyjne organ odwoławczy, odmiennie niż PINB, stwierdził, że mamy do czynienia z urządzeniami o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. a nie z obiektem budowalnym, zatem tryb legalizacyjny z art. 48 tej ustawy nie znajduje w sprawie zastosowania. W ocenie organu odwoławczego, inwestycja na mocy przywołanego już art. 29 u.p.b. zwolniona była z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jak też z konieczności dokonania zgłoszenia, skoro wysokość urządzenia nie przekroczyła 3 m. DWINB odwołał się do orzeczenia NSA z dnia 28.01.2016 r., sygn. akt II OSK 1247/14, który stwierdził, że w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 15 mowa jest o urządzeniach, które nie mogą być utożsamiane z urządzeniami budowlanymi. Skoro w przepisie tym ustawodawca mówi o urządzeniach a nie o urządzeniach budowlanych, to należy przyjąć, że chodzi o szerszą pojęciowo klasę przedmiotów. Przepisy te mogą więc dotyczyć urządzeń budowlanych jak też urządzeń technicznych, które nie są urządzeniami budowlanymi, jak np. stacji bazowych telefonii komórkowych. W wyroku tym NSA stwierdził także, że stacje bazowe, jakkolwiek są urządzeniami technicznymi, to nie służą zapewnieniu możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. DWINB przytoczył także orzeczenie według którego, instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku objęta jest zwolnieniem z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego i dotyczy jej procedura zgłoszenia niezależnie od sposobu mocowania tego urządzenia do istniejącego budynku (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 3.12.2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1216/13) oraz orzeczenie, że maszty antenowe wraz z ich konstrukcją wsporczą oraz posadowiona na stalowym ruszcie szafa składają się na jedno urządzenie, stanowiące całość techniczną, objęte hipotezą art. 29 ust. 2 pkt 15 (WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 21.12.2007 r., sygn. akt II SA/Gd 798/07).

Organ II instancji zauważył także, że PINB oparł się na wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5.08.2014 r., sygn. akt II SA/Wr 396/14, który zapadł w sprawie dotyczącej nielegalnego posadowienia stacji bazowej [...] w tym samym obiekcie. Wyrok ten został jednak uchylony przez NSA orzeczeniem z dnia 6.10.2016r., sygn. akt II OSK 2972/14, w którym za nie zasadny uznano pogląd, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest obca w stosunku do budynku kościoła i powinna być legalizowana w trybie art. 48 u.p.b. a nie w trybie art. 50-51 tej ustawy (jak przyjęły to organy). Wskazując na powyższe DWINB stwierdził, że sprawy obu stacji znajdujących się w tym samym obiekcie są do siebie podobne i nie powinny być rozpatrywane w sposób odmienny. Zdaniem organu należy przyjąć, że NSA wykluczył możliwość stosowania art. 48 u.p.b. do stacji bazowej usytuowanej w wieży przedmiotowego kościoła. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że skoro przedmiotowa inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia, a skarżący przedłożył pozwolenie organu konserwatora zabytków na jej wykonanie w obiekcie zabytkowym oraz analizę kwalifikacyjną, z której wynika, że nie jest ona zaliczona do oddziałujących znacząco lub potencjalnie na środowisko i w pobliżu nie występuje obszar Natura 2000, należało uchylić decyzję w całości z przekazaniem celem rozpatrzenia we właściwym trybie administracyjnym.

Na powyższą decyzję zaskarżył B. Ł. W wyniku rozpoznania jego skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28.06.2017r., sygn. akt II SA/Wr 123/17 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., organ II instancji nie wskazał okoliczności sprawy, które w jego ocenie wypełniałyby zawarte w tym przepisie przesłanki co do tego, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W szczególności Sąd przyjął, że z decyzji nie wynika aby organ II instancji dopatrzył się w postępowaniu naruszeń przepisów postępowania i to w zakresie mającym wpływ na rozstrzygnięcie, czy też aby stwierdził potrzebę przeprowadzenia w całości lub w znacznej części czynności wyjaśniających istotnych dla podjęcia końcowego rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, nie kwestionował ustaleń faktycznych organu I instancji, prawidłowości przeprowadzonego postępowania i kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o., DWINB opisaną na wstępie decyzją nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy, tak jak w poprzedniej decyzji, powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych (m.in. wyroki NSA z 28.01.2016 r., sygn. akt II OSK 1247/14, WSA w Krakowie z 3.12.2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1216/13). Na ich podstawie stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z urządzeniami, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b., nie natomiast z obiektem budowlanym, tak więc art. 48 ust. 1 tej ustawy nie ma w sprawie zastosowania. Z tych powodów należało uznać, że sporna inwestycja podlegała zwolnieniu, o którym mowa tym artykule, a w związku z nieprzekroczeniem wysokości urządzenia 3 metrów, nie podlegała również zgłoszeniu. DWINB ponownie podkreślił, że wydają uchyloną decyzję organ I instancji oparł się na nieprawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5.08.2014r., sygn. akt II SA/Wr 396/14, który został jednak uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 6.10.2016 r., sygn. akt II OSK 2972/14. W ocenie organu II instancji, biorąc pod uwagę to, że sprawy firmy [...] S.A. oraz [...]sp. z o.o. są do siebie podobne, ze względu na wykonanie stacji bazowej telefonii komórkowej na tym samym obiekcie, nie powinny być rozpatrywane w sposób odmienny. Dlatego należy przyjąć, że NSA wykluczył jako podstawę prawną decyzji wydawanej w sprawie stacji bazowej telefonii komórkowej usytuowanej w wieży kościoła art. 48 oraz art. 49 u.p.b. W takiej sytuacji, skoro inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani też zgłoszenia, a wnosząca odwołanie spółka przedłożyła analizę kwalifikacyjną, na podstawie której stwierdzono, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz że w pobliżu inwestycji nie występują obszary Natura 2000, a także przedłożono również pozwolenie konserwatorskie nr [...] z dnia [...].10.2011 r., na mocy którego organ zezwolił na montaż urządzeń stacji bazowej na zewnątrz budynku, należy uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie organu I instancji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. Ł., który zarzucił DWINB: 1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne zaniechanie jego zastosowania, w sytuacji gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z prawem, a tym samym powinna zostać utrzymana w obrocie prawnym; 2) naruszenie art. 48 ust. 1- 5 u.p.b. w związku z nieuwzględnieniem i niezastosowaniem przepisów tego trybu legalizacyjnego w sytuacji, gdy badana samowola budowlana polegała na budowie budowli wymagającej uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a to stacji bazowej wewnątrz obiektu budowlanego. Zarzucając powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor nie zgodził się ze stanowiskiem DWINB, który uznał odmiennie niż PINB we [...], że w analizowanej sprawie mamy do czynienia z urządzeniami o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. a nie z obiektem budowlanym, zatem tryb legalizacyjny z art. 48 tej ustawy nie znajduje zastosowania. Według skarżącego jest błędna ocena organu na temat zwolnienia spornej inwestycji - na mocy art. 29 u.p.b. - z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jak też z konieczności dokonania zgłoszenia, skoro wysokość urządzenia nie przekroczyła 3 m. Wskazał, że art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b u.p.b. nie mógł znaleźć zastosowania w analizowanym przypadku. W tym zakresie skarżący powoła się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 02.06.2011 r., sygn. akt II SA/Wr 195/11, zgodnie z którym literalne brzmienie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. jednoznacznie wskazuje, że objęte nim zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wyłącznie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiekcie budowlanym, a nie w obiekcie budowanym. A contrario, instalowanie urządzeń wewnątrz obiektu budowlanego, tak jak w analizowanym przypadku, nie jest objęte zwolnieniem i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W przekonaniu skarżącego myli się organ II instalacji co do oceny wykonanych robót uznając, że nie doprowadziły one do budowy ani urządzenia budowlanego ani obiektu budowlanego. Wskazał, że roboty budowlane zmierzające do budowy stacji bazowej są bowiem inwestycjami prowadzącymi do budowy telekomunikacyjnych obiektów budowlanych (tj. budowli), a tym samym rozbudowy sieci telekomunikacyjnych, co też przesądza, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie tryb określony w art. 48 u.p.b. (zob. wyrok WSA z dnia 5.08.2014 r., sygn. akt II SA/Wr 396/14, wyrok NSA z dnia 26.04.2016 r., sygn. akt II OSK 1999/14).

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

W piśmie przygotowawczym z dnia [...].07.2018 r. uczestnik postępowania – [...] sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ dokonana sądowa kontrola zaskarżonego aktu nie wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na okoliczność, że w sprawie organ drugiej instancji wydał decyzję reformatoryjną, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., należało w pierwszej kolejności dokonać oceny czy w sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W decyzji o umorzeniu postępowania organ nie rozstrzyga sprawy, co do istoty a wyłącznie w sposób formalny, dlatego ma ona charakter wyjątkowy i ma zastosowanie tylko w sytuacjach, kiedy nie ma możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych i doktryny prawa - bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty.

W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji uchylił w całości decyzji PINB z dnia [...].09.2016 r., nr [...], którą nakazano inwestorowi stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wykonanej w obrębie budynku przy ul. [...][...] we [...], rozbiórkę wskazanej stacji bazowej wraz z instalacją telekomunikacyjną i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że roboty budowlane wykonane przez [...] sp. z o.o. w obrębie wieży kościoła przy ul. [...][...] we [...], polegające na instalacji: czterech anten sektorowych przykotwionych na zewnątrz wieży na wysokości okien łukowych, jednej anteny radioliniowej zamontowanej powyżej okien łukowych oraz infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym stacji zasilania, nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani też zgłoszenia. Te niekwestionowane ustalenia oparto przede wszystkim na wynikach oględzin.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy opisana wyżej inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Uznając, że spełnienie tego wymogu było niezbędne, PINB – po ustaleniu, że inwestor zrealizował sporną inwestycję bez wcześniejszego uzyskania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę – wszczął w tej sprawie postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 u.p.b., czego następstwem było wydanie postanowienia z dnia [...].04.2016 r., którym na podstawie ust. 2 i 3 tej ustawy, zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej. W konsekwencji niewykonania przez inwestora nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie, PINB wydał w dniu [...].09.2016 r. decyzję nr [...], nakazującą rozbiórkę spornej stacji bazowej.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się zaskarżoną obecnie decyzją organ II instancji. Dokonał on ponownej kwalifikacji przedsięwzięcia będącego przedmiotem sprawy i na tej podstawie stwierdził, że nie ma zastosowania art. 48 ust. 1 u.p.b., ponieważ sporna stacja bazowa nie jest obiektem budowlanym. Organ uznał, że stacja bazowa, jako urządzenie o których mowa w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b., podlegała zwolnieniu od wymogu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w związku z nieprzekroczeniem wysokości urządzenia 3 metrów, nie podlegała również reżimowi prawnemu zgłoszenia.

W ocenie Sądu, zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu II instancji uznać należy za prawidłowe. Wskazać należy, że kwestia charakteru prawnego robót budowlanych polegających na wykonaniu w obrębie istniejącego budynku stacji bazowej telefonii komórkowej, rodzi rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Różnie bowiem oceniane jest to, czy tego rodzaju inwestycja stanowi budowę obiektu budowlanego (budowli), i jako taka wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (tak między innymi WSA we Wrocławiu w przywołanym w skardze wyroku z dnia 2.06.2011 r., sygn. akt II SA/Wr 195/11), czy też stanowi jedynie instalację urządzenia, wpisując się w kategorię robót budowlanych objętych dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. i jako taka jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w przypadku urządzeń, których wysokość nie przekracza 3 m (co bezspornie ma miejsce w przypadku inwestycji będącej przedmiotem niniejszej sprawy), również z obowiązku dokonania zgłoszenia robót budowlanych (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. "b" u.p.b.).

W ocenie Sądu, należy podzielić drugi z tych poglądów, przyjęty m.in. w powołanym przez organ II instancji wyroku NSA z dnia 28.01.2016 r., sygn. akt II OSK 1247/14). W tym orzeczeniu zwrócono uwagę na zmienioną - mocą ustawy z dnia 7.05.2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), która weszła w życie w dniu 17.07.2010 r., treść art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. Dotychczasową jego treść "instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych" zastąpiono treścią "instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych". Nowe brzmienie powołanego przepisu usunęło więc wszelkie dotychczasowe wątpliwości, które sprowadzały się do tego, czy w tym przepisie chodzi także o stacje bazowe telefonii komórkowej. Takie stanowisko znajduje oparcie w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 7.05.2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, w którym wskazano, że zmiana dotycząca art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. "ma na celu doprecyzowanie obecnego brzmienia przepisu, które w praktyce budziło wątpliwości interpretacyjne. W związku z tym, jednoznacznie przesądzono, że antenowa konstrukcja wsporcza oraz instalacja radiokomunikacyjna, instalowane na istniejącym obiekcie budowlanym, są rodzajem urządzenia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15" (Druk Sejmu VI kadencji nr 2546).

W ocenie Sądu, słuszność argumentacji nakazującej zakwalifikowanie robót budowlanych będących przedmiotem niniejszej sprawy jako instalowanie urządzeń, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. potwierdza również konstrukcja przedmiotowej stacji bazowej. Należy bowiem zwrócić uwagę, że stanowiące zasadniczy element tej stacji wsporniki z zamontowanymi antenami, jak i pozostałe urządzenia techniczne, zostały umiejscowione bezpośrednio w obrębie wieży kościoła (na zewnątrz i wewnątrz), bez zastosowania dodatkowej konstrukcji w postaci masztu, na którym wszystkie te elementy byłyby umiejscowione. Jakkolwiek zatem urządzenia te w ujęciu technicznym tworzą jedną całość (jedno urządzenie w postaci stacji bazowej), to jednak z całą pewnością nie sposób zakwalifikować ich jako odrębnej – względem budynku kościoła – budowli.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że organ II instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji spornej inwestycji, jako instalowaniu urządzenia, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiekcie budowlanym. W świetle przywołanej treści art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3b u.p.b. brak jest także podstaw do twierdzenia, że na podstawie tego pierwszego przepisu mogą być jedynie instalowane pojedyncze urządzenia, konstrukcje wsporcze, anteny i instalacje radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych, nie mogą natomiast stanowić podstawy prawnej do instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej, rozumianej jako jedno urządzenie. Takie rozumienie przepisu podważa sens wskazanej nowelizacji u.p.b., w której chodziło wprost o wspieranie rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, których kluczowym elementem są stacje bazowe telefonii komórkowej, rozumiane jako zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie i emitujących pole elektromagnetyczne. Skoro w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. ustawodawca posłużył się pojęciem urządzenia, to uznać należy, że pozwolenie na budowę nie jest wymagane przy instalowaniu wszelkiego rodzaju urządzeń, w tym anten sektorowych, anten radiolinii, jeśli mają być one posadowione na istniejącym już obiekcie budowlanym, którym w tym przypadku jest wieża kościelna. Nie można zatem wyodrębniać z takiego urządzenia poszczególne elementy. Stanowią one jedną całość. Takie rozumienie art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. może prowadzić do sytuacji, w której na obiekcie budowlanym zostaną, w określonych odstępach czasu, zainstalowane oddzielnie: konstrukcja wsporcza, anteny, kable antenowe prowadzące od anten do szafki sterującej. Ponadto za prawidłowością kwalifikowania spornych robót jako instalowanie anten sektorowych i anteny radioliniowej, a także urządzeń towarzyszących na obiekcie budowlanym w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b., przemawia fakt, że przy ich umiejscowieniu nie doszło do rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy tego obiektu. Słuszność argumentacji nakazującej zakwalifikowanie robót budowlanych, będących przedmiotem niniejszej sprawy, jako instalowania urządzeń, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. potwierdza również treść art. 3 pkt 3 u.p.b., definiującego pojęcie budowli. Z przepisu tego wynika, że przez budowlę ustawodawca rozumie m.in. takie obiekty budowlane jak wolno stojące maszty antenowe. Planowane przedsięwzięcie nie dotyczy masztu wolnostojącego, lecz anten przykotwionych na obiekcie budowlanym. Jednocześnie Sądowi w niniejszym składzie znany jest pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 02.06.2011 r., sygn. akt II SA/Wr 195/11, ale go nie podziela w tym zakresie. Ratio legis regulacji art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. nie jest nałożenie wymogu uzyskania pozwolenia na budowę dla instalacji urządzeń wewnątrz obiektu budowlanego, w sytuacji gdy ze zwolnienia na podstawie tego przepisu korzystałyby wyłączenie urządzenia zainstalowane na zewnątrz. Użyty w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. termin "na obiektach budowlanych", w przypadku analizowanej sprawy należy rozumieć szeroko, tj., że dotyczy on zarówno instalowania urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na zewnątrz jako i wewnątrz takiego obiektu. W niniejszej sprawie anteny zostały przykotwione na obiekcie od zewnętrznej jak i wewnętrznej strony.

Należy zgodzić się z poglądem organu II instancji, który zwrócił uwagę, że ze względu na podobieństwo do siebie drugiej stacji bazowej – [...] SA, zrealizowanej w obrębie tego samego kościoła (jego wieży), dodatkowym wzmocnieniem dla przyjętej kwalifikacji przedsięwzięcia będącego przedmiotem sprawy jest stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 6.10.2016 r., sygn. akt II OSK 2972/14 (wyrok ten w wyniku wznowienia postępowania sądowego został uchylony wyrokiem NSA z dnia 09.04.2018 r., sygn. akt II OSK 1728/17). NSA nie zgodził się wówczas z twierdzeniem, że stacja bazowa usytuowana wewnątrz wieży jest "obca" w stosunku do budynku kościoła i przy tym wymagała pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 u.p.b., a w konsekwencji samowola budowlana polegająca na budowie takiej stacji powinna być legalizowana na podstawie art. 48 i 49 u.p.b. Odmiennie jednak niż w niniejszej sprawie, w przypadku stacji bazowej – [...], organy pozostają związanie oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 2.06.2011 r., sygn. akt II SA/Wr 195/11, w którym zostały zobowiązane do rozważenia podjęcia decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lub pkt 3 u.p.b. Takie stanowisko Sąd uzależnił jednak od wcześniejszego sprawdzenia, która z decyzji wskazanych w ust. 1 tego przepisu, będzie najpełniej odpowiadała celom postępowania naprawczego i znajdowała uzasadnienie w zaistniałym stanie faktycznym. Natomiast rozpatrywana obecnie sprawa dotyczy inwestycji zrealizowanej po dniu [...].07.2010 r. przez spółkę [...].

Ponadto należy podzielić stanowisko organu II instancji, który wychodząc z założenia, że zakwalifikowanie robót budowlanych polegających na wykonaniu spornej stacji bazowej telefonii komórkowej jako instalowanie urządzeń, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b., nie przesądza jeszcze o tym, że inwestycja ta nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ taki obowiązek mógł wynikać z art. 29 ust. 3 u.p.b., stwierdził, że w niniejszej sprawie została dokonana ocenia tego czy stacja bazowa stanowi przedsięwzięcie wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ II instancji w tym zakresie powołał się na przedłożoną przez inwestora analizę kwalifikacyjną, na podstawie której stwierdzono, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz że w pobliżu inwestycji nie występują obszary Natura 2000. Dodatkowo wskazać należy, że w aktach znajduje się stanowisko organu ochrony środowiska, z którego wynika, że miejsca dostępne dla ludności nie znajdują się w określonej przepisami odległości od środka elektrycznego anteny w osi jej głównej wiązki promieniowania, stąd instalacja nie jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogąco potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko. Także wyniki pomiarów pół elektromagnetycznych dokonanych przez akredytowane laboratorium, nie potwierdziły aby inwestycja powodowała zagrożenie dla środowiska.

Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.