Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 133/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania przygotowania zawodowego młodocianego pracownika oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. S., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A (zwaną dalej skarżącą, wnioskodawcą lub stroną), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 stycznia 2020 r., nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 2 grudnia 2019 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącej dofinansowania przygotowania zawodowego młodocianego pracownika z tytułu ukończenia nauki zawodu przez ucznia.

Wniesienie skargi zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 29 października 2019 r., M. S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą A, zwróciła się do Burmistrza [...] o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – D. K. Wnioskodawczyni zawarła w dniu 1 września 2016 r. z młodocianym pracownikiem D. K. - uczennicą B w [...] umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. D. K. realizowała u M. S. naukę zawodu kucharz - w okresie kształcenia od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2019 r. Do wniosku skarżąca dołączyła: 1) umowę o pracę zawartą w dniu 1 września 2016 r. z młodocianą D. K. w celu przygotowania zawodowego; 2) świadectwo pracy D. K. z dnia 31 sierpnia 2019 r.; 3) dyplom D. K. z dnia 30 sierpnia 2019 r. potwierdzający kwalifikacje w zawodzie kucharz wystawiony przez Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej we [...]; 4) akt nadania M. S. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia 31 sierpnia 2001 r., z którego wynika, że posiada ona wykształcenie wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym i może być zatrudniona w szkole ponadgimnazjalnej, gimnazjum, szkole podstawowej; 5) zaświadczenie C w [...] z dnia 3 listopada 2003 r. wskazujące, że M. S. studiowała tam w okresie od 1 października 1994 r. do 10 grudnia 1997 r.; 6) dyplom Uniwersytetu [...] z dnia 3 sierpnia 2000 r. M. S. potwierdzający odbycie przez nią studiów magisterskich na kierunku filologia w zakresie filologii angielskiej; 7) wpis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że działalność gospodarcza M. S. w przeważającej części to nauka [...]; 8) formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis; 9) oświadczenie z dnia 29 października 2019 r. o otrzymanej pomocy de minimis w okresie obejmującym bieżący rok podatkowy oraz poprzedzające go 2 lata podatkowe w wysokości 25.883,40 zł (co stanowi równowartość 6.086,58 euro).

Pismem z dnia 14 listopada 2019 r. organ pierwszej instancji wezwał M. S. o dostarczenie dokumentacji potwierdzającej posiadanie przez nią jako instruktora praktycznej nauki zawodu co najmniej czteroletniego stażu pracy w zawodzie, którego nauczała, tj. kucharza.

W odpowiedzi skarżąca podała, że jest właścicielką D i od dnia 10 maja 2010 r. prowadzi restaurację (zgodnie z PKD 56.10A uwidocznionym w CEilDG), w związku z czym posiada ponad 9 letni staż w zawodzie, a od roku 2014 spełnia wymogi dla instruktorów praktycznej nauki zawodu prowadzących kształcenie w zawodzie kucharza.

Decyzją z dnia 2 grudnia 2019 r., nr [...], Burmistrz [...] na podstawie art. 122 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą) oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010 i z 2019 r. poz. 1636) oraz § 10 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010 r. nr 244, poz. 1626, z późn. zm.), odmówił przyznania M. S. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać odpowiednie kwalifikacje wymienione w tym przepisie. Stwierdził, że skarżąca spełnia zapisy w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo oświatowe, ponadto posiada kwalifikacje pedagogiczne wymagane od nauczycieli udokumentowane posiadanym aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego (§ 10 ust. 3 pkt 5 ww. rozporządzenia), jednakże nie spełnia wymogu z § 10 ust. 4 pkt 3 lit b, tj. nie posiada 4-letniego stażu w zawodzie kucharz. Organ wskazał, że wnioskodawczyni ukończyła studia wyższe na kierunku filologia w zakresie filologii angielskiej, a więc studia na kierunku innym niż odpowiednim do zawodu, którego będzie nauczać. Prowadzenie działalności gospodarczej obejmującej swym zakresem min. prowadzenie restauracji (PKD 56.10A) od 10 maja 2010 r. nie jest tożsame z posiadaniem czteroletniego stażu w zawodzie kucharz. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, organ stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie uwidocznionym w rejestrze tej działalności nie przesądza o tym, że osoba taka posiada staż pracy we wszystkich zawodach niezbędnych do realizacji tej działalności.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. podniosła zarzuty:

1) naruszenia art. 7, art. 77 i art. 81a k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a przez to zinterpretowanie wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego na jej niekorzyść;

2) naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych i niezwrócenie jej uwagi, iż złożone wyjaśnienie nie stanowi dowodu na posiadanie stażu pracy w zawodzie kucharz oraz nieprzeprowadzenie innego postępowania dowodowego;

3) nieprawidłowej interpretacji § 10 ust. 3 pkt b rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu;

4) nieprawidłowej interpretacji art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego przez bezpodstawne przyjęcie, że nie posiada kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych w zawodzie kucharz;

5) naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że od 2010 r. prowadzi hotel, w którym znajduje się restauracja, a zatem posiadać doświadczenie i wiedzę w zawodzie kucharza. W ocenie skarżącej, to organ winien wskazać, jakie dowody musi przedstawić celem wykazania, że posiada staż pracy w zawodzie kucharz. W dalszej kolejności zarzuciła organowi, że rozstrzygnął sprawę bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił jej oświadczenia. Podniosła, że restaurację prowadzi osobiście a do jej stałych i codziennych obowiązków należy m.in.: ustalanie menu, nadzór nad wykonaniem potraw, osobiste wykonywanie niektórych potraw oraz ustalanie zasad wydawania posiłków. Dodała ponadto, że od początku istnienia restauracji zatrudnia kucharzy, pomoce kuchenne i pomoc śniadaniową, jednak zatrudnienie pracowników nie wyklucza jej osobistego zaangażowania w pracę restauracji. Przez okres ponad 9 lat, uczestnicząc w kursach kulinarnych oraz podejmując samokształcenie, zdobyła ogromne doświadczenie zawodowe w zawodzie kucharz i jest w stanie nadzorować i oceniać pracę nawet zawodowych kucharzy. Na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. wniosła o dopuszczenie jako dowodów w sprawie: poświadczenia E Sp. z o.o. we [...] o jej uczestniczeniu w warsztatach kulinarnych, pisma F Sp. z o.o. zawierającego referencje z zakresu przygotowania cateringu i imprez okolicznościowych oraz listu referencyjnego G.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwsze instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania a następnie wskazało na przepisy ustawy Prawo oświatowe, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2019 r. W odniesieniu do powyższych przepisów Kolegium zauważyło, że w sprawie obowiązywały przepisy w brzmieniu dotychczasowym, czyli stanie prawnym do dnia 31 sierpnia 2019 r., albowiem nauka zawodu młodocianego pracownika ukończyła się przed dniem 1 września 2019 r. W dalszej kolejności Kolegium podało, że zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców mogą prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy. Stosownie do z § 10 ust. 5 ww. rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:

1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Kolegium podkreśliło, że warunkiem niezbędnym do przyznania pracodawcy, u którego praktyczną naukę zawodu odbywał młodociany pracownik jest kumulatywne spełnienie wszystkich ustawowych przesłanek, tj.: zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadanie przez pracodawcę lub osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych oraz ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek skutkuje koniecznością wydania przez organ decyzji odmownej. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały wprawdzie spełnione przesłanki dotyczące młodocianego pracownika, z którym pracodawca zawarł umowę o pracę, albowiem D. K. ukończyła naukę zawodu i złożyła w dniu 30 sierpnia 2019 r. przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną we [...] egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie kucharz oraz w zakresie kwalifikacji "sporządzanie potraw i napojów" - wyodrębnionej w zawodach: technik żywienia i usług gastronomicznych (343404) oraz kucharz (512001), jednakże - po stronie pracodawcy - nie zostały dochowane wszystkie wymogi wynikające z przepisów. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza [...], że M. S., będąca instruktorem praktycznej nauki zawodu młodocianego pracownika w zawodzie kucharz, posiada kwalifikacje pedagogiczne wymagane od nauczycieli, udokumentowane aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, jednakże nie posiada 6-letniego stażu pracy w zawodzie kucharz. Zdaniem Kolegium, skoro wnioskodawczyni posiada dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku filologia, a zatem na innym kierunku niż tym, w którym prowadziła praktyczną naukę zawodu młodocianego, winna posiadać sześcioletni staż pracy w zawodzie kucharz. Jednakże, zdaniem Kolegium, wadliwość ta nie ma wpływu na rozpatrzenie sprawy, gdyż strona nie wykazała, aby posiadała jakikolwiek staż pracy w nauczanym zawodzie kucharza. W przekonaniu Kolegium, nie do przyjęcia jest argumentacja przedstawiana przez stronę, że okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej, m.in. w zakresie prowadzenia restauracji, powoduje, że nabyła ona taki staż. Kolegium zauważyło, że z informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że strona prowadzi działalność gospodarczą w szerokim zakresie, przy czym w przeważającej części jest to nauka [...], a ponadto hotele i inne obiekty zakwaterowania, restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, ruchome placówki gastronomiczne, catering, przygotowywanie i podawanie napojów, działalność związaną z tłumaczeniami, działalność agentów turystycznych. Tak szeroki zakres działania powoduje, że osoba prowadząca tę działalność nie jest w stanie wykonywać osobiście wszystkich prac związanych z jej prowadzeniem. Okoliczność tę potwierdza również skarżąca przedstawiając zakres czynności, jakie podejmuje w celu prawidłowego funkcjonowania restauracji, tj. ustala menu, nadzoruje wykonanie i wykonuje osobiście niektóre potrawy. Wskazuje także, iż od początku istnienia restauracji zatrudnia kucharzy, pomoce kuchenne i pomoc śniadaniową. Zdaniem Kolegium, posiadanie stażu w konkretnym zawodzie oznacza, wykonywanie stałej pracy - w tym przypadku na stanowisku kucharza, nie zaś pełnienie funkcji zarządzającej i nadzorczej w restauracji oraz mniej lub bardziej sporadyczny kontakt z zagadnieniami związanymi z zakresem pracy kucharza. Stażu w zawodzie kucharza, zdaniem Kolegium, nie potwierdzają również przedłożone do odwołania dowody w postaci poświadczenia firmy E Sp. z o.o. we [...] o uczestniczeniu strony w warsztatach kulinarnych, pisma F Sp. z o.o. zawierającego referencje dla firmy strony z zakresu przygotowania cateringu i imprez okolicznościowych oraz listu referencyjnego G, dotyczącego organizacji imprezy przez restaurację strony. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że pismem z dnia 14 listopada 2019 r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej posiadanie przez nią co najmniej czteroletniego stażu pracy w zawodzie kucharz. Zatem nie można organowi czynić zarzutu, że mimo uzyskania wyjaśnień od strony - że staż pracy potwierdza prowadzenie przez nią restauracji od 2010 r. - organ ten winien poszukiwać innych dowodów na tę okoliczność, jak również wskazać stronie, jakie konkretnie dowody ma przedłożyć. Wobec powyższego, jako niezasadny Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a., akcentując, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny w zakresie ustalenia, czy strona posiada kwalifikacje zawodowe do prowadzenia praktycznej nauki w zawodzie kucharz, wynika z zebranych w sprawie dowodów i nie budzi wątpliwości organu.

W skardze na powyższą decyzję M. S., reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego H. Ł. zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, przejawiające się w odmowie przyznania skarżącej dofinansowania w sytuacji, gdy spełniła wymogi określone w ustawie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie;

2) naruszenie art. 7 k.p.a poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego a przez to zinterpretowanie wątpliwości, co do ustalonego stanu faktycznego na niekorzyść strony i przyjęcie, że nie posiada jakiegokolwiek stażu w zawodzie kucharz.

Na postawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] z dnia 2 grudnia 2019 r. i orzeczenie co do istoty sprawy oraz wydanie decyzji o przyznaniu skarżącej dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego w zawodzie kucharza, ewentualnie o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podała, że zaskarżoną decyzją Kolegium ustaliło prawidłowo stan faktyczny w zakresie dotyczącym prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, jednak wyprowadzone na tej podstawie wnioski okazały się błędne. W ocenie skarżącej, przepisy rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu wskazują wprost, że doświadczenie zawodowe instruktora praktycznej nauki zawodu ustala się na podstawie stażu pracy. Przepisy te nie definiują jednak pojęcia stażu pracy, wobec powyższego, definicji tej należy poszukiwać w literaturze oraz ugruntowanym już orzecznictwie sądowym. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wywodziła, że zarówno pojęcie "stażu" jak i definicja "pracy" ma szerokie znaczenie. "Staż" to czas, na który trwała czyjaś praca lub zdobywanie doświadczenia w jakimś zakresie, okres pracy, okres działalności w jakiejś dziedzinie. Z kolei "praca", oznacza celową działalność człowieka zmierzającego do wytworzenia określonych dóbr materialnych i kulturalnych, działanie, robienie czegoś, wykonywany zawód, zajęcie, zatrudnienie, jako źródło zarobku, posada, zarobkowanie. Z orzecznictwa wynika również, że przepisy rozporządzenia nie formułują żadnych wymagań dotyczących, w jaki sposób instruktorzy praktycznej nauki zawodu mieliby udowodnić staż pracy w zawodzie. Skoro skarżąca od 10 lat prowadzi restaurację a działania skarżącej (bezsporne) prowadzone są stale i codziennie w zakresie funkcjonowania restauracji, w tym osobiście ustala menu oraz nadzoruje wykonanie potraw i wykonuje niektóre potrawy osobiście - to uznać należy, że zdobyła doświadczenie w zawodzie kucharz, pomimo tego, że nie wykonuje wszystkich czynności na tym stanowisku. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że tylko wykonywanie stałej pracy na danym stanowisku lub wykonywanie wszystkich czynności osobiście decyduje o posiadaniu stażu pracy w konkretnym zawodzie. W ocenie skarżącej, prowadzenie restauracji i sprawowanie nadzoru zatrudnionych w kuchni pracowników (w tym kucharzy) - nie wymaga od przedsiębiorcy odpowiedniego doświadczenie i znajomość tematu. Akcentowała również, że uczestniczy w warsztatach kulinarnych, świadczy usługi o wysokiej jakości (co zostało wykazane stosownymi dokumentami), w celu pogłębienia już posiadanego doświadczenia. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że okoliczność, iż prowadzi działalność również w innym zakresie ([...]) - dyskwalifikuje jej staż pracy na stanowisku kucharza. Wyjaśniła ponadto, że realizując działalność w zakresie [...] - również zatrudnia inne osoby i nie wykonuje wszystkich czynności osobiście. Dodała, że sposób organizacji prowadzenia działalności gospodarczej należy wyłącznie do skarżącej w tym również do skarżącej należy ustalenie czasu pracy, który poświęca dla realizacji określonych celów gospodarczych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. To z kolei oznacza, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego oraz materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. W zakresie dokonywanej oceny legalności nie może jednak wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie i kontrolować legalności działań organów, które nie są związane ze sprawą w jej znaczeniu przedmiotowym.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 910), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1148, ze zm.) - zwanej nadal ustawą. Zgodnie z art. 120 ust. 1 cyt. ustawy, praktyczna nauka zawodu może odbywać się w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Praktyczna nauka zawodu odbywa się w podmiotach, o których mowa w ust. 1, na podstawie umowy zawartej pomiędzy szkołą a tym podmiotem. Umowa powinna określać w szczególności sposób ponoszenia kosztów realizowania praktycznej nauki zawodu (art. 120 ust. 2 cyt. ustawy). Przepisu ust. 2 nie stosuje się do praktycznej nauki zawodu organizowanej przez szkołę w jej warsztatach oraz pracowniach szkolnych dla uczniów tej szkoły (art. 120 ust. 3 ustawy).

Stosownie natomiast do treści art. 120 ust. 4 ustawy, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, a także w innych podmiotach wymienionych w ust. 1, uwzględniając zakres spraw, które powinny być określone w umowie, o której mowa w ust. 2, w tym prawa i obowiązki podmiotów, o których mowa w ust. 1, a także kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia.

Przepisy ust. 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do młodocianych pracowników odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach odbywania przygotowania zawodowego. W przypadku młodocianego pracownika umowę z podmiotem, o którym mowa w ust. 1, zawiera pracodawca, który zatrudnia tego młodocianego (art. 120 ust. 5 ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 122 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz.U. z 2018 r. poz. 1267),

b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi:

1) w przypadku nauki zawodu - do 8.081 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy; jeżeli okres kształcenia jest krótszy niż 36 miesięcy, kwotę dofinansowania wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do okresu kształcenia;

2) w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - do 254 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia.

Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1 (art. 122 ust. 6 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 122 ust. 7 ustawy, dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Do wniosku należy dołączyć:

1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;

3) kopię odpowiednio dyplomu, certyfikatu lub świadectwa, potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.

Dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników jest finansowane ze środków Funduszu Pracy (art. 122 ust. 8 ustawy).

Z załączonych przez skarżącą do wniosku kopii dokumentów wynika, że zawarła ona w dniu 1 września 2016 r. z młodocianym pracownikiem – D. K. umowę o pracę w celu nauki zawodu - przygotowania zawodowego w zawodzie kucharza. W dniu 31 sierpnia 2019 r. D. K. zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie kucharza i technika żywienia i usług gastronomicznych. Skarżąca spełniła zatem dwie z wymaganych przesłanek.

Sporna w niniejszej sprawie pozostaje kwestia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego M. S. - jako prowadząca przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika, spełniła trzecią z wymaganych przesłanek przyznania dofinansowania, w postaci posiadania wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego zawodu kucharza. Skarżąca wywodzi bowiem, że spełniała wszystkie warunki wymagane w rozporządzeniu w sprawie praktycznej nauki zawodu. Organ administracyjny kwestionuje natomiast posiadanie tych kwalifikacji utrzymując, iż nie został spełniony warunek posiadania przez skarżącą sześcioletniego stażu pracy w zawodzie kucharza.

W związku z powyższym wskazać należy, iż zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzanie zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r., poz. 2010, z późn. zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia, przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, zwanych dalej "młodocianymi", może odbywać się przez:

1) naukę zawodu;

2) przyuczenie do wykonywania określonej pracy.

Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego pracownika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu, która jest organizowana u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach, oraz dokształcanie teoretyczne.

Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia, przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:

1) pracodawca,

2) osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,

3) osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.

Dla spełnienia zatem przesłanki z art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy konieczne jest wykazane przez pracodawcę prowadzącego przygotowanie zawodowe, że posiada wymagane kwalifikacje, które określone zostały w rozprowadzeniu Ministra Edukacji narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. z 2017 r., poz. 1644, z późn. zm.), a które powinny być potwierdzone stosownym dokumentem. W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenie to stosuje się odpowiednio do młodocianych pracowników, odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach przygotowania zawodowego.

Realizowanie przez pracodawcę praktycznej nauki zawodu, w ramach umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, uregulowane zostało w § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, zgodnie z którym zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy - zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Aby realizować praktyczną naukę zawodu, stosownie do § 10 ust. 4 tego rozporządzenia, instruktorzy praktycznej nauki zawodu muszą jednak spełniać określone przez ustawodawcę wymagania. Zgodnie z treści § 10 ust. 4 rozporządzenia, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, posiadają co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

Stosownie zaś do treści § 10 ust. 5 rozporządzenia, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, posiadają przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:

1) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

W świetle przytoczonych przepisów i zebranego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że M. S. posiada wymagane wykształcenie, w tym także pedagogiczne, jednakże zgodzić należało się z Kolegium, że skarżąca nie posiada pełnych kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, albowiem nie spełnia warunków określonych w § 10 ust. 5 pkt 4 cyt. rozporządzenia, tj. posiada dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku, lecz nie posiada sześcioletniego stażu pracy w zawodzie.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia o wpisie przedsiębiorcy M. S. do ewidencji działalności gospodarczej z 6 października 1999 r. wynika bowiem, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie 9 przedmiotów, tj. naukę języków obcych (PKD 85.59.A); hotele i podobne obiekty zakwaterowania (PKD 55.10.Z); restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne (PKD 56.10.A); ruchome placówki gastronomiczne (PKD 56.10.B); przygotowywanie i podawanie napojów (PKD 56.30.Z); działalność związaną z tłumaczeniami (PKD 74.30.Z) oraz działalność agentów turystycznych (PKD 79.11.A).

Zgodzić należało się z Kolegium, że tak szeroki zakres działalności powoduje, że osoba prowadząca tą działalność nie jest w stanie wykonywać osobiście wszystkich prac związanych z jej prowadzeniem. Konsekwencją tego jest konieczność zatrudnienia innych osób, w tym posiadających odpowiednie przygotowanie zawodowe w wielu dziedzinach.

Zdaniem Sądu, prawidłowo argumentowało Kolegium, że nie jest możliwe, aby przedsiębiorca - prowadząc działalność gospodarczą w tak dużym zakresie - mógł ponadto odbywać, przez okres co najmniej sześcioletni, staż na stanowisku kucharza. Zresztą sama skarżąca przyznała, że od początku istnienia restauracji zatrudniała kucharzy, pomoce kuchenne i pomoc śniadaniową, a do jej czynności należało m.in.: ustalanie menu, nadzór nad wykonaniem potraw, osobiste wykonywanie niektórych potraw oraz ustalanie zasad wydawania posiłków.

Rację ma skarżąca, że zatrudnienie pracowników nie wyklucza osobistego zaangażowania w pracę restauracji, jednakże uczestnictwo w różnych kursach kulinarnych nie stanowi o zdobyciu stażu i kwalifikacji w danym zawodzie.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie uwidocznionym w rejestrze tej działalności nie przesądza jeszcze o tym, że osoba prowadząca tą działalność posiada staż pracy we wszystkich zawodach niezbędnych do realizacji tej działalności. Każdorazowo osoba taka musi ten staż wykazać poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających jej bezpośredni i stały, w danym okresie, udział w wykonywaniu pracy w konkretnym zawodzie. W przedmiotowej sprawie, skarżąca dokumentów takich nie przedłożyła, a w tym przypadku to po jej stronie istniał obowiązek wykazania posiadanego stażu pracy w przedmiotowym zawodzie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że posiadanie stażu w konkretnym zawodzie oznacza wykonywanie stałej pracy na danym stanowisku (tu: kucharza), nie zaś pełnienie funkcji osoby zarządzającej lokalem, bądź sporadyczny kontakt z zagadnieniami związanymi z zakresem pracy kucharza, wynikający chociażby z osobistego zamiłowania do gotowania czy prac cukierniczych (por. WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 52/16 - dostępny na stronie internetowej Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności prawidłowe jest więc stanowisko organu, że zatrudniając młodocianego pracownika celem nauki zawodu, na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie skarżąca nie spełniała przesłanki z § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, nie posiadała bowiem sześcioletniego stażu pracy w zawodzie, którego nauczała. Bez znaczenia jest zatem okres prowadzenia działalności gastronomicznej, albowiem w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego wykonywanie pracy na stanowisku kucharza. Odnosząc się z kolei do wyroku tut. Sądu pod sygn. akt II SA/Op 205/08, na który powoływała się skarżąca, stwierdzić przyjdzie, iż wyrok ten zapadł w odmiennym stanie faktycznym, zatem nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia w niniejszej sprawie. Nie mógł mieć zastosowania także art. 153 P.p.s.a.

Konstatując, uznać należy, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący, przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przeprowadzona przez organy administracji ocena dowodów nie narusza art. 80 k.p.a. Organy zgromadziły bowiem dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał szczegółowo na fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł. Na poparcie swojego stanowiska Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu przywołało przepisy prawa, prawidłowo wyjaśniając zastosowaną podstawę prawną decyzji, co umożliwiło Sądowi przeprowadzenie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.