Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1509/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania pobranego świadczenia za nienależne 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] prostujące decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy:

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] uznał kwoty wypłaconego B. M. za okres od 1 grudnia 2005 r. do 31 maja 2007 zasiłku rodzinne oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: W., P. i K. M. za nienależne świadczenie.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. działając z urzędu Marszałek Województwa [...] dokonał zmiany w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. w ten sposób, że sprostował nazwisko "M." na prawidłowo brzmiące "M.".

Rozpoznając złożone zażalenie na ww. postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że art. 113 kpa pozwala na żądanie strony lub z urzędu prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez organ decyzjach. "Błąd pisarski" oznacza widoczne , wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię oraz widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, a błąd matematyczny omyłkę w wykonywaniu działania matematycznego. Możliwe jest prostowanie wymienionych w art. 113 § 1 kpa okoliczności zaistniałych zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu decyzji . Organ wskazał również , że tryb prostowania oczywistych omyłek nie służy weryfikacji merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii , których dotyczy to postanowienie.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła B. M. wskazując , że omyłka pisarska miała istotne znaczenie, gdyż pisma kierowane na nieprawidłowe nazwisko nie docierały do nie. Tak więc nieprawidłowe jest stwierdzenie zawarte w treści postanowienia, że nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących środków odwoławczych. Skarżąca podkreśliła że nie skorzystała z nich, gdyż decyzja podjęta w sprawie zwrotu wypłaconego zasiłku nie dotarła do niej . W końcowej części uzasadnienia podkreśliła, że gdyby nie doszło do pomyłki pisarskiej, pismo z żądaniem zwrotu dotarłoby do niej , co umożliwiłoby wyjaśnienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną ( postanowienie)z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga B. M. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ wydając zaskarżone postanowienia dopuścił się, mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów art. 109§1, 110 i 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w zacytowanym powyżej przepisie są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Stosownie do przepisu art. 113 § 1 k.p.a. sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji państwowej. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Wynika z tego, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów.

W przedmiotowej sprawie organy zastosowały instytucję sprostowania decyzji , nie zwróciły jednak uwagi i w żadnym zakresie nie odniosły się do kwestii prawidłowości doręczenia decyzji oraz wejścia decyzji do obrotu prawnego. Jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że akt ten musi być doręczony lub zakomunikowany stronie. Decyzja administracyjna jest bowiem aktem zewnętrznym, będącym władczym oświadczeniem woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz. Oznacza to, iż decyzja sporządzona, ale nie doręczona stronie, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż wprawdzie z chwilą jej podpisania wiąże, organ lecz wywołuje skutki prawne na zewnątrz dopiero z chwilą jej wprowadzenia do obrotu prawnego, co ma miejsce z chwilą jej doręczenia którejkolwiek ze stron postępowania. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia, gdyż z tą chwilą wchodzi ona do obrotu prawnego. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1591/05, LEX nr 192504, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. akt. II SA/Ol 960/09) i prezentowane jest w piśmiennictwie.

W przedmiotowej sprawie decyzja Marszałka Województwa z dnia [...] lutego 2009 r. została skierowana do "B. M." , została również wysłana na nazwisko "M." (w aktach administracyjnych znajduje się awizowana na to nazwisko przesyłka) .Nie została zatem doręczona stronie tj. B. M. Za tym stwierdzeniem przemawia argumentacja wynikająca z art. 109 i 110 k.p.a. Zgodnie z art. 109 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie, a art. 110 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej . Zatem zestawienie przywołanych wyżej przepisów wskazuje , że kwestię sprostowania decyzji można rozważać dopiero po ustaleniu, że skutecznie doręczono lub ogłoszono decyzję stronie. Organ natomiast powyższych kwestii w ogóle nie rozważał stosując instytucję sprostowania decyzji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zbada prawidłowość doręczenia B. M. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2009 r. i w zależności od dokonanej oceny rozważy, czy istnieje konieczność jej ponownego doręczenia. Sąd zwraca uwagę, że w każdym przypadku niedoręczenia decyzji w sposób prawidłowy, organ pierwszej instancji zobligowany jest mocą art. 109 k.p.a. do jej doręczenia zgodnie z przepisami k.p.a. Od oceny powyższej okoliczności zależeć też będzie zastosowanie przez organ instytucji sprostowania ww. decyzji.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że istnieje konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2011 r. z obrotu prawnego. Z tego względu orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika zaś z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 przywołanego aktu.