Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 256/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 25 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Marta Laskowska-Pietrzak, WSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant: referent stażysta Natalia Kopyś, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P. G. (dalej także jako: "strona" lub "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko E. G., za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. oraz od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2017 r., w łącznej wysokości [...] zł oraz zażądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...]zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] przyznano stronie świadczenie wychowawcze na dziecko: E. G. na okres od 1.04.2016 r. do 30.09.2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz na dziecko: P. G. na okres od 1.04.2016 r. do 30.09.2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W decyzji strona została pouczona, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego to świadczenie. Pouczenie to znalazło odzwierciedlenie zarówno we wniosku, jaki składa storna ubiegając się o przyznanie jej prawa do świadczeń, jak również w decyzji, którą otrzymuje, a która stanowi podstawę do wypłaty świadczenia.

Po uprawomocnieniu się decyzji organ pozyskał informację, że P. G. od dnia 1 stycznia 2016 r. podjął zatrudnienie w firmie "P. K. P. S., Z. O. w L., a jego żona podjęła pracę od dnia 15 września 2015 r. do 7 maja 2017 r. w firmie "S. " i od dnia 5 maja 2017 r. w firmie I. Sp. z o.o. Organ po ponownym przeliczeniu dochodów strony stwierdził, że przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie od kwietnia 2016 r. do maja 2017 r. wyniósł [...] zł r. (dochód miesięczny strony [...] zł + [...] zł dochód żony E. S.-G. : 4 osoby) i nie kwalifikuje do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie z czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł (dochód miesięczny strony [...] zł : 4 osoby) uprawnia do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Natomiast przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie w okresie od lipca 2017 r. do września 2017 r. w wysokości [...] zł (dochód miesięczny strony [...] zł + [...] zł dochód żony E. S.-G. : 4 osoby) - nie kwalifikuje do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Dlatego wypłacone stronie świadczenie wychowawcze za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. oraz od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2017 r., w łącznej wysokości [...] zł, organ pierwszej instancji uznał za świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Jednocześnie zażądał zwrotu świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami.

W wyniku wniesionego przez P. G. odwołania w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L..

Organ drugiej instancji odwołując się do przepisów art. 2, art. 5, art. 7 i art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazał, że ustalając prawo do świadczenia wychowawczego na okres pierwszy, rokiem kalendarzowym "bazowym", z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok 2014 z uwzględnieniem dochodu uzyskanego i utraconego od roku 2014 do roku w którym ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Jak zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze P. G. wypełniając wniosek z dnia 13 kwietnia 2016 r. (data wpływu wniosku do organu) o ustalenie uprawnienia do świadczenia wychowawczego na dzieci E. i P. G. na okres [...] oświadczył, że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku nie nastąpiła utrata i nie nastąpiło uzyskanie przez członków rodziny dochodów, a także oświadczył, że zapoznał się z pouczeniem dotyczącym ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego zwłaszcza o konieczności poinformowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Ponadto decyzja z dnia [...] maja 2016 r. przyznająca świadczenie wychowawcze na dzieci po [...] zł na każde dziecko, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., zawierała prawidłowe, wyczerpujące pouczenie strony o konieczności powiadomienia organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia, odnosiła się również do kwestii nienależnie pobranego świadczenia.

Zdaniem Kolegium przeanalizowana historia zatrudnienia odwołującego i jego żony pokazuje, że w badanej sprawie miało miejsce utracenie i uzyskanie dochodów zarówno przez odwołującego jak i jego żony na przestrzeni lat 2014-2017. I tak P. G. w roku bazowym 2014 uzyskał dochód z tytułu zatrudnienia w [...] T. M. w okresie od 1 sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2015 r., który to dochód w dacie składania wniosku był dochodem utraconym. Od 1 stycznia 2016 r. do nadal odwołujący był zatrudniony w "P. K. P. S., Z. O. w L., co świadczy, że w dacie składania wniosku miał dochód uzyskany w rozumieniu ustawy - w lutym 2016 r. wysokości netto [...] zł. Z kolei historia pracy E. S.-G. żony odwołującego wskazuje, że w roku bazowym, tj. 2014 r. ww. zatrudniona była w UM w L. w okresie od 15 kwietnia 2014 r. do 31 marca 2015 r., i ten dochód należy uznać za utracony. W roku 2014 żona odwołującego dodatkowo pracowała w okresie od 1 maja do 15 grudnia 2014 r. i od 1 maja 2014 r. do 15 grudnia 2015 r. na umowę zlecenie w firmie "P. K. P. S." Z. O. w L.. W dacie składania wniosku dochód z tego źródła należało uznać za utracony. W roku 2015 żona odwołującego podjęła zatrudnienie w firmie S., gdzie pracowała od 15 września 2015 r. do 7 maja 2017 r. W dacie składania wniosku 13 kwietnia 2016 r. należało w strukturze dochodów rodziny uwzględnić dochód z 2014 r. w wysokości [...] zł, dochód uzyskany przez żonę odwołującego za październik 2015 r., w wysokości netto [...] zł i dochód uzyskany przez odwołującego z lutego 2016 r. w wysokości netto [...] zł. W zgodzie z art. 7 ust. 3 omawianej ustawy uwzględnia się dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W dacie składania wniosku po dodaniu tych dochodów przeciętny miesięczny dochód wyniósł netto [...] zł, a w przeliczeniu na jedną osobę w czteroosobowej rodzinie zamknął się kwotą [...]zł przekraczającą kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia wychowawczego, skutkując brakiem uprawnienia do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecka w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. Weryfikacja sytuacji dochodowej odwołującej po zrealizowaniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko wskazuje na ustanie prawa do pobierania świadczenia od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2017 r., ponieważ w trakcie wypłaty świadczenia żona odwołującego za porozumieniem stron rozwiązała umowę w firmie S. i od 5 maja 2017 r. do nadal podjęła zatrudnienie w firmie I. R. Sp. z o.o., uzyskując w czerwcu 2017 r. dochód netto w wysokości [...] zł, który po dodaniu do dochodu uzyskanego odwołującego z lutego 2016 r. w wysokości netto [...] zł, w przeliczeniu na jedną osobę w rodzie dało kwotę [...]zł nie uprawniającą do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Powyższe w ocenie Kolegium pozwalało na stwierdzenie, że odwołujący pobrał nienależnie świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. oraz od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2017 r. , w łącznej wysokości [...] zł, podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Za niezasługujące na uwzględnienie organ drugiej instancji uznał zarzuty odwołania ponieważ w ocenie Kolegium organ pierwszej instancji wywiązał się z obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego, zaś z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno i czytelnie wynika, jakimi względami organ kierował się w swym rozstrzygnięciu.

Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona przez P. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze postawiono zarzut naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jak też naruszenie art. 231 § 1 k.k. polegające na nadużyciu uprawnień przez funkcjonariusza publicznego lub nie dopełnieniu obowiązków, działając tym samym na szkodę interesu publicznego lub prywatnego.

Wskazując na taki zarzut wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Co ważne w większości ustalenia te wynikają z dokumentów i oświadczeń przedstawionych przez samego skarżącego, co w szczególności dotyczy takich podstawowych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności jak fakt podjęcia przez skarżącego z dniem 1 stycznia 2016 r. pracy zarobkowej w "P. K. P. S." i zatrudnienia żony skarżącego w firmie "S." w okresie od 15 września 2015 r. do 7 maja 2017 r. oraz wysokości osiąganych tam dochodów.

Już więc z tych względów brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń organów dokonanych na podstawie takich dowodów, pochodzących w większości od samego skarżącego.

Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.

W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

W sprawie nie zaistniały także okoliczności, które świadczyłyby o naruszeniu przez organ dyspozycji art. 9 i 10 k.p.a.

Żadna z okoliczności ujawnionych w toku postępowania nie uzasadniała przyjęcia, że prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co czyniło niezasadnym także zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a.

Organ nie naruszył również dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

Zasadniczy zarzut skargi dotyczył prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ.

Jak wskazano już wyżej brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organ albowiem wynikają one z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym przede wszystkim z dowodów w postaci dokumentów i oświadczeń pochodzących od samego skarżącego.

Co ważne skarżący zarzucając organowi niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy nie wskazał na czym powyższe uchybienia miałyby polegać, jak też nie podał jakich dowodów organ nie przeprowadził oraz jakich okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy organ nie wyjaśnił.

Powyższe nie pozwala na uznanie za uzasadnione zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do przypisania organowi naruszenia przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm. - dalej jako: "u.p.p.w.d." lub "ustawa"), w tym w szczególności art. 25 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. został uchylony z dniem 1 lipca 2019 r., jednakże na mocy przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 924) ma on nadal zastosowanie w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do dnia 30 czerwca 2019 r., a więc w stosunku do tego rodzaju świadczeń jak te będące przedmiotem postępowania w sprawie. Uwaga ta dotyczy także pozostałych przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci cytowanych w uzasadnieniu.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy w brzemieniu poprzednio obowiązującym za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że w przepisie tym

ustawodawca posłużył się pojęciem "nienależnie pobranego świadczenia", odnoszącym się do cechy czynności ("pobrania"), a nie cechy świadczenia ("nienależnego"), w związku z czym należy rozróżnić pojęcie "nienależnego świadczenia" od "świadczenia nienależnie pobranego". Z tego powodu, przyjmuje się, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym, występującym wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła, a "świadczenie nienależnie pobrane" jest świadczeniem pobranym przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania).

Nie negując takiego stanowiska zauważyć należy, że przesłanki uznania świadczenia za nienależne z art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. zostały określone w sposób mniej rygorystyczny niż w pozostałych punktach tego przepisu.

Od strony przedmiotowej dla zastosowania przywoływanej normy wystarczające jest, że świadczenie wychowawcze wypłacone zostało mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia. Regulacja ta nie wymaga natomiast, by osoba pobierająca świadczenie kwalifikowała się jakimkolwiek szczególnym rodzajem lub natężeniem winy, tak jak przykładowo ma to miejsce w przypadku art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdzie dla uznania świadczenia za nienależne konieczne jest, by świadczenie wychowawcze zostało przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie.

W konsekwencji też za nienależne świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. uznać należy świadczenie wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła, a pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania).

W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę na wynikającą z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy konieczność należytego pouczenia strony o braku prawa do pobierania świadczenia wychowawczego.

Oceny tej okoliczności dokonywać należy w odniesieniu do realiów konkretnej sprawy, w tym w szczególności z uwzględnieniem charakteru świadczenia, które ma zostać uznane za nienależne.

W przedmiotowej sprawie świadczeniem takim jest świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko co ma istotne znacznie z tej podstawowej przyczyny, że w badanym okresie świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko przysługiwało jedynie, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.).

Niezależnie od tego, że wymóg taki jest powszechnie znany stwierdzić należy, że warunek taki został wprost i jednoznacznie opisany w formularzu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, który złożył również sam skarżący (k.6 akt administracyjnych).

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że skarżący został w należyty sposób pouczony o tym, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie będzie przysługiwać, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczy kwotę 800 zł.

W tym kontekście stwierdzić należy, że w sprawie za prawidłowe uznać należy ustalenia i oceny organu dotyczące tego, że dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekraczał kwotę 800 zł.

Co do zasady dochodem członka rodziny jest dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, ustalane było prawo do świadczenia wychowawczego na okres pierwszy zastosowanie znajdował art. 48 ust. 2 u.p.p.w.d., z którego wynika, że rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, tj. tzw. rokiem bazowym, był rok kalendarzowy 2014.

W sprawie rokiem bazowym pozostawał zatem rok kalendarzowy 2014, co ma istotne znaczenie przy stosowaniu przepisów dotyczących przypadków utraty i uzyskania dochodu, o których mowa w art. 7 ustawy.

W sytuacji, gdy zarówno skarżący, jak i jego żona podjęli kolejne prace zarobkowe po zakończeniu roku bazowego - roku kalendarzowego 2014, w sprawie zastosowanie znajdował art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d.

Przepis ten dotyczy bowiem tego rodzaju sytuacji, w której członek rodziny lub dziecko uzyskuje dochód po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W takim przypadku dochód członka rodziny ustala się powiększając go o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

Skarżący pracę w "P. K. P. S." rozpoczął z dniem 1 stycznia 2016 r., przy czym prace tą kontynuuje do chwili obecnej. W takiej sytuacji dochodem za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, był dochód za miesiąc luty 2016 r., który wyniósł [...] zł. Spełniony przy tym został także wymóg uzyskiwania tego dochodu w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane było prawo do świadczenia wychowawczego.

W przypadku żony skarżącego sytuacja ta przedstawiała się analogicznie. Pracę w firmie "S. " rozpoczęła ona z dniem 15 września 2015 r., co oznacza, że dochodem za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, był dochód za miesiąc października 2015 r. W miesiącu tym dochód żony skarżącego wyniósł [...] zł. Skoro małżonka skarżącego pracowała w tej firmie do 7 maja 2017 r. to tym samym spełniony został również wymóg uzyskiwania dochodu w okresie, na jaki ustalane i weryfikowane było prawo do świadczenia wychowawczego.

Tym samym podlegający uwzględnieniu dochód członka rodziny wyniósł [...] zł ([...] zł + [...] zł: 4 osoby = [...] zł) i nie kwalifikował skarżącego do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. Świadczenie za ten okres trafnie zostało uznane zatem za świadczenie nienależnie pobrane.

Z tych samych przyczyn prawidłowo organ za nienależnie pobrane świadczenie uznał także świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącego za okres od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2017 r. W tym przypadku jedyną różnicą w porównaniu do wyżej przedstawionych okoliczności pozostawało to, że kolejnym dochodem uzyskanym przez żonę skarżącą był dochód z pracy podjętej przez nią w firmie I. w maju 2017 r., w związku z czym dochodem za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, był dochód za miesiąc czerwiec 2017 r. w wysokości [...] zł.

Skarżący składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko powinien zdawać sobie sprawę z tych okoliczności albowiem musiał wiedzieć, że w okresie tym kolejną pracę zarobkową podjął zarówno on sam (praca w "P. K. P. S."), jak również jego żona (praca w firmie "S.").

Skarżący musiał znać również wysokość dochodów osiąganych z pracy przez oboje małżonków, na co w szczególności wskazuje to, że przyjęte przez organ dane o wysokości zarobków skarżącego i jego żony pochodziły z oświadczeń złożonych przez samą stronę.

Skarżący powinien zatem być świadomy tego, że wysokość dochodów osiąganych przez oboje małżonków przekracza próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 ustawy, a więc, że w istocie świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko faktycznie mu się nie należy.

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że skarżący przyjął wypłacane świadczenie wychowawcze mając świadomość, że jest ono nienależne, co pozwala na uznanie tego świadczenia za nienależne na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d.

Odnosząc się do kwestii przedstawienia przez wnioskodawcę zaświadczeń lub oświadczeń dokumentujących wysokość dochodów wskazać należy, że obowiązujący do dnia 1 lipca 2019 r. przepis art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy istotnie stanowił, że do wniosku dołącza się zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przepisem tym powiązany był art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy nakładający na organy obowiązek samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny.

Zastrzec należy jednakże, że przepisy te nie dotyczyły tzw. dochodów uzyskanych, o których mowa w art. 7 ustawy, co ma istotne znaczenie albowiem zarówno dochody uzyskane przez skarżącego z tytułu pracy w "P. K. P. S.", jak również dochody żony skarżącego pochodzące z pracy w firmie "S.", jako dochody uzyskane już zakończeniu roku bazowego, którym w niniejszej sprawie pozostawał rok 2014, kwalifikować należało jako dochody uzyskane w rozumieniu art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d.

W odniesieniu do takich dochodów zastosowanie miała natomiast odrębna regulacja art. 13 ust. 18 ustawy, która stanowiła, że w przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość.

Skarżący miał zatem obowiązek wykazania dokumentem faktu uzyskania dochodów i ich wysokości. Dotyczyło to zarówno własnych dochodów skarżącego, jak i dochodów jego żony.

Wbrew temu obowiązkowi skarżący składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego nie dołączył do wniosku dokumentów wskazujących na podjęcie pracy w "P. K. P. S." oraz na wysokość osiąganych tam dochodów.

Co więcej skarżący w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym w złożonym wniosku o ustalenia prawa oświadczył, że w sprawie nie nastąpiła utrata lub uzyskania przez członka rodziny dochodu (wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego - k.4 verte akt administracyjnych).

Powyższe wskazywałoby, że w sprawie zaistniała również podstawa do uznania świadczenia za nienależne na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d., a więc wypłacenia świadczenia na podstawie świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierająca świadczenia, co jak można wnioskować miał również na uwadze organ drugiej instancji przywołując w podstawie prawnej decyzji także punkt 2 art. 25 ust. 2 ustawy.

Resumując stwierdzić należy, że ustalone przez organ okoliczności wskazują na to, że skarżący powinien być świadomy tego, że wysokość dochodów osiąganych przez oboje małżonków przekracza próg dochodowy określony w art. 5 ust. 3 ustawy, a więc, że przyznawane mu świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko faktycznie mu się nie należy, co pozwala na uznanie, że skarżący przyjął wypłacane świadczenie wychowawcze mając świadomość, że jest ono nienależne, a co prowadzi do uznania tego świadczenia za nienależne na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.