Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1590/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7a, art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 2 ust. 1 i 2, § 12 ust. 5 pkt 1, § 235 ust. 3, § 207 ust. 2, § 272 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia dachu budynku do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. L. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1590/16

. U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi G. L. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] dotycząca nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych i doprowadzenia dachu budynku do stanu zgodnego z prawem.

Decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] nakazał G. L. dokonać rozbiórki samowolnie rozpoczętej rozbudowy budynku mieszkalnego o wym. 4,30 m x 11,20 m i nadbudowy budynku mieszkalnego o wymiarze 12,60 m x 11,20 m na działce położonej w D.

WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] stwierdził nieważność tej decyzji w części dotyczącej nakazania G. L. dokonania rozbiórki samowolnie rozpoczętej rozbudowy budynku mieszkalnego, odmawiając jednocześnie stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej rozbiórki samowolnie rozpoczętej nadbudowy.

Sprawa rozbudowy budynku mieszkalnego została zakończona decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie.

Odnośnie wykonania obowiązku rozbiórki nadbudowy budynku mieszkalnego, PINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] nałożył na G. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 72 169 zł i określił obowiązek uiszczenia opłaty egzekucyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 r. II SA/Rz 239/07 oddalił skargę G. L. na postanowienie WINB z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

W dalszej kolejności PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] odrzucił zarzut wykonania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2007 r.

Nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. WINB postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] utrzymał

w mocy postanowienie PINB z dnia [...] stycznia 2008 r.

WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 października 2009 r. II SA/Rz 346/08 uchylił postanowienie WINB z dnia [...] marca 2008 r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, że okolicznością bezsporną jest, iż część nakazanej rozbiórki nadbudowy wynikająca

z decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2001 r. została przez skarżącego wykonana.

W aktach administracyjnych sprawy dołączone są zdjęcia pokazujące nadbudowę sprzed wydania decyzji PINB z 2001 r., która nie jest przykryta dachem. Okolicznością bezsporną jest również to, że roboty budowlane przy nadbudowie były kontynuowane, co wynika z protokołu kontroli z dnia [...] października 2001 r., gdyż stwierdzono wykonanie wewnątrz budynku kominów. Zdjęcia dołączone do protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2003 r. pokazują, że nadbudowę przykryto blachą falistą. Sąd zarzucił organom, że w żaden sposób nie odniosły się do zarzutów i argumentów zażalenia. Nie wypowiedziały się, czy istotnie stan faktyczny sprawy z daty wniesienia zarzutów opowiada stanowi faktycznemu sprawy z czerwca 2001 r. wobec kontynuacji robót budowlanych przy nadbudowie. Według Sądu, PINB w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy i jakiej treści rozstrzygnięcia zostały podjęte po kasacyjnym postanowieniu WINB z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...]. Problemem który łączy te dwa postępowania jest ustalenie wykonalności obowiązku rozbiórki. WSA nakazał organom w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalić stan faktyczny sprawy w aspekcie wykonania obowiązku określonego w decyzji

z dnia [...] czerwca 2001 r.; ocenić czy zarzuty skarżącego o niewykonalności tej decyzji ze względu na zmianę stanu faktycznego są uzasadnione; ustalić w sposób niewątpliwy mając na względzie normatywne definicje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej: u.P.b.), czy skarżący dokonał nadbudowy czy przebudowy budynku; czy kontynuacja robót budowlanych mogła mieć wpływ na zmianę stanu faktycznego i prawnego sprawy

w aspekcie legalności wykonanych robót budowlanych. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego w zależności od jego wyników należy rozważyć, czy nie zachodzi konieczność wydania decyzji dotyczących wykonanych robót budowlanych po decyzji z czerwca 2001 r. Dopiero dysponując taką oceną stanu faktycznego i prawnego organy wydadzą stosowne postanowienie w zakresie zgłoszonych zarzutów.

PINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] orzekł o uznaniu zarzutów G. L. za uzasadnione oraz umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące wykonania nakazu rozbiórki nadbudowy budynku mieszkalnego, zaś decyzją z tego samego dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych polegających na nadbudowie dachu na budynku mieszkalnym na działce nr ewid. 332 w miejscowości D. gm. [....].

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że nie dokonano oceny prawidłowości dokonanej przebudowy w świetle przepisów dotyczących warunków technicznych, co sprawia, że umorzenie postępowania w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie dachu jest przedwczesne. W ocenie WINB sprawa wykonanych robót budowalnych przy przedmiotowym dachu podlega zakwalifikowaniu jako przypadek inny niż wymieniony w art. 48 ust. 1 u.P.b. podlegający rozpatrzeniu w trybie art. 50 i 51 tej ustawy. Wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku PINB nie dokonał żadnej analizy zgodności wykonanych robót polegających na przebudowie dachu na budynku mieszkalnym G. L. z obowiązującymi przepisami, w szczególności dotyczącymi sytuowania budynku na działce, ochrony pożarowej oraz warunków technicznych. WINB wskazał również, że w ponownie prowadzonym postępowaniu PINB powinien przeprowadzić postępowanie zgodnie z art. 50 i 51 w związku z art. 51 ust. 7 u.P.b. i dokonać analizy pod kątem zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi. Powyższe powinno być przeprowadzone z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonego w art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Dopiero po analizie spełnienia lub nie przez przebudowany dach warunków technicznych PINB powinien dokonać rozstrzygnięcia właściwego do stwierdzonego stanu faktycznego oraz przedstawić argumenty podjętej decyzji zgodnie z art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Skargi na powyższe rozstrzygnięcie złożyli B. B. i G. L. WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. II SA/Rz 762/13 skargi oddalił.

W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB przeprowadził oględziny

i ustalił, że stan dachu od czasu ostatniej kontroli nie uległ zmianie.

W tej sytuacji PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r.

Nr [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 u.P.b. (Dz. U. z 2016 r., poz.290) nakazał G. L. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy przebudowie dachu na budynku mieszkalnym, położonym na działce nr 332 w D.

Od powyższej decyzji odwołania złożyli B. B. oraz G. L.

B. B. zarzuciła, że obecna legalizacja narusza nie tylko przepisy wcześniejszego oraz obecnego prawa budowlanego, ale jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego, narusza jej interesy jako właściciela sąsiedniej działki. Jej zdaniem nieprawdą jest stwierdzenie, że organ I instancji poprzez powołanie się na protokół oględzin z [...] listopada 2002 r., jakoby inwestor zadośćuczynił jej interesom rozbierając samowolnie wzniesioną ścianę z otworami w części sąsiadującej z jej działką na głębokości 3 m od granicy działki, przywracając budynek formą i kształtem do stanu sprzed nadbudowy. Prawo budowlane wyraźnie mówi, że w nadbudowanej ścianie w granicy działek nie może być otworów okiennych, dlatego takie sformułowanie jest nadużyciem organu. Zarzuciła, że inwentaryzacja wraz

z ekspertyzą opracowana przez inż. S. M. jest błędna i niepoprawna. W okolicznościach sprawy mamy do czynienia z przebudową w celu zatwierdzenia robót wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dokumentacja wraz

z ekspertyzą zawiera wiele błędów. Potwierdza stan istniejący jako zgodny

z przepisami, który faktycznie taki nie jest oraz daje wytyczne projektowe niezgodne z przepisami w zakresie docieplenia ściany granicznej przedmiotowego budynku styropianem na kleju, co wskazuje na materiał palny. Nieprawdą jest też, że obecnie dach jest taki sam jak przed wykonaniem samowolnej rozbudowy i nadbudowy

w 2001 r. Wcześniej dach był dwuspadowy o kierunku kalenicy prostopadłym do drogi. W wyniku inwestycji (maj 2001 r.) pierwotny dach został rozebrany i zastąpiony nowym dachem wielospadowym o układzie kalenicy równoległym do drogi. Świadczy to o rozbudowie i nadbudowie budynku, nie zaś o przebudowie. Podała dodatkowo, że w sprawie zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 332 i 333 nie było prowadzone żadne postępowanie. Nadto poinformowała, że G. L. na jej działce w maju 2016 r. wykonał utwardzenie kostką brukową. Zatem stwierdzenie organu o braku zmiany stanu od czasu ostatniej kontroli nie polega na prawdzie.

W ocenie odwołującej inwestycja G. L powinna podlegać procedurze zawartej w art. 48 ust. 1 P.b., a nie legalizacji.

G. L. natomiast w odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zaznaczył, że przebudowa dachu na jego budynku mieszkalnym została zakończona przed 2006 r., a jej wykonanie było uwarunkowane rozbudową budynku, która została zakończona prawomocną decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2006 r. zezwalającej na użytkowanie obiektu. Od tego czasu przy przebudowie dachu na budynku mieszkalnym nie były prowadzone żadne roboty budowlane. Uważa, że sprawa nadbudowy i przebudowy dachu została zakończona decyzją PINB z dnia [...] kwietnia 2013 r. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. PINB dał dowód, że wykonana przebudowa dachu nie ma wpływu na zmianę podstawowych gabarytów budynku. Ustalił też, że roboty budowlane są zgodne

z prawem budowlanym i że nie ma podstaw do nakazywania jakichkolwiek robót.

W jego ocenie nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych jest bezpodstawny.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...], WINB - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7,

art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał G. L., jako inwestorowi i właścicielowi, doprowadzić dach budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 332 w D., od strony działki nr 333, do stanu zgodnego z przepisami, poprzez wykonanie w terminie do [...] grudnia 2016 r. następujących robót budowlanych:

1. skrócić okap dachu na całej długości ściany od strony północnej w taki sposób, aby nie wystawał poza lico zewnętrzne tej ściany,

2. ścianę oddzielenia przeciwpożarowego wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub

3. wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego bezpośrednio pod pokryciem dachu zastosować pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E160; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia.

W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczy robót budowlanych polegających na przebudowie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 332 położonej w D., własności G. L. w zakresie dachu, a nie nadbudowy, rozbudowy czy robót dotyczących docieplenia budynku.

Podał, że wg akt sprawy, sprawa nielegalności rozbudowy obiektu została zakończona decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2006 r. ([...]) o udzieleniu G. L. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego. Postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania nadbudowy przedmiotowego budynku, orzeczonej decyzją PINB z dnia [...] czerwca 2001 r., zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. ([...]) ze względu na zmianę stanu faktycznego po rozbiórce znacznej części nadbudowy i prowadzeniu robót związanych z rozbudową. Stanowisko takie podzielił też WSA w Rzeszowie w wyroku z 7 listopada 2013 r.

II SA/Rz 762/13.

WINB wyjaśnił, że w toku przeprowadzonej [...] września 2016 r. rozprawy administracyjnej ustalono, że na działce nr 332 położonej w D. znajduje się budynek mieszkalny z wykonanym jesienią 2015 r. dociepleniem i nową elewacją. Od strony działki nr 333 własności Pani B. B. ściana przedmiotowego budynku jest pełna. Dach o konstrukcji drewnianej, kryty blachą trapezową, ze spadkiem od strony działki nr 333 w kierunku tej działki. Okap dachu wystaje 12 cm plus rynna 16 cm poza lico docieplonej ściany murowanej budynku. Na sąsiedniej działce nr 333 znajduje się murowany budynek gospodarczy z dachem dwuspadowym, którego południowa połać (od strony działki 332) ma spadek w kierunku działki 332. Wysięg okapu dachu na budynku gospodarczym B. B. wynosi ok. 60 cm. Ściana budynku gospodarczego od granicy z działką G. L. jest pełna bez otworów. Odległość pomiędzy ścianami budynku mieszkalnego na działce nr 332 i budynku gospodarczego na działce nr 333 wynosi od 1,40 m do 1,80 m.

Organ podał, że w trakcie rozprawy z uwagi na brak wskazania geodezyjnych znaków granicznych brak było możliwości dokonania pomiaru budynku od granicy działki nr 332 (strony podały własny przebieg granicy). Strony zgodnie oświadczyły, że przedmiotowy budynek mieszkalny o wyglądzie sprzed robót budowlanych na działce nr 332, był wybudowany wcześniej niż budynek gospodarczy na działce

nr 333.

Organ odwoławczy stwierdził, że sprawę robót budowlanych polegających na przebudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 332, położonej

w D., w zakresie dachu, wszczętą przez PINB po umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie nadbudowy budynku w związku ze zmienionym stanem faktycznym, organ I instancji prawidłowo prowadził w trybie

art. 50 i 51 P.b., niemniej jednak dokonał nieprawidłowego rozstrzygnięcia,

a uzasadnienie zawiera błędy merytoryczne. Wg PINB, z dołączonych do akt zdjęć przedmiotowego budynku z 1992 r., a więc przed prowadzeniem robót budowlanych wynika, że przedmiotowy budynek był parterowy, posiadał poddasze użytkowe

i przekryty był dachem dwuspadowym ze spadkiem połaci od strony północnej

w kierunku działki nr 333. Obecnie po częściowej rozbiórce dokonanej na podstawie decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2001 r., a następnie kontynuacji robót budowlanych przy poddaszu i dachu na nierozbudowywanej części budynku i umorzeniu postępowania w sprawie nadbudowy, przedmiotowy budynek nadal jest parterowy

i posiada poddasze przekryte dachem. Z oględzin PINB dokonanych w dniu

[...] listopada 2002 r. wynika, że G. L. wykonał nową, drewnianą konstrukcję dachu, na której położył blachę falistą, a z wcześniejszego protokołu

z dnia [...] października 2001 r., że wykonał kominy. Z protokołu oględzin sporządzonego w dniu [...] lipca 2003 r. wynika, że kształt dachu od ostatniej kontroli

z dnia [...] listopada 2002 r. nie uległ zmianie. Pierwotnie od strony działki nr 333 była pełna ściana murowana na parterze i dach ze spadkiem w kierunku granicy działki.

W wyniku wykonania opisanych wyżej robót dach od tej strony wygląda podobnie, lecz zmieniono pokrycie z dachówki na blachę. W tak ustalonych okolicznościach organ wskazał, że analiza materiału dowodowego wskazuje, że kształt dachu od oględzin dokonanych w dniu [...] lipca 2003 r. do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie, przy czym roboty budowlane przy przebudowie dachu zostały zakończone.

WINB stwierdził, że nie ma wątpliwości, że wykonane roboty budowlane dotyczące poddasza i dachu na tym budynku od strony działki B. B. należy zakwalifikować jako przebudowę zdefiniowaną w art. 3 pkt 7a u.P.b. W wyniku przeprowadzonych robót dotyczących dachu nie powstała nowa kondygnacja. Obrys budynku, na którym dokonano przebudowy dachu do czasu wykonania docieplenia jesienią 2015 r. również nie uległ zmianie, przy czym roboty budowlane polegające na dociepleniu budynku nie dotyczą postępowania rozstrzyganego w obecnym postępowaniu.

Zdaniem WINB, na przebudowę obiektu budowlanego lub jego części wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Inwestor takiego pozwolenia nie posiadał,

a zatem prowadzone przez niego roboty budowlane polegające na przebudowie dachu stanowią samowolę budowlaną. Organ stwierdził, że przedmiotowa samowola podlega rozpoznaniu w trybie art. 50 i art. 51 P.b.

Cytując treść ww. przepisów podał, że zastosowanie przez organ art. 51 ust. 1 pkt 1

i ust. 7 u.P.b. jako podstawa prawna decyzji jest nieprawidłowe i nie znajduje

uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b. ma zastosowanie wówczas, jeżeli przeprowadzone postępowanie wykaże, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, natomiast jeżeli jest możliwe doprowadzenie przeprowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ jest zobowiązany do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b.

W rozpatrywanym przypadku przebudowany dach powinien spełniać wymogi warunków technicznych obowiązujących w dacie wydawania decyzji, tj. zawarte

w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

(Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Przedmiotowy dach tych warunków nie spełnia.

Organ wskazał, że nie został spełniony warunek z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia - odległość okapu nie może być mniejsza niż 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Jak wyjaśnił organ, brak jest co prawda w terenie geodezyjnych znaków granicznych wyznaczających dokładnie przebieg granicy pomiędzy działkami 332

i 333, lecz oświadczenia stron, jakkolwiek rozbieżne, złożone podczas rozprawy przeprowadzonej przez organ odwoławczy w dniu [...] września 2016 r. oraz pomiary dokonane pomiędzy zewnętrznymi ścianami budynku mieszkalnego na działce

nr 332 i budynku gospodarczego na działce 333 jednoznacznie wskazują, że okap samowolnie wykonanej przebudowy dachu od strony działki nr 333 nie spełnia przywołanego przepisu. Inwestor oświadczył, że granica pomiędzy działką nr 332 na której usytuowany jest przedmiotowy budynek, a działką nr 333 w stosunku do północnej ściany budynku przed ociepleniem znajduje się w odległości od 0,60 m do 0,40 m w kierunku budynku gospodarczego na działce nr 333. Właścicielka działki

nr 333 oświadczyła natomiast, że granica ta przebiega po zewnętrznym licu północnej ściany budynku mieszkalnego L. przed jej dociepleniem.

WINB podkreślił, że przepisy przeciwpożarowe jednoznacznie wskazują, że usytuowanie obiektu budowlanego w granicy działki lub bezpośrednio przy granicy działki uwarunkowane jest tym, aby ściana od strony tej granicy była ścianą oddzielenia przeciwpożarowego o odpowiedniej klasie odporności ogniowej (§ 272 ust. 3 rozporządzenia), a w przypadku budynku przekrytego dachem rozprzestrzeniającym ogień, aby ściana oddzielenia przeciwpożarowego spełniała dodatkowo wymogi określone § 235 ust. 3 w/w rozporządzenia.

W rozpatrywanym przypadku ściana jest pełna, ale przekrycie dachu jest wysunięte

poza lico tej ściany i jest drewniane, tj. rozprzestrzeniające ogień, natomiast pokrycie dachu jest z materiału niepalnego (blacha fałdowa). Z powyższego wynika, że ściana od strony działki nr 333 nie spełnia wymogów określonych § 235 ust. 3 w/w rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego (zgodnie z treścią tego przepisu, w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego, bezpośrednio pod pokryciem należy zastosować pas z materiału niepalnego

o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60).

Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie istnieje możliwość doprowadzenia przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony granicy działek

nr 332 i 333 do stanu zgodnego z prawem, a wobec tego że nie zaistniała sytuacja

o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b. lecz sytuacja, o której mowa w ust. 1 pkt 2 tego artykułu, dlatego uchylono decyzję organu I instancji w całości i nakazano inwestorowi doprowadzenie dachu budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie wskazanych decyzja robót budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego termin do 30 grudnia 2016 r. jest wystarczający do wykonania w/w robót.

Końcowo zaznaczono, że B. B. do jej reprezentowania upoważniła swojego męża L. B. Zaskarżona decyzja organu I instancji została doręczona B. B. a nie jej pełnomocnikowi. Z uwagi na wniesienie przez B. B. odwołania w terminie, powyższe uchybienie nie miało wpływu na dokonanie czynności procesowych.

Organ odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach wyjaśnił nadto, że

z rozbudową budynku mamy do czynienia wówczas, gdy ulegają zmianom wymiary budynku w rzucie, natomiast z nadbudową, gdy w wyniku robót budowlanych powstaje nowa, dodatkowa kondygnacja. Sprawa nadbudowy i rozbudowy została zakończona poprzez wydanie stosownych aktów administracyjnych i nie dotyczy zaskarżonej decyzji, stąd organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących nadbudowy i rozbudowy.

Nadto dodał, że ustalanie przebiegu granic nie należy do właściwości organu nadzoru budowlanego. Nie może też dokonywać oceny, które mapy urzędowo potwierdzone przez właściwe organy są prawidłowe. Natomiast zdjęcia nie stanowią dowodu, na podstawie którego można by było określać wymiary obiektu i jego

elementów. Żadne ze zdjęć dołączonych do akt nie obrazuje widoku budynku mieszkalnego na działce nr 332 i jednocześnie budynku gospodarczego na działce 333 sprzed robót, dlatego trudno stwierdzić, że budynek mieszkalny i budynek gospodarczy przed prowadzeniem robót były takiej samej wysokości. Nadto nie wszystkie przedłożone przez strony opracowania mają wartość dowodową i są przydatne do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia w danej sprawie.

W skardze do WSA G. L. wniósł o uchylenie w całości decyzji WINB z dnia [...] września 2016 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz

o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie § 12 i § 216 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. oraz brak ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że roboty jakie ma wykonać nie wynikają z przepisów u.P.b. ani przepisów rozporządzenia z 2002 r. i są nieuzasadnione. Błędnie przyjęto odległość budynku mieszkalnego od ogrodzenia uznanego za granicę pomiędzy działkami nr 332 i 333. Podał, że w rzeczywistości budynek mieszkalny usytuowany jest w odległości od 1,8 do 2,1 m od granicy tej działki.

Na dowód powyższego skarżący powołał się na dołączone mapy oraz pismo ze Starostwa. Wyjaśnił, że dach istniejącego budynku mieszkalnego w odległości 5 m od granicy działki nr 333 nie był objęty przebudową. W tym obszarze nastąpiła wymiana pokrycia z dachówki cementowej na blachę, która jest niepalna i nie rozprzestrzenia ognia. Jego wysokość w odległości 5 m od granicy z działką nr 333 pasem wzdłuż granicy nie uległa zmianie.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, po części z przyczyn w niej podniesionych.

Przedmiotem niniejszego postępowania są przeprowadzone przez G. L. roboty budowlane dotyczące poddasza i dachu stanowiącego jego własność budynku mieszkalnego położonego na działce nr 332 w D., polegające na wykonaniu nowej, drewnianej konstrukcji dachu oraz wymianie jego pokrycia z dachówki na blachę. Ponieważ w ich wyniku nie stwierdzono zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, zakwalifikowano je jako przebudowę o jakiej mowa w art. 3 pkt 7a u.P.b., dopuszczającą w jej ramach zmianę parametrów użytkowych lub technicznych obiektu; prawidłowość tej oceny nie budzi zdaniem Sądu zastrzeżeń.

Ponieważ na przebudowę obiektu (dachu) inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę wymaganego w myśl art. 28 u.P.b., do rozpatrzenia samowolnie wykonanych prac – stanowiących inny przypadek niż wymieniony w art. 48 ust. 1 u.P.b. – zastosowanie mają przepisy art. 50 i art. 50 tej ustawy, w której to kwestii wypowiedział się już WSA w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia 7 listopada 2013 r. II SA/Rz 762/13 ("materielnoprawne granice sprawy wyznaczają przepisy

art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Stwierdzona przebudowa budynku nie jest budową a to wyklucza kierowanie do inwestora nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Nie podlega kwestii, że przebudowa obiektu jest innym przypadkiem, niż te do których stosuje się art. 48 ustawy - Prawo budowlane).

Organ I instancji nakazując G. L. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 u.P.b. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy przebudowie dachu wskazanego budynku, na podstawie przedłożonego projektu budowlanego oraz inwentaryzacji prac związanych z przebudową dachu ustalił, że wykonane do tej pory prace są zgodne ze sztuką budowlaną, poprawiły stan techniczny budynku i nie wymagają żadnych działań naprawczych. W tej sytuacji wydanie decyzji o zaniechaniu dalszych robót legalizuje stan istniejący i nie uprawnia inwestora do dalszego prowadzenia robót.

Organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję organu I instancji

i nakazując inwestorowi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b. wykonanie robót budowalnych związanych ze skróceniem wystającego okapu oraz wykonaniem stosownych zabezpieczeń przeciwpożarowych wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 1 u.P.b. ma zastosowanie w przypadku wykazania, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa. W rozpatrywanym przypadku przebudowany dach powinien zaś spełniać wymogi obowiązującego w dacie wykonania robót rozporządzenia MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W ocenie Sądu stanowisko to, co najmniej jako przedwczesne, nie zasługuje na uznanie, a WINB nie wyjaśnił w dostateczny sposób w uzasadnieniu wydanej decyzji, jakie okoliczności przesądziły o zastosowaniu powołanych w jej podstawie prawnej przepisów prawa materialnego oraz przytoczonych w uzasadnieniu przepisów techniczno - budowlanych.

WINB wskazując, że przebudowany dach powinien spełniać wymogi rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), powołał się na treść jego § 12 ust. 5 pkt 1, zgodnie z którym odległość okapu od granicy

z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m, który to warunek nie został spełniony. Nie kwestionując, że co do zasady przepisy tego rozporządzenia znajdują zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych przy budynkach istniejących już w dacie jego wejścia w życie (wynika to z § 2 ust. 1 rozporządzenia), należy zauważyć, że wymóg ten bezpośrednio adresowany jest do budynków nowo sytuowanych od daty jego obowiązywania, co z pewnością nie obejmuje budynku stanowiącego własność skarżącego (wg poczynionych przez organy ustaleń, mimo rozbudowy w 1994 r., był on wybudowany wcześniej od posadowionego w 1967 r. na działce nr 333 budynku gospodarczego).

Abstrahując od faktu istnienia sporu co do przebiegu granicy między działką

nr 332 na której usytuowany jest związany z przedmiotem postępowania budynek inwestora a działką B. B. nr 333 z istniejącym budynkiem

gospodarczym od strony której znajduje się ściana z nakazanym do skrócenia okapem (przy odległościach między budynkami 1,4 – 1,8 m, wg G. L. granica przebiega w odległości 0,6 – 0,4 m od ściany jego budynku przed ociepleniem, wg B. B. po licu tej ściany przed ociepleniem), skrócenie okapu w sposób powodujący brak jego wystawania poza lico zewnętrzne ściany, tj. o 0,28 m (12 cm okap oraz 16 cm rynna) nie spowoduje, że spełniony zostanie wymóg odległości o której mowa w § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. Jak wynika przy tym z poczynionych przez organy w toku postępowania ustaleń, konstrukcja i kształt dachu nad nierozbudowywaną częścią budynku skarżącego od strony działki B. B. nie uległ zmianie i nadal wykazuje spadek w jej kierunku, analogicznie jak przed przebudową. Brak jest więc w tych okolicznościach bezpośredniego związku zaistniałej sytuacji z dyspozycją tego przepisu, a w konsekwencji z przywołanymi w związku z nim w dalszej części uzasadnienia § 272 ust. 3 (statuującym wymóg posiadania przez budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki, od strony działki sąsiedniej, ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odpowiedniej klasie odporności ogniowej) i § 235 ust. 3 (zgodnie z którym w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia).

Wg powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2

i ust. 7 oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 u.P.b., WINB wywiódł konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych w niej robót budowlanych w celu doprowadzenia dachu budynku mieszkalnego na działce nr 332 do stanu zgodnego z prawem z faktu wykonania dotychczasowych robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

W ocenie Sądu, skoro obecny stan dachu od strony działki nr 333 odpowiada istniejącemu wcześniej (z wyjątkiem zmiany pokrycia, co w okolicznościach sprawy wobec niepalności zarówno dachówki jak i blachy nie ma znaczenia), mając na uwadze wskazany wyżej czasokres powstania obydwu budynków (wcześniejszy mieszkalnego i późniejszy gospodarczego), WINB w uzasadnieniu zaskarżonej

decyzji nie wykazał w sposób dostateczny zasadności przesłanek, którymi kierował się wywodząc w trybie w/w przepisów nakaz wykonania wskazanych robót w postaci skrócenia okapu dachu oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Zdaniem Sądu brak jest podstaw do ich samoistnego wywodzenia z samego tylko faktu wykonania we wskazanym zakresie przebudowy dachu od strony działki nr 333, skoro w istocie w jego wyniku istniejący od kilkudziesięciu lat stan rzeczy nie uległ zmianie.

Okoliczności z tym związanych organ w sposób należyty nie rozważył i nie uzasadnił. Nie mają one też odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym z którego nie wynika, czy zasadniczo zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia należy w tej sytuacji upatrywać w konstrukcji okapu wysuniętego poza lico ściany (co pozostaje w związku z ogólnymi przepisami normującymi lokalizację budynków i ich odległość od nieruchomości sąsiednich), czy też konstrukcji dachu

i braku spełnienia wymogów przeciwpożarowych wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów (w tym dotyczących sytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe - § 272 ust. 3 rozporządzenia).

Mimo regulacji § 207 ust. 2 rozporządzenia na mocy którego jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi, nie sposób przy tym nie zauważyć zawartego w nim odesłania do § 2 ust. 2 rozporządzenia, w myśl której przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 - wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych

z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

W kontekście okoliczności sprawy także ta możliwość nie została w zaskarżonej decyzji oceniona, co na obecnym etapie postępowania nie pozwala poddać kontroli pod względem zgodności z przepisami prawa zasadności nałożenia na skarżącego obowiązków, o których mowa w zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na opisane powyżej uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1

lit. a) i c) P.p.s.a. zobowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę WINB uwzględni wskazania co do dalszego postępowania, które wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących opłacony przez skarżącego wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt II wyroku).