Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 750/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 126 ust. 1, art. 126 ust. 5, art. 126 ust. 8
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia zaistnienia przesłanek czasowego zajęcia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] Starosta T. na podstawie art. 126 ust. 1, ust. 5 i ust. 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 zwanej dalej jako "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku

Spółki A (zwanej dalej również jako "Skarżąca") potwierdził zaistnienie przesłanek na zajęcie w dniu [...] czerwca 2015r. nieruchomości położonej w m. S., gm. T., oznaczonej nr ewid. [...], stanowiącej własność J.P. (zwanego dalej również jako "właściciel nieruchomości"), dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zajęcie nieruchomości obejmowało powierzchnię około [...] ha i było związane z nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody poprzez przycięcie części drzew skrajnie zbliżonych do przewodów roboczych linii 220 kV K. – A. [...] przęsło [...], w związku z zagrożeniem jakie stwarzały ww. drzewa dla prawidłowego funkcjonowania przedmiotowej linii.

W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, że Skarżąca podejmowała wcześniej próby (w dniu [...] października 2014 r.) uzgodnienia przycinki drzew z właścicielem przedmiotowej nieruchomości, nie doprowadziły one jednak do wyrażenia przez niego zgody na jej dokonanie. W dniu [...] czerwca 2015r., w związku z występującym zagrożeniem w godzinach popołudniowych, przy kontrolowanym wyłączeniu linii spod napięcia, dokonano przycinki kilkudziesięciu drzew z gatunku olcha na ww. działce, po uprzednim poinformowaniu właściciela o występującym stanie zagrożenia.

Organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2015 r. dokonał oględzin nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...], w S. i stwierdził, że rosną na niej drzewa, prawdopodobnie samosiejki z gatunku olcha, a nadto w pobliżu tych drzew znajdują się przewody wysokiego napięcia.

Organ przytoczył treść art. 126 ust. 1, 5 oraz 8 u.g.n. i stwierdził, że w niniejszej sprawie przewody wysokiego wiszące w niewielkiej odległości od drzew stwarzały realne zagrożenie wystąpienia znacznej szkody albowiem jak argumentuje wnioskodawca i dowodzi przedłożonymi dokumentami, istniało ryzyko porażenia ludzi oraz powstania pożaru, a także szkód związanych z odcięciem energii elektrycznej. Skarżąca podejmując zatem działania polegające na przycięciu drzew z uwagi na zaistnienie zagrożenia działała w granicach wyznaczonych treścią art. 126 ust. 5 u.g.n. Bez wątpienia wystąpienie we wskazanym okresie znacznych temperatur spowodowało, że zaszła nagła potrzeba wykonania ww. czynności, co uniemożliwiło złożenie przez Skarżącą wniosku o zajęcie nieruchomości.

W odwołaniu od decyzji Starosty J.P. zarzucił organowi błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że zaistniały przesłanki do zajęcia w dniu [...] czerwca 2015 r. przedmiotowej nieruchomości oraz błędne przyjęcie, że zajęcie tej nieruchomości było uzasadnione nagłą potrzebą zapobieżeniu powstania znacznej szkody poprzez przycięcie części drzew zbliżonych do przewodów roboczych linii 220 kV K.-A. [...] przęsło [...] w związku z zagrożeniem, jakie stwarzały ww. drzewa dla prawidłowego funkcjonowania przedmiotowej linii. Właściciel nieruchomości wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Właściciel nieruchomości zauważył, że Skarżąca już wcześniej kilkukrotnie podejmowała próby uzgodnienia z nim przycinki drzew i uzyskania w tym zakresie jego zgody. Zaznaczył też, że wbrew twierdzeniom Skarżącej nie odmówił wyrażenia zgody na wycinkę lecz poinformował Skarżącą, że wyrazi taką zgodę, ale odpłatnie.

Właściciel nieruchomości nie zgodził się również z twierdzeniem, iż uzasadnienie dla wycinki miały stanowić złe prognozy meteorologiczne - już wcześniej bowiem występowały wysokie temperatury, a mimo to Skarżąca nie podejmowała żadnych czynności. Zaznaczył też, że z art. 126 ust. 1 u.g.n. wynika, iż potrzeba musi być nagła, a więc szkoda nie mogła być wcześniej przewidywana ani tym bardziej planowana. Podniósł, że nie można wydać decyzji na podstawie omawianej przesłanki, jeśli zajęcie nieruchomości jest związane z pracami, które były już zaplanowane (przewidywane), ale nie udało się pozyskać innego tytułu prawnego do nieruchomości, albo które bez większego ryzyka mogą być wykonane w przyszłości. Ponadto potrzeba wejścia na cudzą nieruchomość musi być wykazana przekonującymi dowodami np. ekspertyzami, opinią rzeczoznawcy, dokumentami potwierdzającymi awarię.

Zdaniem właściciela nieruchomości w przedmiotowej sprawie nie zgromadzono dowodów pozwalających na potwierdzenie, iż faktycznie istniały podstawy do zajęcia w dniu [...] czerwca 2015 r. przedmiotowej nieruchomości bez uprzedniego uzyskania w tym zakresie stosownej decyzji tego organu. Wskazał, że Skarżąca wiedziała o konieczności przycięcia drzew na przedmiotowej nieruchomości niemal 9 miesięcy przed wystąpieniem rzekomej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził brak zaistnienia przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości S., gmina T., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...]ha.

W uzasadnieniu Wojewoda przytoczył treść art. 126 ust. 1 , 5 i 6 u.g.n. zaznaczając, że przy interpretacji instytucji ustanowionej w art. 124 ust. 6 u.g.n., istotny jest fakt, iż tryb ten wchodzi w rachubę tylko w razie wydania przewidzianej w art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzji starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela na skutek wydania zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość określonych urządzeń przesyłowych. W sytuacji gdy decyzji takiej nie wydano, przepis art. 124 ust. 6 ustawy nie może znajdować zastosowania.

Wojewoda zaznaczył, że wydanie decyzji w trybie art. 126 u.g.n. jest możliwe jedynie w przypadku wystąpienia tzw. siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody. Powołując się na orzecznictwo wskazał, że "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" to takie stany, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Siła wyższa oznacza zdarzenie zewnętrzne w stosunku do powołującego się na nią podmiotu, którego to zdarzenia nie dało się przewidzieć ani mu zapobiec, nawet przy dołożeniu najwyższego stopnia staranności. Zdarzenie to samo w sobie musi być nadzwyczajne i w konsekwencji nieuchronne oraz - w danym układzie stosunków - niemożliwe do przewidzenia. Analizując drugą z przesłanek wynikających z art. 126 ust. 1 u.g.n. tj. pojęcie "znacznej szkody" Wojewoda stwierdził, że jej ziszczenie się powinno być oceniane zarówno w wymiarze indywidualnym, a więc jako uszczerbek szczególnie dotkliwy dla interesu indywidualnego, jak i w wymiarze interesu publicznego, tj. umniejszenie interesów szerszej zbiorowości. Kluczowe znaczenie dla zaistnienia tej przesłanki ma to, że potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie musi być nagła. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na podstawie tego przepisu w przypadku planowanych działań. Nagła potrzeba wskazuje na sytuację nadzwyczajną jako przyczynę zagrożenia, a mianowicie katastrofy, awarie urządzeń lub sieci itp.

W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie nie można mówić ani o zaistnieniu przesłanki "siły wyższej" ani o zaistnieniu przesłanki "nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody". Okoliczność przyrostu koron drzew z całą pewnością nie jest zdarzeniem nagłym, wręcz przeciwnie z natury rzeczy jest zdarzeniem rozciągniętym w znacznym okresie czasu. W ocenie organu odwoławczego zarówno z wniosku jak i odwołania od decyzji organu I instancji wynika, iż Skarżąca prowadziła wcześniej działania zmierzające do uzyskania zgód od właścicieli nieruchomości, przez które przebiegają linie elektroenergetyczne zawieszone zbyt nisko w stosunku do wysokości drzew. Tam gdzie Skarżąca uzyskała zgodę właścicieli na przycinkę drzew do takich czynności doszło. W niniejszej zaś sprawie właściciel tej nieruchomości żądał od spółki kwoty [...] zł za umożliwienie dokonania przycinki. Skarżąca nie wyraziła na to zgody, dlatego też na rzeczonej nieruchomości do przycinki nie doszło. Oceniając charakter całej sytuacji Wojewoda wskazał, iż działania podejmowane przez Skarżącą należy traktować jako zorganizowane i planowe wykonywanie jej zadań statutowych, a tryb art. 126 ust. 5 u.g.n. nie może zastępować braku zgody właściciela na dokonanie danej czynności czy też zastępować postępowania administracyjnego, które jest właściwe dla tego typu sytuacji. W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie brak było podstaw do występowania przez Skarżącą o wydanie decyzji w trybie art. 126 u.g.n., a tym bardziej o wydawanie decyzji w oparciu o art. 126 ust. 5 u.g.n. W przypadku bowiem problemów z uzyskaniem zgody na przycinkę drzew od właściciela nieruchomości, na której one rosną Skarżąca winna wystąpić o wydanie decyzji a trybie art. 124 b u.g.n.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 8, 9, 75, 77 art. 138 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 126 u.g.n. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu Skarżąca wyjaśniła, że wobec potwierdzonego skrajnego niebezpieczeństwa w wyniku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii oraz bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia osób trzecich, służby Skarżącej za pośrednictwem firmy wycinkowej dokonały okrzesania drzew, które znajdowały się w największym zbliżeniu do przewodów. Ze względu na skrajne niebezpieczeństwo prace wycinkowe przeprowadzone zostały z zachowaniem standardów bezpieczeństwa przy pracy pod napięciem. Skarżąca zwróciła uwagę, iż podjęte działania nie były standardowymi działania przy prowadzeniu prac wycinkowych pod liniami, bowiem ze względu na zagrożenie miało miejsce podwyższenie standardów bezpieczeństwa co potwierdza nadzwyczajność sytuacji. Podjęte działania polegały wyłączenie na podkrzesywaniu gałęzi stwarzających największe i bezpośrednie niebezpieczeństwo dla pracy linii, a co za tym idzie niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi znajdujących się w pobliżu jak również braku w dostawach prądu dla województw [...] i [...] oraz zapobieżeniu wystąpienia poważnej awarii poprzez nagły brak możliwości wyprowadzenia mocy z Elektrowni [...].

Skarżąca zaznaczyła, że ustawodawca w art. 126 ust 5 u.g.n. nie zawarł przesłanki aby sytuacja była niemożliwa do przewidzenia, dlatego całe wnioskowanie Wojewody jest błędne, ponieważ oparte jest o nieistniejącą przesłankę. Skarżąca wyjaśnił, że negocjacje z właścicielem nieruchomości rozpoczęła już w październiku 2014r. kiedy to drzewa nie wymagały przycięcia. Okres wiosenny jest okresem przyspieszonej wegetacji i wzrostu roślin, wobec tego sytuacja zmieniała się z dnia na dzień. Nadmieniła, że na pogorszenie stanu wpłynął wzrost temperatury powietrza (co powoduje obniżanie się przewodów fazowych - rozszerzalność cieplna) W każdej chwili mogło dojść do przeskoku łuku elektrycznego.

W dniu [...] czerwca 2015r. pracownicy Skarżącej zidentyfikowali na przedmiotowej nieruchomości bezpośrednie zagrożenie. Dokumentacja fotograficzna załączona do wniosku oraz pomiary jednoznacznie na to wskazują. Zdjęcia były robione przy temperaturze powietrza 22°C o godzinie 8 rano, natomiast tego dnia prognozowano znaczny wzrost temperatur, co zgodnie z danymi z IMGW miało miejsce ( według danych IMGW odnotowano w rejonie T. temperaturę w wysokości 29°C w cieniu).

W ocenie Skarżącej organ winien badać sytuację w danym miejscu i czasie w jakim zagrożenie występuje, a nie odnosić się do przeszłości i oceniać czy Spółka mogła skorzystać wcześniej z innych trybów przewidzianych ustawą. W dniu [...] czerwca 2015 na przedmiotowej nieruchomości sytuacja była na tyle nagła i niebezpieczna, że nie można było czekać ani dnia dłużej tylko należało zapobiegać znacznym szkodom, co też Skarżąca uczyniła.

W ocenie Skarżącej w przedmiotowej sprawie można by ewentualnie pokusić się o stwierdzenie, że decyzja wypełnia przesłanki art 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ale jeśli organ miał zamiar orzec co do istoty sprawy, to powinien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe, którego w niniejszej sprawie brak. Wydaje się, że mając wątpliwości czy zastrzeżenia do zasadności decyzji i nie chcąc prowadzić postępowania dowodowego, powinien przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, czego również nie zrobił.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] uchylająca decyzję Starosty T. z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] i stwierdzająca brak zaistnienia przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości S., gm. T., oznaczonej nr ewid. [...] o powierzchni [...]ha.

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 126 ust. 1 u.g.n. w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku.

Przepis ten określa dwie przesłanki wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości tj. wystąpienie "siły wyższej" lub wystąpienie "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody". Pojęcie siły wyższej nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę jednak w doktrynie przyjmuje się pojęcie to odnosi się do zdarzenia zewnętrznego w stosunku do powołującego się na nią podmiotu, którego to zdarzenia nie dało się przewidzieć ani mu zapobiec, nawet przy dołożeniu najwyższego stopnia staranności (por. Paweł Wojciechowski [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Paweł Czechowski (red.) LEX/el.). Zaistnienie stanu siły wyższej uzasadnia wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. w celu szybkiego działania, aby zminimalizować następstwa zdarzenia. Zjawisko to jest bowiem na tyle silne, że nie można mu się oprzeć, a więc nie będzie możliwości całkowitego uniknięcia jego skutków (G. Matusik [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, S. Kulas (red.), Wydanie 1, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 771-772).

Z kolei druga z przesłanek uzasadniających wydanie w decyzji w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. wskazuje na wystąpienie "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody". Kluczowe znaczenie dla zaistnienia tej przesłanki ma to, że potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie musi być nagła. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości na podstawie tej regulacji w przypadku planowanych działań. Nagła potrzeba wskazuje na sytuację nadzwyczajną jako przyczynę zagrożenia, a mianowicie katastrofy, awarie urządzeń lub sieci (por. Paweł Wojciechowski [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Paweł Czechowski (red.) LEX/el., wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2015r. sygn. akt II SA/Bk 435/15 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Nie można zatem wydać decyzji na podstawie omawianej przesłanki, jeżeli zajęcie nieruchomości jest związane z pracami, które były już zaplanowane (przewidywane), ale nie udało się pozyskać innego tytułu prawnego do nieruchomości, albo które bez większego ryzyka mogą być wykonane przyszłości. Nie ma więc podstaw do wydania decyzji, jeśli co prawda istnieje zagrożenie powstania znacznej szkody, ale dopiero w dalszej perspektywie. Potrzeba bowiem ma być nagła. Nie można powołać się na omawianą przesłankę w odniesieniu do prac związanych z periodyczną konserwacją urządzeń z powołaniem na potrzebę zapobieżenia szkodzie, która groziła by w dalszej perspektywie czasowej, gdyby konserwacji nie przeprowadzono (G. Matusik [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, S. Kulas (red.), Wydanie 1, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 772-773).

Przepis art. 126 ust. 5 u.g.n. przewiduje natomiast, że w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości. Z kolei zgodnie z treścią art. 126 ust. 8 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5.

Powyższe regulacje odnoszą się do sytuacji, gdy zajęcie nieruchomości ma charakter na tyle nagły, że nie możliwe jest wstrzymanie się z zajęciem nieruchomości do czasu wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. Pozwalają on więc na uzyskanie ex post decyzji potwierdzającej potrzebę zajęcia nieruchomości, a więc już po faktycznym zajęciu nieruchomości. Warunkiem takiego zajęcia (aby nie można było uznać go za bezprawne) jest stan kwalifikowanej nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie. Chodzi tu zatem o tego rodzaju sytuację, w której nie ma czasu na występowanie do starosty o wydanie decyzji na zasadach określonych w art. 126 ust. 1 u.g.n.. Chodzi więc tutaj o zdarzenia wymagające natychmiastowej reakcji z wykorzystaniem cudzej nieruchomości, gdy oczekiwanie na wydanie decyzji o czasowym zajęciu (która i tak jest wydawana w przyspieszonym trybie) spowodowałoby najpewniej wyrządzenie znacznej szkody (G. Matusik [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, S. Kulas (red.), Wydanie 1, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 777-778). Kluczowe znaczenie w przypadku złożenia wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. ma więc wykazanie, że w sprawie wystąpiła któraś ze wskazanych w art. 126 ust. 1 u.g.n. przesłanek zajęcia nieruchomości z tym zastrzeżeniem, że wystąpienie tej przesłanki miało charakter na tyle nagły, że wnioskodawca nie mógł czekać na wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. W takiej sytuacji podmiot ingerujący w prawo własności bierze na siebie odpowiedzialność za ewentualne bezprawne zajęcie cudzej nieruchomości.

Zgodnie z art. 126 ust. 10 u.g.n. przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w kontekście poczynionych powyżej uwag Sąd uznał, iż zasadnie Wojewoda uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wydanie decyzji potwierdzającej przesłanki czasowego zajęcia nieruchomości.

W złożonym wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej przesłanki czasowego zajęcia nieruchomości Skarżąca wskazała, że na spornej nieruchomości stwierdzono kilkadziesiąt drzew o wysokości od [...] do [...] m, przy zawieszeniu przewodów roboczych linii na wysokości [...] do [...] m, zatem odległość gałęzi drzew od przewodów roboczych wynosi ok [...] m, co jest niezgodne z Polskimi Normami określającymi dopuszczalne zbliżenie korony drzew i krzewów do przewodów. Zdaniem Skarżącej powyższe potwierdza wystąpienie nagłej potrzeby zapobieżeniu znacznej szkody wynikającej z awarii oraz bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia osób trzecich, a zatem wystąpiły przesłanki do zajęcia nieruchomości i wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. Z argumentacją Skarżącej nie sposób się jednak zgodzić, bowiem okoliczności przez nią przedstawione nie mogą świadczyć o wystąpieniu nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Jak już Sąd wskazał we wcześniejszej części uzasadniania kluczowym dla ustalenia wystąpienia wskazanej przesłanki jest, aby miała ona charakter nagły, nie dający się wcześniej przewidzieć. Nie jest natomiast możliwe wydanie decyzji na podstawie omawianej przesłanki, jeżeli zajęcie nieruchomości jest związane z pracami, które były już zaplanowane. Tymczasem jak wynika z załączonego do wniosku o wydanie decyzji uzgodnienia z dnia [...] października 2014r., Skarżąca już w tym okresie podejmowała próby zawarcia porozumienia z właścicielem nieruchomości właśnie w zakresie zajęcia nieruchomości celem dokonania przedmiotowej przycinki, jednak właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na zawarcie porozumienia. Z treści uzgodnienia wynika, że już w tym okresie Skarżąca zdawała sobie sprawę z naruszenia norm określających dopuszczalne zbliżenie korony drzew i krzewów do przewodów. Z kolei do zajęcia nieruchomości doszło dopiero w dniu [...] czerwca 2015r. Skarżąca już prawie 7 miesięcy przed faktycznym zajęciem spornej nieruchomości dostrzegała potrzebę dokonania przycinki drzew, jednak nie mogła tego uczynić związku z brakiem porozumienia z właścicielem nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku NSA z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 3096/14 (CBOSA) wyraził pogląd, w pełni podzielany przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że art. 126 u.g.n. nie może służyć do uzyskiwania tytułu do zagospodarowania cudzej działki, temu celowi służy przepis art. 124 u.g.n. Nawet gdyby uzyskanie tytułu do zajęcia cudzej nieruchomości z proceduralnych względów napotykało przeszkody, nie stanowi to przesłanek do zastosowania art. 126 u.g.n. Obie instytucje różnią się między sobą w pierwszym rzędzie zakresem czynności, do jakich można w trybie decyzji udzielić zezwolenia i czasem trwania ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości przez właściciela (wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 3096/14, CBOSA).

W sytuacji, gdy Skarżąca przez tak długi okres miała świadomość konieczności dokonania przedmiotowej przycinki drzew, nie może odnieść skutku argument, iż o nagłym charakterze wykonania przedmiotowych czynności świadczył wzrost temperatur w miesiącu czerwcu 2015r. Wprawdzie do wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. załączyła ona notatkę służbową, w której wskazano, że z uwagi na odległość między drzewami na spornej nieruchomości, a przewodami linii elektroenergetycznej wynosi [...] m, i powoduje stan zagrożenia życia osób postronnych, spowodowanie pożaru, czy też zakłóceniem pracy przedmiotowej linii, to zauważyć trzeba, że na te same przesłanki Skarżąca powoływała się we wskazanym już wcześniej uzgodnieniu z dnia [...] października 2014r. Wszystkie te okoliczności w sposób niezbity dowodzą, że Wojewoda prawidłowo uznał, że przesłanki na które powołała się Skarżąca nie miały charakteru nagłego i w konsekwencji brak było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. Tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 126 u.g.n.

Ponadto Sąd wyjaśnia, że ze wskazanych powyżej powodów za niezasadny uznał również zarzut naruszenia przepisów art. 7, 8, 9, 75, 77 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał Wojewodzie na wydanie decyzji o stwierdzeniu braku zaistnienia przesłanek uzasadniających czasowe zajęcie spornej nieruchomości.

Z powyżej wskazanych powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszają prawa w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.