Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 51/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1, art. 4 pkt 1-3 i 4.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska–Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. W. - dalej skarżącego, karę pieniężną w łącznej kwocie 6.500 zł, w tym za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty - 500 zł oraz wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia - 6.000 zł. Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] sierpnia 2006 r., w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w miejscowości Ś. na drodze wojewódzkiej nr [...] kontroli drogowej poddano pojazd marki V. o nr rej. [...] z przyczepą marki G. o nr rej. [...], którym kierował T. K... Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] podpisanym przez kontrolowanego kierowcę. Podczas kontroli kierowca okazał ważne badania lekarskie, psychotechniczne oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu dokształcającego kierowców przewożących rzeczy. W trakcie kontroli kierowca nie okazał do kontroli wykresówek za okres od [...] sierpnia 2006 r. do [...] sierpnia 2006 r., zaświadczenia zgodnego ze wzorem zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie postępowania z dokumentacją kierowcy, zezwolenia na transport odpadów innych niż niebezpieczne.

W toku postępowania administracyjnego skarżący przesłał decyzje Starosty P. nr [...] oraz nr [...] wystawioną na R. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. E. uprawniającą powyższe przedsiębiorstwo do zbierania, odzysku i transportu odpadów. Przedstawił również umowę o dzieło z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zawartą pomiędzy A. W. a T. K. na wykonywanie usługi kierowania pojazdem i przewiezienia 25 kontenerów ze złomem.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, że doszło do naruszenia art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) w zw. z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879 z 2005 r., nr 180 poz. 1497, oraz z 2007 r. nr 99, poz. 661), art. 92 ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 7 lit. a rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE.L 1985 Nr 370, str. 8 ze zm.) i w konsekwencji nałożył karę o której mowa w lp. 7.2 i lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od niniejszej decyzji strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Wskazała, iż w sentencji decyzji została podana jako kara pieniężna kwota 6500 zł, natomiast w treści uzasadnienia, w rubryce zatytułowanej "kara pieniężna w zł", organ wydający decyzję podał wyłącznie kwotę 500 zł, co powodować powinno nieważność zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzuca organowi I instancji brak prawidłowego ustalenia kierowcy zatrzymanego do kontroli pojazdu - początkowo bowiem wskazuje na T. K., jako kierowcę, a w kolejnych częściach uzasadnienia decyzji podaje, że kierowcą był B. K.. Decyzja wydana na podstawie sprzecznych ustaleń faktycznych powinna być nieważna bo brak jest podstaw prawnych do wydania jakiejkolwiek decyzji w oparciu o nieustalony stan faktyczny. Skarżący zaznaczył, iż wykonywana usługa transportowa świadczona była na podstawie umowy o dzieło z T. K., który winien sam odpowiadać za przestrzeganie wszystkich wymaganych przepisów prawa w trakcie realizacji przyjętego zamówienia, gdyż nigdy nie był pracownikiem strony jako wykonawca dzieła. Skarżący wskazał, iż niedopuszczalne jest wymaganie stawiane przez organ I instancji w postaci nakłaniania do preparowania przez kierowcę wykresówek za okres w czasie, którego nie wykonywał żadnej pracy związanej z transportem. Skarżący uważa za bezprzedmiotowe wszelkie uwagi, sugestie oraz przytoczone przez organ I instancji warunki dotyczące uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów innych niż niebezpieczne, ponieważ podmiot, który posiadał tytuł prawny do samochodu marki V. o nr rej. [...], czyli R. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. E., spełnił wszelkie warunki określone w ustawie o odpadach i uzyskał wymagane zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania, odzysku i transportu odpadów innych niż niebezpieczne. Wedle strony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zezwolenie na transport wydawane jest przez na konkretny pojazd, co do którego wnioskodawca posiada tytuł prawny, a samo zezwolenie nie dotyczy kierowcy. Strona zarzuca zaskarżonej decyzji brak ustaleń wskazujących przyczyny na podstawie, których strona została określona jako adresat decyzji, bowiem ani nie posiadał tytułu prawnego do kontrolowanego pojazdu, ani też nie kierował ww. samochodem, ani też powyższym pojazdem nie kierował żaden z pracowników strony.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 2, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, lp. 7.2, lp. 1.7 załącznika do tej ustawy Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż wskazane przez skarżącego uchybienia dotyczące treści zaskarżonego aktu nie mogły mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie podjęte przez organ. Dokonując na potrzeby sprawy analizy przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej organ wywodził, iż przedsiębiorcą jest, każda osoba wykonująca działalność gospodarczą, a działalność ta ma mieć charakter czynności powtarzalnych. Przedłożona w toku postępowania umowa o dzieło z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zawarta pomiędzy A. W. a T. K. na wykonywanie usługi kierowania pojazdem i przewiezienia 25 kontenerów ze złomem sprawiła, iż w tym konkretnym przypadku A. W. stał się przedsiębiorcą - pracodawcą, a wykonawca usługi jego pracownikiem. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym uzależniają możliwość prowadzenia działalności w zakresie przewozu odpadów innych niż niebezpieczne od uzyskania odpowiedniego zezwolenia (której uzyskanie będzie z kolei wymagało zarejestrowania swej działalności, również dla potrzeb podatkowych), a za jej brak przewidują stosowną karę pieniężną.

Organ wskazał również, iż kierowca nie okazał do kontroli wykresówek lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] sierpnia 2008 r., do czego był zobowiązany podczas kontroli drogowej jako kierowca wykonujący przewóz w imieniu przedsiębiorcy A. W.. Wykresówki lub inne dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż to sam kierowca T. K. winien odpowiadać za przestrzeganie wszystkich wymaganych przepisów prawa w trakcie realizacji przyjętego zamówienia, gdyż nigdy nie był pracownikiem strony jako wykonawca dzieła wobec powyższego uregulowania.

Organ II instancji podkreślił, że w dniu kontroli transport drogowy był wykonywany w imieniu i na rzecz A. W., o czym świadczą dokumenty zebrane podczas kontroli drogowej - wypis nr [...] z licencji nr [...] wystawionej na A. W., umowa o dzieło z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zawarta pomiędzy A. W. a T. K. na wykonywanie usługi kierowania pojazdem i przewiezienie 25 kontenerów ze złomem oraz zeznania R. G..

W skardze na tę decyzję Skarżący podtrzymał argumentację zaprezentowaną w trakcie postępowania administracyjnego. Ponadto wskazał na błędne oznaczenie adresata decyzji Głównego Inspektora transportu Drogowego. Podkreślił, iż fakt zawarcia umowy o dzieło nie kreuje stosunku pracy a tym samym nie można w stosunku do niego używać określenia pracodawca i stosować ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu dowodził jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola w świetle § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwaną dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga wniesiona przez A. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2008 r. nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Podstawowy zarzut skargi oparty jest na założeniu, iż skarżącego niesłusznie obciążono karą pieniężną, w sytuacji gdy nie kierował on zatrzymanym pojazdem, nie posiadał do niego żadnego tytułu prawnego zaś jedyny związek ze sprawą sprowadza się do zawarcia z kierowcą umowy o dzieło. Taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.

W przypadku kontroli drogowej przeprowadzanej przez inspektorów transportu drogowego, na podstawie ustawy o transporcie drogowym, podstawowe znaczenie ma określenie w czyim imieniu jest wykonywany transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Badaniu i ocenie podlegają tylko takie stosunki prawne, które są istotne dla ustalenia strony postępowania - tj. jednoznacznie stwierdzają, kto wykonywał transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne - przy czym zgodnie z interpretacją ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez słowo "kto" należy rozumieć przedsiębiorcę - w imieniu którego osoba prowadząca pojazd dokonała przewozu.

Z materiału dowodowego - wypisu nr [...] z licencji nr [...] wystawionej na A. W., umowy o dzieło z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zawartej pomiędzy A. W. a T. K. na wykonywanie usługi kierowania pojazdem i przewiezienie 25 kontenerów ze złomem oraz zeznania świadka R. G. jednoznacznie wynika, iż kierowca wykonywał transport drogowy na rzecz A. W.. W tak ustalonym stanie faktycznym, jak słusznie zauważył organ, bez znaczenia pozostaje charakter łączących skarżącego z kierowcą stosunków prawnych. Fakt bowiem zawarcia pomiędzy stronami umowy o charakterze cywilnoprawnym, regulującym ich wzajemne stosunki wynikające z wykonywanej przez kierowcę usługi (a nie umowy o pracę), nie ma wpływu na określenie zakresu odpowiedzialności wykonującego transport drogowy, tj. w tym wypadku A. W..

Podnieść należy, że ustawodawca jednoznacznie odniósł sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Osobami takimi nie mogą być zatem kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika przede wszystkim z definicji transportu drogowego i przewozów na potrzeby własne zawartych w art. 4 pkt 1 - 3 i 4 ustawy. Potwierdzenie znajduje także w zasadach prawa cywilnego, jako że art. 774 k.c. stanowi, iż przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Jeżeli przewoźnik przy wykonywaniu działalności przewozowej posługuje się inną osobą, to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą -zarówno na gruncie prawa cywilnego jak i administracyjnego - ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje.

Kierowca pojazdu - nawet gdy kierował pojazdem jako osoba współpracująca -

zleceniobiorca - nie wykonywał transportu drogowego w rozumieniu ustawy i nie był przewoźnikiem w cywilistycznym pojęciu tego słowa. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy na mocy uprawnienia administracyjnego odpowiedzialność administracyjną ponosi - z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca i jego organy. Także za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje - niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (także co do obowiązku wyposażenia kierowcy w dokumenty wymienione w art. 87 ustawy o transporcie drogowym).

Skoro więc organ ustalił w sprawie, iż przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy w zakresie przewozów odpadów innych niż niebezpieczne był w dniu kontroli skarżący zasadnie uznał, że to on jest podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne stwierdzone naruszenia stosownych przepisów.

Odnosząc się do zarzutów błędnego oznaczenia skarżącego w treści rozstrzygnięcia organu II instancji należy podnieść, iż omyłka ta, sprostowana w postanowieniu Głównego Inspektora transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r., ma charakter uchybienia, które nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zebrany bowiem w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do personaliów skarżącego. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku błędnego oznaczenia imienia kierowcy T. K. w decyzji organu I instancji. Znajdujący się w aktach administracyjnych materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne określenie personaliów ww. osoby.

Co do zarzutu braku szczegółowego wskazania wysokości kary pieniężnej za poszczególne naruszenia stwierdzone przez organ należy stwierdzić, iż organ odwoławczy dostrzegł powyższe uchybienie i w swoim rozstrzygnięciu odniósł się do tej kwestii w sposób wyczerpujący. Wskazując stronie tak podstawę prawną jak i faktyczną zastosowanych sankcji.

Zważywszy powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.