Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1990/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 11, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 107 ust. 1 i ust. 2, art. 109 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 227 poz 1367
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z [...] kwietnia 2013 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 16 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 227 poz. 1367 ze zm. – dalej u.p.t.n.) oraz lp. 5.4 pkt 3 załącznika do u.p.t.n., po rozpatrzeniu odwołania firmy "E." Usługi Gastronomiczne i Hotelik Z. R., N. [...],[...]-[...] O. (dalej "Strona", "Skarżąca") z [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej [...]WITD) z [...] stycznia 2013 r., nr [...] o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 5.000 (słownie: pięć tysięcy) złotych.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W 2011 r. Strona wykonywała przewozy drogowe towarów niebezpiecznych samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...]. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych Strona była zobowiązana do składania wojewodzie rocznego sprawozdania w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nim związanych. Od 1 stycznia 2012 r. został wyznaczony termin wpływu sprawozdań do wojewody do 28 lutego każdego roku. W niniejszej sprawie, doradca do spraw bezpieczeństwa Pan T. K. sporządził 30 stycznia 2012 r. powyższe roczne sprawozdania za 2011 r. na firmę Stacja Paliw A. R., N. [...],[...]-[...] O. Dokument ten został przesłany pocztą 16 lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w R., natomiast 3 lipca 2012 r. przesłano do organu, prośbę o sprostowanie danych firmy w przesłanym sprawozdaniu w związku z pomyłką pracownika Stacji Paliw. Pan J. R. (pełnomocnik Skarżącej), podczas przesłuchania zeznał, iż Strona postępowania świadczy usługi transportowe na rzecz firmy Stacja Paliw A. R. A. R. jest obciążana fakturami VAT, a pomiędzy firmami uzgodniono opłatę zryczałtowaną. W związku z rocznym sprawozdaniem z działalności w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za rok 2011, Pan J. R. oświadczył, że nastąpiła pomyłka w nazwie przedsiębiorstwa i zostało wysłane sprostowanie, z opisaną zaistniałą sytuacją. Natomiast doradca ds. bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych Pan T. K., zatrudniony od 1 stycznia 2011 r. w firmie Biuro Bezpieczeństwa Pracy S. S. zeznał, iż firma w której jest zatrudniony, świadczyła do końca maja 2012 r, usługi na rzecz firmy Stacja Paliw A. R. Wszystkie faktury z zakresu BHP i ADR były: wystawione na tę firmę, natomiast na Stronę wystawiane były faktury jedynie za szkolenia BHP. W dniu 2 stycznia 2012 r. przesłano od firmy Stacja Paliw A. R., do firmy zatrudniającej Pana T. K., faks z zestawieniem dostarczonego paliwa w roku 2011, z pieczątką firmy Stacja Paliw A. R. Na podstawie tego faksu Pan T. K. miał zrobić roczne sprawozdanie przewozu towarów niebezpiecznych. Sprawozdanie zostało odebrane przez pracownika Stacja Paliw A. R. 15 lutego 2012 r. Pokwitowane to zostało także pieczątką firmy Stacja Paliw A. R. W czerwcu 2012 r, pan J. R. zgłosił się ponownie do firmy Biuro Bezpieczeństwa Pracy S. S., w sprawie poprawienia sprawozdania rocznego z przewozu towarów niebezpiecznych, gdyż stwierdził, że sprawozdanie wystawione jest na inny podmiot gospodarczy. W dniu 28 czerwca 2012 r. Pan T. K. zrobił poprawkę sprawozdania rocznego za 2011 r i w nazwie przedsiębiorstwa wpisał "E." Usługi Gastronomiczne i Hotelik Z. R.

Fakty te zostały ustalone podczas kontroli przeprowadzonej przez inspektorów [...]WITD u Skarżącej i utrwalone w protokole kontroli z [...] listopada 2012 r., nr [...], nie podpisanego przez pełnomocnika Strony.

W związku z powyższymi ustaleniami, [...]WITD stwierdził nieprzesłanie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania przez Stronę i nałożył decyzją z [...] stycznia 2013 r. karę pieniężną.

GITD, rozpatrując odwołanie Strony od decyzji [...]WITD, nie uwzględnił wyjaśnień dotyczących pomyłki w oznaczeniu podmiotu składającego roczne sprawozdanie w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych. Organ II instancji stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy bezsporne pozostaje, że sprawozdanie roczne za rok 2011, sporządzone 30 stycznia 2012 r. i przesłane organowi I instancji w 16 lutego 2012 r., w rubryce "Oznaczenie przedsiębiorcy" wskazywało Panią A. R. oraz nie zostało podpisane przez przedsiębiorcę. Ponadto w książce nadawczej, w której zarejestrowano nadanie ww. sprawozdania, jako nadawcę również wskazano Panią A. R. Skarżąca przesłała natomiast podpisane sprawozdanie przesyłką nadaną 3 lipca 2012 r. wskazując iż sprawozdanie nadane w 16 lutego 2012 r. było jej sprawozdaniem, w którym omyłkowo wskazano Panią A. R.

Organ następnie przedstawił stan prawny sprawy, wskazując jednocześnie, że przepisy ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych nie przewidują możliwości sprostowania sprawozdania rocznego, zwłaszcza w kluczowym jego zakresie jakim jest oznaczenie podmiotu, który je składa. Organ II instancji uznał, że doradca ds. bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych nie popełnił pomyłki tylko sporządził sprawozdanie roczne dla podmiotu, któremu w istocie doradzał, dodając jednocześnie, że nawet uznanie wiarygodności twierdzeń Strony o pomyłce jakiej dopuścił się doradca, nie stanowiłoby przesłanki zwalniającej ją z odpowiedzialności, w oparciu o treści przepisu art. 109 u.p.t.n.

W związku z powyższym GITD decyzją z [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję [...]WITD.

Pismem z [...] czerwca 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] kwietnia 2013 r., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisu art. 107 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 pkt. 1 oraz lp. (5,4,3) załącznika do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych - poprzez błędne uznanie, że Skarżąca nie przesłała w ustawowym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, poprzez uznanie że Skarżąca nie dochowała ustawowego terminu i złożyła sprawozdanie po upływie 3 miesięcy od przewidzianego prawem terminu jego złożenia,

2. błąd w ustaleniach faktycznych leżących u podstaw zaskarżonej decyzji, poprzez uznanie wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że sprawozdanie złożone przez Skarżącą dotyczyło innego przedsiębiorcy.

Skarżąca wskazała, że doszło do pomyłki w oznaczeniu podmiotu przy wypełnianiu sprawozdania. Zestawienie sporządzone przez doradcę odebrał pracownik firmy Stacja Paliw A. R. na zlecenie "E." Usługi Gastronomiczne i Hotelik, przystawiając pomyłkowo pieczątkę Stacja Paliw A. R. Zdarzenie to mają potwierdzać zeznania tegoż pracownika Pana M. Z. przesłuchanego w charakterze świadka. Firma stacja Paliw A. R. i firma Skarżącej są ze sobą powiązane osobowo. Działalności prowadzone są pod jednym adresem. Pracownicy obu firm się znają i wykonują szereg obowiązków w zakresie obu działalności. Skarżąca podkreśliła, że dane ze sprawozdania nie dotyczyły w żaden sposób firmy Stacji Paliw A. R. gdyż pojazd, którego dotyczyło sprawozdanie był własnością Skarżącej. Stacja Paliw A. R. natomiast, nie posiada żadnych pojazdów, którymi dokonywałaby przewozu towarów niebezpiecznych, a co się z tym wiąże, nie mogła wpisać w sprawozdanie numeru samochodu Skarżącej, z czego wynika jednoznacznie, że sprawozdanie nie mogło dotyczyć innej firmy niż firmy Skarżącej. Strona dodała, że do sprostowania zaistniałej pomyłki doszło z inicjatywy Skarżącej przed wszczęciem kontroli przez organ.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Analizę niniejszej sprawy należy rozpocząć od wyjaśnień, że Skarżąca zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z [...] września 2010 r nr ewid. [...] wydanego przez Wójta Gminy O., prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie: restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne; hotele i podobne obiekty zakwaterowania; transport drogowy towarów. Skarżąca posiada Licencję Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, udzieloną [...] lipca 2011 r. W ramach prowadzonej działalności Skarżąca w roku 2011, dostarczała paliwo do firmy Stacja Paliw A. R.

Stan prawny sprawy przedstawia się następująco.

Zgodnie z treścią art. 11 u.p.t.n. obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy.

Z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.t.n., wynika, że uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wysłać jeden egzemplarz rocznego sprawozdania z działalności tego uczestnika, w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nim związanych, zwanego dalej "rocznym sprawozdaniem", w terminie do dnia 28 lutego każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych. Uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych są, w świetle art. 2 pkt 8 u.p.t.n., m.in. podmioty wymienione w ADR, która jest umową europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzoną w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 110, poz. 641), wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, ogłoszonymi we właściwy sposób (art. 2 pkt 1 u.p.t.n.). W dziale 1.4 ADR, zatytułowanym "Obowiązki uczestników przewozu w zakresie bezpieczeństwa", wymienionymi głównymi uczestnikami przewozu są: nadawca, przewoźnik i odbiorca.

W związku z powyższym, w świetle przytoczonej regulacji zarówno nadawca, przewoźnik jak i odbiorca towarów niebezpiecznych, jest obowiązany wysłać jeden egzemplarz rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nim związanych.

Kolejny obowiązek uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych wynika z art. 15 ust. 1 u.p.t.n., zgodnie z którym jest on obowiązany wyznaczyć na swój koszt co najmniej jednego doradcę do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych, właściwego ze względu na zakres wykonywanego przewozu lub czynności z nim związanych, określonych odpowiednio w ADR, RID lub ADN, zwanego dalej "doradcą".

Przekładając przytoczoną regulację prawną na grunt przedmiotowej sprawy, nie ulega wątpliwości, że obowiązek wysłania rocznego sprawozdania za rok 2011, ciążył na Skarżącej oraz na firmie Stacja Paliw A. R. Tymczasem doradca, Pan T. K. sporządził roczne sprawozdania za 2011 r. na firmę Stacja Paliw A. R., które zostało przesłane pocztą, z zachowaniem ustawowego terminu, 16 lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w R. Skarżąca twierdzi natomiast, że sporządzone przez doradcę roczne sprawozdanie dotyczy jej działalności, przez pomyłkę natomiast w rubryce sprawozdania: "Oznaczenie przedsiębiorcy", wpisano dane firmy Stacja Paliw A. R. zamiast firmy Skarżącej. Zaistniałą pomyłkę mają potwierdzać zeznania przesłuchanego pełnomocnika Skarżącej, czemu nie sprzeciwiają się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotową pomyłkę mają uwiarygadniać okoliczności, że firma Stacja Paliw A. R. i firma Skarżącej są ze sobą powiązane osobowo, że znajdują się pod jednym adresem i że pracownicy obu firm się znają i wykonują szereg obowiązków w zakresie obu działalności. Omawianej kwestii nie rozjaśniają działania doradcy, który sporządził sporne, roczne sprawozdanie. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się umowa zlecenia zawarta pomiędzy Skarżącą a firmą Biuro Bezpieczeństwa Pracy S. S., zatrudniającą doradcę, który zgodnie z treścią § 2 umowy, miał wypełniać zadania doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych. Z zeznań doradcy natomiast wynika, że firma, która go zatrudnia świadczyła usługi do końca maja 2012 r., na rzecz firmy Stacja Paliw A. R. Na rzecz Skarżącej wystawiane były faktury jedynie za szkolenia BHP. Z powyższej umowy jednak oraz z faktu, że 28 czerwca 2012 r., na wniosek pełnomocnika Skarżącej, doradca sporządził poprawkę rocznego sprawozdania wpisując w nim dane Skarżącej wynika, że występował on jako doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych Skarżącej.

Podsumowując powyższy opis stanu faktycznego, należy podkreślić, że w ocenie Skarżącej, problem będący przedmiotem niniejszej sprawy, to jedynie kwestia pomyłki podlegającej zwykłej korekcie w postaci ponownego przesłania, znacznie po upływie ustawowego terminu, nowego rocznego sprawozdania zawierającego tym razem dane identyfikacyjne firmy Skarżącej, zamiast danych identyfikacyjnych innego uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych objętego obowiązkiem złożenia rocznego sprawozdania.

Sąd nie zgadza się z powyższą oceną Skarżącej. Przytoczone wcześniej przepisy prawa, mające zastosowanie w niniejszej sprawie, są jasne i nie wymagają skomplikowanej interpretacji prawnej. Wynika z nich bezwzględny obowiązek wysłania w określonym terminie rocznego sprowadzania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nim związanych, który obejmował również Skarżącą w zakresie tej działalności w 2011 r. Przedmiotowa sprawa zatem dotyczy kwestii nie wywiązania się w ustawowym terminie Skarżącej z powyższego obowiązku. Przedstawione przez Skarżącą okoliczności mogą wyjaśnić przyczyny, z powodu których Skarżąca nie złożyła w terminie rocznego sprawozdania, nie mają jednak one wpływu na fakt, iż doszło w ten sposób do naruszenia przez Skarżąca przepisów prawa w przedmiotowej materii. Przyczyny te mogą być jedynie rozpatrywane w kategoriach okoliczności uwalniających uczestnika przewozu od nałożenia na niego kary pieniężnej, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. Zgodnie z tym przepisem nie nakłada się kary pieniężnej, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby organ mógł zastosować niniejszą normę. Muszą zatem zaistnieć "okoliczności sprawy i dowody wskazujące, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia", a ponadto "naruszenie musi nastąpić wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec". Na podstawie opisanych wcześniej okoliczności nie można stwierdzić, że Skarżąca, jako uczestnik przewozu nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca, będąca przedsiębiorcą zajmującym się dostawą paliw płynnych do stacji paliw, miała obowiązek zaznajomienia się z przepisami prawa regulującymi tę dziedzinę oraz dołożenia najwyższej staranności, jak i przezorności w wywiązaniu się z obowiązków związanych z tą działalnością. Tymczasem Skarżąca nie dołożył należytej staranności, ani przezorności w realizacji obowiązku złożenia rocznego sprawozdania. Z zeznań doradcy wynika, że faks z zestawieniem paliwa, na podstawie, którego sporządził sporne roczne sprawozdanie, wpłynął od firmy Stacja Paliw A. R., a więc nie od firmy Skarżącej i było oznaczone pieczątką tej firmy. Odbioru sporządzonego, rocznego sprawozdania, dokonał pracownik firmy Stacja Paliw A. R., co również wynika z zeznań doradcy. W ocenie Sądu zatem, jeżeli nawet doszło do opisanej przez Skarżącą pomyłki, której efektem było naruszenie przepisów prawa, to z całą pewnością nie na skutek okoliczności, na które Skarżąca nie miała wpływu, lecz na skutek jej braku staranności, a nawet niedbalstwa. Skarżąca jako okoliczność wyjaśniającą pomyłkę podniosła, że obie firmy są ze sobą powiązane osobowo, że pracownicy w nich zatrudnieni się znają i wykonują szereg obowiązków w zakresie obu działalności. Powyższe relacje, w ocenie Sądu, istotnie mogą wyjaśniać ewentualną pomyłkę, ale nie mogą jej usprawiedliwić. Skarżąca mogła wysłać w terminie wymagane roczne sprawozdanie, lecz tego nie uczyniła. Sąd nie dopatrzył się w wyjaśnieniach Skarżącej żadnych przesłanek ekskulpacyjnych, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organy Inspekcji Transportu Drogowego orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego, nakładając na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Zgodnie z art. 107 ust 1 i ust. 2 u.p.t.n. uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł, wykaz natomiast naruszeń tych obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Jak wynika z lp. 5.4 pkt 3 załącznika do u.p.t.n., nieprzesłanie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, jeżeli od ustawowo określonego terminu przesłania sprawozdania upłynęły co najmniej 3 miesiące podlega karze pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Roczne sprawozdanie dotyczące działalności Skarżącej w 2011 r. zostało sporządzone przez doradcę 28 czerwca 2012 r., i wysłane do [...]WITD, a więc po okresie dłuższym niż trzy miesiące od ustawowego terminu do wywiązania się z przedmiotowego obowiązku.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić.