Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 233/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie barku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263), oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294, z późn. zm.) w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), jak również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i po rozpatrzeniu odwołania z dnia 10 maja 2011 r. R. P. od decyzji NR [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.) kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że R. P. zatrudniony był w:

• Zakładach Koksowniczych "[...]" S.A. w W. (obecnie W. Zakłady Koksownicze "[...]" S.A.)

Zakład Nr 1 "[...]"

- od 29 września 1961 r. do 26 października 1964 r. jako stażysta (odbywał praktyczną naukę zawodu ślusarza w warsztatach mechanicznych przez 3 dni w tygodniu; bez narażenia zawodowego),

- od 27 października 1964 r. do 23 kwietnia 1966 r. odbywał służbę wojskową,

- od 24 kwietnia 1966 r. do 30 marca 1979 r. jako ślusarz, ślusarz remontowy urządzeń hutniczych w brygadzie piecowni i piecosortowni (naprawiał i konserwował maszyny, urządzenia piecowni oraz sortowni - podczas ruchu, awarii i postoju),

- od 1 kwietnia 1979 r. do 28 lutego 1983 r. jako ślusarz remontowy urządzeń hutniczych w brygadzie węglopochodnych (naprawiał i konserwował maszyny i urządzenia w oddziale węglopochodnych podczas ruchu, awarii oraz postoju),

Zakład Nr 2 "[...]"

- od 01 marca 1984 r. do 25 czerwca 2000 r. jako ślusarz remontowy wózków jezdniowych (od 1 września 1987 r., jako ślusarz-brygadzista brygady remontowej wózków jezdniowych naprawiał, a później nadzorował naprawę wózków w warsztacie mechanicznym a w razie potrzeby w miejscu ich awarii tj. na terenie wszystkich zakładów koksowniczych).

• od 2000 r. przebywał na rencie,

• od 2005 r. przebywa na emeryturze.

Stwierdził też, że dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że skarżący wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na czynniki szkodliwe przekraczające normatywy higieniczne pochodzące z procesów koksowania węgla oraz destylacji i przeróbki produktów węglopochodnych (zapylenie: pył koksowy i węglowy, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, surowy gaz koksowniczy zawierający w swym składzie: tlenek węgla, tlenki azotu, amoniak, fenole, naftalen, benzen, toluen i inne). Łączny czas ekspozycji na czynniki szkodliwe wyniósł: 33 lata i 7 miesięcy.

Ze względu na narażenie zawodowe, odwołujący się w ramach badań profilaktycznych od 1988 r. objęty był obserwacją W. Ośrodka Medycyny Pracy w W. gdzie w roku 1995 rozpoznano przewlekłe zapalenie oskrzeli bez cech niewydolności oddechowej.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W., po przeanalizowaniu wyników badań wydolności oddechowej od 1995 roku oraz na podstawie wyników badań z dnia 03.08.2004 r. i 23.09.2004 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły i gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych (poz. 5 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.) u R. P. Swoje stanowisko uzasadnił tym. że "W wykonanych badaniach wentylacyjnych nie stwierdzono cech utrwalonych zaburzeń wentylacji płuc typu obturacyjnego pod postacią obniżenia FEV 1 poniżej 50%".

Zainteresowany pismem z dnia 28 grudnia 2004 r. wniósł uwagi do zebranego materiału dowodowego dotyczące kwestii medycznych. W związku z powyższym, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. zwrócił się do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie załączonej przez odwołującego się dokumentacji medycznej. W odpowiedzi na powyższe, D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W., pismem z dnia 21 stycznia 2005 r. poinformował, że: "... załączona dokumentacja nie wpływa na zmianę orzeczenia". Inspektor Sanitarny w W. zgodnie z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponownie zwrócił się do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. z prośbą o ustosunkowanie się do uwag wniesionych przez R. P. W odpowiedzi na powyższe, D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 3 lutego 2005 r. wyjaśnił, że: "Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wynikało z braku cech niewydolności oddechowej w badaniu gazometrycznym. Zgodnie z kryteriami rozpoznawania chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w ocenie wydolności układu oddechowego można było skorzystać przy braku badania gazometrycznego z wyniku badania spirometrycznego. Niewydolność wentylacyjną w badaniach spirometrycznych rozpoznawano przy obniżeniu FEV1 poniżej 1200 ml. W tut. WOMP wykonano oba badania. Nie stwierdzono niewydolności oddechowej w badaniu gazometrycznym, natomiast w badaniu spirometrycznym nie stwierdzono obniżenia FEV1 poniżej 1200 ml (uzyskano wartość 1900 ml co odpowiadało wskaźnikowi 54,50%). Aktualnie, również nie stwierdzono obniżenia FEV1 poniżej 50% co przedstawiono w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego".

Na podstawie powyższych opinii medycznych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia [...] wydał decyzję NR [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły i gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych (poz. 5 w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach) u R. P.

Od powyższej decyzji zainteresowany złożył odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., który zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o przebadanie skarżącego i wydanie orzeczenia.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. dnia [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły i gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych (poz. 5) u R. P. Swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "U badanego nie stwierdza się trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej (akt. FEV1 =74%), co zgodnie z obowiązującymi kryteriami (RRM z dnia 30 lipca 2002 r.) nie pozwala na uznanie etiologii zawodowej przewlekłego, zapalenia oskrzeli. Orzeczenie PCHZ WOMP w W. jest w pełni zasadne."

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia [...] wydał decyzję Nr [...], znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły i gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych (poz. 5 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.) u R. P.

Na powyższą decyzję R. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r. (sygn. akt III SA/Wr 254/06) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia 10 marca 2005 r. i zarzucił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. i ten właśnie akt prawny powinien stanowić podstawę wydanych orzeczeń, a więc organy obu instancji nieprawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r.

W związku z powyższym akta sprawy zostały przekazane do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego a ten celem wydania orzeczenia do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w W., który po zweryfikowaniu narażenia zawodowego na podstawie zgromadzonej dokumentacji dnia 9 marca 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.) u R. P. Swoje stanowisko uzasadnił tym, że: "Pacjent zgłosił się 23 stycznia 2009 r. potwierdzając leczenie przewlekłego zapalenia oskrzeli (...) Z analizy dokumentacji lekarskiej pacjenta (z lat 1997-2009) wynika, że pacjent z powodu choroby płuc był ostatni raz hospitalizowany w 2000 r., sporadycznie wypisywano leki rozszerzające oskrzela, natomiast pacjent leczy się systematycznie przede wszystkim z powodu nadciśnienia tętniczego. Nie każde narażenie zawodowe prowadzi do powstania choroby zawodowej. Kryteria rozpoznania zawodowego przewlekłego zapalenia oskrzeli zgodnie z rozporządzeniem z 18 listopada 1983 r. obejmują konieczność stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego. Ponieważ z definicji choroby zawodowej wymienionej w pozycji 4 nie wynikało w jaki sposób należy określać niewydolność narządu oddechowego oraz z uwagi na brak takich zapisów w dostępnej literaturze celem jednakowego orzecznictwa w całym kraju w 1987 r. zostały wydane wytyczne metodologiczne, które w p. 4 określają warunki konieczne do rozpoznania zawodowego przewlekłego zapalenia oskrzeli. Mają one charakter pomocniczy i uzupełniają aktualną w tym czasie literaturę. Wynika z nich, iż celem oceny wydolności narządu oddechowego należy wykonać gazometrię lub spirometrię. W badaniu gazometrycznym krwi ocenia się obecność hipoksemii (obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu) oraz hiperkapnii (podwyższenie ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla). W razie braku możliwości wykonania gazometrii można posłużyć się badaniem spirometrycznym potwierdzającym w czasie kolejnych badań zaburzenia wentylacji płuc pod postacią zmniejszenia natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 1200 ml u mężczyzn i 1000 ml u kobiet przy współistnieniu objawów klinicznych takich jak duszność spoczynkowa, sinica, serce płucne, prawokomorowa niewydolność krążenia. W żadnej z wykonywanych w latach 1995-2006 spirometrii nie wykazano zaburzeń wentylacji płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 1200 ml. W początkowym okresie obserwacji nie wykonywano badań gazometrycznych w późniejszym okresie nie stwierdzano utrwalonych cech niewydolności oddechowej. Wynik badania z 18 marca 1999 r. w którym stwierdzono częściową niewydolność oddechową został zweryfikowany dwoma badaniami w odstępie miesiąca (VI, VII 1999), które nie potwierdziły cech niewydolności narządu oddechowego (orzeczenie WOMP z dnia 27 lipca 1999 r.)."

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia [...] wydał decyzję NR [...] ; znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.) u R. P.

Od powyższej decyzji R. P. pismem z dnia 8 maja 2008 r. wniósł odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Swoją decyzję uzasadnił m.in. faktem, że organ I instancji kwestionowaną decyzję wydał nie stosując zaleceń zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2007 r. oraz z dnia 4 września 2008 r. (sygn. akt III SA/Wr 596/07) a mianowicie bez weryfikacji orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowa Środowiskowego w S. z dnia [...] w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.

W związku z powyższymi zaleceniami Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. za pośrednictwem D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddziału w W. o rozpatrzenie sprawy i wydanie orzeczenia lekarskiego zgodnie z rozporządzeniem z dnia 18 listopada 1983 r.

Dnia [...] Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wydał zweryfikowane w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. orzeczenie lekarskie nr [...] - uzupełnione o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 4) u R. P. Jednostka orzecznicza II stopnia diagnostycznego swoje stanowisko uzasadniła tym, że: ,,....u R. P., w ciągu całego okresu zatrudnienia i do 5 lat po jego ustaniu, całokształt obrazu klinicznego zobiektywizowanego rezultatami diagnostyki układu oddechowego potwierdza rozpoznanie przewlekłego zapalenia oskrzeli bez istotnych, utrwalonych zaburzeń sprawności wentylacyjnej płuc, bez niewydolności narządu oddechowego. Bak podstaw do rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących ze stwierdzoną niewydolnością układu oddechowego."

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. dnia [...] wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.) u R. P.

Od powyższej decyzji R. P. złożył odwołanie do D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. podnosząc kwestie medyczne zawarte w orzeczeniach lekarskich i tym samym niewykonanie zaleceń zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanych w rozpatrywanej sprawie.

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, pismem z dnia 31 maja 2011 r. zwrócił się do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. oraz do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z prośbą o ustosunkowanie się do podnoszonych w odwołaniu kwestii medycznych.

W odpowiedzi, D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. poinformował, że: "... Niekwestionowanym jest fakt długotrwałego narażenia na czynniki szkodliwe w Zakładach Koksowniczych. Nie jest to jednak równoznaczne z obligatoryjnym wystąpieniem choroby zawodowej (....). Nie jest prawdą, że w orzeczeniu DWOMP z 2009 r. (nr orzeczenia 306/2008/2009) powołujemy się na stwierdzenie obniżenia FEV1 poniżej 50%, lecz stosujemy kryteria obniżenia FEV 1 w mililitrach (poniżej 1200 ml u mężczyzn). Parametry FEV1 powyżej 1200 ml u mężczyzn nie oznaczają niewydolności oddechowej. W ocenie niewydolności oddechowej korzystamy z dostępnej literatury medycznej zwłaszcza upowszechnianej przez IMP oraz Ministerstwo Zdrowia."

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. dnia [...] poinformował, że: "Prowadząc postępowanie orzecznicze w oparciu o obowiązujące przepisy prawa mamy również obowiązek do stosowania kryteriów medycznych obowiązujących lekarzy w tym specjalistów medycyny pracy, opublikowanych w pozycjach naukowych, tym bardziej w opracowaniach uznanych za podręczniki w dziedzinie medycyny pracy (...) Z faktu, że w przepisach prawnych nie uściślono definicji każdej jednostki z wykazu chorób zawodowych nie wynika dowolność oceny wyników badań, jaką prezentuje w swoim odwołaniu zainteresowany. (...) Nie można rozpoznać przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych z współistniejącą niewydolnością oddechową na podstawie jednego wyniku badania gazometrycznego z dnia 12 marca 1999 r. skoro, pomimo wykonywania pracy zawodowej przez wnioskującego, następne wyniki badań wydolności płuc (wykonane 3 miesiące później) nie potwierdziły cech niewydolności układu oddechowego. Tym bardziej wynik badania gazometrycznego z dnia 31 maja 2000 r. wykonanego w trakcie leczenia badanego z powodu ropnego przewlekłego zapalenia oskrzeli, czyli spowodowanego czynnikiem bakteryjnym zaostrzenia nieżytu oskrzeli, nie może być brany pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu orzeczniczym. Tym bardziej, że wykonane 9 dni później badanie gazometryczne nie wykazało cech niewydolności oddechowej. Kilka lat po ukończeniu pracy zawodowej przez badanego udokumentowano wynikami badań czynnościowych układu oddechowego brak cech niewydolności układu oddechowego. Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu postępowanie orzecznicze przeprowadzono zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dniu rozpoczęcia postępowania orzeczniczego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (...) W trakcie postępowania orzeczniczego, poddając ponownie analizie całość dokumentacji zgromadzonej w powyższej sprawie ustaliliśmy, że całokształt obrazu klinicznego zobiektywizowanego rezultatami diagnostyki układu oddechowego potwierdza rozpoznanie przewlekłego zapalenia oskrzeli bez istotnych, utrwalonych zaburzeń sprawności wentylacyjnej płuc, bez niewydolności narządu oddechowego."

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie zgromadzonej dokumentacji dotyczącej choroby zawodowej u R. P. zważył, co następuje:

§ 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, stanowi, że niniejsze postępowanie toczy się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

W przypadku R. P. warunek drugi został spełniony, -ponieważ dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż wykonując swoje obowiązki zawodowe pracował w narażeniu na czynniki szkodliwe przekraczające normatywy higieniczne pochodzące z procesów koksowania węgla oraz destylacji i przeróbki produktów węglopochodnych. Natomiast, pomimo wykazanego narażenia zawodowego brak jest podstaw merytorycznych do uznania związku przyczynowo-skutkowego, ponieważ placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych po przeprowadzonych badaniach były zgodne co do faktu, że całokształt obrazu klinicznego nie potwierdza utrwalonych zaburzeń sprawności wentylacyjnej płuc oraz niewydolności narządu oddechowego. Zatem brak jest rozpoznania klinicznego choroby zawodowej.

Do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające wykazanie ekspozycji zawodowej na czynnik wywołujący chorobę, lecz konieczne jest również rozpoznanie kliniczne choroby zawodowej dokonane przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Wydane orzeczenia przez jednostki orzecznicze I i II stopnia diagnostycznego poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia odwołującego się, są obiektywne, spójne, przekonujące oraz obszernie uzasadnione.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych nie podano szczegółowych definicji każdej jednostki z wykazu chorób zawodowych, niemniej jednak fakt ten nie pozwala na dowolną interpretację wymienionych jednostek chorobowych. Zaznaczyć trzeba, iż zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia ustawodawca wskazał, iż: "za chorobę zawodową uważa się choroby określone w wykazie (...), jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy". Zatem z brzmienia przepisu wprost wynika, iż kluczowym jest uznanie ocenianego stanu zdrowia organizmu ludzkiego za chorobę. Kolejnym krokiem jest wskazanie, iż choroba ta została wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Następnie zgodnie z brzmieniem ww. przepisu in fine należy wykazać związek przyczynowo-skutkowy w powstaniu tej choroby ze środowiskiem pracy. Choroba jest to "proces patologiczny, objawiający się nienormalnym funkcjonowanie organizmu lub jego części" [Uniwersalny słownik języka polskiego, PWN 2008], który jest oceniany zgodnie z wiedzą medyczną przez lekarzy. W przedmiotowej sprawie lekarze specjaliści z D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. oraz z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. byli zgodni, co do faktu że u R. P. nie występuje stan chorobowy pod postacią niewydolności oddechowej. Lekarze wyjaśniali szczegółowo w jaki sposób zgodnie ze sztuką medyczną dokonuje się diagnostyki i oceny stanu narządu oddechowego. Co prawda w zaświadczeniu z 18 marca 1999 r., na które wielokrotnie powołuje się R. P., widnieje zapis: "Insufficientia respiratoria manifesta partialis" [wyj. Organu: częściowa niewydolność oddechowa], niemniej jednak w późniejszych badaniach diagnoza nie została potwierdzona, co stanowi konieczny warunek do wykazania związku przyczynowo-skutkowego etiologii schorzenia ze środowiskiem pracy. Tylko utrwalona niewydolność oddechowa może być rozpatrywana w kontekście choroby zawodowej, gdyż szkodliwe czynniki w środowisku pracy powodują trwałą dysfunkcję układu oddechowego cechującą się niewydolnością oddechową, w przeciwieństwie do czynników pozazawodowych, które mogą powodować okresowe upośledzenie wydolności oddechowej. Zatem ww. częściowa niewydolność oddechowa nie jest tożsama z niewydolnością oddechową wymienioną przez ustawodawcę. Podkreślić także trzeba, że ww. rozpoznanie zostało postawione przez lekarza, który nie był upoważniony do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a zatem nie jest równo-cennym dowodem w sprawie, który mógłby być przez Organ traktowany jako kontrargument dla orzeczeń lekarskich wydanych przez upoważnione do orzekania placówki służby zdrowia.

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. odnosząc się do kwestii medycznych podnoszonych przez R. P. w odwołaniu, wskazuje że zostały one wyjaśnione w opiniach uzupełniających jednostek orzeczniczych. Jednocześnie organ II instancji podkreśla, iż opinia strony odwołującej się, która nie posiada wiedzy specjalistycznej, nie może być traktowana na równi z opiniami medycznymi lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach diagnostyczno-orzeczniczych upoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. Sygn. akt II OSK 1078/06 opublikowany w CBOSA): "Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. (...) Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami. które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich."

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., stwierdził, że zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich, które są opinią w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegającą weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Dodał, że orzeczenia wydane w przedmiotowym postępowaniu i uzupełnione stosownymi opiniami zostały poprzedzone analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości.

Skargę na powyższą decyzję złożył zainteresowany. Stwierdził, że nie zgadza się z treścią decyzji; podtrzymał również swoje uwagi zawarte w odwołaniu jak również wcześniejsze i późniejsze wyjaśnienia.

Podał, że dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, co wynika z uzasadnienia decyzji, że przez okres 33 lata i 7 miesięcy wykonując swoje obowiązki zawodowe narażony był na czynniki szkodliwe, przekraczające normatywy higieniczne, pochodzące z procesów koksowania węgla oraz destylacji i przeróbki przedmiotów węglopochodnych. Została też stwierdzona jednostka chorobowa – przewlekłe zapalenie oskrzeli.

Sporną sprawą pozostaje czy stwierdzone parametry potwierdzały jego wydolność czy niewydolność oddechowa w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. W ocenie skarżącego na niewydolność wskazują wyniki badań wskazane w orzeczeniu lekarskim wydanym przez Ośrodek Medycyny Pracy w W. z dnia 18 marca 1999 r. Wskazują one na przewlekłe zapalenie oskrzeli z częściową niewydolnością oddechową.

Organ II instancji powołuje się na orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy w W. wydane 9 marca 2009 r. nr , które nic do sprawy nie wniosło.

Według skarżącego we wszystkich decyzjach administracyjnych i pismach wyjaśniających organów medycznych ten sam stan faktyczny jest przypisywany to do przepisów rozporządzenia w 2002 r., to do rozporządzenia z 1983 r. przy zastosowaniu tej samej argumentacji. Zmieniono tylko podstawę prawną w osnowie decyzji i dostosowano odpowiednio uzasadnienie.

Treść decyzji nie odbiega znacznie od poprzednich wydanych na podstawie rozporządzenia z 1983 r., czy wcześniej na podstawie rozporządzenia z 2002 r. np. oznaczenia niewydolności FEV1 przedstawione w procentach zostały zastąpione milimetrami lecz to w dalszym ciągu oznacza 50 procent czyli 1200 milimetrów.

Organ powołuje się na orzeczenie z 18 marca 1999 r., w którym stwierdzono częściową niewydolność oddechową ale zostało ono zweryfikowane późniejszymi badaniami. Niewydolność nie została potwierdzona, a osiągnięto parametry niewiele wyższe (54, 50, 82, 60, 57, 20). Ich interpretacja była różna ale zawsze zmierzała do tego, że nie osiągnięto 50% (1200 ml) lub poniżej tych wartości. Następnie stwierdza się, że orzeczenie to jest nieważne. To według skarżącego podważa wiarygodność, gdyż do tego orzeczenia odnosił się Instytut Medycyny Pracy w S. przekazując pisma wyjaśniające organowi I i II instancji a także weryfikując swoje orzeczenie lekarskie nr [...]. Do tego orzeczenia odnosi się organ I i II instancji w swoich decyzjach.

Skarżący podniósł, że weryfikacja tego orzeczenia dokonana przez Instytut Medycyny Pracy w S. była pozorna, nie wynika z niej, że zostały zachowane normy zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. O tym fakcie informował organy i jednostki medyczne, ale nie zwrócono na to uwagi. Nowe orzeczenie lekarskie nr[...] – uzupełnione dnia 25 lutego 2011 r. nie rozwiało wątpliwości skarżącego. Nadal nie wiadomo, czy jest niewydolność, tym bardziej, że instytucja medyczna w swojej opinii z dnia 29 grudnia 2011 r. stwierdziła cyt. ... "Wykonane 9 dni później badanie gazometryczne nie wykazało cech wydolności układu oddechowego."

Stwierdził, że zalecenia organu II instancji dla organu I instancji w decyzji z dnia 6 listopada 2009 r. były bardzo lakoniczne, nie zostały w pełni wykonane, gdyż dokonana między innymi weryfikacja orzeczenia lekarskiego z 2005 r. nie jest jednoznaczna, a jej treść w świetle zebranego materiału dowodowego budzi jego wątpliwości.

Zarzucił, że w toku całego postępowania organy ponaglały jednostki orzecznicze w sprawie wydania opinii, opracowanie opinii trwało wiele miesięcy.

Twierdził, że w decyzjach cytowano – przepisywano treść stanowiska lekarzy. Nie może się zgodzić, iż organ II instancji bezkrytycznie odniósł się do stwierdzenia lekarzy, że przyczyną choroby była infekcja bakteryjna, mimo, że inspekcja sanitarna uznała, że był narażony w środowisku pracy przez 33 lata na czynniki szkodliwe.

Podkreślił ponownie, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu, iż stwierdzono w orzeczeniu lekarskim z 18 marca 1999 r. chorobę zawodową: przewlekłe zapalenie oskrzeli i częściową niewydolność oddechową.

Przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. nie wymieniają innych warunków np. niewydolność całkowita czy częściowa, utrwalona, czy nie utrwalona. Niewydolność powinna istnieć i istniała.

Ponadto zarzucił, że organ II instancji nie odniósł się do jego wniosku zawartego w odwołaniu, czy organy prowadziły właściwie postępowanie. Zgodnie z intencją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażoną w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 254/06 postępowanie w sprawie po uchyleniu decyzji organu I i II instancji miało się toczyć zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Przepisy te są dla skarżącego bardzo korzystne.

Według skarżącego organ nie wykonał tego polecenia, zainteresowany "nie odczuł" zmiany przepisów a organ tego nie wykazał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem oceny w zakresie wskazanym wyżej jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 4 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. u skarżącego.

Postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego zostało rozpoczęte pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294 ze zm.) – zwanej dalej rozporządzeniem. Zatem przepisy zawarte w tym akcie prawnym mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

Tak też uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 254/06.

Wskazać również należy na treść § 11 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), które stanowi, że postępowanie w sprawie zgłoszenia podejrzenia rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych wszczętych i niezakończonych przed dniem 3 września 2002 r. są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia.

Powołane rozporządzenie ma charakter mieszany. Zawiera zarówno normy o charakterze materialnoprawnym do jakich należy zaliczyć sam wykaz chorób zawodowych oraz między innymi art. 1 tego rozporządzenia zawierający definicję choroby zawodowej, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłoszenia, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych.

Zgodnie z § 1 wymienionego wyżej rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. (ust. 1)

Przy ocenie czynnika szkodliwego uwzględnia się rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy i bezpośredni kontakt z chorym zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe (ust.2).

Zgodnie z wykazem chorób zawodowych – stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia – do chorób zawodowych zalicza się między innymi – przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących – w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 4 wykazu).

W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie ustalenia wymagało: czy rozpoznane u skarżącego schorzenie mieści się w wykazie chorób objętych załącznikiem do wskazanego rozporządzenia oraz to, czy choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy czynniki, które określa § 1 ust. 2 rozporządzenia – rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego.

Ustalenia stanu faktycznego – w powyższym, istotnym dla sprawy zakresie – poczynione muszą być przy tym zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 k.p.a., organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę.

Zgodnie z § 5 ust. 1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011, 2008 r. Nr 220 poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. W szczególności, jak wynika z ust. 2 pkt 1 w § 5, jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, zaś według § 5 ust. 3 jednostkami orzeczniczymi II stopnia są poradnie jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy.

Natomiast zgodnie z § 6 ust. 3 powołanego aktu wykonawczego ocenę narażenia zawodowego przeprowadza:

1. w związku z podejrzeniem choroby zawodowej – lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;

2. w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej – lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3;

3. w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – państwowy powiatowy inspektor sanitarny.

W sprawie rozstrzygniętej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. zaskarżoną decyzją z dnia [...], stwierdzającą brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego – przedmiotem sporu nie była ocena narażenia zawodowego. W tym zakresie stwierdzono, że czas ekspozycji na czynniki szkodliwe wynosił 33 lata i 7 miesięcy.

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zebrały w postępowaniu wyjaśniającym materiał dowodowy, na który składają się w szczególności orzeczenia medyczne dwóch specjalistycznych jednostek: D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. – Oddział w W. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Orzeczenia obu jednostek diagnostycznych były zgodne co do faktu występowania u skarżącego przewlekłego zapalenia oskrzeli. Jednostki te były również zgodne co do tego, że nie występuje u skarżącego niewydolność narządu oddechowego. Obie te dolegliwości zgodnie z poz. 4 wykazu chorób zawodowych – załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. muszą wystąpić łącznie.

Odnośnie stwierdzonego u skarżącego braku niewydolności oddechowej D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. w orzeczeniu z dnia [...] wyjaśnił: "Ponieważ z definicji choroby zawodowej wymienionej w poz. 4 nie wynika w jaki sposób należy określić niewydolność narządu oddechowego oraz z uwagi na brak takich zapisów w dostępnej literaturze celem jednakowego orzeczenia w całym kraju w 1987 r. zostały wydane wytyczne metodologiczne, które w pkt 4 określają warunki konieczne do rozpoznania zawodowego przewlekłego zapalenia oskrzeli. Mają one charakter pomocniczy i uzupełniają aktualną w tym zakresie literaturę. Wynika z nich, że celem oceny wydolności narządu oddechowego należy wykonać gazometrię lub spirometrię (...). W razie braku możliwości wykonania gazometrii można posłużyć się badaniem spirometrycznym potwierdzającym w czasie kolejnych badań zaburzenia wentylacji płuc pod postacią zmniejszenia natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 1200 ml u mężczyzn i 1000 ml u kobiet przy współistnieniu objawów klinicznych takich jak duszność spoczynkowa, sinica, serce płucne, prawokomorowa niewydolność krążenia.

W żadnej z wykonywanych w latach 1995-2006 spirometrii nie wykazano zaburzeń wentylacji płuc z obniżeniem FEV1 poniżej 1200 ml. W początkowym okresie obserwacji nie wykonano badań gazometrycznych. W późniejszym okresie nie stwierdzono utrwalonych cech niewydolności oddechowej. Wynik badania z 18 marca 1999 r., w którym stwierdzono częściową niewydolność oddechową został zweryfikowany dwoma badaniami w odstępie miesiąca VI, VII 1999 r., które nie potwierdziły cech niewydolności narządu oddechowego (orzeczenie WOMP z dnia 27 lipca 1999 r.)."

Przedstawione stanowisko w zakresie ustalenia i badania niewydolności oddechowej (w tym brak definicji tego pojęcia) i sposób określenia istnienia tej jednostki chorobowej potwierdził Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w piśmie z dnia 29 grudnia 2011 r., a także ponownie organ D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. w piśmie z dnia 16 czerwca 2011 r.

Z powyższych wywodów wynika, że na skutek przyjęcia przez organy lekarskie – w oparciu jak stwierdzono, literaturę, wskazówki metodologiczne – ustala się wydolność lub niewydolność oddechową – przyjmując w badaniu spirometrycznym jako niewydolność – zmniejszenie natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEV1 poniżej 1200 ml u mężczyzn.

Skarżący przekroczył ten próg – co wynika między innymi z orzeczenia lekarskiego D. Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w W. z dnia [...].

Jak stwierdzają Ośrodki Medyczne wynik badania, na który powołuje się skarżący z dnia 18 marca 1999 r. mówiący o częściowej niewydolności oddechowej nie może być brany pod uwagę z uwagi na jego zweryfikowanie późniejszymi dwoma badaniami (w VI i VII 1999 r.) Wyjaśniono również, że nie można stwierdzić niewydolności oddechowej w oparciu o badania gazometryczne z dnia 31 maja 2000 r. wykonane w trakcie leczenia badanego z powodu ropnego przewlekłego zapalenia oskrzeli, co spowodowało zaostrzenie nieżytu oskrzeli.

Ustosunkowując się do przedstawionych stanowisk organów medycznych i organów orzeczniczych należy powołać orzecznictwo NSA – według, którego fakt, iż w rozporządzeniu z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (...) ani jego załączniku nie zawarto żadnych dalszych określeń co do chorób określonych w poz. 3 i 4 wykazu chorób zawodowych powoduje, iż przy stwierdzeniu choroby zawodowej o jakiej mowa w poz. 4 wykazu, nie zachodzi potrzeba wykazywania ani norm rozmiaru niewydolności, od której uzależnione jest stwierdzenie choroby zawodowej w tej pozycji, ani też nie ma podstaw do uzależnienia stwierdzenia choroby zawodowej, od okresu jaki minął od ustania narażenia. Nie jest podstawą do dalszego definiowania chorób zawodowych wprowadzone w § 7 ust. 5 (...) tego rozporządzenia upoważnienie do określenia szczegółowych zasad o charakterze metodologicznym dotyczących rozpoznawania chorób zawodowych. Wydane na tej podstawie do stosowania w 1987 r. "Wytyczne metodologiczne w sprawie chorób zawodowych" w żadnym wypadku nie mogą stanowić podstawy do zmiany Katalogu schorzeń stanowiących chorobę zawodową (wyrok NSA Warszawa z dnia 22 maja 2007 r., II OSK 218/07 Lex 342543).

Sąd w całości podziela powyższe stanowisko, uznając, że zgodnie z § 1 ust. 1 omawianego rozporządzenia chorobą zawodową jest choroba, wymieniona w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia o ile została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić czynniki wymienione w § 1 ust. 2, omawianego rozporządzenia. Wykaz chorób zawodowych w poz. 4 mówi o chorobie zawodowej "przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołanej działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących – w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego".

Ponieważ w omawianym akcie prawnym nie ma innych warunków do określenia choroby zawodowej z poz. 4 wykazu, nie zachodzi potrzeba ustalenia stopnia niewydolności oddechowej, nie ma też podstaw do uzależnienia istnienia jednostki chorobowej od okresu jaki minął od ustania narażania zawodowego.

Zatem zarzuty skargi opierając się na twierdzeniu, że zbędne jest ustalenie stopnia niewydolności oddechowej są zasadne. Powołany wyrok w uzasadnieniu stanowi: ... "żaden obowiązujący przepis nie wymaga określenia stopnia niewydolności oddechowej, której stwierdzenie jest konieczne dla rozpoznania jednostki chorobowej, o jakiej mowa w poz. 4 wykazu. Wykaz chorób zawodowych stanowiąc załącznik do rozporządzenia, stanowi zamknięty katalog chorób zawodowych a to oznacza że chorobą zawodową może być uznana wyłącznie choroba, które jest wymieniona w wykazie jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy."

W tych okolicznościach uznać należy, że organy wydając zaskarżone decyzje naruszyły przepisy prawa materialnego jakimi są przepisy rozporządzenia (art. 1) oraz załącznika (w poz. 4) wykazu chorób zawodowych.

Podstawę bowiem materialnoprawną wydania decyzji a wcześniej orzeczeń lekarskich stanowiły przepisy omawianego rozporządzenia.

Jak wskazano wyżej brak jest podstawy prawnej do uznania w badaniu spirometrycznym niewydolności oddechowej przy zmniejszeniu natężonej objętości wydechowej, pierwszosekundowej FEV1 poniżej 1200 ml., każde zmniejszenie objętości niezależnie od parametru jest niewydolnością.

Sąd uchylił decyzję organu I instancji, mając na względzie fakt, że kasacyjny wyrok tylko II instancji pozbawiłby strony dwuinstancyjnego postępowania.

Zadaniem w tym momencie organów jest, ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych wywodów, powołanego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Gdyby w toku tego postępowania powstały wątpliwości – organy podejmą w oparciu o rozważane rozporządzenie odpowiednie czynności – włącznie z ewentualnie uzupełnieniem złożonych orzeczeń – opinii lekarskich.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt a p.p.s.a. orzeczono jak wyżej.