Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 152/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 73 ust. 9, art. 75 ust. 10, art. 86 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. M., reprezentowanego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 27 lutego 2014 r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku stałego oraz w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Wnioskiem z dnia 19 listopada 2012 r. (data prezentaty Urzędu Miejskiego w Nysie) J. M. - działając jako kurator ubezwłasnowolnionego częściowo syna M. M., wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie M. M. pomocy w różnorakich formach, w tym m.in. mieszkania chronionego, usług opiekuńczych, zasiłku celowego, okresowego i stałego oraz pomocy w postaci opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, wskazując, że jej podopieczny jest osobą bezdomną, bezrobotną, niepełnosprawną i niezdolną do pracy z powodu charakteropatii oraz że w dniu 13 grudnia 2013 r. opuści Zakład Karny w [...].

Decyzją z dnia 26 listopada 2012 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania wnioskowanej pomocy przez kuratora M. M. w dniu 19 listopada 2015 r., wskazując, że według art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Na skutek rozpatrzenia wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 21 czerwca 2013 r. uchyliło powyższą decyzję, wskazując, że w dacie rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy wnioskodawca zakończył odbywanie kary, co skutkuje koniecznością merytorycznego rozpoznania każdego z wniosków w odrębnych postępowaniach.

Po przeprowadzeniu w dniu 19 lutego 2014 r. wywiadu środowiskowego z J. M., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając z upoważnienia Burmistrza Nysy, opisaną na wstępie decyzją z dnia 27 lutego 2014 r. rozstrzygnął o odmowie przyznania M. M. pomocy w formie zasiłku stałego z pomocy społecznej, a także pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy 62 i 104 K.p.a. oraz art. 2, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 13 ust. 1, art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 17 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą). W uzasadnieniu, powołując się na przepis art. 62 K.p.a., wyjaśnił, że w związku z wnioskami z dnia 19 listopada 2012 r. o przyznanie zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne, postanowił prowadzić jedno postępowanie. Stwierdził, że na zasadzie art. 17 ust. 1 pkt 20 ustawy opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Przywołując treść art. 8 i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy organ stwierdził, że strona nie kwalifikuje się do przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego. W tym zakresie podał, że od dnia 14 września 2012 r. J. M. została przez Sąd Rejonowy w [...] ustanowiona kuratorem syna M. M., który od dnia 4 marca 2013 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w [...] (dalej: DPS), do którego skierowany został przez Gminę Nysa na podstawie decyzji z dnia 25 lutego 2013 r. Według organu, M. M. jest osobą samotnie gospodarującą i na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), zwanego dalej rozporządzeniem, kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 8 ustawy, wynosi dla niego 542 zł. Dalej organ wskazał na cele pomocy społecznej określone w art. 2 ustawy i stwierdził, że w czasie odbywania kary pozbawienia wolności brak było przesłanek uzasadniających udzielenie M. M. dodatkowego wsparcia w ramach świadczeń z pomocy społecznej, natomiast po opuszczeniu zakładu karnego został on objęty pomocą finansową Ośrodka. Organ wskazał, że decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. M. M. został skierowany do Punktu Noclegowego [...] na okres od dnia 17 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., a następnie, decyzją z 2 stycznia 2013 r., na okres od 1 stycznia do 28 lutego 2013 r. Poza tym, odrębną decyzja z dnia 17 grudnia 2012 r. M. M. przyznany został wnioskodawcy zasiłek stały w kwocie 529 zł od dnia 14 grudnia 2012 r. oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania tego zasiłku. Decyzją z dnia 6 maja 2013 r. zmieniono wysokość zasiłku stałego na kwotę 389 zł miesięcznie, a decyzją z dnia 25 marca 2013 r. przyznano zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 marca 2014 r. Organ podał też, że innymi formami pomocy było przyznanie nieodpłatnych posiłków od 17 grudnia 2012 r. do 28 lutego 2013 r. oraz w roku 2013 comiesięcznie przyznawany był zasiłek celowy w kwocie 30 zł, a w styczniu 2014 r. - 50 zł. Poza tym Gmina ponosi koszt pobytu M. M. w DPS, który w styczniu i lutym 2014 r. wynosił 2.071,45 zł miesięcznie. Organ stwierdził, że w związku z pobytem w DPS M. M. ma zapewnione całodobowe wyżywienie, bezpłatne usługi fryzjerskie dwa razy w tygodniu (strzyżenie i golenie), jest pod stałą opieką internistyczną i psychiatryczną oraz systematycznie przyjmuje leki psychotropowe, które zapewnia DPS. Koszt innych leków musi pokrywać z własnych środków, przy czym na koncie depozytowym ma zgromadzoną kwotę 1023,89 zł. Placówka ponosi też koszty prania odzieży. Organ uznał, że wnioskodawca ma w DPS zapewnione niezbędne potrzeby bytowe, a kwotę posiadaną na koncie depozytowym może w razie konieczności wykorzystać na zakup niezbędnych dla siebie rzeczy. Odnosząc się do celów i zasad przyznawania pomocy społecznej podkreślił, że pomoc ta ma charakter subsydiarny i wyjaśnił, że a przy rozpatrywaniu podań kieruje się koniecznością niesienia pomocy przede wszystkim rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci, osobom samotnym bez dochodu lub o niskim dochodzie. Zaznaczył ponadto, że osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, gdyż na organie nie ciąży obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb ani udzielania świadczeń w oczekiwanej przez wnioskodawców wysokości.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem J. M. wniosła o zmianę decyzji, zastosowanie nadzwyczajnego trybu postępowania, zobligowania organu do nadesłania kompletnych akt oraz o zasądzenie na rzecz kuratora kosztów zastępstwa. Zarzuciła, że organ uważa, iż nie ciąży na nim obowiązek zaspokajania potrzeb ubiegających się o przyznanie pomocy. Podniosła, że organ nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z kuratorem, aby niepełnosprawnemu zapewnić z dniem opuszczenia zakładu karnego pomoc w formie zasiłku okresowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zarzuciła, że ustalony stan faktyczny i przyjęta przez organ wykładnia, w tym przepisów ustawy o pomocy społecznej, są sprzeczne z prawem.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nie narusza ona prawa. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania, a następnie, powołując treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy podkreślił, że zasiłek stały ma charakter świadczenia obowiązkowego, tj. musi zostać przyznany w razie spełnienia ustawowych wymogów. Kolegium zauważyło, że w dniu złożenia wniosku M. M. odbywał karę pozbawienia wolności, co z mocy art. 13 ust. 1 ustawy wykluczało możliwość przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Dostrzegło też, że wprawdzie merytoryczne rozpatrzenie wniosku nastąpiło z przyczyn procesowych po upływie znacznego czasu, to jednak w tym okresie wnioskodawca nie był pozostawiony bez pomocy i po opuszczeniu zakładu karnego został objęty różnorodną pomocą, a umieszczenie w DPS zapewniło mu niezbędną całodobową opiekę. Zdaniem organu, wprawdzie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w październiku 2012 r. strona nie posiadała dochodu w rozumieniu art. 8 ustawy, to w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji oraz rozpatrywania odwołania, posiada dochód wynoszący 542 zł, czyli równy kwocie kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Ta zmiana sytuacji dochodowej i bytowej nie może zostać pominięta przy ocenie sytuacji beneficjenta pomocy społecznej. Nie bez znaczenia jest też fakt dysponowania kwotą 1023,89 zł pozostającą na koncie depozytowym. Według Kolegium, obecnie potrzeba zgłaszana w dniu 19 listopada 2012 r. została zaspokojona wcześniej, gdyż M. M. pobiera zasiłek stały oraz na mocy decyzji z dnia 17 grudnia 2012 r. oraz 6 maja 2013 r. jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie pobierania zasiłku stałego. Na skutek umieszczenia w DPS zrealizowano więc zasadę wyrażoną w art. 3 ust. 1 ustawy i umożliwiono życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Odnosząc się do wniosków odwołania Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji przesłał do Kolegium pełną dokumentację w sprawie, a nadto brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 263 w zw. z art. 56 K.p.a., gdyż sprawa toczyła się na wniosek kuratora, zaś w postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1476).

Na skutek wniosku J. M. z dnia 9 stycznia 2015 r. postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SO/Op 3/15, przyznano M. M. prawo pomocy w formie ustanowienia adwokata. Następnie, ustanowiony z urzędu pełnomocnik M. M. wystąpił do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r.

Wraz z wnioskiem pełnomocnik złożył skargę na ww. decyzję, w której domagał się uchylenia decyzji obu instancji, a także zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconej w całości ani w części. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z § 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że dochody uzyskiwane przez skarżącego przekraczają kwotę 542 zł, a tym samym nie spełnia on przesłanek do uzyskania zasiłku stałego z pomocy społecznej w pełnej wysokości oraz w formie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, a także art. 41 pkt 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie skarżącego specjalnego zasiłku celowego dla osób przekraczających kryterium dochodowe. Uzasadniając stawiane zarzuty pełnomocnik wskazał, że obecnie skarżący osiąga dochód wynoszący 542 zł, tym samym nie można uznać, że jego dochody przekraczają kryterium dochodowe. Z tego względu dokonana przez organy obu instancji odmowa przyznania zasiłku stałego oraz opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego jest nieprawidłowa i narusza prawo.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, a w przypadku jego przywrócenia - o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 152/15, tut. Sąd orzekł o przywróceniu terminu do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie ocenie Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Odnosząc się do przedmiotu kontroli zauważyć w pierwszej kolejności trzeba, że materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej wniosku o przyznanie zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182, z późn. zm.), zwanej nadal ustawą. Podkreślić przyjdzie, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z kolei rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 2), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Jedną z form pomocy społecznej, określoną w art. 37 ustawy jest zasiłek stały. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Natomiast w myśl art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy, w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie. Na zasadzie ust. 3 komentowanego przepisu kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca precyzyjnie określił sposób ustalania wysokości zasiłku stałego - poprzez odjęcie od kwoty kryterium dochodowego faktycznie uzyskiwanego dochodu. Od 1 października 2012 r. kwota tego kryterium dla osób samotnie gospodarujących, zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), zwanego dalej rozporządzeniem, wynosi 542 zł. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że zasiłek stały przysługuje osobie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Ponadto ustawodawca ustalił minimalną kwotę tego świadczenia wynoszącą 30 zł, a także - w odniesieniu do osób samotnie gospodarujących - określił też maksymalną kwotę zasiłku (zgodnie z § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia wynoszącą 529 zł), która przyznawana jest w sytuacji, gdy uprawniony nie posiada żadnych dochodów. Przy ustalaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do zasiłku stałego zastosowanie mają ogólne zasady wynikające z art. 8 ustawy, który precyzyjnie określa składniki, jakie podlegają odliczeniu od dochodu stanowiącego podstawę przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, jak i te, które nie są do niego wliczane. Szczególne unormowanie dotyczące zasiłku stałego ustawodawca zawarł w art. 37 ust. 6 ustawy, wskazując, że do dochodu osoby ubiegającej się i pobierającej zasiłek stały nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. W konsekwencji zasiłek pielęgnacyjny wlicza się do dochodu, od którego uzależnione jest zarówno prawo do zasiłku stałego, jak i wysokość tego zasiłku, ustalanego - co do zasady - jako różnica pomiędzy kryterium dochodowym a uzyskiwanym dochodem.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że M. M. do dnia 13 grudnia 2012 r. odbywał karę pozbawienia wolności, natomiast od 4 marca 2013 r. przebywa w domu pomocy społecznej. Organy uznały, iż skarżący jest osobą samotnie gospodarującą i dokonały oceny na gruncie art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zasadnie też zwróciły uwagę, że M. M. jest już objęty pomocą w formie zasiłku stałego, który nadal jest mu wypłacany. Ustalenia organów obu instancji w tym zakresie znajdują potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym sprawy. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r., nr [...], przyznał M. M. od dnia 14 grudnia 2012 r., czyli od następnego dnia po opuszczeniu zakładu karnego, zasiłek stały w kwocie w 529 zł, a zatem w maksymalnej wysokości przewidzianej prawem (art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy w zw. z § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia). Jak wynika z treści tej decyzji, wydana ona została w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 17 grudnia 2012 r. Ponadto, w tej samej decyzji rozstrzygnięto o objęciu M. M. ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie pobierania zasiłku stałego, wskazując jako podstawę prawną przepis art. 66 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. nr 210, poz. 2135, z późn. zm.), zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Dodać w tym miejscu można, że na zasadzie art. 73 pkt 9 ustawy o świadczeniach (...) obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku do dnia utraty prawa do zasiłku, a według art. 75 ust. 10 omawianej ustawy osoby pobierające zasiłek stały zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego ośrodek pomocy społecznej, który w myśl art. 86 ust. 1 pkt 8 tej ustawy opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne za te osoby. Tym samym obowiązek organów pomocy społecznej opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za osoby uprawnione do zasiłku stałego powstaje z mocy prawa i trwa przez okres pobierania zasiłku. Z tego względu brak jest podstaw, aby osobom pobierającym zasiłek stały była przyznawana pomoc, o jakiej mowa w art. 39 ust. 3 ustawy, tj. zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne, zwłaszcza że w świetle powołanego przepisu zasiłek tego rodzaju może być przyznany wyłącznie osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

Z lektury akt wynika ponadto, że wysokość zasiłku stałego przysługującego M. M. została skorygowana decyzją organu pierwszej instancji z dnia 6 maja 2013 r. w związku z przyznaniem M. M. zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł decyzją z dnia 25 marca 2013 r. Wysokość zasiłku stałego ustalono na kwotę 389 zł miesięcznie, jako różnicę pomiędzy kwotą kryterium dochodowego 542 zł a kwotą zasiłku pielęgnacyjnego.

W realiach niniejszej sprawy dostrzec należy, że w dacie zgłoszenia przez kuratora wniosku o przyznanie zasiłku stałego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne M. M. odbywał karę pozbawienia wolności, w związku z czym możliwość przyznania jakiegokolwiek wsparcia w ramach pomocy społecznej była wykluczona z mocy prawa. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy jednoznacznie stanowi bowiem, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Zauważyć przyjdzie, że z wyjaśnień kuratora wynika, iż wniosek złożony został z wyprzedzeniem w celu zabezpieczenia potrzeb powstałych z momentem opuszczenia zakładu karnego. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą, że kolejny wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie zdrowotne został złożony w dniu 17 grudnia 2012 r., tj. po opuszczeniu przez M. M. zakładu karnego, i ten wniosek został uwzględniony w całości przez organ decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. Niezależnie od tego toczyło się nadal postępowanie w tym samym zakresie, wszczęte wcześniejszym wnioskiem z dnia 19 listopada 2012 r., a zakończone zaskarżoną decyzją.

W rozpoznawanej sprawie podzielić należy stanowisko odnośnie konieczności uwzględnienia zmiany sytuacji dochodowej i życiowej wnioskodawcy, jaka nastąpiła w okresie pomiędzy złożeniem wniosku, a datą merytorycznego rozpoznawania sprawy przez organy. Wbrew zatem zarzutom skargi, brak było podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku stałego "w pełnej wysokości", skoro świadczenie to zostało już przyznane na skutek innego wniosku oraz jest wypłacane począwszy daty opuszczenia przez wnioskodawcę zakładu karnego i to w maksymalnej kwocie odpowiadającej przepisom prawa. Wobec pobierania zasiłku okresowego opłacana jest też składka na ubezpieczenie zdrowotne z mocy art. 86 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach (...). Ustawodawca nie przewidział też możliwości wypłacania tej samej osobie dwóch zasiłków stałych albo obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne dwukrotnie na podstawie tego samego tytułu. Nie można więc mówić o wskazywanym w skardze naruszeniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, zwłaszcza że odmowy przyznania zasiłku stałego organy nie motywowały przekroczeniem kryterium dochodowego, ale faktem pobierania zasiłku stałego i wywodziły, że zgłaszana we wniosku potrzeba została zaspokojona przed wydaniem rozstrzygnięć w niniejszej sprawie. Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 41 ustawy poprzez nierozważenie przez organy możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego. Po pierwsze, zasiłek przewidziany w art. 41 pkt 1 ustawy jest formą zasiłku celowego, określonego w art. 39 i art. 40 ustawy, czyli świadczeniem pieniężnym odrębnym od zasiłku stałego. W związku z tym organ jest obowiązany do dokonania oceny zasadności przyznania specjalnego zasiłku celowego przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie zasiłku celowego, w sytuacji braku podstaw do przyznanie wnioskodawcy świadczenia w formie zasiłku celowego. Tym samym, przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie zasiłku stałego organ nie ma obowiązku dokonywać oceny w kontekście przyznania zasiłku specjalnego zasiłku celowego. Po drugie, jak wywiedzino wyżej, w niniejszej sprawie organy nie ustaliły, że doszło do przekroczenia kryterium dochodowego, a tylko taka sytuacja uzasadnia rozpatrywanie możliwości przyznania tego rodzaju zasiłku. Z powyższych względów zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego uznać należało za bezzasadne. Kontrolując decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się również z urzędu innych naruszeń przepisów prawa materialnego albo przepisów procedury, tym nieprawidłowości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym, a rozstrzygnięcie podjęte na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. odpowiada przepisom prawa. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyjaśnił w sposób dostateczny motywy tego rozstrzygnięcia i prawidłowo odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.