Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2258/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 3 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2011 nr 191 poz 1133
law: Ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy  o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach.
article: oraz art. 64 ust. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78. art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej N. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 13/14 w sprawie ze skargi N. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 13/14 oddalił skargę N. L.na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmówił udzielenia N. L. wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzając, że nie spełnia on wymogu określonego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133 – zwanej dalej: "ustawa abolicyjna").

Po rozpatrzeniu odwołania N. L., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie ubiegał się o nadanie statusu uchodźcy, a zatem nie mają wobec niego zastosowania przesłanki z art. 1 pkt 2 i 3 ustawy abolicyjnej. W dalszej kolejności wskazano, że cudzoziemiec nie może skutecznie powoływać się na domniemanie nieprzerwanego pobytu na terytorium RP, o którym mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium RP, wobec braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jego nieprzerwany nielegalny pobyt na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. oraz potwierdzonego pobytu tolerowanego na terytorium [...] w latach 2008-2009.

Wyjaśniono, że otrzymana przez Wojewodę [...]ego kserokopia dokumentu podróży N. L. wydanego przez Ambasadę [...] w Polsce z terminem ważności od dnia 3 grudnia 2009 r. do dnia 3 grudnia 2019 r. nie zawiera adnotacji, stempli odpraw granicznych, wiz etc., wskazujących na pobyt skarżącego na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Ponadto w przedmiotowym wniosku o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemiec, jako datę ostatniego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podał: "2009". W części E pkt V formularza wniosku dotyczącej podróży i pobytów zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat podał: "[...] 2007, 2008, 2009 ROKU". Z informacji zaś pochodzących z [...] Urzędów do Spraw Cudzoziemców i Urzędu do Spraw Migracji i Integracji wynika, że: w dniu 27 sierpnia 2007 r. odnotowany został przez właściwe władze Republiki [...] wjazd N. L. na terytorium [...]; w dniu 13 września 2007 r. oddalono wniosek cudzoziemca o azyl na terytorium Republiki[...], a jego pobyt nie jest znany od 5 lutego 2009 r. Okoliczność zatrzymania na terytorium [...] i umieszczenia w ośrodku dla uchodźców została wskazana przez samego cudzoziemca podczas przesłuchania w dniu [...] kwietnia 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zwrócił także uwagę na pismo Oficera Łącznikowego Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców (BAMF) przy Urzędzie do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r., w którym wskazano, iż skarżący w latach 2008 i 2009 posiadał pobyt tolerowany na terytorium [...]oraz został wymeldowany z [...]w dniu 5 lutego 2009 r.

W ocenie organu powyższe ustalenia uzasadniają stwierdzenie, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanki warunkującej udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy abolicyjnej. W związku z powyższym odstąpiono od przeprowadzenia przesłuchania wskazanych w odwołaniu świadków, bowiem ich zeznania nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i prowadziłyby do bezzasadnego przedłużania postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 9 zd. 2, w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § k.p.a. poprzez dowolną i jednostronnie niekorzystną dla skarżącego interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego, bezprawne pominięcie i niewzięcie pod uwagę ważnych dla wyjaśnienia prawdy materialnej dowodów i okoliczności, jak również rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia wszelkich istotnych jej elementów oraz wydanie orzeczenia naruszającego słuszny interes strony i oparcie się na przypuszczeniach. Podniósł, iż Wojewoda [...] oraz Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców winni stosować rozstrzygnięcia proporcjonalne do wagi naruszeń prawa oraz wydawać je z uwzględnieniem praw wszystkich podmiotów zainteresowanych w słusznym rozstrzygnięciu sprawy, gdyż nie można mylić swobody decyzji organu z całkowitą dowolnością w przyjętych kryteriach, a w każdym przypadku podstawą musi być prawo i zasady kształtujące działanie organów prowadzących postępowanie, a przede wszystkim budowanie zaufania do własnego państwa,

- art. 8, art. 12 oraz art. 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wadliwą, wybiórczą interpretację stosowanych przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, a także ogólnych zasad postępowania, w szczególności zasad, które nakazują organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, w sposób budzący zaufanie do organów państwa i uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również innych przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto organy administracji publicznej powinny działać w sprawie posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie, natomiast jeśli załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania,

- art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez popełnienie błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania niekorzystnej decyzji administracyjnej w I i II instancji i mających wpływ na jej treść.

W uzasadnieniu skargi strona podała, że z [...] przybyła do [...] w sierpniu 2007 r. Po krótkim pobycie w ośrodku i złożeniu wniosku o azyl, opuściła ośrodek i udała się do Polski. W 2008 r. ponownie udała się do [...], sama zgłosiła się do ośrodka. Pomimo że powinna w nim przebywać, po krótkim pobycie, oddaliła się stamtąd i powróciła do Polski. Nadmieniono, że ośrodek jest półotwarty, tzn. że można rano wyjść i wrócić wieczorem. Z powodu opuszczenia ośrodka skarżący został wymeldowany z urzędu i jego tytuł pobytowy na terenie N. utracił ważność. Argumentowano, że żaden z organów nie postarał się o zbadanie informacji przez jaki okres cudzoziemiec przebywał w ośrodku.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie.

W motywach wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji, przywołując treść art. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 4, art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy abolicyjnej oraz art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) podniósł, że ustalenia organów obu instancji dowiodły, iż domniemanie nieprzerwanego pobytu zostało przez skarżącego obalone. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem ustaleń dokonanych przez organy w porozumieniu z właściwymi organami w sprawie skarżącego na terytorium Republiki [...] (wjazd skarżącego na terytorium [...] w dniu 27 sierpnia 2007 r., oddalenie wniosku o azyl na terytorium Republiki [...] w dniu 13 września 2007 r., posługiwanie się przez skarżącego w latach 2008-2009 [...] tytułem pobytowym charakteryzującym się ograniczeniem wolności przemieszczania się, wymeldowanie w dniu 5 lutego 2009 r. z terytorium [...], wyrobienie dokumentu podróży przez skarżącego w dniu 3 grudnia 2009 r. w placówce dyplomatycznej Wietnamu w Warszawie) oraz brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających nieprzerwany nielegalny pobyt skarżącego na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. wykazała, iż nie zostały spełnione przesłanki ustawowe pozwalające na udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP.

Sąd podniósł nadto, że biorąc pod uwagę, iż treść oświadczeń świadków znajduje się w aktach sprawy, nieprzesłuchanie ich nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia ze względu na okoliczności ustalone w toku postępowania wyjaśniającego, spójnie przemawiające za obaleniem domniemania nieprzerwanego pobytu. Także sam skarżący nie był w stanie przedstawić dokumentów potwierdzających jego nieprzerwany pobyt. Tym samym nie doszło do naruszenia dyspozycji art. 10, art. 75 i art. 78 ust. 1 k.p.a.

Wobec wystąpienia w przedmiotowej sprawie obligatoryjnej przesłanki do odmowy udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia oraz braku naruszenia norm prawa procesowego, a także zachowania prawidłowych reguł oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego przez organy, szersze rozważanie zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Sąd pierwszej instancji uznał za niecelowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł N. L., zaskarżając go w całości. Skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., podniósł zarzuty naruszenia:

1) prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię art. 3 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 1 oraz art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej na skutek bezzasadnego uznania, że skarżący nie spełnia wymogów do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas określony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem posiadał pobyt tolerowany na terytorium [...] w latach 2008 i 2009, podczas gdy z zeznań skarżącego złożonych przed Wojewodą [...]m oraz oświadczeń świadków wskazanych w sprawie wynika, że N. L.wjechał do Polski w 2007 r., przez co spełnia wymóg opisany w art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej;

2) przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku w postaci:

- art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi N.L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, podczas gdy organ ten nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego z uwagi na pominięcie istotnych okoliczności w sprawie, a mianowicie w ogóle nie wziął pod uwagę oświadczeń świadków, które potwierdzały, że N. L. przebywał w Polsce od 2007 r.,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ administracji przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że domniemanie nieprzerwanego pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należy uznać dopiero od 2009 r., podczas gdy w rzeczywistości organy administracji nie w pełni zgromadziły materiał dowodowy podważający tezę skarżącego, iż przebywał on w Polsce od końca 2007 r.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podkreśliła, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, bowiem organ administracji pominął istotną dla sprawy możliwość przesłuchania świadków. Wskazano także, że niezasadnie przyjęto a priori założenie, iż uzyskanie pobytu tolerowanego na terytorium [...] w latach 2008-2009 oznacza brak możliwości przebywania w tym czasie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemiec został wymeldowany z ośrodka dla cudzoziemców w [...] z powodu swojej nieobecności, związanej z dobrowolnym, bezprawnym opuszczeniem placówki i wyjazdem do Polski.

W ocenie kasatora, zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy abolicyjnej, organ nie mógł oczekiwać dostarczenia przez skarżącego dokumentów mogących świadczyć o jego pobycie w Polsce, bowiem ta okoliczność jest objęta domniemaniem nieprzerwanego pobytu. To organ winien był zebrać i wnikliwie ocenić ewentualne dowody świadczące o braku tej przesłanki. Tego jednak nie zdołał uczynić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Strona skarżąca formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół postanowień art. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 4 i 5 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 133 – dalej zwanej: "u.z.p.c.") oraz art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm. ), których wadliwe zastosowanie doprowadziło do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane winny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji oceniał legalność decyzji o odmowie udzielenia N. L. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, która została wydana w oparciu o normy u.z.p.c. Ustawa ta zwana również ustawą abolicyjną została uchwalona w celu ograniczenia szarej strefy i jest dedykowana tym cudzoziemcom, którzy przebywali w Polsce nielegalnie, podejmowali nielegalne zatrudnienie bądź w inny sposób naruszali przepisy obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 1 u.z.p.c. ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1. nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na terytorium w dniu wejścia ustawy jest nielegalny;

2. nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu wejścia w życie ustawy był nielegalny;

3. wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku.

W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, udziela zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Z kolei przepis art. 3 ust. 2 u.z.p.c. zawiera enumeratywny katalog przesłanek negatywnych skutkujących odmową udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 1 u.z.p.c. cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia.

Warunkiem udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy o u.z.p.c. jest wykazanie, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie, co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. a jego pobyt w dniu wejścia w życie ustawy o u.z.p.c. był nielegalny. Ustalając spełnienie istotnych dla zalegalizowania pobytu cudzoziemców okoliczności określonych w art. 1 ustawy, organ powinien wziąć pod uwagę treść normy art. 3 ust. 4 u.z.p.c., która stanowi, że: "Pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy.". Podkreślić należy, że domniemanie nieprzerwanego pobytu z art. 3 ust. 4 ustawy jest domniemaniem faktycznym, a nie prawnym. Domniemanie to nie wyklucza dokonywania przez organy oceny czy pobyt cudzoziemca jest nieprzerwany. Wskazuje na to wyraźnie chociażby ust. 5 art. 3, zgodnie z którym do oceny czy pobyt jest nieprzerwany stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1100/14 [w:] CBOIS). Zgodnie z tym przepisem pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; leczeniem cudzoziemca.

Biorąc pod uwagę odmienne uregulowanie w art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.p.c. wymaganych okresów nieprzerwanego pobytu, niż w art. 64 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy o cudzoziemcach stwierdzić należy, że odpowiednie stosowanie przepisu art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach sprowadza się do zastosowania zasad w nim wskazanych do oceny nieprzerwanego pobytu na terytorium RP co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. (art. 1 ust 1 pkt 1 u.z.p.c.) lub co najmniej do 1 stycznia 2010 r. (art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Z powyższej regulacji wynika domniemanie faktyczne nieprzerwanego pobytu, które może zostać obalone przez jakikolwiek dowód w sprawie lub inną okoliczność wskazującą na to, że cudzoziemiec opuścił w tym czasie terytorium Polski na okresy dłuższe niż wskazane w art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach.

Przyczyną odmowy udzielenia skarżącemu w niniejszej sprawie wnioskowanego zezwolenia były ujawnione w toku postępowania okoliczności wzbudzające istotne wątpliwości, co do pobytu skarżącego na terytorium Polski, jak i co do tego czy pobyt ten był nieprzerwany co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że ustalenia organów obu instancji dowiodły, że presumpcja nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium RP co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. w rozpatrywanej sprawie została obalona. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem ustaleń dokonanych w porozumieniu z właściwymi organami Republiki [...] wykazała, że nie zostały spełnione przesłanki ustawowe pozwalające na udzielenie skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Z informacji pochodzących z [...] Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Urzędu do Spraw Migracji i Integracji wynika, że w dniu 27 sierpnia 2007 r. został odnotowany przez właściwe władze wjazd skarżącego na terytorium Republiki [...]. Ponadto zgodnie z ww. informacjami w dniu 13 września 2007 r. oddalono wniosek skarżącego o azyl na terytorium Republiki [...]. Ponadto z treści pisma Oficera Łącznikowego Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców (BAMF) przy Urzędzie do Spraw Cudzoziemców wynika, że skarżący w latach 2008 i 2009 miał zgodę na pobyt tolerowany na terytorium [...] oraz został wymeldowany z [...] w dniu 5 lutego 2009 r. i od tego czasu jego pobyt na terytorium [...] nie jest znany. Ponadto analiza materiału dowodowego wskazuje na to, że strona w przedmiotowym wniosku, jako datę ostatniego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podała rok 2009. W aktach sprawy brak jest natomiast jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających nieprzerwany nielegalny pobyt skarżącego na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. W piśmie z dnia 23 lutego 2012 r. skarżący wskazał, że nie posiada takich dokumentów.

Niewątpliwie nałożony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego zobowiązuje organ do zgromadzenia i oceny dowodów pozwalających na dojściu do prawdy obiektywnej. Organ jest zobligowany do dokonania wszechstronnych i swobodnych ustaleń weryfikujących spełnienie normatywnej przesłanki "nieprzerwanego" pobytu cudzoziemca na terytorium Polski od dnia 20 grudnia 2007 r. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje zostały wydane bez naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach sprawy Sąd, dokonując gramatycznej, systemowej i funkcjonalnej wykładni postanowień art. 3 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 pkt 1 u.z.p.c., wbrew zarzutom i argumentom skargi, zasadnie ocenił, że w postępowaniu administracyjnym dokonano obiektywnych ustaleń weryfikujących twierdzenia skarżącego złożonych w toku postępowania dotyczącego zalegalizowania jego pobytu. Organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy, a dokonując oceny zgromadzonych w sprawie materiałów, w ramach swobodnej oceny dowodów, wyprowadziły prawidłowe wnioski. Tym samym nie było podstaw do podważenia oceny legalności zaskarżonej decyzji dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Nie jest zatem zasadny zarzut kasacji naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a w konsekwencji niezastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że ustalenia poczynione przez organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego mogły stanowić podstawę dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Istotne elementy stanu faktycznego zostały bowiem prawidłowo wyjaśnione. Należy podkreślić, że art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wskazać również należy, że co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a., wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybienia ze strony organów w kwestii nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Okoliczności sprawy wskazują, że odstąpienie od przeprowadzenia tego dowodu było zasadne, albowiem z zebranego w materiału dowodowego wynika, że skarżący nie spełnia przesłanek skutkujących udzielenie mu przedmiotowego pozwolenia. Podejmowanie dodatkowych czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadków nie miałoby wpływu na treść decyzji a prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania. Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i w art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującego zebrania organ materiału dowodowego, nie oznacza to jednak nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego i uwzględniania wszelkich wniosków strony w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.