Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1092/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 5c pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1092/17

U z a s a d n i e n i e

Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia [...] października 2016 r.

nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy chlewni na działce nr [...] w miejscowości B., gmina B., ponieważ zdaniem organu wnioskodawca przekroczył miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 1 K.P.A. W wyniku rozpoznania zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2017 nr. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie stwierdzając, że "organ pierwszej instancji w tej sprawie podjął błędne rozstrzygnięcie, które należy wycofać z obrotu prawnego bowiem w sprawie brak jest przedmiotu postępowania. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że po otrzymaniu wyjaśnień K. W. Wójt Gminy B. winien pozostawić jego wniosek bez rozpoznania. Odwołującego pouczono o możliwości wniesienia sprzeciwu od powyższego postanowienia.

W skardze nazwanej sprzeciwem i następnie w piśmie procesowym z 2 listopada 2017 r. nazwanym uzupełnieniem sprzeciwu zarzucono organowi naruszenie przepisów art. 148 § 1 K.P.A. w związku z art. 63 § 2 K.P.A., błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.P.A. i 9 K.P.A. przez przyjęcie, że podmiot żądający wznowienia postępowania nie posiada przymiotu strony postępowania, co powoduje, że na organie nie ciążą wobec tego podmiotu obowiązku wynikające z tzw. zasady udzielania pomocy i informacji.

W piśmie zarzucono również nieuprawnione przyjęcie, że podanie odwołującego wymagało uzupełnienia, a także niezastosowanie normy wynikającej z art. 64 § 2 K.P.A. w zw. z art. 9 K.P.A.

W związku z poinformowaniem organu, że pisma skarżącego potraktowano jako skargę, SKO w P. złożyło odpowiedź na skargę i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny

zważył co następuje:

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Na wstępie należy stwierdzić, że sprzeciw wniesiony przez skarżącego zgodnie

z pouczeniem nie mógł być rozpoznany w trybie art. 64 "a" do 64 "e" Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 poz. 1369) dalej P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 64a P.p.s.a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 poz. 23 ze zm.) dalej K.P.A., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi nie jest decyzja lecz postanowienie. Ponadto z treści wydanego postanowienia nie wynika aby podstawą jego wydania był przepis art. 138 § 2 K.P.A. Oznacza to, że sprawę należało rozpoznać w "zwykłym trybie skargowym".

Oceniając zaskarżone postanowienie, organ odwoławczy powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 K.P.A. uchylił w całości zaskarżone postanowienie.

Zgodnie z art. 138 K.P.A. organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji jest zobowiązany do określenia swojego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Przepis art. 138 K.P.A. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji narusza przepis art. 138 K.P.A. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co jest wystarczające do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu II instancji.

W ocenie Sądu zasadnym jest również uchylenie decyzji organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy rozstrzygnięcia organów obu instancji podjęte zostały w ramach postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem z dnia 8 lipca 2016 r., w którym wskazując na art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 148 § 2 K.P.A. skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie budowy "pierwszej" tuczarni na działce nr [...] w B. .

Jakkolwiek organ I instancji przyjmuje datę wpływu wniosku 13 lipca 2016 r., to należy zauważyć, że na prezentacie wpływu brak jest informacji, aby wnioskodawca złożył pismo osobiście, natomiast pismo (k. 1) posiada ślady składania co wskazywałoby na nadanie wniosku drogą pocztową, przy czym koperty akta nie zawierają.

Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 - 8 K.P.A., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.P.A. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji (postanowienia), której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. bądź art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.P.A. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 K.P.A. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydal w sprawie decyzję (postanowienie) w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Według art. 148 § 2 K.P.A. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (postanowieniu). Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 K.P.A., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.P.A.). Jeśli jednak termin do wznowienia postępowania nie został zachowany bądź też podmiot żądający wznowienia postępowania nie wskaże ustawowych przesłanek wznowienia, wówczas organ powinien w oparciu o art. 149 § 3 K.P.A. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 K.P.A. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji. Z brzmienia przytoczonych przepisów prawnych wynika, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Organ więc zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony oraz ustalić zakres żądania.

Art. 61 K.P.A. wyznacza granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową ustawy w rozumieniu art. 28 K.P.A. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z powyższego wynika, że wniosek o wznowienie postępowania winien spełniać wymogi określone w art. 63 K.P.A. i zawierać w szczególności żądanie osoby, która je wnosi i pozwalać na określenie postępowania wznowienia którego domaga się strona.

Z treści pisma strony stanowiącego wniosek o wznowienie postępowania nie wynika jednak dokładnie wznowienia postępowania w jakiej sprawie domaga się skarżący. We wniosku Skarżący w sposób ogólny stwierdził, że domaga się wznowienia postępowania w sprawie, budowy "pierwszej" tuczarni na działce nr [...] w m. B. , Gm. B.. Taka treść wniosku o wznowienie uzasadniała podjęcie przez organ działań mających na celu usunięcie braków.

Jak wynika z akt sprawy organ administracyjny działając w trybie art. 64 § 2 K.P.A. podjął starania mające na celu ustalenie co jest przedmiotem skargi, jednak w wyniku powyższych działań nie ustalił jednoznacznie co jest przedmiotem rozpoznawanego wniosku o wznowienie postępowania. Za wystarczające nie może być bowiem uznane stwierdzenie w sentencji postanowienia z dnia [...] października 2016r. iż jego przedmiotem postępowania jest "wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy chlewni na działce nr [...] w m. B. , Gm. B.". Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990/2-3/47, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 1998 r. sygn. akt II SA 1396/97, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1091/99 niepublikowany) wynika, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek strony - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ jest bowiem związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma podstawowe znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania administracyjnego.

Wobec tego w przypadku, gdy wniosek-żądanie strony nie jest jednoznaczny, bądź też nie precyzuje w sposób oczywisty przedmiotu żądania, organy administracji publicznej, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., zobowiązane są do wezwania wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W przedmiotowej sprawie organ wystosował do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, lecz na podstawie udzielonej odpowiedzi nie ustalił jednoznacznie postępowanie w sprawie jakiej decyzji jest przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania.

Na podstawie udzielonych przez skarżącego wyjaśnień nie można bowiem przyjąć, że jego wniosek dotyczy decyzji w przedmiocie warunków zabudowy

na dz. ewid. nr [...] w B. , skoro skarżący mając informację od organu, iż dla tej działki nie wydano decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, w piśmie z dnia [...] września 2016r. określił, że jego wniosek dotyczy decyzji w przedmiocie warunków zabudowy "dla pierwszej tuczarni", której numeru, działki wnioskodawca nie znał. Zasadnym czyniło to prowadzenie dalszego postępowania mającego na celu dokładne ustalenie przedmiotu wniosku o wznowienie postępowania.

Wskazać należy, że organ administracji publicznej nie może zmienić przedmiotu żądania, a jedynie pośrednio przez udzielenie informacji prawnej, zgodnie z zasadą ogólną udzielania informacji faktycznych i prawnych (art. 9 k.p.a.), wpływa na dokonanie przez stronę zmiany przedmiotu żądania. Wymaga to zawsze jednak czynności procesowej strony, co do której obowiązują wszystkie wymagania odnośnie do treści i formy. Wyłącza to przyjęcie domniemania czynności strony zmiany treści żądania" (tak Barbara Adamiak w "Systemie prawa administracyjnego" pod red. R. Hausera,

Z. Niewiadomskiego i A. Wróbla, tom 9 "Prawo procesowe administracyjne", Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2010, str.136).

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie

art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. i składają się na nie zwrot uiszczonego wpisu oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

MZ