Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 800/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania I. K., decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", decyzją z [...] listopada 2018 r. stwierdził nabycie przez gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła I. K..

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy nabycie własności nieruchomości z mocy prawa nastąpiło jeżeli 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Minister wskazał, że działka [...], która powstała w wyniku podziału działki [...],[...] grudnia 1998 r. stanowiła własność M. T.. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] września 2005 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. T. i M. C., właścicielem przedmiotowej nieruchomości został R. C.. Umową sprzedaży z [...] września 2015 r. [...] właścicielem przedmiotowej nieruchomości została I. K., co potwierdza treść Kw [...]. Zatem 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego.

Drugą przesłanką z art. 73 ust. 1 ustawy jest zajętość nieruchomości pod drogę publiczną 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222), w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 1998 r., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ponadto art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 1998 r., wskazywał, że pojęcie drogi utożsamiane z pojęciem pasa drogowego, to także wydzielony pas terenu przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Z kolei ulica oznaczała drogę na terenach zabudowy miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzielonymi liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczenia urządzeń technicznych niezwiązanych z ruchem pojazdów lub pieszych (art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych).

Minister ustalił, że [...] 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę lokalną miejską, na podstawie Załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich i dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. [...] z 1988 r. Nr [...]). Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi.

Oceniając zgromadzony materiał dowodowy w zakresie przesłanki zajęcia przedmiotowej nieruchomości 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną Minister stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się mapa dla celów prawnych nieruchomości sporządzona przez geodetę uprawnionego D. L., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] września 2017 r. pod nr [...] wraz z uzupełniającym opisem do ww. mapy z [...] września 2018 r., sporządzonym przez ww. geodetę, z których wynika, że [...] grudnia 1998 r. dz. nr [...] była zajęta pod drogę gminną [...]. Geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić taką dokumentację z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, co wynika z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 tej ustawy.

Zdaniem Ministra brak jest podstaw, aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dokument ten ma charakter dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 kpa i wzruszenie mocy dowodowej tego dokumentu jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu. Należy więc uznać, iż dokument ten stanowił wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie części przedmiotowej działki pod drogę publiczną i bezcelowym byłoby zbieranie przez organ jakichkolwiek dodatkowych dokumentów potwierdzających tę okoliczność (wyrok NSA z 16 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2/12).

Minister wskazał, że ostatnia przesłanką do stwierdzenia nabycia własności nieruchomość na podstawie art. 73 ustawy jest to, aby pozostawała ona we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Pojęcia "władania" nieruchomością, w rozumieniu art. 73 ustawy, nie należy utożsamiać z instytucją "posiadania" uregulowaną w Kodeksie cywilnym. Pojęcie władania winno być w tym wypadku rozumiane jako pozostawanie danego gruntu w faktycznym władztwie publicznoprawnym. Z tego powodu dokonywane na drodze czynności przez Skarb Państwa, czy jednostkę samorządową nie musiały uzyskiwać wcześniejszej akceptacji właściciela gruntu, który nawet nie musiał o tych czynnościach być powiadamiany. Działania takie mogły nawet mieć miejsce wbrew woli właściciela (wyrok WSA w Warszawie z 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/\Na 375/09; wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 182/17). Władanie nieruchomością, to dokonywanie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne względem nieruchomości określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dla udowodnienia przesłanki władania należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (np. wyrok NSA z 14 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1471/07).

Według art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do zarządcy drogi należy w szczególności utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą. Czynności te świadczą o wykonywaniu władztwa publicznoprawnego. Do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela.

Ponadto, zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy (wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 381/12; wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1961/12; wyrok WSA w Warszawie z 19 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 601/12).

Do środków dowodowych stanowiących podstawę do wykazania spełnienia bądź nie przesłanki władztwa publicznego zaliczyć można w szczególności: umowy obejmujące okres 31 grudnia 1998 r. dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi, dokumenty finansowe związane z wykonaniem ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi (np. rachunki i faktury), umowy ubezpieczenia dróg publicznych zawarte przed 31 grudnia 1998 r., dokumentacja powykonawcza, metryki drogi wskazujące na prowadzenie robót w okresie obejmującym 31 grudnia 1998 r., umowy ubezpieczenia dróg publicznych obejmujące okres 31 grudnia 1998 r., dowód z oświadczeń osób, którymi mogą być pracownicy firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na 31 grudnia 1998 r., dowód z oświadczeń właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich.

Minister zaznaczył, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się oświadczenie długoletniego mieszkańca [...] i uprawnionego wykonawcy robót elektroenergetycznych L. U. z [...] lutego 2018 r. z którego wynika, że w pasie drogowym [...], w skład którego wchodzi działka nr [...], istniała 31 grudnia 1998 r. napowietrzna linia energetyczna NN, gazociąg miejski i podziemny kabel energetyczny. Potwierdza to również oświadczenie Kierownika Referatu Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta [...] z [...] lutego 2018 r. Jednocześnie w oświadczeniu tym wskazano, że od maja 1990 r. Urząd Miasta [...] wykonuje czynności związane z jej utrzymaniem, tj. prowadzi bieżące sprzątanie i odśnieżanie w okresie zimowym, pielęgnuje zieleń w pasie drogowym i wyrównuje sprzętem mechanicznym nawierzchnię drogi.

Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594), również w wersji obowiązującej 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją, czy modernizacją posadowionej w pasie ulicy sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane.

Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ulicy wykonywane były przez podmiot publicznoprawny, zarówno przed 31 grudnia 1998 r., jak i po tej dacie (np. wyrok NSA z 12 lipca 2016 r. sygn. akt l OSK 145/16).

Z powyższych dowodów wynika, że działka [...] była we władaniu Miasta [...]. W ocenie organu odwoławczego ustalenia dokonane w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego, w zakresie występowania w przedmiotowej sprawie wszystkich trzech wymaganych przesłanek z art. 73 ustawy, w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji, są prawidłowe.

Wbrew stanowisku skarżącego materiał dowodowy został obszernie zebrany oraz wszechstronnie oceniony, jest spójny i opiera się na wiarygodnych dokumentach.

Od decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2019 r. I. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. ustawy, 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 kpa. Wobec tego wniosła o: 1. uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania II instancji w całości, 2. zasądzenie od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz I. K. zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, 3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzez wstrzymanie się przez Burmistrza Miasta [...] od ujawnienia prawa własności do gruntu [...], wykazanego jako działka [...], na Mapie do celów prawnych nieruchomości [...]. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z decyzją wydaną przez Ministra Inwestycji i Rozwoju i uważa, że została ona wydana z naruszeniem przepisów, a oddalenie przez sąd przedmiotowej skargi doprowadzi do wejścia Miasta [...] w posiadanie terenu, który jest jej całkowicie nienależny.

Skarżąca podkreśliła, że w przygotowanym przez Burmistrza Miasta [...] wniosku znalazł się błąd, którego mimo licznych uwag i monitów ze strony skarżącej wnioskodawca nie poprawił, a co było wskazywane w pismach składanych przez skarżącą na wcześniejszych etapach przedmiotowej sprawy, adresowanych do Burmistrza Miasta [...], Wojewody [...] oraz Ministra Inwestycji i Rozwoju. Burmistrz Miasta [...] wnioskuje bowiem o stwierdzenie nabycia powierzchni, która jest niemal dwukrotnie większa, niż określona w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] powodując, że błędny wniosek Burmistrza Miasta [...] po raz kolejny został uznany za zgodny z prawem. Nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem organu.

Minister Inwestycji i Rozwoju nie odniósł się w żaden sposób do argumentów przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] dotyczących kwestii mapy do celów projektowych działki nr [...] dołączonej przez Urząd Miasta [...] do pisma z [...] sierpnia 2018 r. adresowanego do [...] Urzędu Wojewódzkiego [...]. Analiza mapy wskazywanej przez skarżącą powyżej prowadzi do oczywistego wniosku, że powierzchnia działki przewidziana pod drogę według Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wynosi [...]. Natomiast powierzchnia działki przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną wynosi [...]. Jest to działka, na której pobudowany został dom skarżącej. W sposób dostatecznie wyraźny rozgraniczono na mapie teren przeznaczony pod drogę oraz teren przeznaczony do zabudowy jednorodzinnej.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Powyższy przepis należy zatem rozumieć w ten sposób, że linie rozgraniczające w planie miejscowym rozgraniczają tereny o różnym przeznaczeniu.

Nie jest prawidłowy wobec tego wniosek Burmistrza Miasta [...], który argumentuje, że cała pow. [...] była przeznaczona i zajęta pod drogę publiczną, gdyż linia ta byłaby wtedy zbędna.

Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 69/17 nie granice działek mają decydujące znaczenie dla planu, ale ustalone linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu. Na przytoczenie zasługuje także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 1006/16. W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że regulacja art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przesądza o obowiązkowym jednoznacznym określeniu linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu w planie miejscowym. Poprzez wytyczenie linii rozgraniczających plan miejscowy winien określać precyzyjnie i bez żadnych wątpliwości przeznaczenie dla danego terenu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 241/11).

Zdaniem skarżącej linie rozgraniczające mają w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie. Nie dość bowiem, że są ważne, to są wręcz kluczowe z punktu widzenia prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Ze zdziwieniem skarżąca przyjęła fakt, że z jednej strony organ całkowicie pomija i nie odnosi się do jednej z map przedłożonych w niniejszej sprawie, a drugiej daje bezgraniczną wiarę. Jak już to skarżąca wskazywała organ nie odniósł się do przytaczanych przez skarżącą argumentów i dowodów w zakresie mapy do celów projektowych działki nr [...] dołączonej przez Urząd Miasta [...] do pisma z [...] sierpnia 2018 r. adresowanego do [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] mimo, że analiza mapy wskazywanej przez skarżącą powyżej prowadzi do oczywistego wniosku, że powierzchnia działki przewidziana pod drogę według Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wynosi [...].

Organ bezzasadnie ograniczył swoje rozważania jedynie do mapy sporządzonej przez D. L. całkowicie pomijając twierdzenia skarżącej oraz mapę do celów projektowych sporządzoną również prze geodetę uprawnionego A. C.. Jeżeli bowiem mapę, na którą powołuje się skarżąca, przedstawiła strona przeciwna w postępowaniu, to trudno odmówić takiej mapie waloru wiarygodności oraz zgodności ze stanem faktycznym. Podobnie zawarte tam informacje ocenić należy jako bezsporne i przyznane przez strony.

Nawet jeżeli mapa sporządzona przez D. L. jest mapą sporządzoną przez uprawnionego geodetę, to nie zmienia to faktu, że organ winien odnieść się do twierdzeń i argumentów skarżącej wyjaśniając dlaczego konkretnym dowodom nie dał wiary i nie wziął ich pod uwagę. Jest to stanowisko tym bardziej uzasadnione, że A. C., który sporządził mapę złożoną przez Urząd Miasta [...] wraz z pismem z [...] sierpnia 2018 r. również jest geodetą uprawnionym.

Nie jest zatem jasne dlaczego w przedmiotowej sprawie organ dał pełną wiarę jednej z map, a w stosunku do drugiej zaniechał zajęcia jakiegokolwiek stanowiska mimo, że obie mapy zostały sporządzone przez geodetów uprawnionych, a dodatkowo obie zostały przedstawione przez Burmistrza Miasta [...], a nie przez skarżącą. Tym bardziej zatem zdziwienie budzą działania organu. Organ posiadając w aktach dwie mapy, obie sporządzone przez geodetów uprawnionych, dokonał bezpodstawnego pominięcia jednej z nich, nie argumentując tego faktu w żaden sposób. Czynności odniesienia się do mapy sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. C. organ zaniechał, co w ocenie skarżącej, już samo w sobie stanowi naruszenie przepisów.

Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Wprawdzie decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, to w ocenie skarżącej, nie może ona być sprzeczna z MPZP i potwierdzać niezgodne z prawem wywłaszczenie nieruchomości skarżącej o powierzchnię niemal dwukrotnie większą, niż zostało to zaplanowane.

Skoro z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wynika, że zajęty fragment nieruchomości skarżącej ma posiadać pow. [...], to niezasadne oraz co ważniejsze - bezprawne - będzie wydanie orzeczenia oddalającego skargę i tym samym utrzymanie w mocy decyzji organu. Stanowić to będzie przyznanie Burmistrzowi Miasta [...] gruntów, wbrew art. 73 ust. 1 ustawy, albowiem tylko pow. [...] została przewidziana pod drogę.

W ocenie skarżącej nie wolno legitymizować praktyk, które prowadzą do uwłaszczenia większej części gruntu, niż jest to prawnie dozwolone, a utrzymanie w mocy decyzji organu takim działaniem właśnie będzie.

Dodatkowo Minister Inwestycji i Rozwoju w wydanej decyzji całkowicie bezkrytycznie przyjął za pewne informacje wskazane w oświadczeniu L. U. z [...] lutego 2018 r., do którego to oświadczenia można zgłosić wiele zastrzeżeń. Oświadczenie to należy ocenić z dużym prawdopodobieństwem jako niewiarygodne oraz w żaden sposób niewpływające na przedmiotową sprawę. Skarżąca podkreślała już w swoich pismach, że oświadczenie L. U. zostało złożone i dotyczy stanu faktycznego rzekomo istniejącego niemal 20 lat temu. W ocenie skarżącej po takim okresie wysoce wątpliwe jest posiadanie dostatecznej wiedzy i pamięci w zakresie istnienia bądź nieistnienia m.in. napowietrznej linii energetycznej w konkretnym dniu, na konkretnej działce. Należy zwrócić uwagę, że L. U., według informacji z CEiDG rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej w 1959 r., a składane przez niego oświadczenie pochodzi z 2018 r.

Niezależnie od powyższego irrelewantne jest, czy L. U. jest wieloletnim mieszkańcem [...], czy też nie, a także, czy jest uprawnionym wykonawcą robót elektroenergetycznych, czy też nie. Złożenie oświadczenia przez osobę, która nie jest w żaden sposób związana ze sprawą jest co najmniej bezzasadne.

Jak stanowi art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto według art. 8 § 1 kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji oraz dowodów, które stały się podstawą jej wydania, organ dopuścił się naruszenia wyżej wskazanych przepisów. Decyzja wydana przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w sposób oczywisty z naruszeniem ustawy dowodzi, że Minister Inwestycji i Rozwoju, nie tylko nienależycie wyjaśnił stan faktyczny, lecz także nie stoi na straży praworządności.

Skarżąca podkreśliła, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie przyznania Miastu [...][...] nienależnego tej Gminie terenu. Taka sytuacja nie tylko nie budzi zaufania do władzy publicznej, co pogłębia nieufność do organów.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że 31 grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości, [...].

Nie budzi także wątpliwości to, że [...] 31 grudnia 1998 r. miała status drogi lokalnej miejskiej, co wynika z załącznika nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Wojew. [...] Nr [...], poz. [...]).

W niniejszej sprawie spór pomiędzy organami, a I. K. dotyczy tego, czy część dawnej nieruchomości oznaczonej jako działka [...], a obecnie jako działka [...], była 31 grudnia 1998 r. faktycznie zajęta pod część pasa drogowego [...], a jeżeli tak, to czy w powyższej dacie Miasto [...] poprzez organ administracji drogowej zarządzający drogą, tj. Zarząd Miasta [...] władało częścią ówczesnej działki [...] obejmującą teren aktualnej działki [...].

Jeżeli chodzi o pierwsze zagadnienie sporne trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) – dalej zwanej "udp" droga lub pas drogowy oznacza wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Z kolei według art. 4 ust. 1 pkt 2 udp ulica oznacza drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych niezwiązanych z ruchem pojazdów lub pieszych.

Jak wynika z powyższych definicji w skład ulicy miejskiej będącej rodzajem drogi utożsamianej z pasem drogowym wchodziły 31 grudnia 1998 r. nie tylko takie elementy typowe dla drogi jak jezdnia, pobocze, chodniki, ale też takie składniki jak urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu, a także umieszczone w pasie drogowym urządzenia techniczne niezwiązane z ruchem pojazdów lub pieszych.

Ze złożonych do akt sprawy: 1) wniosku Burmistrza Miasta [...] z [...] marca 2018 r. - obecnego zarządcy [...], 2) mapy podziałowej sporządzonej przez geodetę D. L. dla sprawy o nabycie mienia w trybie art. 73 ustawy, wpisanej do pzgik [...] września 2017 r., 3) oświadczenia kierownika Referatu Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta [...] z [...] lutego 2018 r., 4) kopii archiwalnej mapy zasadniczej w skali 1:1000, stanowiącej załącznik do wykazu zmian gruntowych – mapy podziału [...] z [...] grudnia 1982 r., 5) mapy zasadniczej w skali 1:500 z 1981 r., 6) oświadczenia L. U. (mieszkańca [...] i wykonawcę robót elektroenergetycznych na terenie [...]), 7) pisma kierownika Referatu Zagospodarowania Przestrzennego Urzędu Miasta [...] z [...] czerwca 2018 r. i załączonego do tego pisma fragmentu części tekstowej i graficznej Planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] z 1989 r., zmienionego w 1994 r., 8) pisma zastępcy Burmistrza Miasta [...] z 1 sierpnia 2018 r. i załączonej do niego fragmentu archiwalnej mapy zasadniczej i ewidencyjnej w skali 1:1000 przyjętej do pzgik [...] grudnia 1981 r., 9) uzupełniających wyjaśnień z [...] września 2018 r. geodety D. L. wynika, że 31 grudnia 1998 r. na terenie ówczesnej działki [...], położonej w tej części w pasie drogowym ulicy zbiorczej o symbolu planistycznym [...] [...] istniała, za ogrodzeniem siatkowym okalającym przedmiotową działkę, nieurządzona droga lokalna miejska [...], w której pasie drogowym znajdowały się takie uliczne urządzenia techniczne jak napowietrzna linia energetyczna NN i linia telefoniczna (obie na słupach), gazociąg miejski od strony [...] oraz podziemny kabel elektryczny (energetyczny).

Jeżeli chodzi natomiast o drugie zagadnienie sporne - kwestię "władania" 31 grudnia 1998 r. przez podmiot publicznoprawny częścią dawnej działki [...], oznaczoną obecnie jako działka [...] Sąd zwraca uwagę, że władztwo publiczne nad nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, wynikające z zarządu sprawowanego na podstawie przepisów rozdziału 2 udp może odnieść skutek tylko wówczas, gdy wykazany zostanie bezspornie zakres zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. To oznacza, że przestrzenny zakres zajęcia nieruchomości prywatnej pod drogę publiczną określa teren, na którym podmiot publicznoprawny (Zarząd Miasta [...]) wykonywał władztwo jako organ administracji drogowej w rozumieniu art. 17 ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 3 pkt 2 udp w zw. z art. 1 pkt 28 lit. f i h ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.).

Przy czym trzeba wskazać, że przestrzenny zakres władztwa na konkretnych fragmentach nieruchomości prywatnych zostaje wyznaczony przez przestrzenny zakres ich faktycznego zajęcia pod drogę publiczną, a ściślej pas drogowy tej drogi (konkretne elementy pasa drogowego ulicy). Władania publicznoprawnego, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy, nie wyklucza brak zgody właściciela gruntu na władanie nim przez jednostkę samorządu terytorialnego, czy też współwładanie z gminą nieruchomością zajętą pod drogę publiczną.

Ze złożonych do akt sprawy: 1) wniosku Burmistrza Miasta [...] z [...] marca 2018 r. – obecnego zarządcy [...], 2) oświadczenia kierownika Referatu Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta [...] z [...] lutego 2018 r., 3) pisma zastępcy Burmistrza Miasta [...] z [...] sierpnia 2018 r. i załączonej do niego archiwalnej mapy zasadniczej i ewidencyjnej w skali 1:1000 przyjętej do pzgik [...] grudnia 1981 r., 4) uzupełniających wyjaśnień z [...] września 2018 r. geodety D. L. wynika, że 31 grudnia 1998 r. na terenie [...] zawierającym się w ówczesnej działce [...] Miasto [...] sprawowało władztwo poprzez wykonywanie czynności związanych z utrzymaniem [...], tj. sprzątanie, odśnieżanie, pielęgnacja zieleni, wyrównywanie nawierzchni drogi oraz czynności ewidencyjne związane ze sporządzaniem dokumentacji geodezyjnej obejmującej [...] (mapy zasadnicze, ewidencyjne).

Z powyższego wynika, że Miasto [...] wykazało, według stanu na 31 grudnia 1998 r., konkretne przejawy władania terenem oznaczonym jako aktualna działka nr [...]. W tej dacie, jak wskazują opisane wyżej dowody i stan prawny, podmiot publicznoprawny - Miasto [...] wykonywała władztwo nad spornym gruntem poprzez swój organ wykonawczy Zarząd Miasta [...].

Trafnie zwrócił uwagę Minister, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.) sprawy związane z zaspokajaniem potrzeb wspólnoty samorządowej z zakresu ulic, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną stanowiły 31 grudnia 1998 r. zadania własne gminy Miasto [...].

Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy, umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie 1 stycznia 1999 r. przez gminę Miasto [...] części dawnej nieruchomości [...], oznaczonej aktualnie jako działka [...], zajętej pod drogę publiczną, [...].

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że dla niniejszej sprawy nie miało żadnego znaczenia to jaki teren zarezerwowano w projekcie zagospodarowania terenu z 2017 r., czy Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...]. Ta dokumentacja nie była miarodajna dla niniejszej sprawy, w której wydawana była decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r. stwierdzająca nabycie nieruchomości oznaczonej jako działka [...] według stanu faktycznego i prawnego na 31 grudnia 1998 r. Tej dokumentacji nie mogły oceniać organy wydające decyzje w niniejszej sprawie. Przedmiot niniejszej sprawy nie dotyczył sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu obejmującego sporny grunt, czy planowanej budowy w sąsiedztwie spornego gruntu budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Dokumentacja planistyczna lub architektoniczno-budowlana, która znajduje się w aktach niniejszej sprawy przedstawia stan projektowany (a nie stan faktyczny na gruncie), sporządzana jest w innym celu, niż nabycie mienia zajętego pod drogę publiczną w trybie art. 73 ust. 1 ustawy. Dotyczy stanu nieruchomości, który miał miejsce wiele lat po nabyciu z mocy samego prawa (1 stycznia 1999 r.) mienia obejmującego obecną działkę [...].

Wobec tego niemiarodajne byłoby porównywanie w niniejszej sprawie dokumentacji sporządzonej przez geodetę A. C. z dokumentacją sporządzoną przez geodetę D. L., jak tego chce skarżąca, w szczególności w zakresie określonych w dokumentacji linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu.

Decyzja wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy nie odnosi się do ustaleń aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] i nie musi być zgodna z tym planem.

Kwestionowanie przez I. K. oświadczenia L. U., tylko z tego powodu, że osoba ta – zdaniem skarżącej - nie pamięta stanu spornego gruntu, jaki miał miejsce 31 grudnia 1998 r. i że nie jest związana z niniejszą sprawą, nie jest przekonywujące. Nie ma dowodu na to, że osoba składająca oświadczenie nie miała zdolności do dokonywania i komunikowania swych spostrzeżeń odnośnie faktów istotnych dla niniejszej sprawy. Kwestionowany przez skarżącą związek L. U. ze sprawą mógłby świadczyć o braku bezstronności osoby składającej oświadczenie.

Skarżąca na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnego dowodu przeciwnego, z którego wynikałoby, że 31 grudnia 1998 r. część działki [...] zajęta byłaby w mniejszym zakresie pod [...] (np. w zakresie wskazywanego terenu [...]).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.