Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 806/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 1, 6  i  11
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi B. Ł. i M. M.-U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących B. Ł. i M. M.-U. solidarnie kwotę 372 zł /słownie: trzysta siedemdziesiąt dwa złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 806/09

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania B.Ł. i M.M.-U. od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości 2 859,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działkę o nr 236 o pow. 0,10 ha położonej w S. postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej organ powołał art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 6 i 11 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).

W uzasadnieniu organ stwierdził, że Wójt Gminy C. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydał w dniu [...]r. decyzję, w której orzekł o ustaleniu dla B.Ł. i M.M.-U. jednorazowej opłaty w wysokości 2 859,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działkę o nr 236 o pow. 0,10 ha poł. w S. Jako podstawę do naliczenia opłaty organ wskazał art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości S uchwalony uchwałą Rady Gminy w dniu [...]r. nr [...] (Dz. Urz. Województwa P. z 2006r. Nr 83, poz. 1263).

Organ wskazał, że w wyniku wejścia w życie planu zagospodarowania z 2006r. zwiększyła się wartość nieruchomości objętej postępowaniem z racji jej dotychczasowego rolnego charakteru. W związku ze sprzedażą działki zaistniała konieczność naliczenia opłaty planistycznej. Organ wzrost wartości nieruchomości obliczył jako różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu planu miejscowego a jej wartością określoną przy uwzględnieniu faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego z dnia 8 września 2008r.

Odwołanie od tej decyzji wniosły B.Ł. i M.M.-U. domagając się jej uchylania w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania bądź orzeczenie co do istoty sprawy. Zarzucono szereg uchybień jakich dopuścił się organ I instancji w tym przepisów: art. 6, 7 i 77 kpa oraz art. 35 i 36 kpa.

Wskazały, że organ prowadzący postępowanie nie odniósł się do kwestii przyjęcia przeznaczenia nieruchomości jako rolnej przed wydaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powołując się jedynie na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Gdy nabyły nieruchomość to była ona zgodnie z decyzję Naczelnika Gminy C. z dnia [...] znak [...] działką budowlaną. Podobnie było w poprzednio obowiązującym Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego, który przestał obowiązywać w dniu 31.12.2002, a następnie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy C. gdzie działka ta położona była w obszarze potencjalnych terenów budownictwa mieszkaniowo-usługowego.

Podkreśliły, że po wejściu w życie planu sposób korzystania z działki nie uległ zmianie, a wykorzystanie działki przed tym okresem nie wynikało tylko z jej klasyfikacji w ewidencji gruntów. Dodatkowo biegły mylnie przyjął sposób wykorzystania działki przed uchwaleniem planu miejscowego. Wskazały na brak podstawy prawnej ustalającej termin uiszczenia opłaty.

W wyniku rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zgodnie z którym istota określonego w tym przepisie obowiązku sprowadza się do konieczności uregulowania przez właściciela lub użytkownika wieczystego, opłaty w razie łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj.:

1. wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany,

2. zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonania w nim zmiany.

W ocenie organu warunki te zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie.

W dniu 29 maja 2006r. Rada Gminy C. uchwaliła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego dla miejscowości S. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 29 maja 2006. W § 16 pkt 1 tej uchwały ustalono, że stawka procentowa służąca naliczeniu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla terenów oznaczonych w planie symbolami U, MP, ML wynosić będzie 30%.

W dniu 16.07.2008r. umową przeniesienia własności działka nr 236 została sprzedana - akt notarialny repertorium A nr [...] przez B.Ł. i M.M.-U. na rzecz E.J.L.

Organ podkreślił, że ustalenie opłaty planistycznej ma charakter obligatoryjny, a sposób jej wyliczenia jest dokładnie określony przez prawo. W rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności z art. 36 ust. 4 w.w. ustawy. W wyniku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego wartość działki wzrosła co potwierdził rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie szacunkowym. Z zaświadczenia Wójta Gminy C. z dnia[...]. nr [...] wynika, że na podstawie ustaleń planu miejscowego działka nr 236 znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 4.ML-teren budownictwa i rekreacji indywidualnej.

Kolegium wskazało, że bezpośrednio przed uchwaleniem obecnie obowiązującego planu miejscowego obszar na którym położona jest działka nr 236 nie miał planu miejscowego. W takich sytuacjach podstawą ustalenia przeznaczenia terenu w myśl art. 37 ust. 1 w zw. z art. 11 ustawy oraz § 50 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) obowiązującego do czasu wejścia w życie nowego planu stanowił faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości. Z akt wynika, że działka nr 236 położona w Strzebowiskach sklasyfikowana jest jako użytek rolny PsV. Dla działki tej nie wydano decyzji o warunkach zabudowy. W czasie oględzin przeprowadzonych przez rzeczoznawcę nie stwierdzono żadnych trwałych i widocznych urządzeń które mogłyby świadczyć o innym niż rolniczym wykorzystaniu terenu. Stwierdzono, że działka porośnięta jest trawami, które wskazują na dłuższe odłogowanie przedmiotowego gruntu.

Prawidłowo organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po otrzymaniu od notariusza umowy zbycia działki. Podstawą naliczenia wzrostu wartości nieruchomości są ustalenia rzeczoznawcy majątkowego zawarte w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 8.09.2008r. Zgodnie z art. 37 ust. 11 ustawy strony w toku postępowania miały zapewnioną możliwość zapoznania się z całością dokumentacji w tym z operatem szacunkowym, również w toku przeprowadzonej w dniu 24.04.2009r. rozprawy administracyjnej z udziałem rzeczoznawcy majątkowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 36 ust. 4 ustawy, a zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i brak jest podstaw do zakwestionowania tego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał je za nieuzasadnione. Ustalenia Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Gminy C. nie mogą być brane pod uwagę przy ustaleniu wykorzystywania nieruchomości w okresie przed uchwaleniem planu z 2006r. czego domagają się odwołujące. Studium takie stosownie do art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest aktem prawa miejscowego. Dla ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w trybie art. 36 ust. 4 ustawy znaczenie ma aktualne przeznaczenie tego gruntu w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i jego wykorzystywanie bezpośrednio przed uchwaleniem tego planu. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie właściwe było ustalenie faktycznego użytkowania gruntów zgodnie z zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków i na podstawie dokonanych oględzin nieruchomości czyli jako grunty rolne, a nie jak domagają się odwołujące jako działka budowlana.

Powoływanie się na pierwotne ustalenia charakteru gruntu wynikające chociażby z decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] czy poprzedniego nieobowiązującego już planu miejscowego nie ma znaczenia w sprawie, bowiem przytoczone powyżej przepisy dotyczące ustalenia renty planistycznej nie odwołują się do pierwotnego przeznaczenia gruntu. Dodatkowo nieruchomość ta nie została zagospodarowana zgodnie z ustaleniami wynikającymi z w.w. decyzji i nie była wydana dla tej nieruchomości decyzja o warunkach zabudowy, która mogłaby wskazywać na inne niż rolnicze przeznaczenie terenu.

W odwołaniu podważono też termin w jakim należy uiścić opłatę. Przepisy ustawy o planowaniu przestrzennym rzeczywiście nie upoważniają organu do wyznaczenia terminu wpłacenia naliczonej opłaty planistycznej. Podkreślono, że zaskarżona decyzja rozstrzyga o wysokości opłaty a nie mówi nic o terminie wykonania tego rozstrzygnięcia. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego uznać należy, że obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej jest wymagalny gdy decyzja ustalająca jej wysokość stanie się ostateczna. Kolegium wskazało, że uchybienie to nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia i należy je traktować jako informację o sposobie uiszczenia wymaganej opłaty.

Skargę na tą decyzję wniosły B.Ł. i M.M.-U. zarzucając jej:

1. naruszenie poprzez niewłaściwa wykładnię i zastosowanie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej opłatę planistyczną mimo braku podstaw tj. brak wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego polanu zagospodarowania w stosunku do stanu sprzed jego uchwalenia,

2. naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwa wykładnię i zastosowanie art. 152, art. 154, art. 155 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 50 ust. 1

i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego w związku z art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym- poprzez błędne przyjęcie, iż nastąpiła zmiana sposobu wykorzystania i przeznaczenia działki w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do stanu sprzed jego uchwalenia;

3. naruszenie przepisów postępowania - art. 6 kpa poprzez usankcjonowanie

przez SKO bezpodstawnego wskazania przez Wójta Gminy C. 14-

dniowego terminu od dnia, w którym decyzja stanie się prawomocna do

uiszczenia opłaty planistycznej.

Powołując się na te zarzuty skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazały, że nie można przyjąć, że wraz z przyjęciem nowego planu zagospodarowania przestrzennego zwiększeniu ulegała wartość działki, której przeznaczenie ani przez chwilę się nie zmieniło, jedynie ze względu na okoliczność, ze skarżące w okresie poprzedzającym uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego nie rozpoczęły budowy ani nie wniosły o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Biegły w operacie stwierdził, ze działka nr 236 przed wejściem w życie planu zakwalifikowana była jako pastwisko trwałe PsV. Wskazały, że jest to tylko klasyfikacja gruntu. Biegły w operacie zamiast wskazać zgodnie z rozporządzeniem sposób użytkowania działki, wskazał jak działka jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów- pastwiska trwałe. Skarżące nigdy nie prowadziły działalności rolniczej. Biegły na rozprawie stwierdził, że brak jest trwałych i widocznych urządzeń świadczących o innym niż rolnicze wykorzystanie gruntu, ale nie wskazał przy tym co jego zdaniem przesądzało o rolniczym wykorzystaniu działki-skarżące nie prowadziły tam żadnych upraw.

Zgodnie z decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] działka była działką budowlaną podobnie w poprzednio obowiązującym planie miejscowym, który przestał obowiązywać w dniu 31.12.2002r. a następnie w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy C. ich nieruchomość położona była na obszarze potencjalnych terenów budownictwa mieszkaniowego i usługowego. Podobnie w miejscowym planie z 29.05.2006r. działka leży w całości na terenie oznaczonym jako teren budownictwa rekreacji indywidualnej z dopuszczalnym przeznaczeniem na budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Podkreśliły, że sposób wykorzystania nieruchomości przez cały czas do chwili obecnej jest taki sam.

Biegły w operacie szacunkowym napisał, że wartość 1 m2 powierzchni działki na poziomie 35,35 zł przed uchwaleniem planu miejscowego oraz 44,88 zł po wejściu w życie planu miejscowego i wynikają z dobrej lokalizacji działki, dobrej dostępności komunikacyjnej, łatwej możliwości uzbrojenia, korzystnej, niewielkiej powierzchni i regularnego kształtu działki. Cechy jakie wskazał biegły działka ta miała zarówno w czasie obowiązywania studium uwarunkowań, jak i w czasie przed oraz po uchwaleniu planu miejscowego. Cena nabycia działki od gminy była już bardzo wysoka i w ta wyższą cenę wkalkulowane było przekwalifikowanie jej na budowlaną. Skarżące kupiły ją jako działkę budowlaną i w czasie gdy były jej właścicielkami przez cały czas korzystały z niej w taki sam sposób.

Wskazały, że zastrzeżenia do opinii biegłego zgłaszały na każdym etapie postępowania. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutów zgłoszonych do opinii biegłego.

Nie zgadzają się z twierdzeniem organu, że nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z ustaleniami decyzji z dnia [...] r. co potwierdza zmianę sposobu wykorzystania działki. Nie można przecież wykluczyć, że z uwagi na brak środków finansowych działka nie została zabudowana. Ich zdaniem okoliczność ta nie wpływa w żaden sposób na zmianę sposobu korzystania z działki.

W piśmie, opatrzonym datą 17.02.2010 r., skarżące powołały się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9.02.2010 r., sygn. akt P 58/08 w którym stwierdzono, że art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi się do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1.01.1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 w/w ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko i motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, który określa podstawową funkcję sądu administracyjnego polegającą na kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem.

Z powołanego przepisu równocześnie wynika, że przy tej kontroli wojewódzki sąd administracyjny /sąd I instancji/ bierze z reguły pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego.

Zakres kontroli sądowej określają przepisy art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a.

Według pierwszego sąd I instancji jest związany granicami danej sprawy, lecz nie jest związany granicami skargi /zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną/, to zaś znaczy, że z urzędu uwzględnia naruszenia prawa procesowego i materialnego, o jakich nie wspomniano w skardze.

Drugi pozwala sądowi I instancji kontrolować akty administracyjne wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i stosować wobec tych aktów środki przewidziane w p.p.s.a., jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Reasumując należy zatem stwierdzić, że istota kontroli sądowej polega na sprawdzeniu czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy został prawidłowo zebrany i czy był wystarczający do wydania prawidłowej decyzji oraz czy organ dokonał właściwej subsumcji stanu faktycznego z obowiązującymi przepisami prawa.

Poza tym art. 1 powołanej już ustawy z dnia 25.07.2002 r. /p.u.s.a./ zobowiązuje Sąd do uwzględniania w swych rozstrzygnięciach także orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które stosownie do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP mają moc powszechnie obowiązującą, podobnie jak akty normatywne wymienione w art. 87 Konstytucji RP /por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 16.10.2008 r., sygn. akt II OSK 1200/07/. Wskazane kryteria decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, objętej skargą. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a., sąd I instancji uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli zaś stwierdzi, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to wówczas skargę oddala /art. 151 p.p.s.a./.

Stan faktyczny sprawy wynikający z akt administracyjnych /art. 133 § 1 p.p.s.a./ przedstawia się następująco:

Na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r. sporządzonej w formie aktu notarialnego w Państwowym Biurze Notarialnym w U.D. /Rep. A nr 1024/89/ BM. /obecnie Ł./ i M.M. /obecnie M.-U./ nabyły od Skarbu Państwa działkę nr 236 o pow. 10 arów, położoną w S. W decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...]r. nr [...], stanowiącą podstawę do zawarcia umowy sprzedaży podano, że działka nr 236 jest działką budowlaną.

W dacie zawarcia umowy sprzedaży obowiązywał plan przestrzennego zagospodarowania gminy C. zatwierdzony uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w C. z dnia 15.10.1982 r. i według tego planu działka nr 236 była położona w terenie o symbolu 9MR – "Teren budownictwa zagrodowego. Dowolna wymiana oraz uzupełnienie istniejącej zabudowy".

Z pisma Wójta Gminy C. z dnia [...]r., nr [...], skierowanego do M.M.-U. wynika, że uchwała nr [...]z dnia 24.09.1991 r. – Rada Gminy C. uchwaliła nowy Plan Przestrzennego Zagospodarowania Gminy C. i według tego planu działka nr 236 była położona w terenie o symbolu MRj z przeznaczeniem "Teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem budownictwa jednorodzinnego". Fragment części tekstowej rzeczonego planu znajduje się w aktach administracyjnych i dotyczy symbolu MRj – "Teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem budownictwa jednorodzinnego. W zakresie wyznaczonych terenów można wymieniać i uzupełniać istniejącą zabudowę oraz organizować nową. Wielkość działek bud. Zagrodowego do 0,25 ha. Wielkość działek bud. jednorodzinnego 0,07 do 0,09 ha".

Fragment ten nie zawiera adnotacji o zgodności z dokumentem źródłowym.

W w/w piśmie Wójt Gminy C. podał, że plan z 1991 r. utracił ważność na mocy art. 87 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Do akt sprawy administracyjnej nie dołączono jednak uchwały Rady Gminy C. nr [...] z dnia 24.09.1991 r.

Uchwałą nr XL249/06 Rada Gminy C. z dnia 29.05.2006 r. uchwaliła Miejscowym Plan Zagospodarowania Przestrzennego dla części miejscowości S.

Wskazana uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 14.07.2006 r. Nr 83, poz. 1263 i weszła w życie z dniem 14.08.2006 r.

Według obecnie obowiązującego planu miejscowego działka nr 236 położona jest na terenie o symbolu 4 ML – budownictwo rekreacji indywidualnej, budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne /§ 10 ust. 1 pkt 1 i 3 uchwały/.

Umową przeniesienia własności z dnia 16.07.2008 r., Rep. A numer [...] sporządzoną przez notariusza E.K. – Kancelaria Notarialna w S., skarżące jako współwłaścicielki działki nr 236 sprzedały w/w działkę E.L. za cenę 49000 złotych.

W związku z czym Wójt Gminy C. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości działki nr 236 na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zawiadomienia o podjęciu takiej czynności doręczono skarżącym w dniach 11 i 12.09.2008 r.

Opłata została ustalona na podstawie operatu szacunkowego, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J.P. W operacie m. innymi podano, że działka o pow. 10 arów położona w Strzebowiskach usytuowana jest w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej i usługowej i w odległości około 150 m na południe od drogi krajowej nr 897, tzw. "pętli bieszczadzkiej". Jest niezabudowana, ma kształt trapezu, jest nieogrodzona i niezadrzewiona. Od strony północnej przylega do nieruchomości zabudowanej wolnostojącym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, od strony wschodniej do drogi dojazdowej. Z pozostałych stron sąsiaduje z gruntami niezabudowanymi, porośniętymi trawami oraz samosiewami pojedynczych drzew i zakrzaczeń.

W najbliższym otoczeniu działki nr 236 znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa pensjonatowa. Przedmiotowa działka jest nieuzbrojona lecz działka doń przyległa wyposażona jest w energię elektryczną, instalację wodno-kanalizacyjną /woda z własnego ujęcia, ścieki sanitarne odprowadzane do zbiorników bezodpływowych/. Z wypisu rejestru gruntów wynika, że działka nr 236 stanowi pastwisko trwałe klasy V. Jest nieuprawiona /odłóg/. Rzeczoznawca majątkowy biorąc pod uwagę cechy działki nr 236 /położenie, lokalizację, dojazd, kształt i wielkość działki, sąsiedztwo i otoczenie oraz uzbrojenie terenu i stosując oszacowanie w podejściu porównawczym ustalił, że wartość rynkowa działki nr 236 przed uchwaleniem planu /2006 r./ wynosiła 35350 zł, zaś po uchwaleniu 44880 zł.

Opłata z tytułu wzrostu wartości wynosi:

9530 x 30 % = 2859 zł.

Na rozprawie administracyjnej /24.04.2009 r./ rzeczoznawca majątkowy dodatkowo wyjaśnił, że przy ustalaniu wartości działki nr 236 przed uchwaleniem planu /przed 2006 r./ brał pod uwagę faktyczny sposób wykorzystania działki. Taki sposób ustalił na podstawie oględzin i stwierdził, że działka porośnięta jest trawami zdziczałymi, co wskazywało, że grunt jest odłogowany.

Na działce nie stwierdził żadnych trwałych i widocznych urządzeń, które mogłyby świadczyć o innych niż rolnicze wykorzystanie gruntu, zatem przyjął, że przed uchwaleniem planu była to działka rolna, a po uchwaleniu planu została przeznaczona pod budownictwo rekreacji indywidualnej i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne.

Oceniając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzająca /Wójta Gminy C. z dnia [...]r., nr [...] należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy jest zbieżny z ustaleniami Sądu z zastrzeżeniem, iż organy aczkolwiek wymieniły plan zagospodarowania przestrzennego z 1991 r., który na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. nr 80, poz. 717, ze zm./, dalej: p.z.p. utracił ważność z dniem 31.12.2003 r., jednakże ze względu na unormowanie zawarte w art. 37 ust. 1 powołanej ustawy oraz § 50 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.09.2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego /Dz. U. nr 207, poz. 2109, ze zm./, dalej rozporządzenie z dnia 21.09.2004 r. przyjęły, że ustalenia tego planu nie mają znaczenia w sprawie.

Z art. 37 ust. 1 zd. 2 p.z.p. wynika, że pojęcie wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed jej uchwaleniem.

Podobną treść ma § 50 ust. 3 rozporządzenia z dnia 21.09.2004 r., który stanowi, że w przypadku gdy przed uchwaleniem obowiązującego planu miejscowego nie obowiązywał plan miejscowy lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy określaniu wartości nieruchomości w celu ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, przyjmuje się faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9.02.2010 r., sygn. akt P 58/08, ogłoszonym w dniu 15.02.2010 r. w Dz. U. nr 24, poz. 124 orzekł, że art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. nr 80, poz. 717, ze zm./ w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi się do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1.01.1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

Z uzasadnienia wyroku TK wynika, że wyrok ten został wydany na tle stanu faktycznego, który mutatis mutandis zbliżony jest do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy administracyjnej.

W dalszej części uzasadnienia TK wyjaśnił, że użyte w art. 36 ust. 4 p.z.p. sformułowanie: "jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła...", należy rozumieć w ten sposób, że wzrost wartości nieruchomości musi być bezpośrednim następstwem uchwalenia planu miejscowego albo jego zmiany. Z tego też względu, ustalając wzrost wartości nieruchomości, można brać pod uwagę jedynie te okoliczności wpływające na ten wzrost, które mają bezpośredni związek, są bezpośrednim następstwem uchwalenia planu albo jego zmiany i wpływają na wzrost wartości nieruchomości. Trybunał podkreślił, że brak aktywności gminy w uchwalaniu lub zmianie miejscowego planu przy jednoczesnym pobraniu opłaty w sytuacji, gdy nowo uchwalony plan nie zmienił w istocie przeznaczenia terenów i zasad ich zagospodarowania w stosunku do poprzednio obowiązującego wygasłego planu, prowadzi do zróżnicowania, które nie jest w żaden sposób uzasadnione.

Okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana przed ogłoszeniem wyroku TK w organie promulgacyjnym, nie stanowi zdaniem Sądu przeszkody do jej oceny na kanwie rzeczonego wyroku TK.

Za takim stanowiskiem przede wszystkim przemawia art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, z którego wynika, że Sąd może przy rozstrzyganiu spraw stosować bezpośrednio przepisy Konstytucji, chyba że stanowi ona inaczej.

Po drugie ocena zaskarżonej decyzji na tle niekonstytucyjnego przepisu ustawy prowadziłaby do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który zapewnia każdemu prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Po trzecie za takim stanowiskiem może przemawiać art. 145 § 1 pkt 1 lit. b – p.p.s.a., w zw. art. 145a § 1 k.p.a., który stanowi, że Sąd uchyla decyzję w razie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.

Za takim stanowiskiem może także pośrednio przemawiać art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wedle którego sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Skoro orzekające organy rozstrzygnęły sprawę na podstawie częściowo niekonstytucyjnego przepisu /art. 37 ust. 1 p.z.p./, co miało wpływ na wynik sprawy i stanowiło jednocześnie naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, zatem Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i b), art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

W skład zasądzonych kosztów weszły n/w składniki:

- wpis od skargi – 115,- zł,

- opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł,

- wynagrodzenie radcy prawnego – 240,- zł.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić następujące wskazania:

- przeprowadzić dowód z Planu Przestrzennego Zagospodarowania Gminy C., zatwierdzonego uchwała Rady Gminy z dnia [...]r., nr [...] na okoliczność jakie było przeznaczenie działki nr 236 w tym planie,

- porównać ustalenia w/w planu dotyczące tej działki z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z dnia 29.05.2006 r.,

- uwzględnić ocenę prawną Sądu zawartą w niniejszym uzasadnieniu wyroku i w związku z tym wynik tego porównania powinien zadecydować o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.