Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 26/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 § 2, art. 81art. 3 ust. 3, art. 7,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 1, 1a, art. 3 ust. 1, 2, 3,
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124 ust. 2, art. 7 ust. 1a, art. 6 ust. 1, art. 30 art. 29 ust. 3, art. 20, art. 31,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 75 ust. 1, 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: par. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności w ramach systemów wsparcie bezpośredniego na rok 2013 oraz odmowy uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania.

1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dyrektor ARiMR) w K. decyzją z dnia [...] nr [..]utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. (Kierownik ARiMR) z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu S. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oraz odmowy uznania przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

1.2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor ARiMR wskazał, że do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął w dniu 15 maja 2013 r. wniosek S. P. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W przedmiotowym wniosku strona zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 75,82 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębach B. i B., w gminie K. oraz w obrębie L., w gminie R. M. (powiat k., województwo ś.). Ponadto strona zadeklarowała do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) działki rolne o łącznej powierzchni 2,00 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) działki rolne o łącznej powierzchni 57,40 ha. Wraz z wnioskiem Pan S. P. złożył dwadzieścia cztery załączniki graficzne, na których wyrysował położenie działek rolnych oraz kartę informacyjną.

1.3. W dniach 16, 17 i 21 października 2013 r. w gospodarstwie S. P. zostały przeprowadzone przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR w K. kontrole w zakresie wzajemnej zgodności, kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie programu rolnośrodowiskowego, w wyniku których:

- dla działki rolnej A o powierzchni deklarowanej 27,00 ha, stwierdzono powierzchnię

23.08 ha oraz stwierdzono, że na powierzchni 7,53 ha rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej BB o powierzchni deklarowanej 5,31 ha, stwierdzono powierzchnię 5,99 ha, ponadto na powierzchni 5,31 ha stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej C o powierzchni deklarowanej 4,09 ha, stwierdzono na całej powierzchni działki rolnej, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej F o powierzchni deklarowanej 12,61 ha, stwierdzono powierzchnię

13.9 ha, ponadto na całej powierzchni działki rolnej stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta (norma N.04.1);

- dla działki rolnej G/Gl o powierzchni deklarowanej 1,00 ha stwierdzono powierzchnię 0,88 ha;

- dla działki rolnej H o powierzchni deklarowanej 8,00 ha stwierdzono powierzchnię 7,78 ha.

Na dowód dokonanych ustaleń zostały sporządzone raporty z czynności kontrolnych, szkice kontrolowanych działek oraz zdjęcia obrazujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek.

W ostatnim dniu kontroli, S. P. nie wyraził zgody na podpisanie raportu z kontroli w ramach programu rolnośrodowiskowego. Ponadto strona złożyła wyjaśnienia, co do stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie działek rolnych A, BB, C i F. Odnośnie działki rolnej A rolnik wyjaśnił, że wykoszona została mniejsza powierzchnia ze względu na rozrost zakrzaczeń sprzyjających pakietowi ptasiemu, natomiast całkowity zbiór skoszonej biomasy uniemożliwił podmokły teren oraz intensywne opady deszczu. W zakresie działki rolnej BB strona oświadczyła, że całkowity zbiór skoszonej biomasy był niemożliwy ze względu na panujące niekorzystne warunki pogodowe, natomiast w zakresie działek rolnych C i F, strona oświadczyła, że koszenia dokonała w czerwcu kosiarką dyskową natomiast po zbiorze biomasy nastąpiły obfite deszcze, które spowodowały bujny odrost roślinności.

1.4. Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli wniosku, decyzją z dnia 3 kwietnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał S. P. płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej kwocie 56.239,01 zł W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 23 czerwca 2014 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik ARiMR, 31 marca 2015 r. podjął rozstrzygnięcie o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Łączna kwota przyznanych płatności wyniosła 56.151,92 zł. Od ww. decyzji S. P. wniósł w terminie odwołanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy, na podstawie decyzji z 22 czerwca 2015 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 26 sierpnia 2015 r. Kierownik ARiMR przyznał S. P. płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej kwocie 56.892,11 zł oraz odmówił uznania zgłoszonego zdarzenia za działanie siły wyższej.

1.5. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, organ II instancji wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2013 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r, poz., 1164, ze zm.), dalej jako "ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r." wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.) oraz przepisy unijne, które organ szczegółowo wymienił, w tym przywołał treść stosownych przepisów.

1.6. Dyrektor ARiMR zważył, że z przytoczonych przepisów wynika, że dofinansowanie do gruntów rolnych jest uzależnione od powierzchni posiadanych i prawidłowo utrzymywanych gruntów rolnych, a zatem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznej powierzchni gruntów rolnych posiadanych przez wnioskodawcę i spełniających wymogi przyznania płatności.

Następnie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie S. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 75,82 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku, o której mowa w art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia spełniająca warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej wynosi 73,32 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią kwalifikującą się do płatności wynosiła 3,50 ha, co stanowi 4,8396 % w stosunku do powierzchni stwierdzonej (73,32 ha). W tym przypadku zastosowana została redukcja płatności, w myśl w/w art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Następnie organ, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy przedstawił sposób wyliczenia należnej stronie płatności obszarowej po zastosowaniu wszystkich pomniejszeń.

Odnosząc się do płatności uzupełniających do powierzchni upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej organ zważył, że strona w przedmiotowej sprawie ubiegała się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni 2,00 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku, o której mowa w art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia spełniająca warunki do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej wynosi 1,88 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią ustaloną w toku postępowania administracyjnego wynosiła 0,12 ha, co stanowi 6,383 % powierzchni stwierdzonej. W takim przypadku znalazł zastosowanie art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Następnie organ w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy przedstawił sposób wyliczenia przyznanej stronie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych przy uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń.

W przypadku zaś uzupełniającej płatność obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) producent rolny zgłosił powierzchnię trwałych użytków zielonych wynoszącą 57,40 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do wnioskowanej płatności wynosi 54,24 ha. Następnie organ w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy przedstawił sposób wyliczenia przyznanej stronie płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń.

1.7. Dyrektor ARiMR zważył, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności obszarowych, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ma charakter wnioskowy. Oznacza to, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym przez niego we wniosku. Wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. Dane zawarte we wniosku mają umożliwiać weryfikację ich prawdziwości. Powyższe oznacza, iż obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności bowiem wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że istotą płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. W związku z powyższym rolnikowi na dany rok kalendarzowy przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż - 1,00 ha. Warunki umożliwiające zakwalifikowanie zgłoszonych gruntów rolnych do płatności zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r,, Nr 39, poz. 211, ze zm.).

1.8. Powołując się na ustalenia dokonane podczas kontroli dnia 16,17 i 21 października 2013 r, organ odwoławczy wskazał, że stan stwierdzony na gruncie S. P.w dacie 21 października 2013 r. nie budził wątpliwości, że na części działek rolnych powierzchnia została skoszona, lecz pokos nie został zebrany lub też ujawniono, iż okrywa roślinna nie została skoszona. Nadto organ podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego S. P. wielokrotnie podważał wyniki z kontroli na miejscu w zakresie działek rolnych C i F wskazując, iż działki zostały skoszone i zebrana została z nich roślinność w czerwcu 2013 r. Dyrektor wskazał na ustalenia zawarte w piśmie z dnia 14 listopada 2013 r. będącym odpowiedzią na zastrzeżenia złożone do raportu z kontroli nr 214/OR13/0000189/13 zgodnie z którymi, cyt " kontrola działek rolnych C nr. 299 oraz F nr. 593 wykazała brak koszenia oraz brak dbałości o stan fitosanitarny roślin. Stwierdzono duże zachwaszczenie działek, a także samosiejki drzew (...). widoczne na zdjęciach przynajmniej dwuletnie samosiejki drzew są niedopuszczalne i stanowią dowód braku zabiegów agrotechnicznych na tychże działkach". Ustosunkowując się do lustracji użytku zielonego położonego w obrębie B. na działce nr 593 i 299 dokonanej w dniu 11 marca 2014 r. podczas, której stwierdzono, że w 2013 r. użytek był koszony, Dyrektor podniósł, że zdjęcia wykonane w dniu 17 października 2013 r. zaprzeczają twierdzeniu, iż na działce nie występuje roślinność ubiegłoroczna w wyschniętymi kwiatostanami. Zaznaczył, że widoczne są samosiejki drzew iglastych i liściastych, co również wskazuje, na brak wykonania koszenia w terminie do 17 października 2013 r. Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że lustracja została przeprowadzona w marcu 2014 r., a więc sześć miesięcy po przeprowadzonej kontroli ARiMR. W związku z powyższym stwierdził, że wyniki zawarte w protokole z lustracji opisują stan działek rolnych C i F i mogą ewentualnie potwierdzać, iż koszenie i zbiór nastąpił w roku 2013, tylko nie w miesiącu czerwcu, a po 17 października 2013 r., tj. po przeprowadzeniu kontroli przez ARiMR.

1.9. Odnosząc się do treści odwołania, Dyrektor wyjaśnił, że potencjalny beneficjent wnioskujący o płatności rolnośrodowiskowych winien zgłaszać tylko te grunty, które będą przez niego użytkowane rolniczo, o czym on sam decyduje. W razie pojawienia się okoliczności, które uniemożliwią rolnikowi terminowe wywiązanie się z podjętego zobowiązania utrzymania gruntów zgodnie z normami producent rolny winien zgłosić taki fakt do organów ARiMR, zgodnie z podjętym zobowiązaniem do niezwłocznego informowania na piśmie organów ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności objętych wnioskiem, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy też przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Wskazując na art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 oraz art. 75 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009 organ odwoławczy podniósł, że S. P. po raz pierwszy poinformował organy ARiMR o nie zrealizowaniu zobowiązania w dniu 21 października 2013 r., tj. w dniu przeprowadzanej kontroli terenowej. W związku z powyższym Dyrektor nie uznał, by takie poinformowanie było skuteczne w kontekście cytowanej treści art. 73 ust. 2.Odnosząc się do oświadczenia skarżącego z dnia 28 listopada 2013 r., w którym motywował on niemożliwość zbioru siana na działkach rolnych A i BB z powodu opadów deszczu organ odwoławczy podniósł, że dla działek rolnych A i BB termin na koszenie i zbiór masy zielonej przypadał na okres od 1 sierpnia do 30 września 2013 r. Tak więc w tym okresie, lub dziesięć dni po 30 września 2013 r. winno nastąpić zgłoszenie zaistnienia okoliczności uniemożliwiających dokonania zbioru. Wobec powyższego, informacje złożone w dniu 21 października i 28 listopada 2013 r., w ocenie Dyrektora ARiMR, nie mogły odnieść pozytywnego skutku.

1.10. W końcowych rozważaniach organ odwoławczy wskazał, że okoliczności siły wyższej stanowią zjawiska naturalne nie możliwe do przewidzenia, natomiast producent rolny realizujący wymogi podjętego dobrowolnie zobowiązania (koszenie traw i zbiór siana w okresie od 1 sierpnia do 30 września) prace połowę winien zaplanować z uwzględnieniem warunków atmosferycznych panujących w Polsce.

W prawdzie, zdaniem organu, warunki atmosferyczne panujące w Polsce po 15 września nie pozwalają szczegółowo zaplanować terminów realizacji prac rolnych polegających na koszeniu, suszeniu i zebraniu plonu, lecz okoliczności wskazywane przez stronę nie mogą zostać uznane za zjawisko siły wyższej. Jednocześnie organ podniósł, że terminy koszenia wskazywane przez stronę w odwołaniu (30 września) pozostają w sprzeczności z zapisami z rejestru działalności środowiskowej prowadzonym przez stronę (29 sierpnia - 11 września 2013 r.), co wykazała kontrola prowadzonej dokumentacji rolnośrodowiskowej.

2. Skarga do Sądu.

2.1 Na powyższą decyzję S. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. , poprzez zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak działania organu z urzędu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób które złożyły oświadczenia załączone do akt sprawy;

- art. 89 § 2 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a poprzez zaniechanie przeprowadzenia w toku postępowania rozprawy administracyjnej;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy ww. decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, skutkiem czego ww. decyzja winna zostać uchylona w całości

a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;

oraz przepisów prawa materialnego tj:

- wymogów dla pakietu IV określonych w ramach pakietu IV w punkcie 2 pkt. 4 lit a załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 - poprzez jego wadliwe niezastosowanie i uznanie, iż pozostawienie przez skarżącego od 5 % do 10 % powierzchni nieskoszonej świadczy o nie prowadzeniu przez skarżącego produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, jest nienależytym wykonaniem zobowiązań rolno środowiskowych.

2.2. W oparciu o tak sformułowane zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz dopuszczenie dowodu z protokołów z inspekcji gospodarstwa rolnego za lata 2012-2014 na okoliczność zgodności z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi.

2.3. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił organom prowadzenie postepowania w przedmiotowej sprawie z uchybieniem przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. Ponadto zarzucił organom nie przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, co w ocenie skarżącego zapewniłoby uproszczenie i przyspieszenie postępowania a w szczególności byłoby potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Skarżący za niedopuszczalne uznał pominięcie przez organ dowodu z zeznań świadków przez wzgląd na okoliczność, że przeprowadzony dowód w tym zakresie mógłby pozostawać w sprzeczności

z dokumentacją pokontrolną. Przytaczając treść rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, za błędną uznał ocenę organu, że samo występowanie na gruncie rolnym będącym łąką pojedynczych samosiejek przesądza o tym, że w zakresie działek C i F skarżący nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną. Jednocześnie podniósł, że powyższe stanowisko pozostaje w sprzeczności z winkami inspekcji gospodarstwa rolnego przeprowadzonej w latach 2012-2014 przez PNG Sp. z o. o. w ramach, której działa Jednostka Certyfikująca PNG, która posiada akredytacje i upoważnienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi d nadawania i cofania certyfikatów w zakresie rolnictwa ekologicznego oraz produktów regionalnych. Wyniki tej kontroli potwierdziły że skarżący prowadził produkcję roślinna zgodnie z wymaganiami dobrej kultury rolnej oraz wymogami rolnictwa ekologicznego. Końcowo skarżący podkreślił, że od początku postępowania wskazywał konsekwentnie na wystąpienie zdarzeń od niego niezależnych w postaci niekorzystnych warunków atmosferycznych - intensywnych opadów deszczu, skutkujących niemożnością zebrania na niektórych z działek rolnych biomasy, pomimo jej uprzedniego skoszenia, co doprowadziło do powstania szkód w uprawach. Tym samy zarzucił organowi, że nie ustalił on jak obfite i jak długotrwałe opady deszczy wystąpiły w okresie zbioru na działkach objętych treścią wniosku o udzielenie pomocy, ani też nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia powyższych okoliczności. W powyższym zakresie postępowanie w jego ocenie było wadliwe. W ocenie skarżącego naruszenie przez organ przepisów postępowania, skutkowała błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Błąd w ustaleniach faktycznych skutkował zaś wadliwym zastosowaniem prawa materialnego tj. art. 75 ust 1 oraz art. 73 ust 1 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3.Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje.

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012. 270-j.t. ze zm.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3.2. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

3.3 W niniejszej sprawie przedmiotem sporu stało się pomniejszenie wnioskowanych płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami powierzchniowymi oraz w zakresie wzajemnej zgodności, a także w związku z nieuznaniem przypadku za wystąpienie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności.

3.4. W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny czyniąc to na podstawie rzetelnie zebranych i ocenionych dowodów. Ustalenia w tym zakresie Sąd w pełni akceptuje, a zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący nie spełnił wszystkich wymaganych prawem warunków, umożliwiających przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r.

3.5. Wskazując treści znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: (1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej

w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę

o powierzchni co najmniej 0,1 ha; (2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; (2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; (3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do art. 7 ust. 1a ww. ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z kolei stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Przesłanką przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego jest posiadanie zadeklarowanych gruntów ornych, do których ma być przyznana płatność oraz utrzymywanie ich zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Sens płatności polega na rekompensowaniu faktycznie poniesionych kosztów w związku z utrzymaniem gruntów rolnych zgodnie z normami, dlatego płatności przyznawane są osobie, która jest faktycznym użytkownikiem gruntów, która rzeczywiście je uprawia, tzn. decyduje co uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Sprawdzenie spełnienia powyższych warunków przyznania płatności (warunków kwalifikowalności) odbywa się w ramach kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu - art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz art.29 ust 3 w zw. z art. 20 rozporządzenia nr 73/2009.

3.6. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, iż skarżący w 2013 r. zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni działek zgłoszonych do płatności zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem dotyczącym płatności bezpośrednich. Bezspornie świadczą o tym wyniki opisanych wyżej kontroli ( pkt 1.3 ) W ocenie Sądu zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna w sposób jednoznaczny potwierdza, że na części zadeklarowanych działek nie przeprowadzono wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie a tam gdzie dokonano koszenia pokos nie został zebrany. Nadto zgromadzony materiał dowodowy dowodzi o braku dbałości o stan fitosanitarny roślin, duże zachwaszczenie działek oraz występowanie wieloletnich samosiejek, które z kolei stanowią bezsprzeczny dowód braku zabiegów agrotechnicznych na ww. działkach. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie dostarczył organom dostatecznych argumentów, skutecznie podważających dowód z protokołu kontroli i dokumentacji fotograficznej a w konsekwencji poczynionych ustaleń.

3.7. Prawidłowo w niniejszej sprawie organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 75 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji( WE) Nr 1122/2009. W powołanych przepisach wskazano, że w przypadku gdy rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku zaistnienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 Rozporządzenia (WE) Nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Dla działek rolnych A i BB termin na koszenie i zbiór masy zielonej przypadał na okres od 1 sierpnia do 30 września 2013 r. Tak więc w kontekście powołanego przepisu, w tym okresie, lub dziesięć dni po 30 września 2013 r. winno nastąpić zgłoszenie zaistnienia okoliczności uniemożliwiających dokonania zbioru. Zasadnie zatem przyjęto, że złożenie w niniejszej sprawie dopiero w dniu 21 października 2013 r. tj. w dniu przeprowadzenia kontroli, oświadczenia skarżącego, w którym wyjaśnił przyczynę niemożliwości dokonania zbioru siana z powodu opadów deszczu, nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego art. 75 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji( WE) Nr 1122/2009.

3.8. W kontekście pozostałych zarzutów skargi, w tym działania organów administracyjnych z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, należy wskazać, że stosownie do art. 3 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007 r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania płatności organ: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art.3 ust. 3).

Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji, w postępowaniach dotyczących płatności ustawodawca zobowiązał organ do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym zasadę sformułowaną w art. 7 k.p.a.. Bezsporne przy tym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów, co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 tej ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z powyższym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty niepodjęcia wszelkich działań przez organy zmierzających dla ustalenia stanu faktycznego. Organ uprawniony był przy tym do wykorzystania w postępowaniu wszelkich dokumentów, w tym dokumentów z kontroli na miejscu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków osób, które złożyły oświadczenia załączone do akt sprawy należy stwierdzić, że strona nie artykułowała w trakcie postępowania o przeprowadzenie takiego dowodu. Natomiast treść powołanych oświadczeń była omówiona przez organ, co znalazło staranne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Oświadczenia te nie wpłynęły natomiast na dokonaną przez organ ocenę działań wnioskodawcy, którą to ocenę Sąd w pełni akceptuje.

3.9. Zdaniem Sądu nie ma znaczenia dla poprawności rozstrzygnięcia organów administracyjnych fakt, że skarżący był ujęty w wykazie jednostki certyfikującej PNG Sp. z o. o. spełniającej wymagania dotyczące produkcji metodami ekologicznymi.

W zakresie przyznania skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych organ administracyjny orzekł w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych, w tym w oparciu o protokoły kontroli z 16, 17 i 21 października 2013 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że odmienne są cele i przedmiot kontroli jednostki certyfikującej oraz odmienne są cele i przedmiot kontroli na miejscu dokonywanej przez ARiMR. W konsekwencji należy wskazać, że umieszczenie danego producenta rolnego w powyższym wykazie nie uzasadnia automatycznie stwierdzenia, iż spełnił on warunki wymagane do przyznania płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego. Podkreślenia przy tym wymaga, że organy administracyjne, nie kwestionowały tego, że skarżący jest podmiotem ujętym w wykazie jednostki certyfikującej, a zatem nie kwestionowały, że spełnia wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Podobnie ustalenia dokonane podczas lustracji użytku zielonego w obrębie B., przez K. C., w dniu 11 marca 2014 r. nie miały wpływu na rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wyniki zawarte w protokole z lustracji z dnia 11 marca 2014 r. opisują bowiem stan działek 6 miesięcy po przeprowadzeniu kontroli przez ARiMR tj.: po 17 października 2013 r.

Ustosunkowując się do zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki wynikające z art. 89 § 2 k.p.a. bowiem w sprawie nie zaistniała a potrzeba uzgodnienia interesów stron.

3.10. Za całkowicie nietrafny zależy uznać zarzut naruszenia § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm. Zgodnie z powołanym przepisem grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem jednak drzew i krzewów niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, niepływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną a w przypadku gruntów rolnych będących łąkami i pastwiskami, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. W kontekście powyższego skoro na kontrolowanym gruncie rolnym stwierdzono obszerne zachwaszczenie, zakrzaczenie oraz wieloletnie samosiejki to bezsprzecznie należy stwierdzić, że zadrzewienia te nie mieszczą się w kategorii wyjątków, o których mowa w wymienionym przepisie.

3.11. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.