Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 65/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3  i art. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1068
law: Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19
article: 76  ust. 1  i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia 17 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 listopada 2020 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 roku, znak: [...], orzekającą względem A. B. (dalej: "skarżący") o:

uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie - zasiłek dla bezrobotnych wypłacony

za okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 roku,

obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 roku w kwocie 869,60 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 16 czerwca 2020 r. skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna (decyzja z [...] 2020 roku, znak: [...], nr decyzji: [...]) z prawem do zasiłku dla bezrobotnych na okres 180 dni od 16 czerwca 2020 roku w wysokości 80% kwoty zasiłku, tj. 705,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 553,60 zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku (decyzja z [...] 2020 roku, znak: [...]). Powiatowy Urząd Pracy wypłacił skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych za okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 r. w kwocie 869,60 zł.

Na podstawie elektronicznego raportu ZUS o nieprawidłowościach z dnia 31 sierpnia 2020, organ powziął informację, że 24 czerwca 2020 r. przyznano skarżącemu zasiłek solidarnościowy. W tym samym dniu skarżący wysłał do urzędu e-mail, do którego załączył Informację o przyznaniu prawa do dodatku solidarnościowego z dnia 9 lipca 2020 roku. Wynika z niej, że skarżącemu przyznano dodatek solidarnościowy za czerwiec 2020 r. – w kwocie 694,90 zł, za lipiec 2020 r. – w kwocie 1.400 zł oraz za sierpień 2020 r. – w kwocie 1.400 zł.

W konsekwencji powyższego poinformowano skarżącego o zawieszeniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych na okres posiadania prawa do dodatku solidarnościowego oraz o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia, że pobrany zasiłek dla bezrobotnych za okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 roku jest świadczeniem nienależnym.

Następnie decyzją z [...] 2020 roku, znak: [...] organ pierwszej instancji orzekł o: uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie - zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 roku oraz o obowiązku jego zwrotu w kwocie 869,60 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że zasiłek dla bezrobotnych został mu przyznany dlatego nie zgadza się z obowiązkiem jego zwrotu, a o konieczności powiadomienia organu o dodatku solidarnościowym dowiedział się telefonicznie i e-mail z taką informacją wysłał niezwłocznie.

Zaskarżoną decyzją z 17 listopada 2020 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia powołano się na art. 3 i art. 4 ustawy z 19 czerwca 2020 r. o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 1068) oraz 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.). Podkreślono, że skarżący został pouczony o konieczności zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w dniu 16 czerwca 2020 r. podczas telefonicznej rozmowy z urzędnikiem urzędu pracy. Skarżący został również poinformowany o konieczności składania pod rygorem odpowiedzialności karnej pisemnego oświadczenia o uzyskanych przychodach w terminie 7 dni od dnia ich uzyskania. Podano, że bezrobotnemu, który nabywa prawo do dodatku solidarnościowego w danym miesiącu przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych za część tego miesiąca poprzedzającą dzień, od którego nabywa prawo do tego dodatku (tj. dzień zgłoszenia wniosku o dodatek solidarnościowy).

Skarżący dodatek solidarnościowy nabył od dnia 24 czerwca 2020 r. W związku z tym uznano, że zasiłek dla bezrobotnych przysługiwał mu od 16 do 23 czerwca 2020 r., tj. od dnia przyznania zasiłku, a za część czerwca tj. od 24 do 30 czerwca 2020 r. i cały miesiąc lipiec 2020 r. w miejsce zasiłku dla bezrobotnych wypłacany powinien być dodatek solidarnościowy przez ZUS. Stwierdzono, że w związku z tym, że urząd pracy wypłacił skarżącemu cały zasiłek dla bezrobotnych do dnia 31 lipca 2020 r., okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 roku jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionował decyzję organu drugiej instancji, twierdząc, że skoro zasiłek dla bezrobotnych został mu przyznany to nie ma podstaw aby musiał go zwracać zwłaszcza, że ze swej strony nie dopuścił się żadnych uchybień. Natomiast dodatek solidarnościowy przysługiwał mu z uwagi na utratę pracy w branży gastronomicznej z powodu COVID.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Powyższe oznacza, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a skutkowało koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 roku, znak: [...], orzekającą względem skarżącego o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie - zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 r. oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 24 czerwca 2020 r. do 31 lipca 2020 r. w kwocie 869,60 zł.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi m.in. art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl zaś art. 76 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

Z kolei ustawa o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 - dalej ustawa o dodatku solidarnościowym - w art. 4 ust. 4 stanowi, iż zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium, wypłacone za okres, za który został wypłacony dodatek solidarnościowy, z wyjątkiem ust. 3, stanowi nienależnie pobrane świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o dodatku solidarnościowym w przypadku pobrania zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w miesiącu złożenia wniosku o dodatek solidarnościowy, dodatek wypłacany jest za ten miesiąc w kwocie, o której mowa w ust. 1, pomniejszonej o wypłaconą kwotę tego zasiłku lub stypendium.

Wskazane regulacje stanowiły dla organów punkt wyjścia dla uznania, iż strona ma obowiązek zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 24 czerwca 2020 r. do 31 lipca 2020 r. w kwocie 869,60 zł, jako świadczenia nienależnie pobranego. Przyjęto, że skarżący zasiłek dla bezrobotnych uzyskał od 16 czerwca 2020 r., a dodatek solidarnościowy nabył od 24 czerwca 2020 r. W związku z tym uznano, że zasiłek dla bezrobotnych przysługiwał mu od 16 do 23 czerwca 2020 r., tj. od dnia przyznania zasiłku, a za część czerwca tj. od 24 do 30 czerwca 2020 r. i cały miesiąc lipiec 2020 r. w miejsce zasiłku dla bezrobotnych wypłacany powinien być dodatek solidarnościowy przez ZUS. Stwierdzono, że w związku z tym, że urząd pracy wypłacił skarżącemu cały zasiłek dla bezrobotnych od 16 czerwca 2020 r. do 31 lipca 2020 r., okres od 24 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 roku jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie podziela tego stanowiska. W ocenie Sądu organy nie wykazały, że w przypadku skarżącego zachodzi sytuacja pobrania nienależne świadczenia o którym mowa w art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym. Zdaniem Sądu, organy dokonały wadliwej interpretacji zastosowanych w sprawie przepisów na tle zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów na postawie art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID – 19 w zw. z art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nienależnie pobranym świadczeniem jest zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, za który został wypłacony dodatek solidarnościowy, z wyjątkiem ust. 3. A zatem do uznania świadczenia za nienależnie pobrane wymagane są do spełnienia dwie przesłanki. Pierwsza to wypłacenie zasiłku dla bezrobotnych za okres za który został wypłacony dodatek solidarnościowy (z wyjątkiem art. 4 ust. 3 ustawy o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID), a druga to - wynikającą wprost z treści art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – świadomość świadczeniobiorcy, że pobiera świadczenie pieniężne mimo zaistnienia okoliczności powodujących istnienie prawa do jego pobierania.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID dodatek solidarnościowy przysługuje za miesiąc kalendarzowy osobie uprawnionej w wysokości 1400 zł. Jak wynika z akt sprawy dodatek solidarnościowy za czerwiec 2020 r. nie został skarżącemu wypłacony w pełnej należnej kwocie określonej przepisami art. 4 ust.1 ustawy o dodatku solidarnościowym, a w kwocie 649,90 zł. Skoro zatem dodatek solidarnościowy za czerwiec 2020 r. nie został wypłacony w ustawowej wysokości, nie została spełniona przesłanka ustawowa do uznania, iż zasiłek dla bezrobotnych za czerwiec 2020 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym w zw. z art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wynika to wprost z brzmienia art. 4 ust. 3 ustawy o dodatku solidarnościowym. Organy stosując w sprawie przepisy art. 4 ust. 4 tej ustawy w zw. z art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia pominęły brzmienie regulacji art. 4 ust. 3 ustawy o dodatku solidarnościowym, która jest wyjątkiem od uznania pobranego świadczenia za nienależne określonego art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mimo, że w kontrolowanej sprawie zaistniały okoliczności faktyczne odpowiadające hipotezie normy zawartej w art. 4 ust. 3 ustawy o dodatku solidarnościowym – w ogóle nie było to przedmiotem badania i rozważań organów.

A zatem odnośnie czerwca 2020 r. brak było podstaw do uznania, że zasiłek dla bezrobotnych wypłacony w tym miesiącu skarżącemu w jakimkolwiek zakresie może być potraktowany jako świadczenie nienależne.

Odnosząc się natomiast do zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego skarżącemu w lipcu 2020 r. Sąd stwierdza, że mimo, iż za ten miesiąc skarżący otrzymał również dodatek solidarnościowy w pełnej wysokości - brak jest podstaw do uznania, że zasiłek ten stanowi nienależnie pobrane świadczenie.

Jak wynika z cyt. wyż. art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID w pojęciu świadczenia nienależnie pobranego istnieje bezpośrednie odwołanie do art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z kolei przepis ten wymaga do uznania świadczenia za nienależnie pobrane aby pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania.

Zatem warunkiem orzeczenia o obowiązku zwrotu pobranego świadczenia jest zaistnienie równocześnie dwóch przesłanek :

- obiektywnego - polegającego na tym, że świadczenie wypłacono mimo wystąpienia okoliczności skutkujących utratą prawa do jego pobierania,

- subiektywnego - polegającego na tym, że osoba , która świadczenie pobrała była prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących utratę uprawnień do tego świadczenia.

Ustanowienie przez prawodawcę tego rodzaju warunku ogranicza, a w zasadzie wyłącza w tym postępowaniu zasadę "ignorantio iuris nocet" nakładając na organ obowiązek pouczenia o tych okolicznościach, w których następuje utrata przyznawanych uprawnień.

Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący podczas rejestracji, której dokonał przez Internet zapoznał się z pouczeniem zawartym w formularzu rejestracyjnym. Nie było w nim jednak pouczenia o skutkach pobrania dodatku solidarnościowego dla jego prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Również z adnotacji służbowej sporządzonej 16 czerwca 2020 r. (k. 15) na okoliczność przeprowadzonej przez urzędnika ze skarżącym rozmowy telefonicznej, w której pouczono go o prawach i obowiązkach bezrobotnego, nie wynika aby takie pouczenie było mu udzielone. Także z informacji z ZUS z dnia 9 lipca 2020 r. o przyznaniu skarżącemu prawa do dodatku solidarnościowego, nie wynika aby skarżący był pouczony o tym, że pobranie tego dodatku w pełnej wysokości wiąże się uznaniem wpłaconego równocześnie zasiłku dla bezrobotnych – za świadczenie pobrane nienależnie. Zresztą analiza treści ustawy o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID nie wskazuje aby beneficjent tego dodatku miał być w tej kwestii pouczany. Co prawda zgodnie art. 7 ust. 6 ww. ustawy osoba uprawniona, posiadająca status bezrobotnego, informuje niezwłocznie właściwy powiatowy urząd pracy o przyznaniu dodatku solidarnościowego, nie mniej jednak organ nie wykazał aby skarżący był pouczony o tym obowiązku, a także – co istotne – skutkach jego niedopełnienia.

Podobnie należało ocenić pouczenie zawarte w formularzu rejestracyjnym jako bezrobotny, gdzie zapisano co prawda, że skarżący ma obowiązek składania lub przesyłania urzędowi pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawień do świadczeń przewidzianych w ustawie w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów jednak nie określono jakie konsekwencje dla skarżącego jako osoby bezrobotnej uprawnionej do zasiłku dla bezrobotnych ma niedopełnienie tego obowiązku. Na to właśnie pouczenie organ odwoławczy powoływał się w treści uzasadnienia swojej decyzji (k.5 akt administracyjnych) nie mniej jednak w ocenie Sądu pouczenie to z przyczyn wskazanych powyżej nie spełniało wymogów art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Niewystarczające jest również zdaniem Sądu powołanie się przez organ odwoławczy, że skarżący został pouczony o konieczności zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, podczas rozmowy telefonicznej z urzędnikiem 16 czerwca 2020 r. (k. 4 i k. 15 akt administracyjnych). Przede wszystkim adnotacja służbowa z 16 czerwca 2020 r. sporządzona na okoliczność przeprowadzenia ze skarżącym rozmowy zawierającej pouczenie co do jego praw i obowiązków nie wskazuje jakie dokładnie treści zostały mu przekazane. Nawet jeśli pouczono skarżącego o konieczności zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych to taka treść pouczenia jest zbyt ogólna. Konieczne jest wskazanie, że konkretnie pobranie dodatku solidarnościowego w okresie posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych powoduje, że to drugie świadczenie jest nienależnie pobrane.

Sąd ma na uwadze, że organy dokonując rejestracji bezrobotnego mogą nie przewidzieć jakie konkretnie świadczenia mogą być w przyszłości przyznawane skarżącemu zwłaszcza w ramach przeciwdziałania skutkom pandemii Covid-19. Nie mniej jednak w ocenie Sądu jest możliwe takie sformułowanie pouczenia, które ujmując tego rodzaju świadczenia w sposób bardziej ogólny wskaże, że konsekwencją ich pobrania jest utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tymczasem tego rodzaju pouczenie nie dotarło do skarżącego ani ze strony urzędu pracy, ani ze strony ZUS – u.

Natomiast w ocenie orzekającego Sądu żadne z wystosowanych do skarżącego pouczeń i informacji omówionych wyżej, nie spełnia wymogów określonych w art. 76 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy. W powołanym przepisie dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane ustawa wymaga aby pobierający to świadczenie był pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania. W niniejszej sprawie skarżący nie otrzymał pouczenia, że pobranie dodatku solidarnościowego pozbawia go prawa do zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego za ten sam okres.

Podkreślić należy, że pouczenie stanowi warunek sine qua non żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku. Zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem, wspomniane pouczenie powinno być adekwatne do obowiązujących przepisów, odnosić się do konkretnie otrzymywanego świadczenia i operować zwrotami zrozumiałymi dla adresata tak, aby mógł je uwzględnić w ocenie własnej sytuacji (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1979 r. sygn. akt II URN 51/80, publ. OSNCP z 1980 r. nr 10. poz. 202, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2006 r. sygn. akt I UK 161/05, publ. OSNP 2007, nr 5-6, poz. 78). Pouczenie winno być zatem jasne i czytelne, powinno zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach.

Brak prawidłowego pouczenia powoduje zatem, że świadczeniobiorca nie ma obowiązku zwrotu pobranych kwot, choćby nawet z innych źródeł mógł powziąć wiadomość o tychże okolicznościach (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt II UK 440/03, publ. OSNPUiSP z 2005 r., nr 18, poz. 291). Celem pouczenia nie jest bowiem tylko wyczerpujące wyjaśnienie sytuacji prawnej i faktycznej zainteresowanego, lecz pouczenie o konsekwencjach prawnych niezastosowania się świadczeniobiorcy do dyspozycji normy prawnej. Dlatego też pouczenie o okolicznościach, których wystąpienie w przyszłości spowoduje brak prawa do świadczeń musi odnosić się indywidualnie do pobierającego świadczenie, a nie zawierać jedynie normy ogólne, nie odnoszące się w danym momencie w ogóle do konkretnej sytuacji świadczeniobiorcy.

Reasumując stwierdzić należy, że nie sposób podzielić argumentacji organów, że skarżący został prawidłowo pouczony o okolicznościach, które powodują utratę prawa do pobierania przyznanych świadczeń. Konsekwencją zaś braku właściwego pouczenia jest niemożność nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

W tej sytuacji ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni zaprezentowane wyżej stanowisko. Swoje zaś rozstrzygnięcie organ zawrze w szczegółowym uzasadnieniu wydanego orzeczenia zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.