Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 272/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Znak: [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm. ) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku Z. Ś. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu składek w kwocie 11.118,00 zł, liczonych od dnia wymagalności do dnia 11 marca 2008 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Wyjaśnił, że Z.Ś. nie wywiązywał się z ustawowych zobowiązań, co spowodowało powstanie po jego stronie zaległości w opłacaniu składek. Analiza konta skarżącego na dzień wpływu wniosku o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek tj. 11 marca 2008 r. wskazywała zaległość w łącznej kwocie 18.008,13 zł, w tym: 5.226,58 zł z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne; 1.206,80 zł z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, 440,76 zł z tytułu składek na Fundusz Pracy, 11.118,00 zł z tytułu odsetek naliczonych na dzień 11.03.2008 r. oraz 15,99 zł z tytułu kosztów upomnienia. Przedmiotowe należności Z. Ś. spłaca w układzie ratalnym. Organ wyjaśnił, że skarżący w dniu 24 września 2008 r. zawarł z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Oddział w B. umowę (Nr 65/2008) o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek, zaś aneksem z dnia 24 października 2008 r. wydłużono okres spłaty do 5-ciu lat.

W dniu 11 marca 2008 r. skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z wnioskiem o umorzenie odsetek od należności z tytułu zaległych składek wskazując, jako przyczynę ich powstania opieszałość pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r. przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział B. z dnia [...]znak: [...] określającej wysokość zobowiązania już istniejącego będącego zaległością, które powstało w wyniku niewykonania przez zobowiązanego ustawowego obowiązku obliczania i uiszczania należności pieniężnej. Sąd Okręgowy w Z. wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008r. oddalił odwołanie skarżącego, a Sąd Apelacyjny w L. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Oddalając apelację Z. Ś. Sąd stwierdził, że do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 r. należy stosować przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074). To oznacza, że do należności z tytułu składek, które na dzień 1 stycznia 2003 r. nie uległy przedawnieniu na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, stosuje się 10-letni termin przedawnienia. W związku z powyższym sporne należności składkowe nie uległy przedawnieniu i są wymagalne zgodnie z zaskarżoną decyzją.

Po podjęciu postępowania (postanowieniem z dnia 3 grudnia 2008 r.) po wnikliwej analizie przedłożonych dokumentów obrazujących zarówno warunki materialne jak i zdrowotne wnioskodawcy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. nie znajdując spełnienia przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi, decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił umorzenia odsetek od należności z tytułu składek. Od tej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Z. Ś. podnosząc w odwołaniu, że nie neguje faktu istnienia zaległości z tytułu składek, ale nie zgadza się z powstałą do zapłaty kwotą odsetek za zwłokę, które powstały wyłącznie z umyślnej winy Zakładu i to Zakład powinien sam je sobie uregulować. Zwrócił uwagę, że zobowiązanie powstało w wyniku zmiany stanowiska Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odnośnie ubezpieczenia zobowiązanego i wyłączenia jego z ubezpieczenia społecznego rolników. Zdaniem skarżącego zarówno zaległości jak i odsetki powstały z przyczyn od niego niezależnych, lecz w wyniku weryfikacji ubezpieczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po wielu latach opłacania składek w KRUS. Zadłużenie, zdaniem skarżącego spowodowane było także brakiem wiedzy o obowiązkach w zakresie ubezpieczeń społecznych, ponieważ prowadząc działalność gospodarczą w okresie od czerwca 1999 r. do grudnia 2000 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i z tego tytułu opłacał składki w KRUS.

Organ wyjaśnił, że Z. Ś. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej Nr 2728 wydanego przez Urząd Miasta K. Przedmiotem wykonywanej działalności były kompleksowe remonty, modernizacje i docieplania budynków mieszkalnych i użytkowych oraz pośrednictwo w sprzedaży materiałów budowlanych. Obecnie skarżący nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, wpis do ewidencji został wykreślony z dniem 30 grudnia 2000 r. Jak ustalono na podstawie informacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników PT w K. z dnia 12 maja 2005 r., skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 6 marca 1999 r. do 31 grudnia 2004 r. Jednak wobec tego, że Z. Ś. nie spełniał warunków określonych w art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, to w okresie od 28 czerwca1999 r. do 31 grudnia 2000 r. nie mógł podlegać ubezpieczeniu w KRUS, lecz obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W dniach 26 lipca 2005 r. i 31 sierpnia 2005 r. skarżący dokonał w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w C. zgłoszenia prowadzonej pozarolniczej działalności i dnia 9 września 2005 r. zostało rozliczone jego konto jako płatnika. W związku z tym, iż nie uregulował zaległości, organ przesłał jemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego z wyszczególnieniem kwot zaległych składek oraz wskazaniem terminów od których nalicza się odsetki za zwłokę, zaś w dniu 28 listopada 2005 r. nieopłacone należności z tytułu składek skierowano do przymusowego dochodzenia. Organ podkreślił, iż sposób rozliczenia wpłat egzekucyjnych został wskazany bardzo szczegółowo, co świadczy, iż czynność ta nie była nacechowana dowolnością. Niezrealizowane tytuły wykonawcze zostały przekazane w dniu 8 czerwca 2006 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. do dalszej realizacji.

W wyniku analizy dokumentów zgromadzonych w toku postępowania ustalono, że Z. Ś. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną A. i dwójką małoletnich dzieci. W okresie od 11 kwietnia 2008 r. do 13 września 2008 r. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w "A." Sp. z o.o., a od 1 października 2008 r. i nadal zatrudniony jest w PPHU O. z wynagrodzeniem miesięcznym brutto w kwocie 3.000 zł. Żona wnioskodawcy zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę w Zespole Szkół w M. osiągając z tego tytułu miesięczny przychód w wysokości 2.557,50 zł oraz na podstawie umowy zlecenie w firmie A. z wynagrodzeniem od 2.400,00 zł do 6.339,09 zł miesięcznie. Ustalono także, iż Z. Ś. wraz z żoną są właścicielami dwóch działek położonych na terenie powiatu krasnostawskiego tj. działki nr 27 o powierzchni 1,08 ha i działki nr 1139 o powierzchni 1,0474 ha, ponadto małżonkowie posiadają także mieszkanie własnościowe w K. oraz samochód osobowy marki N. z 2000 r.

W ocenie organu brak jest podstaw do umorzenia odsetek z tytułu składek. Zebrany materiał dowodowy dotyczący stanu majątkowego skarżącego nie pozwala na przyjęcie całkowitej nieściągalności należności. Dyspozycja art. 28 ust. 2 ustawy odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy dłużnik nie ma żadnego majątku, z którego wierzytelności mogłyby być zaspokojone. W sprawie niniejszej nie ma więc miejsca żadna z sytuacji określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak też skarżący nie przedłożył dowodów, które umożliwiałyby zastosowanie art. 28 ust. 3a ustawy. Umorzenie należności z tytułu składek możliwe jest jedynie w ściśle określonych przypadkach, a ciężar udowodnienia, iż spłata zadłużenia pogorszy warunki życia poniżej minimum socjalnego spoczywa na zobowiązanym. Z. Ś. nie przedłożył dokumentów potwierdzających trudną sytuację życiową, a w szczególności dokumentów świadczących o ubóstwie, czy korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej. Ze stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby miały miejsce szczególne sytuacje, które mogłyby choć w części uzasadniać niewykonanie obowiązku odprowadzania składek do ZUS. Zobowiązanego nie dotknęły żadne zdarzenia losowe, ani klęski żywiołowe. Zobowiązany w postępowaniu zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji nie podnosił, aby ze względu na stan zdrowia był niezdolny do pracy, co uniemożliwiałoby pozyskiwanie dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia. Skarżący nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy zarobkowej. Z akt sprawy nie wynika również, aby wnioskodawca sprawował opiekę nad chorymi członkami rodziny, nie przedstawił także żadnej dokumentacji medycznej, z której wynikałoby, że nie może on pracować. Umorzenie należności z tytułu składek jest uzasadnione jedynie w takich wypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które strona nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jej postępowania. Zdaniem organu spłata zadłużenia w systemie ratalnym nie godzi w taki sposób w egzystencję rodziny skarżącego, że może być zachwiana możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że zarzut przedawnienia należności z tytułu składek jest nietrafny. Do 31 grudnia 2002 r. obowiązywał pięcioletni termin przedawnienia zaległych należności ze składek do ZUS, zaś od 1 stycznia 2003r. został wydłużony do lat dziesięciu. W ustawie zmieniającej nie przewidziano żadnego przepisu przejściowego. Artykuł 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest jednoznaczny i mówi, że " należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie dziesięciu lat od dnia, w którym stały się wymagalne". Zatem od 1 stycznia 2003r. przepis ten odnosi się do wszystkich należności, wobec których nie upłynęło jeszcze dziesięć lat od dnia ich wymagalności.

Nietrafny jest również argument podnoszony przez skarżącego o nadrzędności przepisów Kpa, gdyż trybem właściwym do załatwienia spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, a Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się jedynie posiłkowo. Przepis szczególny (zawarty w regulacjach ubezpieczeniowych) ma pierwszeństwo stosowania przed przepisem ogólnym (zawartym w Kpa).

W ocenie organu odwoławczego chybiony jest również zarzut, że opieszałość w działaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogła mieć jakikolwiek wpływ na powstanie zaległości składkowej i związanych z tym odsetek za zwłokę. Ubezpieczony będący zarazem płatnikiem składek nie może winą za swe nieprawidłowe działanie w zakresie samodzielnego obliczania należnych składek ubezpieczeniowych obarczać organu, któremu art. 24 ust. 4 ustawy przyznaje co najmniej 10 letni okres na sprawdzenie prawidłowego obliczenia składek przez płatnika i w razie wykrycia nieprawidłowości, ustalenia tych składek w prawidłowej wysokości decyzją administracyjną. Z kolei od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika odsetki za zwłokę, na zasadach i wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Z. Ś., domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 oraz art. 11 Kpa w związku z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przy spełnieniu warunku określonego w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący podniósł, iż w toku postępowania dokonano ustaleń niezgodnych z prawdziwym stanem rzeczy. Organy błędnie przyjęły, że jest właścicielem mieszkania, ponieważ przedmiotowe mieszkanie jest wyłączną własnością jego żony i na jego zakup zaciągnięto kredyt hipoteczny. Od ponad roku nie posiada też żadnego samochodu. Od dnia 1 kwietnia 2009 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, gdyż pracodawca nie przedłużył z nim umowy.

Zarzucając naruszenie art. 8 i 12 Kpa skarżący twierdzi, że ZUS nie kierował się zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, skoro przez 6 lat zataił przed nim istnienie zobowiązań, tym bardziej, że skarżący opłacał w tym okresie składki za swojego pracownika. Jego sprawa, nawet gdyby przyjąć, że jest szczególnie skomplikowana, powinna być załatwiona najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. W ocenie skarżącego również zasadny jest zarzut naruszenia art. 9 Kpa, ponieważ działania organu (jego opieszałość) naraziła go na ogromne straty. Nie mógł dowiedzieć się o istnieniu jakiegokolwiek innego zobowiązania dotyczącego ubezpieczenia, ponieważ regularnie opłacał za przedmiotowy okres (od czerwca 1999 r. do grudnia 2000 r.) składki w KRUS, a skoro składki przyjmował KRUS, to skarżący nie mógł wiedzieć, że należy je opłacać w ZUS. Ponadto bezczynność organu spowodowała, iż przedawnił się okres na żądanie zwrotu składek opłaconych w KRUS.

Skarżący podniósł zarzut nieprawidłowego doręczenia pisma w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż upomnienie zostało skierowane zamiast do niego, do niewłaściwego adresata – W. Ś. Wskazał, że postępowanie egzekucyjne należności z tytułu składek było prowadzone nierzetelnie, gdyż uzyskane środki były niewłaściwie księgowane i celowo z opóźnieniem, narażając skarżącego na jeszcze większe straty.

Skarżący twierdzi, że organ niesłusznie odmówił mu umorzenia przedmiotowych odsetek, ponieważ spełnia warunki określone w § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.)

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Działania organów administracji w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja w sprawie odmowy umorzenia odsetek z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest kompetentny do umarzania należności z tytułu składek, jeśli zostaną spełnione określone przepisami prawa przesłanki. Podstawę prawną umorzenia należności z tytułu składek stanowią przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r., Nr 11 poz. 74 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.". Odsetki za zwłokę stanowią należności z tytułu składek, zgodnie z definicją pojęcia tych należności określoną w art. 24 ust. 2 u.s.u.s.

Stosownie do art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 tego przepisu. W myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, w myśl art. 28 ust. 3 zachodzi wówczas, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Stanowi to zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że zachodzą okoliczności całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek powyżej określonych daje możliwość umorzenia należności, ale nawet wówczas oznacza to dla Zakładu tylko możliwość umorzenia, a nie prawny obowiązek.

Analizując niniejszą sprawę Sąd stwierdza, że nie zaszła żadna z wymienionych powyżej okoliczności dająca podstawę umorzenia należności z tytułu składek. Należy podzielić zdanie organu odwoławczego, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie całkowitej nieściągalności, bowiem oczywistym jest, że w sprawie nie zachodzi żadna ze wskazanych okoliczności.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, mogą być również umarzane, ale tylko w uzasadnionych przypadkach i wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest ubezpieczony, zobowiązany do opłacania składek na własne ubezpieczenie społeczne, zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 lit. "d" u.s.u.s. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w powołanym ust. 3a ustawy, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie oraz ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych - określone są w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest wstanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Są to w szczególności sytuacje, w których opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych lub poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, bądź przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z analizy akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości z tytułu składek, także na tej podstawie.

Skarżący dysponuje określonym majątkiem, on i jego rodzina utrzymują się z zarobków żony skarżącego, która zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę w Zespole Szkół w M. osiągając z tego tytułu miesięczny przychód w wysokości 2.557,50 zł oraz na podstawie umowy zlecenie w firmie A. z wynagrodzeniem od 2.400,00 zł do 6.339,09 zł miesięcznie. Z. Ś. wraz z żoną są właścicielami dwóch działek położonych na terenie powiatu krasnostawskiego tj. działki nr 27 o powierzchni 1,08 ha i działki nr 1139 o powierzchni 1,0474 ha. Skarżący nie przedstawił również dokumentów, z których wynikałoby, że korzysta z pomocy społecznej. Dodatkowo należy podnieść, że skarżący, jako dorosły i zdrowy mężczyzna, ma możliwość podjęcia pracy zarobkowej, jeśli uważa, że jego stan finansowy nie pozwala mu na utrzymanie rodziny i pokrycie wszystkich zobowiązań finansowych. Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżący jest w stanie aktualnie spłacać należności z tytułu składek, ponieważ zawarł z Zakładem umowę o rozłożeniu przedmiotowych należności na raty, a okres spłaty wydłużono do 5-ciu lat.

Decyzja w sprawie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydawaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego, ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Decyzja ta nie może być jednak dowolna i w ocenie Sądu charakteru dowolności nie ma, ponieważ jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Oceny tej nie zmienia zarzut skargi, który kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane w toku postępowania przez organ, podnosząc, iż są niezgodne z prawdziwym stanem rzeczy. Uzasadniając ten zarzut skarżący wyjaśnił, iż nie jest właścicielem mieszkania tylko wyłącznie jego żona, od ponad roku nie posiada żadnego samochodu, jak też od dnia 1 kwietnia 2009 r. nie jest zatrudniony (jest osobą bezrobotną). W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie można czynić organowi zarzutu, że za podstawę ustaleń sytuacji skarżącego przyjął dane niezaktualizowane, skoro decyzja ostateczna wydana została 1 kwietnia 2009 r. Nie można bowiem nakładać na organ obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów zwłaszcza, gdy o umorzenie należności ubiega się zobowiązany. To zobowiązany ma wykazać okoliczności uzasadniające przesłanki umorzenia wynikające z § 3 rozporządzenia, bowiem jest w posiadaniu informacji dotyczących własnej sytuacji majątkowej, zdrowotnej, rodzinnej. Natomiast skarżący składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy żadnej z tych okoliczności nie podniósł (kwestii mieszkania i samochodu). W odniesieniu zaś do faktu ustania zatrudnienia trudno czynić organowi zarzut, skoro skarżący utracił pracę z powodu nieprzedłużenia umowy dopiero od dnia 1 kwietnia 2009 r. tj. od dnia w którym organ wydawał zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu skarżący niezasadnie zarzuca naruszenie ogólnych zasad postępowania określonych w art. 8, art. 9 i art. 12 Kpa podnosząc w szczególności, że organ nie kierował się zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, jak też nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, skoro nie wydał decyzji określającej wysokość zobowiązania w ciągu 2 miesięcy, lecz zwlekał 6 lat, narażając jego na straty. W tym miejscu należy wyjaśnić, że Sąd oceniając stanowisko skarżącego nie mógł brać pod uwagę względów słusznościowych. Jedynym bowiem kryterium sądowej kontroli decyzji administracyjnej jest kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś kryterium słuszności. Skoro zaś przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s jednoznacznie wskazuje, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia w którym stały się wymagalne, to organ administracji wydając decyzję dopiero w dniu 23 listopada 2007 r. prawa nie naruszył. Potwierdził to zresztą Sąd Okręgowy w Z. w wyroku oddalającym odwołanie od decyzji z dnia [...] (utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L.) stwierdzając, że sporne należności składkowe nie uległy przedawnieniu i są wymagalne zgodnie z decyzją z dnia 23 listopada 2007 r. określającą wysokość zobowiązania już istniejącego będącego zaległością.

Stwierdzić również należy, że podnoszony zarzut nieprawidłowego doręczenia pisma (upomnienia) z uwagi na skierowanie go do W. Ś. zamiast do skarżącego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zarzut ten dotyczy bowiem wadliwie prowadzonego w ocenie skarżącego postępowania egzekucyjnego i tam powinien być podnoszony, natomiast nie dotyczy sprawy niniejszej, która jest odrębnym postępowaniem administracyjnym z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Wobec powyższego Sąd uznał, że sytuacja skarżącego została oceniona przez organ w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawa procesowego i materialnego.

Z powyższych względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu.