Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 32/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1, art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art.102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ze zm., dalej określana jako "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej określany jako "kpa"), po rozpoznaniu odwołania skarżącego B. G., utrzymał decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2010 r. nr [...] ustalającą, że B. G. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą od dnia

[...] stycznia 1999 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej "ZUS") Oddział w R. wystąpił do [...] Oddziału NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego, z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej.

ZUS w swoim wniosku poinformował, że na podstawie informacji Urzędu Miejskiego w I. i I Urzędu Skarbowego w R. ustalił okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez B. G. od [... stycznia 1999 r. do [...] sierpnia 2009 r. Jednocześnie ZUS w swoim wniosku wskazał, że B. G. od [...] stycznia 1999 r. do [...] sierpnia 2009 r. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez ZGM Z. S.A.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ zwrócił się z wnioskiem do Urzędu Miejskiego w I. o podanie

w jakim okresie B. G. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Wspomniany urząd nadesłał pismo z treści którego wynikało, że B. G. prowadził działalność gospodarczą od [...] lutego 1992 r. do dn. [...] sierpnia 2009 r.

W toku prowadzonego postępowania B. G. przedłożył zeznania podatkowe za lata 1999 – 2007, z których wynika, że osiągał przychody z prowadzonej działalności, natomiast w latach 2008 – 2009 nie wykazał przychodu. W ocenie organu

I instancji za uznaniem, że ww. osoba prowadziła działalność gospodarczą świadczy również składanie przez nią do urzędu skarbowego informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie 2002 – 2008.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ powołując się na przepisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ stosownie do których obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym tj. w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych – orzekł, że B. G. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą w ustalonym okresie [...] stycznia 1999 r. – [...] sierpnia 2009 r.

Według Dyrektora Oddziału NFZ znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej należy przyznać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenia tegoż wpisu.

Od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ B. G. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie, podnosząc w uzasadnieniu odwołania, że z powodu niskich dochodów zwolniony był z płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, natomiast teraz zobowiązywany jest do płacenia składki do 10 lat wstecz. Podniósł, że organ nie ustalił, czy w rzeczywistości taka działalność gospodarcza była prowadzona. Wniósł o uchylenie wydanej decyzji.

Prezes NFZ wspomnianą decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na przepisy art. 66 ust.1 pkt 1 lit. "c", ustawy

o świadczeniach, art. 9 ust. 1 pkt.1 lit. "c" ustawy z dn. 23 stycznia 2003 r.

o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ (Dz.U. nr 45 poz. 391 ze zm., dalej określanej jako" ustawa o ubezpieczeniu w NFZ" , obowiązującej do 30 września 2004 r.), art. 8 pkt.1 lit."c" ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dn. 31 marca 2003 r. Prezes NFZ stwierdził, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym, które prowadziły działalność gospodarczą lub z takimi osobami współpracowały. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w powołanych przepisach. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej czas objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jest tożsamy z czasem wykonywania działalności gospodarczej, a jak wynika z ustaleń niekwestionowanych także przez skarżącego, działalność gospodarczą miał zarejestrowaną w czasookresie od [...] lutego 1992 r. do [...] sierpnia 2009 r.

Odnosząc się do argumentów strony, organ odwoławczy zauważył, że art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz.U. z 1989 r., Nr 46, poz. 250 ze zm.) zgodnie z którym ubezpieczeniu nie podlegały osoby prowadzące działalność określoną w art. 1, które są równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo są objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego – utracił moc z dniem [...] stycznia 1999 r. na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm..), tym samym, z tym dniem powstał obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto wskazał, że sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Podkreślił, że czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym jest kwestia obowiązku płacenia składki na to ubezpieczenie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. G. (dalej jako skarżący), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP wyrażających zasadę zaufania obywateli do działań organów państwowych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że wykonywana przez niego działalność gospodarcza nie przynosiła dochodów lub były one znikome. Podniósł, że otrzymał decyzję zwalniającą go z obowiązku ubezpieczenia wydaną na podstawie art. 2 ust 1 ustawy z 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym, nie otrzymał zaś decyzji o utracie jej obowiązywania. Od niego zaś nikt nie żądał zapłaty składek.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 134, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270

z późn. zm.) dalej p.p.s.a..

Kontrolowana z uwzględnieniem powyższych kryteriów sądowej kontroli decyzji administracyjnych skarga na uwzględnienie nie zasługuje, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy (niekwestionowanego również przez skarżącego), jak i o zastosowanie do niego przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Mając na uwadze przywołaną przez skarżącego argumentację wydaje się być zasadnym wyjaśnienie, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego

i procesowego na dzień jego wydania i tym samym względy celowościowe, czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu.

Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Obowiązek taki, stosownie do art. 69 ust. 1 ww. ustawy powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) – dalej usus., obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu

i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 usus. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów

o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne, czy uzyskuje się z działalności gospodarczej przychody.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy NFZ prawidłowo objęły skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności, a zaskarżona decyzja jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia jego osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia tej działalności.

Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a czym innym kwestia obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia tej działalności oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 grudnia 2006 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1656/06) wskazał, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie, ani też do pobierania tych składek, gdyż należy to do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Innymi słowy decyzja wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ jest potwierdzeniem objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie i czasie w niej wskazanymi.

Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.

o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia

z ewidencji działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, w jakich okresach skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wydane decyzje ustalające dla skarżącego obowiązek podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w czasookresie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej ([...] styczeń 1999 r. – [...] sierpień 2009 r.), ma charakter deklaratoryjny, czyli potwierdzający określony stan prawny i nie pociąga dla skarżącego żadnych obowiązków w zakresie zapłaty składek. Wydane decyzje jedynie porządkują sprawy skarżącego w związku z tym, że w czasie prowadzenia działalności gospodarczej nie realizował obowiązku składania stosownych deklaracji ubezpieczeniowych.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.