Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1524/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.), Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz, NSA Cezary Pryca, Protokolant Inga Szcześniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2004 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] imienia [...] o nadanie stopnia naukowego 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] września 2002 r. [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA 1524/03

UZASADNIENIE

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. S. wnosił o uchylenie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] w P. o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie stwierdzając, że rozprawa habilitacyjna z zakresu [...] a więc rozstrzygająca problemy [...], metodami badawczymi właściwymi [...] nie może być podstawą do nadania stopnia w innej dziedzinie i dyscyplinie niż dziedzina nauk [...] i dyscyplina [...].

W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie W. S. jest autorem rozprawy habilitacyjnej zatytułowanej "[...]". Rozprawa ta została oceniona przez trzech recenzentów w osobach: Prof. Dr hab. Z. M.- reprezentującego sektor [...] ( technika i organizacja [...] ), prof., nadz. dr hab.

W. L. – reprezentującego [...] i [...] oraz prof. nadz. dr hab. W. S. – specjalistę z zakresu nauk [...],[...].

Uchwałą Rady Wydziału [...] Akademii [...] w P. z dnia [...] czerwca 2002 r. postanowiono o nadaniu w/w stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...]. Następnie uchwała ta wraz z całą wymaganą dokumentacją została przedstawiona –stosownie do przepisów ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.) - do zatwierdzenia przez Centralną Komisję ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych.

W dniu [...] września 2002 r. odbyło się posiedzenie Prezydium Centralnej Komisji, które zajmując stanowisko, że przedmiotowy wniosek jest niezgodny z przepisami wyżej cytowanej ustawy, zadecydowało o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału. W uzasadnieniu swego stanowiska Komisja wskazała, że tematyka rozprawy habilitacyjnej i większość dorobku naukowego habilitanta nie dotyczy nauk [...]. Rozprawa habilitacyjna obejmuje problematykę [...], dotyczącą rynku [...], należącą do dziedziny nauk [...] a zatem Wydział [...] Akademii [...] nie posiadał uprawnień do habilitowania w dziedzinie nauk [...].

Komisja stwierdziła nadto, iż nadanie stopnia naukowego w dziedzinie nauk [...], w dyscyplinie [...] za rozprawę habilitacyjną, należącą do innej dziedziny i innej dyscypliny nauki nie odpowiadał również wymaganiom przepisu art. 15 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, który wymaga aby m. in. rozprawa habilitacyjna stanowiła znaczny wkład w rozwój dyscypliny naukowej habilitacji. Komisja uznała bowiem, że ponieważ przedmiotowa rozprawa należy do innej wyodrębnionej dziedziny wiedzy, nie może ona tym samym stanowić znacznego wkładu w rozwój dziedziny nauk [...].

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniósł skarżący i reprezentowany przez Dziekana Wydział [...] Akademii [...] w P.

We wnioskach tych zakwestionowano merytoryczne stanowisko Komisji, iż tematyka rozprawy habilitacyjnej habilitanta oraz większość jego dorobku naukowego nie dotyczą dziedziny nauk leśnych, w której Rada Wydziału Akademii [...] nadała stopień naukowy.

Ponadto - odnosząc się do zarzutu, iż praca W. S. nie odpowiada wymogom przewidzianym art. 15 ust. 1 ustawy - zainteresowany podniósł, że jego zdaniem pracę zbliżoną do przedmiotowej rozprawy może napisać jedynie autor znający zarówno podstawy [...], jak i tematykę współczesnego [...]. Podkreślono również, iż wykaz dorobku naukowego habilitanta wskazuje, że tematyka [...] i [...] jest mu bardzo bliska.

Rozpatrując ponownie wniosek Komisja wszczęła postępowanie opiniodawcze i w dniu [...] stycznia 2003 r. została sporządzona opinia rozprawy habilitacyjnej, której autorem był prof. dr hab. C. S. z Wydziału [...] Uniwersytetu im. [...] w L. Opiniujący uznając tematykę [...] za składową część [...] – jako jedną z dyscyplin nauk [...] – poparł wniosek Rady Wydziału [...] Akademii [...] w P. o nadaniu W. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...].

Następnie sprawę skierowano do rozpatrzenia przez Sekcję Nauk [...], w posiedzeniu której wzięli udział m. in. prof. S. oraz wymienieni na wstępie recenzenci powołani przez Radę Wydziału. W trakcie obrad wśród członków Sekcji powstał problem czy w przedmiotowej sprawie powinna wypowiadać się Sekcja Nauk [...] czy też Sekcja Nauk [...], (ewentualnie Sekcja Doraźna składająca się ze specjalistów z dziedziny nauk [...] i nauk [...]). W końcowej części dyskusji uznano jednak, iż tematyka rozprawy i warsztat naukowy w niej zastosowany należą do nauk [...] i że choć są przesłanki, aby uznać, iż w dziedzinie nauk [...] praca reprezentuje wymagany poziom, w drodze głosowania rozstrzygnięto jednak, że Sekcja Nauk [...] nie może zatwierdzić omawianej habilitacji, gdyż stopień naukowy został nadany w dziedzinie nauk [...].

W dniu [...] maja 2003 .r odbyło się kolejne posiedzenie Prezydium Komisji Centralnej podczas którego rozpatrzono oba wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy a także wyniki dyskusji, jaka miała miejsce na posiedzeniu Sekcji Nauk [...].

Jak wynika z protokołu obrad członkowie prezydium podkreślili, że ponieważ wyniki postępowania opiniodawczego wskazują, iż rozprawa habilitacyjna W. S. i przeważająca część jego dorobku należy do nauk [...] a nie do nauk [...] oraz z powodu, iż [...] - podobnie jak wszystkie [...] branżowe- jest nierozerwalną częścią nauk [...] powinna być ona oceniana w środowisku [...], do czego zobowiązuje także prawo i tradycja akademicka. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podtrzymała swoje poprzednie stanowisko o odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego.

W uzasadnieniu swojej decyzji Komisja zauważyła, że problematyka cen różnego rodzaju materiałów i produktów należy do głównego nurtu [...] i rozwiązywana jest w przedmiotowej rozprawie głównie metodami właściwymi [...] z ewentualnym, niewielkim udziałem wiedzy [...]. Ponieważ rozprawa habilitacyjna jest jednym z głównych dowodów służących do określenia nie tylko poziomu, ale i profilu kwalifikacji naukowych, z tego powodu dla potrzeb procesu oceny kwalifikacji, jakim jest proces uzyskiwania stopni naukowych, istotne jest ustalenie jaki rodzaj kwalifikacji zawodowych zaprezentowany został w rozprawie habilitacyjnej. Jeśli są to – jak w niniejszym przypadku – kwalifikacje [...], to również przewód habilitacyjny powinien być oceniany w jednostce skupiającej specjalistów z dziedziny nauk [...], co nie wyklucza późniejszego wykorzystania rozprawy w środowisku nauk [...]. Powołując się na stanowisko Sekcji Nauk [...], Komisja uznała, że rozprawa habilitacyjna W. S., należąca – jak wspomniano do dziedziny nauk [...] – nie może być podstawą uzyskania stopnia naukowego w innej dziedzinie wiedzy.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Sądu. Skarżący dokonując w niej i piśmie uzupełniającym skargę polemiki z merytorycznym stanowiskiem Komisji, zarzucił jej naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 oraz art. 34 ust. 4 cytowanej ustawy o tytule naukowym (...) poprzez niedostateczne wyjaśnienie, czy rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój [...], na co wskazuje – zdaniem skarżącego – nie zasięgnięcie przez Komisję opinii recenzenta z zakresu [...].

Ponadto skarga zawiera także zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a., gdyż – zdaniem skarżącego - Komisja nie ustosunkowała się w uzasadnieniu swojej decyzji do szczegółowych argumentów podniesionych przez niego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności do definicji [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należy uznać za zasadną choć nie z powodów zawartych w niej zarzutów.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, co w niniejszym przypadku oznaczało, że kognicja sądu obejmowała jedynie zbadanie legalności wydanej decyzji a nie ocena merytoryczna zawartej w niej treści. Z tych powodów Sąd nie był władny przeprowadzić kontroli prawidłowości oceny jakiej dokonała Centralna Komisja, kwalifikując przedmiotową pracę habilitacyjną jako pracę z zakresu nauk [...] a nie z zakresu [...] z czym wiązało się opiniowanie rozprawy przez recenzenta reprezentującego nauki [...] i przeprowadzenie postępowania opiniodawczego przez Sekcję Nauk [...].

Za nietrafny również należało uznać zarzut dotyczący naruszenia przez Komisję przepisu art. 107 § 3 k.p.a. co – zdaniem skarżącego - miało polegać na nieustosunkowaniu się Komisji do szczegółowych argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zwłaszcza odnoszących się do definicji [...]. Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1999 r., sygn. I SA 813/99 ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż jest to decyzja organu kolegialnego podejmowana w głosowaniu tajnym. Wyników zaś tego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, który stosuje się w tym postępowaniu tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie i tylko odpowiednio.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja uzasadniła swoje stanowisko pod względem merytorycznym a nie pogłębienie jego o argumentację wysoce specjalistyczną nie można traktować jako naruszenie w/w przepisu.

Działając jednak na zasadzie przepisu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który statuuje zasadę, że Sąd rozpoznając sprawę nie jest związany granicami zaskarżenia, należy podnieść, że przy wydawaniu decyzji przez Komisję w dniu [...] września 2002 r. zostały naruszone przepisy prawa, które mogły mieć wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie, zaś zaskarżona decyzja usankcjonowała ten stan.

Jak wspomniano na wstępie pierwsza decyzja Komisji zapadła z pominięciem postępowania opiniodawczego. Komisja odwołała się w tym przypadku do uregulowania zawartego w § 13 ust. 2 - wydanego na podstawie delegacji ustawowej - Statutu Komisji. Przepis ten bowiem pozwalał na nieprzeprowadzanie postępowania opiniodawczego w sprawach, w których wnioski o nadanie stopnia naukowego były niezgodne z przepisami ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych.

W tym miejscu należy stwierdzić, że ustawą, która – choć obecnie uchylona – ale przy wydawaniu obu decyzji stanowiła podstawę zapadłych rozstrzygnięć, była ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 386 ). Za niezgodne zaś z jej przepisami mogły być uznane te wnioski, które nie odpowiadały wymogom formalnym przewidzianym przykładowo przepisami art. 16, 17 i 18 czyli przepisom odnoszącym się do procedury związanej z przeprowadzeniem przewodu habilitacyjnego, warunków i terminu przedstawienia Komisji odpowiedniej uchwały rady wydziału oraz akt przewodu habilitacyjnego. Naruszenie tych przepisów stanowiło by bezsprzecznie podstawę do przyjęcia, że wniosek o zatwierdzenie rady wydziału był niezgodny z przepisami regulującymi tę materię.

Natomiast uznanie, że niezgodnym z przepisami cytowanej ustawy jest wniosek, formalnie poprawny, dotyczący prawidłowo przeprowadzonego przewodu habilitacyjnego, przedstawiony we właściwej formie i terminie do zatwierdzenia przez Komisję a jedynie z racji tego, że Komisja – nie jako z góry – założyła, iż dotyczy on rozprawy, która tematyką swoją nie wiąże się w ogóle, czy w większym lub mniejszym stopniu, z dziedziną właściwą dla wydziału, w którym został przeprowadzony przewód habilitacyjny, nie może być potraktowane za prawidłowe. Tego rodzaju ocena ma bowiem charakter merytoryczny i może być ona dokonana przez Komisję, ale dopiero po przeprowadzeniu całej procedury przewidzianej przepisami o postępowaniu przy zatwierdzaniu stopni naukowych. Rezygnacja, przy wydawaniu decyzji, z postępowania opiniodawczego jest ponadto wyjątkiem od zasady i musi odnosić się do tylko tych przypadków, w których ocena czy wniosek o zatwierdzenie uchwały rady wydziału jest zgodny z przepisami ustawy czy nie, nie wymaga wiedzy merytorycznej potrzebnej do podjęcia decyzji o zatwierdzeniu czy odmowie zatwierdzenia odpowiedniej uchwały rady wydziału.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, iż znajdujące się w aktach administracyjnych wyciągi z protokołów z posiedzeń zarówno Sekcji

jak i Prezydium Komisji informują jedynie o wynikach głosowań, natomiast nie zawierają informacji o składzie osobowym tych organów przez co nie jest możliwe ustalenie czy w trakcie głosowania istniało wymagane - przepisem art. 18 ust. 1 w zw. z art. 26 ust.4 cytowanej ustawy – quorum.

Z tych powodów Sąd z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.