Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 192/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1pkt 4 w związku z art. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy C. a Prezydentem W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. M. o przyznanie zasiłku celowego postanawia: wskazać Prezydenta W. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku A. M. z dnia [...] stycznia 2018 r. o przyznanie zasiłku celowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. Wójt Gminy C. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem W. w przedmiocie rozpoznania wniosku A. M. o przyznanie zasiłku celowego i wskazanie Prezydenta W. jako organu właściwego w sprawie.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, ze w dniu [...] marca 2018 r. wpłynęło do organu pismo z Ośrodka Pomocy Społecznej W., przekazujące, na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "kpa") w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 930, dalej "ustawa") wniosek A. M. z dnia [...] stycznia 2018 r. o przyznanie zasiłku celowego z powodu bezdomności. Z przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2018 r. wywiadu środowiskowego wynika, że jest ona osobą bezdomną i od dnia [...] grudnia 2017 r. przebywa w Schronisku dla Bezdomnych [...] w W. przy ul. [...]. Ostatnim miejscem zameldowania A. M. na pobyt stały jest G., gmina C. w woj. l. Oświadczyła, że [...] i nie ma zatem możliwości powrotu do tego miejsca z obawy o swoje zdrowie. Wskazała także, że z tych przyczyn nie chce, aby rodzina znała jej aktualny adres pobytu. Organ ustalił również, że od dnia [...] lutego 2018 r. A. M. przebywa w Schronisku dla Bezdomnych przy ul. [...] w W.

Mając zatem na uwadze, że centrum spraw życiowych A. M. znajduje się obecnie w mieście W., zaś w miejscu swojego zameldowania na stałe nie przebywa i nie odbiera tam w związku z tym żadnej korespondencji, organ wnioskujący wskazał, że właściwym miejscowo organem do rozpatrzenia jej wniosku, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy, jest Prezydent W.

W odpowiedzi na wniosek, Prezydent W., stwierdził, że A. M. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy. Po pierwsze, jest ona osobą niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym, gdyż obecnie przebywa w schronisku dla bezdomnych. Po drugie, jest zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania, bowiem z obawy o swoje bezpieczeństwo boi się wracać do miejsca, gdzie [...] (w 2015 r. była hospitalizowana w związku [...]). Z tego powodu zmuszona była dokonać zmiany swoich danych personalnych oraz zażądała od organów niepodawania nikomu z rodziny swojego aktualnego adresu zamieszkania.

Organ podniósł jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, o którym mowa w art. 101 ust. 3 ustawy, a zatem mając na uwadze, ze ostatnim miejscem zameldowania A. M. na pobyt stały jest G., gmina C., organem właściwym do rozpoznania jej wniosku, na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy, jest Wójt Gminy C.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "ppsa") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem o właściwość w ujęciu negatywnym, bowiem żaden z organów nie uznaje się właściwy do rozpoznania wniosku A. M. z dnia [...] stycznia 2018 r. o przyznanie zasiłku celowego z powodu bezdomności.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy do wydania decyzji w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2 ustawy). W przypadkach natomiast szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust. 3 ustawy).

Bezspornym jest, że A. M. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 ust. 8 ustawy i obecnie przebywa w schronisku dla bezdomnych przy ośrodku [...] prowadzonym przez [...] przy ul. [...] w W. Z przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2018 r. wywiadu środowiskowego wynika, że jest ona zameldowana na pobyt stały w G., gmina C. Z obawy jednak o swoje zdrowie i bezpieczeństwo zmieniła nazwisko i nadano jej nowy PESEL, ponadto nie chce kontaktować się z najbliższą rodziną, jak również wracać do miejsca zameldowania. Z tych samych powodów zabrania podawania rodzinie swojego aktualnego miejsca pobytu. Oświadczyła także, że jest zatrudniona w W. na umowę zlecenia w D. Sp. z o. o. i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika zatem, że doszło do trwałej utraty więzi z gminą jej ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, głównie z powodu [...], której doświadczyła w tym miejscu i z tego powodu, z uzasadnionych przyczyn, nie chce tam wracać. Ponadto od czasu zmiany swoich danych personalnych w związku z opisanymi wyżej wydarzeniami, które miały miejsce w przeszłości, jej życie koncentruje się na terenie gminy W., gdzie znalazła zatrudnienie oraz schronienie w schronisku dla bezdomnych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku organów, w okolicznościach niniejszej sprawy należy zastosować art. 101 ust. 3 ustawy, bowiem fakty z życia A. M. przemawiają za tym, aby uznać jej sytuację osobistą za wyjątkową i stanowiącą szczególne uzasadnienie by zastosować wyjątek od reguły uzależniającej właściwość organu pomocy społecznej od miejsca zamieszkania osoby wnioskującej. Zatem właściwa miejscowo do rozpoznania jej wniosku o przyznanie zasiłku celowego jest gmina miejsca jej pobytu, czyli miasto W.

W tym stanie rzeczy, organem właściwym do rozpoznania jej wniosku o przyznanie zasiłku celowego jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie, a więc Prezydent W.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.