Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 615/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1, 2, 5
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 79 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
article: art. 199a par. 3, art. 240 par. 1 pkt 2 i 6
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2008r., 2009r., 2010r. i 2011r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. określił J. L. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych z tytułu I i II raty za lata 2008, 2009, 2010 oraz I raty za 2011 r. w kwocie łącznej [...] zł od pojazdu marki [...], nr rej. [...]. Organ wskazał, że przedmiotowy środek transportowy zarejestrowany jest od dnia [...] r. i w dniu [...] r. został wyrejestrowany. Współwłaścicielami środka transportu byli J. L. i H. B. Podatek za lata 2008-2011 nie został zapłacony.

W złożonym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i umorzenie postępowania. Wskazał, iż dokumenty o wyrejestrowanie samochodu złożył do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego we W. w dniu 29 grudnia 2002 r. i wniosek ten nie został rozpatrzony. Pojazd oddał w 1998 r. na złom. Sytuacja ta powinna skutkować nakazem wystąpienia przez Prezydenta Miasta W. do sądu powszechnego o stwierdzenie, czy istnieje stosunek prawny skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego. W związku z tym, zdaniem skarżącego, dotychczasowe decyzje nakładające obowiązek podatkowy od pojazdu są nieważne, gdyż zostały wydane bez zasięgnięcia opinii organu lub sądu.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: p.o.l.) oraz art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: p.r.d.) wskazał, że przedmiotowy pojazd decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. został wyrejestrowany. W związku z tym obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasł z dniem 31 marca 2011 r. Dopiero zaistnienie tej okoliczności jak wyrejestrowanie pojazdu miało wpływ na ocenę obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych. Dopóki nie doszło do wydania decyzji uchylającej decyzję o rejestracji spornego pojazdu, nie można stwierdzić, że ustał obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, nawet jeżeli środek ten nie był już w posiadaniu skarżącego, nie był przez niego użytkowany i nawet jeżeli został fizycznie zlikwidowany. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że skarżący nie jest zobowiązany do zapłaty podatku od środków transportowych za lata 2008-2011. Dopiero wyrejestrowanie pojazdu stanowi podstawę do stwierdzenia, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nie istnieje. Obowiązek ten będzie ciążył na podatniku tak długo, jak długo stosowna decyzja nie zostanie wydana przez właściwy organ w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 92/09 oddalający skargę J. L. i H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od środków transportowych z tytułu I i II raty za 2006 r. oraz I i II raty za 2007 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 108/10 oddalający skargę kasacyjną strony. W rozpatrywanej sprawie ciążył na skarżącym obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych za lata 2008, 2009, 2010 oraz 2011. Ponieważ podatnik nie wywiązał się z obowiązków nałożonych ustawą i nie wpłacił kwoty należnego podatku w określonych ustawowo terminach, organ podatkowy zobowiązany był wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za wskazane okresy.

W skardze strona wniosła o wznowienie postępowania z powodu naruszenia przez organ art. 240 § 1 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: ord. pod.), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w wyniku przestępstwa oraz bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przedmiotowy samochód mógł być wyrejestrowany dopiero po stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Bydgoszczy bezczynności Prezydenta Miasta W. w przedmiocie załatwienia wniosku z dnia 12 grudnia 2002 r. o wyrejestrowanie pojazdu - wyrok z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt II SAB/Bd 8/10. Odnosząc się do postawionych zarzutów strona podniosła, że w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy jest wynikiem bezczynności Prezydenta Miasta W., przez co można stwierdzić, że powstał on w wyniku przestępstwa. Ponadto, skarżący wskazał, że w trakcie postępowania podatkowego podnoszony był argument o likwidacji samochodu poprzez jego złomowanie, jak również argument o niemożliwości wyrejestrowania pojazdu z powodu braku pokwitowania złomowania. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności wypełniają dyspozycję art. 199a § 3 ord. pod.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącego podatkiem od środków transportowych z tytułu pierwszej i drugiej raty za 2008 r., pierwszej i drugiej raty za 2009 r., pierwszej i drugiej raty za 2010 r. oraz pierwszej raty za 2011 r. w łącznej kwocie [...] zł, mimo tego, że podatnik we wskazanych okresach nie posiadał już pojazdu, od którego naliczono podatek.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o p.o.l., obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 9 ust. 2 p.o.l.). Natomiast art. 9 ust. 5 p.o.l. stanowi, że obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono.

Z powołanego wyżej art. 9 ust. 5 p.o.l. jednoznacznie wynika, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany. Tylko i wyłącznie wyrejestrowanie środka transportowego skutkuje wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Zatem żadne inne zdarzenie nie powoduje ustania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy nie wygasa więc w przypadku złego stanu technicznego pojazdu, faktycznego braku możliwości korzystania z posiadanego środka transportu, fizycznej likwidacji poprzez jego rozmontowanie, pocięcie i sprzedaż na złom, utylizacji pojazdu (wykorzystania odpadów jako surowców wtórnych do dalszego przerobu), wywozu z kraju, czy też jego kradzieży. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest bowiem uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, Jeżeli właściciel nie złoży stosownego wniosku, a starosta nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu obowiązek podatkowy dalej istnieje i stosowny podatek należy płacić.

Powyższy wywód znajduje pełne potwierdzenie w orzecznictwie Sądów Administracyjnych. Tytułem przykładu warto wskazać na następujące wyroki. W jednym z wyroków WSA w Poznaniu stwierdził, że konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu (por. wyrok WSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Po 395/11, LEX nr 1084632). Dopiero wydanie przez właściwego starostę decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu powoduje, iż z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. W takiej sytuacji, bez znaczenia pozostaje fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a starosta nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 129/10, LEX nr 1164140). Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Bez znaczenia będzie miał zatem fakt zutylizowania pojazdu, wywozu pojazdu z kraju, czy jego kradzieży, jeżeli jego właściciel nie złoży stosownego wniosku, a właściwy organ nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 108/10, LEX nr 818674). Dopiero wydanie przez właściwego starostę decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu spowoduje, iż z końcem miesiąca, w którym dokonano wyrejestrowania pojazdu, nastąpi wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Dopóki właściciel nie złoży wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i - w konsekwencji - nie zostanie wydana decyzja o jego wyrejestrowaniu, dopóty ciążyć będzie na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest bowiem uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania, a obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 02 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 587/10, LEX nr 773138). Okoliczność, że pojazd został złomowany pozostaje bez znaczenia dla obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych skoro przedmiotowy pojazd nie został wyrejestrowany (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 08 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 558/10, LEX nr 757281). Sama fizyczna likwidacja pojazdu, poprzez jego rozmontowanie, pocięcie i sprzedaż na złom, nie powoduje wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Podatnik, chcąc uwolnić się od nałożonego na niego obowiązku podatkowego i posiadając dowód rejestracyjny jak i tablice rejestracyjne winien, składając stosowny wniosek, dokonać jego wyrejestrowania, zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 08 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1822/06, LEX nr 492023).

Tak więc w przypadku, jak w niniejszej sprawie, złomowanie samochodu marki [...], nie mogło skutkować wygaśnięciem obowiązku podatkowego. Dopiero jego wyrejestrowanie spowodowało ustanie obowiązku podatkowego z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany.

Podkreślić należy, że wykładnia art. 9 ust. 5 p.o.l. prezentowana w orzecznictwie Sądów Administracyjnych jest jednolita. Wyłącznie fakt w postaci wyrejestrowania pojazdu skutkuje wygaśnięciem obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Następuje to z końcem miesiąca, w którym pojazd został wyrejestrowany.

Godzi się także podnieść, odnośnie przedmiotowego pojazdu, że WSA w Bydgoszczy orzekał już w sprawach skarżącego dotyczących podatku od środków transportowych za wcześniejsze lata: 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007. We wszystkich sprawach skargi zostały oddalone (por. wyroki WSA w Bydgoszczy: z dnia 09 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 41/05; z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 98/05; z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 672/06; z dnia 14 października

2009 r., sygn. akt I SA/Bd 92/09). W sprawie podatku za lata 2006 i 2007 orzeczenie WSA w Bydgoszczy zostało poddane kontroli instancyjnej. NSA w wyroku z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 108/10 oddalił skargę kasacyjną.

W stanie faktycznym sprawy istotny jest też prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 602/11, w którym Sąd oddalił skargę na decyzję o wyrejestrowaniu przedmiotowego samochodu. Organy rozpatrujące sprawę wyrejestrowania uznały, że wyrejestrowanie mogło nastąpić jedynie na podstawie przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., a mianowicie z powodu udokumentowania trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. W myśl art. 79 ust. 5 p.r.d. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. W motywach decyzji odwoławczej organ wskazał, iż wniosek o wyrejestrowanie pojazdu został złożony przez stronę w dniu 30 grudnia 2002 r., ale nie zawierał kompletu wymaganych dokumentów. Uzupełnienie wniosku nastąpiło dopiero w dniu 10 listopada 2010 r., a także w dniu 15 listopada 2010 r. oświadczeniem skarżącego złożonym w trakcie rozprawy. Konsekwencją wyjaśnień złożonych w toku postępowania było naliczenie opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. W wyroku oceniającym legalność decyzji ostatecznej, dotyczącej wyrejestrowania samochodu [...], Sąd orzekający stwierdził, iż nie można uznać, że samo oświadczenie złożone przez stronę skarżącą i jej pracownika stanowi udokumentowanie trwałej utraty pojazdu i może stanowić podstawę do wyrejestrowania pojazdu z uwagi na spełnienie przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Skarżący wskazując, że przedmiotowy pojazd oddał do składnicy złomu powinien był przedłożyć dokument to potwierdzający (w szczególności zaświadczenie osoby prowadzącej skup złomu). W uzasadnieniu wyroku dalej stwierdzono, że zarówno skarżący jak i jego były pracownik nie byli w stanie podać żadnych konkretnych informacji mogących służyć potwierdzeniu tego, że samochód został oddany do skupu złomu, tj. nazwy firmy prowadzącej skup złomu, adresu pod którym mieściła się firma, nazwiska osoby (osób), która odebrała pojazd od strony. Sąd następnie zauważył, że w świetle powyższych okoliczności organ administracji nie miał podstaw do stwierdzenia, iż wnioskodawca udokumentował trwałą i zupełna utratę pojazdu, a zatem, że został spełniony warunek określony w art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. uzasadniający wyrejestrowanie samochodu. Wskazane uchybienie winno skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, jednakże dalsze postępowanie administracyjne mogłoby prowadzić do wydania aktu pogarszającego sytuację skarżącego w stosunku do tej, która wnika z zaskarżonej decyzji. Wydanie zatem wyroku eliminującego decyzję organu odwoławczego z obrotu prawnego, naruszałoby zakaz reformationis in peius (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z zasadą wynikającą z powołanego przepisu sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Dlatego też Sąd w wyroku z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 602/11, stwierdził, że mimo naruszenia prawa (art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d.), uchybienie to ze względu na regułę niepogarszania sytuacji strony skarżącej, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe, Sąd obecnie rozpoznający skargę na decyzję w przedmiocie podatku od środków transportowych zobowiązany był uwzględnić treść w/w prawomocnego wyroku, którego mocą pozostała w obrocie prawnym decyzja o wyrejestrowaniu samochodu [...], a także uznanie tegoż Sądu, dotyczące zastosowania w stanie faktycznym sprawy zasady zakazu reformationis in peius. W myśl bowiem art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art.170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, a w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 266/09, LEX nr 593861; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2127/10, LEX nr 1138080; także wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1071/08, LEX nr 594362). Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza więc, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1103/10, LEX nr 992476). Przesądzenie we wcześniejszym prawomocnym wyroku określonej kwestii wyklucza możliwość późniejszego jej badania, a podmioty stosujące prawo są faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego związane, co "implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach" (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2124/09, LEX nr 1080014).

Ustosunkowując się do treści skargi przede wszystkim wskazać należy, że żądanie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji skierowane do Sądu jest nieuprawnione. Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do wznowienia postępowania podatkowego. Właściwe do rozpatrzenia takiego wniosku są wyłącznie organy podatkowe w ramach procedury przewidzianej w Ordynacji podatkowej. Sąd w zakresie wskazań co do zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania, może co najwyżej dokonać ich oceny, stosując wskazany przez skarżącego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W skardze podatnik stawiając zarzut naruszenia prawa skutkującego przesłanką wznowienia postępowania wskazał na art. 240 § 1 pkt 2 i 6 ord. pod.

Odnosząc się do pierwszego z przepisów, który stanowi, iż decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, stwierdzić należy, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Nie wynika to z ustalonego stanu faktycznego. Twierdzenia skarżącego nie zostały poparte jakimkolwiek stanowiskiem organów wymiaru sprawiedliwości. Jak wynika ze stanowiska organu odwoławczego skarżący podnosi ten zarzut w toku całego postępowania podatkowego, jednak nie składa żadnych dowodów na jego poparcie. Wskazać też trzeba, że skarżący upatruje popełnienia przestępstwa w bezczynności urzędniczej w przedmiocie wyrejestrowania samochodu. Dotyczyć ma zatem ono – co słusznie zauważa organ podatkowy – innego postępowania. Nie postępowania podatkowego, którego efekt w postaci decyzji ostatecznej, stanowi przedmiot niniejszego orzekania. Słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę, że postępowanie administracyjne dotyczące wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu zakończone decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nie może podlegać ocenie w odwoławczym postępowaniu podatkowym, dotyczącym podatku od środków transportowych, gdyż jest to zupełnie inne postępowanie i inny jest jego przedmiot. Organ podatkowy nie jest uprawniony do oceny działania organu rejestrującego w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu. Decyzja o wyrejestrowaniu stanowi dokument urzędowy, który w myśl art. 194 § 1 ord. pod., stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Według art. 194 § 1 ord. pod. dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, rodzi więc domniemanie zgodności z prawdą. Oznacza to, że treść dokumentu urzędowego nie podlega swobodnej ocenie przez organ prowadzący postępowanie dowodowe. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Co najwyżej organ może dokonać wykładni dokumentu, jeżeli jego treść nie jest jednoznaczna lub wymaga dodatkowych ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 03 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 426/09, LEX nr 744776). Organ podatkowy nie jest władny do podważenia zapisów w dowodzie rejestracyjnym. Jeżeli podatnik podważa dane środka transportowego wynikające z dowodu rejestracyjnego ma możliwość wzruszenia tej decyzji tj. może wystąpić o ich weryfikację przez organ właściwy do rejestracji pojazdów (starosta). Dowód rejestracyjny jest bowiem urzędowym dokumentem, sporządzonym w formie określonej przepisami prawa (decyzją administracyjną) przez powołany do tego organ administracji publicznej i stanowi dowód tego, zostało w nim urzędowo stwierdzone – art. 194 § 1 ord. pod. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 200/10, LEX nr 748189). Tym samym organ podatkowy nie jest władny do podważenia decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, może to czynić strona w odrębnych od postępowania podatkowego postępowaniach.

Powracając jednak do zarzutu skarżącego związanego z art. 240 § 1 pkt 2 ord. pod., podnieść trzeba, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że ustawodawca wprowadzając przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 2 ord. pod. posłużył się zwrotem przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego, a więc zdefiniowanego w k.k. Ponadto przestępstwo musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym nie zaś wynikać z przekonania (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1593/07, LEX nr 544525). Nie można stosować art. 240 § 1 pkt 2 ord. pod., jeżeli przestępstwo, o którym w przepisie tym mowa, nie zostało stwierdzone we właściwym w tym zakresie postępowaniu karnym; organy podatkowe i sądy administracyjne nie zastępują organów postępowania karnego w ustalaniu dokonania, sprawstwa i winy przestępstwa (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 997/10, LEX nr 1104121).

Ponadto podnieść należy, mając na względzie wcześniej poczynione wywody, że w sprawie nie można mówić o popełnieniu przestępstwa w sytuacji, gdy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 602/1 – uwzględniając zaistniały stan faktyczny – stwierdził, że brak było podstaw do wyrejestrowania pojazdu, gdyż skarżący nie przedstawił stosownych dokumentów. Naruszenie zaś przez organy art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., nie mogło implikować wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o wyrejestrowaniu przedmiotowego pojazdu, ze względu na zakaz reformationis in peius ustanowiony w art. 134 § 2 p,p.s.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu związanego z art. 240 § 1 pkt 6 ord. pod. wskazać przede wszystkim należy na treść powołanego przepisu. Wynika z niego, że wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Skarżący upatruje naruszenia powołanego przepisu poprzez niezastosowanie w sprawie art. 199a § 3 ord. pod. Przepis ten stanowi, że jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Wskazać należy, że przywołane unormowanie znajduje zastosowanie jedynie w przypadku zaistnienia wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Kiedy zatem wątpliwości nie występują brak jest podstaw do wystąpienia przez organ podatkowy z powództwem o ustalenie stosunku prawnego lub prawa. W stanie faktycznym sprawy brak jest jakichkolwiek wątpliwości – obiektywnie rzecz ujmując – co do istnienia stosunku publicznoprawnego w postaci obowiązku zapłaty podatku od środków transportowych, jak również momentu wygaśnięcia tego obowiązku, co nastąpiło z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany. Zauważyć także wypada, że do właściwości sądu powszechnego należą sprawy cywilne. W myśl art. 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), zwanej dalej k.p.c., Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Reguluje on zatem wyłącznie stosunki natury cywilnoprawnej, nie normuje stosunków publicznoprawnych, do których należą zobowiązania podatkowe. Nie można zatem wytoczyć powództwa przed sądem powszechnym o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa o charakterze publicznoprawnym, w tym podatkowoprawnym. Zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych stanowi o obowiązku świadczenia daniny publicznoprawnej przez podatnika na rzecz gminy. Jest relacją o charakterze publicznoprawnym i zgodnie z przepisami o właściwości należy do kompetencji organów podatkowych i sądów administracyjnych. I wyłącznie te podmioty uprawnione są do badania istnienia lub nieistnienia stosunków podatkowoprawnych. Kwestia badania wygaśnięcia obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych należy zatem wyłącznie do organów podatkowych i sądów administracyjnych. Nie może więc ocena tego stosunku publicznoprawnego (obywatel – gmina) odbywać się na drodze powództwa o ustalenie przed sądem powszechnym.

Poparciem dla powyższych twierdzeń jest orzecznictwo sądów administracyjnych. Uzasadnieniem wystąpienia przez organ podatkowy do sądu powszechnego mogą być wątpliwości co do interpretacji określonych zdarzeń na gruncie prawa cywilnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 234/10, LEX nr 757571). Instytucja sądowego ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa z powództwa organu podatkowego służy wyłącznie prawidłowemu ustaleniu zdarzeń cywilnoprawnych i jest konsekwencją włączenia tych zdarzeń do podatkowego stanu faktycznego. Przedmiotem powództwa nie mogą być natomiast stosunki publicznoprawne, które nie zostały objęte kognicją sądów powszechnych, w tym ocena podatkowego stanu faktycznego pod kątem zastosowania określonej normy prawa podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2178/08, LEX nr 596302). Mając zatem na uwadze przedstawioną w tym przedmiocie argumentację za niezasadny należy uznać zarzut zaistnienia w sprawie przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 6 ord. pod.

Wobec powyższego Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę tę oddalił.

D. Dudra H. Adamczewska-Wasilewicz I. Najda-Ossowska