Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 659/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania systemu naprawczego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

W dniu 7 maja 2012 r. A.D. zwróciła się do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego i wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom na stanowiącej jej własność działce nr 3507 w K., z powodu jej zalewania i podtapiania wodą z działek sąsiednich.

Ponieważ ustalono, że jedna z działek (nr 3504/4), której dotyczy postępowanie stanowi własność Gminy [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Burmistrza Miasta [..] do załatwienia wniosku A.D.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] odmówił wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie zmiany stanu wody na gruncie, na działkach nr 2526, 2525, 2524, 2523/2 i 3504/4 w Ł. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A.D., rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja Burmistrza była zbyt ogólna, a skomplikowany stan wód gruntowych, ukształtowanie terenu oraz brak typowej kanalizacji deszczowej powoduje, że przed rozstrzygnięciem sprawy organ winien zasięgnąć opinii biegłego. Za niezbędne Kolegium uznało również powołanie biegłego z zakresu Prawa budowlanego, który powinien wypowiedzieć się, czy wody opadowe z drogi gminnej mogą powodować zalewanie nieruchomości wnioskodawczyni.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] nakazał Gminie [...] wykonanie "systemu naprawczego" w celu doprowadzenia stanu wód na nieruchomościach objętych postępowaniem do stanu zgodnego z prawem, niemniej również i to rozstrzygnięcie zostało uchylone w postępowaniu odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wprawdzie ustalił, że do zmiany stosunków wodnych doszło na skutek działania właściciela działki nr 3504/4 tj. Gminy [...], poprzez utwardzenie nawierzchni i wadliwe wykonanie układu odwadniającego, skutkiem czego powstają szkody na działce nr 3507, niemniej osnowa kwestionowanej decyzji nieprecyzyjnie określała nakazane obowiązki, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.). Nałożenie na zobowiązanego obowiązku wykonania kilku alternatywnych rozwiązań zaistniałego stanu, nie zwalnia organu z obowiązku ich oceny i wyboru jednego z nich. Zwłaszcza, że wykonanie obowiązku według wariantu nr I "wymaga uzyskania zgody", wobec czego zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie sprawy winno zostać poprzedzone przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej z udziałem stron.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne, Burmistrz Miasta [...] nakazał Gminie [...] "wykonanie systemu naprawczego" – zbiorczego kolektora deszczowego długości około 50 m i średnicy nie mniejszej niż 0,25 m, ułożonego w jezdni (utwardzonym poboczu) drogi gminnej do jej południowej strony, z włączeniem odpływu do istniejącego kolektora odpływowego w km 0+110 z remontem istniejącego odpływu potoku K., oraz wykonanie sięgacza pojemnego "acodren" długości 8m oraz dwóch studzienek Ø 0,6 m z kratą rzadką, zgodnie z załącznikiem mapowym do decyzji.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z opracowaną ekspertyzą, "elementem zasadniczym w temacie" jest droga gminna. W przeszłości droga posiadała nawierzchnię gruntową ulepszoną, później utwardzoną tłuczniem i żwirem, a od 2012 r. droga posiada nawierzchnię z betonu asfaltowego grysowo-żwirowego. W obliczeniach hydrologiczno-hydraulicznych biegły wskazał, że istniejący układ odprowadzania wód powoduje wylewy wód nadmiarowych na działkę nr 3507 stanowiącej własność A.D. oraz w części na boczną drogą dojazdową, zlokalizowaną na stanowiącej własność A.O. działce nr 3506. W stanie pierwotnym tj. przed utwardzeniem drogi, wody opadowe spływały na teren drogi zgodnie z ukształtowanym spadkiem, wsiąkały w jej pobocza i części nieutwardzone, nie powodując szkód na niżej położonych gruntach sąsiednich.

Zdaniem Burmistrza nie ulega wątpliwości, że właściciel działki nr 3504/4 – Gmina [...], swoim działaniem doprowadził do zmiany stanu wody na gruncie, skutkiem czego powstają szkody na działce wnioskodawczyni. W opisywanej sprawie zachodzą zatem okoliczności do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W ocenie organu najkorzystniejszym rozwiązaniem problemu wód na objętym postępowaniem terenie będzie wykonania systemu naprawczego, zapobiegającego spływom nadmiarowych wód na działkę nr 3507. Co nie mniej istotne, przy realizacji tego systemu inwestor nie musi posiadać żadnej zgody, gdyż jest właścicielem terenu, na którym ma zostać wykonane odwodnienie.

Odwołania od powyższej decyzji wniosła A.D. oraz Gmina [...].

A.D. zakwestionowała stanowisko organu, że wykonanie odwodnienia w sposób zgodny z rozstrzygnięciem decyzji spowoduje osiągnięcie stanu zgodnego z prawem oraz zabezpieczy jej nieruchomość przed spływem wód z działek sąsiednich. Wskazała na wadliwie wykonane utwardzenie drogi gminnej i podniosła, że sąsiedzi winni "wodę zatrzymać u siebie". Odwołująca się wniosła o wydania decyzji w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego – obniżenia poziomu jezdni przy jej działce, zmianę profilu drogi przez nachylenie jezdni na stronę północną, zlikwidowanie korytek po stronie południowej i "ślepej studzienki przy jej płocie" oraz przywrócenie rowu.

Gmina [...], kwestionując ustalony stan faktyczny sprawy, wniosła zaś o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem Gminy przy rozstrzyganiu sprawy organ I instancji nie uwzględnił ekspertyzy technicznej drogi wewnętrznej "[...]" w miejscowości K., jak również decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Sporna droga nie jest bowiem drogą publiczną, lecz drogą wewnętrzną. Z kolei opinia biegłego, na podstawie której organ wydał kwestionowaną decyzję jest wadliwa, gdyż ilość odprowadzanej wody została wyliczona przy błędnych założeniach, że jest to teren górski i droga winna odwadniać teren przyległy. Błędnie również przyjęto, że cała zlewnia wskazana w obliczeniach miała być odwadniania urządzeniami służącymi wyłącznie do odwodnienia korpusu drogi. Co nie mniej istotne, biegły w swoim opracowaniu oparł się wyłącznie na zdaniu wnioskodawczyni, której stwierdzenia autor przytacza w swoim opracowaniu jako udowodnione fakty.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne, utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Burmistrza Miasta [...].

W ocenie Kolegium organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe z zachowaniem reguł wynikających z k.p.a., a swoje rozstrzygnięcie oparł o właściwe przepisy prawa materialnego. Z dokonanych ustaleń wynika bowiem jednoznacznie, że Gmina [...] się dokonała zmian stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, wskutek wadliwego odwodnienia utwardzonej drogi gminnej. Wprawdzie organ nadzoru budowlanego potwierdził prawidłowość wykonanych prac na podstawie zapisów Prawa budowlanego, niemniej jak wskazano w ekspertyzie wodnoprawnej, zasadniczy błąd w branży budowlano-drogowej w zakresie rozwiązania odwodnienia terenu powoduje, że nadmiarowe wody z północnego, wyraźnie górzystego terenu przepływają poprzecznie przez drogę, co utrudnia jej użytkowanie. Zdaniem organu odwoławczego na uwagę zasługuje również zmiana charakteru zlewni, która następuje wraz z postępującym procesem urbanizacji, zwiększaniem się wielkości powierzchni szczelnych, zanieczyszczeń spływających wód, zwiększaniem powierzchni terenów zabudowanych kosztem terenów biologicznie czynnych.

Kolegium wskazało, że analiza wykonanej ekspertyzy hydrologicznej wskazuje na jej kompletność i rzetelność. Tym samym mając na względzie kompleksowe ustalenia stanu faktycznego i prawnego, w opisywanej sprawie istnieją warunki dla prawidłowego rozwiązania zaistniałego stanu. Za zasadny uznano również dokonany przez organ I instancji wybór jednego z określonych w ekspertyzie wariantów rozwiązania zaistniałej sytuacji. Co istotne, przy realizacji wskazanego przez organ systemu inwestor nie musi posiadać żadnej zgody, gdyż jest właścicielem terenu, na którym ma być wykonane odwodnienie. Parametry urządzeń zostały zaś ustalone w ekspertyzie opracowanej przez rzeczoznawcę Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, posiadającego uprawnienia hydrologiczne oraz biegłego z zakresu postępowania wodnoprawnego, z uprawnieniami budowlanymi.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina [...], domagając się jej uchylenia.

Zdaniem skarżącej założenie, że Gmina utwardzając drogę zmieniła stan wody na gruncie, jak również założenie, że urządzenia służące do odwodnienia drogi, tj. przydrożne rowy betonowe mają służyć również do odwodnienia przyległego terenu stanowi naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Ponadto Kolegium bezpodstawnie przyjęło, że Gmina nie uwzględniła postępującego procesu urbanizacji, co dodatkowo pogarsza stan wody na gruncie. Nie zasadne było również "przyjęcie jako dowodu istnienia przed utwardzeniem drogi rowu odwodniającego tereny przyległe".

Zdaniem skarżącej oprócz przepisów prawa materialnego, zaskarżoną decyzję naruszono również przepis art. 7 k.p.a. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem dokładnie stanu fatycznego sprawy, a swoje rozstrzygnięcie oparł na ustaleniach biegłego, który przyjął do wyliczeń błędne założenie, że wykonane urządzenia odwadniające drogę mają służyć całej zlewni. Biegły przyjął również błędnie, że teren objęty postępowaniem ma charakter "górski" i posiada spadek wyłącznie w kierunku południowym, przy jednoczesnym pominięciu ekspertyzy technicznej drogi wewnętrznej "[...]" w miejscowości K., nałożonej obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] oraz pominięciu decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...].

Skarżąca podniosła, że organ nie wykazał związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy zmianą dokonaną przez Gminę [...] w postacie budowy drogi i wszystkich następstw tego działania, a zmianą stanu wody na gruncie wnioskodawczyni i w efekcie pogarszania się stanu jej budynków, które jeszcze przed rozpoczęciem realizacji inwestycji wymagały prac remontowych i konserwacyjnych. Co nie mniej istotne, wobec braku w gminie kanalizacji burzowej, w wydawanych decyzjach o warunkach zabudowy wnioskodawcy zostają zobowiązani do odprowadzania wód opadowych na nieutwardzony teren własnej działki.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła również A.D., jednakże jej skarga została przez Sąd odrzucona prawomocnym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. II SA/Rz 659/16, z powodu nieuzupełnienia braków fiskalnych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd oddalił skargę, gdyż okazała się niezasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Należy na wstępie przypomnieć, że przedmiotem skargi Gminy [...] reprezentowanej przez jej Wójta, jest decyzja SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Gminy [...] dotyczącej sprawy naruszenia przez Gminę [...] stosunków wodnych ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich. Organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 29 ust. 3 u.P.w., nakazał stronie skarżącej wykonanie systemu naprawczego. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek wniosku A.D., o wydanie decyzji nakazującej właścicielom gruntów sąsiednich przywrócenie stanu poprzedniego i wykonanie urządzeń wodnych ze względu na szkody jakie powstają w gruncie i w budynkach znajdujących się na działce o nr 3507.

Organy obu instancji odniosły zgłoszone przez A.D. żądanie do treści art. 29 ust. 3 u.P.w. W myśl powołanego wyżej przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r., o sygn. akt II OSK 224/09, publ. w CBOSA, podkreślił, że aby wydać decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 u.P.w. konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie tego przepisu jest przede wszystkim uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego aby organ uwzględnił zgłoszone żądanie. Konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na nieruchomości. Jeżeli postępowanie wyjaśniające potwierdzi brak tego związku, to wówczas organ obowiązany będzie odmówić uwzględnienia żądań opartych na przepisie art. 29 ust. 3 u.P.w.

Przyjmuje się w orzecznictwie administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym, że z uwagi na specjalistyczny charakter wiedzy pozwalający na przeprowadzanie ustaleń niezbędnych do zastosowania art. 29 ust. 3 u.P.w., organy winny skorzystać z możliwości zasięgnięcia opinii biegłego, czyli osoby kwalifikującej się wiedzą specjalną z zakresu zmian stanu wody na gruncie. W orzecznictwie oraz w doktrynie prawa za utrwalone uznaje się stanowisko, że zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, przekraczają wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy specjalistycznej (tak uznał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 15 maja 2014 r., o sygn. akt II SA/Łd 1301/13, LEX nr 1467989). Wymaga zaznaczenia, że w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – istnieje różnica stanowisk co do zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym – w razie przesądzenia tego związku – rodzaj koniecznych do wykonania czynności zapobiegających szkodom (por. wyrok WSA w Łodzi w z dnia 21 czerwca 2013r. o sygn. akt II SA/Łd 263/13, LEX nr 1333582).

Twierdzenia strony skarżącej o naruszeniu przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w postaci art. 7 K.p.a., które mogłoby mieć wpływ na ustalony wynik postępowania, nie znalazły potwierdzenia w toku sądowej kontroli. Według WSA postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie odpowiada w pełni wymogom określonym w przepisach K.p.a. Organy w sposób wszechstronny ustaliły stan faktyczny sprawy i wyprowadziły na jego podstawie właściwe wnioski, odzwierciedlone w treści wydanych rozstrzygnięć.

Organy obu instancji oparły się na niebudzącej merytorycznych wątpliwości specjalistycznej opinii osoby, posiadającej kwalifikacje potwierdzone wpisem na listę biegłych sądowych m.in. w zakresie postępowania wodnoprawnego. Opinia biegłego wyjaśnia m.in. stan jaki miał miejsce przed wykonanymi przez Gminę robotami budowlanymi w postaci samowolnej przebudowy drogi, stan istniejący na drodze i gruntach przyległych, przyczyny oraz skutki wadliwie działającego systemu odprowadzania wód deszczowych oraz proponowane rozwiązania systemu naprawczego. Biegły w swej opinii wyraźnie stwierdza, iż wadliwie zorganizowany w toku prac budowalnych na drodze układ odprowadzania wód deszczowych z pasa drogowego, wprawdzie okresowo, bo w wypadkach deszczy mniej lub więcej nawalnych, przyczynia się do niekorzystnego oddziaływania wody opadowej na infrastrukturę działki A.D. o nr 3507. Biegły wyjaśnia przyczynę tego stanu zwracając uwagę, iż przed wykonanymi robotami podnoszącymi użyteczność techniczną drogi, po jej północnej stronie najprawdopodobniej istniał rów przydrożny. Funkcje takiego rowu mogła też pełnić sama droga bądź jej pobocze. Przed dokonanymi zmianami w charakterystyce technicznej drogi, te rozwiązania spełniały swą funkcję zbierając wodę i odprowadzając ją w dół drogi, zgodnie z naturalnym ukierunkowaniem spływu wód. Kierunek spływu został zobrazowany na załączonych do opinii mapach. Dokonane przez Gminę [...] roboty budowlane na drodze, ten stan zakłóciły, gdyż ich skutkiem była likwidacja rowu odprowadzającego wody opadowe. Biegły po dokonaniu stosownych obliczeń stwierdza, że zastosowany przez inwestora układ odprowadzania wód ściekowych jest daleko niewystarczający, gdyż lewostronne korytko ściekowe posiada zbyt mały przekrój. Już przepływy o prawdopodobieństwie zdarzeń raz na rok nie mieszczą się w lewostronnym ścieku korytkowym i powodują wylew wód nadmiarowych na działkę należącą do A.D. o nr 3507 oraz na drogę dojazdową w kierunku potoku. Sytuacje dodatkowo pogarsza tłumiący przepływ acodren pod jezdnią kierujący odpływ z lewostronnego do prawostronnego korytka ściekowego oraz bezpośredni dopływ części wód ze zlewni wprost na działkę A.D. Niedopuszczalnie dużą ilość wód opadowych ze zbyt dużej powierzchni zlewni przyporządkowano według biegłego do istniejącego układu odprowadzania wód w postaci ścieku studzienki z kratą w km drogi 0+159. Na stronie nr 13 opinii, biegły zaproponował Organom rozstrzygającym o sprawie przyjęcie jednego z dwóch wariantów zapobieżenia w przyszłości szkodom na działce wnioskodawczyni. Organ pierwszej instancji zaaprobował w swym rozstrzygnięciu wariant o nr 2, uzasadniając ten wybór brakiem konieczności uzyskania zgody na wejście w teren i wykonanie kolektora przez właściciela działki o nr 3506 A.O.

Zdaniem WSA sporządzona na zlecenie organu pierwszej instancji opinia wypełnia standardy wymagane od tego środka dowodowego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 3 u.P.w., a co istotne została opracowana przez osobę będącą specjalistą w sprawach z zakresu stosunków wodnych. Z jej treści wynika w sposób jednoznaczny, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie, kto ją spowodował i jakimi działaniami, czy na działce sąsiedniej wystąpiły szkody, i najważniejsze, czy pomiędzy dokonanymi zmianami a szkodą istnieje związek przyczynowo - skutkowy. Opinia biegłego potwierdziła żądanie przywrócenia stosunków wodnych na nieruchomościach w drodze zastosowania art. 29 ust. 3 u.P.w. WSA nie dostrzegł w tym dokumencie wad podważających jego wiarogodność, zaś strona skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania administracyjnego dowodów, w szczególności opinii biegłego, które obniżałyby jego moc dowodową. Jednocześnie nie naruszono zasady czynnego udziału stron w czynnościach postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji umożliwił stronom postępowania zapoznanie się z treścią opinii biegłego umożliwiając im skierowanie względem tego dokumentu pytań i zastrzeżeń (vide : pismo z dnia 31 marca 2015 r.).

Nie można przyznać racji stronie skarżącej odnośnie jej stanowiska o niewykazaniu przez Organy związku skutkowo – przyczynowego pomiędzy wykonanymi robotami budowlanymi a szkodą na nieruchomościach sąsiednich. Przede wszystkim o braku takiego związku nie wspomina ekspertyza techniczna drogi wewnętrznej "[...] w miejscowości K." opracowana na zlecenie skarżącej Gminy przez biuro projektów [...] w maju 2013 r. Otóż owa ekspertyza została wykonana dla potrzeb postępowania administracyjnego dotyczącego prawidłowości robót budowlanych w świetle przepisów prawa budowlanego. Na stronie nr 25 i 26 autorzy tego dokumentu wyraźnie piszą, iż acodren wybudowany w km 0+154,57 w osi jezdni, którego zadaniem jest odprowadzenie wód z korytka lewego do prawego, został wykonany w sposób wadliwy. Zaznaczono również, że podczas intensywnych deszczy acodren zostaje zanieczyszczony piaskiem i żwirem pochodzącym ze zjazdów znajdujących się powyżej ścieku. Według obliczeń autorów ekspertyzy acodren nie jest w stanie wyłapać wód napływających korytkami, ponieważ jego przekrój jest za mały oraz krata żeliwna wystaje 4 cm ponad dno mułu. Istotne dla oceny całokształtu okoliczności jest to zdanie, w którym stwierdzono, że brak drożności acodrenu powoduje zalewanie przyległych posesji podczas intensywnych opadów deszczu. Należy zauważyć, że organy nadzoru architektoniczno – budowlanego stwierdziły w swych decyzjach wykonanie obowiązków m.in. zlicowania kratek studziennych jak i zwiększenia przekroju acodrenu. Jednakże nałożone na skarżącą Gminę obowiązki dotyczyły sprawy samowolnie przebudowanej drogi, rozpatrywanej na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane. Niniejsza sprawa dotyczy zaś innej problematyki, bo naruszenia stosunków wodnych. Wykonanie obowiązków z zakresu prawa budowlanego nie oznacza, jak wydaje się twierdzić Gmina, zlikwidowania problemu szkód wywołanych zmianą stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a więc nie oznacza braku podstaw do władczego stosowania art. 29 ust. 3 u.P.w. W powołanym przepisie ustawodawca nie wyklucza wydania decyzji nakazującej powrót sprzed naruszenia stosunków wodnych, jeżeli zmiana nastąpiła w zgodzie z przepisami ustawy – Prawo budowlane. Potwierdza to art. 5 ustawy – Prawo budowlane, w którym stwierdzono, że przepisy tej ustawy nie naruszają bez jakichkolwiek wyjątków przepisów odrębnych, a więc także u.P.w. Z tych też powodów, WSA w pełni identyfikuje swój pogląd ze stanowiskiem NSA, według którego nie można wykluczyć, że nawet prawidłowo wydane pozwolenie na budowę nie spowoduje naruszenia stosunków wodnych; nie można też wykluczyć, że na skutek nieprawidłowego wykonania robót budowlanych do takich skutków dojść może (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r., II OSK 2918/14, opubl. w CBOSA). Innymi słowy, wykonanie decyzji organów stosujących przepisy prawa budowlanego, nie musi oznaczać rozwiązania problemu negatywnego oddziaływania robót budowlanych na stan wody na gruncie. Dodać do tego należy, że biegły z zakresu postępowań wodnoprawnych opracował swą opinię w marcu 2015 r., a więc po tym, jak organy nadzoru architektoniczno – budowlanego stwierdziły wykonanie obowiązków z zakresu prawa budowlanego, co musi oznaczać, że zalecenia wynikające z ekspertyzy technicznej były niewystarczające do zlikwidowania negatywnej zmiany stosunków wodnych na skutek przebudowy drogi należącej do Gminy [...] Nie stanowiło błędu nieodniesienie się przez organy obu instancji do treści ekspertyzy technicznej drogi, skoro nie została opracowana przez biegłych w zakresie stosunków wodnych. Taka specjalizacja jest wymagana z uwagi na specyfikę rozstrzyganych na gruncie art. 29 ust. 3 P.w. kwestii.

Nie miało wpływu na wynik sprawy przyjęcie przez biegłego parametrów technicznych dla dróg gminnych klasy D z przepisów rozporządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r. poz. 124), albowiem drogi wewnętrzne odpowiadają funkcjom gminnych dróg dojazdowych. Poza tym w niniejszej sprawie przedmiotowa droga cechuje się powszechną dostępnością gdyż korzystać z niej może każdy, w celu dojazdu do nieruchomości obsługiwanych komunikacyjnie przez przebudowaną drogę. Ewidentne podobieństwa pomiędzy drogą w K.G. a gminną drogą publiczną o klasie dojazdowej są więc oczywiste co uzasadniało stosowanie analogii. Ponadto kwalifikacja prawna drogi należącej do Gminy nie miała decydującego wpływu na wynik sprawy, gdyż o tym wyniku zadecydowały zmiany stosunków wodnych dokonane na skutek przebudowy drogi i w rezultacie zlikwidowania rowu odwadniającego oraz wadliwie zorganizowanego układu odprowadzania wód, co potwierdziła opinia sporządzona dla potrzeb postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych, a pośrednio, także ekspertyza techniczna wykonana dla potrzeb postępowania dotyczącego prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Biegły ze względu na charakterystyczne dla miejscowości K.G. spadki terenu wynikające z rzędnych na mapach sytuacyjno-wysokościowych, miał podstawy zakwalifikować badany teren do obszarów górskich a nie nizinnych o małym zróżnicowaniu wzniesień a więc łagodnym charakterze spływu wody opadowej. Dla potrzeb postępowań prowadzonych na podstawie art. 29 ust. 3 u.P.w. nie ma konieczności wykazywania cech, jakim winien się charakteryzować teren górski w świetle przepisów ustawy o podatku rolnym. Znaczenie odgrywa rzeczywiste ukształtowanie terenu świadczące o gwałtowności kierunku i spływu wód.

Reasumując, słusznie w niniejszej sprawie dopatrzono się przesłanek do zastosowania nakazów wynikających z treści art. 29 ust. 3 u.P.w. Wydana przez Organ pierwszej instancji decyzja jest aktem wykonalnym, gdyż precyzuje sposób realizacji w ramach systemu naprawczego urządzenia wodnego, które ma zapobiegać w przyszłości szkodom dla gruntów sąsiednich. SKO utrzymując w mocy decyzję Organu pierwszej instancji nie dopuściło się naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Tym samym żaden z zarzutów skargi nie okazał się zasadny.

Sąd realizując swe obowiązki w zakresie art. 134 p.p.s.a., także nie dostrzegł takich uchybień w wykładni i stosowaniu prawa, które uzasadniałyby wykorzystanie kompetencji kasacyjnych w postaci stwierdzenia nieważności czy uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wyłożone względy zobowiązywały Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.