Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 771/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Infrastruktury na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 869/08 o uzupełnienie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt i SA/Wa 869/08 w sprawie ze skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 869/08, stosownie do art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wezwała pełnomocnika Ministra Infrastruktury – radcę prawnego S. J. do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia 3 czerwca 2009 r. w kwocie 1.114 zł.

Na powyższe zarządzenie Minister Infrastruktury, reprezentowany przez radcę prawnego S. J. wniósł zażalenie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.

- art. 231 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna;

- art. 231 zdanie ostatnie P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie;

- § 3 w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) poprzez błędne ustalenie wysokości wpisu na kwotę 1214 zł, w sytuacji gdy zaskarżony akt nie obejmował należności pieniężnej;

- § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5 powołanego rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarga kasacyjna dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym, które nie obejmowało należności pieniężnej.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że kwestia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie jest jedynie elementem wtórnym w stosunku do wywłaszczenia. To zaś oznacza, że w takim przypadku zasadniczym przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest pozbawienie prawa własności nieruchomości, a nienależność pieniężna w rozumienia art. 216 i 231 P.p.s.a., choćby kwestionowane było także ustalenie wysokości odszkodowania. Jeśli zatem zaskarżona zostanie decyzja wywłaszczeniowo-odszkodowawcza, bez wyraźnego ograniczenia skargi tylko do odszkodowania, to wpisem należnym od takiej skargi jest wpis stały w wysokości 200 zł, jako należny w sprawie z zakresu nieruchomości zgodnie z § 2 ust. 3 pkt. 5 rozporządzenia (por. postanowienia NSA z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OZ 505/08, I OZ 504/08, I OZ 511/08, a także z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 146/ 09 . W tej kategorii spraw nieuzasadnione jest natomiast pobieranie wpisu stosunkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2 ww. przepisu).

Przepisy art. 230 i 231 P.p.s.a. dzielą wpisy sądowe od pism wszczynających postępowanie na stałe i stosunkowe. Stosownie do art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały.

Analiza tych przepisów oraz związanych z nim przepisów art. 215 - 218 P.p.s.a. wskazuje, że przedmiot zaskarżenia, o jakim mowa w tych przepisach dotyczy należności pieniężnych, gdyż tylko wówczas od tej wartości zależy wysokość wpisu tj. tylko wówczas pobiera się wpis stosunkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 504/08 zwrócił uwagę, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty i czynności organów administracji publicznej, w tym decyzje administracyjne. Te akty i czynności, w tym decyzje administracyjne, mają swój określony przedmiot którego dotyczą, o którym orzekają, rozstrzygają i ze względu na ten swój określony przedmiot są zaskarżane do sądu administracyjnego. Wartością przedmiotu zaskarżenia, o czym mowa w przepisach art. 216 - 218 i art. 231 P.p.s.a., nie jest więc wartość zaskarżonej decyzji administracyjnej lecz zakwestionowana wysokość należności pieniężnej, której decyzja ta dotyczy (patrz postanowienie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 2039/06 niepublikowane, a także uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r. sygn. akt I FPS 7/07 - ONSAiWSA 2008 r. nr 2, poz. 24).

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie przez A. C. i S. B. skarga na decyzję Ministra Infrastruktury jest pismem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, a zatem podlega ona obowiązkowi wpisu sądowego. Zagadnieniem jest natomiast charakter należnego wpisu.

Wyjaśnienia wymaga zatem, czy przedmiot zaskarżenia skargą A. C. i S. B. wniesioną na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], orzekającą o wywłaszczeniu nieruchomości i zawierającej ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, dotyczy należności pieniężnej o której mowa w art. 216 i 231 p.p.s.a. Z treści skargi wynika, że skarżący zakwestionowali powyższą decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, podnosząc w skardze zarzut naruszenia § 36 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), polegający na błędnym ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przez zaniżenie tego odszkodowania w stosunku do wartości rynkowej nieruchomości.

Skarżący zmierzają zatem do podważenia i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu wyłącznie w części orzekającej o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. To zaś oznacza, że w takim przypadku zasadniczym przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w rozumieniu przepisów art. 216 i 231 P.p.s.a. Z powyższego wynika, że jeżeli skarżący kwestionują decyzję wywłaszczeniową, wyraźnie ograniczając skargę tylko do odszkodowania, to wpisem należnym od takiej skargi jest wpis stosunkowy obliczony w oparciu o § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też Sąd I instancji określił wysokość wpisu od skargi w kwocie 2.427 zł. Tak ustalony i niekwestionowany wpis został uiszczony przez skarżących.

Mając zatem na uwadze dyspozycję § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu (...), uznać należy, że należny wpis od skargi kasacyjnej winien wynosić 1.214 zł. Zasadnie zatem pełnomocnik organu, wobec uiszczenia 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, zaskarżonym zarządzeniem został wezwany do uzupełnienia należnego wpisu o 1.114 zł.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.