Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1432/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par 2
journal: Dz.U. 2004 nr 65 poz 600
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej  kulturze rolnej
article: art. 21 ust. 2 pkt 1, 2, 4; art. 29
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1;
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 4; art. 5; art. 6; art. 23, art. 24
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.), Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia NSA (del.) Anna Apollo, Protokolant Natalia Ciepielewska, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 1336/15 w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") wyrokiem

z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 689/15 oddalił skargę M. C. (dalej: "skarżący", " beneficjent" ) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] października

2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013.

Ja wynika ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji w dniu 25 kwietnia 2013 r. skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Jeleniej Górze wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, obejmujący dwie działki rolne, na których zadeklarowano realizację Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant, 2.5 - Uprawy warzywne, dla których zakończono okres przestawiania, na powierzchni 95,57 ha. Na działce rolnej B (działki ewidencyjne nr [...]. [...], [...], [...], [...]. [...]) o powierzchni 85,57 ha skarżący zadeklarował uprawę groszku zielonego,

a na działce A o pow. 10 ha uprawę kukurydzy cukrowej.

W dniu 5 lipca 2013 r. skarżący powiadomił o wystąpieniu szkód w uprawach rolnych z powodu występujących 25 i 26 czerwca nawalnych deszczy. W piśmie skarżący zobowiązał się do dostarczenia informacji z UMiGW lub z Urzędu Gminy

oraz opinii biegłego, którego powoła. W 2013 r. gospodarstwo skarżącego zostało wytypowane do kontroli na miejscu metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i ONW na 2013 rok oraz w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. Kontrola została przeprowadzona w dniach 12, 28 sierpnia 2013 r. (data weryfikacji uprawy w terenie) oraz 24 września 2013 r. (wizualizacja działek

na ortofotomapie) przez wykonawcę zewnętrznego "A P. K.".

Podczas kontroli inspektorzy zastosowali w odniesieniu do działki rolnej B kod pokontrolny DR 6, oznaczający, że nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana, przy czym na działce tej stwierdzony został owies, który nie kwalifikuje się do przyznania płatności rolnośrodowiskowych w ramach wariantu 2.5. Dodatkowo dla działki B zastosowano kod nieprawidłowości DR50 oznaczający, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku,

co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej oraz DR13+ oznaczający, że jej powierzchnia stwierdzona jest mniejsza niż deklarowana.

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Jeleniej Górze, po wykluczeniu z płatności działki B przyznał skarżącemu płatność jedynie do działki A. Ponadto organ I instancji uznał fakt wystąpienia siły wyższej w gospodarstwie skarżącego i odstąpił od nałożenia sankcji z tytułu przedeklarowania powierzchni upraw warzywnych.

W ramach postępowania odwoławczego w dniu [...] września 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu wydał decyzję o numerze [...], utrzymującą rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Decyzję tę, w wyniku wywiedzenia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wyrokiem z 6 maja 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 846/14).

Powtórnie rozpatrując odwołanie organ II instancji, w związku ze stanowiskiem WSA, który dopatrzył się naruszeń procesowych na tle zarzutów skargi kwestionujących prawidłowość przeprowadzonej kontroli metodą FOTO – uzupełnił akta sprawy o dokumentację dotyczącą osób przeprowadzających czynności kontrolne. Po zakończeniu postępowania odwoławczego w dniu [...] października 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego wydał decyzję ostateczną ([...]) orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Z powyższą decyzją nie zgodził się beneficjent wnosząc skargę do WSA

we Wrocławiu.

Sąd I instancji oddalając przedmiotową skargę na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) – dalej p.p.s.a., w pierwszej kolejności stwierdził,

że będąc związany na mocy art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami,

co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA

z dnia 6 maja 2015 r. , sygn. akt III SA/Wr 846/14, ocenił w pierwszym rzędzie, czy organ rozpatrujący sprawę po ponowieniu postępowania drugoinstancyjnego dostosował się do zaleceń opisanego wyżej orzeczenia i w tej materii stwierdził,

że organy uzupełniły postępowanie w kierunku wymaganym, co zresztą znalazło odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy albowiem znajdują się w nich między innymi – wydane w związku z zawartą przez ARMiR z wykonawcą zewnętrznym ("A P. K.") umową na wykonanie kontroli na miejscu metodą FOTO - wykazy osób upoważnionych do wykonywania czynności kontrolnych, wykaz osób według warunków SIWZ, wykazy stanowisk, listy osób przetwarzających dane osobowe oraz które zapoznały się z Instrukcją, kopie stosownych upoważnień imiennych. W tym zakresie WSA stwierdził, że podważanie profesjonalizmu, kompetencji merytorycznych osób zatrudnionych w podmiocie zewnętrznym, wykonujących kontrolę było bezpodstawne. Sąd I instancji wskazał,

że osoby te spełniały wymóg wykształcenia wynikający z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007r., w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

(Dz. U. Nr 101, poz. 685). Jak dalej uzasadniał WSA, powołane rozporządzenie ustanawiało warunki dla jednostek organizacyjnych, którym można było powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych, ale jeżeli dana jednostka została wyłoniona

w przepisanym prawem trybie i na mocy umowy ARiMR powierzyła jej wykonywanie tego rodzaju czynności – to należało uznać, że są one co do zasady prowadzone legalnie.

Dalej WSA wywiódł, że po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy uznaje, iż organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych

i na ich podstawie wydały decyzje zgodne z prawem. WSA stwierdził, że żadnym

ze sformułowanych w skardze zarzutów, nie można było podważyć wyników kontroli terenowej metodą FOTO. Kontrola na miejscu odbyła się bez naruszenia zasad przeprowadzania kontroli określonych w Rozporządzeniach Komisji WE nr 65/ 2011

i nr 1122/2009 i sprowadzała się do oceny zgodności deklarowanych działek

i ich powierzchni ze stanem faktycznym, a skarżący nie wykazał, aby w jej trakcie doszło do takich naruszeń przepisów, które podważałyby wiarygodność ustaleń poczynionych przez organ.

Według WSA, z akt administracyjnych sprawy wynika, iż organy ARiMR

nie uchybiły zasadom procedury oraz podjęły działania w interesie skarżącego, który również miał zapewnione czynne uczestnictwo w postępowaniu, czego wyrazem było składanie przez stronę skarżącą m.in. wniosków dowodowych. Nie doszło również

do uchybienia art. 10 k.p.a. Strona miała zapewnioną możność wglądu do materiałów w sprawie oraz wypowiedzenia się.

WSA nie podzielił również zarzutów skargi w zakresie zupełności materiału dowodowego oraz ustaleń rzeczywistego stanu spornej działki. Przekonanie strony skarżącej o niemożliwości dokonania prawidłowej weryfikacji w ciągu 51 dni 2393 gospodarstw na terenie województwa dolnośląskiego przez wymieniony podmiot zewnętrzny, pobieżnej kontroli bez wchodzenia w głąb pola - nie wytrzymuje konfrontacji z zebranymi przez organ dowodami w postaci fotografii wykonanych

w toku kontroli na miejscu. Znamienne jest, podkreślił WSA, że skarżący nie kwestionował, iż fotografie przedstawiają działki, którymi włada i które deklarował

we wniosku, a nie sąsiednie lub inne, i nie podważa także okresu, w którym zdjęcia zostały wykonane. Argumentacja skargi zawiera sformułowania ogólnikowe, nie odnoszące się do żadnego konkretnie opisanego za numerem zdjęcia ze znajdujących się w materiale dowodowym sprawy na załączonej płycie CD (w aktach sprawy). Tymczasem analiza fotografii dotyczących działki B nie nasuwa wątpliwości Sądu co do rzetelności ich sporządzenia oraz trafności wniosków organów, że prezentują one ewidentnie grunty zachwaszczone, na których główną, (bynajmniej nie podporową) rośliną uprawną jest owies, nie zaś – jak deklarowano we wniosku - groszek zielony. Na zdjęciach uwidocznione jest panoramiczne ujęcie i usytuowanie pól skarżącego oraz okoliczne tereny, a nie jak zarzucano w skardze "wąski pas ziemi przy drodze"- strona zresztą nie podała, które jej zdaniem zdjęcie przedstawia taki stan. Kierunki i miejsca, z których zostały wykonane zdjęcia zostały naniesione

na szkice pomiaru działek.

Zdaniem Sądu I instancji organy nie naruszyły norm prawa procesowego odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego o przesłuchanie kontrolujących na okoliczność w jakich miejscach oraz z jakich kierunków wykonywano fotografie w głębi pola oraz o powołanie biegłego. Kontrola miała na celu przedstawienie stanu w dacie tej czynności procesowej i metoda FOTO na miejscu (oględziny działek) generalnie stanowi dowód bezpośredni. Wbrew twierdzeniom skargi na stronie 6, skarżący, nie przedłożył w toku tego konkretnego postępowania dowodów przeciwstawnych, przykładowo własnych zdjęć, które przedstawiałyby odmienny od ustalonego przez organy rzeczywisty stan gruntów i nie zaprezentował przekonującej argumentacji, która skłaniałyby choćby do przypuszczeń, że fotografie sporządzone przez kontrolujących nieprawidłowo odzwierciedlały rzeczywisty obraz upraw na spornych gruntach. Z dokumentów dostarczonych przez skarżącego (opinii dr inż. M. I. oraz kopii raportu z kontroli ekologicznej produkcji rolnej spółki z o.o."S") wynika, że na kontrolowanych działkach stwierdzono słabe wschody, tudzież słaby wzrost, grochu. Jak wskazał WSA, stan sprawy nie wymagał wiadomości specjalnych i przeprowadzania dowodu w postaci opinii biegłego

na okoliczność istnienia uprawy. Do tego rodzaju ustaleń powołane są samodzielnie organy ARiMR.

Zdaniem WSA organy nie dopuściły się również naruszeń prawa materialnego zarzucanych w skardze. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan prawny omawianego przypadku i dokonał prawidłowej subsumpcji niewadliwie ustalonego stanu faktycznego do znajdujących zastosowanie norm prawa. Trafnie organ odwoławczy przyjął, w kontekście powoływania się przez stronę na okoliczności przyczyn zachwaszczenia działki, że w sprawie (płatności rolnośrodowiskowych) nie znajduje zastosowania przepis art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009

z dnia 30 listopada 2009 r. Tym samym, określone w tym przepisie kategorie siły wyższej i okoliczności nadzwyczajnych pozostają bez wpływu na wynik postępowań

w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych. Dlatego też, pomimo uwzględnienia wystąpienia siły wyższej (nawalne deszcze itp.) płatności rolnośrodowiskowe przyznawane są jedynie za wykonane działania rolnośrodowiskowe. I jeżeli rolnik nie może w danym roku kalendarzowym wykonać – na skutek przywołanych wyżej okoliczności – zadań z tytułu podjętych zobowiązań, to tak jak słusznie przyjął organ, w tym roku nie przyznaje mu się płatności rolnośrodowiskowej

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł beneficjent, wnosząc

o: rozpoznanie sprawy na rozprawie; uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA; w razie niestwierdzenia przez NSA naruszeń przepisów postępowania - o zmianę zaskarżonego wyroku

i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] października

2015 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji a także zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- przepisu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (w zw. z art. 8 i 10 k.p.a.) poprzez niezastosowanie tego drugiego oraz 151 p.p.s.a. (w zw. z art. 8 i 10 k.p.a.) poprzez jego zastosowanie w wyniku zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prowadzenia sprawy przez organy administracji w sposób skrajnie stronniczy, powodujący utratę zaufania do władzy publicznej, czego przejawem było m.in. zignorowanie przez organ 1 instancji umotywowanych zastrzeżeń Skarżącego w zakresie sposobu przeprowadzenia kontroli, a zwłaszcza żądania rekontroli, i tym samym uniemożliwienie mu w tym zakresie czynnego udziału w postępowaniu, a także uznanie przez organ II instancji protokołu kontroli i materiału zdjęciowego za wystarczający do stwierdzenia nieistnienia deklarowanej uprawy na kontrolowanych działkach pomimo jego ewidentnej niefachowości i marginalności widocznych fragmentów działek,

- przepisu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 4, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz przepisem art. 21 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) poprzez niezastosowanie tego drugiego oraz art. 151 p.p.s.a. (w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 4, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz przepisem art. 21 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) poprzez jego zastosowanie w wyniku niedopuszczalnego zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organy administracji; sprzecznie z prawem nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; sprzecznie z prawem nie dopuściły dowodów wnioskowanych przez Skarżącego i nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając, na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; sprzecznie z prawem nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który umożliwiłby ocenę zasadności odmowy płatności i uniemożliwiły wręcz zebranie tego materiału poprzez odmowę ponownej kontroli; sprzecznie z prawem nie oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczność niezbędna do odmowy płatności zaistniała, ponieważ ze zgromadzonego przez kontrolujących materiału nie sposób było wyciągnąć praktycznie żadnych opartych na prawdziwym stanie wniosków, co doprowadziło do sporządzenia wadliwych uzasadnień wydanych decyzji; nie została wskazana podstawa faktyczna ani prawna uznania zachwaszczenia i małej gęstości roślin za prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz podstawa prawna nałożenia sankcji za zachwaszczenie gruntów Skarżącego, które nie są gruntami ugorowanymi ani zagajnikami; organ II instancji sprzecznie z prawem utrzymał w mocy wadliwą decyzję oraz zaakceptował wady postępowania przed organem I instancji;.

2. przepisów prawa materialnego poprzez:

- zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne art. 7 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie przepisu § 10 pkt 2 lit. a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 i sprzeczną z ustawą i prawem wspólnotowym interpretację przepisu nakładającego sankcje za naruszenie obowiązku prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i nieprzyznanie płatności w żądanej wysokości pomimo niezaistnienia przesłanek jej zastosowania, które wynikają z aktów prawa wspólnotowego oraz prawa polskiego,

- zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne art. 9 Konstytucji RP poprzez zastosowanie sprzecznego z prawem wspólnotowym Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 pozwalającego na arbitralne i nieznajdujące oparcia w przepisach zarówno ustawodawstwa polskiego, jak i przepisów prawa wspólnotowego pozbawienie uprawnionych płatności rolnośrodowiskowych oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

- zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne § 10 pkt 2 lit. a w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013, w wyniku czego Skarżącemu nie przyznano płatności, choć wszelkie warunki w nich przewidziane do otrzymania płatności Skarżący spełnił, a jednocześnie nie wystąpiły żadne przesłanki negatywne,

- zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich polegające na sprzecznym z tym przepisem, który odwołuje się do aktów prawa wspólnotowego, zastosowaniu wobec Skarżącego zmniejszenia płatności w oparciu o zdarzenia, z którymi przepisy prawa wspólnotowego nie wiążą żadnych negatywnych konsekwencji,, zwłaszcza w sytuacji kiedy same potwierdziły, że Skarżący zebrał plon z obszaru objętego wnioskiem,

- zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 roku w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że osoby przeprowadzające kontrole na miejscu mają uprawnienia merytoryczne do dokonywania czynności kontrolnych, mimo że osoby te stwierdziły, że na polach brak jest uprawy,

- zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej poprzez przyjęcie, że czynności agrotechniczne wykazane przez Skarżącego w Rejestrze Działań Agrotechnicznych nie były utrzymywaniem spornych gruntów w dobrej kulturze rolnej,

- zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne art. 4 ust. 2, 5, 6, 23 i 24 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz Załączników ll i 111 do tego Rozporządzenia poprzez odmowę płatności z przyczyn, które w prawie Unii Europejskiej ani w ustawie krajowej nie zostały określone jako przesłanki odmowy płatności ani nawet nie zostały uznane za przejaw niezgodności produkcji rolnej z najlepszą wiedzą i kulturą rolną ani za przejaw niezachowania należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby.

Ponadto wniesiono o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o zgodność punktu I wiersz 4 Załącznika nr 7 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 z ustawą z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz z prawem wspólnotowym, w szczególności Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1698/2005, Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 65/2011, Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 i Rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009 w zakresie określenia przesłanki zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych

w ramach pakietów lub wariantów za prowadzenie produkcji rolnej niezgodnie

z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby oraz sankcji za stwierdzenie takiej niezgodności

w sposób pozwalający organom na całkowite pozbawienie rolnika płatności rolno środowiskowej bez podania przyczyny w oparciu o błahe powody, pozostające

bez znaczenia dla prowadzonych upraw i niewynikające z nienależytego prowadzenia upraw, a wręcz ściśle powiązane z charakterem upraw.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd I instancji podjął się prawidłowo kontroli zaskarżonych decyzji w oparciu o cały materiał dowodowy zgromadzony

w aktach administracyjnych i sądowych, kierując się zasadami doświadczenia zawodowego oraz konstytucyjnymi wartościami, przy właściwym zastosowaniu

i właściwej interpretacji oraz z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni przepisów krajowych, które pozwalają na udzielenie jednostce ochrony przed samowolą władzy publicznej, wówczas doszedłby do przekonania, że bezzasadnie pozbawiono skarżącego nie tylko płatności, ale też możliwości obrony swoich praw i dowodzenia swoich racji, co winno skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego wyroku

i zaskarżonych decyzji z obiegu prawnego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR Rolnictwa we Wrocławiu

nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 p.p.p.s.a. wyrażającego zasadę związania podstawami kasacyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania

z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Ponieważ w rozpoznawanym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania przewidziane w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy wyrok ten wydany został

z naruszeniem przepisów wskazanych w zarzutach postawionych Sądowi I instancji.

Na wstępie należy przypomnieć, że zaskarżony wyrok został wydany

w warunkach związania na mocy art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami,

co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA

z dnia 6 maja 2015 r. , sygn. akt III SA/Wr 846/14. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest

do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania

w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie ponownie rozpoznając sprawę wykonały zalecenia tegoż Sądu wskazanych w powołanym wyroku z dnia 6 maja 2015 r. czego zresztą nie kwestionuje skarżący w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego - przez błędne ich zastosowanie, jak na naruszeniu przepisów prawa procesowego.

Takie sprecyzowanie podstaw skargi kasacyjnej skutkuje koniecznością rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów uchybień procesowych. Tylko bowiem poprawnie ocenione przez Sąd I instancji postępowanie administracyjne

jak i prawidłowe proceduralnie postępowanie sądowoadministracyjne pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Do rozpoznania zarzutów naruszenia prawa materialnego można zatem przejść dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy.

Jak wynika z akt sprawy Sąd I instancji za prawidłowe uznał ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji,

że z zadeklarowanej we wniosku o płatność działki B o powierzchni 85,57 ha, gdzie rolnik zadeklarował uprawę groszku zielonego zastosowano kod pokontrolny DR 6, oznaczający, iż nie stwierdzono deklarowanej uprawy. Stwierdzona uprawa należy do tej samej grupy upraw, do której należy roślina deklarowana, przy czym stwierdzony został owies, który nie kwalifikuje się do przyznania płatności

rolnośrodowiskowych w ramach wariantu 2.5. Dodatkowo dla działki B zastosowano kod nieprawidłowości DR50 oznaczający, iż granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej oraz DR13+ oznaczający,

iż jej powierzchnia stwierdzona jest mniejsza niż deklarowana. Ponadto stwierdzono zachwaszczenie upraw, co w przypadku Pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne stanowi nieprzestrzeganie wymogu określonego w załączniku nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego a w efekcie powoduje 100 % zmniejszenie płatności. Tym samym, wykluczenie z płatności nastąpiło z uwagi na brak deklarowanej uprawy ale również ze względu na stwierdzone zachwaszczenie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia przepisów postępowania - postawione Sądowi I instancji w ramach podstaw kasacyjnych - nie podważają dokonanych w sprawie ustaleń w sposób skuteczny.

Przede wszystkim nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nie miał bowiem podstaw by stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 4, 75 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.

W myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 kpa, istotnie

to na organach spoczywa obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy w myśl art. 77 § 1 kpa są też zobligowane nie tylko

do wszechstronnego zgromadzenia ale i wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy.

Zasada ta w sprawach rozpoznawanych na gruncie ustawy o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została jednak przez prawodawcę zmodyfikowana. W myśl bowiem art. 3 ust. 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego - ale o ile przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zgodnie tymczasem z ust. 2, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności

do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń,

co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom,

na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Ust. 3 stanowi przy tym, że strony oraz inne osoby uczestniczące

w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody

oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle przytoczonych regulacji obowiązek działania organów z urzędu celem gromadzenia materiału dowodowego sprawy podlega zasadniczemu ograniczeniu.

W rozpoznawanej sprawie ustaleń faktycznych dokonano z uwzględnieniem wyników kontroli przeprowadzonej na miejscu, popartych dokumentacja zdjęciową. Powyższe dowody niewątpliwie zostały przeprowadzone z urzędu. Podważanie okoliczności wynikających z tych dowodów spoczywa na skarżącym.

Oczywiście odnośnie do dowodów przedstawianych przez stronę postępowania w przedmiocie płatności pełne zastosowanie znajduje (z braku odmiennych unormowań) art. 75 § 1 kpa. Zatem jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika jednak wprost, że o konieczności przeprowadzenia wnioskowanego dowodu przesądza to, czy zgłaszany jest

on na okoliczności istotne dla sprawy, mogące przyczynić się do jej wyjaśnienia.

Mając powyższe na uwadze należy zgodzić się z Sądem I instancji, że organ miał podstawy, by nie uwzględniać wniosku o przesłuchanie świadków w osobach kontrolujących na okoliczność przyczyn i dat zagubienia upoważnień do kontroli – wobec ustalenia innymi dowodami, niepodważalnymi w sprawie, że upoważnień takich dokonano. Przyczyny i moment utraty upoważnień dla sprawy znaczenia bowiem nie mają.

Uzasadnione jest też stanowisko, że wobec naniesienia na szkice pomiaru działek miejsca i kierunku wykonywania zdjęć z podaniem identyfikatorów fotografii przesłuchanie inspektora na okoliczność miejsc wykonania fotografii nie służy wyjaśnieniu sprawy.

Wnoszący skargę kasacyjną prawidłowość ustaleń dokonanych na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej na miejscu podważa kwestionując wykształcenie

i kwalifikacje kontrolujących, wskazując, że kontrola została przeprowadzona przez osoby nieposiadające stosownego upoważnienia.

Trzeba zatem wskazać, że w tym zakresie co do kompletności i prawidłowości oceny materiału dowodowego sprawy wypowiadał się już WSA we Wrocławiu

w uprzednio wydanym wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 841/14.

Wyjaśnienia wymaga też, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku kontrolując ponownie wydaną decyzję organu odwoławczego powołał art. 170 ppsa oraz art. 153 tej ustawy i oceniając, czy organ dostosował się do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w powyższym orzeczeniu sądu uznał, że uzupełniono materiał dowodowy w wymaganym kierunku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywody - że nie zostały wykonane zalecenia Sądu I instancji zawarte

w uprzednio wydanym wyroku - nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej nie można przede wszystkim pominąć faktu,

że w podstawach skargi kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. Podczas, gdy oczywistą konsekwencją związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane

w podstawach kasacyjnych. Zachodzi więc konieczność powołania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem strony - uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzupełniony materiał dowodowy - w ocenie Sądu I instancji zgodnie z zawartymi w orzeczeniu wskazaniami co do dalszego postępowania - prawidłowo uznano za potwierdzający, że osoby dokonujące kontroli posiadały stosowne upoważnienie i spełniały przewidziane prawem wymogi. Zasadne jest podkreślenie, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje uzupełniających dowodów, takich jak umowy na wykonanie kontroli na miejscu metodą FOTO, wykaz osób upoważnionych do wykonania czynności kontrolnych, wykaz osób według warunków SIWZ, wykazy stanowisk, lista osób przetwarzających dane osobowe oraz które zapoznały się z instrukcją, kopie stosownych upoważnień imiennych

wraz z protokołami ich przekazania. Prezentuje jedynie stanowiskowo, że skoro brak dowodu z postaci upoważnienia to znaczy, że organ nie dowiódł bezsprzecznie,

że kontrolujący ( w szczególności M. K.) posiadali upoważnienie w dacie kontroli, w związku z czym przedmiotowa kontrola nie może być uznana

za przeprowadzoną zgodnie z prawem.

Zgodnie z art. 80 k.p.a. objętym podstawami skargi kasacyjnej, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego,

czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści przepisu wywodzi się,

że ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów, istota której sprowadza się

do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej lecz nie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organ swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć

na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Według składu orzekającego NSA, Sąd I instancji nie miał jednak podstaw,

by zarzucić organowi przekroczenie granic prawem przewidzianej swobody przy ocenie uzupełnionego materiału dowodowego na okoliczność przeprowadzenia kontroli przez upoważnione osoby o odpowiednich kwalifikacjach. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko, że tylko oryginałami upoważnień powyższe może być wykazane. Istnienie dokumentów wykazujących to niejako pośrednio stanowi wystarczający materiał dowodowy, stąd nie było też konieczności przesłuchiwania kontrolerów i przeprowadzenia dowodów na okoliczność ich wykształcenia. Poza sporem kontrola na miejscu wykazuje stan faktyczny istniejący w określonym czasie. Ponowienie kontroli w terminie późniejszym w szczególności, co do stanu upraw nie odda zatem tych samych okoliczności faktycznych. Nieuwzględnienie wniosku

o "rekontrolę" nie jest zatem uchybieniem procesowym.

Analiza uzasadnienia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji wskazuje,

że nie narusza ona wymogów określonych art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,

z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Podkreślenia wymaga, że prawidłowość uznania faktów za udowodnione

jak i zasadność zastosowania przepisów i ich wyjaśnienie to kwestia odrębna

i nie może być podważana zarzutem naruszenia art. 107 § 3 kpa.

W omawianym zarzucie naruszenia przepisów postępowania wskazano także na naruszenie art. 77 § 4 kpa. Jednakże ani w sformułowaniu zarzutu

ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie dookreślono, jakich to faktów znanych organowi z urzędu zarzut dotyczy - co uniemożliwia merytoryczną ocenę. Powyższe wynika z tego, że mimo iż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to zasadnie przyjmuje się, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. Brak tego elementu może bowiem ograniczyć bądź nawet wykluczyć możliwość skutecznej kontroli (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).

Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwiają też zarzuty naruszenia prawa materialnego – sformułowane w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Przed przystąpieniem do oceny powyższych zarzutów trzeba wskazać,

że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w zakresie w jakim wnioskował

o to do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie. Zgodnie z art. 193 Konstytucji, "Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem". Zależność pomiędzy odpowiedzią na pytanie prawne a rozstrzygnięciem sprawy ma określić przede wszystkim pytający sąd, co oczywiście nie pozbawia Trybunału Konstytucyjnego możliwości kontroli prawidłowości stanowiska pytającego sądu w tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjnej nie dopatrzył się zależności tego rodzaju na gruncie rozpatrywanej sprawy. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że sposób skonstruowania propozycji przedmiotowego pytania i jego uzasadnienie wskazuje, iż strona w istocie zmierza do podważenia prawidłowości ustalonego stanu faktycznego sprawy. Tymczasem musi zatem zachodzić relewantna (prawnie doniosła) i ścisła relacja między odpowiedzią na pytanie prawne a rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, czyli między treścią kwestionowanego przepisu a stanem faktycznym sprawy, w związku z którą zostało postawione pytanie prawne (por. postanowienia TK z: 27 kwietnia 2004 r., sygn. P 16/03, OTK ZU nr 4/A/2004, poz. 36; 22 października 2007 r., sygn. P 24/07; 3 marca 2009 r., sygn. P 63/08, OTK ZU nr 3/A/2009, poz. 31; wyrok z 20 października 2010 r., sygn. P 37/09, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 79)

Jak już powiedziano, na gruncie tej sprawy należy uznać, że stan faktyczny został przez organ ustalony w sposób prawidłowy, co słusznie zaakceptował Sąd i instancji.

Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga uwagi, że w myśl

art. 174 pkt 1 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega przy tym

na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji,

co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano

za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 15 października 2001 r. I CKN 102/99).

Prawidłowo skonstruowany zarzut błędnej wykładni przepisu prawa materialnego powinien wskazywać, jak Sąd I instancji zrozumiał przepis, dlaczego taka interpretacja jest wadliwa oraz musi zawierać wywód, jak prawidłowo przepis winien być interpretowany.

Zarzuty postawione w skardze kasacyjnej tego wymogu nie spełniają.

Zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wymaga zaś wykazania, że prawidłowy stan faktyczny nie odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu opisanemu w danej normie.

W tym stanie rzeczy całkowicie nieskuteczne są zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane, jako wadliwe zaakceptowanie niezastosowania przez organy administracyjne przepisów wskazanych w punkcie 2 petitum niniejszej skargi. Niewłaściwe zastosowanie prawa - to zastosowanie prawidłowo rozumianego przepisu w sytuacji, w której nie powinien on zostać zastosowany lub przeciwnie - niezastosowanie prawidłowo rozumianego przepisu, mimo że powinien on zostać zastosowany. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak argumentacji, która miałaby usprawiedliwić zarzut wadliwego zastosowania wskazanych przepisów. Skarżący kasacyjnie zdaje się natomiast zmierzać do wykazania, że to z winy organu doszło

do pozbawienia strony wnioskowanych płatności z uwagi na nierzetelne, zdaniem skarżącego, przeprowadzenie kontroli w jego gospodarstwie. Przypomnieć ponownie należy, że w świetle dotychczasowych rozważań stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przy orzekaniu nie został skargą kasacyjną skutecznie podważony.

Tym samym ustalony stan faktyczny jest w sprawie wiążący i nie uzasadnia zarzutu wadliwego zastosowania przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.

Zarzut wadliwego - w ocenie autora skargi kasacyjnej - uznania, że osoby przeprowadzające kontrole na miejscu miały uprawnienia merytoryczne

do dokonywania czynności kontrolnych w istocie zmierza do podważenia ustaleń faktycznych, co było już przedmiotem rozważań odnośnie do zarzutów naruszenia prawa procesowego.

W konsekwencji powyższego, skoro w sprawie nie było podstaw

do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo - nie ma też usprawiedliwienia oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 7 Konstytucji, stanowiącego

o tym, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Bezzasadny jest też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 i 10 kpa.

Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa – wyrażonej

w art. 8 kpa - wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego

i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zatem dotychczasowe rozważania doprowadziły do stwierdzenia, że postępowanie administracyjne nie naruszało prawa to i zasadzie z art. 8 kpa nie uchybiono.

Co do naruszenia art. 10 kpa trzeba wskazać na brak doprecyzowania,

której to jednostki redakcyjnej przepisu zarzut dotyczy. Niewątpliwie jednak przepis ten reguluje zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Z tak sformułowanej zasady wyprowadza się: po pierwsze - obowiązek zapewnienia stronie przez organ czynnego udziału w każdym stadium postępowania; po drugie - obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem omawiany zarzut strona wiąże - jak wynika z uzasadnienia zarzutu -

z pominięciem żądania przeprowadzenia "rekontroli" oraz z wadliwą oceną, że protokół kontroli oraz materiał zdjęciowy są dowodami wystarczającym do stwierdzenia nieistnienia deklarowanej uprawy. Nie podważa natomiast stwierdzeń organu, zaakceptowanych przez Sąd i instancji, że brała czynny udział w postępowaniu. Skarżący kasacyjnie skorzystał m.in. z możliwości złożenia umotywowanych zastrzeżeń do przeprowadzonej kontroli, zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się , co do zebranego materiału dowodowego.

Raz jeszcze należy podkreślić, że zasada określona art. 183 p.p.s.a. wyklucza doszukiwanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny, jakie ewentualnie zarzuty naruszenia prawa - poza wyraźnie sformułowanymi i uzasadnionymi - autor skargi kasacyjnej zamierzał postawić.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.