Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 819/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 21a ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1362
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
article: art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 22 ust. 2-3, art. 23 ust. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 122 poz 1321
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym.
article: art. 207 § 2, art. 237 ze zn. 3 § 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 18 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu skierowania pracowników na szkolenie I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchyla poprzedzającą ją decyzję Inspektora pracy w [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Nr rej. [...] w części dotyczącej punktu 1; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w [...] na rzecz strony skarżącej A S.A. kwotę 455 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 819/04

Uzasadnienie

A S.A. w R. wniosły skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dn.[...].08.2004r. w przedmiocie nakazu skierowania na szkolenia uzupełniające pracowników i poddania sprawdzeniu kwalifikacji wymaganych przy obsłudze wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia z ustaleniem terminu wykonania tej decyzji do dn.[...].12.2004r.. Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] przeprowadził kontrolę działalności pracodawcy – strony skarżącej w celu oceny przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa pracy w transporcie wewnątrzzakładowym oraz sprawdzenia poprawności sporządzenia "Informacji o danych do ustalenia składki na ubezpieczenia wypadkowe" złożonej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za 2003r.. Protokół z kontroli podpisano w dn.[...].07.2004r.

Decyzją z dn.[...].07.2004r. Nr rej. [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] nakazał po pierwsze, aby w A S.A. w R. skierować na szkolenia uzupełniające i poddać sprawdzeniu kwalifikacji wymaganych przy obsłudze wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia imiennie wymienionych w tym nakazie 121 pracowników strony skarżącej, którzy wykonują tę obsługę. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art.108 § 1 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) motywując to względem ochrony zdrowia lub życia ludzkiego. W podstawie prawnej tej części nakazu wskazano art.9 pkt 1 ustawy z dn.6.03.1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 124 z 2001r., poz.1362 ze zm., zwana dalej "UPiP"), art.207 § 2, art.237³ § 1 ustawy z dn.26.06.1974r. Kodeks pracy (Dz.U. Nr 21 z 1998r., poz.94 ze zm., zwany dalej "Kp") oraz ust.1 pkt 13 zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.18.07.2001r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (Dz.U. Nr 79, poz.849 ze zm.), a także § 65 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn.26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 169 z 2003r., poz.1650). Po drugie, decyzją powyższą nakazano skierować na szkolenie uzupełniające i poddać sprawdzeniu kwalifikacji wymaganych przy konserwacji wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia wobec 4 imiennie wskazanych pracowników skarżących Zakładów, nadając nakazowi w tej części także rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej tego fragmentu rozstrzygnięcia podano art.9 pkt 1 UPiP, art.207 § 2 i art.237³ § 1 Kp, ust.2 pkt 13 zał.2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.18.07.2001r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych. Po trzecie, nakazano odnowić oznakowanie dróg i przejść komunikacyjnych w hali formowni Wydziału P2 i hali oddziału nawęglania Wydziału P3. Za podstawę takiego orzeczenia podano art.9 pkt 1 UPiP, art.207 § 2 i art.214 § 2 Kp, § 66 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Po czwarte Inspektor Pracy nakazał przystosować do ręcznego otwierania mechanicznie otwierane i zamykane drzwi wjazdowo-wyjazdowe w ilości 2 szt. w hali Magazynu Wyrobów Gotowych i 1 szt. drzwi w budynku Magazynu Surowców. Za podstawę prawną podano art.9 pkt 1 UPiP, art.207 § 2 i art.214 § 2 Kp, a także § 22 ust.9 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ I instancji w odniesieniu do pkt 3 ustalił termin wykonania nakazu na [...].09.2004r., zaś w odniesieniu do pkt 4 ustalił termin [...].12.2004r. Nakaz zawiera ponadto pouczenia o skutkach jego niewykonania oraz o możliwości zaskarżenia nakazu.

Odwołanie od powyższego nakazu wniosły w terminie A S.A. w R., zarzucając naruszenie art.6,7,8,11 k.p.a., art.107 § 3 k.p.a., art.108 § 1 k.p.a., błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.18.07.2001r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych, niezastosowanie § 4 ust.1 pkt 2 i ust.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.10.05.2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (Dz.U. Nr 70, poz.650 ze zm.). Skarga zawiera także zarzut naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz oraz zasady ochrony praw nabytych. W odwołaniu domagano się uchylenia pkt 1 nakazu i umorzenia postępowania w tym zakresie oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołująca się spółka podała, że jej pracownicy wykonujący obsługę wózków jezdniowych posiadają imienne zezwolenia wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.10.05.2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych, po przeprowadzeniu stosownych szkoleń według programu szkoleniowego zakupionego w "ODK MGPiP" w M., czego nie kwestionował prowadzący kontrolę inspektor pracy. Odwołująca się spółka rozumie treść nakazu jako konieczność przeprowadzenia egzaminu wobec 121 pracowników przed Urzędem Dozoru Technicznego. Odwołująca się naprowadza, że nowelizacja powołanego w podstawie prawnej nakazu rozporządzenia z dn.18.07.2001r., która weszła w życie w dn.26.09.2003r. nie uchyliła treści rozporządzenia z dn.10.05.2002r., a nie wprowadziła weryfikacji nabytych uprawnień do obsługi wózków podnośnikowych. Uznano zatem, że naruszono zasadę nieretroakcji prawa, skoro wydane uprzednio imienne zezwolenia zachowywać mają ważność. Spółka przywołała na poparcie słuszności swego stanowiska pogląd wyrażony w piśmie Urzędu Dozoru Technicznego Oddziału w R. z dn.[...].07.2004r.. Stanowisko to wspierano ponadto treścią pisma Ministerstwa Gospodarki i Pracy, Departamentu Polityki Przemysłowej z dn.30.07.2004r.. Zakłady Magnezytowe wywodziły, że dokonaną nadinterpretacją przepisów prawa naruszono zasadę legalności działania organów administracji publicznej, zasadę praworządności, pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz zasadę przekonywania. Podniesiono, że decyzja nie zawiera uzasadnienia. Odwołując się do orzecznictwa sądowego odwołująca się spółka podnosi, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie było uzasadnione.

Postanowieniem z dn.[...].08.2004r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wstrzymał natychmiastowe wykonanie "decyzji nr [...] nakazu inspektora pracy z dn.[...].07.2004r.". do czasu rozpoznania odwołania.

Opisaną na wstępie decyzją Okręgowy Inspektor Pracy w [...] z powołaniem się na dyspozycję art.138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i art.16 ust.1 pkt 4 UPiP uchylił decyzję nr [...] nakazu inspektora pracy z dn.[...].07.2004r. odnośnie skierowania pracowników tam wymienionych na szkolenie uzupełniające i poddania sprawdzeniu kwalifikacji wymaganych przy obsłudze wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia w części dotyczącej terminu i ustalił termin jej realizacji do dnia [...].12.2004r.. Organ odwoławczy przytaczając stan faktyczny sprawy wskazał, że pracownicy odwołujących się Zakładów posiadają zaświadczenia o kwalifikacjach związanych z obsługą wózków jezdniowych uzyskane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.10.05.2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym, natomiast nie posiadają zaświadczeń potwierdzających uzyskanie kwalifikacji wymaganych zdaniem organu na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.10.05.2002r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych. Zdaniem organu odwoławczego uzupełnienie załącznika Nr 2 do cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.18.07.2001r. o osoby zatrudnione przy obsłudze oraz konserwacji wózków podnośnikowych, które weszło w życie 26.09.2003r. oznacza, że oba cyt. rozporządzenia stanowią odrębne regulacje prawne. Organ II instancji zwrócił ponadto uwagę na treść rozporządzenia Rady Ministrów z dn.16.07.2002r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz.U. Nr 120, poz.1021 ze zm.). Analizując przedłożone przez odwołującą się spółkę wyjaśnienia zastępcy dyrektora Departamentu Polityki Przemysłowej Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dn.16.07.2004r. uznano, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.18.07.2001r. nie uzależniają jego stosowania od wykonywania dodatkowych czynności związanych z obsługą urządzenia podnośnikowego. Zdaniem organu odwoławczego znowelizowane rozporządzenie wyżej cyt. ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa przy użyciu tych urządzeń i nie można mu skutecznie stawiać zarzutu działania prawa wstecz. Wedle organu II instancji decyzja organu I instancji spełnia wymagania jeśli chodzi o jej elementy, które przewiduje art.21a ust.2 UPiP. Korekta decyzji w odniesieniu do terminu wykonania postanowień zwartych w decyzji I instancji uzasadniona została trudnościami w usunięciu występujących nieprawidłowości, bez jednoczesnego spowodowania zatrzymania ruchu zakładu.

Skargę na powyższą decyzję wniosły do WSA w Rzeszowie A S.A. w R. domagając się uchylenia decyzji obu instancji, względnie o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego oraz organu I instancji w pkt 1 nakazu, a także o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżąca spółka podtrzymała zarzuty naruszenia prawa sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wyeksponowano, że nowelizując rozporządzenia z dn.18.07.2001r. Minister Gospodarki nie uchylił własnego rozporządzenia z dn.10.05.2002r. regulujące uzyskiwanie uprawnień do obsługi wózków podnośnikowych, nie uregulowano także kwestii przejściowych, a w szczególności nie uregulowano kwestii weryfikacji uprawnień nabytych uprzednio. Skarżąca wskazuje, że jej zdaniem imienne uprawnienia do kierowania wózkami podnośnikowymi, nabyte przed 26.09.2003r. zachowują ważność, a odmienna wykładnia przepisów prawa przez organy inspekcji pracy stanowiłaby naruszenie zasady nie działania prawa wstecz oraz zasady ochrony praw nabytych. Skarżące Zakłady wywodzą ponadto, powołując się na pisemne stanowiska Urzędu Dozoru Technicznego Oddział w R., Specjalistycznego Ośrodka Szkoleniowego w R. oraz Ministerstwa Gospodarki i Pracy, że uprawnienia nadawane przez Urząd Dozoru technicznego odnoszą się wyłącznie do tych pracowników, którzy wykonują nie tylko obsługę, ale także konserwację wózków. Skarga zawiera w związku z tym zarzut naruszenia zasad ogólnych sformułowanych w art.6, 7, 8 i 11 k.p.a.. Skarżąca spółka kwestionuje stanowisko organu odwoławczego odnośnie interpretacji art.21a ust.2 UPiP w zakresie składników nakazu inspektora inspekcji pracy jako decyzji administracyjnej, uznając iż przepis ten stanowi tzw. "superfluum ustawowe" powtarzającym niektóre składniki decyzji administracyjnej, przewidziane w art.107 k.p.a..

Postanowieniem z dn.[...].10.2004r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wstrzymał wykonanie decyzji Nr [...] nakazu inspektora pracy z dn.[...].07.2004r., której nowy termin wykonania ustalił organ odwoławczy własną decyzją do czasu rozpoznania przez WSA w Rzeszowie skargi na decyzję z dn.[...].08.2004r.. W związku z powyższym WSA w Rzeszowie postanowieniem z dn.10.03.2005r. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, sprowadzające się do tezy, że nowelizacja rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.18.07.2001r. wprowadził dodatkowy wymóg posiadania kwalifikacji dla osób wykonujących obsługę wózków podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia, bez naruszania dotychczas obowiązującego prawodawstwa.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa).

Zdaniem sądu decyzja organu II instancji dotknięta jest tego rodzaju wadliwością, która nakazuje stwierdzenie jej nieważności. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] rozpoznawał odwołanie, którego przedmiotem był nakaz pracy – decyzja inspektora pracy z dn.[...].07.2004r. nr rej. [...]. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej jest wyrazem zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art.15 k.p.a.. Zasada ta nakłada zatem na organ odwoławczy obowiązek rozpatrzenia ponownego i to co do reguły in merito, sprawy administracyjnej rozpatrzonej przez organ I instancji. W doktrynie wskazuje się, że istota dwuinstancyjności polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji, z czego wypływa obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy (por. G.Łaszczyca, w: G.Łaszczyca, C.Martysz, A.Matan: Postępowanie administracyjne ogólne, C.H.Beck, Warszawa 2003, s.743, op. cit.). Tymczasem organ odwoławczy ograniczył swój zakres orzekania wyłącznie do pkt 1 nakazu inspektora pracy z dn.[...].07.2004r., traktując zresztą jak się wydaje ów nakaz jako zbiór czterech odrębnych decyzji administracyjnych, skoro w osnowie swej decyzji wskazał, że przedmiotem odwołania jest "decyzja nr [...] nakazu inspektora pracy". Nawet jednak w tym działaniu organ odwoławczy był niekonsekwentny, skoro uchylając nakaz inspektora pracy w części dotyczący terminu jego realizacji i ustalając nowy termin, w którym skarżąca spółka winna skierować 121 pracowników na szkolenie uzupełniające, nie odniósł się do pozostałej części pkt 1 nakazu w sposób przewidziany w art.138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zdaniem sądu wadliwym było potraktowanie przez organ odwoławczy nakazu pracy jako czterech odrębnych decyzji i ograniczanie swego orzekania, i to zresztą także wadliwie, wyłącznie do pkt 1 nakazu inspektora pracy. W myśl art.21 ust.1 pkt 1 UPiP "W wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli oraz po przeprowadzeniu postępowania wynikającego z przepisów ustawy inspektor pracy: wydaje nakazy i zgłasza sprzeciwy, o których mowa w art.9 pkt 1-2a i 4". Z kolei art.21a ust.1 UPiP stanowi, że "Nakazy, o których mowa w art.9 pkt 1-2a, inspektor pracy wydaje w formie decyzji; 1) pisemnej, 2) stanowiącej wpis do dziennika budowy, 3) ustnej". Nie ulega zatem wątpliwości, że nakaz inspektora pracy z dn.[...].07.2004r., wydany w następstwie kontroli przeprowadzonej w skarżących A, stanowił jedną decyzję administracyjną, mimo iż zawarto w niej kilka odrębnych obowiązków zakładu pracy. Zakres sprawy administracyjnej, którą rozstrzygnął organ I instancji wyznaczony został wszystkimi czterema punktami tej decyzji i takiemu zakresowi winno odpowiadać rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Tezie tej nie stoi na przeszkodzie to, że skarżąca spółka w odwołaniu kwestionowała pkt 1 nakazu inspektora pracy oraz rygor natychmiastowej wykonalności, który odnosił się tak do pkt 1, jak i pkt 2 decyzji I instancji.

Nie ulega także wątpliwości, że ocena prawidłowości pod względem formalnym orzeczenia organu odwoławczego winna być dokonywana w świetle respektowania zasad określonych w k.p.a.. W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art.10 UPiP). Katalog dopuszczalnych form orzekania przez organ odwoławczy wyznaczony jest zatem przez art.138 k.p.a., skoro przepisy UPiP nie zawierają w tym zakresie odrębnej regulacji. Organ odwoławczy w podstawie prawnej powołał dwie odrębne normy art.138 § 1 pkt 1 i art.138 § 1 pkt 2 k.p.a.. Przepisy te odnoszą się do wydania dwojakiego rodzaju decyzji organu odwoławczego – w pierwszym przypadku chodzi o "utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji", zaś w drugim możliwe jest wydanie dwóch różnych treściowo decyzji: decyzji merytoryczno-reformacyjnej, polegającej na "uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub w części i w tym zakresie orzeczeniu o istocie sprawy" albo decyzji kasacyjnej, polegającej na tym, że organ odwoławczy "uchyla zaskarżoną decyzję w całości i umarza postępowanie organu I instancji". Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, jak i z powołanej podstawy prawnej można wywieźć wniosek, że zamiarem tego organu było dokonanie reformacji rozstrzygnięcia inspektora pracy wyłącznie w zakresie uchylenia terminu natychmiastowej wykonalności decyzji w jej pkt 1. Takiemu zamiarowi powinno jednak towarzyszyć odniesienie się do reszty decyzji I instancji. Pominięcie tej kwestii oznacza rażące naruszenie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.15 k.p.a., a to zobowiązuje sąd do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego po myśli art.145 § 1 pkt 2 Ppsa, uznając że zachodzi w tym przypadku przesłanka do stwierdzenia nieważności o jakiej mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. (decyzję wydano z rażącym naruszeniem przepisów prawa).

Art.135 Ppsa uprawnia sąd do rozważenia, czy uchybieniami nie jest dotknięta decyzja organu I instancji. W ocenie sądu decyzja ta zapadła z naruszeniem prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Inspektor pracy w pkt 1 decyzji z dn.[...].07.2004r. nakazał stronie skarżącej skierowanie na szkolenie uzupełniające i poddaniu sprawdzającemu kwalifikacji wymaganych przy obsłudze wózków podnośnikowych 121 imiennie wymienionych w tej decyzji pracowników A. Decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego, ograniczając się w praktyce do wskazania podstaw prawnych nakazu. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia podano m.in. art.207 § 2 i art.237³ § 1 Kp. Przepisy te zobowiązują m.in. pracodawcę do zapewnienia wykonania nakazów wydanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy oraz zakazują dopuszczenia pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Z kolei przywołany w pkt 1 nakazu § 65 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn.26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stanowi, że przy obsłudze urządzeń transportu zmechanizowanego mogą być zatrudnione tylko osoby o kwalifikacjach właściwych do obsługi określonego urządzenia. Żaden z powyższych przepisów sam w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do nałożenia obowiązku skierowania pracowników strony skarżącej na szkolenie i sprawdzenie kwalifikacji. Inspektor pracy wymienił także w podstawie prawnej pkt 1 swego nakazu ust.1 pkt 13 zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.18.07.2001r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (zwane dalej rozporządzeniem z 18.07.2001r.). Powołany fragment załącznika wśród rodzajów urządzeń technicznych, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji wymienia "wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia". Zdaniem organu II instancji uzupełnienie tego załącznika o powyższe urządzenia od 26.09.2003r. oznaczać ma, że osoby obsługujące takie wózki, a wymienione w pkt 1 nakazu inspektora pracy, winny legitymować się od tego terminu kwalifikacjami uzyskanymi właśnie w trybie powyższego rozporządzenia z dn.18.07.2001r.. Skarżące A konsekwentnie zwalczają to rozumowanie podnosząc, że pracownicy spółki posiadają imienne zezwolenia na obsługę wózków podnośnikowych wydane w trybie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn.10.05.2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (zwane dalej rozporządzeniem z 10.05.2002r.). Zdaniem sądu racja jest po stronie skarżących A.

W myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 10.05.2002r. do obsługi wózka może być dopuszczony pracownik, który ukończył 18 lat i uzyskał: 1) uprawnienia operatora, zgodnie z odrębnymi przepisami, 2) imienne zezwolenie do obsługi wózka wystawione przez pracodawcę, ważne na terenie zakładu pracy tego pracodawcy. Zezwolenie takie może być wydane pracownikowi po ukończeniu, z wynikiem pozytywnym, szkolenia dla kierowców zorganizowanego przez pracodawcę, według programu opracowanego lub zatwierdzonego przez jednostkę organizacyjną wyznaczoną przez ministra właściwego do spraw gospodarki (§ 4 ust.2 cyt. rozporządzenia z 10.05.2002r.). Nie jest spornym, że pracownicy, o których mowa w pkt 1 nakazu inspektora pracy z dn.[...].07.2004r. ukończyli szkolenia, o jakim mowa w § 4 ust.2 rozporządzenia z 10.05.2002r., i legitymowali się stosownymi imiennymi zezwoleniami na obsługę wózków podnośnikowych na terenie A (dowód: k.9 akt administracyjnych). Organy inspekcji pracy obu instancji prezentowały stanowisko, że pracownicy ci winni legitymować się także kwalifikacjami, o jakich mowa w rozporządzeniu z 18.08.2001r.. Stanowisko to jest, zdaniem sądu, nieuprawnione.

Rozporządzenie z 18.07.2001r. określa m.in. tryb sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz rodzaje urządzeń technicznych, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji. Dwukrotne użycie sformułowania "obsługa i konserwacja" w cyt. akcie normatywnym, jak również jego wykładnia systemowa, przekonują, że czym innym są kwalifikacje na "obsługę" wózka podnośnikowego, a czym innym kwalifikacje na jego "obsługę i konserwację". Komisja kwalifikacyjna tworzona w trybie rozporządzenia z 18.07.2001r. przeprowadza egzamin, który składa się m.in. z egzaminu ustnego z wiedzy teoretycznej, w zakresie określonym w art.22 ust.2 ustawy z dn.21.12.2000r. o dozorze technicznym (Dz.U. Nr 122, poz.1321 ze zm., zwana dalej ustawa o dozorze technicznym). Art.22 ust.2 ustawy o dozorze technicznym stanowi, że "Osoby wykonujące czynności spawania, zgrzewania, lutowania oraz przeróbkę plastyczną i obróbkę cieplną w toku wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń technicznych oraz wytwarzania elementów stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji tych urządzeń obowiązane są posiadać zaświadczenia kwalifikacyjne potwierdzające umiejętność praktycznego wykonywania tych czynności oraz znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów prawnych w tym zakresie". Przepis ten stosuje się do osób obsługujących i konserwujących urządzenia techniczne (art.22 ust.3 ustawy o dozorze technicznym). Zatem posiadanie stosownych zaświadczeń kwalifikacyjnych uzyskanych w trybie rozporządzenia z 18.07.2001r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art.23 ustawy o dozorze technicznym, sama ta ustawa ogranicza do osób "wykonujących obsługę i konserwację urządzeń technicznych". Art.23 ust.5 ustawy o dozorze technicznym stanowiący delegację ustawową wskazuje, że minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia: 1) tryb sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych, 2) rodzaje urządzeń technicznych, przy których obsłudze i konserwacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji, uwzględniając stopień zagrożenia związanego z eksploatacją tych urządzeń, 3) wzór wniosku o sprawdzenie kwalifikacji. Nawet zatem w delegacji ustawowej wyraźnie wskazuje się, że chodzi o osoby wykonujące łącznie czynności obsługi i konserwacji urządzeń technicznych. Załącznik do cyt. rozporządzenia z 18.07.2001r. odrębnie wymienia urządzenia techniczne, przy których konieczne jest posiadanie kwalifikacji do ich obsługi i konserwacji, w ust.1 na te, przy których obsłudze wymagane są kwalifikacje, a w ust.2 na te, przy których konserwacji wymagane jest posiadanie kwalifikacji. Wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia wymienione są w obu ustępach tego załącznika. Zdaniem sądu trafnie jednak podnosi strona skarżąca, że imienne zezwolenia, o jakich mowa w § 4 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z 10.05.2002r. są wystarczającym dokumentem na dopuszczenie pracownika do obsługi takiego wózka na terenie zakładu. Pracownicy wymienieni w pkt 1 nakazu inspektora pracy jedynie wykonują obsługę wózków podnośnikowych, nie zaś także ich konserwację. Wywód ten prowadzi do wniosku, że organ I instancji nakazując skierowanie na szkolenie uzupełniające i poddaniu sprawdzenia kwalifikacji wymaganych przy obsłudze wózków podnośnikowych pracowników wykonujących wyłącznie obsługę tych wózków, nie zaś także i konserwację, a wymienionych w pkt 1 nakazu inspektora pracy, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, a to art.22 ust.2 i 3 ustawy o dozorze technicznych. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, z tej przyczyny sąd uchylił, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa decyzję organu I instancji – inspektora pracy, w jej pkt 1.

Pozostała część decyzji nie była kwestionowana przez stronę skarżącą, z wyjątkiem nadaniu decyzji także i w pkt 2 rygoru natychmiastowej wykonalności. Pełnomocnik skarżących A wyjaśnił na rozprawie, że strona nakaz w tej części już wykonała, zatem orzekanie w tym zakresie jest zbędne.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 Ppsa. Wyrok zaopatrzono w klauzulę ochrony tymczasowej z art.152 Ppsa, obowiązującej do chwili jego uprawomocnienia się.