Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1568/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 110 ust. 5 i ust. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 424/13 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej za służbę w Policji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 424/13, oddalił skargę S. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Miejski Policji w B. rozkazem personalnym nr [...] r. z dnia [...] lutego 2013 r. wydanym na podstawie art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. u z 2011 r. Nr 287 poz.1687 ) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie przyznawania policjantom nagród i zapomóg, a także sposobu tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla policjantów (Dz.U. Nr 251 poz. 1859) przyznał funkcjonariuszowi Policji, S. P. nagrodę roczną za 12 miesięcy służby w roku 2012 r. w wysokości 80% podstawy.

W uzasadnieniu organ wskazał na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., posiadające walor orzeczenia prawomocnego w rozumieniu art. 135o ust.1 pkt 2 ustawy o Policji, na mocy którego S. P. ukarany został karą nagany za naruszenie dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjantów.

Organ zauważył, że stosownie do postanowień art. 110 ust. 5 pkt 2, ust. 6 i 8 ustawy o Policji nagrodę roczną przysługującą policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym obniża się od 20 do 50% w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, jeżeli w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym policjant został uznany winnym zarzucanych mu czynów, jeżeli natomiast nagroda została już wypłacona – za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Komendant Policji powołał się nadto na treść § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2006 r. nakazującego organowi policji uwzględniać przy obniżaniu nagrody rocznej całokształt okoliczności sprawy, w szczególności charakter popełnionego przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub przewinienia, jego skutki, rodzaj i wymiar orzeczonej kary oraz dotychczasowe wyniki policjanta w służbie. Organ wskazał, że w związku z tym obowiązkiem dokonał oceny służby wykonywanej przez funkcjonariusza. Wskazał, że osiąga on dobre wyniki w służbie, jest zaangażowany w realizację powierzonych mu zadań, nie ogranicza się do ustawowych godzin służby, co przemawia za tym, by obniżyć nagrodę roczną w najniższym wymiarze, tj. o 20% podstawy.

Organ przedstawił także stanowisko zaprezentowane w toku postępowania przez funkcjonariusza Policji, w którym stwierdził, że wobec złożenia na orzeczenie dyscyplinarne skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest ono prawomocne. Wskazał nadto na fakt zatarcia jego skazania, co nie pozwala organowi powoływać się na fakt ukarania.

Odnosząc się do obu zarzutów, organ stwierdził, że orzeczenie dyscyplinarne staje się prawomocne w dniu wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Kara nagany nałożona orzeczeniem dyscyplinarnym została wykonana, gdyż wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania prawomocnego orzeczenia. Powołując się natomiast na pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. OSK 1628/06, Komendant Policji wywiódł, że po myśli art. 110 ust. 5 ustawy o Policji obniżenie nagrody rocznej jest obligatoryjne w przypadku stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta. Zatarcie skazania nie rodzi po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu nagrody rocznej w pełnej wysokości, a okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary, mimo jej zatarcia, muszą być brane pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez funkcjonariusza dyscypliny służbowej.

W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego S. P. zarzucił naruszenie § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152 poz. 1732 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 135q ust. 1 i ust. 7 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w dacie wydania decyzji o obniżeniu dodatku funkcyjnego ukaranie skaranego traktowane być powinno za niebyłe.

Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że bezsporny jest fakt popełnienia przez odwołującego w dniu [...] maja 2011 r. czynu stanowiącego naruszenie dyscyplinarne, za co został prawomocnie skazany w dniu [...] kwietnia 2012 r. oraz to że wymierzona funkcjonariuszowi kara uległa zatarciu. Orzeczenie o ukaraniu zostało więc usunięte z akt osobowych. Organ wskazał także, że funkcjonariuszowi wypłacono za rok 2011 nagrodę roczną w pełnej wysokości.

Organ II instancji podkreślił, że art. 110 ust. 5 ustawy o Policji należy do norm o charakterze ius cogens, jego zastosowanie nie może być wolą strony wyłączone lub ograniczone, a w przypadku zaistnienia wskazanych tam przesłanek musi nastąpić obniżenie nagrody rocznej. Zaskarżonej decyzji nie można było zatem uznać jako sprzecznej z prawem czy interesem strony. Jako bez znaczenia dla sprawy organ uznał fakt zatarcia kary wymierzonej policjantowi.

Odnosząc się do stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w B. w kwestii wysokości dokonanego obniżenia nagrody rocznej o 20%, organ odwoławczy uznał takie rozstrzygnięcie za prawidłowe. Podniósł, iż przewinienie dyscyplinarne nie wywołało negatywnych następstw, czy konsekwencji dla służby, miało incydentalny charakter, a dobre wyniki w służbie i zaangażowanie funkcjonariusza w realizację powierzonych zadań pozwala uznać jako zasadne obniżenie nagrody rocznej o najniższy możliwy wymiar.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarto polemikę ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie konieczności obniżenia nagrody rocznej z tytułu prawomocnego wymierzenia kary dyscyplinarnej, która uległa zatarciu. Zdaniem skarżącego, w przypadku usunięcia z akt personalnych orzeczenia o ukarania, brak było podstawy prawnej do obniżenia przyznanej mu nagrody. Powołując się na brzmienie art. 135q ust. 1 i 2 ustawy o Policji, skarżący stwierdził, że jeżeli kara dyscyplinarna nagany ulega zatarciu po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, to Komendant Miejski Policji musi w tym czasie wszcząć postępowanie w sprawie obniżenia nagrody rocznej i wydać rozkaz personalny przed upływem terminu do zatarcia karalności. Wydanie decyzji w późniejszym terminie stanowi naruszenie ustawowych gwarancji wynikających z art. 135q ust. 1 i 2 ustawy o Policji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na argumenty podniesione w skardze, odniesiono się do istoty nagrody rocznej wskazując, że jest to nagroda ustalona w relacji do okresu służby pełnionej w ciągu roku kalendarzowego. Wyliczenie jej wysokości jest możliwe dopiero po upływie tego okresu. Orzeczenie o uprawnieniu do nagrody rocznej w ciągu roku kalendarzowego nie jest możliwe, jako przedwczesne.

W dwóch kolejnych pismach skarżący odniósł się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, negując konieczność przyznawania uprawnienia do nagrody rocznej dopiero po roku kalendarzowym, za który jest przyznawana. Jego zdaniem obowiązkiem organu było rozpatrzenie tej kwestii niezwłocznie po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego i tylko w okresie półrocznego obowiązywania orzeczenia dyscyplinarnego istniały przesłanki do obniżenia dodatku służbowego. Odnosząc się do treści przywoływanego przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1628/06, stwierdził, że wyrok ten wydano w odmiennym stanie prawnym pod rządem obowiązywania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg. Podjął nadto próbę przeprowadzenia wykładni a contrario, porównując zapisy art.134h ust.2 pkt 2 i art. 110 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 135q ustawy o Policji. Stwierdził przy tym, że jeżeli ustawodawca zabrania wymierzenia surowszej kary za kolejny czyn w przypadku, gdy kara za ten czyn jest już zatarta, to również nie jest dozwolone obniżanie wysokości nagrody rocznej w takim przypadku. Zakwestionował także stanowisko organu, co do tego, by jego argumentacja prowadziła do nierównego traktowania policjantów, gdyż obowiązkiem organu jest wydać decyzję w przedmiocie nagrody rocznej bezzwłocznie po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego

Powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna do wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Wysokość nagrody ustala się w relacji do okresu służby pełnionej w roku kalendarzowym, za który przysługuje nagroda, a wypłaca się ją po upływie tego roku kalendarzowego, w terminie do 31 marca roku następnego (art. 110 ust. 2 i 9 ustawy). Powyższe pozwala przyjąć, zdaniem Sądu I instancji, że nagrodę roczną przyznaje się jako gratyfikację należną policjantowi z tytułu wypełnienia jego obowiązków służbowych w danym roku kalendarzowym. Uchybienie obowiązkom służbowym w roku kalendarzowym, w którym przyznana ma być nagroda roczna, skutkuje odpowiednie jej obniżenie, o czym mowa w art. 110 ust. 5 i 6 w/w ustawy. Jedną z przyczyn obligatoryjnego obniżenia nagrody rocznej jest naruszenie dyscypliny służbowej stwierdzone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym.

Jako okoliczność bezsporną Sąd I instancji uznał wydanie w stosunku do skarżącego w roku kalendarzowym 2012 prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego za czyn, jaki miał miejsce w 2011 r. Zgodnie zatem z przywołanym wyżej uregulowaniem istniała podstawa do odpowiedniego obniżenia nagrody rocznej. Jednakże, ze względu na upływ sześciomiesięcznego okresu czasu od daty prawomocności orzeczenia o ukaraniu karą nagany, decyzja w sprawie nagrody rocznej wydawana była już po zatarciu wymierzonej skarżącemu kary.

Kluczową kwestią w sprawie, w ocenie Sądu I instancji, stała się zatem odpowiedź na pytanie, czy zatarcie kary dyscyplinarnej wymierzonej funkcjonariuszowi Policji za naruszenie dyscypliny służbowej, jakie miało miejsc przed wydaniem decyzji o przyznaniu policjantowi nagrody rocznej, niweczy obowiązek przyznania tej nagrody w obniżonym wymiarze.

WSA w Gliwicach wskazał, że znane jest mu stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 773/06, w którym to wyroku Sąd stwierdził, że z chwilą zatarcia skazania następuje jego uznanie za niebyłe. Skazanie zatarte nie może więc rodzić żadnych konsekwencji prawnych, nikt też nie może ograniczać praw osoby, której skazanie uległo zatarciu. Osoba taka w świetle prawa jest niekarana, a wszystkie dane o jej karalności powinny być usunięte z dokumentów, w których je umieszczono. Jeżeli zatem w dacie wydania rozkazu personalnego o nagrodzie rocznej funkcjonariusz byłaby osobą niekaraną, nie ma podstaw do obniżenia w stosunku do niego nagrody rocznej.

Sąd I instancji zaznaczył, że poglądu tego nie podziela i traktuje go jako odosobniony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazał przy tym na wyroki WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. II SA/Wa 773/06, WSA w Gliwicach z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. IV SA/Gl 918/05 oraz NSA z dnia z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. I OSK 1628/06.

Odnosząc się do istoty instytucji zatarcia karalności, Sąd I instancji wskazał, że jest to sui generis fikcja prawna pozwalająca traktować okoliczność faktyczną w postaci karalności jako niebyłą w świetle prawa. Konsekwencją zatarcia karalności jest uznanie, że określone zdarzenie w ogóle nie istniało. W praktyce oznacza to, że skazania z przeszłości, jeżeli uległy zatarciu, nie mogą być ujawnione. Zatarcie skazania (odpowiednio zatarcie karalności) uniemożliwia ocenę nowych zdarzeń związanych z byłym sprawcą czynu poprzez pryzmat jego karalności. Nie oznacza to jednak, iż zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu, W tym miejscu Sąd I instancji powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2011 r., SDI 32/10, publ. OSNKW 2011/2/12.

Sąd I instancji podniósł, że zatarcie karalności nie jest tożsame z anulowaniem treści orzeczenia dyscyplinarnego poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego. Tak też przyjęto w orzecznictwie Sądu Najwyższego stwierdzając tam, że skazany nie odzyskuje wszystkich utraconych np. praw, orderów czy odznaczeń. Skazanie jest bowiem uważane za niebyłe, ale dopiero z chwilą jego zatarcia, od tego momentu dopiero funkcjonuje fikcja prawna i od tej też chwili nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych dla skazanego. Podkreśla się, że wcześniej skazanie to istniało i wywoływało określone skutki wynikające z treści wyroku.

Zdaniem Sądu I instancji przytoczoną wykładnię prawa należy zastosować odpowiednio w stosunku do treści art. 110 ust. 7 i 8 w zw. z ust. 5 ustawy o Policji i konsekwentnie do tego przyjąć, że zatarcie kary wymierzonej z tytułu naruszenia obowiązków służbowych w roku, za który ma być przyznana nagroda roczna, nie stanowi przeszkody do obniżenia tej nagrody.

WSA w Gliwicach stwierdził, że nagroda roczna przyznawana jest po roku pełnionej służby, a jej wysokość uwarunkowana została należytym przestrzeganiem, w tym właśnie roku, dyscypliny służbowej. W razie uchybienia obowiązkom służbowym wymagane jest tego potwierdzenie w postaci prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Mimo zatarcia karalności orzeczenie dyscyplinarne potwierdzające popełnienie czynu pozostaje w obrocie prawnym. Również fakt naruszenia dyscypliny służbowej stwierdzony w tym orzeczeniu nie zostaje poprzez zatarcie wymierzonej kary wyeliminowany w sposób absolutny. Zatarcie karalności nie przekreśla bowiem faktu, że w roku kalendarzowym, za który przyznaje się nagrodę, naruszenie dyscypliny służbowej istniało rzeczywiście i prawnie. Zatarcie karalności powoduje natomiast, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyłą. W tym miejscu Sąd I instancji powołał się na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w pkt I uchwały połączonych Izb Karnej i Wojskowej z dnia 22 grudnia 1978 r., VI KZP 23/77, zawierającej wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego stosowania przepisów dotyczących przestępstw popełnionych w warunkach recydywy (OSNKW 1979, z. 1-2, poz. 1) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 1970 r., III KR 25/70 (OSNKW 1970, z. 10, poz.121).

W ocenie Sądu I instancji przyszłe zatarcie wymierzonej za czyn dyscyplinarny kary nie ma wpływu na ocenę zachowania się funkcjonariusza Policji w roku kalendarzowym, w którym czyn został popełniony i nie może mieć wpływu na wysokość przyznawanej mu za ten rok nagrody rocznej. Sąd I instancji wskazał, że tożsame stanowisko zajęte zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1628/06. W wyroku tym stwierdza się, że uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Samo zatarcie kary dyscyplinarnej nie rodzi zatem po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu nagrody rocznej w pełnej wysokości.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zaprezentowanych w skardze i jego pismach procesowych, Sąd I instancji uznał, że są one nietrafne. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że powoływany powyżej, a także przytaczany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany był pod rządem obowiązywania odmiennej niż obecna regulacji prawnej, a zatem nie znajduje zastosowania w sprawie. Nieobowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86 poz. 789) przeniesione zostały do treści ustawy o Policji, a ich brzmienie odpowiada w pełni uprzednio obowiązującemu porządkowi prawnemu. Zdaniem Sądu I instancji nie można również zgodzić się ze skarżącym, by obowiązkiem organu było wydać decyzję w przedmiocie nagrody rocznej bezzwłocznie po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego. Termin, w którym orzeczenie o przyznaniu nagrody rocznej musi być wydane, wyznaczony został w art. 110 ust. 9 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem nagrodę roczną wypłaca się do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje nagroda. Wynika z regulacji tej niezbicie, że orzeczenie o nagrodzie rocznej nie może zapaść wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego, za który jest przyznawana i nie później niż do 31 marca roku następującego po tym roku kalendarzowym. Organ nie był zatem uprawniony do orzekania o nagrodzie rocznej skarżącego wcześniej, niż zalecił mu to ustawodawca.

WSA w Gliwicach wskazał także, że podziela, wbrew stanowisku skarżącego, pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, co do tego, że przyjęta przez skarżącego interpretacja przepisów art. 110 ust. 5-8 w zw. z art. 135q prowadziłaby do nierównego traktowania funkcjonariuszy Policji. Zdaniem Sądu wykładnia prawa dokonywana przez skarżącego nakazywałaby przypisać ustawodawcy wolę odmiennego traktowania policjantów, a przesłanką rozróżniającą miałaby być data popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a także data zakończenia postępowania dyscyplinarnego. W przypadku popełnienia czynu w pierwszej części roku kalendarzowego, za który przysługuje nagroda roczna, zachodziłaby możliwość wydania orzeczenia dyscyplinarnego również w takim czasie, by do końca tego roku nastąpiło zatarcie karalności, a w konsekwencji, w opinii skarżącego, organ nie uwzględniałby popełnienia czynu przy obliczaniu nagrody rocznej. Natomiast w przypadku popełnienia czynu w ciągu roku i pod jego koniec funkcjonariusze uznani za winnych popełnienia czynu otrzymywaliby niższą nagrodę roczną tylko ze względu na czas obiektywnie uniemożliwiający wydanie orzeczenia, czy też czas wymagany dla zatarcia karalności. Zdaniem Sądu I instancji dyskryminacji tego rodzaju nie mogłyby usprawiedliwiać żadne przepisy i żadne przyczyny. Z tego tytułu interpretacja przepisu art. 110 ust. 5, 7 i 8 w zw. z art. 135q ustawy o Policji nie jest dopuszczalna.

Zdaniem Sądu I instancji nie prowadzi również do sugerowanych przez skarżącego wniosków zastosowana przez niego wykładnia a contrario do art. 134h ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Regulacja ta pozostaje w zgodzie z przedstawionymi powyżej rozważaniami Sądu, w których przyznaje się, że zatarcie karalności uniemożliwia dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza, w pryzmacie jego uprzednio popełnionego czynu, którego karalność ustała. Istotną różnicą, której skarżący zdaje się nie zauważać jest to, że przyznanie nagrody rocznej w obniżonym wymiarze następuje z tytułu jego uchybień popełnionych przed zatarciem skazania.

Jako nietrafne WSA w Gliwicach uznał także te zarzuty, które zmierzały do wykazania uchybień natury proceduralnej, tj. art. 10 § 1 oraz art. 107 k.p.a. Sąd I instancji zauważył przy tym, że skarżący w istocie nie wyjaśnił, w jaki sposób przepisy te zostały naruszone.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł S. Po. reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie wskazał, że zaskarża wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 110 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie przyznawania policjantom nagród i zapomóg, a także sposobu tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla policjantów. Zdaniem skarżącego kasacyjnie z właściwej interpretacji i zastosowania tych przepisów wynika, iż od dnia [...] sierpnia 2012 r. S. P. posiadał prawo do wypłaty nagrody rocznej za 2012 rok w wysokości 100% podstawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie podniósł, że w rozpatrywanej sprawie konieczne jest zadecydowanie, czy ustawodawca w § 5 ust. 1 i ust. 2 cyt. rozporządzenia miał na myśli orzeczenia będące w obiegu prawnym, czy również te usunięte z akt osobowych oraz czy chodziło mu o kary "aktualne", czy również te zatarte z mocy prawa. W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący kasacyjnie prawomocnym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. został ukarany karą dyscyplinarną nagany za naruszenie dyscypliny służbowej. Spowodowało to konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie obniżenia mu nagrody rocznej. Postępowanie to powinno być wszczęte bezzwłocznie i z urzędu. Organ Policji ze swojego obowiązku się nie wywiązał. Kara dyscyplinarna będąca podstawą faktyczną wszczęcia postępowania administracyjnego uległa zatarciu z mocy prawa, a orzeczenie dyscyplinarne zostało usunięte z akt osobowych w dniu [...] sierpnia 2012 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu pod rozwagę bierze jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek przewidzianych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie występuje. NSA rozpoznał zatem wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną zgodnie z jej treścią, uznając iż podniesione w niej zarzuty, nie zasługują na uwzględnienie.

Przepis art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji stanowił, że policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna do wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Szczegółowe zasady przyznawania nagród rocznych były w tym czasie dookreślone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie przyznawania policjantom nagród i zapomóg, a także sposobu tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla policjantów (Dz. U. Nr 251, poz. 1859), wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 110b ustawy o Policji.

Nagroda roczna nie przysługiwała w sytuacjach wyliczonych w art. 110 ust. 7 ustawy, między innymi w razie skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 4 lub wymierzenia określonych kar dyscyplinarnych. Nagrodę roczną należało obniżyć o 20% - 50% w przypadkach przewidzianych w art. 110 ust. 5 ustawy. Samo obniżenie nagrody rocznej jest wówczas obligatoryjne. Przełożony miał natomiast prawo i obowiązek miarkowania tego obniżenia, kierując się przesłankami przewidzianymi w § 5 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, w tym uwzględniając okoliczności sprawy, charakter i skutki popełnionego przewinienia. Z treści omówionych przepisów wynika, że uprawnienie do otrzymywania przez policjantów nagrody rocznej, tj. dodatkowego miesięcznego wynagrodzenia, jest jednym z przejawów szczególnego statusu tych funkcjonariuszy. Stanowi ono rekompensatę za trudy i niebezpieczeństwo związane z ich codzienną służbą. Powiązane jest ono jednak z faktycznym wykonywaniem służby w ciągu roku a nie tylko istnieniem w tym czasie stosunku służbowego.

Prawo do nagrody rocznej jest ponadto uwarunkowane należytym wykonywaniem przez policjanta nałożonych na niego obowiązków, w tym dyscypliny służbowej. Naruszenie przez policjanta dyscypliny służbowej, jeżeli w zakończonym prawomocnie postępowaniu dyscyplinarnym został on uznany winnym zarzucanych mu czynów, zawsze obliguje przełożonego do skorzystania z uprawnień przewidzianych w art. 110 ust. 5 ustawy o Policji. Istotą obniżenia nagrody rocznej jest przy tym sprzeniewieżenie się przez policjanta ciążącym na niego obowiązkom służbowym. Takie jest ratio legis omawianych przepisów dotyczących nagradzania policjantów. Chodzi zatem o fakt naruszenia dyscypliny służbowej, który musi być wprawdzie wykazany w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym, a nie samo wymierzenie kary dyscyplinarnej.

Dodać należy, że w myśl art. 110 ust. 8 ustawy o Policji obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo lub czyn, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, w art. 41 ust. 1 pkt 4 i 4a oraz ust. 2 pkt 2 i 8, a także w art. 134 pkt 3-6, lub otrzymał opinię, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 i 3, albo został zwolniony ze służby w przypadkach, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, a jeżeli nagroda została już wypłacona - za rok, w którym:

1) postępowanie karne lub dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub

2) policjant został zwolniony ze służby.

Zgodnie z art. 135q ust. 2 ustawy o Policji kary dyscyplinarne po upływie okresów wskazanych w punktach 1-3 podlegają zatarciu z mocy prawa. W myśl zaś ust. 1 art. 135q taką karę dyscyplinarną uznaje się za niebyłą. Powoduje to usunięcie z akt osobowych policjanta orzeczenia o ukaraniu. Zatarcie kary dyscyplinarnej niweczy skutki związane z tym ukaraniem w tym sensie, że nie jest możliwe powoływanie się na fakt ukarania policjanta. Uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza jednak możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Samo zatarcie kary dyscyplinarnej nie rodzi zatem po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu nagrody rocznej w pełnej wysokości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1628/06, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że fakt naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej został wykazany w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Niesporne jest bowiem, że skarżący kasacyjnie za popełniony czyn został ukarany orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W związku z powyższym, ponieważ nagrody roczne wypłacane są do [...] marca danego roku kalendarzowego, nagroda roczna za rok 2011 została mu wypłacona w pełnej wysokości. Obniżenie nagrody możliwe zatem było dopiero w odniesieniu do nagrody rocznej za rok 2012. Słusznie zatem Sąd I instancji podkreślił, że orzeczenie o nagrodzie rocznej nie może zapaść wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego, za który jest przyznawana i nie później niż do 31 marca roku następującego po tym roku kalendarzowym. Organ nie był zatem uprawniony do orzekania o nagrodzie rocznej skarżącego wcześniej, niż zalecił mu to ustawodawca. Istniały zatem podstawy do obniżenia skarżącemu nagrody rocznej na podstawie art. 110 ust. 5 i ust. 6 ustawy o Policji. Zarzut naruszenia przez WSA we Gliwicach art. 110 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2006 r. jest więc niezasadny. Z tych względów skarga kasacyjna jako niezawierająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.