Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 521/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 205  par. 2,  art. 3  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 3,  art. 104  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2021 r. nr KOC/7612/Go/21 w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 27 października 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego L. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium/organ") decyzją z 20 grudnia 2021 r., nr KOC/7612/Go/21, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") z 27 października 2021 r., nr 299/SD/2021, odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], o pow. 1014 m2, w zakresie obecnych działek ewidencyjnych nr [...] – cz. oraz [...] – cz., z obrębu [...].

Powyższa decyzja Kolegium wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Nieruchomość warszawska znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej również jako "dekret"). Zgodnie z art. 1 dekretu, nieruchomość [...] przeszła na własność gminy W.. Następnie od 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa. Obecnie, nieruchomość [...] stanowi własność Miasta W..

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w Warszawie z [...] czerwca 1948 r., nr [...], prawo własności nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], o pow. 1014 m2, uregulowane jest wpisem jawnym na rzecz J. P., na podstawie aktu kupna z dnia [...] lipca 1933 r., Nr [...].

Pismem z 7 lipca 1947 r. J.P. zwrócił się do Zarządu Nieruchomości Miejskich w W. o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].

Następnie, pismem z 2 sierpnia 1948 r. J. P. zwrócił się do Wydziału Gospodarki Gruntami Zarządu Miejskiego w W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie czasowej własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], załączając wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z 20 czerwca 1950 r., nr WBP/023/3901/48P odmówiło J. P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].

Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach, Wydział VII Cywilny z 24 czerwca 1997 r., sygn. akt [...], spadek po J.P., zmarłym w dniu [...] lutego 1973 r. nabyli na podstawie ustawy żona H. P. oraz syn J.P., po 1/2 części każde z nich; natomiast spadek po H. P., zmarłej w dniu [...] sierpnia 1981 r. nabył syn J. P. w całości.

Z kolei na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział VII Cywilny z 12 listopada 1996 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłym w dniu [...] sierpnia 1996 r. J.P. nabył na podstawie ustawy syn L. P. w całości.

Decyzją z 27 października 2021 r., nr 299/SD/2021, Prezydent odmówił L. P. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], o pow. 1014 m2, w zakresie obecnych działek ewidencyjnych nr [...] – cz. oraz [...] – cz., z obrębu [...]. Jednocześnie Prezydent wskazał, że rozpoznanie wniosku dekretowego odnośnie pozostałej części dawnej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...], z obrębu [...], nastąpi odrębną decyzją. Prezydent wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Natomiast objecie w posiadanie przedmiotowego gruntu nieruchomości [...] przez gminę nastąpiło 23 stycznia 1948 r., czyli z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 3 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. informacji o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę W.. Organ I instancji uznał, że w realiach niniejszej sprawy termin ten upłynął 23 lipca 1948 r. Organ I instancji stwierdził zatem, że odmówił uwzględnienia wniosku J.P. z 2 sierpnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], z uwagi na jego złożenie po upływie terminu.

Odwołanie od powyżej decyzji Prezydenta złożył L. P., podnosząc w szczególności zarzut braku rozpoznania przez organ I instancji wniosku J.P. z 7 lipca 1947 r. o przyznanie prawa własności przedmiotowej nieruchomości [...].

Zaskarżoną decyzją z 20 grudnia 2021 r., nr KOC/7612/Go/21, Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z 27 października 2021 r., nr 299/SD/2021.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ zacytował i dokonał analizy przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę W. (Dz. U. Nr 16, poz. 112). Na tej podstawie przyjął, że gmina dokonała ogłoszenia o przystąpieniu do objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie, które zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr 3 z 23 stycznia 1948 r. pod pozycją 1.1. W ogłoszeniu tym pod nr 147 wskazano adres nieruchomości ([...]), numer hipoteczny ([...]), imię i nazwisko właściciela oraz termin oględzin gruntu - 10 grudzień 1947 r. Zdaniem organu, gmina nie miała obowiązku poszukiwania dotychczasowych właścicieli ani ustalania ich adresów zamieszkania, miała jedynie obowiązek zawiadomienia dotychczasowego właściciela, bądź osoby prawa jego reprezentującej, o terminie oględzin gruntu, jednak tylko w miarę posiadania danych o miejscu ich pobytu. Organ zwrócił uwagę, że w powołanym wyżej ogłoszeniu o objęciu gruntu w posiadanie przez Gminę W. opublikowanym w dniu 23 stycznia 1948 r. wskazano, że został sporządzony protokół oględzin przedmiotowej nieruchomości, który jednak nie zachował się w aktach archiwalnych. Powyższe prowadzi do wniosku, zdaniem organu, że objęcie w posiadanie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], przez gminę nastąpiło w dniu 23 stycznia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 3 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., a więc termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upłynął w dniu 23 lipca 1948 r., co oznacza, że wniosek J. P. z 2 sierpnia 1948 r. został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu.

Końcowo organ wyjaśnił, że z sentencji decyzji Prezydenta z 27 października 2021 r., jednoznacznie wynika, że przedmiotem rozpoznania był wyłącznie wniosek J.P. z 2 sierpnia 1948 r. Natomiast odrębną kwestią pozostaje rozpoznanie wniosku J.P. z 7 lipca 1947 r. Kolegium wskazało przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Składu Siedmiu Sędziów NSA z 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 3/03, stwierdził: "Termin do zgłoszenia przez dotychczasowego właściciela gruntu, określonego w art. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), wniosku o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej), o którym mowa w art. 7 ust. 1 tego dekretu jest zachowany także wówczas, gdy został zgłoszony przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę".

Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. P. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego A. S., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U Nr 16 poz. 112) przez bezzasadne uznanie, że wniosek z 2 sierpnia 1948 r., o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości został złożony po upływie 6 miesięcznego terminu wskazanego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr 3 z dnia 23 stycznia 1948 r., a zatem nie podlegał ocenie pod kątem spełniania przesłanek do przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości, podczas gdy, skoro nie doszło do zawiadomienia J. J. (J.) P. właściciela Nieruchomości (przy ul. [...] Hip Nr [...]), o terminie dokonaniu objęcia gruntu w posiadanie w dniu 23 stycznia 1948 r., pod znanym Zarządowi Miejskiemu aktualnym adresem zamieszkania (pobytu) J. (J.) P. tj. W., ul. [...]; to bezskuteczne jest objecie w posiadanie Nieruchomości na podstawie Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr 3 z dnia 23 stycznia 1948 r., z uwagi na rażące naruszanie prawa tj. § 7 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U Nr 16 poz. 112), co powoduje że wniosek z 2 sierpnia 1948 r., zostały złożony w przypisanym prawem terminie, albowiem nie doszło do rozpoczęcia biegu 6 miesięcznego terminu do złożenia wniosku dekretowego;

2) art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w sposób uniemożliwiający kontrolę zaskarżonej decyzji organu w toku postępowania przed sądem administracyjnym oraz poznanie i prześledzenie procesu myślowego organu w Warszawie, odnośnie do zarzutu niedoręczenia J.(J.) P. zawiadomienia o przystąpieniu do objęcia w posiadanie nieruchomości w dniu 23 stycznia 1948 r., na jego adres zamieszkania (pobytu) przy ul. [...] W., znany z urzędu Zarządowi Miejskiemu w W., jako wskazany we wniosku z 7 lipca 1947 roku, skutkującego brakiem objęcia nieruchomości w posiadanie na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U Nr 16 poz. 112) a w konsekwencji bezzasadne oddalenie odwołania od Decyzji Prezydenta m.st. Warszawa;

3) art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. z w zw. z art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, że Prezydent był uprawniony do rozpoznania na podstawie decyzji administracyjnej wyłącznie wniosku z 2 sierpnia 1948 r., złożonego przez J.(J.) P., pomimo że w aktach sprawy znajdował się również wniosek złożony przez J. (J.) P. w 7 lipca 1947 r. podczas gdy Prezydent był zobowiązany do rozpoznania powierzonej mu sprawy administracyjnej w wyniku rozpoznania wszystkich znajdujących się w aktach sprawy wniosków o ustanowienie prawa własności czasowej złożonych przez J. P. w trybie art. 7 ust. 1 dekretu tj. wniosku z 2 sierpnia 1948 r., oraz wniosku z 7 lipca 1947 r., na podstawie jednej decyzji administracyjnej, co powoduje że decyzja Kolegium oraz decyzja Prezydenta zostały wydane z rażącym naruszaniem prawa tj. art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu;

4) art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia faktycznego oraz prawnego w sposób uniemożliwiający kontrolę zaskarżonej decyzji Kolegium w toku postępowania przed sądem administracyjnym oraz poznanie i prześledzenie procesu myślowego organu przez uznanie, iż dopuszczalne jest wydanie dwóch oddzielnych decyzji administracyjnych na skutek rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku złożonego 2 sierpnia 1948 r., o ustanowienie prawa własności czasowej do Nieruchomości złożonego przez J.(J.) P. a następnie rozpoznanie i rozstrzygniecie wniosku z 7 lipca 1947 r., złożonego również przez J.(J.) P., pomimo ze oba wnioski stanowiły dokumenty zgromadzone w aktach sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz uchylenie decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jak też o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego) według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.

Na podstawie art. 4 dekretu wydane zostało rozporządzenie Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. 1946, Nr 16, poz. 112, dalej jako "rozporządzenie z 7 kwietnia 1947 r."), następnie uchylone 10 lutego 1948 r. na mocy rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. o tej samej nazwie (Dz. U. z 1948 r. Nr 6, poz. 43, dalej jako "rozporządzenie z 27 stycznia 1948 r.").

Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 7 kwietnia 1947 r., o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie gminy Zarząd Miejski W. ogłasza w organie urzędowym Zarządu Miejskiego (Dziennik Urzędowy Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.). Zgodnie natomiast z § 5 rozporządzenia z 7 kwietnia 1947 r., niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski - w miarę posiadania danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osoby jego prawa reprezentującej - prześle im zawiadomienie o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie. W przypadku oddania gruntu na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie zawiadomienie otrzymuje prócz tego użytkownik gruntu. Celem tego przepisu było umożliwienie takiej osobie udziału w oględzinach nieruchomości, gdyż zgodnie z § 7 pkt 2 rozporządzenia z 7 kwietnia 1947 r. osoba taka mogła wnieść zastrzeżenie do protokołu jeżeli jego ustalenia naruszałyby prawa tej osoby. W § 8 rozporządzenia z 7 kwietnia 1947 r. jasno wskazano, że grunt uważało się za objęty przez Gminę z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin. Ogłoszenia takiego należało dokonać w terminie 1 miesiąca od oględzin - § 8 pkt 2 rozporządzenia z 7 kwietnia 1947 r. Z kolei kolejne rozporządzenie z 27 stycznia 1948 r. upraszczało całą procedurę i wskazywało w § 3, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru urzędowego Zarządu Miejskiego w którym zamieszono ogłoszenie, o którym mowa w § 1. Brak już było zatem wymogu zawiadomienia o przystąpieniu do obejmowania gruntu w posiadanie.

Abstrahując od stanowiska Kolegium co do nieprzywracalności terminu do złożenia wniosku dekretowego, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela bez potrzeby powielania argumentów przytoczonych przez Kolegium, Sąd nie podziela poglądu organu co do braku dysponowania przez Zarząd Miejski W. danymi o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela nieruchomości [...] czyli J. P. na moment ogłoszenia o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie.

Zgodnie ze stanowiskiem organów obu instancji w zakresie ustalenia daty objęcia w posiadanie przedmiotowego gruntu przez gminę za wiążące należy przyjąć ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr 3 z 23 stycznia 1948 r., gdzie pod nr 147 (w pozycji 1.1) wskazano adres nieruchomości ([...]), numer hipoteczny ([...]), imię i nazwisko właściciela (J. P.) oraz termin oględzin gruntu (10 grudzień 1947 r.). Ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym nr 33 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr 3 z 23 stycznia 1948 r. dokonane zostało na podstawie przepisów rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. przed dniem 10 lutego 1948 r. tj. przed datą wejścia w życie rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. Powyższe stanowisko organów jest błędne.

Uszło bowiem uwadze Prezydenta oraz Kolegium, że w aktach sprawy znajduje się wniosek J.P. z 7 lipca 1947 r. skierowany do Zarządu Nieruchomości Miejskich w W. o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. We wniosku tym wnioskodawca wskazała swój adres zamieszkania w W., przy ul. [...]. Na przedmiotowym wniosku znajduje się także adnotacja o jego przyjęciu 9 lipca 1947 r. przez Kierownika Rejonu III, przy jednoczesnym wskazaniu, iż wylegitymowano osobę wnoszącą pismo jako J. P.. Zdaniem Sądu powyższe świadczy o tym, że adres J. P. był znany Zarządowi Miejskiemu i łatwo dostępny dla tego organu.

Zauważyć należy, że rozporządzenie z 7 kwietnia 1946 r. przewidywało w § 5 ust. 1, że niezależnie od ogłoszenia Zarząd Miejski powinien przesłać właścicielom zawiadomienie o obejmowaniu gruntu w posiadanie z zastrzeżeniem, że zarząd miejski będzie to czynił w miarę posiadanych danych o miejscu pobytu dotychczasowego właściciela gruntu lub osób prawa jego reprezentujących. Oznacza to, zdaniem Sądu, że dane te powinny być łatwo dostępne Zarządowi Miejskiemu jako organowi. Jeżeli zatem organ był w posiadaniu tych danych lub je bez zbędnego nakładu pracy mógł uzyskać powinien tak uczynić.

Natomiast pominięcie znajdujących się w posiadaniu Zarządu Miejskiego dokumentów zawierających dane adresowe dotychczasowego właściciela może świadczyć o objęciu gruntu w posiadanie z rażącym naruszeniem § 5 ust. 2 rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r.

Mając zatem na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że Prezydent wyprowadził całkowicie błędny wniosek, powielony następnie przez Kolegium, o skuteczności objęcia przez gminę w posiadanie gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...], na podstawie ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr 3 z 23 stycznia 1948 r. Zdaniem Sądu, termin na złożenie przez J. P. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nie upłynął 23 lipca 1948 r., skoro Zarząd Miejski nie przesłał J.P. zawiadomienia o obejmowaniu gruntu w posiadanie, w sytuacji gdy organ ten dysponował adresem zamieszkania dotychczasowego właściciela gruntu.

Niezależnie jednak od powyższego, w ocenie Sądu, w toku postępowania przed Prezydentem został zebrany materiał dowodowy pozwalający na przyjęcie, że złożony 9 lipca 1947 r. przez J.P. wniosek z 7 lipca 1947 r. o przyznanie własności czasowej uznać należy za złożony w terminie. Jak słusznie bowiem wskazało Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji teza uchwały 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 3/03 brzmi jednoznacznie: "Termin do zgłoszenia przez dotychczasowego właściciela gruntu określonego w art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) wniosku o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej), o którym mowa w art. 7 ust. 1 tego dekretu, jest zachowany także wówczas, gdy wniosek został zgłoszony przed objęciem gruntu w posiadanie przez gminę." Zdaniem Sądu orzekającego, w niniejszej sprawy mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją.

Sąd nie podzielił przy tym zapatrywania Kolegium, że zasadne jest rozdzielenie rozpatrzenia obu wniosków dekretowych J. P. w dwóch odrębnych decyzjach. Jak powszechnie wskazuje się w doktrynie (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na "sprawę administracyjną" w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Niewątpliwie zarówno wniosek z 7 lipca 1947 r. jak i z 2 sierpnia 1948 r., został wystosowany przed jeden i ten sam podmiot (J. P.) do tego samego organu (Zarządu Miejskiego W.) w przedmiocie tożsamego żądania ustanowienia na podstawie art. 7 dekretu na rzecz wnioskodawcy prawa własności czasowej do nieruchomości [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...]. W obu przypadkach adresatem decyzji organu byłby więc ten sam podmiot J. P. (obecnie Skarżący), a przedmiotem rozstrzygnięcia było by prawo własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości [...]. Za niezasadnością twierdzenia Kolegium w tym zakresie przemawiają również względy ekonomiki procesowej wyrażone w art. 12 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przyjęta natomiast przez organy metodologia postępowania w niniejszej sprawie stanowi zaprzeczenie powyżej zasadzie, co w istocie stanowi działanie na szkodę strony postępowania, która jest pozbawiona z winy organów prawa do rozstrzygnięcia swojej sprawy w rozsądnym terminie.

Podsumowując, Sąd orzekający stanął na stanowisku, że w sprawie pozostaje do rozpatrzenia wniosek dekretowy J.P. (sformułowany w piśmie z 7 lipca 1947 r., ponowiony następnie w piśmie z 2 sierpnia 1948 r.), który niewątpliwie zostały złożone w terminie, a więc skutecznie, co za tym idzie jego rozpoznanie przez Prezydent ma znaczenie prawne dla ustalenia sytuacji prawnej spadkobiercy J. P., czyli Skarżącego, w kontekście ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], co przemawia za koniecznością jego merytorycznego rozpoznania przez Prezydenta.

Uwzględniając powyższe Sąd doszedł zatem do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja Kolegium, jak i poprzedzającą ją decyzja Prezydenta są wadliwe, wydane z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 oraz art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., to jest takim, które miało wpływ na wynik sprawy, co legło u podstaw ich uchylenia w całości.

W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent będzie zobligowany wziąć pod uwagę ocenę prawną niniejszej sprawy wyrażoną w uzasadnieniu wyroku, w szczególności rozpatrzy merytorycznie wniosek dekretowy J.P. (sformułowany w dwóch pismach z 7 lipca 1947 r. oraz 2 sierpnia 1948 r.).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r., poz. 265) - obciążając Kolegium obowiązkiem zwrotu Skarżącemu kosztów postępowania sądowego w kwocie 697 zł (wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika - 480 zł, opłata skarbowa od udzielenia pełnomocnictwa - 17 zł).

Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).