Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1676/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 § 1, art, 145 § 1 pkt 1 lit a-c, art. 133, art. 134,art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1 - 3a, art. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działający w imieniu Zakładu) w wyniku złożenia przez D. B. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2009 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] marca 2008r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż skarżąca w okresie od 08.02.2000 r. do 30.11.2003 r. podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W wyżej wymienionych okresach skarżąca była zobowiązana do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

D. B. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności ze względu na sytuację zdrowotną i majątkową. Wyjaśniła, iż wnosi o umorzenie należności za okres od czerwca 2000 roku do listopada 2003r. Podała, iż w 2000 roku złożyła dokumenty dotyczące rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednak jej nie rozpoczęła. Następnie zmodyfikowała swój wniosek w ten sposób, iż zwróciła się o całkowite umorzenie należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek z 19 września 2008r. wskazała, iż od grudnia 2003r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług krawieckich. Oświadczyła, iż ponosi stratę z tytułu prowadzenia tej działalności w wysokości 600 zł miesięcznie oraz, że nie posiada majątku znacznej wartości, za wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego. Wyjaśniła, iż jest osobą chorą, w trakcie leczenia, mieszka w lokalu mieszkalnym, wynajmowanym od miasta, wraz z dorosłym synem.

Decyzją z [...] maja 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia ww. należności. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przypadku skarżącej nie zachodziły żadne okoliczności pozwalające na uznanie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zmianami) zwanej dalej u.s.u.s.

Nie zostało też wykazane istnienie przesłanek z §3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141 poz.1365) stanowiących o braku możliwości opłacania składek przez zobowiązanego ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną. Organ uznał, że zobowiązana pokrywa swoje wydatki z dochodów otrzymywanych z prowadzenia działalności gospodarczej. Nie ma zaległości czynszowych, podatkowych. Mimo wskazania ponoszenia straty z działalności gospodarczej w wysokości 600 zł miesięcznie, fakt ten nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach. Zobowiązana nie sprecyzowała jakiego okresu czasu ta strata dotyczyła. Nie przedstawiła też aktualnej dokumentacji medycznej, w tym zaświadczeń lekarskich ani dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków na leczenie, w związku z problemami zdrowotnymi. Ponadto organ ustalił, że D. B. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dorosłym synem L., który do 13 stycznia 2009 r. do 19 lutego 2009 r. był zgłoszony do Urzędu Pracy [...] W. jako osoba bezrobotna, w okresie od [...].01.2009 r. do [...].02.2009 r. miał prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Przez następny miesiąc (od [...] lutego do [...] marca 2009 r.) był zatrudniony w K. [...] z wynagrodzenie brutto 2.479, 91 zł. Obecnie nie jest zgłoszony do ubezpieczeń przez żaden podmiot, ale nie zostało też wykazane przeciwwskazanie do podjęcia zatrudnienia przez niego.

Organ stwierdził, iż uregulowanie obciążających skarżącą należności wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych będzie stanowiło pewne utrudnienie w zaspokajaniu potrzeb wnioskodawczyni. Jednakże Zakład kierując się zasadą, iż umorzenie jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, odmówił umorzenia należności.

Decyzją z [...] sierpnia 2009 r., wydaną w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zakładu utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2009r. W uzasadnieniu organ ponownie podtrzymał argumentację Zakładu wskazując, iż w przypadku skarżącej nie zachodziła żadna okoliczność pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Analizując natomiast sprawę w aspekcie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) organ ustalił, iż skarżąca prowadzi obecnie działalność gospodarczą i za 2007 rok wykazała dochód w wysokości 5 917,82 zł, natomiast zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-37 za rok 2008 dochód wynosił 236,53 zł. Organ zauważył, iż skarżąca składając oświadczenie w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek na datę 18.09.2008 r. wskazywał stratę z prowadzonej działalności średnio miesięcznie w wysokości 600 zł, a na datę 22.06.2009 r. nie zamieścił żadnej informacji na ten temat. Z przedstawionych zaś dokumentów wynika, że skarżąca ponosi wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego; opłaty za lokal i energię oraz związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: wpłaty na rzecz ZUS, opłaty za lokal, energię, telefon.

Organ ustalił, że skarżąca nie posiada zadłużenia z tytułu prowadzenie działalności gospodarczej. Jedyny zadłużeniem jest istniejący na datę 21.05.2009 r. kredyt w wysokości 945, 34 zł na karcie kredytowej [...] prowadzonej prze [...] Bank z przyznanym limitem w wysokości 1000 zł. Minimalna kwota spłaty zadłużenia to 96, 63 zł

Organ podzielił ustalenie pierwszoinstancyjne co od istnienia wspólnoty gospodarstwa domowego z synem L.

Prezes Zakładu również wskazał, iż zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym Zakładu, dorosły syn zainteresowanej obecnie, tj. od 19.03.2009r. nie jest zgłoszony do ubezpieczeń przez żaden podmiot. Organ przywołał dokumenty będące podstawą ww. ustaleń. Wskazał również, że w odniesieniu do zgłoszonych problemów zdrowotnych skarżąca przedstawiła kartę leczenie szpitalnego ze Szpitala [...] w W. z dnia [...].05.2007 r. oraz kartę informacyjną z [...] w W. z dnia [...].07.2008 r. Nie udokumentowała natomiast wydatków ponoszonych w związku z leczeniem czy zakupem leków.

Mając powyższe na uwadze Prezes Zakładu zauważył, iż organ wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia powinien kierować się nie tylko dbałością o ważny interes strony, ale powinien mieć także na względzie fakt, że umorzenie jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek. Dlatego też, zdaniem organu, środek w postaci umorzenia winien być stosowany wyłącznie w stosunku do dłużników, których sytuacja w sposób istotny różni się od sytuacji innych płatników składek. W przypadku skarżącej organ tych szczególnych okoliczności nie dostrzegł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 września 2009 r. na decyzję Prezesa Zakładu z [...] sierpnia 2009 r., D. B. ponownie wskazała, iż w 2000 roku złożyła dokumenty dotyczące rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednak jej nie rozpoczęła, ponieważ związane z rozpoczęciem działalności koszty przekroczyły jej możliwości finansowe. Skarżąca mylnie myślała, że skoro nie prowadzi działalności gospodarczej to nie jest zobowiązana do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Działalność gospodarczą rozpoczęła w 2003 roku i obecnie osiąga niewielkie dochody. Dochód ten ledwie wystarcza jej na pokrycie opłat bieżących, lokalowych i domowych. Skarżąca podała, iż miesięcznie ponosi następujące wydatki: 1) czynsz za lokal – 270 zł., 2) ZUS – 840 zł, 3) telefon stacjonarny – 70 zł, 4) energia elektryczna 70 zł., 5) podatek od lokalu (kwartalnie) -92 zł., 6) czynsz za mieszkanie – 650 zł, 7) energia elektryczna (mieszkanie) – 250 złotych, 8) telefon – 80 zł.,9) drobne naprawy – 100 złotych. Ponadto skarżąca spłaca kredyt i ponosi duże wydatki związane z leczeniem i przebytą chorobą. Wniosła o umorzenie zadłużenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniosła o umorzenie zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącej z dnia 23 września 2008 r. sprecyzowanym pismem z dnia 15 października 2008 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęcie należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek (treść tych przepisów przytoczona została w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji). Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalonej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmując decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącej. Organy orzekające wskazały, że Skarżąca w sposób czynny prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi określone dochody. Sama Skarżąca nie próbowała przy tym w ogóle wykazać, iż spełniona została przesłanka całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu prawidło zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do Skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości – jak wyżej wyjaśniono – umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek ( definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą ciężkie skutki dla niej i jego rodziny.

Skarżąca wprost odwoływała się do dwóch przesłanek, tj. sytuacji gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, gdyż doprowadziłoby ją do bankructwa ( zamknięcia zakładu usług krawieckich) i braku środków na życie ( § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.) oraz przewlekłej choroby pozbawiającej ją możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt. 3 w/w rozporządzenia).

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, że sytuacja przewidziana § 3 rozporządzenia nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Przede wszystkim organ ustalił w oparciu o zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z [...].06.2005 r. (zmiana), w oparciu o trzy zaświadczenia Prezydenta [...] W. z dnia [...].07.2008 r., o pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z [...].08.2008 r.; [...].01.2009 r.; [...].02.2009 r.; [...].04.2009 r. i [...].06.2009 r. oraz kwestionariusze o możliwościach płatniczych płatnika składek z [...].09.2008 r. i z [...].06.2009 r., że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej.

Działalność ta jest dochodowa o czym świadczą zeznania podatkowe Skarżącej za 2007 i 2008 r. oraz deklaracja rozliczeniowa PIT 16A z dnia [...].01.2008 r. W sposób pośredni potwierdzają tę okoliczność przedstawione dowody zapłaty czynszu za lokal mieszkalny i użytkowy z dnia [...].09.2007 r. [...].05.2009 r. oraz zaświadczenia o nie zaleganiu z opłatami Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] W. [...] ADM [...] z dnia [...].01.2009 r.,[...].08.2009 r. i zaświadczenie tegoż ADM z dnia [...].04.2009 r. o wysokości czynszu, zaświadczenia Urzędu Skarbowego W. [...] z [...].04 2009 r. o nie zaleganiu z zapłatą podatku od działalności gospodarczej.

Potwierdzają to również przyjęte w poczet materiału dowodowego faktury wystawione za energię elektryczną. Faktury te zostały opłacone zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia [...].06.2009 r. i [...].09.2008 r. Według treści tych oświadczeń skarżąca nie posiada zaległości, długów wobec osób trzecich poza zaległościami wobec ZUS oraz poza debetem w kwocie 945,34 zł istniejącym na karcie kredytowej [...] na datę 21.05.2009 r. ( dodatkowo zaświadczenie [...] Banku).

Wszystkie w/w dokumenty zostały wskazane i omówione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ odniósł się do twierdzeń skarżącej zawartych w oświadczeniu z dnia 18.09.2008 r. dotyczących ponoszenia straty na działalności gospodarczej w wysokości 600 zł miesięcznie. Wskazał, że skarżąca nie określiła czasookresu zaistnienia tej straty. Z zeznania podatkowego za rok 2008 wynika, że działalność zakończyła się dochodem. Wprawdzie była to kwota 236.53 zł ale skarżąca nie generowała długów. Na wezwanie organu z dnia [...].06.2009 r., doręczone 13.06.2009 r. skarżąca przedstawiła aktualną sytuację finansowa w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych na datę 22.06.2009 r. nie wskazując wyniku ekonomicznego z prowadzonej działalności gospodarczej.

Brak tego wskazania nie przeszkodził w ustaleniem dodatniego wyniku ekonomicznego skoro pokrywane były wydatki związane zarówno z prowadzeniem działalności gospodarczej jak i z kosztami domowymi. Ustalenie to jest prawidłowe i logiczne.

Przedstawione przez skarżącą rachunki wystawione w 2008 r. w postaci faktury VAT S. S.A. za okres 1.03.2008 r. do 31.08.2008 r. na kwotę 1.234,96 zł, trzy potwierdzone zapłaty za składki ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy z dnia 8.09.2008 r. za sierpień 2008 r. na łączną kwotę 782,72 zł, czynsz za lokal mieszkalny wówczas wynoszący 117,84 zł miesięcznie oraz czynsz za lokal użytkowy w wysokości 260 zł miesięcznie – uregulowane przez skarżącą na bieżąco świadczą o tym, że przychody uzyskane przez nią z działalności gospodarczej w 2008 r. były wyższe i nie zamykały się kwotą 236,53 zł wskazywaną w PIT-37 za rok 2008 jako przychód i dochód.

Brak wskazania przez skarżącą wysokości dochodu osiąganego w 2009 r. nie daje podstawy do uznania, że tego dochodu nie ma. Przemawia o tym oświadczenie skarżącej z 22 czerwca 2009 r., z którego wynika, że poza zaległościami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania (powstałymi znacznie wcześniej) i kredytem z karty kredytowej [...] w wysokości 945,34 zł nie ma żadnych długów. Zaległość wobec banku w wysokości 945,34 zł nie uprawnia do twierdzenia, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i żyje na kredyt. Przeczą temu wysokości pokrywanych wydatków np faktura VAT za energię elektryczna z 1.09.2008r. na kwotę 555,75 zł z terminem płatności do 10.02.2009; z dnia 1.03.2009 na kwotę 536,23 zł oraz za okres od 1.09.2008 r. do 28.02.2009 r. na kwotę 1.886,96 zł; wysokości czynszu za lokal użytkowy w kwocie 270 zł. miesięcznie (potwierdzenia zapłaty z 30.05.2009 r.), wysokość czynszu za lokal mieszkalny w kwocie 637,61 zł poczynając od maja 2009 r. (zaświadczenie ADM [...] w W. z [...].04.2009 r.).

Zatem ustalenia organu co do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą oraz osiągania z niej dochodów są prawidłowe.

Odnośnie podniesionych przez skarżącą problemów zdrowotnych organ ustalił, w oparciu o przedstawione karty informacyjne z dnia [...].05.2007 r. oraz z C. bez daty, iż skarżąca ma kłopoty ze zdrowiem ale nie wykazała wydatków ponoszonych w związku z leczeniem czy zakupem leków.

Temu ustaleniu też nie można odmówić prawdziwości.

Z obu dokumentów wynika, że skarżąca zachorowała i leczyła się w 2007 r. Karta informacyjna ze Szpitala [...] w W. z dnia [...].05.2007 r. stwierdza leczenie szpitalne w okresie [...] maja 2007 r. do [...] maja 2007 r. Natomiast karta informacyjna z C. [...] w W. wystawiona bez daty stwierdza leczenie ambulatoryjne w okresie od [...].06.2007 r. do [...].07.2007 r. z zaleceniami zgłaszania się na badania kontrolne.

Powyższe karty stwierdzają chorobę [...], co jest poważnym schorzeniem mogącym wpływać na sytuację osobistą skarżącej i jej możliwości płatnicze. W tym celu organ wzywał skarżącą do przedstawienia wszelkiej dokumentacji potwierdzającej zasadność argumentów przedstawionych we wniosku o umorzenie zaległości, w tym aktualnych dokumentów, zaświadczeń lekarskich potwierdzających zarówno samą chorobę jak i dokumentujących koszty z tym związane. Ostatnie wezwanie do skarżącej zostało skierowane w postępowaniu dotyczącym ponownego rozpatrzenia wniosku. Wezwanie z dnia [...] czerwca 2009 r. zostało doręczone skarżącej 13 czerwca 2009 r. Skarżąca poza wcześniej złożonymi w/w informacjami ze szpitali nie przedstawiła żadnych innych dokumentów mogących świadczyć o wysokości kosztów leczenia lub świadczących o wpływie choroby na możliwość zarobkowania przez nią obecnie.

Wraz z wymienionym wezwaniem skarżąca była pouczona o podstawach prawnych umorzenia zaległych składek, o uznaniowości wydawanych decyzji i uzależnieniu ich od oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Również uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej odnosiło się do braku dokumentów potwierdzających ponoszenia wydatków na leczenie i skutku z tego wypływającego dla wniosku skarżącej.

Zatem organ dokonał należytej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego. Informacje dotyczące stanu zdrowia są objęte ochroną danych osobowych. To sama skarżąca może ujawnić te informacje organowi. Ponadto § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. stanowi, że to skarżąca ma wykazać istnienie szczególnej sytuacji osobistej, majątkowej dającej podstawę do ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek.

Brak przeprowadzenia takiego dowodu, przy istnieniu prawidłowego wezwania i pouczenia organu, powoduje, że skutki obciążają skarżącą.

Zatem uprawnionym był wniosek organu, iż ustalenia w sprawie nie dają podstaw do przyjęcia, że sytuacja skarżącej w sposób istotny różni się od sytuacji innych płatników i mogłoby uzasadniać uznanie ważności interesu strony i jego przewagi nad interesem pozostałych ubezpieczonych.

Konkluzja ta była podstawą odmowy umorzenia zaległych składek. Dodatkowo organ ustalił, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z synem, a jego zgłoszenie do Urzędu Pracy W. jako osoby bezrobotnej obejmowało tylko okres od [...].01.2009 r. do [...].02.2009 r.

Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja skarżącej.

Ustalenia i wnioski, jakie przy wydaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa.), jak i prawa materialnego.

Przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogły mieć natomiast żadnego znaczenia podnoszone przez Skarżącą w skardze i w toku postępowania administracyjnego przyczyny oraz okoliczności związane z powstaniem przedmiotowego zadłużenia. Sprawa odpowiedzialności z tytułu składek, jak wynika z akt sprawy, została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu. Nie mogła zatem podlegać ani badaniu, ani kwestionowaniu w tym postępowaniu sądowym.

Przechodząc natomiast do wniosku skarżącej o umorzenie zaległych składek przez Sąd przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Inaczej mówiąc, Sąd nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego wniosek skarżącej o umorzenie należności nie może być rozpatrzone przez Sąd.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów Skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.