Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1292/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 54, art. 80, art. 33 par. 1, art. 59 par. 1, art. 64c par. 6a pkt 1 lit. a, art. 64 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], postanowieniem z [...] marca 2018 r. - po rozpatrzeniu zażalenia M. S.A. (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie oddalenia skargi z 2 stycznia 2018 r. na czynności egzekucyjne, dokonane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], polegające na zajęciu wierzytelności z rachunków i wkładów oszczędnościowych w I. S.A., w B. S.A. oraz w A. S.A. - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] prowadził wobec majątku Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2017 r., obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. w kwocie należności głównej 88.044.658.00 zł. Podstawą wystawienia ww. tytułu wykonawczego była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] grudnia 2017 r.

W celu wyegzekwowania należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny na podstawie powyższego tytułu wykonawczego zawiadomieniem nr [...] z [...] grudnia 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. S.A.

Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zawiadomienia z 19 grudnia 2017 r., i pismem z tego samego dnia poinformował organ egzekucyjny, że przedmiotowe zajęcie nie może zostać zrealizowane ze względu na brak środków pieniężnych na rachunku bankowym należącym do Spółki.

Następnie 21 grudnia 2017 r. I. S.A. dokonał całkowitej realizacji przedmiotowego zajęcia, przekazując na rachunek organu egzekucyjnego kwotę w wysokości 121.502.206.97 zł.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego sporządził również [...] grudnia 2017 r., zawiadomienie nr [...], o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. Dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zawiadomienia 19 grudnia 2017 r. i w tym samym dniu poinformował organ egzekucyjny, że przedmiotowe zajęcie nie może zostać zrealizowane, gdyż bank nie prowadzi rachunku bankowego dla zobowiązanej spółki. Również A. S.A., do którego organ egzekucyjny skierował zawiadomienie nr [...] z [...] grudnia 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, pismem z 19 grudnia 2017 r. poinformował Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], iż nie prowadzi rachunku bankowego dla Skarżącej.

Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] zostały doręczone zobowiązanej Spółce 19 grudnia 2017 r.

Pismem z 2 stycznia 2018 r., pełnomocnik Spółki złożył w terminie przepisanym w prawie skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonanych na podstawie zawiadomień z 19 grudnia 2017 r. o numerach: [...] w I. S.A, nr [...] w B. S.A. i nr [...] w A. S.A. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], zarzucając:

1) dokonanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z naruszeniem przepisów art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), a także norm systemowych zawartych w art. 2. art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP - poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo braku spełnienia podstawowej przesłanki warunkującej dopuszczalność postępowania egzekucyjnego, tj. uchylania się Spółki (zobowiązanego) od wykonania ciążącego na niej obowiązku; w konsekwencji, skoro nie było podstaw do wszczęcia wobec Spółki postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak uchylania się od wykonania obowiązku, a w konsekwencji:

– narażenie Spółki na wymierną stratę finansową w postaci konieczności poniesienia kosztów egzekucyjnych w kwocie 6.875.298,90 zł,

– narażenie wiarygodności Spółki, co najmniej wobec instytucji finansowych, do których skierowano zawiadomienie o zajęciu wierzytelności;

2) naliczenie i pobranie, w ramach dokonanych czynności egzekucyjnych, kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., który w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, co zostało wyrażone w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14) Trybunał Konstytucyjny oraz na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. oddalił skargę Skarżącej na czynności egzekucyjne, uznając, że zaskarżonych czynności egzekucyjnych dokonano zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, któremu zarzuciła:

1) naruszenie art. 77 § 1 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutów skargi na czynności egzekucyjne;

2) dokonanie przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z naruszeniem przepisów art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.. a także norm systemowych zawartych w art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP - poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych pomimo braku spełnienia podstawowej przesłanki warunkującej dopuszczalność ich dokonania, tj. uchylania się Spółki (zobowiązanego) od wykonania ciążącego na niej obowiązku, a w konsekwencji:

– narażenie Spółki na wymierną stratę finansową w postaci konieczności poniesienia kosztów egzekucyjnych w kwocie 6.875.298.80 zł;

– narażenie wiarygodności Spółki, co najmniej wobec instytucji finansowych, do których skierowano zawiadomienie o zajęciu wierzytelności;

3) naliczenie i pobranie w ramach dokonanych czynności egzekucyjnych, kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., który w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, co zostało wyrażone w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14) Trybunał Konstytucyjny oraz na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP.

Wymienionym na wstępie, zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powołał się na art. 54 § 1, art. 1a pkt 2, art. 80 § 1 § 2 i § 3 u.p.e.a. i stwierdził, że organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania zastosował środek egzekucyjny wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Wszystkie wymogi formalne wymienione w art. 80 § 2 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...], zmierzając do zastosowania tego środka egzekucyjnego, przesłał bowiem zawiadomienie z [...] grudnia 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do I. S.A. nr [...], do B. S.A. zawiadomienie z 19 grudnia 2017r. nr [...] i zawiadomienie z [...] grudnia 2017r. do A. S.A. nr [...] celem wyegzekwowania dochodzonych należności w całości. W treści przedmiotowych zawiadomień organ egzekucyjny wezwał dłużników zajętych wierzytelności, aby należnej kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczali zobowiązanej spółce. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomień do ww. podmiotów, organ egzekucyjny poinformował Spółkę o zajęciu jej wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużników zajętych wierzytelności, tj. w I. S.A., w B. S.A., w A. S.A. Przedmiotowe zawiadomienia zostały doręczone zobowiązanej Spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2017 r., w dniu 19 grudnia 2017 r., dłużnicy zajętych wierzytelności potwierdzili odbiór przedmiotowych zawiadomień z [...] grudnia 2017 r. w tym samym dniu, tj. 19 grudnia 2017 r.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że wystawione zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego odpowiadały obowiązującemu w dacie dokonanej czynności wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1339) i zawierały elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., tj. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego. W świetle powyższego ww. czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, iż w ramach postępowania wszczętego skargą z 2 stycznia 2018 r. badaniu podlegała tylko prawidłowość dokonania zawiadomieniami z 19 grudnia 2017 r. przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. S.A., w B. S.A. i w A. S.A oraz zgodność tych czynności egzekucyjnych z przepisami prawa.

Ponadto organ drugiej instancji wskazał, że w ramach postępowania egzekucyjnego Strona posiada ochronę prawną na każdym jego etapie. Postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Nadto ogólna reguła postępowania określona w art. 19 k.p.a nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, co również wyklucza rozstrzyganie w szerszym zakresie, niż przewidziany dla danego trybu postępowania. Spółka nie może zatem oczekiwać, że w toku postępowania instancyjnego dotyczącego skargi na czynności egzekucyjne zostaną zweryfikowane kwestie odnoszące się globalnie do podstaw prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu zarzuciła:

1) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 124 § 2 i art. 15 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak należytego rozpatrzenia zarzutów i okoliczności faktycznych przytoczonych w skardze na czynności egzekucyjne i zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji;

2) dokonanie przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z naruszeniem przepisów art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a także norm systemowych zawartych w art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych pomimo braku spełnienia podstawowej przesłanki warunkującej dopuszczalność ich dokonania, tj. uchylania się Spółki (zobowiązanego) od wykonania ciążącego na niej obowiązku; w konsekwencji:

– narażenie Spółki na stratę finansową w postaci konieczności poniesienia kosztów egzekucyjnych w kwocie 6.875.298 zł 90 gr.;

– narażenie wiarygodności Spółki, co najmniej wobec instytucji finansowych, do których skierowano zawiadomienie o zajęciu wierzytelności;

3) naliczenie i pobranie w ramach czynności egzekucyjnych (fazie wykonawczej postępowania egzekucyjnego), opłat egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., które to przepisy są zakresowo niezgodne z Konstytucją RP zgodnie z poglądem prawnym przedstawionym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "Trybunał" lub "TK") z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że pomimo wniosku Strony o wyznaczenie rozprawy, skarga została rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że skierowanie tych spraw do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też, pomimo że Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy, to z uwagi na treść art. 122 p.p.s.a., powyższy wniosek nie wiązał Sądu orzekającego w sprawie, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne (tak też trafnie B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015 r. str. 527; także wyrok WSA w Krakowie z 9 maja 2016 r., II SAB/Kr 59/16, CBOSA).

Sąd jednocześnie miał na uwadze, że Strona nie wskazała argumentów wskazujących, że rozpoznanie sprawy na rozprawie byłoby celowe, zaś Sąd z urzędu także nie dopatrzył się żadnych podstaw przemawiających za koniecznością czy celowością rozpoznania sprawy na posiedzeniu jawnym, zwłaszcza mając na uwadze przedmiot sprawy oraz zarzuty Skarżącej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] W. z [...] marca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2018 r. oddające skargę na czynności egzekucyjne.

Jak wynika z akt sprawy Skarżąca, w toku postępowania egzekucyjnego, złożyła skargę na czynności egzekucyjne Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], polegające na zajęciu rachunków bankowych.

Wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Wśród tych środków egzekucyjnych jest między innymi egzekucja z rachunku bankowego.

W świetle powyższego wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania i zrealizowania egzekucji z rachunku bankowego stanowią czynności egzekucyjne.

Instytucja skargi na czynność egzekucyjną uregulowana jest w art. 54 u.p.e.a. Stosownie do treści tego przepisu w ramach skargi na czynności egzekucyjne, której zasadność była przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński, Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1992 r. s. 84.; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z 12 stycznia 1999 r., III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20; wyrok NSA z 13 kwietnia 2016 r., II FSK 1069/14, CBOSA).

Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych.

Wskazuje się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki WSA w Warszawie z 9 lipca 2008 r., III SA/Wa 644/08, LEX 489600 i z 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/09, LEX 486252).

Innymi słowy, w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogą wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych, w tym na podstawie art. 80 u.p.e.a. Skarga ta nie może natomiast stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć m.in. okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Organem właściwym do rozpoznania zarzutów jest organ egzekucyjny - naczelnik urzędu skarbowego.

Skarga na czynności egzekucyjne nie może też dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W kontekście powyżej poczynionych uwag należy ocenić, że podstawą skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego nie mogła być żadna z podnoszonych przez Skarżącą kwestii, tj. dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz naliczenie i pobranie w ramach czynności egzekucyjnych opłat egzekucyjnych.

Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej stanowi bowiem podstawę do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), a zatem - zgodnie z zasadą niekonkurencyjności - nie może być postawą skargi na czynność egzekucyjną.

Również kwestia prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych nie mieści się pośród przesłanek stanowiących podstawę wniesienia skargi w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Tym samym kwestia ewentualnego zawyżenia i zwrotu kosztów egzekucyjnych wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynności egzekucyjne i nie może być rozpoznana w ramach tego środka zaskarżenia.

Sąd wskazuje, że takie rozwiązanie, przyjęte przez ustawodawcę, nie oznacza pozbawienia Strony ochrony prawnej, wręcz przeciwnie, dysponuje ona w ochroną prawną szczególną. Na podstawie art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a. Spółka może, w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku, złożyć wniosek o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Następnie w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego zawiadomienia, Strona może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. i w tym trybie kwestionować wysokość ich naliczenia. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. SK 31/14 nie wyeliminował z porządku prawnego przepisów art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. w całości. W konsekwencji, co do zasady istnieje nadal podstawa prawna do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności (zob. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., II FSK 224/16, CBOSA).

Co równie istotne, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Skarżąca skorzystała z dostępnych środków ochrony prawnej i wniosła zarówno skargę na czynność egzekucyjną, jak i zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W tej drugiej sprawie również została wniesiona skarga do tutejszego Sądu administracyjnego, która zostały zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Wa 1293/18 (zob. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2019 r., III SA/Wa 1293/18). Sądowi wiadomo jest również z urzędu, że na rozpoznanie oczekuje skarga Spółki na postanowienie w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych, tocząca się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt III SA/Wa 2931/18.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 124 § 2 i art. 15 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak należytego rozpatrzenia zarzutów i okoliczności faktycznych przytoczonych w skardze na czynności egzekucyjne i zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji; Sąd ocenia, że w rozpoznanej sprawie organy pierwszej i drugiej instancji w sposób trafny wskazywały na opisaną specyfikę skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. Zasadnie też przy rozpoznawaniu skargi na czynności egzekucyjne skupiły się na zbadaniu formalnej poprawności dokonanych czynności, dokonując jedynie oceny działań podejmowanych przez organ egzekucyjny zmierzających do zastosowania egzekucji z rachunku bankowego. Oceny tej organy dokonały w sposób prawidłowy.

Jak już wskazano, egzekucja z rachunku bankowego to jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez doręczenie w dniu 19 grudnia 2017 r. do I. S.A. zawiadomienia z 19 grudnia 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Zawiadomienie o zajęciu przedmiotowego rachunku bankowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Spółce w dniu 19 grudnia 2017 r. Do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", odpowiadający obowiązującemu w dacie dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339).

Taka sama sytuacja miała miejsce w przypadku zawiadomień z 19 grudnia 2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skierowanych do B. S.A. i A. S.A., także doręczonych Spółce oraz dłużnikom zajętych wierzytelności 19 grudnia 2017 r.

W związku z powyższym organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zawiadomieniami z 19 grudnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy nadzoru prawidłowo uznały, że wniesiona przez Skarżącą skarga na czynności egzekucyjne podlegała oddaleniu.

Z tych względów, a także nie dopatrując się żadnych uchybień natury formalnej w zakresie dokonanej czynności egzekucyjnej, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.