Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 935/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2018 r. (znak: [...]) Wojewoda (dalej też jako "Wojewoda" lub "organ odwoławczy"), po przeanalizowaniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] lipca 2018 r. wniesionej przez P. Z. (zwanego też dalej "Prokuratorem" lub "skarżącym") na postanowienie Wojewody z [...] czerwca 2018 r. (znak: jw.) stwierdzające uchybienie przez Prokuratora terminu do wniesienia odwołania od wydanej przez Starostę Złotowskiego (zwanego też dalej "Starostą" lub "organem I instancji") decyzji z [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) odmawiającej uchylenia decyzji Starosty nr [...] z [...] maja 2017 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę:

1. uwzględnił skargę w całości i uchylił w całości zaskarżone postanowienie Wojewody z [...] czerwca 2018 r. oraz orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z [...] kwietnia 2018 r. odmawiającej uchylenia decyzji Starosty nr [...] z [...] maja 2017 r. (zwanej też dalej "Decyzją PnB") udzielającej M. A., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze przewidzianego do realizacji na działce nr ewid. [...] oraz zjazdem z drogi gminnej na działce nr ew. 433 (obręb ewid. Z. 0093, jedn. ewid. miasto Z. 3031011) wraz z rozbiórką dwóch istniejących budynków gospodarczych oraz budynku mieszkalnego, w zabudowie mieszkalnej wielorodzinnej, jednorodzinnej oraz usługowej wobec stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia;

2. nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie rażącego naruszenia prawa ani działania bez podstawy prawnej.

Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Przywołaną wyżej decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Starosta odmówił uchylenia Decyzji PnB, wobec stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie z [...] maja 2018 r. złożył Prokurator.

Wojewoda, wyżej przywołanym postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze z [...] lipca 2018 r. na ww. postanowienie Prokurator zarzucił, że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, tj. [...] maja 2018 r., oraz że złożone zostało bezpośrednio w kancelarii Starosta [...] w Z., a nie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] maja 2018 r.

Uwzględniając skargę przywołaną na wstępie decyzją [...] sierpnia 2018 r., wydaną w ramach tzw. autokontroli, Wojewoda ustalił, że ww. zarzut Prokuratora znajduje uzasadnienie w zebranych dowodach, dokumentujących datę nadania odwołania (przesyłka nr [...]). Dowody te są wystarczające do uznania skargi w całości za uzasadnioną. Z tego powodu zaskarżone postanowienie zostało przez Wojewodę uchylone w całości i sprawa rozpatrzona przezeń merytorycznie.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Prokurator wniósł sprzeciw wobec Decyzji PnB, opierając swój wniosek o wznowienie postępowania na przesłankach wynikających z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Następnie zawęził zgłoszone zarzuty, ograniczając podstawę prawną żądania wznowienia postępowania do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W związku z tym Wojewoda wyjaśnił, że spełnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. otwierającej ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ostateczną decyzją wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków: (1) zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym; (2) nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy; (3) istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania.

Dalej Wojewoda wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Prokurator wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane Staroście w dniu wydania decyzji, a mianowicie fakt, iż fundamenty budynku sąsiedniego na działce nr ewid. [...] są kamienne, a nie, jak wskazuje projekt budowlany zatwierdzony Decyzją PnB, iż są to ławy fundamentowe oraz że doszło do katastrofy budowlanej obiektu istniejącego na działce nr ewid. [...] podczas wykonywania na podstawie Decyzji PnB prac przy fundamentach.

Kwestionowana w niniejszym postępowaniu decyzja Starosty z [...] kwietnia 2018 r., rozstrzygająca o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, zapadła w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w następstwie ustalenia przez organ I instancji braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Wojewoda podzielił w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawiając bądź wydając pozwolenie na budowę określonej inwestycji, winien kierować się ściśle określonymi w przepisach prawa wytycznymi. W art. 35 Prawa budowlanego (w skrócie "pr.bud.") określono czynności, jakie właściwy organ musi podjąć przed wydaniem decyzji o udzieleniu bądź nieudzieleniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym przepisem możliwe jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy (względnie o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak również z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z tym że sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud.). Zatem nie obejmuje ono projektu architektoniczno-budowlanego, który dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji, a także wskazuje m.in. proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, materiałowe i zasady nawiązania do otoczenia. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 pr.bud. oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 pr.bud.) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Przepisy te korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta. Do obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej należy także sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane, a także sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 pr.bud.).

Stąd – jak daje wywiódł Wojewoda – zawarte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania konstrukcyjne (dotyczące chociażby fundamentów), zaprojektowane przez osobę do tego uprawnioną, która złożyła stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 pr.bud.), czy ekspertyzy techniczne potwierdzające stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynku, nie podlegały kontroli organu wykraczającej poza treść art. 35 ust. 1 pr.bud. Podnoszona przez Prokuratora kwestia dotycząca ław fundamentowych jest ściśle związana z odpowiedzialnością zawodową projektanta. W tym znaczeniu okoliczność wskazana we wniosku o wznowienie postępowania dotycząca stanu ław fundamentowych, o których wskazano w ekspertyzie technicznej, iż są betonowe, podczas gdy w rzeczywistości wykonane są z kamienia polnego, nie wypełnia znamion przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2018 r. wniósł P. Z., zarzucając jej rażące naruszenie prawa – tj. art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, mimo iż wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi, który wydał decyzję, wskazujące, że dowody, na podstawie których ustalono istotne okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, bowiem dokument stanowiący integralną część decyzji – projekt budowlany – zawiera poświadczenie nieprawdy przez osobę uprawnioną do jego wystawienia. Wskazując na powyższe, Prokurator wniósł o: (i) uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2018 r. w całości i orzeczenie o uchyleniu w całości Decyzji PnB, ewentualnie orzeczenie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub (ii) o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty z [...] kwietnia 2018 r. w całości i przekazanie Staroście do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi Prokurator stwierdził, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją Wojewody co do rozstrzygnięcia w sprawie utrzymania w mocy decyzji Starosty z [...] kwietnia 2018 r. oraz co do rozstrzygnięcia w pkt 2. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1, 2 i § 2 k.p.a. decyzja Starosty oparta została na fałszywym dowodzie, tzn. projekcie budowlanym, w którym to dokumencie osoba uprawniona, tj. projektant i sprawdzający projekt, poświadczają nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne. Warunkiem wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest oparcie się na takich fałszywych dowodach, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącego takim dowodem, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, jest projekt budowlany. Złożenie przez stronę projektu budowlanego jest warunkiem koniecznym dla uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Złożenie zatem przez stronę sfałszowanego projektu budowlanego skutkować winno odmową zatwierdzenia projektu i odmową udzielenia pozwolenia na budowę. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ uprawniony jest do oceniania merytorycznej treści tego projektu, bowiem jest to istotny dowód w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę i organ winien badać czy dowód ten został sfałszowany (niezależnie od tego czy będzie to fałszerstwo materialne, np. sfałszowany zostanie podpis projektanta, czy też fałszerstwo intelektualne, tj. poświadczona zostanie w dokumencie tym nieprawda przez osoby uprawnione do jego wystawienia co do okoliczności mających znaczenie prawne). W ocenie skarżącego tak istotna okoliczność, jak ekspertyza budynków sąsiednich, ma istotne znaczenie prawne dla dokumentu, którym jest projekt budowlany, bowiem poświadczenie nieprawdy skutkuje przyjęciem innych rozwiązań technicznych, a zatem dokument ten został sfałszowany w rozumieniu art. 271 k.k.

W tym stanie rzeczy – według Prokuratora – niezasadne jest twierdzenie organu I i II Instancji, że badanie treści merytorycznej projektu nie mieści się w kognicji organów zgodnie z art. 35 ust. 1 i 32 ust. 1 pr.bud. Organ I instancji winien bowiem badać przed wydaniem decyzji, czy złożony został projekt budowlany, sporządzony przez uprawnioną osobę. W niniejszej sprawie po wydaniu ostatecznej Decyzji PnB wyszły na jaw okoliczności faktyczne i dowody wskazujące, że projekt budowlany został sfałszowany w rozumieniu art. 271 k.k. Postępowanie prowadzone przez PINB jednoznacznie wykazało, że w projekcie tym została przez osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu poświadczona nieprawda co do okoliczności mających znaczenie prawne dla tego dokumentu. Doszło zatem do fałszerstwa materialnego tego dokumentu, a okoliczność ta nieznana była organowi, który wydał Decyzję PnB. W ocenie skarżącego organy obu instancji w swych decyzjach odnoszą się do zawartości merytorycznej projektu budowlanego i rozważań, czy uprawnienie są do badania merytorycznie rozwiązań projektowych projektanta, a nie do istotnej okoliczności, iż dokument – projekt budowlany – na którym oparto decyzję ma wadę prawną, bowiem został sfałszowany, co dyskwalifikuje go z obrotu prawnego i winno skutkować tym, że nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia zatwierdzającego projekt budowlany i udzielającego pozwolenia na budowę. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organów, że nawet jeśli po wydaniu decyzji organ uzyskał informację o poświadczeniu przez projektanta w projekcie budowlanym nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne dla tego dokumentu, to taki sfałszowany dokument nie podlega ocenie przez organ. Również zasada trwałości decyzji administracyjnej nie może chronić decyzji, które uzyskane zostały na podstawie sfałszowanych dowodów, zatem pozwolenie na budowę uzyskane za pomocą dokumentu pochodzącego z czynu zabronionego powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] października 2018 r. (znak: PR Pa 81.2017; kopia – k. 36 akt sądowych) Prokurator, doprecyzowując treść skargi, wskazał, iż domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji wyłącznie co do rozstrzygnięcia w sprawie utrzymania w mocy decyzji Starosty z [...] kwietnia 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zaskarżona decyzja Wojewody została oparta na dwóch różnych podstawach prawnych, a mianowicie na art. 54 § 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej w skrócie "p.p.s.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. I choć formalnie punkt pierwszy sentencji tej decyzji nie został podzielony na dwa dalsze punkty (doszło jedynie do wydzielenia graficznego, w postaci odrębnych akapitów), decyzja zawiera w istocie trzy rozstrzygnięcia, wydane:

i) na podstawie art. 54 § 3 zd. pierwsze i drugie p.p.s.a. – uchylające, w ramach tzw. autokontroli, postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania (pkt 1 akapit 1 decyzji);

ii) na podstawie art. 54 § 3 zd. trzecie p.p.s.a. – orzekające, w ramach tzw. autokontroli, o niestwierdzeniu przez Wojewodę, aby jego działanie przy wydaniu ww. postanowienia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej (pkt 2 decyzji);

iii) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (w zw. z art. 54 § 3 zd. drugie p.p.s.a.) – utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji (pkt 1 akapit 2 decyzji).

W niniejszej sprawie Prokurator przedmiotem zaskarżenia uczynił – jak jednoznacznie zadeklarował w piśmie z [...] października 2018 r. precyzującym skargę – wyłącznie tę część decyzji z [...] sierpnia 2018 r., w której Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2018 r. (pkt iii powyżej).

Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła po wznowieniu postępowania zakończonego Decyzją PnB, na skutek sprzeciwu wniesionego przez Prokuratora, w którym – co tu szczególnie istotne – wskazano dwie podstawy prawne wznowienia: art. 145 § 1 pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a. (pismo z [...] sierpnia 2017 r. znak: PR Pa 81.2017), które ostatecznie zostały ograniczone do jednej – z art. 145 § 1 pkt 5 (pismo z [...] września 2017 r. znak: PR Pa 81.2017).

Dlatego przed przejściem do szczegółowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, mając na względzie wskazanie przez Prokuratora w skardze nowych przesłanek wznowieniowych – z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. – należy wyjaśnić, że powołanie się na nowe podstawy wznowienia dopiero w skardze jest nieskuteczne i nie mogło zostać przez Sąd uwzględnione, a to z uwagi na przyjęte przez ustrojodawcę oraz ustawodawcę zwykłego założenia i zasady kontroli sądowoadministracyjnej.

Sąd administracyjny nie rozpoznaje bowiem merytorycznie spraw administracyjnych, lecz kontroluje działalność organów administracji (zob. art. 184 Konstytucji RP), które to organy są powołane do załatwiania takich spraw (por. art. 1 pkt 1 i art. 104 § 1 k.p.a.). Z tego względu sąd dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu oraz postępowania poprzedzającego jego wydanie według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga "w granicach danej sprawy", które w postępowaniu wznowieniowym są wyznaczone przez wskazane przez wnioskodawcę i rozpatrywane przez organy administracji podstawy wznowieniowe. W konsekwencji rozpoznanie przez sąd administracyjny zarzutów skargi opartych na nowych przesłankach wznowieniowych – dotychczas w postępowaniu administracyjnym nie zgłoszonych i nie badanych – oznaczałoby niedopuszczalne wyjście przez sąd poza granice sprawy.

Co więcej, w orzecznictwie podkreśla się – mając na względzie wynikający z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wymóg tożsamości sprawy rozpoznawanej przez organy obu instancji – że nawet powoływanie się na nowe podstawy wznowienia w środku odwoławczym wniesionym od decyzji, w której stwierdzono brak podstaw wznowienia dotychczas wskazywanych przez wnioskodawcę, jest spóźnione i nieskuteczne (zob. wyrok NSA z 25.04.2017 r., I OSK 1347/16; por. też wyrok NSA z 23.11.2010 r., II FSK 1125/09 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"). Uogólniając, oparcie zmienionego żądania o inną podstawę prawną, niż pierwotnie rozpatrywana, wskazuje na zmianę przedmiotu sprawy, która to zmiana w postępowaniu odwoławczym nie jest dopuszczalna (por. wyroki NSA: z 20.06.2011 r., I OSK 1026/11, CBOSA; z 24.01.2000 r., V SA 699/99, LEX nr 49946).

Tym bardziej tego rodzaju zmiana – w nin. przypadku: rozszerzenie przedmiotu sprawy poprzez wskazanie nowych przesłanek wznowieniowych wymagających, zdaniem skarżącego, uwzględnienia w danym stanie faktycznym – nie jest dopuszczalna na etapie postępowania sądowego. Wszak organy obu instancji, z uwagi na treść wniesionego sprzeciwu, oceniały wyłącznie istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., i to jest przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek wznowieniowych poza tymi, które skarżący powołał jako podstawę sprzeciwu i które były przedmiotem oceny organu w zaskarżonej decyzji. Dokonanie oceny innych jeszcze przesłanek stanowiłoby, jak to już wyżej wskazano, wyjście poza granice sprawy, wbrew zasadzie wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Z tych względów podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego przez jej autora skutku. Sąd nie był bowiem władny badać, czy w sprawie wystąpiły ww. przesłanki wznowieniowe, które nie zostały uprzednio wskazane w sprzeciwie Prokuratora i w rezultacie nie były rozpatrywane przez organy administracji obu instancji w kwestionowanych przez skarżącego decyzjach. Dlatego w dalszych rozważaniach Sąd jest zobligowany ograniczyć się do weryfikacji stanowiska organów odnośnie do niewystąpienia w kontrolowanej sprawie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Jak wynika z treści sprzeciwu, Prokurator wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją PnB, gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane Staroście w dniu wydania decyzji, a mianowicie fakt, że fundamenty budynku sąsiedniego na działce nr ewid. [...] są kamienne, a nie betonowe jak wskazuje zatwierdzony ww. decyzją projekt budowlany, oraz że doszło do katastrofy budowlanej obiektu istniejącego na tej działce, podczas wykonywania na podstawie Decyzji PnB prac budowlanych na działce nr ewid [...].

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Wobec tego należy stwierdzić, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przywołanej przesłanki uwarunkowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków, polegających nam tym, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody: (i) są istotne dla sprawy; (ii) są nowe; (iii) istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; (iv) nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Wobec tego za przesłankę wznowienia postępowania nie można uznać faktu, iż doszło do katastrofy budowlanej na działce nr ewid. [...]. Jak podał sam Prokurator, do katastrofy tej doszło na skutek wykonywania na podstawie Decyzji PnB prac przy fundamentach. Zatem nie można uznać, iż była to okoliczność istniejąca w dniu wydania ww. decyzji.

Odnosząc się natomiast do wskazanej przez Prokuratora okoliczności, że, jak się okazało, fundamenty budynku sąsiedniego na działce nr ewid. [...] były kamienne, a nie betonowe, jak przyjęto w projekcie budowlanym, trzeba stwierdzić, że dla rozstrzygnięcia kwestii, czy powyższe może stanowić podstawę uchylenia Decyzji PnB, należy ustalić, czy ta nowa, nieznana wcześniej organowi okoliczność faktyczna, jest istotna dla sprawy. Oznacza to, że dla oceny prawidłowości zapadłej w niniejszej sprawie decyzji wystarczy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy organ administracji architektoniczno-budowlanej uprawniony byłby do odmowy zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego w sytuacji, gdy w załączonej do projektu budowlanego ekspertyzie nt. stanu technicznego budynku sąsiedniego znalazłoby się stwierdzenie, że jego fundamenty wykonano z "kamienia polnego", a nie z "betonu". Innymi słowy, należy rozstrzygnąć kwestię, czy organ architektoniczno-budowlany ma kompetencję do tak daleko idącej, merytorycznej weryfikacji treści projektu budowlanego, którego elementem była w niniejszej sprawie ekspertyza stwierdzająca, że sąsiedni budynek usytuowany jest na betonowej ławie fundamentowej.

Jak słusznie wyjaśnił Wojewoda, uprawnienia organu zatwierdzającego projekt budowlany są bardzo ograniczone pod rządem aktualnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.; w skrócie "pr.bud").

Stosownie do art. 35 ust. 1 pr.bud., w brzmieniu obowiązującym w dniu zatwierdzenia inkryminowanego projektu budowlanego, tj. [...] maja 2017 r. – które to brzmienie odtąd nie uległo istotnej zmianie (dodanie do ww. przepisu z dniem [...] września 2017 r. punktu 5 nie ma znaczenia dla sprawy) – przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.7;

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Z cytowanego art. 35 ust. 1 pr.bud. jasno wynika, że kontrola organu architektoniczno-budowlanego obejmuje sprawdzenie – oprócz kompletności (pkt 3) oraz formalnej fachowości (pkt 4) projektu budowlanego – także jego zgodności z ustaleniami m.p.z.p. albo stosownej decyzji lokalizacyjnej oraz wymaganiami ochrony środowiska (pkt 1), jak również z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt 2). Zarazem nie ulega wątpliwości, że sprawdzenie przez organ zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jest ograniczone wyłącznie do projektu zagospodarowania działki, a więc organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie może badać ani kwestionować przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań projektowych, ani możliwości technicznych jego wykonania (por. wyroki NSA: z 08.05.2018 r., II OSK 3115/17; z 15.02.2018 r., II OSK 1820/17; z 10.10.2017 r., II OSK 448/17; z 03.02.2017 r., II OSK 1323/15; z 28.09.2016 r., II OSK 3173/14 – w CBOSA). Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji, a także wskazuje m.in. proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, materiałowe i zasady nawiązania do otoczenia. Z tych względów zasadnie podniósł Wojewoda, że organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Tym samym organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie może kwestionować przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych, jak również zapisów dotyczących stanu technicznego istniejącego obiektu w przypadku inwestycji polegających na rozbudowie czy przebudowie (por. wyroki WSA: z 19.12.2014 r., VII SA/Wa 1210/14; z 03.12.2015 r., IV SA/Po 568/15 – CBOSA). Tym bardziej nie jest władny tego czynić w odniesieniu do zapisów dotyczących stanu technicznego budynku sąsiedniego.

Z tych wszystkich względów należy zgodzić się z organem, że przewidziane w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania konstrukcyjne, w tym także dotyczące fundamentów, zaprojektowane przez osobę do tego uprawnioną, która złożyła stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 pr.bud.), a także ekspertyzy techniczne potwierdzające stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynku, nie podlegały kontroli organu. W konsekwencji bez znaczenia dla wyniku sprawy – z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – pozostaje okoliczność, że w ekspertyzie dotyczącej stanu technicznego budynku sąsiedniego, załączonej do projektu budowlanego, błędnie opisano konstrukcję fundamentu tego budynku. Jak wyjaśniono wyżej, organ zatwierdzając projekt budowlany nie był uprawniony do weryfikacji powyższej okoliczności.

Tym samym stwierdzić należy, iż organ I instancji zasadnie, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia Decyzji PnB, z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na wskazanej w sprzeciwie Prokuratora podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a organ odwoławczy zasadnie to rozstrzygnięcie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.