Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1534/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.70 b ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno NSA Leszek Leszczyński Protokolant asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z.o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 74/10 w sprawie ze skargi [...] Spółki z.o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 74/10 oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż [...] Spółka z o.o. złożyła w dniu 7 kwietnia 2008 r. wniosek do Burmistrza Gminy Trzebnica o dofinansowanie kosztów kształcenia nauki zawodu ucznia L.J.. Spółka podała, że uczeń po ukończeniu szkoły zawodowej pomimo zawartej umowy o pracę na okres 36 miesięcy w dniu 1 czerwca 2007 r. po 32 miesiącach zatrudnienia porzucił pracę. Spółka domaga się przyznania dofinansowania kosztów kształcenia proporcjonalnie do okresu przeprowadzonego przez ucznia. Burmistrz Gminy Trzebnica decyzją z dnia [...] września 2009 r. wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił przyznania dofinansowania ww. kosztów z uwagi na to, iż uczeń nie ukończył nauki zawodu, potwierdzonej zdaniem egzaminu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję.

Kolegium przytoczyło przepis art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) zw. dalej u.os.o., w myśl którego dofinansowanie kosztów kształcenia nauki zawodu przysługuje pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach, młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.

W tej sprawie zamiast przewidzianych w ustawie trzech warunków spełniony został tylko jeden, mianowicie zawarcie w dniu 2 września 2004 r. przez Spółkę z małoletnim uczniem L.J. umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych pod nadzorem P.B.. Nie został natomiast spełniony warunek posiadania przez pracodawcę (lub osobę zatrudnioną u pracodawcy) kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego. Wnioskodawca dołączył zaświadczenie z dnia 3 grudnia 2003 r. o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu przez P.B., jednakże nie wykazano, iż osoba ta spełniała warunki z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. Nr 133, poz. 988 ze zm.), zw. dalej rozporządzeniem MENiS z 2002 r. W sprawie nie wystąpiła również trzecia przesąłnka wymieniona w art. 70b ust. 1 ustawy, bowiem warunkiem przyznania dofinansowania jest ukończenie nauki zawodu i zdanie egzaminu zgodnie z odrębnymi przepisami. W myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia MENiS z 1 lipca 2002 r. nauka zawodu młodocianego kończy się egzaminem. W przypadku młodocianych zatrudnionych u pracodawcy będącego rzemieślnikiem zdaje się egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika, przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie (§ 11 ust. 4). Organ I instancji z urzędu ustalił, iż L.J. w latach 2007–2009 nie przystąpił do egzaminów w Cechu Rzemiosł Różnych w T., Dolnośląskiej Izby Rzemieślniczej we Wrocławiu oraz Powiatowego Zespołu Szkół Nr 2 w T..

Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] Spółka z o.o. zarzucając naruszenie art. 70b ust. 5 u.os.o. oraz art. 7 k.p.a. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że dofinansowanie kosztów kształcenia nie przysługuje tylko temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy. W ustawie brak jest wskazówek w tej kwestii gdy za rozwiązanie umowy ponosi winę młodociany pracownik. Skarżąca Spółka uważa, iż przepis ten należy interpretować w taki sposób, aby w przypadku rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika przyznać pracodawcy dofinansowanie kosztów kształcenia przynajmniej za okres nauki u danego pracodawcy. W tej sprawie młodociany pracownik zakończył naukę w szkole zawodowej, nie przystąpił jednak do egzaminu zawodowego z własnej winy. Odmowa przyznania dofinansowania proporcjonalnie do okresu kształcenia (32 miesiące) narusza interes Spółki, organ zaś winien wyważyć słuszny interes i przyznać dofinansowanie za okres nauki.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swe stanowisko odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, iż z trzech warunków przewidzianych w art. 70b ust. 1 u.os.o. spełniony został tylko warunek zawarcia z młodocianym uczniem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Nie zostały natomiast spełnione pozostałe warunki konstytuujące prawo skarżącego do otrzymania dofinansowania w postaci: 1) posiadania przez pracodawcę (lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osoby zatrudnionej u pracodawcy) kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego, określonych w odrębnych przepisach, 2) ukończenia przez młodocianego nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Ustosunkowując się do kwestii posiadania przez osobę prowadzącą praktyczną naukę zawodu kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych Sąd stwierdził, że sprawę tę reguluje przepis § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia MENiS z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Stanowi on, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone odrębnymi przepisami.

Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, oraz:

1) świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny, w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie, nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, technikum kształcącego w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Na podstawie powyższego organ uznał, że instruktor praktycznej nauki zawodu P.B. posiada pedagogiczne kwalifikacje do prowadzenia praktycznej nauki zawodu, jednak skarżąca nie wykazała, czy osoba ta posiada stosowne kwalifikacje zawodowe do prowadzenia praktycznej nauki zawodu. Z akt sprawy – załączonych do wniosku – nie wynikało bowiem, czy P.B. posiada dyplom mistrza w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych" oraz czy jest zatrudniony w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]". Nie można było zatem uznać, że został spełniony drugi wymóg warunkujący przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia małoletniego ucznia. Skarżąca dołączyła do skargi dokumenty, które w jej ocenie świadczą, iż P.B. posiada kwalifikacje zawodowe wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Mianowicie, załączono do skargi kopię dyplomu ukończenia Akademii Rolniczej we Wrocławiu, z dnia 2 marca 2001 r., potwierdzającego, że P.B. odbył studia wyższe zawodowe (3,5-letnie) na kierunku Technika Rolnicza i Leśna w zakresie mechanizacji rolnictwa. Stwierdzono jednak, że nie można uznać, że przedmiot praktycznej nauki zawodu L.J. jest taki sam jak specjalność będąca przedmiotem ukończonych w dniu 2 marca 2001 r. studiów P.B.. Oznacza to, że aby P.B. mógł zostać uznany za instruktora praktycznej nauki zawodu, w zawodzie "mechanik pojazdów samochodowych" – o ile nie legitymuje się innymi dokumentami – musi posiadać co najmniej 6 letni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczał. Osoba prowadząca szkolenie powinna się legitymować odpowiednimi kwalifikacjami oraz posiadać takie doświadczenie zawodowe, aby w prawidłowy sposób ukształtować zawodowo przyszłego rzemieślnika. Osoba ta powinna posiadać takie uprawnienia w momencie wyznaczenia jej jako instruktora praktycznej nauki zawodu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., IV SA/GL 426/08, Lex nr 494341). Umowa z małoletnim pracownikiem Ł. J. została zawarta przez skarżącą w dniu 2 września 2004 r. zatem w chwili jej zawarcia – osoba prowadząca w imieniu pracodawcy praktyczną naukę zawodu – P.B. nie posiadał 6-letniego stażu pracy w zawodzie "mechanika pojazdów samochodowych". Oznacza to, że w świetle dokumentów zebranych w sprawie, również ta przesłanka – warunkująca przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika nie została spełniona.

Sąd odniósł się do załączonego do skargi kserokopii egzemplarza świadectwa dojrzałości technikum, potwierdzającego, że P.B. ukończył naukę w Technikum Mechanicznym we Wrocławiu i uzyskał prawo używania tytułu technik mechanik o specjalności "naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych". W odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do tego dowodu, zwłaszcza w aspekcie jego znaczenia w świetle treści § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia MENiS z dnia 1 lipca 2002 r. Przepis ten (przy spełnieniu innych przesłanek) łączy nabycie uprawnień instruktora praktycznej nauki zawodu z uzyskaniem świadectwa dojrzałości technikum i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym.

W ocenie Sądu niezależnie od ustaleń dokonanych w tym zakresie, decyzja nie mogłaby ulec zmianie. Z niespornego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ wynikało, że Ł. J. nie przystąpił do egzaminu potwierdzającego nabycie umiejętności zawodowych, tj. do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł czeladnika, przeprowadzonego przez komisję egzaminacyjną izby rzemieślniczej, zgodnie z przepisami dotyczącymi egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł czeladnika i mistrza w zawodzie (§ 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, Dz.U. Nr 60, poz. 278 ze zm.). Skoro nie został spełniony jeden z wymogów formalnych wymienionych w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, to niezależnie od przyczyn takiego stanu sprawy, dofinansowanie kosztów kształcenia nie mogło zostać przyznane, gdyż rozstrzygnięcie w tym zakresie nie opiera się na uznaniu administracyjnym, lecz jest uzależnione od łącznego wystąpienia prawnie wskazanych okoliczności faktycznych, w tym między innymi od zdania przez młodocianego pracownika stosownego egzaminu potwierdzającego jego uprawnienia zawodowe. Wpływu na wynik rozstrzygnięcia nie mogły mieć podnoszone przez stronę skarżącą argumenty odwołujące się do względów słusznościowych i wskazujące na brak regulacji prawnych odnoszących się do sytuacji, w jakiej się znalazł. Sąd podkreślił, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego charakteryzuje się szczególnym celem, którym jest umożliwienie młodocianemu nabycie kwalifikacji zawodowych, a nie świadczenie pracy zarobkowej w zamian za ekwiwalentne wynagrodzenie. Ustawodawca sformułował jednoznaczne i restrykcyjne zasady, jakie musi spełniać pracodawca, który chce otrzymać dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Po pierwsze, musi zapewnić prawidłowy tok szkolenia, które może prowadzić tylko osoba legitymująca się odpowiednimi kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym. Po drugie, młodociany musi ukończyć naukę zawodu zwieńczoną zdaniem stosowanego egzaminu. Dofinansowanie zostało zatem ukształtowane jako swoisty ekwiwalent za rezultat procesu kształcenia młodocianego w postaci zdobycia stosownych kwalifikacji zawodowych. Staranność działania pracodawcy ma zatem wynikowy charakter.

Sąd podzielił argumentację organu i za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, gdyż ten przepis nie stanowił podstawy rozstrzygania organów administracyjnych – nie znajdował bowiem zastosowania w sprawie. Przepis ten stosuje się tylko wtedy, gdy w danym przypadku zachodzą okoliczności wypełniające znamiona stanu określonego mianem "przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenia". Bezspornie zaś warunkiem zastosowania reguł zawartych w art. 70b ust. 5 ustawy oświatowej jest uprzednie spełnienie wymogów określonych w art. 70b ust. 1 tej ustawy. Tych zaś, jak wskazano, nie spełniono. Poza tym w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła zmiana pracodawcy prowadzącego praktyczną naukę zawodu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "[...]" Spółka z o.o. w T., reprezentowana przez adw. E.G. i zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania:

– art. 233 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 post.adm.u., polegającego na dokonaniu ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez przyjęcie braku wymaganych kwalifikacji osoby zatrudnionej u skarżącej do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, podczas gdy osoba ta takie kwalifikacje posiadała,

2) prawa materialnego przez błędną wykładnię:

– art. 70b ust. 5 ustawy, z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez przyjęcie, iż ww. pracodawcy nie przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego, podczas gdy ust. 5 ww. art. wyraźnie stanowi, że takie dofinansowanie nie przysługuje tylko temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy,

– art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez przyjęcie, iż nie spełniona została przesłanka w postaci braku wymaganych kwalifikacji osoby zatrudnionej u skarżącej do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, podczas gdy osoba ta takie kwalifikacje posiadała.

Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdza, iż przepis art. 70b ust. 5 u.os.o. reguluje sytuację, w której dofinansowanie nie przysługuje pracodawcy w przypadku gdy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy oraz wskazuje jak przedstawia się kwestia dofinansowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany podjął naukę u innego pracodawcy. W tej sprawie sytuacja jest odwrotna, gdyż umowa została rozwiązana z winy pracownika. Stan faktyczny skarga kasacyjna odnosi jednakże do przypadku D. Ł., rozpatrywanej w sprawie sygn. akt I OSK 1535/10.

Zdaniem zatem skarżącej skoro ustawodawca nie wskazał w art. 70 b ust. 5 u.os.o., sytuacji określającej kwestię dofinansowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika, należy domniemywać, iż jako stronie nie ponoszącej winy za rozwiązanie umowy o pracę przez młodocianego oraz nieprzystąpienie przez niego do egzaminu kończącego naukę zawodu – i niemającej na to wpływu, dopełniając przy tym wszelkiej staranności w realizacji pozostałych koniecznych przesłanek – dofinansowanie takie skarżącej się należy, i to należy się przynajmniej w kwocie proporcjonalnej do faktycznego okresu kształcenia młodocianego pracownika, w tym wypadku 29 miesięcy. Zdaniem skarżącej takie proporcjonalne dofinansowanie winno być skarżącej przyznane, mimo niespełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, dot. zdania egzaminu kończącego naukę zawodu. W sytuacji skarżącej, pracodawca nie, miał możliwości przymuszenia młodocianego pracownika D. Ł. (autor skargi kasacyjnej mylnie przywołuje nazwisko innego ucznia) do kontynuowania pracy zgodnie z zawartą umową oraz wpływu na przystąpienie młodocianego pracownika do egzaminu zawodowego. Dlatego też skarżąca nie może ponosić ujemnych skutków zachowania ucznia, który pracę tę bez żadnych wyjaśnień i z niewiadomych skarżącej przyczyn porzucił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał w swoim uzasadnieniu, iż dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika zostało ukształtowane przez ustawodawcę jako swoisty ekwiwalent za rezultat procesu kształcenia młodocianego w postaci zdobycia stosownych kwalifikacji zawodowych, a staranność działania pracodawcy ma tu wynikowy charakter.

W przypadku skarżącej młodociany pracując w spółce [...] przez 29 miesięcy z pewnością nabył stosowne kwalifikacje zawodowe, a sam pracodawca dopełnił ze swojej strony wszelkiej staranności by tę pracę i naukę z sukcesem u niego zakończył. Skarżąca przez 29 miesięcy ponosiła koszty kształcenia tegoż młodocianego pracownika, dokonała jednocześnie wszelkich starań i wywiązała się z nałożonych na niego obowiązków, które uprawniały ją do ubiegania się o przedmiotowe dofinansowanie. W szczególności uczeń ten, dzięki odbywaniu nauki praktycznej zawodu w spółce, mógł rozpocząć i ostatecznie zakończył naukę w szkole zawodowej. Możliwość pracy w firmie skarżącej była gwarancją rozpoczęcia i zakończenia nauki zawodu. Skarżąca opłaciła też jego egzamin zawodowy, do którego młodociany jednak ze swej winy nie przystąpił. Zdaniem skarżącej brak w powołanej ustawie uregulowania sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca nie może oznaczać przerzucania ujemnych skutków zachowań niefrasobliwych młodocianych pracowników na pracodawców ponoszących koszty ich kształcenia i spełniających nałożone obowiązki.

W odniesieniu do drugiego zarzutu skarżąca Spółka wywodzi, iż w świetle załączonych dokumentów spełniona została przesłanka wymaganych kwalifikacji osoby zatrudnionej u skarżącej, tj. P.B.. Autor skargi kasacyjnej powołuje się na załączone dokumenty: zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów (z dnia 3 grudnia 2003 r.), świadectwo dojrzałości technikum o specjalności "Naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych" (z dnia 4 czerwca 1997 r.) a także dyplom ukończenia studiów wyższych na Wydziale Rolniczym Akademii Rolniczej we Wrocławiu, na kierunku Technika Rolnicza i Leśna (z dnia 17 czerwca 2003 r.). Posiadając świadectwo dojrzałości technikum z 1997 r. i tytuł zawodowy mechanika, a także ukończony kurs pedagogiczny w 2003 r., P.B. winien posiadać co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, by móc przystąpić jako instruktor do praktycznej nauki zawodu młodocianych pracowników, i taki też w momencie wyznaczenia go jako instruktora, praktycznej nauki zawodu posiadał. Spełniał więc wszystkie wymagane stosownym rozporządzeniem kwalifikacje, a fakt ukończenia studiów wyższych jest jego dodatkowym atutem.

Wyżej wspomniany błąd WSA we Wrocławiu, zakładający, iż Pan P.B. nie posiadał stosownych kwalifikacji do prowadzenia praktycznej nauki zawodu młodocianych pracowników, był efektem kolejnego naruszenia. Sąd ten bowiem w ogóle nie przeanalizował zebranych w sprawie dowodów w postaci załączonych dokumentów, w szczególności stosownych świadectw oraz zaświadczenia o stażu pracy P.B.. Skutkiem tego sąd ten w ogóle nie odniósł się do kwestii ukończenia przez P.B. technikum zawodowego i uzyskania tytułu mechanika, skupił się natomiast jedynie na ukończonym kursie pedagogicznym i studiach wyższych wskazując, iż w tym przypadku osoba ta winna mieć 6 letni staż pracy w zawodzie, a tego w momencie podpisywania z młodocianym umowy o pracę P.B. nie spełniał.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej. Działając w takich granicach Sąd odwoławczy nie uznał za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Kwestionując ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji autor skargi kasacyjnej powołał się na przepis art. 233 k.p.c. i jako związany z nim art. 106 § 5 ustawy, której nazwy nie podał w pełnym brzmieniu stosując skrót nieprzyjęty w powszechnym użyciu w praktyce prawniczej.

Autorowi skargi kasacyjnej chodziło zapewne o przepis art. 106 § 5 ustawy P.p.s.a. Przepis ten do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3 (art. 106 tej ustawy) nakazuje stosować odpowiednio przepisy k.p.c. Aby Sąd odwoławczy mógł dokonać kontroli instancyjnej przy podstawie z art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna powoływać prawidłowo naruszone przepisy postępowania, formułować odpowiadający naruszonym przepisom zarzut a nadto wykazać, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Omawiany zarzut wymagań tych nie spełnia. Na marginesie zauważyć należy, iż nawet gdyby zarzuty skargi były sformułowane i uzasadnione w sposób prawidłowy nie mogłyby być uznane za uzasadniające uchylenie zaskarżonego wyroku a to dlatego, iż niespełnienie w tym przypadku warunku z art. 70b ust. 1 pkt 2 u.os.o. uniemożliwiało przyznanie dofinansowania. Dodać należy, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przywołuje dane dot. innego ucznia, chociaż w tej sprawie chodziło o naukę zawodu L.J..

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia przepisu art. 70b ust. 5 u.os.o.

Wykładając ten przepis należy przede wszystkim odnieść się do treści art. 70b ust. 1 tej ustawy. Określając przesłanki, których spełnienie warunkuje przyznanie pracodawcy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w pkt 2 ustawodawca zawarł jako konieczny warunek ukończenia nauki zawodu i zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. Nie jest więc wystarczającym zawarcie umowy o pracę, kontynuowanie nauki zawodu nawet przez okres kilku lat, lecz konieczne jest ukończenie tej nauki oraz zdanie egzaminu, zgodnie z odrębnymi przepisami. Wynika to nie tylko z literalnego brzmienia art. 70b ust. 1 pkt 2 u.os.o., ale także wskazuje na to wykładnia systemowa. W przepisie art. 70b ust. 7 u.os.o., określającym sposób prowadzenia postępowania, wymaganą dokumentację oraz termin materialnoprawny do wystąpienia z wnioskiem zawarto obowiązek dołączenia do wniosku:

1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w art. 1 pkt 1,

2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego,

3) dyplomu lub zaświadczenia stwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.

Skoro dołączenie kopii dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia, potwierdzającego ukończenie nauki i zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym jest warunkiem koniecznym do przyznania dofinansowania to porzucenie przez ucznia nauki i nieprzystąpienie do egzaminu i nieuzyskanie wymaganego świadectwa uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku pracodawcy.

Przepis art. 70b ust. 5 u.os.o. dotyczy sytuacji kiedy kształcenie młodocianego odbywa się u kilku lub przynajmniej dwóch pracodawców. W takich przypadkach, jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy wówczas przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Ustawodawca wyłączył z tego przywileju pracodawcę, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy.

Prawidłowo Sąd I instancji przyjął, iż warunkiem zastosowania rozwiązania przyjętego w art. 70b ust. 5 jest spełnienie wymogu określonego w art. 70b ust. 1, a w tym warunku z pkt 2, tj. ukończenie nauki zawodu i zdanie egzaminu.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie spełniły się nie tylko przesłanki z ust. 5, gdyż kształcenie młodocianego pracownika odbywało się u jednego pracodawcy, lecz przede wszystkim przesłanka z art. 70b ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykładając przepis art. 70b ust. 5 ustawy nie można ostatniego zdania omawianego przepisu dot. przypadku wyłączającego przyznanie dofinansowania w sytuacji rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy odrywać od kontekstu całego przepisu. Błędem interpretacyjnym jest takie odczytanie przepisu jak czyni to skarżąca Spółka, iż odnosi się on do wszystkich przypadków dofinansowania kosztów kształcenia pracowników młodocianych niezależnie od końcowego efektu tego procesu. Zaproponowany przez autora skargi kasacyjnej sposób odczytywania normy prawnej przy zastosowaniu wnioskowania a contrario prowadziłoby do nadania omawianemu przepisowi treści sprzecznej z prawem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 70b ust. 1 pkt 1 u.os.o. należy stwierdzić, iż ma on ścisłe powiązanie z omawianym wcześniej zarzutem naruszenia przepisów postępowania, do którego Sąd odwoławczy ustosunkował się wcześniej. Przyjmując, że gdyby nawet Sąd I instancji przeprowadził uzupełniający dowód z dokumentów załączonych do skargi i doszedł do wniosku, iż P.B. posiadał wymagane przygotowanie zawodowe do prowadzenia kształcenia to i tak wobec niespełnienia przesłanki zdania egzaminu przez ucznia treść wyroku byłaby taka sama.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.