Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 216/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 4589/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. G., M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 4589/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. G. i M. K. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. G. i M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2015 r., w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie wskazał, że skarżący nie przedłożyli wraz z wnioskiem żadnych dokumentów źródłowych, które mogłyby zobrazować ich aktualną kondycję finansową oraz potwierdzających możliwość zaistnienia okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku. M. K. starał się co prawda o uzyskanie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, ale postanowieniem z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4589/15, referendarz sądowy odmówił mu przyznania prawa pomocy, wskazując, że skarżący nie przedstawił w sposób klarowany i dostateczny swojej sytuacji majątkowej.

Dalej, Sąd I instancji ocenił, że dokumentacja przysłana na żądanie referendarza nie oddaje w całości sytuacji finansowej M. K. Poza tym, skoro wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy obu stron, to powinny one uzasadnić, dlaczego wykonanie aktu może spowodować powstanie negatywnych konsekwencji opisanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie, poza ogólnymi sformułowaniami wniosku, rzetelnej próby zaprezentowania sytuacji finansowej skarżących – w ocenie WSA - nie podjęto.

Dodatkowo Sąd I instancji zauważył, że rodzaj obowiązku nałożonego na skarżących, tj. konieczność zapłacenia określonej kwoty pieniężnej z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu stronie kwoty pieniężnej orzeczonej w zaskarżonej decyzji.

Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli M. G. i M. K., przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 4589/15 odrzucił zażalenie M. G., na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

M. K. w swoim zażaleniu zaskarżył postanowienie Sądu I instancji z dnia 25 stycznia 2017 r. w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że wykonanie decyzji narazi go na nieodwracalną stratę i pozbawi go możliwości zaspokajania potrzeb rodziny i negatywnie wpłynie na płynność finansową prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

Sąd I instancji prawidłowo przytoczył treść przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. i poprawnie przeanalizował treść wniosku skarżącego, badając go pod kątem możliwości wystąpienia przesłanek, o których mowa we wskazanym przepisie, tj. możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W stanie sprawy Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ze względu na brak wykazania okoliczności obrazujących sytuację skarżącego. Ocenę tę Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową.

Skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie podważał prawidłowości przyjęcia, że tylko konkretne dane przedstawione we wniosku mogłyby dać Sądowi I instancji możliwość dokonania oceny wniosku i ewentualnie wtedy dopiero uznać go za skuteczny. W ocenie skarżącego jego argumenty dotyczące trudnej sytuacji finansowej mogącej negatywnie oddziaływać na płynność finansową prowadzonej działalności gospodarczej i w konsekwencji utrzymanie rodziny, w całości wyczerpują obowiązek wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zaprezentowana w środku prawnym argumentacja nie zasługuje na aprobatę. Zarówno bowiem z wniosku, jak i z zażalenia nie można wywieść, jaka w istocie jest kondycja finansowa skarżącego i czy rzeczywiście brak zastosowania ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu skutkowałby wystąpieniem konsekwencji opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w tym na przykład niebezpieczeństwem zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Z wniosku skarżącego nie wynikają dane obrazujące choćby poziom zgromadzonych przez niego środków, dochodu, czy też jakie są – choćby w przybliżeniu – wydatki przeznaczane na utrzymanie gospodarstwa domowego i osób pozostających ze skarżącym w gospodarstwie domowym.

Nie uszła przy tym uwadze Sądu kasacyjnego dokumentacja złożona do akt w ramach postępowania wpadkowego w zakresie wnioskowanego przez M. K. prawa pomocy. Również ona nie wykazuje jednak, że sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji. Co istotne, z danych tych nie wynika – pomijając kwotę wynagrodzenia wpływającego na rachunek skarżącego od [...] (1.308 zł miesięcznie) - skąd pochodzą środki, którymi regularnie zasilane są konta skarżącego i jego konkubiny (po 2.300 - 2.500 zł i po 1.500 zł), ani jakie środki przeznaczają oni na utrzymanie. Z przedłożonych wyciągów z rachunków co do zasady wynika, że zasilanie rachunków następuje w celu obsługi (spłaty) kredytów.

Trzeba mieć na uwadze, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi, aktualnymi i rzetelnymi – a zatem niefragmentarycznymi - danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Poza tym trafnie podnosi się w orzecznictwie, że wykonanie decyzji zobowiązującej do uiszczenia określonej kwoty pieniężnej zawsze będzie wywierało określone skutki finansowe dla strony, zaś instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko wykazane niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie przesądzają o spełnieniu przesłanki do przyznania ochrony tymczasowej, w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.