Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 551/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 58 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant referent stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 58 § 1 i 2 K.p.a., art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia M. Z. na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] Prezydent Miasta [...] wystawił wobec M. Z. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu [...].

W dniu [...] (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) M. Z. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że od dnia [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwiło przygotowanie zestawienia i wykazu potwierdzającego okoliczność, że to spółka jawna jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku. W załączeniu skarżący przedstawił trzy kopie zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy obejmujące łącznie okres od dnia [...] do dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...]. Organ egzekucyjny stwierdził, że zobowiązany nie uprawdopodobnił, że nie mógł sporządzić i wnieść zarzutów osobiście za pośrednictwem placówki pocztowej, czy też uczynić to za pośrednictwem innej osoby.

Na powyższe postanowienie M. Z. złożył zażalenie, w którym zarzucając błąd w ocenie zebranego materiału dowodowego i naruszenie art. 58 K.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił, że okoliczność, że w dniu [...], tj. w ostatnim dniu zwolnienia lekarskiego wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a w poz. 15 "wskazania lekarskie" w przedstawionych zaświadczeniach lekarskich wpisano "2" , tj. chory może chodzić nie przesądza o tym, że w trakcie stwierdzonej niezdolności do pracy nie istniały przeszkody do złożenia zarzutów z zachowaniem przewidzianego w ustawie terminu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy wskazało, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Aby organ egzekucyjny mógł przywrócić termin do wniesienia zarzutów muszą być zatem spełnione łącznie cztery przesłanki: 1. złożenie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, 2. jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnienie czynności, dla której określony był termin, 3. uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, 4. złożenie prośby w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

W przedmiotowej sprawie, nie zostały spełnione wszystkie z wymienionych przesłanek. W piśmie z dnia [...] skarżący zawarł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów i jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie. Nie przedstawił natomiast okoliczności, które wskazywałyby, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że typowym przykładem niezawinionego niedopełnienia czynności procesowych w terminie jest obłożna choroba - uniemożliwiająca stronie, działającej osobiście, dokonanie tej czynności. Sam natomiast fakt posiadania zwolnienia lekarskiego od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty, przez domownika lub innej osoby. Nie każda bowiem choroba uniemożliwia dokonanie czynności, lecz tylko taka, która albo uniemożliwia dokonanie jej z powodu fizycznej lub psychicznej ułomności (w tym konieczności podjęcia leczenia). Przy czym od należycie dbającego o swoje sprawy należy wymagać, aby w miarę możliwości przy nadaniu pisma posłużył się inną osobą, jeśli samodzielnie nie może tego dokonać. Powołana przez skarżącego okoliczność choroby i konieczność leczenia w okresie od dnia 6 października 2014r. do dnia 22 grudnia 2014 r., która wynika ze złożonych kserokopii zaświadczeń lekarskich, nie została poparta wystarczającymi dowodami na to, iż w spornym okresie, w którym rozpoczął bieg i upływał termin do złożenia zarzutów, stan zdrowia zobowiązanego był na tyle poważny, że uniemożliwiał dokonanie czynności prawnej w terminie. Skarżący przedstawił jedynie zaświadczenia lekarskie, sama natomiast niezdolność do pracy nie oznacza wyłączenia możliwości sporządzenia zarzutów lub skontaktowania się z pełnomocnikiem w celu ich sporządzenia. Z treści przedstawionych zwolnień lekarskich wynika, że skarżący mógł chodzić (poz. 15 "wskazania lekarskie" wpisano "2" - chory może chodzić), a więc nie był obłożnie chory. Nie bez znaczenia jest również fakt, że jedna z wizyt lekarskich odbyła się w terminie do wniesienia zarzutów, tj. w dniu [...].

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego dokonując oceny zawinienia strony należy również wziąć pod uwagę całość przepisów regulujących procedurę administracyjną. Zarzuty nie muszą być złożone w określonej formie. Mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 63 § 1 K.p.a.). Zobowiązany może działać również przez pełnomocnika (art. 32 K.p.a.). Wystarczy aby była to osoba fizyczna mająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 K.p.a.). Pełnomocnictwo może być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego (art. 33 § 2 K.p.a.). Zarzuty można złożyć w siedzibie dowolnego organu administracji (art. 65 K.p.a.). Może je nadać w placówce pocztowej również osoba postronna bez pełnomocnictwa.

Wobec powyższego, że przywrócenie terminu możliwe jest tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie cztery określone w treści art. 58 K.p.a. przesłanki, a taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ zobligowany był więc do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymując zarzut błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i naruszenie art. 58 K.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że stanowisko organu jest całkowicie błędne. Zdaniem skarżącego sam czas trwania choroby, tj. ponad 11 tygodni świadczy o tym, że skarżący nie był w stanie przygotować niezbędnych materiałów aby złożyć zarzuty z zachowaniem przewidzianego w ustawie terminu. Okoliczność, że w treści zaświadczenia lekarskiego w ramach wskazań lekarskich wpisano "2" - czyli chory może chodzić nie przesądza o tym, że stan zdrowia nie był na tyle poważny, że uniemożliwiał dokonanie czynności w terminie. Wskazał, że schorzenie, na które był leczony (zawroty głowy) uniemożliwiło zgromadzenie dokumentacji i złożenie zarzutów w terminie. Podkreślił, że dopiero pod koniec leczenia, kiedy ustąpiły symptomy choroby, a przyjmowane leki nie wpływały na koncentrację ustalił telefonicznie z pracownikami zakres wymaganych dokumentów, a po ich otrzymaniu przygotował zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a.

Sporne w sprawie między stronami zagadnienie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej reguluje art. 58 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przepis ten na mocy art. 18 u.p.e.a. ma zastosowanie do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.

Celem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia tej czynności, uchybiony termin do dokonania czynności należy bowiem przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki, a mianowicie strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania. Przesłanki te – z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji przywrócenia terminu – należy interpretować ściśle.

Zastosowanie instytucji procesowej przywrócenia terminu jest dopuszczalne jedynie w razie niewątpliwego uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Chronologicznie najpierw musi nastąpić uchybienie terminu, by następnie dopuszczalne było złożenie wniosku o jego przywrócenie. Uchybienie terminu jest niezależne od tego, czy zostanie przywrócony termin do dokonania czynności procesowej. Postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia zarzutów stwierdza z jednej strony w sposób władczy uchybienie terminu, z drugiej zaś z uwagi na brak obiektywnie pojmowanej winy zobowiązanego w uchybieniu terminu, ten termin przywraca. Przywrócenie terminu nie powoduje, że termin zostaje zachowany, a jedynie to, że jego uchybienie nie powoduje negatywnych skutków w postaci niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania środka zaskarżenia. Oznacza to tyle, że dokonana po upływie terminu czynność procesowa jest skuteczna, w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów - wniesione zarzuty podlegają rozpoznaniu. Skutek ten następuje jednakże dopiero z dniem podjęcia postanowienia o przywróceniu terminu, z chwilą bowiem jego wprowadzenia do obrotu prawnego wiąże ono organ, podjęcie tego postanowienia nie ma jednakże mocy wstecznej, tj. od momentu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów. Jak bowiem słusznie podnosi NSA chociażby w wyroku z dnia 8 sierpnia 2012r., I FSK 1445/11, "instytucja przywrócenia terminu została (...) przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. (...) w punkcie wyjścia niezbędne jest każdorazowe ustalenie czy środek odwoławczy został wniesiony w prawem przewidzianym terminie. Jeśli ustalenie to jest negatywne należy stwierdzić uchybienie terminowi do jego wniesienia. W żadnym razie nie stoi temu na przeszkodzie złożony wniosek o przywrócenie terminu".

Skoro zatem w niniejszej sprawie skarżący złożył zarzuty z prawie dwumiesięcznym opóźnieniem, to została spełniona przesłanka dopuszczalności merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Nie budzi bowiem wątpliwości i nie jest kwestionowane przez skarżącego to, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Odpis tytułu wykonawczego został skutecznie doręczony w dniu [...], natomiast zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia zostały złożone w dniu [...]. Okoliczność ta została też stwierdzona prawomocnym postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], utrzymanym w mocy postanowieniem SKO w [...] z dnia [...]. Skarga na to ostatnie postanowienie wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 9 lipca 2015r., III SA/Łd 558/15 została oddalona.

Zasadnie też Kolegium przyjęło, iż nie zaistniała w niniejszej sprawie przesłanka braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Przy jej ocenie należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221; wyrok NSA z 13 października 1999r., III SA 1436/99, LEX nr 40057; wyrok NSA z 25 maja 1998r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285; wyrok NSA z 20 maja 1998r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por.: postanowienia NSA z 8 lipca 2008r., II OZ 712/08 i z 9 czerwca 2011r., I OZ 402/11).

Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. powinna stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem) - por. wyrok NSA z 13 czerwca 2002r., V SA 2320/01, LEX nr 109300. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa bowiem na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Z treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, że istotę rozstrzygania w sprawie przywrócenia terminu wiązać należy z inicjatywą samego zainteresowanego, albowiem to na jego wniosek (prośbę), złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi – a nie z urzędu organ administracji orzeka w tej sprawie. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Organ orzekający nie jest upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Organ nie może domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu w sytuacji gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach uchybienia terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych wskazanym przepisem (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2008r., I OSK 1285/07; wyrok NSA z 10 stycznia 2008r., II OSK 1822/06 oraz wyrok NSA z 16 lipca 2013r., II GSK 593/12). Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z 8 lutego 2007r., II OSK 1806/06, LEX nr 337473). Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, iż od uznania organu administracji publicznej zależy ocena w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę (por. wyrok NSA z 14 maja 1999r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637).

Mając powyższe na uwadze podnieść przede wszystkim należy, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu jest krótki i lakoniczny, skarżący powołał się bowiem jedynie w sposób ogólny na swoją bliżej niesprecyzowaną długotrwałą chorobę trwającą od dnia [...] do dnia [...], potwierdzoną załączonym zwolnieniem lekarskim ZLA. Z kolei w zażaleniu, a następnie w skardze ogólnikowo podniósł, że długość choroby dowodzi, iż była ona poważna, a doświadczenie życiowe wskazuje, że proces leczenia poważnych chorób jest dokumentowany. Tak wskazane okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia zarzutów nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący nawet nie wskazał jednostki chorobowej, która powodowała taki skutek, że obiektywnie to oceniając nie był on w stanie nawet zlecić dokonania tej czynności procesowej osobie trzeciej. Nie dowodzi tego także wskazane zresztą dopiero w skardze schorzenie, z powodu którego ponad 11 tygodni przebywał na zwolnieniu lekarskim, a którym były jak podaje m.in. zawroty głowy. Pomijając to, iż to we wniosku o przywrócenie terminu należało wskazać wszystkie okoliczności braku winy w uchybieniu terminu i zawrzeć potwierdzającą je odpowiednią argumentację, wskazując na konkretne okoliczności świadczące o niemożności podjęcia jakichkolwiek działań w sprawie, zawroty głowy nie stanowią w ocenie sądu takiej jednostki chorobowej, która wyłączałaby nawet przy podjęciu największego możliwego wysiłku możliwość podjęcia działań celem wniesienia spornych zarzutów w terminie. Nie mieszczą się one w pojęciu obłożnej choroby, z którą mamy do czynienia wówczas gdy pomimo nawet potencjalnej woli działania człowiek nie jest w stanie ich podjąć. Obłożna choroba bowiem to taka, jak potocznie się przyjmuje, "ciężka choroba, zmuszająca do leżenia w łóżku" (por. E. Sobol, Słownik języka polskiego, Warszawa 1996, s. 537 czy B. Dunaj (red.), Popularny słownik języka polskiego, Warszawa 2000, s. 384). W tym aspekcie o charakterze choroby decyduje nie tyle długość jej trwania - jak argumentuje skarżący - lecz skutki, jakie ona powoduje, wyłączając niemożność normalnego funkcjonowania i podejmowania czynności procesowych. Są to zatem takie skutki, że obłożnie chory musi leżeć w łóżku, przy czym wynika to nie z czyjegoś nakazu, lecz z obiektywnych okoliczności choroby, zmuszających chorego do leżenia, niezależnie od jego woli czy chęci. Zwrot "zmuszająca do leżenia" w odniesieniu do choroby znaczy tylko tyle, że chory nie jest w stanie wstać z łóżka, a nie, że lekarz tak mu zalecił. Choroba usprawiedliwia zatem niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwia dokonania czynności, a strona nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą. Długotrwała niedyspozycja, czy też przewlekła choroba, w odróżnieniu od nagłej choroby, nie stanowi w ocenie sądu podstawy do przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ponieważ nie wyklucza to możliwości np. sporządzenia oświadczenia na piśmie i skierowania go do właściwego organu, korzystając z pomocy osób trzecich. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione.

Nie negując faktu złego stanu zdrowia skarżącego, poświadczonego załączonymi do wniosku zaświadczeniami lekarskimi, podnieść jednak należy, że w przypadku choroby wnioskodawca winien wykazać, że jej rodzaj oraz przebieg uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy, szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. O tym, że wykazana przedłożonymi zwolnieniami lekarskimi choroba skarżącego nie była ani obłożna, ani też uniemożliwiająca dokonanie spornej czynności, świadczy – jak słusznie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – to, że skarżący mógł chodzić, co wprost wynika z treści zwolnień lekarskich (gdzie wskazano w poz. 15 Wskazania lekarskie "2", oznaczające "chory może chodzić"), jak i to, że faktycznie skarżący chodził, czego dowodem jest chociażby to, iż jedna z wizyt lekarskich odbyła się w trakcie zwolnienia lekarskiego, tj. w dniu 4 listopada 2014r. Organ miał zatem podstawę, aby przyjąć, że skarżący był zdolny do dokonania czynności w terminie lub do ustanowienia pełnomocnika do dokonania tej czynności.

Zasadnie też organ uznał, że twierdzenie skarżącego, że był obłożnie chory nie zostało poparte żadnymi dowodami. Skarżący – choć ciążył na nim taki obowiązek, a wręcz leżało to w jego interesie - nie przedstawił żadnej dokumentacji medycznej, która potwierdziłaby, że stan zdrowia uniemożliwiał mu załatwienie jakiejkolwiek sprawy, w tym złożenie w terminie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Sama okresowa niezdolność do pracy nie jest zaś wystarczającą okolicznością dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie wyklucza bowiem możliwości sporządzenia zarzutów, czy też ewentualnie posłużenia się inną osobą w ich sporządzeniu. Także sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że nie wyklucza on możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 58 k.p.a., Lex, stan prawny 11 stycznia 2012 r., teza 6-7 oraz powołane tam piśmiennictwo oraz orzeczenia, w tym wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97, LEX nr 36902). Od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, tym bardziej – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – gdy egzekwowane zobowiązanie podatkowe związane jest z prowadzoną profesjonalną działalnością gospodarczą. Od profesjonalisty można i należy oczekiwać zachowania wyższych standardów aktu staranności.

Analiza akt sprawy nie pozwala jednak uznać, aby skarżący jako profesjonalny przedsiębiorca dochował podwyższonych standardów aktu staranności, ale nawet by dochował przeciętnych standardów tego aktu. Z akt tych nie wynika przede wszystkim, aby w okresie od [...] do [...], stan zdrowia skarżącego uniemożliwiał mu podjęcie kroków prawnych związanych z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Skarżący nie wskazywał też, że w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów, nastąpiło takie pogorszenie jego stanu zdrowia, które miało charakter nagły i jednocześnie nie mógł skorzystać z pomocy osób trzecich. Uwzględniając natomiast wskazywane przez skarżącego w skardze dolegliwości w postaci zawrotów głowy, stanowiących m.in. przeszkodę do podjęcia jakiejkolwiek czynności celem zapobieżenia uchybienia terminowi do wniesienia zarzutów, jak i podstawę skierowania skarżącego na zwolnienie lekarskie w związku z występowaniem owych zawrotów głowy, podnieść należy, że w dniu [...], kiedy skarżący przebywał jeszcze na zwolnieniu wniósł zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia. W dniu [...] został też sporządzony z jego udziałem i przez niego osobiście podpisany protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Sam skarżący zaś w skardze, a poprzednio w zażaleniu, przyznał, iż pod koniec zwolnienia, nie wskazując jednakże kiedy to miało miejsce, ustalił telefonicznie ze swoimi pracownikami, jaki był niezbędny zakres dokumentów do przygotowania zarzutów. Wskazuje to na pewną niekonsekwencję argumentacji skarżącego, który twierdząc, iż stan chorobowy uniemożliwiał mu dochowanie terminu do wniesienia zarzutów, jednocześnie będąc jeszcze na zwolnieniu podejmuje działania celem przygotowania zarzutów, a następnie je składa w ostatnim dniu zwolnienia. Dowodzi to, iż stan chorobowy, pomimo przebywania na zwolnieniu, nie wyłączał jednak podejmowania czynności celem złożenia zarzutów. Sam fakt wykonania telefonu do pracowników świadczy, że - mając już w trakcie pobytu na zwolnieniu lekarskim wiedzę o skutkach prawnych doręczenia mu tytułów wykonawczych – podjął choć z opieszałością działania celem sporządzenia zarzutów i w tym celu polecił pracownikom przygotowanie niezbędnych do wniesienia zarzutów dokumentów. To prowadzi do dalszego wniosku, a mianowicie, że skarżący mógł się wyręczyć pracownikami w celu sporządzenia i wniesienia zarzutów w terminie, jeśli by prowadził sprawy swojej firmy z należytą starannością. Skoro bowiem egzekwowany obowiązek dotyczy zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości przy ul. A 3 w Ł. (o pow. około 2 ha) wykorzystywanej do prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej "A" spółka jawna (przekształconej z dniem 2 stycznia 2014r. w spółę z ograniczoną odpowiedzialnością), a skarżący zatrudnia pracowników, to nie budzi wątpliwości, iż mógł on wyręczyć się pracownikami, tym bardziej, że jak sam przyznaje aby sporządzić zarzuty korzystał z ich pomocy, polecając im ustalenie zakresu niezbędnych dokumentów dla ich wniesienia. Skarżący zatrudnia zapewne wielu pracowników, notoryjną okolicznością, uwzględnioną przez sąd z urzędu, jest bowiem to, że firma skarżącego jest wiodącą i największą firmą handlową sprzętu gospodarstwa domowego w Ł. i województwie [...]. Zresztą sam skarżący w zarzutach wskazał, że "wyjaśnienie wszystkich okoliczności finansowego uiszczenia należności jest niezwykle skomplikowane pod względem uiszczonych należności i ich księgowania" i z tego względu wskazał dwie osoby kompetentne ze strony spółki do kontaktów w tym zakresie: W. S. – dyrektora ds. organizacyjnych i finansowych oraz A. P. – główną księgową. Nie sposób zatem zrozumieć racjonalności działań skarżącego, który zaniechał polecenia im przygotowania i sporządzenia zarzutów, skoro ich udział w tej czynności był co sam skarżący podnosi konieczny. Pomimo tych okoliczności faktycznych skarżący nawet w skardze do sądu administracyjnego nie podnosił, że nie mógł wyręczyć się inną osobą, aby nadać przesyłkę z zarzutami na poczcie, czy też zlecić ich sporządzenie pracownikom. Natomiast należycie dbający o swoje sprawy przedsiębiorca - mając przy tym świadomość rzekomego złego stanu własnego zdrowia i rokowań co do procesu leczenia, trwającego ponad 11 tygodni – powinien był ustanowić pełnomocnika, choćby w osobie pracownika, do dokonania tej czynności. Nie sposób natomiast przyjąć, że w sytuacji tak długiej absencji nie upoważnił żadnego pracownika do prowadzenia bieżących spraw spółki, o tak znacznych rozmiarach prowadzonej działalności i zatrudniającej znaczą liczbę pracowników.

Nie bez znaczenia dla oceny obiektywnej możliwości wyręczenia się osobami trzecimi w sporządzeniu i wniesieniu zarzutów jest i wynikająca z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] okoliczność, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką dorosłych synów, którzy są również współwłaścicielami wspólnie zamieszkiwanej nieruchomości w Ł. przy ul. B 20. Nie wiadomo (bo tego nie ujawnia), dlaczego skarżący nie mógł skorzystać z ich pomocy, aby wnieść zarzuty z zachowaniem terminu. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że żona skarżącego - zatrudniona w "B" sp. z o.o. na stanowisku ds. windykacji - również otrzymała decyzję w sprawie spornego zobowiązania oraz upomnienie wzywające do jego uregulowania, z czego należy wywieść wniosek, iż egzekucja dotyczyła również jej obowiązku podatkowego, zapewne z uwagi na fakt bycia dysponentem nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej.

Niezależnie od nie wykazania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów skarżący nie wykazał także – jak zasadnie to ocenił organ – zachowania 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 58 § 2 k.p.a.). Skarżący nie podał bowiem rzeczywistej daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Za datę tą nie może być uznana data [...] (ostatni dzień zwolnienia), jak się zdaje przyjmowana przez skarżącego jako data ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej dacie skarżący jedynie był, stosownie do treści zwolnienia lekarskiego, niezdolny do pracy, co nie jest jak już szczegółowo wykazano równoznaczne z datą ustania rzeczywistej (nieujawnionej przez skarżącego) przyczyny uchybienia terminu. Dokonując zaś uchybionej czynności w ostatnim dniu zwolnienia potwierdził tę okoliczność. Podnosząc natomiast, że pod koniec zwolnienia skontaktował się telefonicznie z pracownikami celem ustalenia zakresu dokumentów przyznał de facto, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zarzutów ustała co najmniej w dacie wykonania tego telefonu. Nie wskazał jednakże tej daty, co z kolei oznacza, iż również nie wykazał spełnienia i tej przesłanki. Uwzględniając natomiast liczony od daty wykonania tego telefonu czas niezbędny na przygotowanie dokumentów przez pracowników, dokonanie skomplikowanych rozliczeń finansowych, dostarczenie dokumentów wraz z danymi rachunkowymi skarżącemu z miejsca siedziby firmy do miejsca zamieszkania skarżącego oraz przygotowanie i sporządzenie – jak sam podnosi – tak szczegółowego pisma, jakim były zarzuty, a także nadal występujące dolegliwości związane choćby z zawrotami głowy, dość wątpliwe jest zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

b.a.