Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 808/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9, art. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska- Florek Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. G. Sp. z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2335/15 w sprawie ze skargi F. G. Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od F. G. Sp. z o.o. w M. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2335/15 oddalił skargę F. Sp. z o.o. w M. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] marca 2011 r. spółka złożyła w Kujawsko - Pomorskim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia [...] grudnia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2010 r. W zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania ujęte było m. in. dofinansowanie do zakupu używanego kombajnu do cebuli marki G. typ [...] o numerze seryjnym [...]. Grupa przedłożyła ocenę techniczną i wycenę przedmiotowego kombajnu na kwotę 296 900,00 zł netto oraz fakturę VAT na kwotę 295 218,85 zł netto.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał stronie pomoc finansową dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w łącznej kwocie 1 699 616,06 zł, w tym 1 683 26,01 zł na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania. Do zakupu ww. kombajnu Grupie została przyznana pomoc finansowa w wysokości 221 414,14 zł.

W dniu [...] września 2013 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu, która potwierdziła anonimowe doniesienie o udostępnianiu zakupionego przez Grupę w ramach realizacji Planu kombajnu do zbioru cebuli G. do zbioru ziemniaków.

Dyrektor Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalił spółce kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów w wysokości 221 414,14 zł.

Orzekając na skutek odwołania, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Sygn. akt V SA/Wa 1439/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR. WSA wskazał, że zdarzenie będące podstawą ustalenia kwoty zwrotu pobranej pomocy finansowej nastąpiło we wrześniu 2013 r. organy nakładające obowiązek zwrotu pobranej pomocy finansowej powinny stosować przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 poz. 872 - dalej: rozporządzenie z 2013 r.), a nie z 2009 r. Nowe przepisy uwzględniają procentowy spadek kwot naliczanych do zwrotu w zależności od roku wykorzystania inwestycji i nie są tak restrykcyjne, jak uprzednio obowiązujące regulacje rozporządzenia z 2009 r.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r. i orzekł o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na inwestycje w wysokości 60% kwoty przyznanej pomocy, tj. 132 848,48 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zarówno przepisy krajowe, jak i wspólnotowe, regulujące mechanizm pomocy na rynku owoców i warzyw nie przewidują odstępstw związanych z możliwością udostępnienia członkom Grupy maszyn i urządzeń zakupionych w ramach ww. pomocy dla produktów innych, aniżeli produkty z grupy produktów, dla których grupa została wstępnie uznana. Zgodnie z § 1 ust. 4 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 2013 r. jeżeli przed upływem 5 lat grupa udostępni inwestycję bądź będzie wykorzystywać ją niezgodnie z przeznaczeniem zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości, 100%, 80%, 60%. 40% i 20% tej pomocy odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, w którym stwierdzono naruszenie warunku nieudostępnienia inwestycji lub jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem. Stosownie do § 1 ust. 1 pkt 3, w związku z § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2013 r., Grupa może udostępnić maszyny i urządzenia do zbioru wyłącznie swoim członkom i tylko do zbioru owoców i warzyw, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2013 r., tj. ze względu na które została wstępnie uznana, natomiast przekazanie do użytkowania przedmiotowych maszyn/urządzeń członkom grupy celem zbioru ziemniaków, które nie należą do kategorii produktów, ze względu na które Grupa została wstępnie uznana, tj. cebuli, powoduje zastosowanie sankcji określonych w § 1 ust. 4 rozporządzenia z 2013 r.

Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie podzielił stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy.

Sąd I instancji zaznaczył, że zdarzenie, które stało się podstawą przeprowadzenia kontroli i zakwestionowania wykorzystania inwestycji zgodnie z decyzją o przyznaniu pomocy finansowej Grupie, nastąpiło we wrześniu 2013 r., tj. w trzecim roku pięcioletniego okresu liczonego od dnia nabycia inwestycji (2010 r.). Zatem skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na inwestycje w wysokości 60% kwoty przyznanej pomocy.

WSA odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w tym m.in. protokoły kontroli, dokumentacja fotograficzna powoduje, iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Sąd I instancji podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1439/14, który stwierdził, że stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł procedury określonej w przepisach k.p.a. WSA podkreślił również, że każde udostępnienie/wykorzystanie, które nie spełnia wymogów zakreślonych decyzją w sprawie przyznania pomocy i przepisów rozporządzenia będzie skutkowało obowiązkiem orzeczenia o zwrocie przyznanych środków.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. § 1 ust. 4 oraz § 1 ust. 1 pkt. 3 oraz § 1 ust. 3 pkt. 2 lit. b rozporządzenia z 2013 r. i uznanie, że skarżąca wykorzystała inwestycję niezgodnie z przeznaczeniem, mimo istnieniu okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek, w ramach których skarżąca nie udostępniła inwestycji, lecz inwestycja została wykorzystana wbrew woli jej władz;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności nie odniesienie się do wszystkich dowodów wskazanych i przekazanych przez skarżącego w sprawie, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ dopełnił wszystkich obowiązków oraz prowadził postępowanie na podstawie obowiązujących przepisów, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze od decyzji;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 136 k.p.a. poprzez uznanie, że organy pierwszej, jak i drugiej instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na podstawie obowiązujących przepisów, co skutkowało przyjęciem, że organ II instancji prawidłowo prowadził postępowanie;

4. naruszenie przepisów postępowania mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w tym nie odniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do argumentów skarżącej zawartych w skardze, a także wadliwości uzasadnienia, które nie pozwala w pełni poznać przesłanek, jakimi kierował się Sąd, wydając wyrok;

5. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o dalszym kierunku postępowania administracyjnego i poinformowaniu o możliwości złożenia jakichkolwiek wyjaśnień w ramach postępowania prowadzonego po uchyleniu decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego należało uznać za nieusprawiedliwione.

W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).

Najdalej idącym zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez WSA do argumentów skarżącej Spółki zawartych w skardze, a także wadliwości uzasadnienia, które nie pozwalają w pełni poznać przesłanek, jakimi kierował się Sąd, wydając wyrok.

Z zarzutem tym, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy, w szczególności treść uzasadnienia motywującego zaskarżone orzeczenie, zgodzić się nie można.

Odnosząc się do tego procesowego zarzutu trzeba mieć na uwadze przede wszystkim to, że sprawa ta była już przedmiotem oceny Sądu I instancji. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1439/14 Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten nie został zaskarżony skargą kasacyjną, stał się więc prawomocny.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że skarga kasacyjna przysługuje od każdego wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny, zatem również od wyroku uchylającego wprawdzie zaskarżoną do sądu decyzję, ale zawierającego np. błędne uzasadnienie lub błędne wskazania co do dalszego postępowania. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1716/08, LEX nr 593683).

W doktrynie wskazuje się, że: "skarga kasacyjna stanowi środek odwoławczy od wszystkich nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji, niezależnie od ich treści (korzystnej lub niekorzystnej dla strony), rodzaju rozpatrzonej sprawy czy wartości przedmiotu zaskarżenia. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że takie ukształtowanie skargi kasacyjnej jest wyrazem szerokiego pojmowania instytucji gravamen w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Gravamen, związane z pojęciem legitymacji do zaskarżania orzeczeń sądowych, oznacza pokrzywdzenie zapadłym orzeczeniem, pogorszenie sytuacji prawnej na skutek jego wydania (zob. R. Hauser, W. Piątek, A. Skoczylas, Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym (w:) System prawa administracyjnego..., s. 430-431; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II OSK 2149/10, CBOSA). Przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną nie może być natomiast samo uzasadnienie wyroku (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 30 sierpnia 2005 r., OSK 1866/04, CBOSA; 24 marca 2006 r., I FSK 750/05, ONSA WSA 2006, nr 5 poz. 126; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., I FSK 304/11, LEX nr 1120525). W przypadku gdy strona ma zamiar podważyć treść takiego uzasadnienia (np. ocenę prawną lub wskazania co do dalszego postępowania), powinna wnieść skargę kasacyjną od wyroku (rozstrzygnięcia zawartego w jego sentencji - zob. np. postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., I OSK 98/10, LEX nr 990310), w którym zawarte jest kwestionowane przez nią uzasadnienie, nawet gdy rozstrzygnięcie jest dla niej korzystne. Jeśli tego nie uczyni, stanowisko sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu wyroku, stosownie do art. 153 i 170 p.p.s.a., będzie wiązało w sprawie organy, a także sądy, przy kolejnym rozpatrywaniu sprawy (zob. wyroki NSA z dnia: 29 stycznia 2010 r., I FSK 1716/08, LEX nr 593683; 16 września 2010 r., I OSK 1513/09, LEX nr 745055)" (Dauter.B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016 oraz powołane tam orzecznictwo i doktryna).

Ocena prawna wyrażona w powołanym orzeczeniu w myśl wskazanych powyżej art. 153 i 170 p.p.s.a. ma zatem charakter wiążący, nie tylko dla organów administracyjnych orzekających w tej sprawie, ale i dla WSA, który ponownie rozpoznając sprawę przywołał to orzeczenie i wynikające zeń związanie, a także jest wiążąca dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z treści powołanego wyroku wynika zaś, że WSA uznał, że w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu 12 wrześniu 2013 r., tj. obowiązujące w dniu zaistnienia zdarzenia implikującego zwrot pobranych płatności, a więc przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r., poz. 872), a nie rozporządzenia przedmiotowo tożsamego, obowiązującego w okresie wcześniejszym – aktu wykonawczego z 2009 r. Nowe przepisy uwzględniają bowiem procentowy spadek kwot naliczonych do zwrotu w zależności od roku wykorzystania inwestycji i nie są one tak restrykcyjne jak poprzednio obowiązujące rozporządzenie z 2009 r., na mocy którego w przypadku zaistnienia zdarzenia skutkującego zwrotem płatności, następował zwrot całej kwoty dofinansowania.

Niezależnie od tej kwestii, o charakterze materialnoprawnym, w wyroku tym WSA dokonał także oceny sprawy pod kątem naruszenia prawa procesowego, odniósł się w niej bowiem do postawionych w tym zakresie zarzutów procesowych. Co najważniejsze, co wymaga w stanie sprawy podkreślenia, dokonał w tym orzeczeniu oceny ustaleń faktycznych w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia.

W omawianym orzeczeniu Sąd I instancji oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził jednoznacznie, że wykorzystanie inwestycji, czyli nabytego kombajnu do zbioru cebuli, nastąpiło niezgodnie z jej przeznaczeniem, co jak ustalono, polegało na wykorzystaniu tego kombajnu do zbioru ziemniaków. Sąd wskazał, że nie można uznać, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że organy działały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu dowody przedłożone przez Stronę nie mogły wpłynąć na ocenę organu albowiem wykorzystanie inwestycji niezgodnie z jej przeznaczeniem miało miejsce.

Ustalenie to ma istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego wyroku, gdyż ma charakter wiążący, jak wyżej wskazano, również dla NSA.

Spółka, jeśli nie zgadzała się z zaakceptowanymi przez Sąd I instancji ustaleniami faktycznymi organu, mogła je zakwestionować składając od tego orzeczenia skargę kasacyjną. Nie czyniąc tego, na aktualnym etapie rozpoznawania sprawy, skutecznie zrobić już tego nie może.

Podkreślić w tym miejscu należy, że Spółka aktualnie skarżąc zapadły wyrok WSA, nie stawia też zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Wiążący charakter powołanych ustaleń powoduje, że NSA musi je uwzględnić podczas oceny zarzutów kasacyjnych, zarówno tych procesowych, jak i dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego.

Uwzględniając zatem powyższe nie można zaaprobować zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez WSA do argumentów skarżącej Spółki zawartych w skardze, a także wadliwości uzasadnienia, które nie pozwala w pełni poznać przesłanek, jakimi kierował się Sąd, wydając zaskarżony wyrok. WSA odniósł się bowiem do argumentacji Spółki uwzględniając wcześniejsze własne ustalenia. Z zaskarżonego orzeczenia, z jego uzasadnienia wynika również, jakimi przesłankami kierował się sąd, wydając zaskarżony wyrok.

Mając na względzie powołane związanie WSA wcześniejszym własnym orzeczeniem, głównie tym, że inwestycja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz tym, że nie doszło w sprawie do naruszenia przez organy przepisów procesowych, stwierdzić jednoznacznie należy, że nie są usprawiedliwione pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego, także zarzut naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. W tym kontekście za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy należało uznać twierdzenia skargi kasacyjnej, zaprezentowane w jej uzasadnieniu, odnoszące się do: usterki kombajnu i przekazania go do naprawy, złych warunków atmosferycznych zaistniałych podczas próbnego rozruchu maszyny oraz samowolnego działania pracownika, który nie wykonał polecenia Prezesa Zarządu Spółki. Powtórzyć w tym miejscu jeszcze raz należy, że prawomocnie przesądzone zostało w pierwszym niezaskarżonym przez Spółkę orzeczeniu, że inwestycja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem – do zbioru ziemniaków zamiast zbioru cebuli.

Zauważyć jeszcze należy, jak słusznie podnosi organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną w zakresie naruszenia art. 10 k.p.a., że naruszenie prawa procesowego, aby mogło być skuteczne musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego w skardze kasacyjnej nie wykazano.

Warto wskazać poglądy NSA prezentowane na tle omawianego zagadnienia. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297).

W konsekwencji powyższego nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia prawa materialnego nawiązującego do twierdzenia, że Spółka nie udostępniła inwestycji, ale została ona wykorzystana wbrew woli jej władz. Ta kwestia również została prawomocnie przesądzona w wyroku z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1439/14. Sąd I instancji skonstatował bowiem w tym zakresie, że podnoszony argument, iż Grupa nie ponosi winy za niewłaściwe wykorzystanie przedmiotowego kombajnu, nie ma wpływu na ocenę zaistnienia udostępnienia. Z treści powołanych przepisów wynika, że każde udostępnienie i wykorzystanie, które nie spełnia wymogów zakreślonych decyzją w sprawie przyznania pomocy i przepisów rozporządzenia, nawet jeżeli będzie miało charakter incydentalny i niezawiniony, będzie skutkowało obowiązkiem orzeczenia o zwrocie przyznanych środków.

Zauważyć wobec powyższego należy, że przy braku podważenia ustaleń faktycznych w omawianym zakresie, uwzględniając przy tym związanie oceną prawną, czyli stanowiskiem, że zwrot płatności jest niezależny od winy Spółki, co zostało wywiedzione z przepisów prawa materialnego, nie można zaaprobować zarzutu stawianego w skardze kasacyjnej dotyczącego naruszenia wskazanych tam przepisów prawa materialnego.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz.1804).