Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 170/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 i 3, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 146 par. 2, art. 156 par. 1, art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącej M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. Ż. i W. Ż. pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w budynku wielorodzinnym przy ulicy [...] w K., na lokal usługowy - kancelarię prawną, wraz

z wykonaniem schodów zewnętrznych do tego lokalu. Dnia [...] r.

do organu wpłynął wniosek M. K., właścicielki położonego w tym samym budynku lokalu użytkowego, o wznowienie postępowania zakończonego

ww. decyzją. Z treści wniosku wynikało, że o wydaniu decyzji wnioskodawczym dowiedziała się w dniu 23 września 2013 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] orzekł o odmowie uchylenia, na wniosek M. K., decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] r., stwierdzając, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ponadto orzekł o wydaniu tej decyzji z naruszeniem prawa.

Od powyższej decyzji M. K., reprezentowana przez radcę prawnego M. S., wniosła odwołanie, zarzucając wydanie tej decyzji

z naruszeniem:

- art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie i brak działania organu

I instancji w granicach prawa,

- art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. oraz

art. 27ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, poprzez wydanie pozwolenia na budowę dla Inwestorów, którzy nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości,

- § 13 ust. 1, § 4 oraz § 5 ust. 1 pkt 1 oraz § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (dalej zwanego: rozporządzeniem lub Warunkami technicznymi), w wyniku uznania, że pomieszczenia odwołującej się nie są przeznaczone na stały pobyt ludzi,

- art. 34 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz § 6 ust. 1

pkt 1 i § 13a Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia

25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 462) w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez ich niezastosowanie i brak wezwania Inwestorów do uzupełnienia projektu budowlanego o wskazanie obszaru oddziaływania inwestycji,

- art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w wyniku nieuznania pozostałych współwłaścicieli nieruchomości za strony postępowania.

Wskazano również na naruszenie norm postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 146 § 2 K.p.a. ze względu na jego zastosowanie i w konsekwencji odmowę uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia

[...] r.,

- art. 6, 7 i 8 K.p.a. z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego

w sposób podważający zaufanie obywateli do państwa oraz naruszenie słusznego interesu prawnego odwołującej się,

- art. 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 K.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do pism odwołującej się.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Z. decyzją z [...] r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dokonane przez organ I instancji ustalenia, stwierdzając, iż przedmiotem sprawy jest przebudowa, wraz ze zmianą sposobu użytkowania, lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, na lokal usługowy - kancelarię prawną. Inwestycja obejmowała wykonanie dodatkowego wejścia do lokalu w ścianie zewnętrznej, w istniejącym otworze okiennym na balkonie oraz schodów zewnętrznych prowadzących do istniejącego przy ulicy chodnika. Organ stwierdził też, że zmiana elewacji budynku, poprzez zastąpienie otworu okiennego otworem drzwiowym oraz wykonanie schodów, co do zasady, stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością.

Zarząd budynkiem wielorodzinnym przy ulicy [...] sprawowany jest przez K. Spółdzielnię Mieszkaniową. Artykuł 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 z późn. zm.) stanowi, że zarząd nieruchomościami, wspólnymi, stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, w myśl którego właściciele lokali mogą w umowie zawartej w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną.

W załączonym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oświadczeniu

o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - inwestorzy – T. Ż. i W. Ż. powołali się na zgodę K. Spółdzielni Mieszkaniowej na wykonywanie zamierzonych robót budowlanych.

W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

19 października 2015 r. sygn. II OPS 2/12 stwierdzono, że "Spółdzielnia Mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r.,

Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej". Zatem - zdaniem organu - brak zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w tym wypadku nie doprowadził do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którymi pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto pod rygorem odpowiedzialności karnej złożył oświadczenie, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. VII SA/Wa 160/13 wskazał, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie podlega weryfikacji w postępowaniu nadzorczym, gdyż pozostawałoby to w całkowitej sprzeczności z istotą uregulowania zawartego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Stanowisko takie wyraził również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w wydanej w trybie nieważnościowym w decyzji z [...] r. znak: [...]. Przedmiotem powyższego postępowania nieważnościowego było zbadanie, czy ww. decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego skutkujących koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 810/15 oddalił skargę M. K. na wydaną w tym przedmiocie decyzję GINB z dnia [...] r. uznając, że przy wydawaniu przedmiotowej decyzji

o pozwoleniu na budowę nie doszło do rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Przesłankę do wszczęcia postępowania wznowieniowego stanowił natomiast brak udziału strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją

o pozwoleniu na budowę oraz ocena jakie skutki niesie to dla wydanej decyzji,

tzn. jakiej treści decyzja zapadłaby, gdyby w postępowaniu brała udział niedopuszczona strona postępowania. Przesłanka wznowienia postępowania nie może być jednocześnie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji (tak m. in. w wyroku NSA z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1828/07).

Analizując dalej powyższą kwestię organ odwoławczy stwierdził,

iż zatwierdzony projekt budowlany przewiduje montaż ażurowych schodów zewnętrznych z poziomu terenu na poziom parteru budynku oraz drzwi zewnętrznych

w miejscu okna balkonowego. Schody ażurowe składają się ze stopni systemowych, montowanych na belkach policzkowych stalowych, mocowanych kotwami wklejanymi do ściany budynku. Z przedłożonego do wniosku o pozwolenie na budowę projektu budowlanego nie wynikało, że na fragmencie ściany piwnic, w rejonie przewidzianego montażu schodów, znajdują się okna lokalu M. K. Z tego powodu organ I instancji nie uznał M. K. za stronę postępowania. Analiza wydanego na należący do M. K. lokal pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] r. wykazała, że zaprojektowane schody ażurowe znajdują się w świetle okna poczekalni (o pow. 3,65 m2), do gabinetu kosmetycznego, który łącznie ma 30,2 m2. Wymagania dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń zawarte są w przepisach rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis § 13 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60 stopni, wyznaczonego płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających do 35 m, 35 m dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad

35 m. Wymagania dotyczące zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń,

o których mowa w § 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia dotyczą, wyłącznie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie uważa się za przeznaczone na pobyt łudzi pomieszczeń, w których łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku. W sprawie nie ma zastosowania przepis § 60 rozporządzenia, który dotyczy pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole oraz pomieszczeń w mieszkaniu wielopokojowym. Inwestycja nie narusza również pozostałych przepisów ww. rozporządzenia. Organ I instancji nie naruszył też przepisów 34 ust. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane oraz § 6 ust. 1 pkt 1 i § 13a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r.

poz. 462), poprzez brak wezwania inwestorów do uzupełnienia projektu budowlanego o wskazanie obszaru oddziaływania inwestycji. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę złożył wymagane dokumenty. Na rysunkach projektu budowlanego nie wskazano, że schody częściowo mogą przesłaniać okno w lokalu użytkowym odwołującej się.

W ocenie organu odwoławczego, naruszenie wynikającej z art. 10 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu powoduje obowiązek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w wypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - strona nie brała udziału w postępowaniu, stąd należało wznowić postępowanie. Postępowanie wznowieniowe potwierdziło naruszenie art. 10 K.p.a. Organ I instancji wydając kwestionowane pozwolenie na budowę powinien był uznać właścicielkę lokalu użytkowego - salonu kosmetycznego - za stronę postępowania i przeprowadzić analizę spełnienia wymogów stawianych przepisami prawa.

Przedmiotem inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę jest również zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] na lokal usługowy -kancelarię prawną. Taka zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń lokalu mieszkalnego nie wymaga zgody współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Zmiany takie nie powodują określonych ograniczeń i uciążliwości dotyczących części wspólnych budynku i nie skutkują objęciem obszarem oddziaływania, nieruchomości wspólnej, w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym, w zakresie dotyczącym zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu brak podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał też, iż pomimo, że decyzja Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem art. 10 K.p.a. oraz art. 28 ust.2 Prawa budowlanego, poprzez brak udziału M. K. w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, to brak jest przesłanek do uchylenia przedmiotowej decyzji. Stwierdzone naruszenia przepisu art. 10 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie miało bowiem wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Inwestycja nie narusza bowiem przepisów Prawa budowlanego oraz o warunkach technicznych. Inwestycja jest też zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 24 listopada 2005 r. Nr XXX/488/2005 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarze zawartym między ulicami Zwycięstwa, Marszałka Józefa Piłsudskiego, lasem i osiedlem Rokosowo Północ (Dz. Urz. Woj. Zacho, w 2005 r. Nr 100 poz. 2031).

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, iż organ I instancji w sentencji swojej decyzji nie wskazał naruszonego przepisu prawa. Wskazanie na uchybienie w postaci braku uczestnictwa strony w postępowaniu znalazło się w uzasadnieniu zaskarżonej odwołaniem decyzji. Powyższe uchybienie nie może jednak stanowić samodzielnej przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Wojewody - organ I instancji nie uchybił przepisom z art. 7 i art. 77 K.p.a. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do załatwienia sprawy.

Przeprowadzone postępowanie odwoławcze wykazało, że decyzja organu

I instancji odpowiada prawu, wobec powyższego organ odwoławczy na podstawie

art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższą decyzję ostateczną M. K. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Powtórzyła w niej zarzuty zawarte w odwołaniu i wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż organ odwoławczy przyznał, że zmiana elewacji budynku, poprzez wykonanie schodów oraz zastąpienie otworu okiennego otworem drzwiowym - co do zasady - stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Jednocześnie organ błędnie stwierdził, iż oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie podlega weryfikacji w postępowaniu nadzorczym.

Skarżąca zwróciła uwagę, iż postępowanie Wojewody Z., zakończone wydaniem skarżonej decyzji, nie było prowadzone jako postępowanie nadzorcze, ale jako postępowanie z jej odwołania jako postępowanie przed organem drugiej instancji. Zdaniem skarżącej, w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany, rozpatrujący sprawę w trybie odwoławczym, również winien zbadać, czy wnioskodawca posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czego w niniejszej sprawie ani Prezydent Miasta K. ani Wojewoda nie uczynili.

Skarżona decyzja Wojewody Z. wydana zatem została

z naruszeniem art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz

art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego albowiem w dniu złożenia. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wnioskodawcy T.

i W. Ż. nie dysponowali prawem do dysponowania nieruchomością wspólną, objętą wnioskiem, na cele budowlane.

Wnioskodawcy w oświadczeniu z dnia 8 kwietnia 2013 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazali, iż prawo to wynika

"ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych na podstawie pisma K. Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z dnia [...] r. L.dz. 195. Pismo to nie mogło być podstawą ich uprawnienia.

Zgodnie bowiem z art. 27 ust 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (u.s.m.) spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd powierzony nieruchomością wspólną, z której wyodrębnione zostały lokale stanowiące odrębną własność.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego zarząd powierzony, niezależnie od jego zakresu, odnosi się do czynności związanych z utrzymaniem i ulepszaniem części wspólnych nieruchomości. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie zaprojektowana inwestycja nie służy utrzymaniu lub ulepszeniu nieruchomości wspólnej, a służy jedynie zmianie sposobu korzystania z lokalu nr [...], położonego w budynku wielorodzinnym.

Skarżąca w tej kwestii przywołała uchwałę składu siedmiu sędziów NSA w dnia 13 listopada 2012 r. w o sygn. akt II OPS 2/12, w której wskazano,

że wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m. zarząd nieruchomością wspólną, stanowiącą współwłasność spółdzielni, uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane

w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie

w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej.

W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA stwierdził cyt.: "Ponieważ z samego sformułowania art. 27 ust. 2 u.s.m. nie wynika zakres powierzonego spółdzielni zarządu w odniesieniu do nieruchomości wspólnej, a jednocześnie w przepisie tym kategorycznie wyłączono możliwość zastosowania, nawet tylko odpowiedniego, ustawy o własności lokali, poza art. 18 ust.1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które dotyczą umownego zarządu nieruchomością wspólną, należy podzielić pogląd, że rozwiązania przedstawionego zagadnienia należy szukać w Kodeksie cywilnym. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o własności lokali w zakresie nie uregulowanym tą ustawą do własności lokali stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, które dotyczą instytucji współwłasności. Z art. 199 K.c. wynika, że na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a w braku takiej zgody, współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli".

Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale określił także co należy rozumieć jako czynności przekraczające zwykły zarząd, wskazując, iż są to cyt.: "poza rozporządzaniem nieruchomością wspólną i jej obciążaniem - m.in. modernizacja i większy remont, nadbudowa i przebudowa, podział nieruchomości i łączenie lokali".

W świetle powyższego - zdaniem skarżącej - uznać należy, iż rodzaj robót budowlanych objętych złożonym przez inwestorów do Prezydenta Miasta K.

w dniu [...] r., wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przekraczał zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Zatem prawo KSM [...] do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 K.c. Takiej zgody KSM [...] w K. nie uzyskała, nie mogła zatem wyrazić wnioskodawcom zgody na wykonanie robót budowlanych objętych ich wnioskiem.

W ocenie skarżącej, Prezydent Miasta K., jako organ architektoniczno- budowlany, powinien zbadać prawidłowość oświadczenia inwestorów o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro organ ten powziął w tym zakresie informację (z licznych pism skarżącej), to zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 K.p.a. nie powinien takiej informacji zignorować. W ocenie skarżącej, zastosowana przez Prezydenta Miasta K. wykładnia przepisów art 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest zbyt wąska i w istocie prowadzi do wypaczenia tego przepisu. Organ architektoniczno-budowlany nie może zasłaniać się twierdzeniem, iż strona ubiegająca się o wydanie pozwolenie na budowę składa oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej i ten fakt całkowicie zwalnia organ z obowiązku badania prawdziwości takiego oświadczenia w sytuacji, gdy zostało ono poddane w wątpliwość przy pomocy racjonalnych logicznych i wiarygodnych argumentów.

Na poparcie tego stanowiska skarżąca powołała się też na orzecznictwo, wskazując m.in. na wyroki NSA z dnia 9 października 2009 r. II OSK 1534/08, z dnia

3 kwietnia 2007 r. II OSK 577/06, z dnia 26 lipca 2007 r., II OSK 1099/06, oraz z dnia

9 listopada 2005 r. II OSK 179/05). Wynika z nich - zdaniem skarżącej - iż oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane może zostać skutecznie zakwestionowane w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Skoro oświadczenie jest jedynie środkiem dowodowym mającym wykazać dysponowanie przez inwestora prawem do nieruchomości na cele budowlane i jako środek dowodowy podlega badaniu przez organ, to badanie to powinno zmierzać, w razie wątpliwości co do prawa inwestora, w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego w tym zakresie.

Tymczasem Wojewoda Z. w ogóle nie zadał sobie trudu merytorycznego odniesienia się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów i twierdzeń, kwestionujących złożone przez inwestorów oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Nadto skarżąca wskazuje, iż pismo K. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. z dnia [...] r., w którym ww. Spółdzielnia wyraziła zgodę na cyt.: "wykonanie prac adaptacyjnych w obrębie lokalu nr [...] przy

ul. [...] w K." jest bezskuteczne i nie mogło stanowić podstawy do wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Powyższe pismo zostało bowiem podpisane jedynie przez Prezesa Zarządu Spółdzielni E. R., a zgodnie z informacją zamieszczoną w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, dotyczącą K. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", organem, uprawnionym do jej reprezentacji jest zarząd, przy czym ww. Spółdzielnię obowiązuje następujący sposób reprezentacji: dwóch członków zarządu lub jeden członek zarządu i osoba przez zarząd upoważniona (pełnomocnik).

Z powyższego wynika, iż Prezes Zarządu KSM "[...]" w K. nie mógł samodzielnie wyrazić zgody na wykonanie robót budowlanych w obrębie lokalu

nr [...] w budynku przy ul [...] w K., objętych wnioskiem

o wydanie pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie.

Zatem nawet gdyby przyjąć, że K. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" posiadała prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, to jej zgoda na wykonania robót budowlanych w obrębie lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K., wyrażona za pismem z dnia [...] r. była bezskuteczna, zatem w dniu składania wniosku o wydanie przez Prezydenta. Miasta K. pozwolenia na budowę, tj. w dniu [...] r. inwestorzy nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane.

Niezrozumiałe dla skarżącej jest stanowisko organu zawarte w skarżonej decyzji; jakoby ww. okoliczność nie miała znaczenia dla postępowania wznowieniowego. Skarżąca wskazuje nadto na wyrażoną w, przepisach K.p.a. zasadę praworządności i podnosi, iż skoro ww. organ powziął wiedzę o wadliwości oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane to winien ww. okoliczność zbadać.

Dalej skarżąca wskazuje, iż wybudowane przez wnioskodawców schody prowadzące do lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. znajdują się w świetle okna należącego do niej gabinetu kosmetycznego. Z uwagi na lokalizację tego gabinetu na niskiej kondygnacji budynku, dopływ promieni słonecznych do tego lokalu i tak jest ograniczony. Dodatkowa przeszkoda w postaci schodów stan ten pogarsza. Schody te w znaczny sposób utrudniają jej prowadzenie działalności gospodarczej z uwagi na ograniczenie dopływu promieni słonecznych do lokalu, w którym prowadzi gabinet kosmetyczny. Wpływa to na możliwości zarobkowe i komfort pracy skarżącej, a także ogranicza możliwość reklamy gabinetu poprzez umieszczenie treści reklamowych w oknach. Ponadto fakt przysłonięcia okien obniża wartość lokalu i będzie stanowić znaczne utrudnienie przy ewentualnej jego sprzedaży.

Skarżąca zwraca też uwagę, iż okna te są źródłem światła dziennego dla pomieszczeń przeznaczonych do pobytu dziennego dla ludności. Pomieszczenie poczekalni połączone jest z pomieszczeniem zabiegowym. Oba pomieszczenia stanowią funkcjonalną całość. Nieprawdziwe jest zatem twierdzenie organu, jakoby ww. okna doświetlały jedynie poczekalnię.

Klienci gabinetu kosmetycznego, oczekując na zabieg, często przebywają

na poczekalni ponad dwie godziny.

Wskazuje również; iż fakt przysłonięcia tych okien przez schody wybudowane przez inwestorów może powodować zastrzeżenia organów sanitarnych, z uwagi na ograniczenie dostępu światła dziennego do stanowiska pracy.

Powyższe stanowi poważne naruszenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa własności skarżącej, którego organ w ogóle nie wziął pod uwagę.

Załączony do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę projekt budowlany

w ogolę nie zawiera informacji o obszarze oddziaływania obiektu objętego

ww. wnioskiem, co stanowi naruszenie art 34 ust, 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r, Prawo budowlane § 6 ust, 1 pkt 1, § 13 a Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r, poz. 462) w zw. z art, 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i już z tego względu inwestorzy nie powinni uzyskać pozwolenia na budowę.

W ocenie skarżącej, zarówno Inwestorzy, projektant jak i przedstawiciele KSM "[...]" w K. zdawali sobie sprawę z faktu funkcjonowania w tym miejscu gabinetu kosmetycznego skarżącej, zatem musieli zdawać, sobie sprawę, iż brak uwzględnienia, w projekcie lokalu skarżącej spowoduje, iż organ pominie ją jako stronę postępowania. Takie działanie nie powinno uzyskać ochrony prawnej ze strony organu.

Skarżąca zwraca też uwagę na niekonsekwencję Prezydenta Miasta K., który w analogicznej sprawie, dotyczącej wydania pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K., położonego na tej samej działce, uznał za strony postępowania nie tylko inwestora, ale także innych właścicieli lokali w obszarze ulic [...] oraz [....] w K.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej

w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne dokonują kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W myśl art. 135 P.p.s.a. orzekanie następuje

w granicach sprawy będącej przedmiotem postępowania, w którym został wydany zaskarżony akt lub czynność. Sąd uwzględnia skargę i eliminuje z obrotu zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1).

Rozpoznając niniejszą sprawę w aspekcie wskazanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi.

W sprawie bezsporne jest, iż skarżąca, będąca właścicielką lokalu użytkowego znajdującego się w należącym do K. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" budynku wielorodzinnym, powinna być stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę – wykonanie robót budowlanych powodujących zmianę elewacji przedmiotowego budynku, polegających na utworzeniu w otworze okiennym drzwi wejściowych do przekształconego z funkcji mieszkaniowej na użytkową (kancelaria prawna) lokalu nr [...], oraz montażu ażurowych schodów, umożliwiających wejście do tego lokalu z poziomu chodnika.

Przedmiotowe schody przesłaniają jedno z okien usytuowanego poniżej należącego do skarżącej lokalu użytkowego, w którym prowadzi ona działalność (gabinet kosmetyczny) zatem bezspornie lokal ten jest objęty obszarem oddziaływania projektowanego zamierzenia inwestycyjnego, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Takie usytuowanie schodów budzi sprzeciw skarżącej, która, mimo oczywistego oddziaływania tego przedsięwzięcia na jej część nieruchomości, nie została powiadomiona o wszczętym postępowaniu i nie brała w nim udziału.

Jak wynika z akt sprawy kwestia tego oddziaływania, tj. wpływu projektowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej w ogóle nie została zbadana nie tylko

w postępowaniu głównym, ale również w postępowaniu wznowieniowym – tak przez organ I jak i II instancji, a przedłożony przez inwestorów do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany, w ogóle nie wskazywał istnienia – w miejscu posadowienia schodów okna do lokalu skarżącej i kwestia oddziaływania tych schodów na lokal skarżącej w ogóle nie była przez organ wydający pozwolenie na budowę analizowana.

We wznowionym postępowaniu organy obu instancji poprzestały na stwierdzeniu, iż niepowiadomienie skarżącej, będącej właścicielką lokalu użytkowego w budynku którego dotyczyła objęta wnioskiem o wznowienie postępowania decyzja o pozwoleniu na budowę, o prowadzonym postępowaniu, którego celem były m.in. zmiany architektoniczne oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu (a nie tylko należącego do inwestorów lokalu nr [...]) stanowiło w tym przypadku naruszenie prawa, jednakże nie stanowiące podstawy do uchylenia wydanej w jego wyniku decyzji, albowiem w sprawie musiałaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej.

Stanowisko to - zdaniem Sądu - uznać należy za arbitralne, albowiem nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy, podnoszonych przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania jak i w odwołaniu od wydanej w jego wyniku decyzji organu I instancji.

Zasadniczy zarzut skarżącej wynika z kwestionowania prawa inwestorów do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane oraz wskazywania,

iż oświadczenie inwestorów o posiadaniu tego prawa nie odpowiada prawdzie, zarówno z tego powodu, że nie uzyskali w tej sprawie, we właściwym trybie, stanowiska skarżącej, jako współwłaściciela nieruchomości, co stanowi naruszenie art. 199 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a także z tego powodu, że organ wydający pozwolenie na budowę oparł się - oprócz oświadczenia inwestorów - na zgodzie na realizację ich projektu podpisanym jednoosobowo przez Prezesa Zarządu K. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", podczas gdy - zgodnie ze statutem tej Spółdzielni - na oświadczeniu takim, jako odnoszącym się do kwestii przekraczającej zakres zwykłego zarządu, wymagany jest podpis dwóch członków Zarządu lub członka zarządu i osoby przez zarząd upoważniony.

Sąd nie podziela stanowiska organu II instancji, iż w niniejszym postępowaniu oświadczenie inwestorów o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie podlegało weryfikacji, zwłaszcza w sytuacji, gdy przedsięwzięcie inwestycyjne ma być realizowane na obiekcie (nieruchomości) stanowiącym współwłasność.

Przeciwnie, w sytuacji, gdy podmiot, któremu w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę przysługiwałby przymiot strony (co w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane), a który bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu

i w postępowaniu wznowieniowym kwestionuje prawo inwestorów do dysponowania daną nieruchomością na cele budowlane, organ zobowiązany był zweryfikować oświadczenia inwestora i dopiero wówczas mógłby dokonać oceny, czy w sprawie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, jak stanowi przyjęty tu za podstawę rozstrzygnięcia art. 146 § 2 K.p.a.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi na stanowisku,

iż w sytuacji, gdy organ wydający pozwolenie na budowę uzyskał informację,

iż oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością jest kwestionowane przez inny podmiot, któremu przysługuje status strony tego postępowania, winien prawa inwestora zweryfikować. Jest to bowiem istotny element postępowania dowodowego, od którego zależy wynik sprawy.

Powyższe zarzuty i argumenty skarżącej wymagają zatem głębszej analizy organu niż ta, która została zawarta w zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ winien szczegółowo wyjaśnić status skarżącej

w postępowaniu o wydanie przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym

o status lokalu użytkowego skarżącej, w szczególności czy stanowi on jej odrębną własność, z czego wynikałoby prawo współwłasności części wspólnych budynku,

a zatem i prawo współdecydowania o tej nieruchomości w sprawach przekraczających zwykły zarząd, czyli m.in. w zakresie wykonania robót budowlanych powodujących zmiany elewacji budynku i sposobie jego funkcjonowania (tworzenie innych wejść, budowa nowych elementów), czy też jest to spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w zakresie którego może wypowiadać się Zarząd Spółdzielni, jednakże z uwzględnieniem statutowych zasad reprezentacji, zapisanych w rejestrze KRS.

W każdym z tych wypadków status skarżącej i jej prawo do współdecydowania

o prawie innych osób do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane przez inne osoby będzie inny. Tymczasem organy w zaskarżonej decyzji kwestii tych w ogóle nie przeanalizowały, co wskazuje na naruszenie przez organy

art. 7 i 77 § 1 K.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji nie można jednoznacznie stwierdzić, że w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka z art. 146 § 2 K.p.a., skutkująca odmową uchylenia decyzji zakwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym. Nadto należy wskazać, że przesłanki nieważnościowe, wskazane w art. 156 § 1 K.p.a. oraz przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 K.p.a. są różne, wobec czego nieuzasadnione jest odwoływanie się przez organ do stanowiska WSA w Warszawie, zawartego w wyroku tego sądu z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 810/15 odnoszącym się do postępowania nieważnościowego wobec decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], (będącej tu przedmiotem postępowania wznowieniowego), iż w sprawie nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa.

Powyższa konkluzja nie przesądza bowiem tego, iż w postępowaniu wznowieniowym nie mogłaby zapaść decyzja odmienna niż wskazana decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...], gdyby organ wnikliwie przeanalizował wszystkie podnoszone przez skarżącą aspekty sprawy.

Należy też mieć na uwadze, iż inwestorzy w projekcie dołączonym do wniosku

o wydanie pozwolenia na budowę nie ujawnili faktu wpływu planowanych robót budowlanych, zwłaszcza dobudowania schodów, na część nieruchomości należącą do skarżącej, wskutek czego organ nie przeanalizował wpływu ograniczenia doświetlenia lokalu skarżącej na możliwość zachowania przepisów bezpieczeństwa

i higieny pracy w gabinecie kosmetycznym, wynikających zarówno z przepisów techniczno-budowlanych jak i przepisów odrębnych. Nie jest wystarczające stwierdzenie, że nie zostały naruszone przepisy techniczno-budowlane (warunki techniczne) w zakresie dostępu światła dziennego.

Organy nie rozważyły też czy możliwe byłoby zastosowanie innego rozwiązania technicznego, tak by schody nie przesłaniały okna. Udział skarżącej w postępowaniu mógłby mieć zatem wpływ na treść decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczność ta winna być zatem przez organ architektoniczno-budowlany przeanalizowana, z uwzględnieniem prawa skarżącej do współdecydowania o zakresie i treści prawa inwestorów do dysponowania powyższą nieruchomością na cele budowlane wskazane we wniosku inwestorów o pozwolenie na budowę.

Mając na uwadze powyższe uchybienia i wady dokonanych przez organy ocen prawnych sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. zaskarżoną decyzję uchylił, a na podstawie art. 200 ww. ustawy orzekł o kosztach postępowania, obejmujących zwrot uiszczonego wpisu sądowego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien rozpatrzyć całokształt podnoszonych przez skarżącą zarzutów.