Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 960/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42-45,  art. 36 ust. 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 960/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 201 Or. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...].05.2009 r., umarzającej postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie robót rozbiórkowych przy willi [...] w [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że [...] sp. z o.o., z siedzibą w [...] pismem z dnia 21 stycznia 2009r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie stosownego uzgodnienia robót rozbiórkowych Willi [...] w [...] w związku z toczącym się przed Starostą [...] postępowaniem w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę willi, w trybie art. 31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Powyższy wniosek został uzupełniony pismem 7 dnia 12.03.2009 r., do którego załączono postanowienie Starosty [...] z dnia 9.01.2009 r., nakładające na Spółkę obowiązek przedłożenia uzgodnienia robót z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...]. Na wezwanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, przedmiotowy wniosek został sprecyzowany w piśmie z dnia 22.04.2009 r. oraz z dnia 7.05.2009 r.

W związku z w/w wnioskiem [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2009 r., umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie robót rozbiórkowych przy willi [...] w [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że prace objęte wnioskiem Spółki, polegające na rozbiórce obiektu, zostały już zrealizowane jesienią 2008 r., co potwierdza protokół sporządzony przez PINB z dnia [...].09.2008r. W konsekwencji organ uznał, że postępowania administracyjne prowadzone w tej sprawie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 Kpa.

[...] sp. z o.o., z siedzibą w [...] złożyła odwołanie od ww. decyzji.

-1 -

W wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy ocenił, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa.

Przedmiotowa willa [...], położona przy ul. [...] (obecnie nr [...]) w [...] stanowiła element zespołu budowlanego miasta [...], który wraz z układem urbanistycznym został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].02.1990 r.

Przywołując treść art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 23.07.2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organ wskazał, że wpisanie do rejestru zabytków zespołu i układu urbanistycznego powoduje w konsekwencji objęcie ochroną elementów tworzących ten układ, bez względu na to, czy elementy te są wpisane do tego rejestru indywidualnie. Wobec powyższego, rozbiórka w/w obiektu wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydanego w formie decyzji administracyjnej na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenia organu ochrony zabytków pierwszej instancji wymaga podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, jakim w przedmiotowej sprawie jest zespół budowlany i układ urbanistyczny miasta [...].

Formy ochrony konserwatorskiej zostały określone w art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Należą do nich: wpis do rejestru zabytków (pkt 1), uznanie za pomnik historii (pkt 2), utworzenie parku kulturowego (pkt 3) i ustalenia ochrony miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (pkt 4). Wprawdzie, w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji błędnie wskazano art. 7 pkt. 4 w.w ustawy, zamiast art. 7 pkt 1 tej ustawy, niemniej uchybienie to nie stanowi samodzielnej przesłanki do uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji i może zostać naprawione przez organ odwoławczy.

Poza sporem jest okoliczność, że willa [...] została rozebrana przed datą złożenia wniosku do organu ochrony zabytków o uzyskanie stosownego pozwolenia na prace rozbiórkowe tego obiektu. Skoro organ jest zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji, to musiał wziąć pod uwagę, że zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem o udzielenie pozwolenia zostało już zrealizowane, a tym samym postępowanie to stało się bezprzedmiotowe ponieważ decyzja udzielająca pozwolenia na prace przy zabytku

-2-

może dotyczyć tylko inwestycji, która dopiero ma być zrealizowana, a nie już została zakończona. Organ zatem uznał, że rozpatrywanie wniosku o pozwolenia na prace przy zabytku, które już zostały wykonane, jest bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 §1 Kpa.

Dodatkowo organ wskazał, że zarzuty Skarżącego, powołującego się na art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego oraz na "przesłanki do przymusowej rozbiórki willi", są nietrafne, bowiem — jak wskazano wyżej — [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków działa w tej sprawie w oparciu o przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 36 ww. ustawy jest postępowaniem autonomicznym. Nadto, stosownie do art. 19 i 20 Kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, która ustala się według przepisów o zakresie jego działania.

[...] sp. z o.o., z siedzibą w [...] złożyła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...].03.201 Or. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 6, 7, 8, 10, 12, 77 § 1, 80 kpa w

szczególności poprzez brak zebrania oraz rozważenia całokształtu materiału

dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nie ustalenie

czy istniały przesłanki do przymusowej rozbiórki willi [...] (w tym nie ustalenie,

jakie roboty rozbiórkowe skarżący miał prawo wykonać zgodnie z udzielonymi

pozwoleniami na budowę, a które roboty rozbiórkowe zostały wykonane w trybie art.

31 ust. 5 ustawy Prawo budowlane oraz czy działanie wykonawcy skarżącego w tym

zakresie było zgodne z prawem, a zatem czy miał zastosowanie tryb rozbiórki

wskazany w art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego,

art. 19 i art. 20 k.p.a. — poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie

polegające na przyjęciu, iż postanowienia ww. przepisów dają podstawę do zmiany

wniosku skarżącego i wydania decyzji niezgodnie wnioskiem skarżącego,

art. 105 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, tj. umorzenie postępowania z uwagi na

bezprzedmiotowość uzgodnienia rozbiórki w stosunku do obiektu, który został

rozebrany, podczas gdy art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego nakazuje uzyskanie

pozwolenia na rozbiórkę niezależnie od jej dokonania w trybie art. 31 ust. 5 Prawa

budowlanego,

-3-

art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. — poprzez wydanie decyzji pozbawionej należytego

uzasadnienia w części dotyczącej wskazania podstawy prawnej oraz dowodów

stanowiących podstawę rozstrzygnięcia lich ocenę, co miało istotny wpływ na wynik

sprawy,

naruszenie prawa materialnego tj. art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego

niezastosowanie, mimo iż istniały przesłanki do jego zastosowania, co w

konsekwencji doprowadziło organ do nieprawidłowego uznania, iż roboty

rozbiórkowe przy Willi [...]zostały wykonane w sposób samowolny,

art. 3 pkt. 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu,

że wpisanie do rejestru zabytków zespołu i układu urbanistycznego powoduje w

konsekwencji objęcie ochroną elementów tworzących ten układ bez względu na to

czy elementy te są wpisane do tego rejestru indywidualnie oraz że w odniesieniu do

takich obiektów możliwe jest zastosowanie przepisów, które stosuje się do obiektów

indywidualnie wpisanych do rejestru zabytków,

art. 6 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 7 pkt. 1) Ustawy o ochronie zabytków poprzez ich błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że Willa [...]

była obiektem wpisanym do rejestru zabytków, podczas gdy wpisanie do rejestru

zabytków układu urbanistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie

oznacza wpisania do rejestru zabytków poszczególnych obiektów usytuowanych na

tym terenie,

art. 36 ust. 1 pkt. 11 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez

jego błędne zastosowanie do obiektu nie wpisanego indywidualnie do rejestru

zabytków, a nadto jego zastosowanie w sposób niezgodny z wnioskiem skarżącego

wszczynającym postępowanie w sprawie, a tym samym wydanie decyzji bez

podstawy prawnej.

W konsekwencji skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 19.05.2009 r. ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz zwrot kosztów postępowania sądowego wg norm przypisanych. W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organ pominął całkowicie fakt, iż Inwestor zmuszony był dokonać rozbiórki w trybie art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego oraz że rozbiórka w tym trybie odnosiła się tylko do części prac

-4-

rozbiórkowych wykonywanych przez wykonawcę na przedmiotowym obiekcie. Organ nie zebrał bowiem całokształtu materiału dowodowego, co uniemożliwiło mu ustalenie, że istniały przesłanki do przymusowej rozbiórki Willi [...] przez Inwestora, poprzestał jedynie na całkowicie nieuzasadnionym twierdzeniu, iż obiekt został rozebrany samowolnie. Nie zostało także ustalone, co bardzo istotne, do których prac rozbiórkowych wykonywanych przez wykonawcę przepis art. 31 ust. 5 miał zastosowanie. Organ postawił zaś a priori ogólną tezę o samowolnym rozebraniu willi [...]. Gdyby organ przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, niewątpliwie nie doszedłby do takiego wniosku.

Skarżąca podkreśliła także, że roboty budowlane na terenie Willi [...], zostały rozpoczęte na podstawie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 oraz decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., które zostały zaakceptowane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzjami nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. oraz nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. Projekty budowlane, uzgodnione z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków zakładały bardzo daleko idącą ingerencję w budynek, w tym również określone wyburzenia np. pogłębienie istniejących piwnic, podstemplowanie ław i ścian fundamentowych oraz ich wzmocnienie i zaizolowanie, określone wyburzenia umożliwiające powiązania konstrukcji fundamentów budynku i garażu podziemnego z istniejącymi fundamentami budynku, gruntowanie ścian fundamentowych i ich izolowanie, wyburzenia ścian wewnętrznych, wykonanie nowych ścian techniką tradycyjną lub w technologii płyt kartonowo gipsowych, przebicia stropów, zastąpienie części starych stropów nowymi, zdemontowanie konstrukcji drewnianej więźby dachowej, wzmocnienie ścianek kolankowych i postawienie nowej więźby dachowej stalowo- drewnianej, całkowita wymian elewacji budynku, obniżenie poziomu piwnicy o metr, dobudowę garażu podziemnego i basenu, czy też całkowitą wymianę elewacji i dachu. A zatem prace do których przystąpił wykonawca zgodnie z prawomocnymi decyzjami nie były remontem kosmetycznym ale bardzo istotną ingerencją w konstrukcję budynku.

W ocenie skarżącej niedopuszczalna jest również odmowa ustosunkowania się do wniosku i zmiana tego wniosku w ten sposób, w który organ uznał za słuszny z powołaniem się na art. 19 i 20 kpa. Przepisy zaś art. 19 i 20 k.p.a. mówią o obowiązku przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. Przy wszczęciu postępowania na żądanie strony w razie wyniku negatywnego organ

-5-

winien przekazać wniosek/podanie do organu właściwego zgodnie z art. 65 § 1, tego jednak organ nie uczynił lecz bez żadnej podstawy dokonał zmiany treści wniosku skarżącego.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 105§1 k.p.a. skarżąca wskazała, że przepis ten stanowi podstawę wydania decyzji o umorzeniu postępowania wyłącznie w sytuacji, gdy brak jest któregokolwiek z elementów materialnego stosunku prawnego, a zatem nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnia podstawę umorzenia postępowania poprzez wskazanie na fakt, iż rozbiórka przedmiotowego obiektu została dokonana.

Wydając decyzję o umorzeniu postępowania organ pominął sytuację określona w art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego, który określa szczególny przypadek umożliwiający rozpoczęcie robót rozbiórkowych przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę, Konserwator wydając decyzję winien odnieść się w sposób precyzyjny do wniosku inwestora, który wnosił o wydanie uzgodnienia w trybie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jej uchylenie. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 145§1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) sąd uchyla decyzję jedynie w sytuacji gdy stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny

wpływ na wynik sprawy.

-6-

Podstawą prawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia jest art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 i 36 ust. 1 pkt. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162 poz. 1568 ze zm.)

Zgodnie z treścią art. 105§1 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. W doktrynie jak i orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (tak m.in. WSA w Lublinie w wyroku z dnia 4.11.2009r. w sprawie I SA/Lu 451/09 lex 532454). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że trafne jest stanowisko organów orzekających co do tego, że postępowanie wszczęte wnioskiem [...] Spółki z o.o. z dnia 7 maja 2009 r. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

W sprawie niniejszej niesporne jest, iż roboty budowlane polegające na rozbiórce obiektu - Willi [...] zostały w całości zrealizowane jesienią 2008r. W konsekwencji nie istnieje już przedmiot postępowania jakim jest "prowadzenie robót budowlanych przy zabytku". Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy na kilka kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

I tak: w pierwszej kolejności podnieść należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowo organy ochrony zabytków zakwalifikowały wniosek skarżącej spółki jako wniosek o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych w rozumieniu art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Niespornym jest wszak, że willa [...] wprawdzie była nie wpisana indywidualnie do rejestru zabytków lecz stanowiła element obszaru wpisanego do takiego rejestru. A zatem - w myśli art. 39 ust. 1 Praw budowlanego prowadzenie robót budowlanych przy takim obiekcie wymaga - przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 pkt. 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy rozumieć

-7-

budowę a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. A zatem nie może budzić wątpliwości, że pozwolenie na rozbiórkę obiektu położonego na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga zgody na prowadzenie tych prac organów ochrony zabytków. Takie stanowisko zajął także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10.09.2004r. w sprawie IVSA 4227/02 (niepubl). Wyjątkiem od tej zasady jest pozwolenie na rozbiórkę obiektu wpisanego (indywidualnie ) do rejestru zabytków. W takim wypadku pozwolenie na jego rozbiórkę może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków (ust. 2 art. 39 Prawa budowlanego). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

A zatem skoro obowiązkiem organów ochrony zabytków było wypowiedzenie się co do prowadzenia prac rozbiórkowych - to podstawą prawną rozstrzygnięcia mogły być jedynie przepisy ustawy z dnia 23.07.2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W konsekwencji również organy te nie mogły w żaden sposób wziąć pod uwagę podnoszonych okoliczności, iż skarżący był uprawniony do dokonania rozbiórki w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego. Zaistnienie tych ostatnich może być ocenione jedynie przez organy do tego właściwe to jest organy nadzoru budowlanego. Ocena tych okoliczności przez organy ochrony zabytków nawet jako kwestii prejudycjalnej czyniłaby decyzję nieważną w oparciu o art. 156§1 pkt. 1 kpa.

A zatem prawidłowe jest stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie co do tego, że nie mogły ocenić czy zaistniały okoliczności określone w art. 31 ust. 5 Prawa budowlanego.

W konsekwencji podkreślenia raz jeszcze wymaga że obowiązkiem organów w niniejszej sprawie była ocena zasadności wniosku Spółki li tylko z punktu widzenia przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Zgodnie z zawartą w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami definicją - zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części i zespoły będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością (...), których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Jednocześnie ustawodawca w pkt. 12 i 13 tej ustawy zawarł definicję historycznego układu urbanistycznego lub ruralistycznego jako przestrzennego założenia miejskiego lub wiejskiego zawierającego zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni rozmieszczone w układzie historycznych

-8-

podziałów własnościowych i funkcjonalnych. Ustawodawca zdefiniował również pojęcie historycznego zespołu budowlanego. Jednocześnie w art. 6 ustawy wskazuje się, że ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania m.in. zabytki nieruchome będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi. A zatem skoro willa [...] położona jest na obszarze stanowiącym historyczny układ urbanistyczny to, nawet jeśli nie została wpisana indywidualnie do rejestru zabytków, podlega ona ochronie w oparciu o przepisy omawianej ustawy. Jedynie na marginesie Sąd podkreśla, że takie stanowisko zajął także WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 marca 201 Or. w sprawie I SA/Wa 1978/09 (dostępne w Internecie, https://cbois.nsa.gov.pl/doc). Wprawdzie wyrok w tej sprawie jest dotychczas nieprawomocny a co za tym idzie nie wiąże Sądu w rozumieniu art. 170 P.p.s.a. jednakie Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela zaprezentowane w nim stanowisko.

Dalej wskazać należy, że skoro Willa [...] podlega ochronie przewidzianej w ustawie to organ ochrony zabytków winien ocenić wniosek z punktu widzenia przepisów określonych w art. 36 - 45 ustawy. Art. 36 ust. 1 wymienia, jakiego rodzaju działania dokonywane przy zabytku wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zgodnie z treścią ust. 1 pkt. 11 tego przepisu pozwolenia wymaga m.in. podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. W okolicznościach niniejszej sprawy pozwolenia niewątpliwie wymagały roboty budowlane polegające na rozbiórce jednego z obiektów wchodzących w skład układu urbanistycznego. Rozbiórka willi [...] doprowadzi bowiem bez wątpienia do zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, którym w tym wypadku jest wpisany do rejestru obszar urbanistyczny.

Poszukując odpowiedzi na pytanie czy organ ochrony zabytków w okolicznościach niniejszej sprawy winien był umorzyć postępowanie czy też - mimo zrealizowania prac budowlanych objętych wnioskiem - winien, jak twierdzi skarżąca spółka, wydać decyzję merytoryczną, należało dokonać analizy przepisów dotyczących uprawnień i obowiązków organów ochrony zabytków. I tak: zgodnie z treścią art. 43 Wojewódzki Konserwator Zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego pozwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu: prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy zabytku wpisanym do

-9-

rejestru;(1), robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub w jego otoczeniu(2), (...)(3), innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12 (4). Dalej ustawodawca w art. 44 wskazuje na konieczność wydania przez organ decyzji, mocą której:

1) nakazuje przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, z określeniem terminu wykonania tych czynności, albo

2) nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków

na prowadzenie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, przy czym wniosek o wydanie tego pozwolenia składa się w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia doręczenia decyzji, albo

3) nakłada obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia

wykonywanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku do zgodności

z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, wskazując termin wykonania

tych czynności.

Wskazane unormowanie przypomina zatem uregulowanie zawarte w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Nie może jednak ujść uwadze, że brak jest w ustawie przepisu analogicznego do unormowania zawartego w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, które uzasadniałoby twierdzenie, że "postępowanie naprawcze" może dotyczyć również robót już zrealizowanych. Co więcej zgodnie z treścią przepisu art. 45 w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję:

1) nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie

terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo

2) zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we

wskazany sposób i w określonym terminie.

Wykładnia gramatyczna tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że w przypadku podjęcia działań określonych w tym przepisie a zatem m.in. które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub wyglądu obiektu wpisanego do rejestru organ ma obowiązek wydać jedną z decyzji określonych w tym przepisie. Powyższe wskazuje, w ocenie Sądu, że prawidłowo organ uznał, że w przypadku zrealizowania robót

- 10-

budowlanych polegających na rozbiórce obiektu budowanego znajdującego się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków brak jest przedmiotu sprawy a zatem postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądowadministracyjnym. NSA oz. w Katowicach w wyroku z dnia 27.06.2000r. w sprawie IISA/Ka 1866/98 (niepubl.) wskazał, że postępowanie o wyrażenie opinii w sytuacji, gdy inwestor złożył wniosek po podjęciu robót budowlanych stało się bezprzedmiotowe. Wprawdzie w/w rozstrzygnięcie Sądu zapadło na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury jednakże porównując zakres tych uregulowań należało przyjąć, że stanowisko to może mieć zastosowanie również w niniejszej sprawie.

Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi (art. 134§1 P.p.s.a) Sąd dostrzegł natomiast, że uszło uwadze organu odwoławczego, że zarówno wniosek inwestora z dnia 21.01.2009r. jak i z dnia 12.03.2009r. i 22.04.2009r. zostały pozostawione bez rozpoznania. Postępowanie uznane za bezprzedmiotowe zostało natomiast wszczęte wnioskiem z dnia 7.05.2009r. Okoliczność ta pozostaje jednak bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albowiem wszystkie przywołane wyżej wnioski są tożsame w swej treści. Ostatni wniosek jedynie konkretyzuje żądanie skarżącej spółki.

Z tych wszystkich Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.