Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 247/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 426
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
article: art. 240 par. 1pkt 5, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191, art. 120
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 23(1)
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, asesor WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące od grudnia 2015 r. do listopada 2016 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], 2) zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. (dalej także: skarżąca, spółka) jest decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] listopada 2020 r., w której na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm.; dalej: o.p.) oraz art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 5 marca 2020 r., wniesionego przez K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w W. od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 18 lutego 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z [...] września 2019 r. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Kwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: decyzją z [...] lutego 2020 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2019 r., w której Prezes Zarządu PFRON określił spółce wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2015 r. do listopada 2016 r.

Od decyzji z [...] lutego 2020 r. strona złożyła odwołanie, zaskarżając powyższą decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie art. 2a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320; dalej: k.p.) poprzez niewłaściwą wykładnię prowadzącą do uznania, iż dopiero od 21 października 2019 r. spółka może uwzględnić jako osoby niepełnosprawne G. P. i K. J. W związku z powyższym, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] września 2019 r. Prezes Zarządu PFRON określił skarżącej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2015 do listopada 2016 r. w łącznej kwocie 37 730.00 zł. Powyższa decyzja stała się ostateczna.

Pismem z 18 grudnia 2019 r. strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem powyższej decyzji ostatecznej z uwagi na ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji przez Prezesa Zarządu PFRON i nieznanych zarówno Spółce jak i organowi (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.).

Strona podniosła, że nie przedstawiła organowi I instancji żądanych w trakcie postępowania dokumentów, ponieważ na moment wystosowania wezwania nie dysponowała nimi. Ponadto spółka wyjaśniła, że brak przedstawienia dowodów wynikał z faktu nieprzekazania Spółce dokumentacji pracowniczej przez poprzedniego pracodawcę. W dniu 19 grudnia 2013 r. doszło bowiem do aportu przedsiębiorstwa spółki pod firmą: Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "P. " Sp. z o. o. na rzecz K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., co skutkowało przejęciem zakładu pracy. Aport obligował poprzedniego pracodawcę do przekazania na rzecz Spółki całości dokumentacji pracowniczej, do czego w praktyce nie doszło.

W wyniku złożenia przez stronę zapytania do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "P." Sp. z o. o., Spółka w dniu 21 października 2019 r. otrzymała dokumenty potwierdzające stopień niepełnosprawności pracowników G. P. i K. J. W konsekwencji w okresie będącym przedmiotem postępowania Spółka zatrudniała osoby niepełnosprawne. Do wniosku o wznowienie postępowania strona załączyła dowody w postaci kopii orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność pracowników niepełnosprawnych oraz zapytanie skierowane do ww. Spółki.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Prezes Zarządu PFRON odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2019 r.

Odwołując się do treści art. 240 § 1 i art. 245 § 1 o.p. organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że zostały spełnione zarówno warunki formalne pozwalające na wznowienie postępowania, jak i wykazał, że zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., tj., że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Organ uznał jednak, że brak podstaw prawnych do tego, by uchylić decyzję z [...] września 2019 r. Zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Skarżąca znalazła się w posiadaniu orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność dwóch pracowników dopiero w dniu 21 października 2019 r., tj. w dniu, w którym otrzymała żądaną od Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "P." Sp. z o.o. dokumentację pracowniczą.

Organ dodał, że nic nie stało na przeszkodzie, aby strona wystąpiła do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "P." Sp. z o.o. o przekazanie brakującej dokumentacji pracowniczej tuż po przejęciu aportem ww. Spółki, tj. w 2013 r. Uczyniła to jednak dopiero po zakończeniu postępowania przed Prezesem Zarządu PFRON. W związku z powyższym, to zaniechanie po stronie Spółki będącej stroną postępowania doprowadziło do określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON w wyższej wysokości. Pracodawca przejmujący zakład pracy nie może czuć się zwolniony z obowiązku uzyskania dokumentacji pracowniczej, jeśli dotychczasowy pracodawca nie przekazuje akt osobowych pracowników zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawcę dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika.

W związku z powyższym, organ drugiej instancji uznał zarzut strony zawarty w odwołaniu od zaskarżonej decyzji za bezzasadny, gdyż organ I instancji był zobowiązany do stosowania przepisów powszechnie obowiązującego prawa, tj. przepisów ustawy o rehabilitacji, które stanowią lex specialis w stosunku do Kodeksu pracy.

Skarżąca wywiodła od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:

a) art. 2a ustawy o rehabilitacji w związku z art. 231 k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na skonstruowaniu normy jedynie w oparciu o literalną treść przepisów bez uwzględnienia systemowych powiązań pomiędzy obiema ustawami;

b) naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i prowadzenie postępowania w celu wykazania z góry obranej tezy.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o orzeczenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o covid) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując istotne zagrożenie zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a.

Nawiązując do pisma pełnomocnika skarżącej z 7 czerwca 2021 r., Sąd zauważa, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia.

Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o covid jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej (z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów – art. 106 § 3 p.p.s.a). Jednocześnie podkreślić należy, że dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, albowiem stosowne zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w trybie art. 15zzs4 ustawy o covid zostało wydane przez Przewodniczącego, zaś strony postępowania zostały powiadomione o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne i miały możliwość złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień.

Odnośnie kwestii możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej z jednoczesnym bezpośrednim przekazem dźwięku i obrazu zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy o covid, wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiej rozprawy nie jest możliwe, gdyż tut. Sąd nie dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym umożliwiającym przeprowadzenie rozprawy w formie "on line".

Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Jak wynika z akt analizowanej sprawy, skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2019 r., w której określono jej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2015 r. do listopada 2016 r. Skarżąca wskazała, że w toku postępowania wymiarowego była wzywana do przedstawienia m.in. dowodów w postaci orzeczeń o stopniu niepełnosprawności pracowników, jednak nie przedłożyła ich organowi, gdyż nimi nie dysponowała. Skarżąca wskazała, że brak przedstawienia dowodów wynikał z faktu nieprzekazania spółce dokumentacji pracowniczej przez poprzedniego pracodawcę. W dniu 19 grudnia 2013 r. doszło do aportu przedsiębiorstwa spółki pod firmą PHU "P." sp. z o.o. na rzecz skarżącej na podstawie art. 231 k.p. Aport przedsiębiorstwa obligował poprzedniego pracodawcę do przekazania na rzecz spółki całości dokumentacji pracowniczej, do czego w praktyce nie doszło. Spółka nie miała wiedzy o nieprzekazaniu jej całości dokumentacji. Po wydaniu decyzji przez Prezesa Zarządu PFRON zwróciła się do PHU "P." sp. z o.o. z pytaniem, czy przekazała ona wszystkie dokumenty pracownicze. W dniu 21 października 2019 r. skarżąca otrzymała od tamtej spółki dokumenty potwierdzające stopień niepełnosprawności pracowników G.P. i K. J., z których wynika, że w okresie objętym decyzją wymiarową zatrudniała osoby niepełnosprawne, co oznacza, że na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji podlegałaby zwolnieniu z obowiązku uiszczania wpłat na rzecz PFRON. Z uwagi na otrzymanie wskazanych orzeczeń skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, a organ pierwszej instancji uznał, że doszło do spełnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. warunkującej wznowienie postępowania, jednakże brak było podstaw do uchylenia decyzji z [...] września 2019 r. Nie została bowiem spełniona przesłanka z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji w okresie objętym decyzją, bowiem orzeczenia o niepełnosprawności zostały skarżącej przedstawione dopiero 21 października 2019 r.

Skarżąca uważa natomiast, że z dniem przejęcia zakładu pracy w trybie art. 231 k.p. weszła we wszystkie prawa i obowiązki poprzedniego pracodawcy, u którego osoby te były wliczone do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, bowiem przedstawiły one orzeczenia o niepełnosprawności zgodnie z art. 2a ustawy o rehabilitacji. W konsekwencji skarżąca od 19 grudnia 2013 r. kontynuuje dotychczasowe stosunki pracy z pracownikami poprzedniego pracodawcy, a więc przejęła jego prawa i obowiązki. Przekazanie orzeczeń przez poprzedniego pracodawcę miało charakter czynności technicznej, która nie wpływała na sferę uprawnień skarżącej wynikających z ustawy o rehabilitacji. Powyższe okoliczności uzasadniały w jej ocenie wznowienie postępowania i uchylenie decyzji wymiarowej.

Skarżąca w skardze uwypukliła, że w jej ocenie w stanie faktycznym tej sprawy nie jest wystarczające skonstruowanie normy prawnej wyłącznie w oparciu o art. 2a ustawy o rehabilitacji, tak jak uczyniły to organy, i niezbędne jest także odwołanie się do art. 231 k.p. Sąd ocenę skarżącej w tym zakresie podziela i uznaje zarzut naruszenia tych przepisów za zasadny.

Na wstępie Sąd wskazuje, że kwestionowana przez skarżącą decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania. Organy obu instancji uznały, że w sprawie został spełniony warunek wznowienia postępowania określony w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., bowiem wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna i nowe dowody istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z tego powodu organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i poddał analizie przedłożone przez skarżącą orzeczenia o niepełnosprawności dwóch pracowników. Sąd podziela wyrażoną w zaskarżonym akcie ocenę, że przedłożone przez skarżącą dokumenty i wynikające z nich okoliczności faktyczne spełniały wymogi określone w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., co nie jest między stronami sporne.

Przechodząc do istoty sporu wskazać należy, że jak stanowi art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przepis ten ustanawia warunek formalny, który pozwala uwzględnić pracownika niepełnosprawnego w stanie zatrudnienia u danego pracodawcy. W sytuacji, w której mamy do czynienia z jednym pracodawcą, wykładnia tego przepisu nie powinna nastręczać większych wątpliwości interpretacyjnych.

W analizowanej sprawie wystąpiła jednak istotna okoliczność faktyczna, która nie może być pominięta przy dokonywaniu wykładni art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Mianowicie, jak podaje skarżąca, w dniu 19 grudnia 2013 r. doszło do aportu przedsiębiorstwa spółki pod firmą PHU "P." sp. z o.o. na rzecz skarżącej na podstawie art. 231 k.p., w efekcie czego skarżąca przejęła pracowników tej spółki, w tym również dwóch pracowników niepełnosprawnych, których orzeczenia o niepełnosprawności PHU "P." sp. z o.o. przekazała skarżącej dopiero po wezwaniu przez skarżącą - w dniu 21 października 2019 r.

Jak stanowi art. 231 k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5 (§ 1); za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed przejściem części zakładu pracy na innego pracodawcę, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie (§ 2); jeżeli u pracodawców, o których mowa w § 1, nie działają zakładowe organizacje związkowe, dotychczasowy i nowy pracodawca informują na piśmie swoich pracowników o przewidywanym terminie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla pracowników, a także zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia pracowników, w szczególności warunków pracy, płacy i przekwalifikowania; przekazanie informacji powinno nastąpić co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę (§ 3); w terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, pracownik może bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem (§ 4); pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest obowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę oraz wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków, lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie. Przepis § 4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio (§ 5); przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy (§ 6).

Z przytoczonego przepisu wynika zasada ciągłości stosunku pracy w wypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę; stosunek pracy trwa nadal mimo przejęcia pracowników przez nowego pracodawcę, nie jest nowym stosunkiem pracy, a jego treść jest taka sama. Sąd Najwyższy w wyroku z 19.10.2010 r., I PK 91/10 219, zauważył, że skutek opisany wyżej następuje w chwili przejęcia zakładu, automatycznie, z mocy prawa.

Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że mimo przejęcia zakładu pracy lub jego części przez innego pracodawcę, wcześniej nawiązany stosunek pracy trwa nadal z wszelkimi tego konsekwencjami, a jedynie w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje z mocy prawa nowy pracodawca. Na nowego pracodawcę jako następcę prawnego przechodzą nie tylko obowiązki ciążące na poprzednim pracodawcy, ale również uprawnienia wynikające ze stosunku pracy nawiązanego przez poprzedniego pracodawcę (wyrok Sądu Najwyższego z 28 września 1990 r. I PR 251/90 - Lex 13210, uchwała Sądu Najwyższego z 24 października 1997 r. III ZP 35/97 - Lex 33084). W analizowanej sprawie oznacza to, że jeśli rzeczywiście miało miejsce przejęcie zakładu pracy w 2013 r., to spółka stała się następcą całości praw i obowiązków wynikających ze stosunków pracy.

Założony w przywołanym przepisie Kodeksu pracy automatyzm sprawia, że nie jest konieczne dokonywanie przez strony jakichkolwiek dodatkowych czynności, zwłaszcza rozwiązywanie wcześniejszych i nawiązywanie nowych stosunków pracy. Konsekwencją jest również to, że ustalenia między pracodawcami, mające na celu autonomiczne kształtowanie sytuacji pracowniczej w drodze czynności prawnej, pozostają bez znaczenia dla skutków określonych w art. 231 k.p. jako normy ius cogens, będąc bezwzględnie nieważnymi. Z mocy tego przepisu stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w zakładzie (lub w jego części) w chwili przejęcia zakładu przez innego pracodawcę trwają nadal z tą różnicą, że w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje jako strona nowy podmiot posiadający zdolność zatrudniania pracowników w charakterze pracodawcy (art. 3). Nowy pracodawca nabywa na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą oraz przechodzą nań wszystkie obowiązki, jakie ciążyły na poprzednim pracodawcy wobec pracowników przejętego zakładu. Pracownicy tego zakładu zachowują prawa przysługujące im przed przejściem tego zakładu na nowego pracodawcę i wiążą ich te same obowiązki, jakie byli obowiązani wykonywać wobec poprzedniego pracodawcy. Do czasu wypowiedzenia tych warunków przez nowego pracodawcę strony są związane warunkami dotychczasowymi (por. uchwała SN z 24.10.1997 r., III ZP 35/97, OSNAP 1998/16, poz. 474).

Z zasadą kontynuacji stosunku pracy powiązane są również zasady prowadzenia dokumentacji pracowniczej przez nowego pracodawcę. Nowy pracodawca nie ma obowiązku zakładania nowych akt osobowych pracownika, w którego stosunek pracy wstąpił ex lege, lecz kontynuuje dalsze ich prowadzenie.

Zgodnie z § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. z 2017 r. poz. 894) w sytuacji określonej w art. 231 Kodeksu pracy albo w odrębnych przepisach przewidujących następstwo prawne nowego pracodawcy w stosunkach pracy nawiązanych przez poprzedniego pracodawcę, dotychczasowy pracodawca jest obowiązany przekazać akta osobowe pracownika oraz pozostałą dokumentację w sprawach związanych z jego stosunkiem pracy pracodawcy przejmującemu tego pracownika. Obowiązek dotychczasowego pracodawcy w zakresie przekazania dokumentacji osobowej pracownika jest tylko uszczegółowieniem głównego obowiązku wskazanego w art. 94 pkt 9a k.p. dotyczącego prowadzenia akt osobowych oraz dokumentacji związanej ze stosunkiem pracy. Przepis rozporządzenia określa, jakie dodatkowe czynności ma wykonać dotychczasowy pracodawca w stosunku do akt osobowych i pozostałej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy przejmowanego pracownika w trybie art. 231 k.p. lub na podstawie odrębnych przepisów.

W przepisach prawa pracy nie określono sposobu przekazania akt osobowych oraz pozostałej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy przejmowanego pracownika. Powyższy obowiązek należy rozumieć w ten sposób, że wymienione wyżej dokumenty pracownicze powinny znaleźć się we władaniu nowego pracodawcy. W praktyce nie zawsze dochodzi do fizycznego przekazania nowemu pracodawcy teczek z aktami osobowymi i dokumentami w sprawach związanych ze stosunkiem pracy przejmowanego pracownika, ale tylko do ich udostępnienia (tzn. przekazania dostępu do nich) pracodawcy przejmującemu pracownika z dniem przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę albo w sytuacjach, kiedy odrębne przepisy przewidują następstwo prawne nowego pracodawcy w stosunkach pracy nawiązanych przez poprzedniego pracodawcę.

Nowy pracodawca nie ma obowiązku zakładania nowych akt osobowych pracownika, w którego stosunek pracy wstąpił ex lege, lecz kontynuuje dalsze ich prowadzenie. Co więcej, wraz z transferem zakładu pracy lub jego części będzie on zobowiązany do wypełniania wszystkich obowiązków w zakresie nie tylko dalszego ich prowadzenia, ale także właściwego przechowywania, zabezpieczenia oraz zgodnego z prawem administrowania danymi osobowymi. Nowy pracodawca, jeżeli będzie w posiadaniu dokumentacji, której nie ma w aktach osobowych, a która powinna się w nich znajdować zgodnie z rozporządzeniem lub będzie wiedział o błędach w dokumentach związanych ze stosunkiem pracy, powinien uzupełnić akta lub poprawić błędy (zob. Kumor-Jezierska Ewelina, Komentarz do rozporządzenia w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika, [w:] Akty wykonawcze prawa pracy. Komentarz do § 9, Lex/el.).

Na nowym pracodawcy spoczywają obowiązki związane z dokumentacją pracowniczą, w tym jej przechowywaniem, także jeśli chodzi o dokumentację byłych pracowników. Kontynuacja dotyczy prowadzenia dokumentacji jako takiej, nowy pracodawca nie ma obowiązku zakładania jej na nowo, kompletowania jej. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN "kontynuować" to tyle, co prowadzić dalej coś, co już jest rozpoczęte. W świetle zasady kontynuacji stosunku pracy, w tym kontynuacji prowadzenia dokumentacji pracowniczej, nieuprawnione jest w ocenie Sądu oczekiwanie, by pracodawcy ponownie zostały przedłożone dokumenty, które przejął ex lege w ramach dokumentacji od poprzedniego pracodawcy w ramach wstąpienia w stosunki pracy poprzedniego pracodawcy, choćby fizycznie do przekazania orzeczeń o niepełnosprawności doszło z istotnym opóźnieniem, z uwagi na wcześniejsze przekazanie dokumentacji niekompletnej. Skoro nowy pracodawca kontynuuje prowadzenie dokumentacji, to nie jest istotne, kiedy faktycznie poszczególne dokumenty zostały mu wydane, bowiem przejął on dokumentację pracowniczą z chwilą przejęcia zakładu pracy. Nie jest również uprawnione uzależnianie oceny wypełnienia wymogu określonego w art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji od rzetelności działań poprzedniego pracodawcy. Skoro art. 2a uzależnia uprawnienia pracodawcy od przedstawienia orzeczenia, a nowy pracodawca przejmuje dokumentację pracowniczą z chwilą przejęcia zakładu pracy, to warunek przedstawienia orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność należy uznać za spełniony od dnia przejęcia zakładu pracy, bez względu na kompletność przekazanych dokumentów, czyli bez względu na to, gdzie orzeczenie fizycznie się znajdowało i kiedy faktycznie dotarło do rąk nowego pracodawcy. W wypadku przejęcia zakładu pracy w trybie art. 231 k.p. nie ma potrzeby ponownego kompletowania dokumentacji, zaświadczeń, dyplomów, dokumentów potwierdzających kwalifikacje. Dokumentacja prowadzona jest na zasadzie kontynuacji i to bez względu na datę faktycznego przekazania dokumentów przez dotychczasowego pracodawcę. Oznacza to, że jeżeli pracownik u poprzedniego pracodawcy był zatrudniony jako osoba niepełnosprawna, to również taki status ma u nowego pracodawcy.

W analizowanej sprawie skarżąca twierdzi, że obaj pracownicy byli wliczeni do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych przez poprzedniego pracodawcę, któremu zostały przedstawione orzeczenia o niepełnosprawności. Oczywiście okoliczność ta, podobnie jak okoliczność przejęcia zakładu pracy w trybie art. 231 k.p. i dysponowania przez poprzedniego pracodawcę orzeczeniami o niepełnosprawności może wymagać weryfikacji w postępowaniu administracyjnym, dlatego też Sąd na obecnym etapie postępowania nie może przesądzić, czy warunki wliczenia wskazanych wyżej osób niepełnosprawnych do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych zostały przez skarżącą spełnione. Organy w ponownie prowadzonym postępowaniu będą zobowiązane przyjąć zaprezentowaną wyżej wykładnię prawa, zgodnie z którą przedstawienie poprzedniemu pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność w sytuacji, w której następnie doszło do przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę zgodnie z art. 231 k.p., jest jednoznaczne z uznaniem, że nowy pracodawca spełnia wymóg określony w art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji. W wyniku przejścia zakładu pracy doszło bowiem również do wstąpienia nowego pracodawcy w prawa i obowiązki poprzedniego pracodawcy w zakresie prowadzenia dokumentacji pracowniczej, która to dokumentacja jest przez niego prowadzona dalej, a nie na nowo. Przy tak ustalonym stanie prawnym organy ocenią, czy skarżąca spełniła wymogi określone w ustawie o rehabilitacji umożliwiające zwolnienie jej od obowiązku uiszczania wpłat na PFRON we wskazanym w decyzji wymiarowej okresie.

W ocenie Sądu nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W analizowanej sprawie istota sporu sprowadzała się bowiem do wykładni norm prawa materialnego, tj. art. 2a ustawy o rehabilitacji w związku z art. 231 k.p. i wpływu tej wykładni na ocenę tego, czy skarżąca jako następca prawny poprzedniego pracodawcy mogła skorzystać z uprawnień wynikających z ustawy o rehabilitacji. Organy podatkowe dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym do oceny tej kwestii.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, a także, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON, bowiem decyzja ta dotknięta jest tymi samymi wadami, co decyzja organu drugiej instancji.

O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i nast. p.p.s.a. Na kwotę kosztów postępowania składały się: wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.