Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 579/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi B. W. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, oddala skargę


UZASADNIENIE

S. S. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2010 r. zwrócił się do Wójta Gminy B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych składającej się z 6 turbin wiatrowych, na działkach nr [...], [...], [...],[...] położonych w miejscowości Z. gmina B.

Z uwagi na fakt, że sporna inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko Wójt Gminy B. zwrócił się o opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia do: Państwowego Powiatowego Inspektora Sahitarnego w K. i do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. opinią sanitarną Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. wyraził opinię, że sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającego na budowie elektrowni wiatrowych składających się z 6 turbin wiatrowych, na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości Z. gmina B. jest wymagane. W postanowieniu wskazano, że wymagane jest sporządzenie raportu w zakresie określonym w art. 66 ustawy dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej ustawa) ze szczególnym uwzględnieniem: lokalizacji pobliskich zespołów elektrowni wiatrowych oraz ich łącznego oddziaływania, a także ochrony przed hałasem dla zabudowy mieszkalnej w rejonie lokalizacji turbin wiatrowych. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowieniem Nr [...] z dnia [...].08.2010 r. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W postanowieniu określony został zakres raportu, który powinien w szczególności zawierać analizę podanych w postanowieniu zagadnień z zakresu ochrony przyrody, ochrony przed hałasem i z zakresu gospodarki odpadami.

Wójt Gminy B. postanowieniami Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia.

W wyniku wykonania postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2010 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko elektrowni wiatrowych w obrębie ewidencyjnym miejscowości Z. działki nr [...], [...] i [...] Gmina B. wraz z załącznikiem analizą akustyczną planowanej inwestycji. W analizie akustycznej w opisie dotyczącym parametrów planowanej inwestycji wskazano wysokość wieży 65 m.

Pismami z dnia [...] października 2010 roku Wójt Gminy B. wystąpił o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia: "Budowa elektrowni wiatrowych składającej się z 6 turbin wiatrowych o,mocy 500 kW, na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości Z. gmina B".

Opinią Sanitarną Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. zaopiniował pozytywnie warunki realizacji dla budowy elektrowni wiatrowych składających się z 6 turbin wiatrowych o mocy 500 kW każda o wysokości wieży do 80 m, średnicy łopat 55 m i całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej do 107,5 m od poziomu terenu na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości Z. gmina B. w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Opinia zawiera kopię planu sytuacyjnego z zaznaczoną lokalizacją 6 turbin wiatrowych na powyższych działkach. Na kopii planu znajduje się klauzula stwierdzająca zaopiniowanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.

Po wydaniu opinii sanitarnej inwestor pismem z dnia 3 stycznia 2011 roku zmienił wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie lokalizacji elektrowni wiatrowych, wskazując jako miejsce lokalizacji wnioskowanej inwestycji działki oznaczone nr ewidencyjnymi [...] - 3 szt., [...] -2 sztuki oraz [...] - 1 sztuka.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie sześciu turbin wiatrowych o mocy elektrycznej do 500 kW każda na działkach nr [...], [...], [...], obręb Z., w m. Z., gm. B. określając warunki jego realizacji i eksploatacji. W postanowieniu między innymi wskazano, że:

- eksploatację przedsięwzięcia należy prowadzić z użyciem sześciu turbin wiatrowych o mocy elektrycznej do 0,5 MW, wysokości wieży elektrowni nieprzekraczającej 65 m, średnicy wirnika do 55m i maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 99 dBA,

- w trakcie prowadzenia prac ziemnych należy zabezpieczyć wykopy oraz prowadzić ich regularne inspekcje, pod kątem obecności drobnych ssaków, płazów lub gadów. W przypadku stwierdzenia ich obecności, należy wyciągnąć je na powierzchnię i przenieść w oddalone, bezpieczne, odpowiednie dla danego gatunku miejsce,

- w okresie 5 lat po oddaniu farmy wiatrowej do eksploatacji należy trzykrotnie prowadzić obejmujący cykl roczny monitoring poinwestycyjny. Określony został zakres monitoringu oraz zobowiązano inwestorów do przedstawienia wyników monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego wraz z interpretacją i oceną wpływu a także propozycją działań minimalizujących Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. Raporty cząstkowe z zakończenia rocznych etapów prowadzonego monitoringu porealizacyjnego należy przedstawić dwa miesiące po zakończeniu każdego z rocznych cykli monitoringowych, natomiast raport końcowy w ciągu dwóch miesięcy od zakończenia monitoringu,

- w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od uruchomienia inwestycji należy wykonać kontrolne pomiary hałasów na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną zgodnie z przepisami szczególnymi w tym zakresie, przy warunkach wiatrowych, dla których występuje najbardziej niekorzystne oddziaływanie przedsięwzięcia na stan akustyczny środowiska. Na podstawie uzyskanych wyników należy niezwłocznie dokonać niezbędnej korekty nastaw turbin w taki sposób, aby eksploatacja inwestycji nie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w przepisach szczególnych. Poprawność dokonanych korekt należy potwierdzić niezwłocznie kolejnymi pomiarami poziomów hałasu. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wraz z opisem dokonanych korekt należy przedstawić właściwemu organowi ochrony środowiska oraz Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w P., w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie po ich wykonaniu.

Regionalny dyrektor Ochrony Środowiska nie stwierdził konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust.1 pkt.1 ustawy, pod warunkiem jednak, że we wniosku o wydanie ww. decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko.

Ogłoszeniem z dnia [...] marca 2012 r. Wójt Gminy B. poinformował o zakończeniu postępowania w sprawie wydania dla wnioskodawcy PPUH "X" s. c. S. S., B. W. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na: "Budowa elektrowni wiatrowych składających się z 6 turbin wiatrowych na działkach nr [...], [...], [...] o mocy do 500 kW każda położonych w miejscowości Z., gmina B. Jednocześnie na podstawie art. 10 kpa poinformował, że stronom przysługuje czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w powyższej sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego ogłoszenia. Ogłoszenie to doręczono stronom postępowania za pośrednictwem poczty. Z adnotacji na ogłoszeniu wynika, że zostało ono wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy B. w terminie od 20 marca 2012 r. do dnia 10 kwietnia 2012 t. oraz rozplakatowane na terenie miejscowości B.

Nastepnie Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...].04.2012r. Nr [...]. działając na podstawie art. 75 us. 1 pkt 4 ustawy, określił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie sześciu turbin wiatrowych o mocy 500 kW każda, o wysokości wieży 80 m i średnicy łopat wirnika 55 m na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], obręb Z., gm. B. Do decyzji załączono:"raport o oddziaływaniu na środowisko, inwentaryzację ornitologiczną w rejonie planowanej farmy wiatracznej w Z., gm. B, ocenę jej wpływu na ochronę awifauny obszaru Natura 2000: Dolina Środkowej Warty oraz wyniki całorocznego monitoringu chiropterologicznego dla projektowanej farmy wiatrowej w miejscowości Z., gm. B., powiat K., kopie mapy bez oznaczenia jej rodzaju i skali.

Wnioskami z dnia 27 września 2012 roku M. R. i T. R. reprezentowani przez pełnomocnika - adwokata J. G. oraz D. T. i P. Ś. zwrócili się o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wójta Gminy B. zarzucając rażące naruszenie przepisów ustawy, tj. art. 77 § 1 pkt 1 polegające na wydaniu kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowych o wysokości wieży 80 m i średnicy łopat wirnika 55 m w sposób odbiegający od wymagań nałożonych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie wysokości wieży siłowni, który uzgodnił realizację przedsięwzięcia dla 6 turbin wiatrowych o mocy elektrycznej do 0,5 MW, wysokości wieży elektrowni nieprzekraczająca 65 m przy średnicy wirnika 55 m i maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 99 dBA. Wnioskdawcy wskazali również na naruszenie art. 82 ust. 3 i art. 84 ust. 2, gdyż decyzja ta nie zawiera załącznika dotyczącego charakterystyki przedsięwzięcia, oraz art. 39 poprzez wydanie kwestionowanej decyzji bez przeprowadzenia konsultacji społecznych.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. pismem z dnia 22 października 2012 r. wystąpił również do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...].04.2012 r., znak I[...]. W uzasadnieniu wskazano, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowieniem z [...] marca 2012 r. znak: WOO- [...] uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie 6 turbin wiatrowych o mocy 500 kW każda na działkach [...], [...] i [...], obręb Z. i ustalił warunki jego realizacji i eksploatacji. Zgodnie z ww. postanowieniem, Inwestor został zobowiązany m.in. do eksploatacji siłowni wiatrowych o mocy do 0,5 MW, wysokości wieży elektrowni nieprzekraczającej 65 m, średnicy wirnika do 55 m i maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 99 dBA. Oznacza to, że warunki nałożone na Inwestora decyzją Wójta Gminy B., odbiegają od wymagań sformułowanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., w zakresie wysokości wieży siłowni, bowiem Wójt Gminy B., ustalając warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, jako wysokość wieży wskazał 80m. Analizy oddziaływania przedstawione w treści dokumentacji nie obejmowały konstrukcji o takiej wysokości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], po rozpatrzeniu wniosków M. R., T. R., D. T. i P. Ś., stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że w sprawie zostały rażąco naruszone przepisy art. 79 ust.1 w związku z art.33, art. 80 ust.1 pkt 1 w związku z art.77 ust.1 pkt 1 i 2 oraz art. 82 ust. 3 ustawy. Tym samym została wyczerpana przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiąca podstawę stwierdzenia nieważności.

S. S. i B. W., reprezentowani przez pełnomocnika adwokata T. J. i radcę prawnego M. B., zwrócili się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...]. W uzasadnieniu wniosków pełnomocnicy inwestorów podnieśli, iż brak jest przesłanek do przyjęcia iż M. i T. R. mają interes prawny w niniejszej sprawie, a tym samym winni być uznani za stronę postępowania, gdyż nieruchomość której są właścicielami nie znajduje się w bezpośrednim zasięgu oddziaływania inwestycji, ani też bezpośrednio nie graniczy z tym zasięgiem, co jednoznacznie wynika z mapy określającej zakres inwestycji, która stanowi załącznik do niniejszego pisma. Wójt Gminy B. być może nie dochował wszystkich wymogów wiążących się z zapewnieniem udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu, to jednak najważniejsze w sprawie informacje były przekazywane do publicznej wiadomości w sposób spełniający wymagania przepisu art. 33 i art. 3 ust.l pkt 11 ustawy - dotyczy to zawiadomienia o zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem w/w nawet wcześniejsze ewentualne uchybienia nie stanowią rażącego naruszenia prawa, pozwalającego na stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skarżący podnieśli, że wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla budowy turbin wiatrowych i zawieszenia rotora na wysokości do 80 m nie stanowi o wadach tego dokumentu, które należałoby uznać za wady rażące w rozumieniu 156 § 1 pkt 2 kpa. Z akt sprawy wynika, że wniosek do Urzędu Gminy złożony został odnośnie zawieszenia rotora do wysokości 80 metrów, a Raport środowiskowy również odnosi się do wysokości 80 metrów - także podsumowanie raportu dotyczy tej wysokości do 80 metrów. Omyłka powstała co do wysokości zawieszenia rotora na wysokości 65 m wynikła jedynie z błędnego (omyłkowego) zapisu w tabeli wyliczeń analizy akustycznej wykonanej przez firmę “Y. Projekt", która to następnie została sprostowana pismem wyjaśniającym jeszcze przed wydaniem decyzji, dlatego też organ nie miał wątpliwości dla przedsięwzięcia w jakim zakresie prowadzi postępowanie. Pojawienie się w jednym z postanowień RDOŚ wysokości 65 m jest oczywistą omyłką pisarską, co w toku postępowania potwierdził organ uzgadniający - vide pismo z dnia 30 listopada 2012 r. Zwraca on uwagę, że w przypadku elektrowni wiatrowych decydujące znaczenie ma analiza akustyczna. Sama analiza akustyczna była realizowana dla urządzeń o wys. 80m. Również program komputerowy służący do tych obliczeń pod nazwą WindPro jako parametr pod nazwą "hub hight" czyli wysokość (z ang. "hight") zawieszenia rotora (z ang."hub") uwzględniał wysokość 80m. Także analiza samego raportu wskazuje, że stosownie do postanowień RDOŚ łączna wysokość elektrowni do 107,5 m a wysokość zawieszenia rotora (wirnika) czyli "hub hight" to 80 m. Zdaniem skarżacych chybione są zarzuty naruszenia art. 82 ust. 3 ustawy, gdyż akta postępowania administracyjnego zawierają dokument spełniający wymagania wynikające z przywołanego przepisu, a mianowicie dokument opatrzony nazwą informacja o przedsięwzięciu, który to jest niczym innym jak przywołaną charakterystyką przedsięwzięcia. A zatem czynienie zarzutu jedynie co do innej nazwy tego dokumentu niż określona w przepisie jest bezprzedmiotowe i narusza wynikające z kpa zaufanie obywateli do organów administracyjnych. Skarżący dalej wskazali, że w zaskarżonej decyzji organ odniósł się do oceny wniosku M. R. i T. R., nie wspomina natomiast w jaki sposób załatwił wniosek D. T. i P. Ś., W ten sposób naruszone zostały przepisy art. 107 § 3, art. 157 § 2 i art. 158 § 2 kpa. Jednocześnie nie wykazano, aby wszyscy wnioskodawcy mieli interes prawny w zainicjowaniu tego postępowania. We wniosku o ponowe rozpatrzenie sprawy wskazano również, że wnioskodawcy zarzucili rażące naruszenie art. 82 ust. 3 i art. 84 ust.2 ustawy podczas gdy w zaskarżonej decyzji SKO przepis art. 84 ust.2 cyt. ustawy nie był rozważany.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpotrzeniu powyższych wniosków, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. nr SKO-[...] orzekło o utrzymaniu zaskarzonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że elektrownie wiatrowe poza hałasem są źródłem oddziaływania infradźwięków, promieniowania elektromagnetycznego oraz występowania efektów migotania cieni i refleksów światła. Z uwagi na powyższe i charakter tej inwestycji stwierdzono, że M. i T. R. będący właścicielami działki nr [...] bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji, D. T. będący właścicielem działki nr [...], przez którą przebiegać ma planowany kabel ŚN, oraz P. R. będący włascicielem działki nr [...] i [...] położonych między działkami stanowiącymi teren inwestycji mają interes prawny w niniejszej sprawie. SKO stwierdziło również, że postanowienia Wójta Gminy B. Nr [...] i Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakładające na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia wydane zostały z naruszeniem art. 63 ust. 4 ustawy z uwagi na brak określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Zdaniem zespołu orzekającego SKO, Wójt Gminy B. nie dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 79 ust.1 w związku z art. 33 ust. 1 ustawy. W aktach sprawy wprawdzie znajduje się ogłoszenie z dnia 23 czerwca 2010 roku informujące społeczeństwo o wszczęciu na wniosek PPUH "X" s. c. S. S., B. W. postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na " Budowa elektrowni wiatrowych składających się z 6 turbin wiatrowych na działkach nr [...], [...], [...], [...] o mocy do 500 kW każda położonych w miejscowości Z., gmina B" oraz o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości w Urzędzie Gminy w B. Jednakże informacja ta została podana do publicznej wiadomości przed dokonaną zmianą wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie miejsca lokalizacji elektrowni wiatrowych. Natomiast w ogłoszeniu Wójta Gminy B. z dnia [...] marca 2012 r. informującym o zakończeniu postępowania brak było zawiadomienia o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni. Powyższe stanowi rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów. Po zmianie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Wójt Gminy B. nie wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o ponowne wydanie opinii, co stanowi rażące naruszenie artykułu art. 77 ust.1 pkt 2 ustawy.

Wójt Gminy B. nie wziął pod uwagę wyników uzgodnień objętych postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] marca 2012 roku w zakresie warunków realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. W kwestionowanej decyzji Wójt Gminy B. nie tylko odmiennie ustalił wysokość wieży elektrowni ale również nie określił obowiązków dotyczących prowadzenia prac ziemnych oraz nie nałożył obowiązku przeprowadzenia monitoringu poinwestycyjnego, co stanowi rażące naruszenie art. 80 ust.1 pkt 1 w związku z art. 82 ust.1 pkt 1 a i b oraz art. 82 ust. 1 pkt 2b ustawy. Kolegium wskazało, że Wójt Gminy B. w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji wskazał, że na etapie postępowania uzyskano uzgodnienie i opinie organów współdziałających, jednak nie poinformował dlaczego nie uwzględnił ustaleń zawartych w części II pkt 1-4 postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. Powyższe uchybienie stanowi kwalifikowane naruszenie art. 85 ust. 2 pkt.1b ustawy.

SKO w decyzji wydanej w II instancji wskazało, że zgodnie z art. 82 ust.3 ustawy charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 107 § 2 k.p.a. Załączenie do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zamiast charakterystyki przedsięwzięcia jest naruszeniem art. 82 ust.3 ustawy. Jednakże z uwagi na fakt, że raport w swej treści zawiera charakterystykę przedsięwzięcia powyższe naruszenie nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2012 roku. Wskazać także należy, że w niniejszej sprawie obowiązek załączenia charakterystyki wynikał z przepisu art. 82 ust. 3 ustawy. Regulacja zawarta w art. 84 ust. 2 ma zastosowanie do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

S. S., B. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PPUH “X" s.c. S. S. B. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję, podtrzymując wsakzane we wniosku o ponowe rozpatrzenie sprawy. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie art. 157 §2, art. 64 §2, art. 50 §1, art. 19 i art. 61 a k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, a to wskutek wniosku wnioskodawców skierowanego do organu niewłaściwego i nie przekazanego w stosownym trybie do SKO. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie prowadzone było z wniosku wnioskodawców podczas gdy z uzasadnienia decyzji wynika, że wszczęcia postępowania domagał się RDOŚ. Skarżący zarzucili również naruszenie art. 40 §2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na doręczeniu zaskarżonej decyzji obu pełnomocnikom skarżących w sytuacji gdy jasno w piśmie z 29 stycznia 2013r. wskazali oni jednego pełnomocnika - r.pr. M. B. - któremu należy doręczać pisma w sprawie. W skardze wskazano równiez na naruszenia art. 107 §1 i 3, art. 157 §2 i art. 158 §1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na zaakceptowaniu przez organ ponownie rozpatrujący sprawę, że w decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2013r. pominięto w jaki sposób został załatwiony wniosek pozostałych wnioskodawców D. T. i P. Ś. Nie można zgodzić się też z tym, że rozważania SKO co do sąsiedztwa działek wszystkich wnioskodawców, w stosunku do inwestycji, zawarte są tylko w decyzji wydanej w toku ponownego rozpatrywania sprawy, a zabrakło ich w pierwotnej decyzji SKO. Skarżący zarzucają też wadliwe pouczenie o możliwości wniesienia skargi - zawarte w zaskarżonej decyzji, albowiem nie ma takiego organu jak Wojewódzki Sąd w Poznaniu. Skarżący wskazali ponadto, że w zaskarżonej decyzji błędnie określono Sąd właściwy do rozpoznania skargi. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. SKO-[...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymalo stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Odpowiadajac na zarzuty skargi wskazano, że z decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. nr SKO –[...] wynika, iż decyzja ta wydana zostala po rozptrzeniu wniosku M. R. i T. R., D. T. i P. Ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, w oznaczeniu Sądu własciwego do rozpaorzenia skargi pominiete zostało słowo “Administracyjnego". Kolegium nie uzupełniło powyższego braku z uwagi na upływ terminu określonego w art. 111 §1a k.p.a.. jednakże z uwagi na obowiązek wniesienia skargi za pośrednictwem Kolegium oraz fakt złożenia skargi, zdaniem organu administracyjnego powyższe naruszenie nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W pismie procesowym z dnia 6 czerwca 2013r. pełnomocnik procesowy skarżących skrytykował postępowanie SKO, które w odpowiedzi na skargę zamiast odnieść się do zarzutów w niej zawartych, po raz kolejny kopiuje opis stanu faktycznego zawartego w zaskarżonej decyzji. Co więcej powiela oceny prawne podjęte w oparciu o ten stan faktyczny. W piśmie wskazano, że organ II instancji nie odniósł się do tego dlaczego nie uwzględnia argumentacji skarżących zawartej w skardze i dotyczącej choćby upublicznienia materiałów postępowania, a jednocześnie należytego zapewnienia udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. SKO nie odniosło się także, dlaczego z pism RDOŚ nie wynika, że mimo zmiany wniosku, ten organ pozytywnie uzgadnia przedsięwzięcie. Absurdalna jest teza SKO, że organ prowadzący postępowanie wydał decyzję obejmującą inną wysokość wieży aniżeli występująca w sprawie. Lektura materiałów sprawy nie budzi wątpliwości, że przedmiotem analiz była wieża do 80 metrów. Zdaniem skarżących organ prowadzący postępowanie w I instancji był samodzielny w wydaniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania nie naruszył również przepisów prawa w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji. Gdyby nawet uznać, że uzasadnienie decyzji zawiera braki lub mankamenty to nie są to jednak wady rzutujące w sposób dostateczny na ważność decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja SKO z dnia [...] kwietnia 2013r. nr SKO – [...] utrzymująca w mocy decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2013r. nr SKO – [...] stwierdzającą nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie sześciu turbin wiatrowych o mocy 500 kW każda, o wysokości wieży 80 m i średnicy łopat wirnika 55 m na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], obręb Z., gm. B.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydana została w trybie nadzwyczajnym, zatem organ ten badał wyłącznie, czy decyzja Wójta Gminy B. dotknięta jest wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Z tych względów Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonego orzeczenia, stosował prawo materialne jedynie w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz prawidłowości wszczęcia samego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma bowiem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej orzeczeniem objętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Postępowanie w tym przedmiocie ma na celu wyłącznie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy (zob. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r. sygn. akt III ARN 70/95 OSNP 1996/18/258). Przypadki te dotyczą zaś tylko takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 699).

Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, z dnia 25 września 2007 r., II OSK 1111/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przesłanka ta może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 1986 r., SA/Wr 370/86). W orzecznictwie podkreśla się jednak, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. W odniesieniu do tych przepisów można by zatem mówić o rażącym ich naruszeniu wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano by je nieprawidłowo (teza 2 wyroku NSA z dnia 13 września 2007 r., II OSK 1212/06, Lex nr 377245). W orzecznictwie wskazuje się, iż termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący", to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21 sierpnia 2001r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex 51233). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 i Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo dokonane w sposób jasny i niedwuznaczny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2565/10 - Lex nr 1219119).

Przyjmuje się, że instytucja stwierdzenia nieważności jest kompromisem dwóch zasad: zasady praworządności oraz zasady trwałości decyzji administracyjnej. Z zasady trwałości decyzji administracyjnej wynika dążenie do sanacji wadliwości decyzji dla ochrony praw nabytych przez stronę, zaś z zasady praworządności dążenie do wyeliminowania z obrotu decyzji wadliwych. Obecnie przyjmowany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: 1/ oczywistość naruszenia; 2/ charakter przepisu, który został naruszony; 3/ niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności skutki, które wywołuje decyzja. (tak Ewa Śladkowska w "Wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w ogólnym postępowaniu administracyjnym", Wyd. Wolters Kluwer, W-wa 2013, s.200 i 223)

Wobec powyższego nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Z uwagi na to, że przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. może być tylko rażące naruszenie prawa, konieczna jest gradacja wad i odróżnienie wad powodujących wzruszalność decyzji, od takich wad, które przez swoje istnienie lub przez swoje skutki powodują nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego.

Tym niemniej kwestią wstępną jest ocena interesu prawnego osób składających wniosek o wszczęcie postępowania. Przedmiotowe postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...].04.2012r. Nr [...]. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie sześciu turbin wiatrowych o mocy 500 kW każda, o wysokości wieży 80 m i średnicy łopat wirnika 55 m na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], obręb Z. gm. B., zostało wszczęte na skutek wniosków złożonych przez M. R. i T. R., D. T. oraz P. Ś.. Jak wynika z akt sprawy M. R. i T. R. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Kolegium przed wydaniem decyzji merytorycznej powinno było więc wnikliwie rozważyć ich status w przedmiotowym postępowaniu.

Wystąpienie z wnioskiem podmiotu, który powołuje się na swój interes prawny, wymaga, co do zasady, wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 2 k.p.a., w którym przede wszystkim należy ustalić istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Inaczej rzecz ujmując, ta wstępna ocena, dokonana przez organ na etapie badania wniosku, każdorazowo wymaga weryfikacji we wszczętym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym stosowania art. 157 § 3 K.p.a. Przepis ten został co prawda uchylony ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), jednak orzecznictwo zachowuje aktualność w odniesieniu do stosowania art. 61a k.p.a., który obecnie ma zastosowanie w miejsce obowiązującego do dnia 11 kwietnia 2011 r. art. 157 § 3 K.p.a.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ uznał M. R. i T. R. (którzy nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych) za stronę niniejszego postępowania nieważnościowego jako współwłaścicieli działki nr [...] bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji. Pozostali wnioskodawcy przedmiotowego postępowania nieważnościowego brali udział w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowych. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji D. T. został uznany za stronę postępowania jako właściciel działki nr [...] przez którą ma przebiegać planowany kabel ŚN, zaś P. Ś. jako właściciel działki nr [...] i [...] położonych pomiędzy działkami teren inwestycji.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 k.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest w zasadzie jednolita, ugruntowana i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. W wyroku z dnia 27 września 1999 roku w sprawie o sygn. akt IV SA 1285/98 (opublikowany: LEX nr 47898) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "(...) mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (...)". Należy zatem stwierdzić, że interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest on na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego (vide wyrok NSA z dnia 27 września 2001 roku, w sprawie o sygn. akt I SA 2326/00, opublikowany: LEX nr 54528).

Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 1106/97, opublikowany: LEX nr 43360; wyrok NSA z dnia 13 marca 2002 roku, w sprawie o sygn. akt IV SA 2085/98, opublikowany: LEX nr 55752).

W ugruntowanym i jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy Sąd w pełni aprobuje, przyjmuje się, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1932/11 - Lex nr 1138582, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 842/07 - Lex nr 486235, wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Op 578/07 - Lex nr 510776, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1476/08). Powyższe oznacza, iż M. i T. R. jako właściciele działki bezpośrednio przyległej do terenu inwestycji, P. Ś. jako właściciel działek [...] i [...] położonych pomiędzy działkami stanowiącym teren inwestycji i D. T. jako właściciel działki nr [...] przez którą przebiegać ma kabel ŚN wbrew zarzutom skargi są stronami postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych składającej się z 6 turbin wiatrowych, na działkach nr [...], [...] oraz [...] położonych w miejscowości Z. gmina B.

Uznając status wnioskodawców jako stron kontrolowanego postępowania nieważnościowego stwierdzić należy, iż Kolegium orzekając w sprawie za przesłanki do stwierdzenia nieważności uznało naruszenie przez Wójta Gminy B. art. 79 ust.1 w związku z art.33, art. 80 ust.1 pkt 1 w związku z art.77 ust.1 pkt 1 i 2 oraz art. 82 ust. 3 ustawy.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku; nie dotyczy to uzgodnień i opinii dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (art. 77 ust. 2 ustawy). W postanowieniu uzgodnieniowym regionalny dyrektor ochrony środowiska uzgadnia realizację przedsięwzięcia oraz określa warunki tej realizacji i przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 (art. 77 ust. 4 ustawy). W stanowisku, o którym mowa wyżej regionalny dyrektor ochrony środowiska lub Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18 i 18a, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności:

1) posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia lub elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko;

2) ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

3) istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Z powyższego wynika, że przepis art. 77 ust. 1 ustawy wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem, a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest zatem rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tej materii już wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne wskazując, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, podzielany zresztą w pełni przez skład orzekający w tej sprawie, że postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, jednakże jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi. Ewentualna weryfikacja postanowień uzgodnieniowych nie może być dokonywana przez organ prowadzący postępowanie główne, a ich naruszenie w przypadku braku możliwości wniesienia zażalenia może nastąpić w trybach nadzwyczajnych. Dopóki postanowienie uzgodnieniowe nie zostanie w odpowiednim trybie wyeliminowane z obrotu prawnego i w jego miejsce nie zostanie podjęte inne, wiąże ono organ prowadzący postępowanie główne, a wad proceduralnych, jakimi dotknięte jest postępowanie uzgodnieniowe, nie można rozciągać na postępowanie główne, zaś wadliwość postępowania uzgodnieniowego może być wyłącznie przedmiotem oceny w postępowaniu nakierowanym na wzruszenie wydanego w nim aktu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06 - LEX nr 340121, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 625/10 – Lex nr 754651, w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 742/07 – Lex nr 489196).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Wójt Gminy B. wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach związany był postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] marca 2012 znak [...] wydanym w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3, 4 i 7 ustawy art. 106 §1 1, 2 i 4 k.p.a., mocą którego uzgodniono realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych składającej się z 6 turbin wiatrowych, na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości Z. gmina B. Wspomniane wyżej postanowienie uzgadniające wiązało organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co oznacza, że Wójt Gminy B. był zobowiązany podjąć pozytywną decyzję w sprawie głównej jednak pomimo, iż to on prowadził postępowanie główne, nie mógł wydać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia sprzecznej z postanowieniem organu uzgadniającego, który wydając postanowienie określił, że eksploatację przedsięwzięcia należy prowadzić z użyciem szczęściu turbin wiatrowych o mocy elektrycznej do 0,5 MW, wysokości wieży elektrowni nieprzekraczającej 65 m, średnicy wirnika do 55 m i maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 99 dBa. Co istotne, do chwili obecnej przedmiotowe postanowienie RDOŚ nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Za sprzeczne z powyższymi ustaleniami należy uznać więc ustalenie zawarte w decyzji Wójta Gminy B. o środowiskowych uwarunkowaniach dopuszczające posadowienie elektrowni wiatrowych o wysokości wieży do 80 m. Oznacza to, iż powyższa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy. Powyższego stwierdzenia nie zmienia treść pisma RDOŚ z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] (k. 195 akt). Z treści powyższego pisma wbrew stanowisku skarżących nie wynika, że określenie w postanowieniu uzgodnieniowym 65 m stanowi omyłkę pisarską. Co prawda organ oceniając aneks do raportu o oddziaływaniu na środowisko stwierdza, że zmiana wysokości wieży elektrowni z 65m na 80m nie zwiększy oddziaływania na środowisko, jednak nie zmienia to faktu, że postępowanie uzgodnieniowe zostało już ostatecznie zakończone, a zmiana warunków realizacji przedsięwzięcia może nastąpić wyłącznie na wniosek organu prowadzącego postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Co więcej, RDOŚ we wskazanym piśmie wprost wskazał, że "zmiana warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub ponowne określenie warunków realizacji przez organ uzgadniający może odbywać się wyłącznie w ramach procedur przewidzianych w przepisach prawa". A więc w trybie postępowania uzgodnieniowego. Wójt Gminy B. ewidentnie tego trybu nie użył w celu uzgodnienia kwestii, czy w ocenie RDOŚ dopuszczalne jest posadowienie elektrowni wiatrowych o wysokości wieży 80m. Tym samym, skoro nie posiadał on wymaganego obligatoryjnie przez przepisy uzgodnienia w tym zakresie, to postąpił wbrew normie określonej w art.77 ust.1 i 4 ustawy.

Za rażące naruszenia art. 77 ust. 1 ustawy przez Wójta Gminy B. uznać należy również fakt, iż organ prowadzący postępowanie nie wystąpił o aktualizację opinii sanitarnej po zmianie przez inwestora lokalizacji elektrowni wiatrowych. Jak wynika bowiem z akt sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. opinią Sanitarną Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 roku zaopiniował pozytywnie warunki realizacji dla budowy elektrowni wiatrowych składających się z 6 turbin wiatrowych o mocy 500 kW każda o wysokości wieży do 80 m, , średnicy łopat 55 m i całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej do 107,5 m od poziomu terenu na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości Z. gmina B. w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Opinia zawiera kopię planu sytuacyjnego z zaznaczoną lokalizacją 6 turbin wiatrowych na powyższych działkach. Na kopii planu znajduje się klauzula stwierdzająca zaopiniowanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. Uwadze organu prowadzącego umknęło, jednak, że po wydaniu opinii sanitarnej inwestor pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. zmienił wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie lokalizacji elektrowni wiatrowych, wskazując jako miejsce lokalizacji wnioskowanej inwestycji działki oznaczone nr ewidencyjnymi [...] - 3 szt., [...] -2 sztuki oraz [...] - 1 sztuka. Taka lokalizacja elektrowni wiatrowych znajduje odzwierciedlenie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie przedłożenie organowi opiniującemu zaktualizowanego wniosku o wydanie decyzji środowiskowej z uwzględnieniem zmian lokalizacji elektrowni i wydanie tejże decyzji bez opinii właściwego organu sanitarnego uwzględniającej nową lokalizację wież stanowi, jak słusznie stwierdziło Kolegium rażące naruszenie art. 77 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Zgodzić należy się również ze stanowiskiem Kolegium, iż brak określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazanych w postanowieniu RDOŚ obowiązków dotyczących prowadzenia prac ziemnych oraz brak nałożenia obowiązku przeprowadzenia monitoringu poinwestycyjnego stanowi rażące naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1a oraz art. 82 ust. 1 pkt 2b ustawy. Stosownie bowiem do art. 82 ust. 1 ustawy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa m.in. warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 82 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy). Ponadto zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy organ właściwy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku, gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – nakłada obowiązek tych działań. Wójt Gminy B. nie umieścił jednak w decyzji w/w elementów wymaganych przepisami prawa, co w istocie stanowi rażące naruszenie wskazanych wyżej przepisów ustawy.

Uzupełniając argumentację w powyższym zakresie należy wskazać również na treść art. 85 ust. 2 ustawy określającego dodatkowe elementy uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno zawierać informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, oraz informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o który mowa w art. 78, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone oraz uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4. W decyzji (jej uzasadnieniu, które stanowi obligatoryjny element decyzji w myśl art.107 par.1 k.p.a.) objętej zakresem kontrolowanego postępowania nieważnościowego Wójt Gminy B. nie zawarł żadnych informacji dotyczących uwzględnienia uzgodnienia RDOŚ, w tym określonych w postanowieniu parametrów elektrowni wiatrowych, ich lokalizacji, zabezpieczenia wykopów podczas prowadzenia prac zimnych wraz z obowiązkiem inspekcji, pod kątem obecności drobnych ssaków, płazów lub gadów, obowiązku przeprowadzenia monitoringu poinwestycyjnego w okresie 5 lat we wskazanym w postanowieniu zakresie, oraz wykonania kontrolnych pomiarów poziomu hałasu we wskazanym terminie. Wbrew argumentacji skargi powyższe elementy nie stanowią wyłącznie powielenia elementów zawartych w postanowieniu uzgodnieniowym wydanym przez RDOŚ. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 7 ustawy na postanowienie uzgodnieniowe nie przysługuje zażalenie. Dlatego też ustawodawca w art. 85 ust. 2 ustawy zawarł dodatkowe wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji, które w powiązaniu z art. 107 §1 k.p.a. należy oceniać jako rażące naruszenia prawa w kontekście przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchybienie to musi być uznane za rażące naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 107 § 1 k.p.a., bowiem wadliwe, niedookreślone (w przedmiotowe sprawie niepełne) sformułowania uzasadnienia decyzji ma istotne znaczenie dla jej prawidłowego funkcjonowania w obrocie prawnym.

Odnosząc się zarzutów skargi dotyczących kwestii charakterystyki przedsięwzięcia, zgodzić należy się ze stanowiskiem skarżących, że zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy charakterystyka przedsięwzięcia stanowi obligatoryjny załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak słusznie wskazało kolegium w decyzji z dnia [...].04.2013r. przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 107 § 2 k.p.a. Załączenie do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zamiast charakterystyki przedsięwzięcia jest naruszeniem art. 82 ust.3 ustawy. Jednakże z uwagi na fakt, że raport w swej treści zawiera charakterystykę przedsięwzięcia, powyższe naruszenie nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2012 roku. Powyższe stanowisko wyrażone przez Kolegium na etapie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podzielane przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, oznacza że organ administracyjny wycofał się ze stanowiska prezentowanego w decyzji z dnia [...] stycznia 2013, iż naruszenie art. 82 ust. 3 ustawy stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2012 roku.

Uznając zasadność stwierdzenia nieważności z uwagi na wskazane wyżej naruszenia prawa, które w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie spełniają kryteria rażącego naruszenia prawa, należy jednak wskazać, że rażącym naruszeniem prawa nie jest podanie informacji o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na " Budowa elektrowni wiatrowych składających się z 6 turbin wiatrowych na działkach nr [...], [...], [...], [...] o mocy do 500 kW każda położonych w miejscowości Z., gmina B" oraz o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości w Urzędzie Gminy w B. - pokój nr 27, przed dokonaną zmianą wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie miejsca lokalizacji elektrowni wiatrowych. Kolegium wskazało również, że w ogłoszeniu Wójta Gminy B. z dnia [...] marca 2012 roku informującym o zakończeniu postępowania brak było zawiadomienia o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni. Powyższych uchybień wbrew stanowisku Kolegium nie można uznać za rażące naruszenie prawa. Zdaniem Sądu uchybienia te nie są równoznaczne z niezapewnieniem udziału społeczeństwa w procedurze. Po pierwsze dlatego, że w obwieszczeniu z dnia [...] czerwca 2010r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych stosowny termin na składania uwag i wniosków został wskazany (k. 3 akt adm.). Po drugie, niewskazania samego tylko terminu do składania uwag nie sposób utożsamiać z sytuacją braku wskazania w obwieszczeniu nie tylko terminu, ale i sposobu oraz miejsca składania uwag w ramach procedury określonej w ustawie. Nawet gdyby przyjąć, że zmiana lokalizacji wież elektrowni wiatrowych powoduje konieczność zbadania kręgu osób, którym zawiadomienia należały doręczyć za pośrednictwem poczty, wskazać należy, iż pominięcie podmiotu, który powinien być stroną postępowania nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności, lecz ewentualnie do wznowienia postępowania w sprawie.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi należy stwierdzić, iż nie znajdują one uzasadnienia. Skarżący zarzucili naruszenie art. 157 §2, art. 64 §2, art. 50 §1, art. 19 i art. 61 a k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, a to wskutek wniosku wnioskodawców skierowanego do organu niewłaściwego i nie przekazanego w stosownym trybie do SKO. W aktach znajdują się co prawda pisma złożone do RDOŚ przez M. i T. R., D. T. i P. Ś. przekazane do SKO przez RDOŚ, jednak podstawą wszczęcia niniejszego postępowania były wnioski z dnia [...].09.2012. złożone przez w/w bezpośrednio do SKO (k. 93 – 100 akt). Powyższe osoby jak wykazano wcześniej posiadają status strony w niniejszym postępowaniu, trudno więc zarzuty w tym zakresie uznać za uzasadnione.

W ocenie Sądu nie uzasadnione są również pozostałe zarzuty skargi. Skarżący zarzucili wadliwe doręczenie decyzji kolegium. Jak wynika z akt sprawy S. S. i B. W. reprezentowało dwóch pełnomocników którzy wnieśli odrębne wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy (oznaczone k. 220 i 221). Oba wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały złożone w terminie, który upływał 30.01.2013r. Z treści późniejszego wg wpływu do organu wniosku wynika, że pełnomocnik wskazał adres do doręczeń. Doręczenie decyzji II instancji obu pełnomocnikom nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Skargę złożono z zachowaniem terminu. Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do treści art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Cytowany przepis nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r. III ARN 45/93, OSNCP z 1994 r., Nr 5, poz. 112). Termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna więc swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej zostało doręczone stronie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2000 r. III RN 157/99, OSNP z 2001 r., Nr 3, poz. 61). W przedmiotowej sprawie fakt doręczenia decyzji Kolegium obu pełnomocnikom nie miał wpływu na skuteczne złożenie skargi, w związku z czym powyższe uchybienie nie mogło stanowić o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Podobnie należy ocenić błędne (niepełne) wskazanie "Wojewódzkiego Sądu w Poznaniu" jako właściwego do rozpoznania skargi. Skargę złożono bowiem za pośrednictwem organu, który zgodnie z właściwością przekazał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.