Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1396/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi B. L. oraz M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 1 kwietnia 1999r. B. L. przelała na spółkę N. Sp. z o.o. należące do niej w stosunku do Gminy W. prawa i roszczenia o nabycie własności lub użytkowania wieczystego działki nr [...] znajdującej się w W. na terenie Gminy U. Następnie w dniu 15 lipca 1999r. B. L. przelała wszelkie prawa i roszczenia pierwszeństwa w nabyciu działki nr [...], również znajdującej się w W. na terenie Gminy U. na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej M.

W dniu 12 września 2000r. B. L. i M. L. złożyli korektę zeznania podatkowego PIT-31 za 1999r. wykazując przychód ze sprzedaży praw i roszczeń do wymienionych działek.

Natomiast w dniu 9 sierpnia 2004r. do Urzędu Skarbowego w P. wpłynął wniosek M. L. i B. L. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Państwo L. dołączyli do wniosku korektę do zeznania PIT-31 za 1999r. nie wykazując w/w przychodu. W związku z tym, że przedmiotowe działki zostały nabyte w drodze spadku, Państwo L. powołując się na art. 922 §1 kodeksu cywilnego, stwierdzili, że prawa i obowiązki zmarłego z chwilą śmierci przechodzą na spadkobierców i podlegają tylko opodatkowaniu podatkiem od spadku, który został w całości uiszczony w US Warszawa M.

Naczelnik US decyzją z dnia [...] listopada 2004r. nie uwzględnił złożonego wniosku w sprawie nadpłaty. Naczelnik US uznał, że sprzedaż praw i roszczeń do nabycia nieruchomości przysługujących wnioskodawcom na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód ze źródła przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naczelnik US podkreślił, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują generalnego zwolnienia od podatku przychodów uzyskanych ze sprzedaży składników majątku nabytego w drodze spadku.

Państwo L. nie zgodzili się z decyzją Naczelnika US i w dniu 8 grudnia 2004r. złożyli odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. W odwołaniu wnieśli o uchylenie decyzji lub o jej zmianę. Decyzji organu zarzucono naruszenie przepisu 121 ordynacji podatkowej oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich kwestii podniesionych we wniosku. Ponadto odwołujący się uznał, że otrzymane kwoty były odszkodowaniem uzyskanym na podstawie przepisów prawa cywilnego, a nie przychodem związanym ze zbyciem praw majątkowych. A co istotne na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odszkodowanie to jest zwolnione z podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2005r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podniósł te same argumenty co Naczelnik US, oraz ustosunkował się do zarzutu Państwa L. stwierdzającego, że otrzymana przez nich kwota jest odszkodowaniem. Dyrektor IS stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia takiej interpretacji i kwota ta w żadnym wypadku nie może być uznana za odszkodowanie.

Państwo L. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wnieśli o uchylenie obydwu decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 10 ust 1 pkt 8 i 7, art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz przepisów art. 122, 180 i 189 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżący powołał te same argumenty, które służyły mu za uzasadnienie odwołania od decyzji,

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów administracyjnych (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i mógłby jedynie uchylić zaskarżoną decyzję bądź stwierdzić jej nieważność, gdyby stwierdził, że narusza ona przepisy prawa w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (powoływana w dalszej części uzasadnienia jako u.p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd takich naruszeń prawa w działaniach organów administracji publicznej nie stwierdził.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a. – rozpatrzył wniesioną skargę dokonując rozstrzygnięcia jedynie w granicach danej sprawy. Granice te wyznaczył całokształt prawnych aspektów stosunku administracyjnego, który jest objęty treścią zaskarżonej decyzji.

Dokonana przez Sąd ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w W. pozwala stwierdzić, że skarga jest niezasadna.

Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena skutków prawnych jakie wywołały dwa akty notarialne. Akt notarialny z dnia 01.04.1999r. zawarty pomiędzy B. L., A. M. J. a D. R.T. działającym w imieniu Spółki N., na mocy którego B. L. i A. J. przenieśli na Spółkę N. należące do nich w stosunku do Gminy W. –U. prawa i roszczenia o nabycie własności lub użytkowania wieczystego części niezabudowanej działki o numerze [...]. Tytułem wynagrodzenia za przelew praw i roszczeń Spółka N. zobowiązała się zapłacić kwotę 207. 096 zł .

Akt notarialny z dnia 15.07.1999r. zawarty pomiędzy A. M. J., A. A. J., B. L. a M. G. i A. L. B. działającym w imieniu Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej M.w W. ,na mocy którego A. M. J., B. L., A. J. wszelkie prawa i roszczenia z tytułu pierwszeństwa przy nabyciu udziału [...] części nie zabudowanej działki nr [...] przelali za wynagrodzeniem [...] zł na rzecz M.

Skarżący twierdzi, że kwoty otrzymane z tytułu umów zawartych ze spółką N. M. stanowią odszkodowanie w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90poz.416 ze zm. )zwanej dalej u.p.d.o.f.

W ocenia Sadu twierdzenie powyższe jest niesłuszne. Artykuł 10 ust.1 pkt 7 stanowi, iż źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe , w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c), natomiast art. 10 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.f. stanowi, iż źródłami przychodów są : sprzedaż lub zamiana z z zastrzeżeniem ust. 2 :

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości ,(...)

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów.

Artykuł 21 ust. 1. pkt 3 stanowi, iż wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw (...)

Kryterium odróżniającym czynności prawne: przeniesienia praw majątkowych a odszkodowania z tytułu naruszenia praw strony poprzez niezawiadomienie jej o przetargu, jest zgodny zamiar stron oraz cel czynności prawnej , natomiast nie zawsze stanowi o tym dosłowne brzmienie czynności .

W niniejszej sprawie dosłowne brzmienie aktów notarialnych jest zgodne z celem i zamiarem stron .Celem stron było przeniesienie prawa pierwszeństwa do nabycia prawa wieczystego użytkowania lub własności na rzecz spółek N. i M.. Strona skarżąca chciała i zbyła przysługujące jej prawo, natomiast spółki chciały i nabyły prawo którym mogły rozporządzać .

O dochodzie ze sprzedaży roszczeń a nie o odszkodowaniu można mówić wyłącznie wtedy, gdy osoba nabywająca roszczenia sama dalej ubiega się ( lub przynajmniej ma taką możliwość) o ustanowienie prawa własności lub użytkowania wieczystego. Spółki które nabyły prawo pierwszeństwa do nabycia własności lub użytkowania wieczystego mogły z tego prawa skorzystać. W innej sytuacji byłby nabywca, który nabywa roszczenie a jednocześnie jest właścicielem, nie mógłby on stać się użytkownikiem wieczystym gruntu do którego posiada prawo własności .(wyrok NSA z dnia 20.11.2003r. sygn. akt III SA 329/03,wyrok WSA z dnia 31.08.2004r. sygn. III SA 1346/03)

Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, iż spółki które nabyły roszczenia, wzięły na siebie wypłacenie odszkodowania, należnego od G. U., za naruszenie przepisów przez Gminę, poprzez nie powiadomieniu strony o możliwości wzięcia udziału w przetargu z prawem pierwokupu. Firmy nabywające roszczenia działały w swoim imieniu i na swoją rzecz nabyły prawa .

Reasumując stwierdzić należy, iż kwoty które otrzymała strona od spółek N.i M. są przychodem związanym ze zbyciem praw majątkowych i podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Kwoty uiszczone z tytułu wykonania obowiązku podatkowego nie stanowią nadpłaty, gdyż są kwotami należnymi do zapłacenia .

Na aprobatę nie zasługują twierdzenia strony skarżącej, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, art. 122, 180, 189 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Materiał dowodowy został rozpatrzony w całości, w sposób wyczerpujący.

Wnioski dowodowe podnoszone w skardze o przesłuchanie stron zawierających akty notarialne, na okoliczność celów i zamiarów stron, są zbędne dla wyjaśnienia sprawy. Organ podatkowy jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w stopniu niezbędnym do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co też uczyniono i nie ma potrzeby dalszego jego kontynuowania.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.1270 ze zm.)