Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2007/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi Miasta K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Elektrociepłowni "[...]" S.A. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku nr [...] , stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] gm. kat. [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] - uchyliła zaskarżoną decyzję i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności tej nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32. poz. 191 ze zm.) Wojewoda [...] ustalił, że przedmiotowa działka nr [...] stanowi ustalony na podstawie wykazu zmian gruntowych na dzień 15 września 1998 roku "równoważnik" nieruchomości objętej poprzednio, w tym także w dniu 27 maja 1990 roku, księgą wieczystą nr [...]. Ponieważ odwołująca się Elektrociepłownia "[...]" S.A. nie wykazała by w dniu 27 maja 1990 roku przysługiwało jej prawo zarządu nieruchomością ,nieruchomość ta - jako stanowiąca własność państwową i należąca wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego - stała się z mocy prawa własnością Gminy K.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku odwołała się Elektrociepłownia "[...]" S.A. ubiegająca się w odrębnym postępowaniu o uwłaszczenie jej spornym mieniem .

Rozpoznając odwołanie Krajowa komisja Uwłaszczeniowa zważyła, że skutki przepisu art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku następują wyłącznie z dniem 27 maja 1990 roku co wynika wprost z jego treści. Ponadto mogą dotyczyć składników - w tym nieruchomości - tylko w ich stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 roku. Decyzje wojewodów, podejmowane w trybie wspomnianego przepisu, mają więc charakter wyłącznie deklaratoryjny, bowiem tylko potwierdzają zmianę stanu własnościowego komunalizowanego mienia, istniejącego w dacie 27 maja 1990 roku. Natomiast sporna działka nr [...] została utworzona po dniu 27 maja 1990 roku wykazem zmian gruntowych z dnia [...] października 1998 roku. Jako nie ujęta w księdze wieczystej nr [...] według stanu tej księgi z dnia 27 maja 1990 roku, nie może być zatem przedmiotem komunalizacji dokonywanej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Niezależnie od powyższego organ II instancji podniósł, iż zaskarżona decyzja nie mogła się ostać również z powodu ominięcia procedury postępowania wieczysto - księgowego przewidującej, że zmiany wpisów wieczysto - księgowych dokonuje tylko sąd powszechny w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, sporządzone m.in. w oparciu o wykazy zmian gruntowych i inne opracowania geodezyjne, a nie organ orzekający o komunalizacji mienia .

Reasumując swoje rozważania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 roku nie mogła być utrzymana, gdyż skomunalizowanie działki nr [...] z mocy prawa było niedopuszczalne. Dotyczyło bowiem stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości, która została utworzona po dniu 27 maja 1990 roku, co w istotny sposób naruszało art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku, przewidujący komunalizację mienia (w tym nieruchomego) wyłącznie według jego stanu jaki istniał w dniu 27 maja 1990 roku. Ponadto określenie składników mienia objętego decyzjami komunalizacyjnymi podejmowanymi w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku winno być zgodne z wpisami wieczysto-księgowymi, jednakże zgodność z powyższymi wpisami musi odnosić się do daty przepływu własności tego mienia ( 27 maja 1990 rok), a nie do daty podejmowania tej decyzji przez wojewodę .

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 roku wniosła Gmina Miejska K. podnosząc zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca uznała za błędne stanowisko organu odwoławczego uznające za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku podziału dokonanego po dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. To czy dana nieruchomość była oznaczona w dniu 27 maja 1990 roku w inny sposób niż na dzień wydawania decyzji komunalizacyjnej, nie zmienia faktu, że ciągle była i jest tą samą nieruchomością .

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie popierając stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, ze skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez błędne jego zastosowanie. Argumentem jakim posłużył się organ odwoławczy dla uzasadnienia swojej decyzji jest to, że przedmiotowa działka nr [...] utworzona została po dniu 27 maja 1990 roku wykazem zmian gruntowych z dnia [...] października 1998 roku i jako nie ujęta w księdze wieczystej nr [...] według stanu tej księgi z dnia 27 maja 1990 roku - nie może być przedmiotem komunalizacji. Takie stanowisko nie można uznać za trafne. Podkreślić należy, że przedmiotem komunalizacji na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 roku jest mienie tj. własność i inne prawa majątkowe (art. 44 k.c.). Istnienie przedmiotu komunalizacji nie jest uzależnione od tego, czy i jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów uległa po dniu 27 maja 1990 roku nieruchomość. Ewidencja gruntów i budynków służy dostarczaniu danych, które mają umożliwić planowanie gospodarcze, planowanie przestrzenne, wymiar podatków i świadczeń, oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej, statystykę publiczną, gospodarkę nieruchomościami (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne DZ. U. z 2000 r. nr 1000, poz. 1086 ze zm.). Wpis w ewidencji gruntów ma charakter informacyjny i nie jest związany z żadnymi skutkami materialnymi. W świetle powyższego, uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku zmian w ewidencji gruntów w 1998 roku, jest pozbawione racji i skutkuje naruszeniem art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Rzeczą organu odwoławczego było jedynie zbadanie czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, a więc czy w dniu 27 maja 1990 roku była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego . Organ odwoławczy w ogóle tych przesłanek w odniesieniu do komunalizowanej nieruchomości nie badał. Z tych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy., dlatego została uchylona w całości. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając ponownie sprawę ustali, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia wymienione wyżej przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku i w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania odwoławczego, wyda stosowną decyzję

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a , art. 152 oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku.