Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 126/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3 par. 1a par. 149 par. 2 art. 200 art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. I. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego P. I. z dnia [...] września 2017 r. 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego P. I. sumę pieniężną w kwocie 1.500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych; 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz P. I. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") w rozpoznaniu wniosku P. I. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") z dnia [...] września 2017 r. o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...)", w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c i art. 22a tej ustawy.

Z akt sprawy wynika, że powyższy wniosek wpłynął do organu [...] września 2017 r.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. organ, powołując art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", zawiadomił wnioskodawcę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2018 r., powołując się na konieczność wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy oraz podjęcia szeregu czynności wyjaśniających.

Jednocześnie, w tej samej dacie, organ wystąpił do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby oraz w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA poinformował organ, że wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury i świadczenie to jest aktualnie wypłacane. Wskazał również, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w ABW dniu [...] grudnia 2011 r. Do ww. pisma ZER załączył wydaną na podstawie art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) kopię decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury wraz z otrzymaną z IPN informacją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o pełnieniu przez wnioskodawcę służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy zaopatrzeniowej.

Pismami z dnia [...] listopada 2017 r. organ zwrócił się do Prezesa IPN oraz do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy.

Za pismem z dnia [...] lutego 2018 r. IPN przesłał kopie akt osobowych wnioskodawcy (sygn. [...],[...]).

Za pismem z dnia [...] marca 2018 r. wnioskodawca przesłał dodatkowe dowody na poparcie wniosku z dnia [...] września 2017 r. Następnie, w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., wnioskodawca podtrzymał argumentację przedstawioną w ww. wniosku i wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę w trybie art. 36 § 1 k.p.a., że rozpatrzenie jego wniosku będzie możliwe po zebraniu pełnego materiału dowodowego, co powinno nastąpić do dnia [...] sierpnia 2018 r.

Szef ABW w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] poinformował Ministra SWiA, że prowadzona jest analiza archiwalnych dokumentów, w związku z czym odpowiedź na pismo z dnia [...] listopada 2017 r. zostanie udzielona do dnia [...] sierpnia 2018 r.

Z akt sprawy wynika, że ww. odpowiedź Szefa ABW wpłynęła do Ministra SWiA w dniu [...] września 2018 r. za pismem z dnia [...] września 2018 r. nr [...].

Za pismem z dnia [...] listopada 2018 r. wnioskodawca złożył do akt dodatkowe dokumenty w sprawie wnosząc o ich uwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wnioskodawca został poinformowany, iż została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 i art. 81 k.p.a. Jednocześnie organ wskazał, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] czerwca 2019 r.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Szef ABW poinformował Ministra SWiA, że prowadzona w ABW kwerenda materiałów archiwalnych mogących mieć wpływ na ocenę przebiegu służby wnioskodawcy została zakończona, w związku z powyższym stanowisko Szefa ABW przedstawione w piśmie z dnia [...] września 2018 r. należy uznać za ostateczne.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Minister SWiA wystąpił do Prezesa IPN o przesłanie kompletnych akt osobowych wnioskodawcy. Odpowiedź IPN w ww. zakresie wpłynęła do Ministra SWiA w dniu [...] kwietnia 2020 r. za pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. P. I., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Ministra SWiA ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 w związku z art. 37 § 3 k.p.a., zarzucając organowi bezczynność polegającą na niezałatwieniu sprawy administracyjnej wszczętej wnioskiem z dnia [...] września 2017 r.

Natomiast pismem z dnia 14 stycznia 2021 r. P. I., również reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra SWiA wnosząc o:

- zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] września 2017 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

- stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej odpowiadającej dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2019 ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych,

- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kopii pisma z dnia [...] stycznia 2021 r. zatytułowanego "Ponaglenie" wraz z dowodem nadania, dla wykazania wypełnienia przesłanki z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.".

W motywach skargi pełnomocnik skarżącego podniósł w szczególności, że organ, pomimo upływu ponad 3 lat od daty wpływu wniosku, nie rozpatrzył sprawy administracyjnej w formie przewidzianej w k.p.a. Okoliczność ta daje podstawy do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zważywszy na skutki tej bezczynności, tj. ograniczenie świadczenia emerytalnego skarżącego przez dodatkowy okres, aktualne jest żądanie wyrażone w punkcie 3 petitum skargi. Żądana wysokość sumy pieniężnej nie jest kwotą nadmierną. Zważywszy na brak podjęcia jakichkolwiek czynności przez okres przekraczający 3 lata, co w sposób znaczny ograniczyło wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu, kwota ta spełni funkcję kompensacyjną. Problemy zdrowotne skarżącego, pozostające w związku ze służbą na rzecz Rzeczypospolitej Polskiej, w dalszym ciągu utrudniają mu życie codzienne. Skarżący, pomimo spełniania wymogów do wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy, otrzymuje niemalże głodową emeryturę.

W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ poinformował również, że do Ministerstwa SWiA wpłynęła znaczna ilość spraw na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (około 5000). Podkreślił, że przekroczenie terminów załatwienia przedmiotowego wniosku nie wynika z rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, lecz z przyczyn obiektywnych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Minister SWiA odmówił wyłączenia stosowania wobec P. I. art. 15c. art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...).

W piśmie procesowym z dnia 17 marca 2021 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze. Wskazał dodatkowo, że w odpowiedzi na skargę organ nie przedstawił żadnego argumentu, który uzasadniałby bezczynność w niniejszej sprawie. W szczególności organ nie przedstawił czynności, które musiał wykonać, nie powołał się również na konieczność oczekiwania na odpowiedź od innych organów. Fakt wydania decyzji administracyjnej po wniesieniu skargi na bezczynność, bez przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych, przemawia na uznaniem, że organ prowadząc postępowanie dopuścił się bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Ministra SWiA w rozpoznaniu wniosku P. I. z dnia [...] września 2017 r.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 (bezczynność). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, co wynika ze skierowanego do organu pisma zatytułowanego "Ponaglenie" z dnia [...] stycznia 2021 r.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (v. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli sądowej nie jest więc określony akt lub czynność organu administracji publicznej, spośród wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ pozostawał bezczynny w sprawie i nie kończył postępowania wydaniem rozstrzygnięcia. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie rozpoznawania skargi.

Z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych wynika, że pierwszą reakcją organu na wniosek z dnia [...] września 2017 r. było pismo z dnia [...] września 2017 r. informujące skarżącego o braku możliwości dochowania terminu załatwienia sprawy przewidzianego w z art. 35 § 1 k.p.a. i wskazujące nowy termin do dnia [...] kwietnia 2018 r. W terminie tym sprawa nie została załatwiona, przy czym pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ ponownie przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] sierpnia 2018 r. wskazując na konieczność oczekiwania na nadesłanie materiału dowodowego z ABW. Korespondencja z ABW wpłynęła do MSWiA w dniu [...] września 2018 r. za pismem z dnia [...] września 2018 r.

Następnie, pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2019 r. Termin ten jednak nie został przez organ dotrzymany. Przy czym od daty doręczenia skarżącemu ww. pisma ([...] stycznia 2019 r.) do dnia wydania decyzji administracyjnej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w sprawie z wniosku skarżącego z dnia [...] września 2017 r., do akt sprawy wpłynęły jedynie dwa pisma: Szefa ABW z dnia [...] marca 2019 r. informujące o zakończeniu kwerendy akt archiwalnych oraz IPN z dnia [...] kwietnia 2020 r. przekazujące płytę CD zawierającą kopię akt osobowych skarżącego. Zaznaczyć przy tym należy, że w decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. Minister SWiA powołał się wyłącznie na informację IPN z dnia [...] marca 2017 r. o przebiegu służby skarżącego, przekazaną za pismem ZER MSWiA z dnia [...] listopada 2017 r., a nie na informacje z akt osobowych przekazane za pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Można zatem przyjąć, że materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie został zgromadzony znacznie wcześniej.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że Minister SWiA dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] września 2017 r. stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Sąd zważył przy tym, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3 k.p.a.). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.

Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organ niewątpliwie dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ prowadzi postępowanie przez okres ponad 3 lat (wyłączając okres zawieszenia biegu terminów procesowych na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...); (Dz. U. poz. 568) i nie wydając stosownej decyzji administracyjnej.

W powyższym okresie organ dwukrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy jednakże terminu tego nie dotrzymał. Co istotne, od dnia zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie do dnia wydania decyzji administracyjnej upłynęły 2 lata.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Taka sytuacja, w ocenie Sądu, zaistniała w analizowanym postępowaniu.

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. określającego miesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, czy art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu władzy publicznej.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez 3 lata nie kończył postępowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Takie uprawnienie orzecznicze przysługuje sądowi administracyjnemu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezależnie od tego, w jakim stopniu organ administracji naruszył prawo.

Sąd przyznał od Ministra SWiA na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1500 złotych. Przyznanie sumy pieniężnej ma na celu danie stronie skarżącej swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz za wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia: 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2156/17; 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16; 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1216/18; 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 532/19; 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1360/19; publ. CBOSA). Przyznana w niniejszej sprawie kwota nie odpowiada kwocie objętej wnioskiem skargi, jednak jest adekwatna do stwierdzonej zwłoki w załatwieniu sprawy. Ustalając wysokość sumy pieniężnej Sąd wziął pod uwagę długi okres oczekiwania przez skarżącego na rozstrzygnięcie sprawy, która niewątpliwie pozostawała w bezpośrednim związku z jego sytuacją bytową. Sąd miał jednocześnie na względzie również bardzo dużą ilość wniosków złożonych do organu w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) oraz okoliczność, że postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji przed rozpoznaniem niniejszej sprawy.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej Sąd, w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a., orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w stawce minimalnej oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, Sąd postanowił, w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a, jak w punkcie 4 sentencji wyroku.