Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2359/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 719/11 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia[...]maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Bd 719/11 oddalił skargę M. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...]w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Prezydent Miasta Grudziądza w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał dwie decyzje: pierwszą o nr [...] o uznaniu M. D. za osobę bezrobotną z dniem 14 czerwca 2010 r. oraz drugą o nr [...]o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] czerwca 2011 r. w wysokości stanowiącej 80% podstawowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych miesięcznie. W dacie rejestracji (14 czerwca 2010 r.) M.D. przedłożyła organowi zatrudnienia m.in. świadectwo pracy z dnia 2 czerwca 2010 r. z którego wynikało, że w okresie od dnia 1 maja 2007 r. do dnia 31 maja 2010 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie "[...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., pełniąc obowiązki Prezesa Zarządu Spółki.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. do organu zatrudnienia wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. o refundację ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. pełnomocnik Zarządu tej Spółki zwrócił się do organu zatrudnienia z prośbą o skierowanie M. D. jako bezrobotnego do zatrudnienia przez Spółkę.

Postanowieniami z dnia [...] września 2010 r. Prezydenta Miasta Grudziądza wznowił z urzędu postępowania zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. z uwagi na powzięcie informacji, że M. D. nadal jest Prezesem Zarządu "[...]" Sp. z o.o. i posiada w niej 50% udziałów o łącznej wartości 460.000,00 złotych.

Pierwszą wydaną w postępowaniu wznowieniowym decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...]Prezydent Miasta Grudziądza orzekł o uchyleniu wymienionych na wstępie decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz odmówił uznania M. D. za osobę bezrobotną i przyznania jej z tego tytułu prawa do zasiłku.

Na skutek odwołania M.D. Wojewoda Kujawsko – Pomorski decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (zebrania dodatkowych dowodów celem ustalenia ponad wszelką wątpliwość statusu prawnego M. D. w dniu dokonywania rejestracji w Urzędzie Pracy w charakterze osoby bezrobotnej).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta Grudziądza decyzją z dnia [...]marca 2011 r., nr [...]na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.), dalej zwanej Kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o uchyleniu decyzji własnych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]i [...] oraz odmówił uznania M. D. za osobę bezrobotną i przyznania jej z tego tytułu prawa do zasiłku.

Organ ustalił, na podstawie treści umowy o pracę, że M. D. została zatrudniona na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku Prezesa Zarządu w oparciu o uchwałę Zgromadzenia Wspólników "[...]" Sp. z o.o. powołującej ją na to stanowisko. Z kolei umowa Spółki stanowiła m.in., że Zarząd składa się z jednej lub więcej osób, w tym Prezesa Zarządu, który pełni również funkcję Dyrektora Spółki, kierując jej bieżącą działalnością. Dodatkowo w dniu [...] lutego 2011 r. organ dokonał przesłuchania w charakterze świadków P.D. - pełniącego obowiązki prokurenta oraz J. O. - pełnomocnika Zarządu. M. D. była i jest nadal Prezesem oraz Dyrektorem w/w Spółki, gdyż nie została odwołana uchwałą Zgromadzenia Wspólników, a więc mogła jako Zarząd prowadzić sprawy Spółki.

Organ wyjaśnił, że zarząd prowadzi sprawy spółki podejmując uchwały, wydając decyzje i opinie oraz organizując działalności spółki w ten sposób, aby pozostawało to zgodne z jej przedmiotem działalności, w celu realizacji jej zadań. Nadto zarząd reprezentuje spółkę, a w zarządzaniu spółką może być wspomagany przez aparat pomocniczy. W ocenie organu M. D. zorganizowała pracę Spółki poprzez prokurenta i pełnomocników, decydowała, że zadania Spółki będą wykonywane przez aparat pomocniczy. Jako Prezes Zarządu odpowiadała za działalność Spółki, ponosząc odpowiedzialność osobistą za zobowiązania podatkowe oraz z tytułu ubezpieczeń społecznych, podpisywała także niektóre dokumenty m.in. sprawozdanie z działalności Spółki, sprawozdanie Zarządu z działalności Spółki, protokół ze Zgromadzenia Wspólników. Ponadto w dniu 30 czerwca 2010 r. jako Zarząd brała udział w obradach Zgromadzenia Wspólników Spółki, na którym udzielono Zarządowi pokwitowania z wykonanych obowiązków w roku 2009 i powierzonu mu prowadzenie spraw Spółki w roku 2010 w składzie M.D. - Prezes Zarządu.

Organ zauważył, że choć z wyjaśnień M. D. wynika, że nie prowadzi ona spraw Spółki, ponieważ ma na utrzymaniu roczne dziecko i był to jeden z głównych powodów jej zwolnienia, to po niespełna dwóch miesiącach Spółka złożyła wniosek o refundację ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego wraz z prośbą o skierowanie jej na stanowisko koordynatora ds. montażu rusztowań. W ocenie organu, M. D. zamierzała kontynuować pracę na podstawie umowy o pracę korzystając z refundacji ze środków Funduszu Pracy. Odwołując się do sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za 2009 r. w przewidywanych kierunkach rozwoju Spółki, organ podważył argumentację dotyczącą trudności panujących w kadrach Spółki jako kolejnej przyczyny zwolnienia strony. M. D. z tytułu pełnienia funkcji nie odwołanego Prezesa Zarządu nie otrzymywała żadnych dochodów i nie przychodziła do pracy (prezesi i dyrektorzy mają nienormowany czas pracy), lecz nie można uznać, że nie wykonywała żadnych czynności i obowiązków w imieniu reprezentowanej przez siebie Spółki.

Przywołując następnie pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2902/01 organ wyjaśnił, że zarząd jako jedyny organ prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje. Oznacza to, że dzięki jedynemu członkowi Zarządu, działalność gospodarcza tej Spółki jest w ogóle możliwa. Brak zarządu uniemożliwiałby Spółce prowadzenie działalności gospodarczej, a sąd rejestrowy musiałby podjąć działania w celu usunięcia braku Zarządu. Nawet niepobieranie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia pracy.

W odwołaniu od tej decyzji M. D. nie zgodziła się z twierdzeniem, że fakt formalnego pozostawania w stosunku organizacyjnym ze Spółką jako Prezes Zarządu powoduje brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Zwróciła także uwagę, że przywołany przez organ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadł w odmiennym stanie faktycznym, bowiem sprawy Spółki "[...]" podczas nieobecności odwołującej się prowadzone były przez pełnomocników – P.D. oraz J. O..

Odwołująca się wskazała, że ocena gotowości do podjęcia zatrudnienia musi odnosić się do konkretnego stanu faktycznego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1184/07), niedopuszczalne jest zatem przyjęcie istnienia stanu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia wyłącznie w oparciu o regulację przepisów Kodeksu spółek handlowych dotyczących kompetencji zarządu spółki kapitałowej. Za chybiony uznała również zarzut organu jakoby fakt uczestniczenia w Zgromadzeniu Wspólników, odbywającym się w ciągu jednego dnia, miał uniemożliwiać gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, ponieważ idąc takim tokiem rozumowania każdy ze wspólników jakiejkolwiek spółki kapitałowej, posiadający przykładowo jeden udział, poprzez fakt brania udziału w obradach zgromadzenia byłby pozbawiony praw przysługujących osobom bezrobotnym.

Wojewoda Kujawsko – Pomorski decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Grudziądza.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że pomimo rozwiązania stosunku pracy M.D. pod względem formalno – prawnym nadal pełniła funkcję Prezesa Zarządu. Mimo, że po dacie rozwiązania z nią stosunku pracy nie wykonywała obowiązków członka zarządu "sensu stricte", to jednakże mogła je wykonywać nieodpłatnie, w pewnym zakresie "per obligo", zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu spółek handlowych (np. przygotowanie celem zatwierdzenia przez Zgromadzenie Wspólników sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za rok obrotowy 2009). Zdaniem organu odwoławczego istotny jest fakt braku dokumentu potwierdzającego odwołanie M. D. z funkcji Prezesa Zarządu przez Zgromadzenie Wspólników oraz okoliczność, że w protokole Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 30 czerwca 2010 r. dotyczącym m.in. rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności Spółki i sprawozdania finansowego za rok 2009 r., w pkt IV ppkt 3 "udzielono Zarządowi pokwitowania z wykonanych obowiązków w roku 2009 i powierzono - Pani D. - prowadzenie spraw spółki w roku 2010". Powyższy protokół nie zawiera w swojej treści żadnych zapisów, które w jakikolwiek sposób ograniczają, bądź wyłączają pełnienie tej funkcji. Organ odwoławczy wskazał, że również M. D. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. wyjaśniła, że "powołanie (jej) na prezesa zarządu było podstawą pełnienia funkcji prezesa i miało miejsce przed zawarciem umowy o pracę z dnia 30.04.2007 r." Wobec tego, zgodnie z regulacją Kodeksu spółek handlowych, aby doszło do odwołania członka zarządu (w tym przypadku Prezesa Zarządu) decyzję taką winno podjąć Zgromadzenie Wspólników. Tymczasem Zarząd nie podjął uchwały w tym przedmiocie, nadto powierzył M. D. prowadzenie spraw Spółki na kolejny 2010 r. W ocenie organu samo rozwiązanie umowy o pracę ze stroną miało charakter regulujący stosunki wewnętrzne w Spółce. Natomiast do pełnienia funkcji powołanego członka zarządu nie jest konieczne zawieranie z nim umowy o pracę, sam fakt powołania i przyjęcia w sposób dosłowny bądź dorozumiany tej funkcji obliguje osobę do wykonywania wynikających z tego tytułu obowiązków i czynności.

M. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] maja 2010 r. W skardze domagając się jej uchylenia podniosła zarzuty naruszenia:

- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

w związku z art. 201 § 4 Kodeks spółek handlowych poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że osobie pełniącej formalnie funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie można przyznać statusu osoby bezrobotnej;

- art. 7, art. 11, oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące pominięciem w toku sprawy interesu skarżącej, niewyjaśnieniem przesłanek, jakie przesądziły o treści podjętego rozstrzygnięcia, brakiem objaśnienia podstaw prawnych, na których oparto wydaną decyzję;

- art. 80 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w postaci dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, skutkiem czego bezpodstawnie przyjęto, że nie była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ nie wyjaśnił, dlaczego stosunek organizacyjny wewnątrz spółki uniemożliwiał przyznanie jej statusu bezrobotnego. Jej zdaniem samo formalne pełnienie funkcji Prezesa Zarządu nie oznacza od razu faktycznego wykonywania obowiązków na tym stanowisku. Skarżąca odwołała się do analogicznej sytuacji osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która faktycznie tej działalności nie wykonuje - jest zatem przedsiębiorcą, ale nie działa jako przedsiębiorca. Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji dokonał w toku prowadzonego postępowania nieprawidłowej, nie znajdującej podstaw w obowiązującym systemie prawnym interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, będącej w istocie rzeczy wykładnią praeter, a nawet contra legem. Natomiast organ odwoławczy wprowadził nieznaną w/w ustawie przesłankę wyłączającą możliwość przyznania konkretnej osobie statusu osoby bezrobotnej oraz przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, tj. formalnego pełnienia funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego. Skarżąca zwróciła uwagę, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż w dniu rejestracji w PUP pozostawała osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pisemnych motywach wyroku, którym oddalił skargę w pierwszej kolejności odwołał się do zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji skarżącej, definicji osoby bezrobotnej, wskazując, że jest nią osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Przenosząc tę regulację na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca w dniu 14 czerwca 2010 r. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy w Grudziądzu jako osoba bezrobotna. Tymczasem była ona powołana przez Zgromadzenie Wspólników do pełnienia funkcji członka Zarządu i z funkcji tej nie została odwołana. Fakt skwitowania za 2009 r. i powierzenia skarżącej przez Zgromadzenie Wspólników spraw Spółki w 2010 r. dodatkowo potwierdza ustalenie, że nie doszło do jej odwołania z funkcji Prezesa Zarządu, ani też sama nie złożyła rezygnacji. Do dnia 31 maja 2010 r. skarżąca była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółce z o.o. "[...]" w G., pełniąc obowiązki Prezesa Zarządu Spółki. Nadto skarżąca posiada znaczną ilość udziałów w Spółce, jest zatem wspólnikiem Spółki z o.o. ze wszystkimi obowiązkami i uprawnieniami stąd wynikającymi.

W ocenie Sądu pierwszej instancji spór dotyczy kwestii, czy status skarżącej odpowiada definicji osoby bezrobotnej z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wobec tego sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność, czy osoba będąca członkiem zarządu spółki spełnia wymogi kwalifikujące ją jako osobę bezrobotną. W tym kontekście Sąd wskazał, że zgodnie z art. 203 § 1 Kodeksu spółek handlowych członek zarządu może być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników i nie pozbawia go to roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, dotyczącego pełnienia funkcji członka zarządu. Wobec tego odwołanie nie powoduje wygaśnięcia stosunku pracy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji można zatem przyjąć, że pojęcie zatrudnienia obejmuje pełnienie funkcji członka zarządu. Sąd zauważył, że powołanie do pełnienia funkcji członka zarządu stanowi wewnętrzny stosunek organizacyjny, ale wiążą się z nim także określone prawa i obowiązki, do których odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Jest to rodzaj umowy nienazwanej, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu (art. 202 § 5 Kodeksu spółek handlowych). Dopóki nie dojdzie do podjęcia uchwały o odwołaniu z pełnienia funkcji członka zarządu, bądź rezygnacji z pełnienia tej funkcji, powołany członek zarządu ma zatem określone prawa i obowiązki. Bez znaczenia dla oceny statusu skarżącej pozostaje sposób wykonywania jej obowiązków oraz wola podmiotu powołującego i skarżącej co do zakresu korzystania z możliwych do uzyskania praw, w tym też do korzystania z wynagrodzenia za wykonywane czynności.

W oparciu o powyższe rozważania Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że status skarżącej jako członka zarządu nie pozwala na uznanie, że spełnia ona wymogi kwalifikujące ją jako osobę bezrobotną. W ocenie tego Sądu, wobec wynikających z Kodeksu spółek handlowych obowiązków przypisanych członkowi zarządu nie można stwierdzić, że skarżąca jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd ten zwrócił również uwagę, że choć ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w żadnym z przepisów wprost nie przewiduje, iż osoba będąca członkiem zarządu spółki prawa handlowego nie może być uznana za osobę bezrobotną, jak to ma miejsce np. w przypadku osoby posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy), to jednocześnie nie można takiej sytuacji wykluczyć, jeśli zważyć na indywidualne aspekty rozpoznawanej, konkretnej sprawy administracyjnej, która dodatkowo została dokładnie wyjaśniona pod kątem przesłanek nabycia/utraty statusu osoby bezrobotnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy orzekające w sprawie zebrały niezbędny materiał dowodowy, dokonały jego prawidłowej oceny, właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji i stąd z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zaskarżyła w całości M. D., reprezentowana przez radcę prawnego. W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwe dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu, wnoszący skargę kasacyjną podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że z samego tylko powodu pełnienia funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie można przyznać statusu osoby bezrobotnej.

W oparciu o tak skonstruowane zarzuty wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że stosownie do regulacji Kodeksu spółek handlowych z członkostwem w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest immanentnie związany stosunek pracy czy umowa podobna do zlecenia. Nie jest wykluczone, że członek zarządu jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem bezrobotną w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Każdy przypadek należy badać indywidualnie.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej organ odwoławczy oraz Sąd pierwszej instancji przyjęli w sposób wadliwy, że sama okoliczność pozostawania członkiem zarządu apriorycznie eliminuje skarżącą spośród bezrobotnych i uprawnionych do zasiłku z tego tytułu. Nie wyjaśnili natomiast, dlaczego stosunek organizacyjny wewnątrz spółki uniemożliwiał przyznanie statusu bezrobotnego, czy M.D. pozostawała w zatrudnieniu, czy wykonywała inną pracę zarobkową, czy nie była zdolna albo gotowa do pojęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że rozwiązanie umowy o pracę nie było pozorne, a M. D. po rozwiązaniu umowy nie świadczyła w ogóle pracy na rzecz Spółki "[...]", dysponowała zatem czasem i była gotowa podjąć się innej pracy. Dopiero analiza ustawowych przesłanek co do pozostawania w zatrudnieniu, wykonywania innej pracy zarobkowej, niezdolności czy niegotowości uprawniałaby do odmówienia M. D. statusu bezrobotnej i prawa do zasiłku. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było pozbawienie członków zarządu spółek prawa handlowego praw przysługujących bezrobotnym, to zamiar ten zostałby odzwierciedlony w treści ustawy.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji wprowadził bez jakichkolwiek podstaw prawnych, wbrew wykładni literalnej, systemowej oraz poglądom judykatury, dodatkową przesłankę negatywną przyznania danej osobie statusu bezrobotnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W rozpoznawanej sprawie wnoszący skargę kasacyjną oparł ją o obydwie podstawy wymienione w przepisie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej Ppsa.

Zasadność zarzutów realizowanych w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej upatruje w naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i § 2 Ppsa. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, drugi natomiast określa formy działania lub bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, podlegające kognicji sądów administracyjnych. Wymienione przepisy nawiązują w swej treści do wyrażonej w art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej formy sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne, tj. kontroli działalności administracji publicznej, która dokonywana jest, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w oparciu o kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wbrew zarzutowi autora skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył wskazanych przepisów. Przede wszystkim należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot do właściwego sądu administracyjnego, której przedmiotem była decyzja administracyjna, a zatem akt administracyjny określony w art. 3 § 2 pkt 1 Ppsa. Postępowanie to zostało zaś zakończone przez zastosowanie środka, o którym mowa w art. 151 Ppsa. Sąd pierwszej instancji dokonał zatem kontroli zaskarżonej decyzji i zastosował, w następstwie przeprowadzonej kontroli, określony w ustawie środek. Zestawienie sformułowanego w petitum skargi kasacyjnej zarzutu z treścią uzasadnienia tej skargi wskazuje, że wadliwość kontroli sądowej autor skargi kasacyjnej upatruje w przyjęciu przez Sąd w zaskarżonym wyroku błędnego stanu faktycznego. Zamierzając podważyć podstawę faktyczną orzeczenia Sądu należało, w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania, powołać konkretne przepisy, którym Sąd uchybił, podać uzasadnienie ich naruszenia oraz wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ i to istotny na wynik postępowania sądowego. Wnoszący skargę kasacyjną takich przepisów normujących zarówno postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, jak i postępowanie administracyjne nie przytoczył. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 Ppsa). Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że nie jest dopuszczalne samodzielne konkretyzowanie zarzutów lub stawianie hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy w rzeczy samej podstawa skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04 – Lex nr 146732). Uniemożliwia to więc Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do niewskazanych w skardze przepisów postępowania, które miał naruszyć Sąd pierwszej instancji.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Przepis ten zawiera w swej treści definicję osoby bezrobotnej, a status ten przysługuje osobie spełniającej wszystkie określone w nim warunki. Zatem bezrobotnym jest osoba, która m. in. jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Wbrew poglądowi wnoszącego skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji w trakcie ustalania znaczenia normy prawnej wypływającej z treści powołanego fragmentu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy nie przyjął, że w każdym przypadku członkowstwo w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością osoby niezatrudnionej w tej spółce wyklucza możliwość uznania takiej osoby za osobę bezrobotną, gdyż nie spełnia warunku zdolności i gotowości do podjęcia proponowanego zatrudnienia. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazał, że warunek taki nie został określony wprost w ustawie i trafnie stwierdził, że w okolicznościach konkretnej sprawy członkowstwo w zarządzie spółki prawa handlowego, biorąc pod uwagę obowiązki członka zarządu wynikające z art. 204 i następne Kodeksu spółek handlowych oraz postanowień statutu spółki, wykluczać mogą przyjęcie, że taka osoba jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, tym bardziej w sytuacji, gdy zarząd spółki jest jednoosobowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w taki sposób odczytując treść i znaczenie użytego przez ustawodawcę zwrotu nie wprowadził, jak utrzymuje autor skargi kasacyjnej, dodatkowego nieznanego ustawie warunku do uznania danej osoby za bezrobotną.

Z tych wszystkich powodów, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.