Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 736/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania -oddala skargę-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2006 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska przedstawił następujący stan sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyżej opisaną decyzją umorzył postępowanie wszczęte z wniosku [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. o odroczenie terminu płatności kary w kwocie 1.170, 40 złotych wymierzonej decyzją z dnia [...] maja 2001 r. za przekroczenie w 1997 r. dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza przez Kotłownię Zakładu Nr 2.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła w imieniu [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. pełnomocnik wnosząc o uchylenie decyzji i uznanie, że decyzja z dnia [...] maja 2001 r. będąca podstawą wymierzenia kary nie została prawidłowo doręczona, dodatkowo wniosła o odroczenie terminu płatności kary.

Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe wykazujące, że doręczenie decyzji z dnia [...] maja 2001 r. w przedmiocie wymierzenia kary za przekroczenie dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza było prawidłowe, a wniosek o odroczenie terminu płatności kary został doręczony organowi z przekroczeniem terminu określonego w art. 110 c ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (t.j. Dz.U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196 ze zm.) tj. terminu materialnego, a w związku z tym wniosek ten nie mógł być merytorycznie rozpatrzony, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania. Fakt doręczenia stronie decyzji o wymierzeniu kary ustalono na podstawie dowodów w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, wyjaśnienia Rejonowego Urzędu Poczty w S., zawartego w piśmie z dnia 22 grudnia 2003 r. oraz zeznań świadków W. T. – pracownika Centrum Usług Pocztowych i M. Ł., posiadającej pełnomocnictwo do odbioru korespondencji [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S.

Organ drugiej instancji wskazał ponadto, że sprawa odroczenia terminu płatności kary jest bezprzedmiotowa ponieważ [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. w dniu 22 marca 2004 r. dokonały wpłaty kary wraz z odsetkami na konto [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w G. Brak jest zatem podstaw prawnych – zdaniem organu odwoławczego - do odroczenia terminu płatności kary, która została już zapłacona.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w skardze podniesiono, że decyzję odebrała M. Ł. osoba, która nie była pracownikiem [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. i nie posiadała uprawnień do odbioru korespondencji. Nastąpiło więc nieprawidłowe doręczenie decyzji, a następnie niezgodne z prawem uprawomocnienie. W sytuacji gdyby skarżący wiedział o tej decyzji, na pewno złożyłby w terminie wniosek o odroczenie płatności. Dodatkowo skarżąca spółka podnosi, że wielokrotnie zdarzały się przypadki nie oddawania korespondencji przez pracowników. Kolejnym argumentem podniesionym przez skarżącą spółkę to wskazanie nieprawidłowej daty (roku) odbioru pisma.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn.akt IV SA/ Wa 831/05.

Jak konsekwentnie podnoszono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącym skutków prawnych związania oceną wyrażoną w orzeczeniu sądu, konieczność podporządkowania się tej ocenie może ulec wyłączeniu tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego

(mającej miejsce po wydaniu wyroku), a także w sytuacji gdyby orzeczenie to zostało wzruszone.

W dacie ponownego orzekania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wskazane wyżej okoliczności nie zaszły.

Orzekając w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ przedwcześnie uznał, że decyzja z dnia [...] maja 2001 r. została doręczona. Kwestia faktycznego doręczenia decyzji ma podstawowe znaczenie dla zasadności rozstrzygnięcia, a w aktach sprawy znajduje się tylko jeden dowód wskazujący na uprawnienia M. Ł. do odbioru korespondencji.

Prowadząc postępowanie dowodowe organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, w trakcie której przesłuchana została w charakterze świadka W. T. zatrudniona w Centrum Usług Pocztowych Oddział Rejonowy w S. Potwierdziła ona informację zawartą w piśmie z dnia 22 grudnia 2005 r., że przesyłka pocztowa Nr [...] nadana w Urzędzie Pocztowym S. Nr [...] dla adresata [...] Spółka z o.o. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru została wydana w dniu 7 czerwca 2001 r. pełnomocnikowi adresata M. Ł., która w tym czasie była pełnomocnikiem [...] Spółka z o.o. do odbioru korespondencji (numer pełnomocnictwa pocztowego [...]). Pełnomocnictwo pocztowe udzielone było w związku z umową zawartą pomiędzy Urzędem Pocztowym w S. a [...] Spółka z o.o. o doręczanie korespondencji za pośrednictwem skrytki pocztowej oraz zapisane było w rejestrze pełnomocnictw w urzędzie pocztowym wraz z nadanym mu numerem. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru listu poleconego o Nr [...] znajduje się podpis M. Ł. oraz numer pełnomocnictwa [...].

Na rozprawie administracyjnej przesłuchana została w charakterze świadka – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze – M. Ł. (dnia 13 października 2006 r.). M. Ł. zeznała, że w roku 2001 pracowała w [...] Spółka z o.o. oraz w B. Spółka z o.o. Do jej obowiązków należało przyjmowanie i odbieranie korespondencji. Korespondencje kierowaną do [...] Spółka z o.o. odbierała na poczcie, na zwrotce wpisywała datę odbioru, swoje imię i nazwisko oraz numer pełnomocnictwa . Po okazaniu przedmiotowej zwrotki oświadczyła, że widnieje tam wpisana osobiście data odbioru, swoje imię i nazwisko oraz numer pełnomocnictwa. Świadek potwierdziła również odbiór innych przykładowych korespondencji kierowanych do [...] Spółka z o.o. z dat: 24 lipca 2001 r. oraz 16 stycznia 2002 r. Świadek wskazała, że korespondencję odebraną w dniu 7 czerwca 2001 r. dostarczyła do siedziby [...] Spółka z o.o. Świadkowi nic nie wiadomo aby pracodawca cofnął jej pełnomocnictwo pocztowe Nr [...] upoważniające do odbioru korespondencji pocztowej kierowanej do spółki. Jednocześnie świadek wskazała, że w roku 2001 w [...] był największy chaos i bałagan korespondencyjny. Okoliczności te nie były kwestionowane przez przedstawicieli [...] Spółka z o.o.

Jak wskazał w wyroku z dnia 24 lutego 2000 r., sygn.akt I SA 1071/99 Naczelny Sąd Administracyjny (LEX 55308) skutek prawny doręczenia pisma jednostce organizacyjnej powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną. Doręczenie następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma. Na jej ustalenie nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo osobom powołanym do dokonania czynności, których pismo dotyczyło. Jest to już sprawa wewnętrznej organizacji pracy jednostki organizacyjnej będącej adresatem pisma. Nie ma znaczenia w tym stanie rzeczy okoliczność podnoszona w skardze, że co prawda M. Ł. korespondencję odebrała, ale oddała ją szefowi kadr [...] Spółka z o.o. M. W.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że data odbioru nie posiada roku, a jedynie 200 i brak ostatniej cyfry to przyjąć należy, że wpis ten został dokonany omyłkowo. Sprzeciwia się bowiem regułom logiki i zasadom doświadczenia życiowego twierdzenie, że decyzja została doręczona stronie w roku 2002, 2003 lub 2004 skoro z bezspornego stanu faktycznego sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została wydana [...] maja 2001 r., a świadek M. Ł. potwierdziła, że odebrała decyzję w dniu 7 czerwca 2001 r. Z materiału dowodnego sprawy wynika jednoznacznie, że w latach następnych już nie pracowała.

W świetle powyższych okoliczności należy przyjąć, że w istocie datą doręczenia decyzji stronie był dzień 7 czerwca 2001 r., co trafnie ustaliły organy orzekające w niniejszej sprawie, a kwestia ustalenia faktycznego doręczenia decyzji miała podstawowe znaczenie dla zasadności rozstrzygnięcia, na co zwrócił uwagę w wyroku z dnia 18 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie.

Odnosząc się do zagadnienia bezprzedmiotowości postępowania to wskazać należy, że wniosek skarżącej spółki z dnia 4 grudnia 2003 r. dotyczył odroczenia terminu płatności kary pieniężnej w wysokości 1.170,40 złotych wymierzonej decyzją [...] z dnia [...] maja 2001 r. za przekroczenie dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego.

Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Okolicznością powodującą bezprzedmiotowość postępowania jest fakt, że skarżąca spółka z o.o. [...] zapłaciła dobrowolnie wymierzoną opisaną powyżej karę pieniężną przelewem z dnia 18 marca 2004 r. na konto Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. Kwota kary pieniężnej wraz z odsetkami wyniosła 1.834,84 złotych. Okoliczność ta powoduje, że odroczenie płatności kary już zapłaconej nie jest możliwe, a więc postępowanie należy uznać za bezprzedmiotowe.

Brak podstaw do odroczenia terminu płatności kary już zapłaconej powoduje, że niemożliwe było wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego pozytywnego lub negatywnego.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).