Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1263/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 109, art 183 § 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 576/14 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 576/14 oddalił skargę J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z [...] marca 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. ustalił kwotę zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej M. K. za okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. wraz z ustawowymi odsetkami w łącznej wysokości [...] zł. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 24 marca 2014 r., co potwierdza kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania J. K. z 2 kwietnia 2014 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z [...] marca 2014 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu (pełnoletniemu domownikowi) w dniu 17 kwietnia 2014r. (zwrotne potwierdzenie odbioru).

J. K. pismem datowanym na 9 maja 2014 r. ponownie odwołał się od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] marca 2014 r. wskazując, że naliczenie mu świadczeń alimentacyjnych powstało na podstawie fałszywego oświadczenia majątkowego T. K., które przez 10 lat jest zamiatane pod dywan przez MOPS i organy ścigania. Odwołujący się wniósł o rozpoznanie odwołania z urzędu na podstawie wniosków dowodowych w sprawach: [...] Sądu Rejonowego w L., [...] Sądu Rejonowego w L. Wydział Rodzinny i Nieletnich z siedzibą w R., a także akt sprawy [...] Prokuratury Rejonowej w L. Podkreślił, że wszechstronna analiza dokumentacji Burmistrza Miasta i Gminy S. i ww. akt prokuratorskich oraz sądowych z jego udziałem doprowadzi do zmiany po stronie dłużników w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a., stwierdziło niedopuszczalność powyższego odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zaskarżona odwołaniem decyzja z dnia [...] marca 2014 r. była już przedmiotem odwołania wniesionego 2 kwietnia 2014 r. w wyniku czego SKO wydało decyzję [...] kwietnia 2014 r. utrzymującą w mocy zaskarżone orzeczenie Burmistrza. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. stronie przysługuje odwołanie tylko do jednej instancji i niedopuszczalne jest uwzględnienie drugiego odwołania od tej samej decyzji. Kolegium podało, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a strona w niniejszej sprawie wyczerpała przysługujące jej środki odwoławcze i tym samym ponowne odwołanie stało się niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie Kolegium z dnia [...] maja 2014 r., J. K. wniósł o "anulowanie obydwu decyzji bowiem do naliczenia alimentów doszło na drodze przestępstwa", prowadzenie procesu w oparciu o zażądanie akt sprawy [...] Prokuratury Rejonowej w L. , które potwierdzają powyższe przestępstwo i z udziałem Prokuratora Okręgowego w B., bowiem w sprawie ukrywane jest zorganizowane przestępstwo kryminalne i pranie pieniędzy przy pełnej akceptacji MGOPS w S. i Rady Miasta i Gminy S. Nadto skarżący wniósł o przyznanie pomocy prawnej z urzędu.

Pismem z 30 września 2014 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. poinformował, iż nie wstępuje do postępowania w sprawie, albowiem skarżący będzie miał zapewnioną pomoc prawną przez ustanowionego adwokata (k. 62 akt sądowych).

W dniu 7 stycznia 2015 r. wpłynęły do Sądu pisma skarżącego oraz adwokata, zawierające wnioski o zniesienie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień 8 stycznia 2015r. z uwagi na fakt, iż skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z leczeniem schorzeń serca oraz nie wyraża zgody na przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność. Do wniosków dołączono zaświadczenie lekarskie nr [...] z dnia 9 grudnia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do kwestii proceduralnej, czyli zgłoszonego przez skarżącego oraz jego pełnomocnika, w przeddzień rozprawy w dniu 7 stycznia 2015 r., wniosku o zniesienie (przełożenie) terminu rozprawy wyznaczonego na dzień 8 stycznia 2015 r. z uwagi na fakt, iż skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim związanym z leczeniem schorzeń serca oraz nie wyraża zgody na przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność. Skarżący podniósł, że jest po operacji usunięcia [...] na zwolnieniu lekarza sądowego, więc nie posiada zdolności procesowych, wniosków także nie był w stanie skontaktować się z pełnomocnikiem w celu wyjaśnienia faktów i dowodów w sprawie. Zaznaczył, że w posiedzeniu sądu chce uczestniczyć obok pełnomocnika z urzędu i osobiście złożyć zeznania dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Do wniosków dołączono zaświadczenie lekarskie nr [...] z dnia 9 grudnia 2014 r., zgodnie z którym J. K. nie może się stawić w dniu 11 grudnia 2014r. na wezwanie (zawiadomienie) w Sądzie Okręgowym w T. Przewidywany termin do stawienia się na wezwanie Sądu określono w tym zaświadczeniu na 1 kwietnia 2015 r.

Sąd nadmienił, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 1 lipca 2014 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienie adwokata, w następstwie czego Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie adw. K. M. (pismo z 6 sierpnia 2014 r.). Pierwotnie termin rozprawy został wyznaczony na dzień 24 września 2014 r., o czym zawiadomiono pełnomocnika w dniu 22 września 2014 r. Dnia 11 września 2014 r. skarżący złożył w Sądzie osobiście wniosek o zwolnienie z obowiązku pełnomocnika z urzędu adw. K. M., bowiem zachowała się wobec niego niewłaściwie, podejmowała działania na jego szkodę i stracił do niej zaufanie. Skarżący wniósł jednocześnie o wystąpienie do ORA w T. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu adw. A. R., prowadzącej kancelarię we W., która jest już jego pełnomocnikiem z urzędu w sprawach karnych, cywilnych i zna temat. Skarżący wniósł o przedłużenie terminu posiedzenia sądu wyznaczonego na 24 września 2014 r. do czasu wyznaczenia wskazanego adwokata, jako jego pełnomocnika w sprawie oraz o kierowanie korespondencji do adw. A. R., bowiem jego stan zdrowia się pogorszył co powoduje, że może znaleźć się w szpitalu i nie będzie mógł odebrać korespondencji. Do pisma skarżący dołączył między innymi zaświadczenie o pobycie w szpitalu w dniach 5-12 sierpnia 2014 r. oraz zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA potwierdzające niezdolność do pracy w okresie od 5 sierpnia do 11 września 2014r., ze wskazaniem chory może chodzić. Wobec powyższego, sprawa została zdjęta z wokandy wyznaczonej na dzień 24 września 2014 r. Po odwołaniu przez właściwą ORA adw. K. M. z funkcji pełnomocnika z urzędu skarżącego w niniejszej sprawie, wniosek skarżącego wraz z odpisem postanowienia sądu przekazano Dziekanowi ORA w T. celem wyznaczenia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 3 listopada 2014 r. ORA w T. poinformowała o wyznaczeniu adw. A. R. jako pełnomocnika z urzędu J. K. w niniejszej sprawie. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień 8 stycznia 2015 r., o czym zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 grudnia 2014 r. Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. nie stawił się skarżący, ani jego pełnomocnik, który został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd I instancji stwierdził, iż nie zaistniały w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki do odroczenia rozprawy w dniu 8 stycznia 2015 r. Odwołując się do treści art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") Sąd wskazał, że w orzecznictwie powszechnie uznaje się, że wykazana zaświadczeniem lekarskim choroba strony, uniemożliwiająca stawienie się w sądzie jest "znaną sądowi przeszkodą" w rozumieniu przytoczonego przepisu, co w zasadzie w każdym przypadku pociąga za sobą konieczność odroczenia rozprawy. Niemniej jednak pamiętać należy, że choroba, na którą powołuje się strona, musi być nie tylko "znaną sądowi przeszkodą", ale i przeszkodą "której nie można przezwyciężyć". Dopiero przy spełnieniu obu tych warunków stanowi ona podstawę odroczenia rozprawy. Oceniając więc na gruncie konkretnej sprawy, czy oba te warunki zostały spełnione należy mieć na względzie zarówno statuowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, jak i wynikający z art. 183 § 1 pkt 5 P.p.s.a. bezwzględny zakaz pozbawiania strony możności obrony jej praw. Należy też mieć na względzie nałożony na Sąd w art. 7 P.p.s.a. obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i dążenia do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Sąd zwrócił uwagę, że obecność stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest obowiązkowa, aczkolwiek jest ich uprawnieniem. W ocenie Sądu, skarżący oraz jego pełnomocnik wnosząc ponownie o odroczenie kolejnego terminu rozprawy w sprawie, nie wykazali, iżby stan zdrowia skarżącego stanowił niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę uniemożliwiająca skarżącemu obecność na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. a tym bardziej obronę jego praw i przedstawienie stanowiska w sprawie w formie pism procesowych bądź przez wyznaczonego zgodnie z dyspozycja skarżącego konkretnie wskazanego przez niego pełnomocnika z urzędu adw. A. R. Przede wszystkim wbrew twierdzeniu w piśmie wniesionym faxem oraz pocztą elektroniczną w przeddzień rozprawy skarżący nie wskazał żadnego dowodu potwierdzającego, że jego stan zdrowia uniemożliwiał uczestnictwo w rozprawie. Sąd podkreślił, że skarżący powołał się na to, że przebył operację usunięcia [...], jest "na zwolnieniu lekarza sądowego do 01.04.2015r.". Przede wszystkim skarżący nie podał kiedy dokładnie odbyła się operacja, nie przedłożył również żadnego dokumentu potwierdzającego aktualną niezdolność do pracy, w tym też to, że nie może chodzić. Przedłożone wraz z wnioskiem z 7 stycznia 2015 r. zaświadczenie nr [...] z dnia 9 grudnia 2014 r. stwierdza, że skarżący nie mógł się stawić w dniu 11 grudnia 2015 r. w postępowaniu toczącym się przez Sądem Okręgowym w T. w innej sprawie. Zawiera ono informację o przewidywanym w trakcie dokonania badania terminie zdolności do stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie – 01 kwietnia 2015 r. W ocenie Sądu, dokument ten, wbrew ocenie skarżącego nie stanowi potwierdzenia niemożliwości przezwyciężenia przez niego przeszkody w stawieniu się przed tutejszym sądem na rozprawę w dniu 8 stycznia 2015 r. Nie jest w szczególności zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym aktualną niezdolność skarżącego do pracy. Nadto podkreślenia wymaga, że na wyraźne żądanie skarżącego, został odwołany uprzednio wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy adwokat i ORA w T. wyznaczyła jako pełnomocnika dla skarżącego wskazaną przez niego adw. A. R., prowadzącą kancelarię we W., czyli bliżej miejsca zamieszkania skarżącego. Dodatkowo skarżący uzasadniał, że ten właśnie adwokat jest jego pełnomocnikiem z urzędu również w innych postępowaniach cywilnych i karnych i zna sprawę.

Z analizy akt sądowych wynika, że w dniu 13 listopada 2014 r. upoważniona przez pełnomocnika skarżącego aplikant sądowy zapoznawała się z aktami niniejszej sprawy. Nadto w dniu 5 grudnia 2014r. doręczono pełnomocnikowi wnioskowane kserokopie kart akt sądowych oraz administracyjnych. Podkreślenia wymaga, iż w dniu 18 grudnia 2014 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 8 stycznia 2015r. Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015r. nie stawił się jednak skarżący, ani jego pełnomocnik, który został prawidłowo zawiadomiony o jej terminie.

Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, iż wyznaczony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik dysponował czasem i możliwościami skontaktowania się ze skarżącym, jak sam podkreślał skarżący znał wcześniej okoliczności związane z niniejszą sprawą. Ani pełnomocnik, ani skarżący nie przedłożyli w postępowaniu dodatkowych informacji, pism procesowych, ograniczając się do złożenia kolejnego wniosku o odroczenie terminu rozprawy, i to w jej przeddzień. Sąd zauważył, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie stawił się na rozprawę, mimo, iż w żaden sposób nie uzasadnił niemożliwości na niej obecności. Powyższe zaniedbanie pełnomocnika uniemożliwiło także sądowi ewentualne doprecyzowanie i wyjaśnienie innych nagłych nadzwyczajnych okoliczności nie przywoływanych we wniosku z 7 stycznia 2015 r., które uzasadniałyby odroczenie terminu rozprawy w dniu 8 stycznia 2015 r.

Mając powyższe na uwadze sąd zważył, iż skarżący nie zostało pozbawiony możliwości obrony swoich praw w niniejszym postępowaniu, czy to osobiście, czy w szczególności przy pomocy ustanowionego dla niego z urzędu pełnomocnika. Wniosek zmierzał w istocie wyłącznie do dalszego przedłużania postępowania sądowego. Dodatkowo Sąd nadmienił, iż przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyłącznie kwestia legalności postanowienia SKO we W. z dnia [...] maja 2014 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego w dniu 12 maja 2014 r. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] marca 2014 r. o ustaleniu kwoty zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej i zobowiązaniu do zwrotu J. K.. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia proceduralnego stanowił przepis art. 134 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzja SKO z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydana na skutek odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] marca 2014 . ustalającej kwotę zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, jest decyzją ostateczną w tej sprawie administracyjnej. Wobec powyższego bezsprzecznie skarżący wyczerpał drogę przysługujących mu środków odwoławczych w stosunku do decyzji nieostatecznych. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził, iż w takiej sytuacji faktycznej i prawnej nie przysługiwało już skarżącemu ponowne odwołanie (pismo z dnia 12 maja 2014 r.) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] marca 2014r. Zaistniały zatem podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności tego odwołania, w rozumieniu art. 134 K.p.a. Organ odwoławczy, wbrew oczekiwaniu skarżącego, nie mógł kolejny raz rozstrzygać merytorycznie sprawy rozstrzygniętej już co do istoty swoją ostateczną decyzją z dnia 15 kwietnia 2014 r. Sąd wskazał, że z uwagi na istotę i charakter zaskarżonego postanowienia w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może objąć kontrolą postępowania administracyjnego zakończonego uprzednią ostateczną decyzją SKO we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymującą w mocy kwestionowaną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] marca 2014 r.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku J. K., reprezentowany przez adwokata, podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. w zw. z art. 109 P.p.s.a. i art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw i pozbawienie prawa do sądu, polegające na rozpoznaniu sprawy pod nieobecność skarżącego, bez umożliwienia mu przedstawienia stanowiska w sprawie, pomimo istnienia uzasadnionych przesłanek do odroczenia rozprawy w dniu 8 stycznia 2015 r. ze względu na długotrwałą chorobę skarżącego, potwierdzoną zaświadczeniem lekarskim lekarza biegłego sądowego,

2. naruszenie art. 145 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu, iż zaskarżona decyzja administracyjna SKO we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie ustalenia należności do zwrotu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego odpowiada prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W sytuacji, gdy decyzja ta została wydana w oparciu błędne ustalenia faktyczne oraz z pokrzywdzeniem skarżącego, który jako osoba schorowana, praktycznie pozbawiona źródła dochodu została bezpodstawnie obciążona należnościami alimentacyjnymi.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów przedłożonego na rozprawie, a w razie jego braku według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącego i dokumentacji medycznej skarżącego na okoliczność wykazania stanu zdrowia J. K. oraz zdolności do wzięcia udziału w rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano prawidłowość decyzji obciążających skarżącego obowiązkiem zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego M. K. Podniesiono, iż skarżący wystąpił na drogę sądową przed WSA w Bydgoszczy celem wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji. Jednakże postępowanie przed tym sądem uniemożliwiło skarżącemu należytą ochronę swoich praw i interesów. Wskazano, że skarżący jest osobą bardzo schorowaną, a przy tym pozbawioną pomocy ze strony najbliższej rodziny. W drugiej połowie 2014 r. skarżący przeszedł operację usunięcia [...], co spowodowało wielomiesięczną rekonwalescencję, której przebieg dodatkowo utrudniały poważne schorzenia kardiologiczne. W związku z powyższym skarżący długotrwale przebywał na zwolnieniach lekarskich. Stan zdrowia skarżącego był na tyle poważny, że uniemożliwiał stawienie się w Sądzie w Bydgoszczy i zajęcie merytorycznego stanowiska. Utrudniał także odbycie wizyty we W., w Kancelarii pełnomocnika, celem ustalenia wspólnego stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO we W. wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności, z uwagi na najdalej idące skutki, należało odnieść się do zarzutów naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia zdaniem skarżącego odpowiadać miały przesłance nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., tj. pozbawienie strony możności obrony swych praw. Nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji strona wiąże z naruszeniem art. 109 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy z powodu udokumentowanej choroby skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego w powyższych kwestiach w skardze kasacyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, odmowa odroczenia rozprawy w dniu 8 stycznia 2015 r. nie naruszała art. 109 P.p.s.a. Oceniając stanowisko Sądu pierwszej instancji należało uwzględnić sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki oraz zawartą w art. 7 P.p.s.a. zasadę szybkości postępowania, zgodnie z którą Sąd powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji w niniejszym postępowaniu termin rozprawy został już raz przełożony, wskutek działań strony skarżącej zmierzających do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Ponowne żądanie odroczenia rozprawy zostało umotywowane stanem zdrowia skarżącego. Trafnie jednak Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu, który potwierdzałby, że stan jego zdrowia uniemożliwia uczestnictwo w rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. Tego warunku nie spełnia zaświadczenie z dnia 9 grudnia 2014 r. wystawione na potrzeby postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w T. w celu udokumentowania niemożności stawienia się na rozprawę wyznaczoną przed tamtejszym Sądem w dniu 11 grudnia 2014 r. Także kserokopia dokumentacji medycznej przedłożona wraz ze skargą kasacyjną nie wykazała niezdolności skarżącego do wzięcia udziału w rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. Dokumenty te w większości datowane są na lata 2005-2010, zaś karta informacyjna leczenia szpitalnego wystawiona w dniu 12 sierpnia 2014 r. potwierdza jedynie, że w dniu 6 sierpnia 2014 r. skarżący przebył zabieg operacyjny [...], po którym został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym. Do skargi kasacyjnej załączono również kserokopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego na druku ZUS ZLA potwierdzającego niezdolność skarżącego do pracy. Dokument ten dotyczy jednak okresu przypadającego po 8 stycznia 2015 r., stąd nie ma znaczenia dla oceny stanu zdrowia skarżącego w dniu wyznaczonej rozprawy. Podkreślić przy tym należy, że udział w rozprawie nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej praw. Jest to jedynie podstawowa forma zapewniająca stronie możliwość wysłuchania jej przez sąd, co wynika z faktu, że nie ma w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisu, który stawiałby znak równości między nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy, z pozbawieniem jej możności obrony swych praw. Jeżeli więc odmowa uwzględnienia takiego wniosku jest uzasadniona, to nie można mówić o nieważności postępowania z przyczyny wskazanej w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., mimo że rozprawa została przeprowadzona bez udziału strony lub jej pełnomocnika. Jest to tym bardziej uzasadnione w sytuacji z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdy strona jest reprezentowana przed sądem przez profesjonalnego pełnomocnika, który wnioskując o odrodzenie rozprawy, nie powołuje się na żadne leżące po jego stronie okoliczności, które uniemożliwiałyby mu (lub chociażby znacząco utrudniały) właściwe reprezentowanie interesów skarżącego. W tych okolicznościach decyzja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o przeprowadzeniu rozprawy w dniu 8 stycznia 2015 r. nie naruszała art. 109 P.p.s.a. i nie pozbawiała skarżącego możliwości obrony swych praw.

Nie mógł także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 P.p.s.a. Przede wszystkim zauważyć należy, że przepis art. 145 P.p.s.a. składa się z kilku jednostek redakcyjnych. Skarżący kasacyjnie nie sprecyzował, która konkretnie jednostka redakcyjna tego przepisu została przez Sąd pierwszej instancji naruszona. Ponadto, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 145 § 1 P.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż jest to przepis ogólny, wynikowy stanowiący jedynie prawną podstawę orzeczenia uchylającego decyzję. Jego naruszenie może być skutecznie zarzucane jedynie łącznie z zarzutami wskazującymi na konkretne naruszenia przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.