Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1185/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.2, art.3 pkt.20 art.5 ust.1 pkt. 9
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 lipca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 lipca 2016r. (nr ......) Wojewoda [....] utrzymał w mocy decyzję Starosty [....] z dnia 15 grudnia 2015r. (znak: .....) odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [....] z dnia 21 lutego 2014r., Nr [....] , (znak: .....).

Zaskarżone rozstrzygniecie zapadło na tle następujących ustaleń faktycznych:

Starosta Nowosądeck[....] decyzją nr [....] z 23 lipca 2013 r. (znak: .....) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi H.H. , pozwolenia na budowę m.in. przedmiotowego wiaduktu zlokalizowanego w km 0+739,00 drogi ul. [....] na działkach ew. nr nr [....] [....] [....] , przebudowę drogi gminnej (ul .....) na działce [....] (w ramach której wykonany będzie lewostronny chodnik w km 0+716,79 - 0+759,45 i prawostronna opaska w km 0+716,69-0+759,45) oraz przebudowę sieci elektroenergetycznej SN15kV na działkach ew. nr nr [....] [....] [....] - całość inwestycji zlokalizowana w miejscowości K. , obręb ew. K . Następnie organ ten, po rozpatrzeniu wniosku inwestora o zmianę ww. pozwolenia na budowę, decyzją nr [....] z 21 lutego 2014 r., w trybie art. 36 a Prawa budowlanego zmienił decyzję Starosty [....] z dnia 23 lipca 2013 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę w zakresie zatwierdzenia zmian w projekcie budowlanym.

Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną wyżej ostateczną decyzją Starosty [....] z 21 lutego 2014 r. wniosła A.K. , właścicielka zlokalizowanych w sąsiedztwie terenu inwestycji działek nr nr [....] . Jako podstawę wznowienia wnioskodawczyni wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Z uwagi na powyższe, Starosta [....] postanowieniem z 26 października 2015 r. (znak: ......) wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 i art. 149 § 1 k.p.a. - postępowanie zakończone decyzją ostateczną z 21 lutego 2014 r.

Następnie decyzją z 15 grudnia 2015r. (znak: ....) odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [....] nr [....] z 21 lutego 2014 r. (znak: .....) zmieniającej decyzję nr [....] z 23 lipca 2013 r. (znak: .....) w przedmiocie zatwierdzającą projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.K. , reprezentowana przez radcę prawnego E.K. .

Organ odwoławczy opisaną na wstępnie, zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 29 lipca 2016 r. w pełni podzielił stanowisko Starosty [....] zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 grudnia 2015r.

Zdaniem organu II instancji, A.K. nie wykazała istnienia własnych interesów prawnych podlegających ochronie, ani przepisu prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania działek stanowiących jej własność.

Wojewoda [....] wskazał, że krąg podmiotów będących stronami tego postępowania ustala się na podstawie wskazań zawartych w art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy. Wyznaczony przez Starostę [....] w decyzji z 23.07.2013 r. udzielającej pozwolenia na budowę wiaduktu - obszar oddziaływania obejmujący działki ewid. nr nr [....] [....] [....] położone w K. , a więc (nie licząc działki nr [....] , stanowiącej drogę gminną), zdaniem organu odwoławczego zamyka się w granicach działek inwestora. Natomiast obszar oddziaływania obiektu wynikający z badanej decyzji z 21 lutego 2014 r. zmieniającej decyzję Starosty [....] z 23.07.2013r. w całości zamyka się w granicach działek wymienionych w tej decyzji.

W związku z powyższym, wg organu odwoławczego, należało ocenić, czy działki wymienione we wniosku o wznowienie postępowania, tj. nr [....] i nr [....] , znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, czy też położone są poza jego zasięgiem. Przy czym, w ocenie inwestora, posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na działki sąsiednie, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego.

Dalej wskazano, że zgodnie z treścią decyzji Starosty [....] [....] z 21.02.2014 r. będącej przedmiotem niniejszego postępowania, projekt budowlany, który jest jej integralną częścią, obejmuje zmianę w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę z 23.07.2013 r. w zakresie:

- zmiany konstrukcji oraz parametrów projektowanego wiaduktu;

zmiany lokalizacji wiaduktu tj. w km 0+728,50 - 0 +749,20 drogi ul. [....] na

działkach nr nr [....] [....] [....] ;

zmiany lokalizacji projektowanego lewostronnego chodnika i prawostronnej opaski tj. w km 0+719,00 - 0 +759,00 km na działce ew. nr [....] - całość inwestycji w K. , obręb K.

Uznano również, że pozostałe warunki zawarte w decyzji Starosty [....] Nr [....] z 23.07.2013 r. (znak: .....) nie ulegają zmianie.

Rozstrzygając kluczową dla sprawy kwestię - czy działki objęte wnioskiem o wznowienie - nr [....] i [....] znajdują się na obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, wzięto pod uwagę dane zawarte w decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza K. z 13.11.2012r. (znak: ....), stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja istniejącej stacji narciarskiej w K. polegająca na wymianie istniejącego wyciągu orczykowego na wyciąg krzesełkowy - jego rozbudowie oraz budowie wiaduktu nad ulicą [....] (...)".

Analiza wymienionej wyżej decyzji środowiskowej, w ocenie Wojewody [....] , nie pozwala na przyjęcie stanowiska, że oddziaływanie inwestycji na działki sąsiednie, w szczególności na działki nr [....] i nr [....], ograniczałoby ich właścicieli w zagospodarowaniu ich nieruchomości. Nadto podkreślono, że wnioskodawczyni nie była stroną w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej.

Wskazano również, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym i na podstawie opisu technicznego do tego projektu, przedmiotowy wiadukt zlokalizowany został w km 0+ 728,50 (początek projektowanego wiaduktu) - 0 + 749,20 (koniec projektowanego wiaduktu) drogi ul. [....] na działkach nr nr [....] [....] . Działki, na których został usytuowany wiadukt nie uległy zmianie. Zauważyć także należy, na co nie zwrócono uwagi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że oś projektowanego wiaduktu usytuowana w km 0+739,00 została zaprojektowana w tym samym miejscu w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę tj. w km 0+739,00. Oznacza to, że praktycznie nie tyle zmieniła się lokalizacja wiaduktu w stosunku do osi drogi, co raczej szerokość użytkowa obiektu góra, z 17 m (karta nr 105, str. 19 pierwotnego projektu budowlanego) - na 20,40 m (karta nr 91, str. zamiennego projektu budowlanego). W opisie technicznym do projektu budowlanego zamiennego, cyt. "Ze względów ekonomicznych zmieniona została w stosunku do projektu pierwotnego konstrukcja obiektu, co z kolei pociągnęło za sobą zmianę szerokości użytkowej obiektu górą, zmianę niwelety nasypów, oraz zmianę sposobu i wymiarów fundamentowania. Wskazano, że bez zmiana pozostała lokalizacja obiektu, tj. położenie i kąt skrzyżowania osi obiektu w stosunku do osi jezdni, oraz wymiary skrajni użytkowej drogi i chodnika dla pieszych pod obiektem". Minimalna odległość projektowanej konstrukcji wiaduktu (w km 0 + 728,50, początek projektowanego wiaduktu), od granicy działki nr [....] i [....] wynosi ok. 18 m.

Za organem I instancji podniesiono, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422), nie ustala minimalnych odległości od granicy działki i między obiektami, dla obiektów budowlanych innych niż budynki. Jedynie w § 13 ustawodawca zaznaczył, że sytuowanie budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, powinna umożliwiać ich naturalne oświetlenie. Przedmiotowy wiadukt jest obiektem, który w najwyższym punkcie od strony omawianych działek będzie miał wysokość 4,83 m. Biorąc przy tym pod rozwagę odległość wiaduktu od granicy działek skarżącej wynoszącą ok. 18 m, organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja nie wpłynie w żaden sposób i nie ograniczy zagospodarowania działek ewid. nr [....] i [....] położonych w K. , obręb K. W ocenie organu II instancji, w żaden sposób nie zostały też naruszone przepisy pożarowe, § 271 - § 273 ww. rozporządzenia.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu, Wojewoda [....] wyjaśnił, że zakres przebudowy odcinka gazociągu DN200, wskazany w załączniku mapowym do umowy, oznaczony literami "A" i "B", dotyczy odcinka gazociągu na działkach nr nr [....] [....] [....] (usytuowanego od granicy działki inwestycyjnej ok. 30 m - pkt "A" i ok. 55 m - pkt "B") i związany jest z powstałą awarią na gazociągu, z czego wynika, że jest to inna sprawa, nie związana z przedmiotową inwestycją.

Podsumowując, według Wojewody [....] , przedmiotowa inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu czy korzystaniu z nieruchomości skarżącej, wynikających z obowiązujących przepisów prawa (w szczególności dotyczących przywołanych w odwołaniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska), a co za tym idzie działki nr [....] i nr [....] nie znajdują się w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyznania statusu strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji właścicielce działek nr [....] i nr [....] w K. , obręb K.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego, K.Z. , reprezentowana przez radcę prawnego E.K. , podniosła zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji odmawiająca uchylenia decyzji będącej przedmiotem wniosku jest prawidłowa, naruszenie art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 147 k.p.a. w sytuacji gdy organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, co jest równoznaczne z uznaniem, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona postępowania; naruszenie art. 28 ust, 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu oraz że skarżąca nie wykazała interesu prawnego oraz naruszenie przepisów procedury tj. art. 7, 75 § 1 oraz 77 § 1 K.p.a.

Skarżąca wskazała także, że teren inwestycji obejmuje częściowo działkę, której jest właścicielką.

Nadto podniosła, że już w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała swój interes prawny do bycia stroną przedmiotowego postępowania oraz podała przepisy prawa, które ograniczają możliwość zagospodarowania należących do niej działek.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem A.K. j o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Po złożeniu podania o wznowienie organ administracyjny wszczął tzw. postępowanie wstępne, w której mógł wypowiedzieć się jednie co do zarzutów, a nie ich podstaw, gdyż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki enumeratywnie wymienione w przywołanym powyżej 145 § 1 Kodeksu oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kodeksu. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek z art. 145 § 1 Kodeksu, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - z art. 148 Kodeksu, organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Organy administracyjne zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu, a strona wnioskująca powołała się na jedną z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 Kodeksu. Jednakże tylko to zostało w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu ustalone prawidłowo.

Zupełnie nieuprawniony i pozbawiony racji jest prezentowany przez autora skargi pogląd, że już z samego faktu wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania wynikają konsekwencje prawne w postaci przyznania wnioskującemu statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem.

W wypadku przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., weryfikacja przymiotu strony może się odbywać dopiero w trakcie wznowionego postępowania, czyli po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu. We wstępnej fazie postępowania nie bada się przesłanek wznowieniowych, tym bardziej w sytuacji, gdy strona powołuje się na przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Ustalenia w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy i badanie jego legitymacji procesowej może być dokonywane dopiero we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Na wstępnym etapie weryfikacji wniosku (zakończonym wydaniem postanowienia o wszczęciu/odmowie wznowienia postępowania) organ nie dokonuje jeszcze oceny trafności motywów w nim zawartych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2397/11, Lex Omega nr 1337356; z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 191/12, Lex Omega nr 1219080; z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2064/09, Lex Omega nr 953022; z dnia 6 maja 2010r., sygn. akt II OSK 773/09, Lex Omega nr 597851 oraz z dnia 17 września 2008r., sygn. akt II OSK 1077/07, Lex Omega nr 509191, a także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie, z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 972/16, Lex Omega nr 2162447; w Białymstoku, z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 599/16, Lex Omega nr 2165449; w Gliwicach, z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 259/16, Lex Omega nr 2098267 oraz z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 131/16, Lex Omega nr 2120533; w Poznaniu, z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 542/15, Lex Omega nr 1932844). Za przyjęciem tego zapatrywania przemawia z kolei fakt, że kwestia posiadania przymiotu strony w postępowaniu przez podmiot wnoszący o wznowienie dotyka istoty sprawy w zakresie materialnoprawnych podstaw legitymacji co powoduje, iż powinna być zbadana w toku postępowania, z udziałem wszystkich stron, a nie na etapie wstępnej weryfikacji wniosku.

W następnej kolejności należy rozważyć, czy Wojewoda [....] miał uzasadnione podstawy, aby utrzymać w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [....] z dnia 21 lutego 2014r. (zmieniającą własne rozstrzygnięcie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę), z powodu braku podstaw do przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Zdaniem orzekających w sprawie organów administracyjnych, przy budowie wiaduktu i przebudowie drogi gminnej nie dojdzie do żadnej ingerencji w będące własnością skarżącej działki o nr [....] i [....] w miejscowości K.

Zdaniem Sądu, stanowisko organów administracyjnych w tej kwestii jest co najmniej przedwczesne, bowiem zaniechano dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych.

Przechodząc do analizy kluczowej dla sprawy kwestii czy skarżącej przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu, wskazać należy, że zgodnie z art. 28 st. 2 prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt. 20 prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest czynnością wstępną w każdym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, opartą na ustaleniach stanu faktycznego w danej sprawie, uwzględniającą funkcję, formę i konstrukcję projektowanego obiektu budowlanego oraz jego cechy charakterystyczne. Z drugiej strony, ustalając obszar oddziaływania obiektu, należy brać pod uwagę przeznaczenie terenu znajdującego się w otoczeniu planowanej inwestycji, z uwzględnieniem jej wpływu na sąsiednie nieruchomości (wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, Lex nr 347949).

Obszar oddziaływania obiektu nie może być utożsamiany tylko i wyłącznie z zachowaniem przez inwestora określonych przepisami techniczno-budowlanymi wymogów (wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., II OSK 332/12, Lex nr 1352906). Jak podkreśla się też w orzecznictwie sądowym do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie więc z art. 28 ust. 2 Pr.bud. nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy (pogląd taki wyraził w niniejszej sprawie Wojewoda [....], wskazując na 4 str. uzasadnienia zaskarżonej decyzji: "Posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na działki sąsiednie"), lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich (wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11, Lex nr 1217437; wyrok NSA z 15 lutego 2013r., II OSK 2171/11, Lex nr 1358498, wyrok NSA z 12.12.2013 r., II OSK 1721/12, wyrok WSA w Krakowie z 9.11.2015 r., II SA/Kr 996/15, Lex nr 1939379, wyrok WSA w Gdańsku z 18.11.2015 r., II SA/Gd 427/15, Lex nr 1948845). Pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, nie można rozumieć tak wąsko i ściśle, jakby to wynikało wyłącznie z wykładni gramatycznej art. 3 pkt 20 Pr.bud (a taką wykładnię przyjęły orzekające w sprawie organy administracyjne).

Przepis art. 3 pkt 20 Pr.bud. określający jak należy rozumieć obszar oddziaływania obiektu, wskazuje na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego, wynikające z przepisów odrębnych. Są to więc stany ekstremalne mogące mieć miejsce w przyszłości, kiedy nie ma wątpliwości, że oddziaływanie projektowanego obiektu, nie ograniczy się do terenu, na którym ma zostać zbudowany, skoro na terenach w otoczeniu obiektu budowlanego zachodzi konieczność wprowadzenia ograniczeń w zagospodarowaniu (w zabudowie) na podstawie przepisów odrębnych.

Nie można jednak przepisu art. 3 pkt 20 Pr.bud. rozumieć tak wąsko, gdyż w ten sposób poza obszarem oddziaływania obiektu pozostałyby wszystkie nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, które są już zabudowane i użytkowane w określony sposób. I dla właścicieli tych nieruchomości nie jest obojętne to, czy nowy obiekt budowlany będzie na ich nieruchomości oddziaływał negatywnie, czy też nie, tym bardziej jeżeli to jest obiekt nietypowy dla tego terenu, mogący potencjalnie oddziaływać na otoczenie w szerszym zakresie niż to wynika z założeń projektowych i wykonanych w oparciu o te założenia analizach.

Obszar oddziaływania obiektu nie może być tak rozumiany, że w praktyce stanowi barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, a którym odmawia się przymiotu strony w postępowaniu tylko z tego powodu, że zgodnie z założeniami projektowymi nie będzie potrzeby w przyszłości wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. To czy tak będzie w rzeczywistości, jak twierdzi inwestor i organy właściwe do wydania pozwolenia na budowę, podmioty, których poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud., powinny mieć możliwość sprawdzenia tego poprzez udział w postępowaniu w charakterze strony.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Stąd też trzeba podzielić pogląd zgodnie, z którym przy wykładni art. 3 pkt 20 P.b., stanowiącego ustawową definicję "obszaru oddziaływania obiektu", przepis ten należy interpretować łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości położonych w sąsiedztwie działki inwestora.

Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem, są więc także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 2499/14, Lex Omega nr 2002181). Przepisem powodującym ograniczenie przez osoby wymienione w art. 28 ust. 2 P.b. będą nie tylko przepisy prawa materialnego administracyjnego, ale również przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych, określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach. Realizacja inwestycji może bowiem uniemożliwić realizację tych praw albo powodować konieczność dochodzenia roszczeń w stosownej procedurze przed sądem powszechnym. Ochrona praw takich osób wymaga dokonania przez organ administracyjny oceny wpływu inwestycji na istniejące na nieruchomości stosunki cywilnoprawne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2503/12, Lex Omega nr 1522473).

Skarżąca wywodziła przymiot strony postępowania z przysługującego jej prawa własności nieruchomości składającej się z działek o nr [....] i [....] , które znajdują się w sąsiedztwie inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. Jednakże, co ma szczególnie istotne znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia tej sprawy (a co zostało przemilczane przez orzekające w sprawie organy administracyjne) jest podnoszona przez skarżącą już w odwołaniu od decyzji organu I instancji kwestia, "że przedmiotowa inwestycja obejmuje nie tylko teren działek inwestora, ale również częściowo działki skarżącej, które oznaczono jako teren budowy (...)".

Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych potwierdziła podnoszone przez skarżącą zarzuty. Na mapie sytuacyjnej dot. przedmiotowej inwestycji, znajdującej się projekcie budowlanym – zamiennym sporządzonym w listopadzie 2013r. (s. 51 projektu), w granicach działki nr [....] (stanowiącej własność skarżącej) znajduje się zapis " Teren Budowy" (k. 187 a.a. organu I instancji). W części tekstowej projektu (k.13 projektu, k.111 a.a. organu I instancji) w pkt 4 dot. Informacji o planie bezpieczeństwa i ochronie zdrowia – zagospodarowanie placu budowy (ppkt 2) podano: "W miejscu wyznaczonym przez Inwestora w bliskim sąsiedztwie działki inwestycyjnej winien być wygrodzony teren, gdzie zostanie zgromadzony sprzęt, maszyny drogowe, samochody (...)." Zatem już tylko z samej analizy wskazanej dokumentacji projektowej wynika, że obszar przedmiotowej inwestycji nie zamyka się tylko na działkach należących do inwestora (jak twierdzi organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji), ale również obejmuje działkę skarżącej (nr ...), na której obszarze przewidziano "teren budowy". Ustalenia płynące z powyższych dowodów zostały poszerzone i potwierdzone przez pełnomocnika strony skarżącej, który na rozprawie przed Sądem w dniu 6 marca 2017r. opisał stan działki skarżącej po przystąpieniu przez inwestora do realizacji przedmiotowej nartostrady podając m.in., że " w związku z tą inwestycją nastąpiło naruszenie posiadania poprzez wejście na teren tych działek, zniszczenie ogrodzenia (drewniane paliki połączone drutem), a sam teren działek "został zorany", co świadczy o tym, że na teren ten wjeżdżały pojazdy obsługujące inwestycje".

Jak już wyższej wskazano, podnoszone przez skarżącą wyżej opisane okoliczności uwiarygodniające co najmniej bezpośrednie oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżącej, pomimo tego że były podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zostały zbyte przez Wojewodę [....] milczeniem. Tymczasem zarówno zawarta w aktach sprawy dokumentacja związana z uzyskanym pozwoleniem na budowę przedmiotowej inwestycji, jak i twierdzenia wnioskodawczyni uprawdopodabniają okoliczność, iż inwestycja ta obejmowała (jako zaplecze – teren budowy) także działki do niej należące.

Dlatego należy stwierdzić, że postępowanie organu odwoławczego było obarczone wadą polegającą na niewyjaśnieniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca zostały wydane w sposób wadliwy, tj. z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a.

Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy.

Wszystkie te opisane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, którego motywy nie mogą zostać przyjęte, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny powinien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszył reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. W szczególności należy dokładnie ustalić stan faktyczny, zgodnie z powyższymi zaleceniami i dopiero po jego ustaleniu dokonać właściwej oceny prawnej.

W szczególności, do wyjaśnienia przed organem pierwszej instancji pozostaje zatem znaczny zakres sprawy, mający niewątpliwie znaczenie dla rozstrzygnięcia, w tym szczegółowe ustalenie, analiza i ocena oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej przez pryzmat wszelkich obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa (budowlanego, cywilnego).

Organ administracyjny powinien mieć również na uwadze to, że uprawnienie właściciela może bowiem wynikać z powszechnie obowiązujących przepisów prawa cywilnego, a zwłaszcza dotyczących ochrony prawa własności. Przepis art. 3 pkt 20 P.b. należy interpretować łącznie z art. 5 P.b. Zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie terenu inwestycji. W sprawie szczególnej mocy nabiera kwestia przeznaczenia działki skarżącej pod "teren budowy" (co wynika z części graficznej i tekstowej planu) i faktyczne jej wykorzystanie w tym celu przez inwestora. W razie potwierdzenia, że skarżącej przysługiwał przymiot strony, a pominięto ją bez jej winy w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, możliwe i konieczne będzie zbadanie na nowo wszystkich okoliczności, od których uzależnione jest zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.

Rzeczą organów administracyjnych będzie realizacja wskazań i zaleceń Sądu oraz zastosowanie się do wykładni przepisów zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku.

Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na większość zarzutów skargi. W odniesieniu do pozostałych kwestii należy stwierdzić, że nie są one istotne na obecnym etapie sprawy. Sąd przy tym wskazuje, że w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zgodnie z regulacją z art. 135 P.p.s.a., iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, jej uchylenie stało się konieczne, o czym Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.