Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 48/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 54 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 395/17 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 23 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 12 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 395/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej także jako "Sąd pierwszej instancji" lub "WSA") oddalił skargę M. B. ("Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: "Organ nadzoru", "Dyrektor IAS" lub "DIAS") z 23 marca 2017 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a także innych orzeczeń sądów administracyjnych przywołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie zwana "CBOSA").

2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik z urzędu (adwokat), który w imieniu skarżącego wystąpił o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości, na rozprawie, oraz o przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie postanowień organów obu instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego. Wystąpił nadto o zasądzenie na swoją rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "ppsa") autor skargi kasacyjnej postawił Sądowi pierwszej instancji zarzuty wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów postępowania, to jest:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa polegające na niezasadnym nieuwzględnieniu skargi na postanowienie Dyrektora IAS mimo naruszenia w toku postępowania administracyjnego przez ten organ przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy tj.,

- art. 33 i art. 59 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej: "upea") w zw. z art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257; dalej: "kpa") w związku z art. 18 upea poprzez ich niezastosowanie

i ograniczenie się jedynie do zbadania prawidłowości czynności egzekucyjnych

w postaci zajęcia rachunku bankowego, podczas gdy zażalenie skarżącego powoływało się również na okoliczności z art. 33 upea, między innymi uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, które to okoliczności powinny być rozpoznanie przez organ I instancji, lub co najmniej w związku z powzięciem wątpliwości co do intencji skarżącego, uzasadnić jego wezwanie do sprecyzowania żądania;

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, oparcie rozstrzygnięcia na części zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, nieuwzględnienie w całości wyjaśnień skarżącego zawartych w skardze oraz w załączonych do niej pismach, a także poprzez naruszenie swobodnej oceny dowodów, co ma wyraz m.in. w nierozpoznaniu zarzutów skarżącego odnośnie nadmiernej uciążliwości egzekucji, przysługiwania mu innych wierzytelności, zmiany banku w którym dokonano zajęcia, jak również braku pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia,

b) art. 141 § 4 ppsa polegające na ogólnikowym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia stronie dokonanie kontroli prawidłowości rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie oraz podjęcia skutecznej polemiki z merytorycznym rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku.

2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora IAS (radca prawny) wystąpił o jej oddalenie, a także o zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Zarzuty skargi kasacyjnej uznał za wadliwie sformułowane, a nadto za niezasadne, gdyż Sąd pierwszej instancji trafnie orzekł na podstawie art. 151 ppsa.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna podlega oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

3.1. Przypomnieć należy, że po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B. Sąd pierwszej instancji przyjął, że brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Dyrektora IAS w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w postaci (bezskutecznego) zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego prowadzonego dla skarżącego. Przyznał bowiem rację organowi nadzoru co do tego, że w realiach niniejszej sprawy należało ograniczyć się do zbadania prawidłowości wskazanej wyżej czynności egzekucyjnej. Wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się

do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora mając

na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13).

Z treści skargi kasacyjnej wynika, że jej autor kwestionuje wszystkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny, a w konsekwencji także przez organ nadzoru. Począwszy od wadliwego odkodowania treści pisma skarżącego wszczynającego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

Sądowi pierwszej instancji autor skargi kasacyjnej zarzuca zaś niewłaściwe dokonanie kontroli legalności postanowienia organu nadzoru poprzez "ograniczenie się jedynie do zbadania prawidłowości czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunku bankowego" bez wyjaśnienia intencji skarżącego, nierozpoznanie zarzutów oraz "ogólnikowe" wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Argumentacja autora skargi kasacyjnej opiera się na założeniu, że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wydanego w trybie przepisów art. 54 § 1 upea obowiązany był dokonywać z urzędu oceny wszystkich działań dokonywanych przez organy orzekające w sprawie w ramach szeroko rozumianego postępowania egzekucyjnego.

3.2. Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, czego konsekwencją jest oddalenie skargi kasacyjnej jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie bowiem z art. 54 § 1 upea zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora (...). Ten przedmiot postępowania wyznaczał zatem zakres i przedmiot kontroli Sądu pierwszej instancji. Do tych też kwestii odniósł się WSA w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku. Wyjaśnił przy tym należycie, że skarga na czynność egzekucyjną znajduje oparcie w przepisach art. 54 upea przez co sprawa może zostać rozpatrzona tylko w tym zakresie. Dodać należy,

że procedura ustanowiona w przepisach upea co do zasady służy przymusowemu wykonaniu obowiązków zobowiązanego w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia.

Spór w rozpatrywanej sprawie w istocie sprowadza się do oceny charakteru przedmiotowego środka prawnego i zakresu, w jakim poruszać się powinien organ egzekucyjny w badaniu skargi złożonej w trybie 54 § 1 upea. W przepisie art. 1a pkt 2 upea zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. To na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Przy czym, chodzi tu nie tylko o działania jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie, czy zarzuty.

Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie,

że określony w art. 54 § 1 upea środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty.

Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalną definicję zamieszczoną w art. 1a pkt 2 upea powołano wyżej. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, a także czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 upea, dopuszcza się zatem badanie tylko tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 § 1 upea, kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA z: 13 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 2053/18; 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób

i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 upea (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że kasator nie postawił Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 54 § 1 upea. Omówienie regulacji zawartych w tym przepisie jest jednak niezbędne dla zrozumienia istoty sporu.

4.1. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 ppsa. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć tylko naruszeń przepisów wskazanych

w skardze kasacyjnej.

4.2. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie

do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny mógł zatem zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji

co do przebiegu sprawy i skoncentrować swoją uwagę na rozważaniach dotyczących oceny zarzutów postawionych zaskarżonemu wyrokowi Sądu pierwszej instancji.

4.3. W świetle art. 176 ppsa skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma

w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom szczególnym. Powinna zatem zawierać dodatkowo m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustaw zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ

na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne, które nie odpowiadają tym warunkom, uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10).

4.4. Podkreślenia wymaga, że o skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu

o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 ppsa, nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ

na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie przez autora skargi kasacyjnej istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Podkreślić należy, że nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.

5. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyżej omówionych wymogów. Wadliwe okazało się założenie kasatora, że Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia obowiązany był dokonywać z urzędu oceny wszystkich działań dokonywanych przez organy orzekające w sprawie w ramach szeroko rozumianego postępowania egzekucyjnego, o czym mowa wyżej.

5.1. Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku z art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa przy czym naruszenie tych przepisów było w ocenie kasatora wynikiem naruszenia art. 33 i art. 59 upea w zw. z art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez ich niezastosowanie

i ograniczenie się jedynie do zbadania prawidłowości czynności egzekucyjnych

w postaci zajęcia rachunku bankowego, podczas gdy zażalenie skarżącego powoływało się również na okoliczności z art. 33 upea, między innymi uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego (pierwsza grupa zarzutów).

W tym zakresie wskazać należy, że przepisy zarówno art. 33 upea, jak i art. 59 upea, posiadają jednostki redakcyjne w postaci paragrafów i punktów, na co trafnie zwrócił uwagę pełnomocnik Dyrektora IAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Już tylko z tej przyczyny wymykają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty kasatora dotyczącego naruszenia bliżej nieokreślonych przepisów art. 33 i art. 59 upea. Dodać należy, że kasator stawia zarzuty oparte wyłącznie na przesłance przewidzianej w puncie drugim art. 174 ppsa, czyli zarzuty procesowe. Nie wykazał jednak, które to przepisy art. 33 i art. 59 upea rzekomo naruszone przez Sąd pierwszej instancji mają charakter procesowy i na czym polega ich naruszenie. Siłą rzeczy nie wykazał, że dalece nieprecyzyjnie wskazywane rzekome naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. W konsekwencji za chybione należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w związku

z art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa. Pierwszy z ww. przepisów ma charakter wynikowy i nie może zostać naruszony, jeżeli Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił skargę, tak jak w niniejszej sprawie. Naruszenie tego przepisu ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli działalności administracji publicznej. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się

z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia tego przepisu (zob. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11). Zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa nie został w żaden sposób uzasadniony. Już tylko z tej przyczyny nie może przynieść oczekiwanego przez kasatora rezultatu. WSA orzekał nadto po zamknięciu rozprawy

na podstawie akt sprawy oraz w jej granicach wytyczonych przez skarżącego. Również z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 133 § 1 ppsa należało uznać za chybiony. Podobnie jak i zarzut naruszenia art. 3 § 1 ppsa, który to przepis dotyczy sądowej kontroli administracji publicznej. Niezadowolenie skarżącego z rozstrzygnięcia sprawy

z jego skargi nie oznacza, że przepis ten został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Przepis art. 64 § 2 kpa nie został zaś naruszony przez organy i przez WSA, gdyż wbrew sugestiom autora skargi kasacyjnej podanie skarżącego wszczynające postępowanie administracyjne nie zawierało tego rodzaju braków, które uzasadniałyby konieczność zastosowania tego przepisu. Jeżeli skarżący uważa, że jego żądanie nie zostało rozpoznane w całości przez organ egzekucyjny, to mógł (może) skorzystać

z instytucji ponaglenia. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną orzekania przez organy stanowiły przepisy art. 54 § 1 i art. 1a pkt 2 upea.

Kwestie zarzutów, których dotyczącą przepisy art. 33 i art. 34 upea, mogą być odrębnie rozstrzygane, w ramach innych postępowań administracyjnych, a później ewentualnie w ramach trybu sądowego, ale nie w ramach niniejszej sprawy. Podobnie jak i kwestie dotyczące ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego

na podstawie stosownych przepisów art. 59 upea.

5.2. Skoro zakres przedmiotowy rozpoznawanej sprawy zakreślają przepisy

art. 54 § 1 upea, to za chybione należało uznać zarzuty stawiane zaskarżonemu skargą kasacyjną wyrokowi WSA, dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Brak było bowiem podstaw do ustalania w niniejszej sprawie tych okoliczności, które nie mogły mieć wpływu na jej wynik, gdyż dotyczyły zagadnień rozstrzyganych w trybie przepisów art. 33 lub art. 59 upea lub w ramach odrębnych postępowań zażaleniowych. W tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały nadto należycie uzasadnione przez co wymykają się spod kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

5.3. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez WSA art. 141 § 4 ppsa. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wyżej wymienionych warunków. Na gruncie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 przyjmuje się, że art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, przyjętego

za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być

na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to zatem po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., I FSK 16/18). Orzeczenie WSA nie będzie się poddawało kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. brak przedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazanie lub niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (zob. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., II FSK 285/16).

W rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził takich naruszeń. Przeciwnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 ppsa, w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także spójną i logiczną wypowiedź co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł nadto klarowne stanowisko co do oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną. Zasadność merytorycznego stanowiska Sądu pierwszej instancji nie może być zaś skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Dodać należy, że Sąd pierwszej instancji omawiając podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy przedstawił stosowne rozważania dotyczące chybionego założenia skarżącego odnośnie do szerokiego zakresu postępowania w trybie art. 54

§ 1 upea, o czym mowa wyżej. Przedstawił zatem szczegółowe rozważania na temat podstawy prawnej rozstrzygnięcia, które pomija kasator, koncentrując swoją uwagę

na polemice z merytorycznym rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku, którego podstawę stanowiły przepisy art. 54 § 1 i art. 1a pkt 2 upea, bez stawiania zrzutów dotyczących rzeczywistej podstawy prawnej zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku dotyczącego skargi na czynności egzekcyjne.

6. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargą kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa, gdyż postawione w niej zarzuty okazały się niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zaś na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa

w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz w zw. ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).