Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2457/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. W. "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2003 r J. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A." zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód ciężarowy marki FORD Transit , rok produkcji 2000 , przywieziony z Niemiec . Do zgłoszenia celnego skarżący załączył rachunek nr [...] z dnia [...] 2003r., z którego wynikało , że wartość w/w pojazdu wynosi [...] EUR.

Naczelnik Urzędu Celnego zakwestionował zadeklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu , a następnie decyzją z dnia [...] 2003 r uznał zgłoszenie celne SAD OGL [...] z dnia [...] 2003 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i zmieniając odpowiednie pola dokumentu SAD orzekł, że wartość celna przedmiotowego pojazdu wynosi [...] zł. Towar został objęty wnioskowaną procedurą.

Organ celny podniósł , iż w wyniku weryfikacji przedłożonych dokumentów zadeklarowana wartość celna pojazdu została zakwestionowana na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz.117 ze zm.). Podstawą do tego było porównanie ceny zadeklarowanej przez skarżącego tj. [...] EUR ze średnią ceną samochodu odpowiadającą typowi sprowadzonego pojazdu , zawartą w katalogu "Schwackeliste" wydawnictwa "Eurotaxschwacke" Niemcy wynoszącą [...] EUR . Cena określona w katalogu jest wyższa od kwoty wynikającej z przedłożonego rachunku, dlatego cena transakcyjna nie mógł być przyjęta .

W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie wskazanego przepisu organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art.25 - 29 Kodeksu celnego. Postępowanie w kwestii określenia wartości celnej samochodów używanych zostało opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej i opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz.908). W związku z powyższym wartość celna dla w/w samochodu została ustalona na podstawie art.29 Kodeksu celnego (tzw. metoda ostatniej szansy ). W świetle powyższych ustaleń - w ocenie organu celnego - można oprzeć się na katalogach lub specjalistycznych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych samochodów.

W rozpatrywanej sprawie organ celny , mając na uwadze wynik rewizji celnej , za podstawę wyceny zgodnie z metodą "ostatniej szansy" przyjął kwotę [...] PLN tj. wartość rynkową netto tego pojazdu według katalogu " EUROTAX" II/2003 , a następnie wartość tę pomniejszono o zwyczajowa marże w wysokości 10% . Ustalona w ten sposób wartość celna przedmiotowego pojazdu wyniosła [...] EUR na warunkach dostawy DDU.

Od powyższej decyzji skarżący odwołał się zarzucając , że zaskarżona decyzja w sposób oczywisty narusza utrwalone orzecznictwo NSA , zgodnie z którym ustalenie ceny transakcyjnej powinno nastąpić według miejsca zakupu pojazdu , przy uwzględnieniu stopnia jego uszkodzeń . Kosztorys napraw samochodu powinny być ustalony i obliczony według cen istniejących w miejscu zakupu.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu celnego l instancji.

Organ odwoławczy stwierdził , że cena podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych. Wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada wartości towaru . Ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach , jakimi w przypadku samochodów mogą być specjalistyczne katalogi cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych. Zakwestionowanie ceny sprzedaży możliwe jest tylko w odniesieniu do notowań na rynkach zagranicznych, dlatego prawidłowo należało dokonać porównania z danymi wynikającymi z wydawnictwa "Schwackełiste" wydawnictwa EurotaxSchwacke , zawierającego uśrednione ceny samochodów używanych na rynku niemieckim.

Organ l instancji dokonał porównania wartości transakcyjnej z danymi zawartymi w katalogu "Schwackełiste" nr 3/2003 wydawnictwa EurotaxSchwacke , zgodnie z którym średnia wartość pojazdu tego samego typu i rocznika wynosiła na rynku niemieckim [...] EUR. Wartość zadeklarowana była niższa o 57% od wartości ustalonej na podstawie danych pochodzących z ww. katalogu. Wielkość tej różnicy -zdaniem Dyrektora Izby Celnej - uzasadnia stwierdzenie , że zadeklarowana kwota była w oczywisty sposób zaniżona w stosunku do poziomu cen na rynku Unii Europejskiej. Zakwestionowanie wysokości ceny transakcyjnej było zatem uzasadnione .

Ustalając wartość celną importowanych używanych pojazdów samochodowych - zgodnie z Wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej - metodą ostatniej szansy istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - zastosował wskazaną metodę ustalania wartości celnej przedmiotowego samochodu . Biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu "Eurotax" cenę samochodu tego samego typu organ celny odjął zwyczajowa marżę w wysokości 10%. Przy ustalaniu wartości celnej organ celny nie uwzględnił innych korekt, poza marżą , gdyż skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających konieczność zastosowania odliczeń.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art.23 § 1 poprzez pominięcie treści tego przepisu oraz § 7 poprzez oparcie rozstrzygnięcia na tym przepisie mimo braku podstaw i uzasadnionych przyczyn w oparciu o które mogłaby być kwestionowana wiarygodność i dokładność dokumentów służących do określenia wartości celnej.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania , a to art.120 , art. 121, art.122 w związku z art.187 Ordynacji podatkowej , poprzez nie przeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego . Organ celny bezkrytycznie oparł rozstrzygnięcia na katalogach Schwackeliste oraz Eurotax, bez uwzględnienia uszkodzeń pojazdu , które jednak nie były przeszkodą do dopuszczenia pojazdu do ruchu. Do skargi została załączona opinia biura rzeczoznawców niemieckich . W ocenie skarżącego niedopuszczalne jest ustalanie wartości rynkowej spornego pojazdu na rynku polskim w oparciu o katalog "Eurotax" . W związku z powyższym skarżący przedłożył opinię rzeczoznawcy uprawionego do oszacowania z miejsca zakupu samochodu, zgodnie z którą wartość tego pojazdu wynosi [...] EUR . Przedmiotowa opinia stwierdza również uszkodzenia dachu , nadkoli , błotników oraz zadrapania i ślady rdzy , uszkodzenia powłoki lakierniczej. Uszkodzenia te miały wpływ na wartość pojazdu , chociaż nie stanowiły przeszkody dla dopuszczenia do ruchu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo , odnosząc się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Celnej podniósł , że w przedmiocie oceny wiarygodności faktury w zakresie widniejącej ceny zakupu sprowadzonego pojazdu organ celny przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe , które pozwoliło na ustalenie ceny samochodu w momencie zakupu na terytorium Niemiec oraz do stwierdzenia , że cena transakcyjna stanowi kwotę ponad 58% niższą. Ocena wiarygodności rachunku zakupu była przeprowadzona od strony materialnej , w oparciu o ceny obowiązujące w kraju miejsca zawarcia transakcji . W związku z tym zarzut , że organ celny nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego jest nie zgodny z prawdą.

Zaskarżona decyzja w sposób dokładny - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - omówiła problemy występujące podczas ustalania wartości celnej i zasadnym było na tym etapie postępowania wykorzystanie średnich cen pojazdów na rynku krajowym publikowanych w specjalistycznych wydawnictwach.

Odnośnie zarzutu nie uwzględnienia przy przeprowadzonej kalkulacji wartości celnej uszkodzeń pojazdu, które miały wpływ na tę wartość, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że dokonanie ewentualnej korekty z uwagi na stan towaru powinno być przeprowadzone na podstawie oceny technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę w rozumieniu art.79 a ustawy o ruchu drogowym lub posiadającego status biegłego sądowego . Ocena ta powinna określać procentowo stopień uszkodzeń badanego pojazdu.

W toku prowadzonego postępowania , zarówno przed l , jak i przed II instancją skarżący nie przedstawił takiej oceny technicznej mimo , że na nim spoczywał ciężar udowodnienia faktu , z którego wywodził skutki prawne.

Za nieuzasadnione Dyrektor Izby Celnej uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania , gdyż - jego zdaniem -postępowanie było prowadzone zgodnie z tymi przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa .

Wartością celną towaru , zgodnie z art.23§1 Kodeksu celnego jest wartość transakcyjna , to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

Zasada wyrażona w art.23 § 1 Kodeksu celnego doznaje ograniczenia wynikające go z art.23 § 7 , który stanowi , że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Objęcie towaru procedurą celną składa się z dwóch faz : pierwsza - to przedstawienie stosownych dokumentów wraz z towarem , druga - to weryfikacja przedłożonych dokumentów pod względem formalnym i materialnym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolity jest pogląd , że art.23 § 7 Kodeksu celnego upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej.

W rozpatrywanej sprawie organy celne nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentu stwierdzającego wartość celną sprowadzonego przez skarżącego pojazdu zakwestionowały jego wartość celną z uwagi na niską cenę wskazaną w umowie w stosunku do jego rzeczywistej wartości.

Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami . Ustalenie tych "innych" cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy .

Faza weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru w pierwszej kolejności musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji , aby można było ustalić wartość celną towaru w oparciu o jedną z metod wskazanych w Kodeksie celnym.

Niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego.

W rozpatrywanej sprawie organy celne obu instancji dokonały porównania ceny zadeklarowanej przez skarżącego z cenami wynikającymi z katalogu cen samochód używanych w Niemczech , tj. kraju eksportu. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej , że w istocie nie chodziło o ustalenie wartości celnej pojazdu dla konkretnego rocznika, lecz o ustalenie, czy wartość zadeklarowana odpowiada rzeczywistej wartości sprowadzonego pojazdu, biorąc pod uwagę ceny na rynku kraju eksportu.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w zakresie oceny wiarygodności zadeklarowanej przez skarżącego wartości celnej samochodu organy celne nie naruszyły obowiązującego prawa .

Sąd podzielił też stanowisko organów celnych , iż właściwą metodą ustalania wartości celnej dla pojazdów używanych jest metoda określona w art.29 Kodeksu celnego , ale - jak wyżej podkreślono - wcześniej organy te muszą skutecznie podważyć wartość celną zadeklarowaną. W rozpatrywanej sprawie postępowanie organów celnych było zgodne z prawem . Studium 1.1 określające postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartością celnej i powołane w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w pkt.17 stanowi, że można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych.

Odnośnie stanu pojazdu i przedstawionej dopiero na etapie skargi opinii sporządzonej w Niemczech , Sąd w pełni podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w odpowiedzi na skargę , iż dowód ten nie mógł być uwzględniony , skoro nie został przedstawiony organom celnym na etapie prowadzonego postępowania przed l , czy przed II instancją. Nie bez znaczenia ma okoliczność , że skarżący miał zagwarantowany czynny udział w tym postępowaniu i korzystał z tego prawa . W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego tj. w dniu 1.08.2003 r skarżący nie podnosił kwestii uszkodzeń pojazdu , mimo iż przedstawił pojazd do oględzin rzeczoznawcy w Niemczech. Pismem z dnia [...] 2003 skarżący został powiadomiony o możliwości przedstawienia wszelkich dowodów w trybie art.200 § 1 Ordynacji podatkowej, jednak z tej możliwości nie skorzystał, chociaż przedłożona przez niego opinia - jak wynika z widniejącej na niej daty - została sporządzona już w dniu [...] 2003r.

Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem; jeżeli dokument nie był przedstawiony organom celnym w toku prowadzonego postępowania , mimo że był w posiadaniu skarżącego , to skutki tego zaniechania nie mogą obciążać tych organów.

W związku z powyższym należy stwierdzić , że zarówno zakwestionowanie zadeklarowanej wartości celnej , jak i ustalenie nowej wartości celnej było zgodne z prawe i Sąd w tym zakresie podzielił stanowisko organów celnych .

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , dlatego działając na podstawie art.151 w/w ustawy orzekł jak w sentencji.