Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 972/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Powołane przepisy: article: art. 16, 107 par. 3, 126, 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30, 32
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 62 par. 1, 84, 79 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Teza: Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 kpa, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w tej ustawie lub w ustawach szczególnych.(...)

Zdaniem Sądu niewątpliwie ustawą szczególną wobec kpa przewidującą tryb wzruszenia decyzji ostatecznych jest ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych,  która  zgodnie  z  treścią art.  32 ust. 2, tylko w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie odsyła do przepisów ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego.

W szczególności art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w treści obowiązującej w chwili wydawania zaskarżonej decyzji stanowił, że organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne. Dlatego też, nie było potrzeby w sprawie poddanej kontroli sądu stosowania instytucji wznowienia postępowania wynikającej z art.145§1 pkt 5 kpa.

TEZY

Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 kpa, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w tej ustawie lub w ustawach szczególnych.(...)

Zdaniem Sądu niewątpliwie ustawą szczególną wobec kpa przewidującą tryb wzruszenia decyzji ostatecznych jest ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych,  która  zgodnie  z  treścią art.  32 ust. 2, tylko w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie odsyła do przepisów ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego.

W szczególności art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w treści obowiązującej w chwili wydawania zaskarżonej decyzji stanowił, że organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne. Dlatego też, nie było potrzeby w sprawie poddanej kontroli sądu stosowania instytucji wznowienia postępowania wynikającej z art.145§1 pkt 5 kpa.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Bernadeta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. [ ]


UZASADNIENIE

J.Z. złożyła w dniu..........2005 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, na córkę B.Z. urodzoną w dniu.........2004 r.

Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. decyzją z dnia........2005 r. orzekł o przyznaniu skarżącej świadczenia w formie:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko B.Z. , w kwocie 43 zł miesięcznie, na okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r.

2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka B.Z. , w kwocie 220 zł miesięcznie, na okres od 1.09.2005 r. do 31.08.2006 r.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał ustawę z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W krótkim uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skarżąca spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczeń.

Skarżąca w dniu .........2006 r., złożyła przed organem oświadczenie, że od miesiąca ........2005 r. do..............2006 r. wraz z córką B.T. mieszkała wspólnie z jej ojcem, W.T. , który przez ten czas utrzymywał skarżącą i córkę. W tym dniu powróciła do swojego poprzedniego miejsca zamieszkania. Ojciec dziecka jednak do nich przychodzi, przynosi jedzenie dla córki i pieluchy, kontaktuje się telefonicznie. Ojciec uznał dziecko przed kierownikiem USC w dniu.........2006 r.

Postanowieniem z dnia.........2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy w S. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia...........2005r., w sprawie przyznania J.Z. świadczeń rodzinnych. W krótkim uzasadnieniu postanowienia wskazał, że po wydaniu decyzji, wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne przytaczając treść art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Burmistrza Miasta i Gminy S. decyzją z dnia.......2006 r., uchylił w części swoją decyzję z dnia .......2005 r., w sprawie przyznania skarżącej J.Z. od dnia...........2005r. świadczeń rodzinnych uznając, że świadczenia wypłacone skarżącej po dniu ..........2005 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi. Jako podstawę prawna rozstrzygnięcia organ wskazał art. 3 pkt 17a, art. 5 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 20, art. 23 ust. 4a i 4b, art. 32 ust. 1, art. 48 ust. 3, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku wznowionego postanowieniem z dnia.........2006 r. postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, ustalono w oparciu o oświadczenie skarżącej z dnia..........2006 r., że od miesiąca ......2005 r. córkę B.T. skarżąca wychowuje wspólnie z jej ojcem, W.T. Wspólne wychowywanie dziecka z jego ojcem, nie pozwala osobie samotnej (panna), na pobieranie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Od chwili, kiedy skarżąca zaczęła wychowywać córkę, wspólnie z jej ojcem, utraciła prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania. Zatem dodatek ten wypłacony po wrześniu 2005 r., jest świadczeniem nienależnie pobranym i jako taki podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami.

Zgodnie z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba samotnie wychowująca dziecko oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu (...), jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;

2) ojciec dziecka jest nieznany.

Ponadto w chwili, gdy skarżąca wychowuje dziecko z jego ojcem, do dochodu rodziny wlicza się dochody ojca dziecka z roku 2004.

Na podstawie danych zawartych w oświadczeniu o wysokości dochodu uzyskanego z działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej w 2004 roku przez W.T. , ustalono, iż dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wyniósł 704,81 zł. Kwota ta jest wyższa od kryterium dochodowego, które wynosi 504 zł na osobę w rodzinie (art. 5 ust. 1), zatem skarżąca nie spełnia przesłanek ustawy o świadczeniach rodzinnych do pobierania zasiłku rodzinnego od miesiąca października 2005, tj. od miesiąca, w którym zaczęła skarżąca wychowywać córkę z jej ojcem.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest zobowiązana do ich zwrotu.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia.

Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że faktycznie złożyła oświadczenie, ale było ono nieprecyzyjne, ponieważ nie miała gdzie mieszkać w tym okresie i dopiero w .........2006 r. w drodze dziedziczenia otrzymała domek gdzie obecnie zamieszkuje. Będąc w K. nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem dziecka, bo wówczas nie uznał on jeszcze dziecka, co nastąpiło dopiero w dniu........2006 r. Oświadczyła, że wspólnie wychowywali dziecko, ale było to nieprecyzyjne, ponieważ ojciec dziecka nie dawał na jego utrzymanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia .......2006 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że organ I instancji wydając w dniu...........2005 r. decyzję, działał w oparciu o zawartą w art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych definicję osoby samotnie wychowującą dziecko, co wówczas oznaczało "pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka".

Z dniem 1.01.2006 r. definicja osoby samotnie wychowującej dziecko została zmieniona i znalazła się w przepisie art. 3 pkt 17a ustawy, w myśl której za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się "pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem".

W obu przypadkach ustawa operuje pojęciem "wspólne wychowanie dziecka"; w pierwszej i drugiej definicji chodzi także o "ojca dziecka".

W odniesieniu do pojęcia "ojca dziecka", ustawa nie ma własnej autonomicznej definicji tej instytucji, a zatem odsyła do ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w przepisach dotyczących uznania dziecka. Pojęcie "ojcostwo dziecka" ujęte jest wąsko, pomija ojcostwo biologiczne, czy faktyczne odczucia stron w tym zakresie i odnosi się tylko do "ojcostwa prawnego". To z kolei może wynikać z domniemania zawarcia małżeństwa z matką dziecka, albo sądowego ustalenia ojcostwa lub uznania dziecka przed właściwym organem - w myśl art. 79 § 1 k.r. i o.

W sprawie nastąpiło uznanie dziecka przed kierownikiem USC w dniu...........2006 r. Uznanie dziecka ma charakter deklaratoryjny i działa wstecz, co wynika z deklaratoryjnego charakteru uznania. Skutki uznania (ex tunc) rozciągają się jedynie na stosunki rodzinnoprawne między uznanym a uznającym i nie dotyczą natomiast stosunków— prawnych innego rodzaju.

Zatem skutki uznania ojcostwa małoletniej B.T. przez jej ojca W.T. mają charakter wsteczny, co oznacza, zgodnie z treścią oświadczenia skarżącej z dnia........2005 r., że od ...........2005 r. wychowywała dziecko z prawnym ojcem dziecka, a więc nie była ona osobą samotnie wychowującą dziecko, ani w myśl art. 3 pkt 17 ani art. 3 pkt 17a ustawy.

Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z treścią art. 96 krio, pod pojęciem "wychowania dziecka" rozumie się wychowanie fizyczne i duchowe dziecka. W sprawie, wspólne zamieszkanie ojca – W.T. ze swoim dzieckiem i matką, uiszczanie za niego czynszu, umożliwieniu lub przygotowywanie posiłków, zapewnienie mu noclegu, dbanie o jego bezpieczeństwo, osobista i codzienna styczność z nim, spełnia niewątpliwie przesłanki wspólnego wychowywania dziecka z jego matką.

Kolegium zweryfikowało wyliczenia matematyczne dokonane przez organ I instancji w zakresie ustalenia łącznego dochodu rodziny skarżącej i W.T. za rok 2004 w kierunku możliwości ustalenia prawa skarżącej do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. Ustalenia te, pokazują, że łączny dochód wynosił 704,81 zł miesięcznie na osobę i przekraczało kryteria ustawowe, które wynosi 504zł.

SKO wskazało, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozwalają organom ustalającym prawo do zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych działania w granicach swobodnego uznania, co oznacza, że organy te ustalają jedynie stan faktyczny sprawy i dokonują subsumcji tego stanu pod przepisy prawa.

Na powyższą decyzje J.Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez bezpodstawne przyjęcie, że przyznane świadczenia były nienależnie pobrane, bo matka dziecka mieszkała od ........2005 r. do .......2006 r. z ojcem dziecka, choć nie pozostawała na jego utrzymaniu i nie brał on udziału w procesie wychowawczym dziecka, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że wspólne gospodarowanie z W.T., tj. ojcem małoletniej córki - B.Z. w jego lokalu mieszkalnym przy ul. ..........w okresie od .......2005 r. do dnia........2006 r. było wymuszone brakiem własnego lokum. Ponadto podniosła, że organ znaczenie słowa "zamieszkiwanie" uznaje za równoznaczne ze słowem "wychowywanie".

Zdaniem skarżącej zgodnie z art. 12 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych można przyznać zasiłek rodzinny pannie samotnie wychowującej dziecko.

O przymusowości wspólnego zamieszkiwania skarżącej z ojcem jej dziecka świadczy fakt, że po dniu........2006 r. skarżąca wraz z córką wyprowadziła się z mieszkania W.T. i zamieszkała w domu w P., gdzie nie ma elektryczności i wody. Niemniej w dniu........2006 r. W.T. i uznał swoje ojcostwo wobec córki skarżącej, tj. B.Z. .

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto SKO wskazało, że konsekwencją wspólnego gospodarowania w rodzinie skarżącej była decyzja ojca dziecka z dnia ........2006r. o jego uznaniu. Decyzje takie zapadają, kiedy rodzice dziecka mają wspólną wizję wspólnego życia i wychowywania dziecka. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie rozdzielają skutków w zakresie dobrowolnego lub przymusowego wspólnego wychowywania dziecka.

Znaczenie instytucji "wspólnego wychowywania dziecka", jako jedna z grupy prawa rodzinnego i jej rozumienie zarówno naukowe, jak i potoczne z reguły nie budzą wątpliwości. Takich wątpliwości początkowo nie miała skarżąca, kiedy to złożyła oświadczenie przed organem I instancji w dniu........2006 r. Dopiero późniejsze przemyślenia skarżącej w tym zakresie doprowadziły do konstatacji odmiennych. Oznaczałoby to, że utrzymanie dziecka przez jego ojca, a więc także interesowanie się, na co przeznaczane są łożone przez niego pieniądze, interesowanie się, jakie są potrzeby dziecka w okresie około 6 miesięcy, nagle może być rozumiane w inny sposób niż wychowywanie dziecka przez łożącego na nie ojca. Te rozważania zdaniem SKO należy rozpatrywać w kontekście, nie oddzielnego, ale wspólnego ze sobą zamieszkiwania rodziców dziecka w jednym lokalu mieszkalnym. Ustalenia w ocenie organu I instancji, jak i Kolegium nie budziły żadnych wątpliwości, że J.Z. i W.T. w okresie od ......2005 r. do.........2006 r. wspólnie wychowywali swoją córkę - tj. B.Z. , a więc skarżąca nie była osobą samotnie wychowującą dziecko w myśl definicji zamieszczonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, a co za tym idzie, nie mogła być beneficjentką wcześniej ustalonych świadczeń z tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.

Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z dnia 20.07.2005 r., I FSK 68/05, LEX nr 172990). Zgodnie, bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego (wyrok NSA z dnia 2.11.2005 r., I FSK 264/05, LEX nr 187951).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie w pełni w wyniku uwzględnienia zarzutów w niej podniesionych a organy naruszyły przepisy w zakresie poniżej wskazanym.

W sprawie poddanej kontroli Sądu zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ja decyzja organu I instancji zapadły we wznowionym postępowaniu w trybie art.145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze. zm.) zwanej dalej kpa. Dlatego też przede wszystkim podlegały badaniu przesłanki podjęcia takiego rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniu organu I instancji z dnia .........2006 r.

Zgodnie z treścią art.107 §3 kpa, uzasadnienie faktyczne postanowienia, do którego ten przepis stosuje się odpowiednio z mocy art. w zw. z art.126 kpa, powinno w szczególności zawierać, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej-zaś uzasadnienie prawne-wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

Postanowienie z dnia.........2006 r. organu I instancji o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia ........2005r., w sprawie przyznania J.Z. świadczeń rodzinnych nie zawiera elementów koniecznych dla kontroli tego rozstrzygnięcia wynikających z art.107 § 3 kpa. W uzasadnieniu tego postanowienia organ poza przytoczeniem treści art. 145 §1 pkt 5 kpa wskazał jedynie, że po wydaniu decyzji, wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W konsekwencji tego przedmiotowe postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

O tym, że naruszenie to w odniesieniu do przyczyn wznowienia mogło mieć wpływ na wynik sprawy świadczy treść oświadczenia skarżącej z dnia .......2006r., że od miesiąca ........2005 r. do.......2006 r. wraz z córką B.T. mieszkała wspólnie z jej ojcem, W.T., który przez ten czas utrzymywał skarżącą i córkę. Z treści tego oświadczenia wynika ponadto, że W.T. uznał dziecko w dniu.........2006 r.

Zdaniem Sądu dopóki prawomocnym rozstrzygnięciem sądu powszechnego lub poprzez uznanie nie zostanie ustalone ojcostwo nie można mówić o jego prawnym istnieniu, pomimo, że uznanie lub ustalenie ojcostwa wywołuje skutki od chwili narodzenia dziecka. Trafnie, bowiem SKO wskazało, że w odniesieniu do pojęcia "ojca dziecka", ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) nie ma własnej autonomicznej definicji tej instytucji, a zatem odsyła do ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 ze zm.) w przepisach dotyczących uznania dziecka. Pojęcie "ojcostwo dziecka" ujęte jest wąsko, pomija ojcostwo biologiczne, czy faktyczne odczucia stron w tym zakresie i odnosi się tylko do "ojcostwa prawnego". To z kolei może wynikać z domniemania wynikającego z zawarcia małżeństwa z matką dziecka (art.62 §1 krio), albo sądowego ustalenia ojcostwa (art.84 i nast. krio) lub uznania dziecka przed właściwym organem (art. 79 § 1 krio).

Dlatego też nie można było uznać, za okolicznością nową i nieznaną organowi w chwili wydawania ostatecznej decyzji w dniu .........2005 r., w rozumieniu art.145 § 1 pkt 5 kpa- okoliczności uznania dziecka B.T. dokonanego dopiero w dniu........2006 r. w powiązaniu nawet z tym, że od miesiąca ........2005r. skarżąca- matka dziecka zamieszkiwała wspólnie z W.T. , którego traktowała faktycznie jak ojca dziecka.

Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony do tego organ administracji, działający w granicach prawa, korzysta z domniemania prawidłowości. Jeżeli decyzja taka jest jednocześnie decyzją ostateczną, korzysta ponadto z ochrony wynikającej z art. 16 kpa, co oznacza, że jej wzruszenie może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w tej ustawie lub w ustawach szczególnych.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. System weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej składa się kilka trybów, które oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi naruszenie prawa, będące podstawą do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Zdaniem Sądu niewątpliwie ustawą szczególną wobec kpa przewidującą tryb wzruszenia decyzji ostatecznych jest ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, która zgodnie z treścią art. 32 ust. 2, tylko w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie odsyła do przepisów ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego.

W szczególności art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w treści obowiązującej w chwili wydawania zaskarżonej decyzji stanowił, że organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne. Dlatego też, nie było potrzeby w sprawie poddanej kontroli sądu stosowania instytucji wznowienia postępowania wynikającej z art.145 §1 pkt 5 kpa.

W ocenie Sądu, uchybienia popełnione przez organy w toku prowadzonego postępowania, a przede wszystkim stopień naruszenia prawa, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji a także postanowienia organu I instancji z dnia........2006r. o wznowieniu postępowania.

Z tych względów Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Niewątpliwie przyznawanie zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych nie zależy do uznania organu administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, i nie jest możliwe przyznanie zasiłku, gdy warunki te nie są spełnione. Dlatego też organy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane będą zgodnie z treścią art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uwzględnienia wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w niniejszym uzasadnieniu dla przeanalizowania możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji o przyznaniu skarżącej tych świadczeń w odniesieniu do przesłanek tego wzruszenia określonych w art.32 ust. 1 ustawy oświadczeniach, do których bezpośrednio Sąd się nie odnosi. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że decyzja wydana na podstawie wskazanego przepisu art. 32 nie przesądza jeszcze o zaistnieniu możliwości nałożenia obowiązku zwrotu tych świadczeń odrębną decyzją, na podstawie art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych.