Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 760/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 4. par. 9, par. 20
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 7, 77, 79
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz Z. M. kwotę [...] złotych ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik BP w I. uchylił decyzję z dnia [...] w wyniku wznowienia postępowania i odmówił skarżącemu przyznania renty strukturalnej.

W uzasadnieniu podał, że w dniu 02 sierpnia 2004 r. Z. M. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w I. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, w którym zadeklarował do przekazania działkę nr [...] o powierzchni 8,23 ha.

Organ I instancji w dniu [...] wydał postanowienie o spełnieniu przez wnioskodawcę warunków niezbędnych do przyznania renty strukturalnej.

W dniu 11 maja 2005r. producent złożył w Biurze Powiatowym dokumenty potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego, za wyjątkiem działki [...] o powierzchni 0,3018 ha oraz zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia 09 maja 2005r. producent rolny oświadczył, iż nie jest właścicielem lub współwłaścicielem innych nieruchomości rolnych.

W dniu [...] Kierownik BP wydał decyzję o przyznaniu Z. M. renty strukturalnej. Powyższa decyzja nie została zaskarżona, w związku z tym stała się ostateczna.

Następnie w dniu 07 marca 2006r., w związku z waloryzacją kwoty najniższej emerytury, organ I instancji na podstawie § 12 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 nr 114 poz. 1191 ze zm.), zmienił wysokość przyznanego świadczenia.

W dniu 16 lutego 2007r. do Biura Powiatowego wpłynęło pismo Kierownika Placówki Terenowej KRUS w I. wraz z umową dzierżawy z dnia 15 sierpnia 2003r., oświadczeniem dotyczącym sposobu użytkowania gruntów, pismem w sprawie zwrotu gruntów o powierzchni 9,71 ha na działce nr [...] oraz aktem notarialnym z dnia 26 stycznia 2007 r. Dokumenty te, zdaniem organu, świadczyły o tym, że Z. M. w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej był współwłaścicielem działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 9,71 ha o czym nie powiadomił Kierownika BP w I. W dniu 20 lutego 2007 r. beneficjent dostarczył do Biura Powiatowego m.in. wniosek o dokonanie działu spadku po zmarłej J. M. z dnia 09 sierpnia 2004r., postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia [...] sygn. akt [...] oraz z dnia [...] sygn. akt [...]. Zgodnie z ww. dokumentami Z. M. nabył spadek po J. M., zmarłej w dniu 09 listopada 1996r., w skład którego wchodził między innymi udział we własności gospodarstwa rolnego, położonego na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 9,71 ha, w wymiarze 2/24 części. Ponadto beneficjent złożył w Biurze Powiatowym dokumenty świadczące, iż ww. grunty do momentu ich sprzedaży przez współwłaścicieli w dniu 26 stycznia 2007r. były użytkowane przez dzierżawcę oraz, że Z. M. nie prowadził na nich działalności rolniczej.

Mając powyższe na uwadze, Kierownik Biura Powiatowego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej Z. M. zakończone decyzją ostateczną. W wyniku wznowienia organ I instancji ustalił, iż nowe okoliczności w sprawie, nieznane organowi w dniu wydania decyzji, przesądzają, iż nie został spełniony podstawowy warunek do przyznania renty strukturalnej zawarty w § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004r. Zgodnie z ww. przepisem wnioskodawca w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia o spełnianiu warunków powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Natomiast producent nie przekazał we wskazanym terminie wszystkich gruntów stanowiących jego własność, ponieważ po upływie 6 miesięcy pozostawał właścicielem gruntów powyżej 0,50 ha.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] Kierownik BP w I. po wznowieniu postępowania uchylił decyzję z dnia [...] i odmówił skarżącemu przyznania renty strukturalnej. Stwierdził, że w chwili składania przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej był on współwłaścicielem nieruchomości rolnej, wskutek czego nie została spełniona podstawowa przesłanka do otrzymania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, pomimo posiadania przez wnioskodawcę świadomości o nieskorzystaniu z przysługującego mu 6-miesięcznego terminu do przekazania własności gospodarstwa.

Od decyzji organu I instancji producent wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., poprzez błędne przyjęcie, iż w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nie spełniał warunku przekazania gospodarstwa rolnego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie wznowionego postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podniósł, że organ w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazał, iż pozostawił działkę [...] o powierzchni 0,3018 ha na własne potrzeby, ponieważ ta działka również została sprzedana w dniu 09 maja 2005 r. Beneficjent wyjaśnił także, że na mocy postanowienia sądu z dnia [...] nabył spadek po zmarłej matce w postaci udziału we współwłasności nieruchomości, jednakże nie można wskazywać wielkości jego udziału w hektarach. W ocenie skarżącego, spełnił on wszystkie warunki do przyznania renty strukturalnej. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem, to zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej jest podstawą uzyskania renty, nie zaś bycie właścicielem lub współwłaścicielem gospodarstwa. Producent wskazał także, iż obowiązkiem wnioskodawcy jest wyłącznie przekazanie użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, w którym prowadziło się działalność rolniczą, natomiast na gruntach otrzymanych w spadku nie prowadził nigdy działalności.

W dniu 02 sierpnia 2007 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynęło pismo strony, w którym podniosła, iż zgodnie z opinią radcy prawnego, na którą powoływał się organ I instancji w piśmie z dnia 10 kwietnia 2007 r., spełnia on warunki do przyznania renty strukturalnej. Ponadto skarżący podkreślił, iż decyzja o odmowie przyznania renty została podjęta wspólnie przez organ I i II instancji. Zarzucił również, że w skrytości, bez jakiegokolwiek poinformowania pozbawia się go środków do życia.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskodawca, aby uzyskać rentę strukturalną, musi spełnić liczne przesłanki, a zwłaszcza, zgodnie z § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia winien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, przy czym warunek ten jest spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego zarówno uprawniony do renty, jak i jego małżonek nie jest posiadaczem, współposiadaczem użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 0,50 ha. Organ podkreślił, że z materiału dowodowego wynika, iż skarżący, w chwili składania dokumentów potwierdzających zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej był współposiadaczem nieruchomości rolnej położonej w S. Z aktu notarialnego umowy sprzedaży (Rep [...] nr [...]) wynika natomiast, że powyższa nieruchomość została sprzedana przez wszystkich współwłaścicieli A. B. w dniu 26.01.2007 r., a więc po upływie 6 miesięcznego terminu wymaganego przepisami prawa. Na podstawie bowiem § 20 ust. 7 ww. rozporządzenia, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Dopiero po spełnieniu tego warunku można by mówić o zaprzestaniu działalności rolniczej, o którym mowa w § 9 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 9 warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,50 ha. Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie skarżący, w związku z otrzymanym spadkiem, pozostał współwłaścicielem 9,71 ha. Zasadne jest więc, zdaniem organu, stwierdzenie, że tytuł współwłasności Z. M. w nieruchomości w postaci gospodarstwa rolnego musi być rozumiany jako współposiadanie, o którym mowa w § 9 pkt 1 rozporządzenia. Tym samym, warunek określony w przedmiotowym przepisie nie został przez stronę spełniony. Dyrektor wskazał, że wniosek o przyznanie renty strukturalnej został przez skarżącego złożony 02.08.2004 r. natomiast umowa sprzedaży przedstawiona przez beneficjenta jest z dnia 26.01.2007 r. Dodatkowo zauważył że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rent strukturalnych warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, a przekazanie nastąpiło na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w drodze dzierżawy, na podstawie zawartej na okres co najmniej 10 lat pisemnej umowy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków lub umowy w formie aktu notarialnego. Organ stwierdził, że nie można przyjąć, że działka nr [...] została przekazana w ramach programu rent strukturalnych, ponieważ umowa zawarta w dniu 26.01.2006 r. nie spełnia kryteriów wskazanych ww. przepisami prawa, a przede wszystkim została zawarta po upływie 6-miesięcznego terminu.

Odnosząc się do zarzutu, że organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania renty, pomimo opinii radcy prawnego, która wskazywała, iż spełnia on warunki do jej przyznania, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą działania organów administracji, zgodnie z art. 6 Kpa, są przepisy prawa. Wszelkie decyzje podejmowane przez organ muszą znajdować odzwierciedlenie w obowiązujących aktach normatywnych. Pomoc finansowa w ramach rent strukturalnych, która stanowi jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, może być przyznawana wyłącznie producentom rolnym spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. W związku z powyższym rozstrzygnięcie Kierownika BP w I. musiało być oparte przede wszystkim na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. Ponadto organ wskazał, że stanowisko prezentowane przez Kierownika BP w decyzji o odmowie przyznania renty strukturalnej jest zgodne ze stanowiskiem Centrali ARiMR oraz orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

W odniesieniu do kolejnego zarzutu skarżącego, że decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej była wydana łącznie przez organ I i II instancji, Dyrektor wyjaśnił, że stosownie do § 17 ust. 1 ww. rozporządzenia, to Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydaje decyzje administracyjne w sprawach przyznania, zawieszania i zmniejszania rent strukturalnych. W związku z powyższym podjęcie rozstrzygnięcia o przyznaniu bądź odmowie przyznania renty strukturalnej należy wyłącznie do Kierownika BP. Niemniej jednak Kierownik Biura Powiatowego, zgodnie z regulaminem organizacyjnym Agencji, może zwrócić się do Dyrektora Oddziału Regionalnego z prośbą o wykładnię przepisów rozporządzenia w celu jednolitego stosowania prawa przez wszystkie komórki Agencji. Niemniej jednak podjęcie decyzji w każdej sprawie należy wyłącznie do Kierownika BP. Ponadto odnosząc się do zarzutu pozbawienia środków do życia bez jakiegokolwiek poinformowania, organ wyjaśnił, iż decyzją Kierownika BP w I. z dnia [...] odmówiono skarżącemu prawa do renty strukturalnej, czym poinformowano wnioskodawcę o zaprzestaniu jej wypłacania. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 2 rozporządzenia odwołanie od decyzji w sprawie odmowy przyznania renty strukturalnej nie wstrzymuje jej wykonania. Organ nadmienił, że powyższe zostało również wskazane wnioskodawcy w piśmie wyjaśniającym z dnia 19.07.2007 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Powtórzył zarzuty, które stanowiły treść odwołania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie § 20 ust. 3 w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., poprzez błędne przyjęcie, iż w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, nie spełniał warunków do jej uzyskania, w postaci nie przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Zdaniem skarżącego powyższe warunki zostały przez niego spełnione, bowiem zgodnie z ww. przepisami renta strukturalna przyznawana jest rolnikom, którzy w swych gospodarstwach rolnych prowadzili działalność rolniczą. Tak więc, według skarżącego dla uzyskania renty strukturalnej nie wystarczy być właścicielem przekazywanego gospodarstwa, konieczne jest prowadzenie w nim działalności rolniczej. To zaprzestanie tej działalności jest podstawą uzyskania renty strukturalnej. Rozporządzenie zdaniem producenta rolnego nie zabrania rolnikowi pobierającemu rentę bycia właścicielem, czy też współwłaścicielem gospodarstwa, gdyż zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c przekazanie gospodarstwa rolnego może być dokonane również w formie dzierżawy na okres co najmniej 10 lat. Skarżący podniósł, że to "nie bycie właścicielem" gospodarstwa przesądza o uprawnieniach do renty strukturalnej, ale fakt zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W świetle powyższych przepisów należy przekazać wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, w którym prowadziło się działalność rolniczą. Skarżący podkreślił, że nigdy na odziedziczonym gruncie nie prowadził działalności rolniczej, gdyż był on wydzierżawiony. Grunt przez niego odziedziczony, do 2001r. stanowił wkład w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S., a po jej likwidacji przejął je bezpośrednio od Spółdzielni i władał nimi P. B. - podpisując z H. N. umowę dzierżawy na okres 5 lat.

Na poparcie swojej argumentacji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. IV SA/Wa 1939/05.

Skarżący wskazał także stanowisko organu rentowego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w B., który nie miał żadnych wątpliwości co do faktu, iż spadkobiercy na odziedziczonych gruntach nigdy nie prowadzili działalności rolniczej (pismo KRUS z dnia 24.04.2007 r. do jednej ze spadkobierczyń, Z. W., w którym organ uznał, iż w okresie od dnia 1 września 2005 r. do 31 grudnia 2006 r. nie prowadziła ona działalności rolniczej na odziedziczonych gruntach. Stwierdził, że w ww. okresie emerytura rolnicza była wypłacana w prawidłowej wysokości).

Skarżący podniósł również, że spełnił warunek przekazania gospodarstwa rolnego, gdyż zgodnie z art. 553 kodeksu cywilnego za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz z prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącego jego udział w odziedziczonym gruncie rolnym nigdy nie stanowił zorganizowanej całości gospodarczej z gospodarstwem rolnym, w którym prowadził działalność rolniczą, i które było jego źródłem utrzymania.

Fakt, że był właścicielem odziedziczonego gruntu według sądowego stwierdzenia nabycia spadku, jego ułamkowej części, nie świadczy o nie przekazaniu przez niego gospodarstwa. Oświadczył, że po ostatecznym uregulowaniu spraw spadkowych sprzedał razem z pozostałymi spadkobiercami swój udział. Ponadto stwierdził, że przez wzgląd na dużą liczbę spadkobierców nie mógł przewidzieć jaki udział mu przypadnie.

Producent zarzucił ponadto organowi II instancji naruszenie art. 7 Kpa, albowiem nie uznał on za celowe obliczenie ile hektarów ziemi przypadłoby wnioskodawcy w przypadku podziału współwłasności. Zdaniem skarżącego organ dążąc do wyjaśnienia sprawy, zamiast opierać się jedynie na domysłach i samodzielnych próbach dokonania "podziału nieruchomości" powinien dopuścić w sprawie dowód z opinii biegłego zgodnie z art. 75 § 1 Kpa.

Podniósł także fakt nie wzięcia pod uwagę przez organ II instancji opinii prawnej radcy prawnego J. K., znajdującej się w aktach sprawy, wydanej na wniosek organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 10 grudnia 2007r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę organu, w całości podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie braku podstaw do pozbawienia go renty strukturalnej. Na poparcie swojego stanowiska załączył kopie dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza prawo w związku z tym podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest rozstrzygnięcie organu podatkowego, którym w trybie wznowienia postępowania uchylono decyzję ostateczną w sprawie renty strukturalnej i odmówiono przyznania jej skarżącemu.

Przede wszystkim należy zauważyć, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1 Kpa W rozpoznawanej sprawie podstawę wznowienia stanowi art. 145 § 1 pkt 5 tego Kodeksu, na podstawie którego w spawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję".

Z regulacji tej wynika, że "nowe dowody" lub "nowe okoliczności faktyczne" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, tj. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, a więc wpływ na zmianę treści decyzji.

W ocenie organu wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, bowiem skarżący w dacie wydania decyzji z dnia [...] o przyznaniu renty strukturalnej był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 9,71 ha, a tym samym nie spełnił przesłanki zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Okoliczność ta nie była znana organowi w dniu wydania ww. decyzji.

Zagadnienie przyznania renty strukturalnej na gruncie prawa wspólnotowego regulują przepisy Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U. UE.L.99.160.80). W art. 11 tego Rozporządzenia podano warunki uzyskania renty strukturalnej stanowiąc, że osoba przekazująca gospodarstwo:

- zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej, może ona jednak kontynuować niekomercyjną gospodarkę rolną i utrzymać użytkowanie budynków;

- ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa oraz

- prowadziła gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa.

Na gruncie prawa krajowego zagadnienie renty strukturalnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 nr 114 poz. 1191 ze zm.) wydane na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). W § 4 ww. rozporządzenia określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest prawo do uzyskania renty strukturalnej. Wśród nich wymieniono:

1) przekazanie gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha (§ 4 pkt 4);

2) zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (§ 4 pkt 5).

Stosownie do § 9 ww. rozporządzenia warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego:

1) łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym;

2) zarówno uprawniony do renty strukturalnej, jak i jego małżonek nie prowadzą działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Ponadto zgodnie z § 20 ust. 7 rozporządzenia "W terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem § 22."

W konsekwencji ustalenia wymaga, czy skarżący prowadził działalność rolniczą na użytkach rolnych o pow. przekraczającej 0,5 ha, które nabył w drodze spadku jako współwłaściciel. Przez prowadzenie działalności rolniczej należy rozumieć - stosownie do § 9 pkt 1 rozporządzenia - ich posiadanie (współposiadanie). Powstaje zatem pytanie, czy Z. M. posiadał ww. użytki nabyte w drodze spadku.

Sąd zauważa, że własność jako najszersze prawo rzeczowe nie zawsze wiążę się z posiadaniem. Choć należy przyznać, że zasadą jest, iż jednym z atrybutów własności jest również posiadanie rzeczy.

Na podstawie art. 336 kodeksu cywilnego "Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)."

Posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania (wyrok SN z 16.06.1972r., III CRN 121/72).

Nawet oddanie rzeczy w posiadanie zależne (np. dzierżawę) nie oznacza wyzbycia się posiadania samoistnego.

W oparciu o przedłożone Sądowi akta sprawy administracyjnej nie można jednak ustalić, czy skarżący rzeczywiście współposiadał użytki rolne nabyte po zmarłej matce w drodze spadku. Wydane przez Sąd Rejonowy w I. postanowienie z dnia [...], sygn. akt [...] w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, nie przesądza, że skarżący - spadkobierca stał się z tym momentem posiadaczem gospodarstwa rolnego. Ustalić zatem należy czy i z jaką datą skarżący stał się posiadaczem spornego gospodarstwa. Zauważyć należy, iż matka skarżącego zmarła w 1996r. Śmierć spadkodawcy - co do zasady - jest datą nabycia spadku. Nie budzi wątpliwości, że gospodarstwo rolne nie było przed tą datą w posiadaniu matki skarżącego, a wraz z jej śmiercią w posiadaniu Z. M. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że do 20 lutego 2002r. gospodarstwo rolne było w posiadaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "C." w S. Po czym pismem z dnia 20 lutego 2002r. skierowanym wyłącznie do H. N. ww. Spółdzielnia zwróciła "grunty wkładowe po zmarłym M. Z. o powierzchni 9,71 ha działka nr 9/22."

Ustalić zatem należy, czy zwrot gruntów nastąpił przez Spółdzielnię na rzecz wyłącznie H. N., czy ta działała w swoim imieniu, czy też objęła grunty we władanie także w imieniu skarżącego, czy legitymowała się przed Spółdzielnią stosownym pełnomocnictwem w tym zakresie udzielonym przez skarżącego.

Ustalenia także wymaga, czy H. N. zawierając w dniu 15 sierpnia 2003r. umowę dzierżawy z P. B. działała w swoim imieniu, czy również w imieniu skarżącego. W umowie tej zawarte jest stwierdzenie, że H. N. "stanowiąc za spadkobierców, którzy zostaną wyłonieni w postępowaniu spadkowym" oddaje w dzierżawę grunty rolne na okres 5 lat. Jednakże nie wynika z niego, czy rzeczywiście była upoważniona przez skarżącego do występowania także w jego imieniu i tym samym dysponowania w jego imieniu gruntami. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 28 marca 2004r. podpisane również przez skarżącego, skierowane do P. B., którego treść nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie co do faktycznego sprawowania władztwa nad rzeczą m.in. przez skarżącego. W piśmie tym zakwestionowano 5-letni okres dzierżawy, jak również wskazano, że korzyści nie mogą przypadać dzierżawcy, a należą się prawowitemu spadkobiercy. Pismo nie zostało podpisane przez H. N.

W ocenie Sądu należyte wyjaśnienie powyższych kwestii pozwoli dopiero na udzielenie odpowiedzi, czy skarżący był współposiadaczem gospodarstwa rolnego nabytego w drodze spadku, a w konsekwencji czy zaprzestał, czy też nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r.

Stosownie do art. 7 Kpa "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."

Na podstawie art. 77 § 1 Kpa "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." Stosownie do art. 80 tego Kodeksu "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona."

Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z uchybieniem powyższym przepisom proceduralnym, w związku z tym zaszła konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Sąd zauważa także, że przeprowadzenie dowodów w postaci zeznań świadków należy dokonać z uwzględnieniem regulacji zawartych w art. 79 Kpa, na podstawie którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom oraz składać wyjaśnienia.

Należy zauważyć, że wprawdzie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano także § 4 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r., jednakże zarówno organ I instancji, jak również organ odwoławczy w uzasadnieniach wydanych decyzji nie wykazali, aby użytki rolne gospodarstwa rolnego nabytego przez skarżącego drodze spadku (udział) wchodziły w skład tego gospodarstwa rolnego, które podlegało przekazaniu, a o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Odnośnie powołanego przez organ wyroku WSA w Bydgoszczy (sygn. akt I S.A./Bd 105/07) należy wskazać, że zapadł on na tle konkretnego stanu faktycznego, który nie był tożsamy ze stanem w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.