Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 904/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1,2,8
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: par. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5 ust. 1 i 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga W. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] sierpnia 2016 r. Nr [...]

w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 10 maja 2011 r. W. P. (zwany dalej: beneficjent, skarżący, producent rolny) złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (zwana także: płatność PŚ) na 2011 r. deklarując działalność w ramach Pakietu 2: – Rolnictwo ekologiczne – wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na obszarze [...] ha, wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na obszarze [...] ha, wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na obszarze [...] ha i w ramach Pakietu 6 wariant 6.4 sady tradycyjne na obszarze [...] ha.

Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (zwany dalej: Kierownik BP, organ I instancji) przyznał beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową na 2011 r. w wysokości [...] zł z tytułu realizacji pakietu 2,

w tym w wysokości [...] zł z tytułu wariantu 2.1 do powierzchni [...] ha,

w wysokości [...] zł z tytułu wariantu 2.2 do powierzchni [...] ha, w wysokości [...] zł z tytułu wariantu 2.9 do powierzchni [...] ha oraz z tytułu realizacji pakietu 6 wariant 6.4 w wysokości [...] do powierzchni [...] ha. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu za potwierdzeniem odbioru 4 stycznia 2012 r., zaś przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego 26 stycznia 2012 r.

W dniu 8 maja 2012 r. beneficjent złożył do organu I instancji wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. deklarując działalność w ramach Pakietu 2: – Rolnictwo ekologiczne – wariant 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na obszarze [...] ha, wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na obszarze [...] ha, wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na obszarze [...] ha i w ramach Pakietu 6 wariant 6.4 sady tradycyjne na obszarze [...] ha.

Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. Kierownik BP przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2012 r. w wysokości [...] zł, w tym

z tytułu realizacji pakietu 2 wariantu 2.1 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha,

z tytułu realizacji wariantu 2.3 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha, z tytułu realizacji wariantu 2.9 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha, oraz z tytułu realizacji pakietu 6 wariantu 6.4 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha. Jednocześnie ww. decyzją organ I instancji ustalił beneficjentowi kwotę nienależnie pobranych płatności

z tytułu programu rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu w trybie zastępczym 30 kwietnia 2013 r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy producenta rolnego 6 maja 2013 r.

W dniu 13 maja 2013 r. beneficjent złożył kolejny wniosek kontynuacyjny

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. z tytułu realizacji Pakietu 2: wariant 2.1 na obszarze [...] ha, wariant 2.3 na obszarze [...] ha, wariant 2.9 na obszarze [...] ha, z tytułu realizacji pakietu 4 wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze[...] ha i w ramach Pakietu 6 wariant 6.4 na obszarze [...] ha.

Decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. Kierownik BP przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2013 r. w wysokości [...] zł, z tytułu realizacji pakietu 2, w tym z tytułu wariantu 2.1 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha, z tytułu realizacji wariantu 2.3 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha, z tytułu realizacji wariantu 2.9 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha, oraz z tytułu realizacji pakietu 6 wariantu 6.4 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha. Ww. decyzja jako uwzględniająca żądanie beneficjenta w całości podlegała (wg. organu) doręczeniu na żądanie strony, skarżący wniosku takiego nie złożył, zatem została ona w aktach sprawy. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego 21 stycznia 2014 r.

W dniu 28 kwietnia 2014 r. beneficjent złożył do organu I instancji wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. z tytułu realizacji Pakietu 2: wariant 2.1 na obszarze [...] ha, wariant 2.3 na obszarze [...] ha, wariant 2.9 na obszarze [...] ha i w ramach Pakietu 6 wariant 6.4 na obszarze [...] ha.

Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. organ I instancji przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2014 r. w pomniejszonej wysokości

w kwocie [...] zł z tytułu realizacji pakietu 2, w tym z tytułu wariantu 2.1 kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha oraz odmówił przyznania płatności PRŚ za realizację wariantu 2.3, 2.9 oraz pakietu 6 wariant 6.4. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokół

z czynności kontrolnych, iż beneficjent dokonał zmniejszenia powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem PRŚ w wariantach 2.1, 2.3, 2.9 i 6.4, nie spełnił warunków przyznania płatności do działki rolnej O w wariancie 2.1 oraz uchybił wymogom realizacji wariantu 2.1 i zmniejszył powierzchnię trwałych użytków zielonych.

Na skutek złożonego odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), decyzją Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję

w mocy. Wyrokiem z 2 czerwca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 884/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi beneficjenta, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, a następnie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego – w ramach autokontroli - wyrokiem z 6 października 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 884/15 orzekł o oddaleniu skargi.

Zawiadomieniem Nr [...] z [...] września 2015 r. organ I instancji poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych skarżącemu na podstawie decyzji z [...] stycznia 2012 r., [...] kwietnia 2013 r. i [...] grudnia 2013 r., w związku z niedotrzymaniem zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2015 r. organ I instancji orzekł o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności PRŚ w wysokości [...] zł. Na skutek złożonego odwołania Dyrektor ARiMR decyzją Nr [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik BP decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., zwana dalej: k.p.a.), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634, ze zm., zwana dalej: ustawą o Agencji) w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1, ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, zwana dalej: ustawą ONW) oraz z związku z § 38 ust. 5, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2013 r.), § 39 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r., art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 65/2011), art. 28 ust. 1 i 3 ustawy ONW, art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 368, str. 74 z 23.12.2006 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem 1975/2006") oraz art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 65/2011, orzekł o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł.

Odwołanie na powołaną decyzję złożył beneficjent wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy

o Agencji orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i orzekając co do istoty sprawy ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że wypłacone nienależnie beneficjentowi środki publiczne za lata 2011 - 2013 z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji.

Beneficjent składając 10 maja 2011 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2011 rok zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji organu

I instancji Nr [...] z [...] stycznia 2012 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z którą jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 15 marca 2011 r. Powyższe wynika wprost z brzmienia § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2009 r.), zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskową jest udzielana producentowi rolnemu, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 WE z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277

z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie

z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

Wyjaśnił, iż beneficjent zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 2 wariant 2.1 na powierzchni [...] ha, wariant 2.3 na powierzchni [...] ha, wariant 2.9 na powierzchni [...] ha oraz w pakiecie 6 wariant 6.4 na powierzchni [...] ha, za który otrzymał płatność na podstawie wniosku złożonego na rok 2011. Jak ustalono, w kolejnym roku realizacji programu, tj. 2012 r. producent rolny dokonał zmniejszenia powierzchni użytków rolnych, na których zobowiązany był realizować program rolnośrodowiskowy w ramach wariantu 2.1 do powierzchni [...] ha oraz wariantu 2.3 do powierzchni [...] ha, w związku z czym na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. producentowi rolnemu ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego. Z kolei ustalona w 2013 r. powierzchnia gruntów rolnych kwalifikująca się do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.1 wynosiła [...] ha. Stwierdzona zaś w toku postępowania w sprawie przyznania płatności za 2014 r. powierzchnia gruntów rolnych wynosiła: w wariancie 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) - [...] ha, w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone

(z certyfikatem zgodności) - [...] ha, w wariancie 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) - [...] ha, w wariancie 6.4 - Sady tradycyjne - [...] ha.

Podał, iż zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem.

W związku z powyższym ustalił, że skarżący na podstawie § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2013 r. zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł za lata 2011 - 2013, stanowiącej część otrzymanych środków finansowych za powierzchnię, na której producent rolny nie zrealizował podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, tj. za wariant 2.1 - [...] zł, za wariant 2.3 – [...] zł, za wariant 2.9 – [...] zł, za wariant 6.4 – [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał dalej, iż w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie beneficjenta w dniach 22 sierpnia - 11 września 2014 r. na działce rolnej O zadeklarowanej w wariancie 2.1 inspektorzy terenowi nie stwierdzili deklarowanej przez beneficjenta we wniosku na 2013 r. uprawy (deklaracja – mieszanka jednoroczna traw, stwierdzono – ugór). Powyższe skutkowało odmową przyznania płatności do ww. działki do powierzchni [...] ha. Wyjaśnił w tym zakresie, iż wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zawiera oświadczenie

o powierzchni działek ewidencyjnych, sposobie wykorzystywania działek rolnych,

w szczególności z podaniem rośliny uprawnej oraz liczbie zwierząt ras lokalnych.

W przypadku, gdy w wyniku kontroli na miejscu zostanie stwierdzona inna uprawa niż deklarowana we wniosku i rolnik nie zgłosił zmiany, to powierzchnia taka nie kwalifikuje się do przyznania płatności.

Podał, iż zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli nie zostały spełnione warunki przyznania płatności. Wyliczona kwota nienależnie pobranej płatności otrzymanej w latach 2011-2013 z tego tytułu wynosi [...] zł.

Zdaniem organu odwoławczego beneficjent dopuścił się także uchybień

w przestrzeganiu wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów. Jak stwierdzono bowiem w wyniku kontroli na miejscu w ramach realizacji wariantu 2.1 nieodpowiednio przeznaczył plon (kod E1), co skutkowało sankcją

w wysokości 40% w części dotyczącej danego wariantu. Ponadto zmniejszył powierzchnię trwałych użytków zielonych - według deklaracji w planie rolnośrodowiskowym wynosiła ona [...] ha, zaś w kontroli stwierdzono [...] ha. Powyższe skutkowało zastosowaniem art. 18 ust. 1 rozporządzenia 65/2011, tj. zmniejszenia pomocy w stosunku do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

W związku z powyższym ustalił, że skarżący z tytułu stwierdzonych uchybień zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł za lata 2011 – 2013.

Dyrektor ARiMR stwierdził następnie, że ustalona zaskarżoną decyzją kwota nienależnie pobranych płatności PRŚ za 2013 r., wynikająca ze stwierdzenia w roku 2014 r. zaniechania realizacji programu rolnośrodowiskowego na części działek rolnych objętych programem oraz stwierdzonych uchybień w realizacji programu została określona w błędnej wysokości. Organ I instancji przy wyliczeniu stawki płatności PRŚ przyznanej w 2013 r. za realizację wariantu 2.1 przyjął, iż beneficjent otrzymał płatność do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł, co stoi w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Jak bowiem wynika z treści decyzji Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. płatność w wariancie 2.1 została beneficjentowi przyznana za powierzchnię [...] ha, a zatem średnia stawka do 1 ha jaką skarżący otrzymał na mocy ww. decyzji wynosi [...] zł ([...] zł/ [...] ha), a nie jak wskazał organ I instancji [...] zł. Ty samym działanie organu

w przedmiotowym zakresie stoi w sprzeczności z dyspozycją § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2013 r., jak również art. 6 k.p.a. i art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności Dyrektor ARiMR stwierdził, iż zgodnie z art. 28a ustawy ONW, w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209

z 11.08.2005, str. 1, ze zm.) organ właściwy w sprawie przyznania płatności, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych

i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 885/2006), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji i (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków f

w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 883/2006), wedle którego stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane, tj. kurs według którego nastąpiła wypłata danych płatności.

Zgodnie z art. 5a rozporządzenia 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

W niniejszej sprawie w odniesieniu do kampanii 2011 kurs euro ustalony na dzień 26 stycznia 2012 r., zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 883/2006, ogłoszony

w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2011/C 381/01 wynosi 4,4411 zł. Równowartość 100 euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi 444,11 zł. W odniesieniu do kampanii 2012 kurs euro ustalony na dzień 6 maja 2013 r., zgodnie

z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 883/2006, ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2013/C 124/02 wynosi 4,1309 zł. Równowartość 100 euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi 413,09 zł. W odniesieniu do kampanii 2013 kurs euro ustalony na dzień 21 stycznia 2014 r., zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2013/C 382/03 wynosi 4,1487 zł. Równowartość 100 euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi 414,87 zł.

Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik BP Agencji, dotyczy sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika. W rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności rolnośrodowiskowych

w wysokości: - [...] zł przyznanej za 2011 r., - [...] zł przyznanej za 2012 r., - [...] zł przyznanej za 2013 r. Kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011 - 2013 przekraczają kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

W tym stanie sprawy organ odwoławczy orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji

w całości i orzekając co do istoty sprawy ustalił beneficjentowi kwotę nienależnie pobranych płatności PRŚ za lata 2011 – 2013 w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do złożonego odwołania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych stwierdził, iż nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia,

a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał w tym zakresie, że ustalenia faktyczne stanowiące postawę zobowiązania skarżącego do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności zostały dokonane przez organy Agencji na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również w oparciu o wskazane

w treści odwołania dokumenty. Dokumenty te dotyczyły postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., a nie postępowania prowadzonego w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. W rozpatrywanej sprawie obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowej za lata 2011-2013 wynika z ustaleń organu poczynionych w toku postępowania w sprawie przyznania płatności za rok 2014. Kwestie podnoszone przez rolnika dotyczące zastosowanych w 2014 r. sankcji wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego były przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności, a nie postępowania

w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Postępowanie dotyczące przyznania płatności poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie. Sprawa przyznania płatności stanowiła przedmiot odrębnego postępowania zakończonego wydaniem przez Kierownika BP decyzji Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. Ww. decyzja jest rozstrzygnięciem ostatecznym. Natomiast postępowanie zakończone niniejszą decyzją jest tylko następstwem stwierdzenia, iż beneficjent nie wywiązał się

z obowiązków realizacji zobowiązania na części gruntów nim objętych, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących decyzji z [...] kwietnia 2013 r. podał, iż postępowanie zakończone ww. decyzją jest postępowaniem odrębnym od postępowania wszczętego zawiadomieniem z 30 września 2015 r. Ww. decyzja jest rozstrzygnięciem ostatecznym w sprawie, zatem zarzuty dotyczące tej decyzji nie mogą odnieść skutku w niniejszym postępowaniu.

Za nietrafiony uznał także argument o braku wyjaśnienia różnic w danych przyjętych do wyliczenia kwot należnych do zawrotu za poszczególne lata wskazał, że w treści decyzji Nr [...] z [...] stycznia 2016 r. wskazał wszystkie nieprawidłowości skutkujące koniecznością ponownego rozpatrzenia kwoty nienależnie pobranych płatności PRŚ za lata 2011-2013.

Negatywnie ocenił również pogląd dotyczący wpływu na wynik sprawy ustaleń kontroli na miejscu z 2015 r. podnosząc, iż wpływ na przedmiotowe rozstrzygnięcie miały ustalenia z kontroli z 2014 r.

Dyrektor ARiMR wskazał następnie, iż beneficjent może być w całości lub

w części zwolniony z obowiązku zwrotu otrzymanej płatności w przypadku wystąpienia siły wyższej. Istnieje tu jednak wymóg zgłoszenia zaistnienia siły wyższej lub innych wyjątkowych okoliczności - o których mowa w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i § 45 rozporządzenia z 2013 r. - przez beneficjenta lub osobę przez niego upoważnioną właściwemu organowi, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Jak wynika z akt sprawy niniejszej beneficjent 31 lipca 2014 r. zgłosił Kierownikowi BP wystąpienie na działkach [...] i [...] okoliczności siły wyższej, tj. wylanie rzeki, zaś 2 września 2014 r. - na działce nr [...] z uprawą owsa - zalanie wodą opadową. Na ww. działkach beneficjent deklarował do uzyskania płatności powierzchnie [...] ha (działka [...]),[...] ha (działka [...]) oraz [...] ha (uprawa owsa na działce Nr [...]). W ramach kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 22 sierpnia - 11 września 2014 r. inspektorzy terenowi stwierdzili na ww. działkach powierzchnie upraw: działka Nr [...] - [...] ha, działka Nr [...] - [...] ha, działka Nr [...] - [...] ha. Stwierdzili oni na działce ewid. [...] nieużytek porośnięty turzycami, pałką wodną i trzciną w fazie kwitnienia (rośliny kwitnące w drugim roku), co świadczy

o długotrwałym podtopieniu i braku zabiegów agrotechnicznych, zaś na działce Nr [...] nieużytek (tj. siewki drzew, teren porośnięty stepową roślinnością, trawy

z uschniętymi kwiatostanami świadczące o braku zabiegów agrotechnicznych. Ponadto w dniu kontroli na miejscu inspektorzy terenowi nie stwierdzili okoliczności siły wyższej zgłoszonych przez rolnika na działce ewid. Nr [...], a stwierdzona powierzchnia upraw rolnych na przedmiotowej działce była większa niż zadeklarowana we wniosku

o płatność. W tej sytuacji nie można uznać, iż zgłoszone okoliczności siły wyższej, uzasadniały odstąpienie od obowiązku zwrotu płatności wypłaconej w latach 2011-2013 za powierzchnię zaniechania stwierdzonego na działkach ewidencyjnych Nr [...] i [...].

Stwierdził, iż w przypadku zmiany wykorzystywania deklarowanych gruntów już po dniu złożenia wniosku o płatność, producent rolny ma możliwość złożenia zmiany do wniosku, jak również wycofania części wniosku do momentu poinformowania go

o nieprawidłowościach. Z możliwości tej rolnik nie skorzystał.

Dyrektor ARiMR wskazał dalej, iż w przedmiotowym postępowaniu był zobowiązany do ustalenia, czy skarżący pobrał nienależnie płatności za lata 2011 - 2013, a także do ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011. Zgodnie z tym przepisem obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Ocenił, że w niniejszej sprawie płatność PRŚ przekazana 26 stycznia 2012 r., 6 maja 2013 r. oraz 21 stycznia 2014 r. na rachunek bankowy beneficjenta, nie wynikała z pomyłki organu I instancji. Przedmiotową płatność skarżący uzyskał na mocy decyzji Kierownika BP Nr [...] z [...] stycznia 2012 r., Nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. oraz Nr [...] z [...] grudnia 2013 r., wydanych na podstawie złożonych przez rolnika wniosków o przyznanie płatności. Ww. płatności stały się płatnościami nienależnymi w wyniku ujawnienia, że beneficjent nie dotrzymał zobowiązania do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym.

Stwierdził dalej, że w odniesieniu do płatności za lata 2011 - 2013 kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności należy oceniać

w oparciu o przepis art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm.), który stanowi, że okres przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a

w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Za datę dopuszczenia się nieprawidłowości w niniejszej sprawie należy uznać dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2014 r., tj. 28 kwietnia 2014 r., przyjąć zatem należy, że okres przedawnienia z art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM), jeszcze nie upłynął.

W konsekwencji uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącego kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011- 2012, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011.

W skardze złożonej na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego (i jej uzupełnieniu) skarżący i jego pełnomocnik wnieśli o uchylenie zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 107 k.p.a. poprzez nieoznaczenie jakiego programu i okresu płatności dotyczy rozstrzygnięcie;

2. art. 80 k.p.a. oraz art. 73 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia 796/2004 poprzez przyjęcie, że beneficjent, w toku realizacji wieloletniego programu rolnośrodowiskowego, nie działał w dobrej wierze, skutkujące zastosowaniem do zwrotu płatności przez rolnika 10-letniego okresu przedawnienia zamiast 4-letniego;

3. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, zwana dalej: ustawą OB) poprzez niedopełnienie ciążącego na organie obowiązku rozpatrzenia w sposób rzetelny i wyczerpujący całego materiału dowodowego potrzebnego do rozpatrzenia sprawy;

4. art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu

w postaci ponownego dokonania pomiarów powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych przez skarżącego.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Rozstrzygnięcie powinno być zatem sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień

i możliwości różnej interpretacji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, na skutek wniesionego odwołania uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o "wysokości nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego na kwotę [...] zł". W osnowie decyzji organ nie zawarł ani precyzyjnego określenia rodzaju programu w stosunku do którego orzekał, ani nie wskazał których lat płatności dotyczy orzeczenie. Stanowi to naruszenie przepisów, bowiem uchylając decyzję pierwszoinstancyjną i orzekając o istocie sprawy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy wydaje całkowicie nową decyzję administracyjną, pozostającą bez związku z uprzednią decyzją, którą przecież sam uchylił i wyeliminował z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga beneficjenta na decyzję reformatoryjną Dyrektora ARiMR, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP

o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł. Zarzuty skarżącego koncentrują się na naruszeniu prawa procesowego.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się ww. naruszeń dających podstawę do uwzględnienia skargi. W pełni podziela argumentację organu odwoławczego dotyczącą zastosowania w niniejszej sprawie podstawy materialnoprawnej, uznając ją za własną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu dotyczącym kwoty nienależnie pobranych płatności organy nie rozpatrują ponownie kwestii, badanych przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie płatności PRŚ za poszczególne lata realizowanego wieloletniego programu rolnośrodowiskowego. Kluczowe znaczenie w tej sprawie ma okoliczność, że rolnik już po przyznaniu mu płatności (pomocy) na realizację takiego programu, nie wykonywał go w całości lub w części. Ocena realizacji zobowiązania rolnika zakończyła się decyzją organu odwoławczego z [...] kwietnia 2015 r. Decyzja ta jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, a więc

w przedmiotowym postępowaniu nie ustala się już użytków rolnych kwalifikujących się do uzyskania płatności PRŚ, wynikających ze stwierdzonych uchybień w realizacji programu. Niezasadne są więc zarzuty skargi co do tego, że organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego o ponowny pomiar powierzchni działek deklarowanych do płatności.

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowe postępowanie jest tylko następstwem stwierdzenia, że beneficjent zmniejszył powierzchnię użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym oraz uchybił wymogom realizacji programu, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych.

W sprawie poza sporem było, że skarżący, składając 10 maja 2011 r. wniosek

o przyznanie płatności RPŚ na 2011 r., zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania, którego termin rozpoczął się 15 marca 2011 r. Przystępując do realizacji programu skarżący składał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności i pomocy finansowej objętych wnioskiem, że jest świadomy konsekwencji

i sankcji dotyczących niewykonywania zobowiązań wynikających z realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz o informowaniu Agencji o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na przyznanie płatności (sekcja IX wniosku "Oświadczenia

i zobowiązania"). Tak więc skarżący wiedział, że w przypadku niezrealizowania zobowiązania rolnośrodowiskowego, otrzymane uprzednio płatności w ramach programu wieloletniego podlegają zwrotowi (por. wyrok WSA z dnia 27 marca 2006 r., II SA/Łd 1174/05, publ. cbois).

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie zastosowanie ma § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., z którego wynika, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki objętej zmniejszeniem.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżący podjął z dniem 15 marca 2011 r. realizację zobowiązania pięcioletniego w ramach Pakietu 2: – Rolnictwo ekologiczne – wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na [...] ha, wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na obszarze [...] ha, wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na obszarze [...] ha i w ramach Pakietu 6 wariant 6.4 Sady tradycyjne na obszarze [...] ha. Następnie producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których zobowiązany był realizować program rolnośrodowiskowy. Zmniejszenie to w wariancie 2.1 wyniosło w drugim roku zobowiązania (2012 r.) 23,75 ha, w trzecim roku (2013 r.) [...] ha. W wariancie 2.3 zmniejszenie wyniosło w drugim i trzecim roku zobowiązania [...] ha. Natomiast stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej

w dniach 22 sierpnia - 11 września 2014 r. powierzchnia gruntów w ramach poszczególnych wariantów wynosiła - w wariancie 2.1 - [...] ha, w wariancie 2.3 - [...] ha, w wariancie 2.9 i 6.4 - [...] ha.

Dlatego organ odwoławczy, zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., słusznie zobowiązał skarżącego do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł za lata 2011-2013, stanowiącej część otrzymanych środków finansowych za powierzchnię, na której nie zrealizował podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Właściwie także zastosowano przepis § 39 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r., zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku

z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu.

Jak bowiem stwierdzono w trakcie czynności kontrolnych na działce rolnej O zadeklarowanej w wariancie 2.1 inspektorzy terenowi nie stwierdzili deklarowanej przez beneficjenta we wniosku na 2013 r. uprawy (deklaracja – mieszanka jednoroczna traw, stwierdzono – ugór), co skutkowało odmową przyznania płatności do ww. działki do powierzchni [...] ha. Wyliczona kwota nienależnie pobranej płatności otrzymanej

w latach 2011-2013 z tego tytułu wynosi [...] zł.

Za prawidłowe uznać należy również uwzględnienie przy ocenie sprawy treści § 38 ust. 1 rozporządzenia z 2013 r., zgodnie z którym, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 (m.in. pakiet 2 i 6), płatność rolnośrodowiskowa dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni: 1) trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach tego pakietu, lub 2) gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu.

W toku kontroli ustalono bowiem, iż w ramach realizacji wariantu 2.1 beneficjent nieodpowiednio przeznaczył plon (kod E1), co skutkowało sankcją w wysokości 40%

w części dotyczącej danego wariantu. Ponadto zmniejszył powierzchnię trwałych użytków zielonych - według deklaracji w planie rolnośrodowiskowym wynosiła ona [...] ha, zaś w kontroli stwierdzono [...] ha.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że

w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie, art. 18 ust. 1 rozporządzenia 65/2011,

z którego wynika, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już

z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Rozporządzenie to, jako akt ustawowy i bezpośrednio skuteczny prawa unijnego, znajduje zastosowanie w systemie prawa krajowego, zgodnie z zasadami pierwszeństwa prawa unijnego i skutku bezpośredniego (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 października 2015 r., VIII SA/Wa 344/15, Lex nr 1941544, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 października 2015 r., III SA/Wr 182/15, Lex nr ). Umocowanie w art. 18 ust. 1 ww. rozporządzenia ma zarówno § 38 ust. 2 pkt 2 jak i § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., w której ustawodawca krajowy zawarł zasadę zwrotu wypłaconej uprzednio płatności.

W związku z powyższym organ odwoławczy ustalił, że skarżący z tytułu stwierdzonych uchybień zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych płatności

w wysokości [...] zł za lata 2011 – 2013.

Łączna kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego wyniosła [...] zł.

Za prawidłowe Sąd uznał ustalenia organu odwoławczego – w kontekście regulacji zawartej art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i § 45 rozporządzenia z 2013 r. - w zakresie braku podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiła siła wyższa lub inne wyjątkowe okoliczności, uzasadniające zwolnienie beneficjenta w całości lub w części

z obowiązku zwrotu otrzymanej płatności. Jak wynika z akt sprawy niniejszej beneficjent 31 lipca 2014 r. zgłosił Kierownikowi BP wystąpienie na działkach [...] i [...] okoliczności siły wyższej, tj. wylanie rzeki, zaś 2 września 2014 r. - na działce nr [...]

z uprawą owsa - zalanie wodą opadową. Na ww. działkach beneficjent deklarował do uzyskania płatności powierzchnie [...] ha (działka [...]),[...] ha (działka [...]) oraz [...] ha (uprawa owsa na działce Nr [...]). W ramach kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 22 sierpnia i 11 września 2014 r. inspektorzy terenowi stwierdzili na ww. działkach powierzchnie upraw: działka Nr [...] - [...] ha, działka Nr [...] - [...] ha, działka Nr [...] - [...] ha. Stwierdzili oni na działce ewid. [...] nieużytek porośnięty turzycami, pałką wodną i trzciną w fazie kwitnienia (rośliny kwitnące w drugim roku), co świadczy o długotrwałym podtopieniu i braku zabiegów agrotechnicznych, zaś na działce Nr [...] nieużytek (tj. siewki drzew, teren porośnięty stepową roślinnością, trawy z uschniętymi kwiatostanami świadczące o braku zabiegów agrotechnicznych. Ponadto w dniu kontroli na miejscu inspektorzy terenowi nie stwierdzili okoliczności siły wyższej zgłoszonych przez rolnika na działce ewid. Nr [...], a stwierdzona powierzchnia upraw rolnych na przedmiotowej działce była większa niż zadeklarowana we wniosku

o płatność. W tej sytuacji nie można było uznać, iż zgłoszone okoliczności siły wyższej, uzasadniały odstąpienie od obowiązku zwrotu płatności wypłaconej w latach 2011-2013 za powierzchnię zaniechania stwierdzonego na działkach ewidencyjnych Nr [...] i [...].

Dodać należy, że słusznie argumentował organ, iż zarzut dotyczący braku uwzględnienia w toku postepowania wyników kontroli Jednostki Certyfikującej nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem przedmiotem postepowania jest ustalenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, a nie stan faktyczny do uzyskania płatności w 2014 r. Kluczowe znaczenie ma ostateczna decyzja dotycząca przyznania płatności Nr [...].

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo również zbadał w sprawie, czy nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od ustalenia należności z art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011. W przedmiotowej sprawie płatność została przekazana rolnikowi 26 stycznia 2012 r., 6 maja 2013 r., oraz 21 stycznia 2014 r. na rachunek bankowy i nie wynikała z pomyłki organu I instancji. Ww. płatności stały się płatnościami nienależnymi w wyniku ujawnienia, że beneficjent uchybił wymogom realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Organ zbadał również kwestię ewentualnego przedawnienia obowiązku zwrotu płatności w oparciu o art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95 uznając, że w tej sprawie nie występuje przedawnienie. Zdaniem Dyrektora ARiMR za datę dopuszczenia się nieprawidłowości przez beneficjenta przyjąć trzeba datę 28 kwietnia 2014 r. tj., złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności na 2014 r. zawierającego nieprawidłowe deklaracje. Z powyższego wynika, że termin przedawnienia jeszcze nie upłynął.

Reasumując należy wskazać, że podstawą prawną działania organów

w przedmiotowej sprawie były w szczególności przepisy: art. 5 i art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, art. 29 ustawy o Agencji oraz § 38 ust. 1 i § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. W ocenie Sądu, organ odwoławczy, wydając decyzję reformatoryjną, prawidłowo wskazał w jej uzasadnieniu zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Ocenia także, iż w postępowaniu objętym zakresem zaskarżonej decyzji, nie doszło do uchybień w zakresie gromadzenia i ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów, w szczególności nie zostały naruszone zasady określone w art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący ustalił

i rozpatrzył wszelkie okoliczności mające wpływ na ustalenie skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności.

W związku z powyższym, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy norm procesowych czy też norm prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając zatem na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.