Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 623/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, 9, 10, art. 12a ust.3, art. 22 ust. 1 pkt 3 i art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], na podstawie art. 2 pkt 8, 9, 10 i 16, art. 3 ust.2, art. 12a ust. 3, art. 22 ust.1 pkt 3 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2018r., poz. 2332 ze zm.), nałożył na U. T. (dalej powoływany jako "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego do kontroli środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...] w Oddziale Celnym w S.

Odwołanie od tej decyzji złożyła U. T. wskazując, że w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, w dacie zakończenia przewozu towarów, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli. Nawiązując do powyższej zasady Skarżący przyznał, że nie sprostał obowiązkowi przedstawienia środka transportu wraz z towarem w oddziale celnym celem przeprowadzenia kontroli, tym niemniej podkreślił, że korzystanie z platformy usług elektronicznych jest związane z dodatkowymi utrudnieniami dla firmy. Skarżący podkreślił, że nie zna języka polskiego i nie zrozumiał, że oprócz złożenia deklaracji przewozu dodatkowo ciąży na nim obowiązek przedstawienia środka transportu wraz z towarem w S. Skarżący podkreślił jednocześnie, że nie było to umyślne zachowanie lecz tylko przeoczenie informacji zapisanej w dokumencie SENT zawierającym numer referencyjny. W związku z tym nie miał świadomości, że ciąży na nim obowiązek poddania się kontroli. Strona wskazała również, że miała możliwość zapoznania się z wezwaniem w języku angielskim i rosyjskim, jednak je przeoczyła, ponieważ nie było wystarczająco wyeksponowane. Końcowo Skarżący podkreślił, że z uwagi na istnienie ważnego interesu przewoźnika zasadne było odstąpienie od kary. Wprawdzie obrót firmy Skarżącego za 2019 rok wyniósł 1 mln euro, ale rok 2019 zamknął się stratą. Zapłacenie zatem tak wysokiej kary wiązać się będzie z niewypłacalnością firmy, przez co zmuszona będzie do skorzystania z pomocy państwa.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] lipca 2021r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano podstawowe elementy stanu faktycznego sprawy wskazując, że zgodnie ze zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów [...] przewoźnikiem wykonującym przewóz była firma: U. T. z siedzibą na L., która zespołem pojazdów dokonywała przewozu towaru klasyfikowanego do pozycji CN 2710, CN 3403, CN 3820 w łącznej ilości 20269,90 kg, tranzytem przez terytorium Polski z W. na Ł. W dniu [...] kwietnia 2019 r. M. J. działający w imieniu przewoźnika U. T. przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Wraz z przekazaniem numeru referencyjnego wezwano firmę do przedstawienia środka transportu z towarem do siedziby Oddziału Celnego w S. w celu przeprowadzenia kontroli. Jednocześnie w wezwaniu pouczono stronę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niewykonania obowiązku stawiennictwa się do kontroli. Informacje te zostały podane w języku polskim, angielskim i rosyjskim. Przewoźnik mimo wezwania nie zgłosił się w wyznaczonym miejscu do kontroli, natomiast w dniu [...] kwietnia 2019 r. o godz. 9:46 opuścił terytorium Polski przez byłe przejście graniczne w B.

Dalej organ II instancji podkreślił, że dla wyjaśnienia okoliczności przewozu organ I instancji wystąpił do przewoźnika z wezwaniem podania przyczyn niestawiennictwa do kontroli w wyznaczonym miejscu oraz dostarczenia skanów dokumentów przewozowych tj. CMR, packing list, certyfikatów jakości towaru, danych dotyczących składu chemicznego towaru. W odpowiedzi na powyższe skarżąca firma przedstawiła jedynie dokument CMR nr [...] i dokument dostawy nr [...], natomiast nie złożyła żadnych dodatkowych wyjaśnień. W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie przewoźnik towaru, wskazanego w zgłoszeniu, miał niewątpliwie obowiązek, wynikający z art. 12a ust. 3 ustawy, stawienia się na wezwanie w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego w S. w celu przeprowadzenia kontroli. Obowiązku tego firma Skarżąca firma nie dokonała przez co naruszyła art. 12a ust. 3 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie została nałożona kara pieniężna w wysokości 20.000 zł.

Odnosząc się do oceny zarzutów odwołania koncentrujących się wokół kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, albowiem przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość stosowania tej instytucji. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest uzasadnione jedynie w przypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które przewoźnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Przypadki takie muszą być nadzwyczajne, gdyż z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od tej zapłaty. Podano, że zawarte w art. 22 ust. 3 ustawy, pojęcia "interesu publicznego" i "ważnego interesu przewoźnika" są pojęciami nieokreślonymi i muszą być oceniane na podstawie wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całego materiału dowodowego przy uwzględnieniu okoliczności, że zadaniem organów podatkowych jest również dbanie o wpływy do budżetu państwa.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie niniejszej badając istnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika, w związku z nieprzedstawieniem przez stronę informacji o jej sytuacji finansowej, organ pierwszej instancji, oparł się na informacji pozyskanych ze strony internetowej firmy https://www.rekvizitai.lt, z której wynikało, że firma Skarżącego jest w dobrej kondycji finansowej, działa od 2008 roku i zatrudnia 17 pracowników. Główną działalnością firmy jest towarowy transport drogowy. Roczny przychód w 2018 r. wynosił ok. 2 mln. Euro i utrzymywał się na tym samym poziomie od 2017 roku. Ponadto, co podkreślił organ II instancji, przedmiotowy transport nie był pierwszym transportem, w którym skarżąca spółka została wezwana do przedstawienia środka transportu do kontroli. Powyższe świadczy, że strona znała przepisy i miała wiedzę na temat funkcjonowania ustawy o systemie monitorowania przewozów drogowych i kolejowych. W oparciu o powyższe okoliczności organ doszedł do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje groźba utraty przez spółkę płynności finansowej, czy brak możliwości regulowania zobowiązań. Stwierdzone zaś w sprawie niniejszej naruszenia nie powstały w związku ze szczególnymi zdarzeniami, niezależnymi od sposobu postępowania strony, (np. zdarzenie losowe, wypadek, sytuacja nadzwyczajna), a wręcz przeciwnie były bezpośrednią konsekwencją działania spółki jako przewoźnika. Wskazane natomiast przez stronę argumenty takie jak nieznajomość języka polskiego nie jest sytuacją nadzwyczajną, która wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Ponadto strona sama wskazała, iż odwołujący mógł zapoznać się z wezwaniem w języku angielskim i rosyjskim, jednak je przeoczył.

Reasumując organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie, wbrew temu co podnosi w odwołaniu pełnomocnik, nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego uzasadniających możliwość skorzystania z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wydanie rozstrzygnięcia odstępującego od wymierzenia kary stanowiłoby nienależną stronie subwencję z budżetu państwa i prowadziłoby do nierównomiernego traktowania pozostałych przewoźników drogowych, którzy spełniają wymogi wymagane przedmiotową ustawą. W świetle powyższego, za niezasadny uznano także zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy.

W skardze wniesionej do tutejszego sądu administracyjnego na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. pełnomocnik skarżącego przewoźnika zarzucił jej naruszenie:

1) art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2017, poz. 708 z późn. zm., dalej jako ustawa SENT) poprzez jego niezastosowanie z urzędu, mimo istnienia przesłanek do odstąpienia z urzędu od nałożenia kary pieniężnej tj. w sytuacji pandemii koronawirusa covid 19, pomimo złożenia przez skarżącą wniosku o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej,

2) art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy SENT poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach sprawy i wydanie decyzji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji pomimo istnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary,

3) art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 187 § 1 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, który został ustalony w sposób niepełny poprzez całkowite pominięcie wniosku strony o odstąpienie od nałożenia kary, jak też pandemii koronawirusa, co podważa zaufanie co do sposobu prowadzenia postępowania i rzetelności organów podatkowych;

4) art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie sporządzenia prawidłowego (tj. spełniającego wymogi stawiane przez przepisy) uzasadnienia wydanej decyzji, w szczególności przez zaniechanie odniesienia się do okoliczności utrzymywania się pandemii koronawirusa covid 19, czasowego zamknięcia granic w Unii Europejskiej jako sytuacji wyjątkowej, niepewnej sytuacji ekonomicznej skarżącej, okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary;

5) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z której jest wywodzona jedna z podstawowych zasad służących ochronie praw podatników - zasada in dubio pro tributario;

6) art. 2a Ordynacji podatkowej, który w razie wątpliwości nakazuje rozstrzygać wątpliwości na korzyść podatnika, poprzez jego niezastosowanie.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji argumentując, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji znalazły się jedynie ogólnikowe rozważania na temat instytucji odstąpienia od nałożenia kary, bez odniesienia się do konkretów mimo, iż okoliczności indywidualne dotyczące skarżącej firmy takie jak jej sytuacja finansowa zostały wskazane we wniosku z dnia 20 marca 2020 r. o odstąpienie od nałożenia kary, jak też te same okoliczności zostały podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie autora skargi powinny one być wzięte pod uwagę podczas wydawania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Nadto autor skargi zarzucił, iż organ całkowicie pominął w uzasadnieniu skarżonej decyzji kwestię powszechnie wiadomą, a mianowicie fakt trwającej pandemii koronawirusa i związanego z nią zamknięcia granic oraz jego wpływu na kwestie ewentualnego choćby odstąpienia od kary z uwagi na interes publiczny, jak też interes strony.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z 28 kwietnia 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z 16 października 2020 r.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2020r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno –Skarbowego z dnia 13 lutego 2020r. w przedmiocie nałożenia na przewoźnika U. T. kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie do kontroli na wezwanie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 859 z późn. zm.; dalej: "ustawa o SENT"). Dokonując kontroli opisanych decyzji, sąd miał na uwadze, że w dacie spornego przewozu i niewykonania związanych z nim obowiązków zasady systemu monitorowania drogowego przywozu towarów określała ustawa w brzmieniu wynikającym z Dz. U. z 2018 r., poz. 2332, która następnie została zmieniona, jednakże co istotne, zakres wprowadzonej zmiany nie dotyczył okoliczności istotnych w sprawie niniejszej z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącego przewoźnika. W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy przypisując Skarżącemu jako przewoźnikowi niewykonanie obowiązku stawienia się w wyznaczonym miejscu środkiem transportu wraz z towarem w celu przeprowadzenia kontroli w związku z przewozem objętym zgłoszeniem.

Według treści zgłoszenia przewozem tranzytowym przez terytorium Polski z W. na Ł. miały być objęte towary podlegające monitorowaniu ze względu na klasyfikację i wagę (towar klasyfikowany do pozycji CN 2710, CN 3403, CN3820 w łącznej ilości 20269,90 kg). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.

W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie prawidłowo wygenerowano zgłoszenie zawierające wystosowane do skarżącego przewoźnika, na podstawie art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, wezwanie do przedstawienia środka transportu w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanego najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli. Jak wynika ze zgłoszenia, dokonała go osoba o nazwisku M. J. będąca przedstawicielem Skarżącego. Wraz z wygenerowanym automatycznie numerem referencyjnym zgłoszenia skarżący przewoźnik otrzymał – zgodnie z art. 12a ust. 3 przesłane wraz z numerem referencyjnym – wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem we wskazanym w wezwaniu miejscu. Jak wynika z formularza zgłoszenia, wezwanie stanowiło element tego formularza, jest sporządzone w trzech językach (polskim, angielskim i rosyjskim), wskazuje numer referencyjny zgłoszenia, którego dotyczy, zawiera pouczenie o możliwości przyspieszenia czynności kontrolnych przez zgłoszenie się pod wskazany adres, jak również zawiera pouczenie o karze pieniężnej w przypadku niewykonania obowiązku stawienia się do kontroli. Jak wyżej wskazano, a co wynika wprost z art. 12a ust. 1 ustawy o SENT wynika, że wezwanie jest przesłane wraz z numerem referencyjnym. Zatem osoba dokonująca zgłoszenia w imieniu przewoźnika musi być uprawniona do odebrania numeru referencyjnego, a jeśli wraz z tym numerem przesyłane jest wezwanie, to również i do odebrania tego wezwania. Powyższa okoliczność w przedmiotowej nie jest kwestionowana, stąd też przyjąć należy, że dokonujący zgłoszenia M. J. działał w imieniu i na rzecz Skarżącego przewoźnika.

Dodatkowo wskazać należy, że ustawa o SENT zawiera autonomiczne przepisy regulujące kontrolę przewozu towarów. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2, kontrola przewozu polega na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie odpowiednio zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, czemu służy m.in. wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem wystosowane na podstawie art. 12 ust. 1 i 3 ustawy. Stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy o SENT, kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego, dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbki towaru, oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 7 pkt 1 ustawy, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w toku kontroli lub na żądanie kontrolowanego, kontrolujący sporządza protokół.

W sytuacji faktycznej zaistniałej w przedmiotowej sprawie, gdy wobec niestawienia się do kontroli nie było możliwości jej przeprowadzenia i zweryfikowania na miejscu stanu faktycznego ze zgłoszeniem, występując do Skarżącego organ podjął próbę wyjaśnienia sytuacji strony tak samo, jakby podjął tę próbę w trakcie kontroli bezpośredniej, a następnie sporządził protokół odzwierciedlający wynik wyjaśnienia. Zdaniem sądu, uchylanie się skarżącego przewoźnika od udzielenia odpowiedzi na wezwania organu, nieprzedłożenie żądanych dokumentów nie może zwalniać przewoźnika od określonej odpowiedzialności. W trakcie postępowania wszczętego postanowieniem z 19 grudnia 2019 r. strona, poza dokumentem CMR nr [...] i dokumentem dostawy nr [...], nie przedstawiła żadnych innych dowodów i dokumentów, które mogłyby podważyć ustalenia organów. Z kolei analiza aktywności organu w trakcie postępowania (postanowienie o wszczęciu, kierowane wezwania i pouczenia), poinformowanie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów wskazują, że nie doszło do naruszenia przepisów procesowych o zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu oraz zasady budzenia zaufania do organów podatkowych i udzielania niezbędnych wyjaśnień (art. 121 § 1 O.p.).

W ocenie sądu, organy prawidłowo zastosowały także podstawę prawną ukarania w zakresie nieprzedstawienia środka transportu do kontroli i właściwie określiły wysokość kary (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT). Należy przy tym zauważyć, że wezwanie otrzymane przez przewoźnika wraz z numerem referencyjnym zgłoszenia zawierało wyraźne pouczenie o karach administracyjnych, zaś w pouczeniu zawartym w postanowieniu o wszczęciu postępowania wskazano, że prosi się "o przekazanie informacji, dokumentów uzasadniających ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, które mogą wpłynąć na treść wydanego na zakończenie postępowania rozstrzygnięcia".

Bez naruszenia prawa wykluczono również przesłanki uzasadniające odstąpienie od ukarania wynikające z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Stosownie do treści art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki czy działania przyczyn zewnętrznych. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów (druk 1244), sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Istotnie, przyznać trzeba, że kara za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem jest wysoka, ale ma ona spowodować, by naruszenia przepisów były nieopłacalne. Sankcja ma odstraszać i działać prewencyjnie. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania. Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że konstrukcja przepisu art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 2a ustawy o SENT, wskazuje jednoznacznie na odpowiedzialność obiektywną, niedopuszczającą różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy.

Zdaniem sądu organy obydwu instancji prawidłowo zinterpretowały przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego". Podkreślić przy tym należy, że mimo pouczenia w postanowieniu o wszczęciu postępowania, strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek przesłanek oraz jakiejkolwiek dokumentacji, czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej uniemożliwiającej uiszczenie kary czy choć ogólnie charakteryzujących jej sytuację finansową. Mimo braku współdziałania skarżącej firmy w tym zakresie, organ z urzędu uzyskał informacje o sytuacji ekonomicznej spółki na podstawie dostępnych danych z systemu. Dokonał uproszczonej analizy sytuacji ekonomicznej spółki. Dowiódł wielkości prowadzonej działalności, niewystępowanie złej sytuacji ekonomicznej czy braku płynności. Organ pierwszej instancji zatem, przy prawidłowo zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji rozumieniu pojęcia "ważny interes przewoźnika", nie miał możliwości sformułowania oceny o wystąpieniu tej przesłanki odstąpienia od ukarania, w tym nie miał możliwości dokonania innej niż wyżej przedstawiona, uproszczona analiza ekonomiczna sytuacji przewoźnika. Natomiast wyłącznie fakt surowości kary nie świadczy jeszcze o możliwości pogorszenia kondycji finansowej skarżącej, czy wręcz doprowadzeniu do zagrożenia egzystencji firmy. Z kolei odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony zmniejszając obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia "ważnego interesu przewoźnika".

Ponadto, wbrew temu co podnosi w skardze pełnomocnik, organ rozpatrując odwołanie uwzględnił wniosek skarżącego Przewoźnika z dnia [...] marca 2020 r. o odstąpienie od nałożenia kary. Treść tego wniosku, jak wynika z akt administracyjnych, jest co do zasady tożsama z treścią odwołania, stąd też załączone do wniosku skany dokumentów stanowiły też dowód w sprawie. Co prawda w treści zaskarżonej decyzji organ nie wymienił wniosku jako jednego z dowodów w sprawie, jednakże - w ocenie sądu - nie budzi wątpliwości, że wskazane w nim okoliczności w zakresie kondycji finansowej firmy zostały wzięte pod uwagę przy badaniu przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Zgodzić się jednocześnie należy z organem II instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na złą kondycję finansową skarżącej firmy. Z wyjaśnień zawartych w odwołaniu jak i we wniosku z [...] marca 2020r. wynika, że w latach: 2017 i 2018 obrót firmy wyniósł 1 mln euro, taki sam obrót odnotowano w 2019 roku pomimo, że rok ten zamknięty został ze stratą. Fakt ten, jak trafnie ocenił organ II instancji, nie świadczy o złej kondycji finansowej firmy, tym bardziej, że w odwołaniu Strona skarżąca wprost podniosła, że jest nadal w trakcie inwestowania w rozwój firmy. Z ustaleń organu I instancji wynika zaś, że w 2019 roku skarżący przewoźnik posiadał 22 samochody, z których 14 stanowiło jego własnością oraz zatrudniał 17 pracowników.

Wobec przestawionych okoliczności należy podzielić konkluzję zawartą w zaskarżonej decyzji, że w sytuacji skarżącego nie zaistniały uzasadnione ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Ponadto, co godzi się również podkreślić, zagrożenie na jakie wskazywał Skarżący we wniosku o odstąpienie od nałożenia kary, a mianowicie całkowite wstrzymanie transportu drogowego w tym również międzynarodowego w związku z trwającą pandemią koronawirusa Covid 19, nie wystąpiło. W konsekwencji również sygnalizowane w skardze okoliczności dotyczące pandemii koronawirusa, nie miały znaczenia w niniejszej sprawie.

W kwestii "interesu publicznego" wskazać należy, że prawidłowo organy zinterpretowały ten interes jako uwzględniający wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak równość, sprawiedliwość, bezpieczeństwo, przestrzeganie prawa, czy zaufanie do organów państwa. Prawidłowo również wskazał, że zasadą jest płacenie należności publicznych, gdyż odstąpienie od tego obowiązku stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, a to nie może być uznane za działanie w interesie publicznym i z korzyścią dla ogółu. W interesie publicznym nie jest również rezygnowanie przez Skarb Państwa z przysługujących mu należności i przerzucanie ich ciężaru na społeczeństwo. Niewątpliwie brak środków finansowych i majątku powodujący konieczność sięgnięcia przez stronę po środki z budżetu państwa mógłby być rozważany jako wypełnienie przesłanki interesu publicznego, jednak takich okoliczności w sprawie nie dowiedziono. W ocenie sądu orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo i wyczerpująco ustaliły brak wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od sposobu postępowania Spółki, które uniemożliwiałyby przeprowadzenie kontroli. Organy prawidłowo dokonały analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji zobowiązanego) lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też sprawność działania aparatu państwowego. Zwrócono uwagę na przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy czy też ratio legis ustawy o SENT i uznano, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Argumentacja organów zasługuje na akceptację jako nienaruszająca prawa. Wobec braku wystąpienia przesłanek interesu publicznego i ważnego interesu przewoźnika (podstawowych i kluczowych dla uzyskania przywileju odstąpienia od ukarania) brak jest podstaw do sięgania po treść art. 26 ust. 3 ustawy o SENT i rozważanie, czy odstąpienie odpowiada tym przepisom.

Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postepowania, podniesione przez Skarżącego. Organy oparły bowiem swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Postępowanie było zaś prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawiają sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że zgodnie z art. 121 § 1 op, postępowanie o nałożenie kary pieniężnej (jak podatkowe) powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 op). Zgodnie zaś z art. 191 o.p, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budziły wątpliwości, a ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach procedury podatkowej, jakie miały zastosowanie w tej sprawie. Sąd nie dostrzegł jednak wadliwości w tym zakresie, tym bardziej, że sam Skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych, ale wyłącznie umniejsza rangę stwierdzonego uchybienia celem uniknięcia kary.

Podsumowując należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonał właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. W konsekwencji za bezpodstawne należy uznać zarzuty sformułowane w skardze.

W tym stanie rzeczy, skoro zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).