Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 119/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 30 maja 2018 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynął wniosek A. M. o przyznanie prawa do zasiłku okresowego. W złożonym wniosku A. AM. wskazał, że jest osobą samotnie gospodarującą, nie wykonującą jakiegokolwiek zatrudnienia. Wnioskodawca wskazał przy tym, że cierpi na długotrwałe, nie rokujące poprawy stanu zdrowia choroby, wymagające stałych wizyt lekarskich, badań specjalistycznych oraz stałego przyjmowania różnego rodzajów leków.

Do złożonego wniosku A. M.. dołączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 6 marca 2018 r. dotyczące stanu jego zdrowia.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2018 r. nr [...] Wójt Gminy K. odmówił wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. W podstawie prawnej wydanego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.").

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wójt Gminy K. podniósł, że decyzją tego organu z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] przyznano wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku okresowego z urzędu na okres 1 stycznia - 31 maja 2017 r. w wysokości 317 zł miesięcznie.

Następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. nr [...] zmieniono okres wypłaty zasiłku okresowego wskazując, że świadczenie przysługuje do czasu uzyskania przez wnioskodawcę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności będącego podstawą do przyznania żądanego świadczenia.

Z uwagi na powyższe okoliczności postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 30 maja 2018 r. nie może być wszczęte. W świetle art. 61a § 1 k.p.a. zachodzi bowiem "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której postępowanie administracyjne nie może być wszczęte.

Powyższe postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania A. M. zakwestionował w drodze zażalenia, wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że kwota zasiłku okresowego wynosząca 317 zł wskazana w decyzji nr [...] jest niższa od kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynoszącej 634 zł. Poza tym wypłaty świadczenia w następstwie tej decyzji organ nie dokonywał w miesiącu, którego ono dotyczyło. Nadto w kwietniu 2018 r. skarżący nie uzyskał żadnego dochodu z innych źródeł. Organ pierwszej instancji odmawiając wszczęcia postępowania nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności jaki i stanu zdrowia skarżącego. Zapatrywanie to uzasadnia uznanie, że Wójt Gminy K. nie miał tym samym podstaw aby odmówić wszczęcia postępowania zgodnie ze złożonym przez skarżącego wnioskiem.

Postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wskazując w podstawie prawnej wydanego aktu art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 61a k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy przywołał treść art. 61a § 1 k.p.a. i wskazał, że wcześniejsze wydanie rozstrzygnięcia w sprawie stanowi inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia kolejnego postępowania. Organ nie może bowiem przyznać żądanego przez skarżącego świadczenia jeżeli w obrocie prawnym pozostaje wydane z urzędu rozstrzygnięcie przyznające skarżącemu zasiłek okresowy. W realiach sprawy takim rozstrzygnięciem jest decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że osobie uprawnionej przysługuje prawo do jednego świadczenia o tym samym charakterze bez względu na to, czy świadczenie to może być przyznane na podstawie jednego czy kilku przepisów. Skoro zaś zasiłek okresowy przyznany na podstawie art. 106 ust. 7 i ust. 8 ustawy o pomocy społecznej jest w swej istocie zasiłkiem okresowym, o którym mowa w art. 38 tej ustawy organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego.

A. M. zaskarżył powyżej wskazane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 września 2018 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. Ponadto skarżący wniósł o uchylenie poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 1 czerwca 2018 r.

W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie rażąco narusza obowiązujące przepisy prawa, to jest art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust.1 pkt 1 i ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz art. 7, art. 8 § 1, art. 35 § 2, art. 36 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2, art. 125 § 3 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Postanowienie to rażąco narusza interes społeczny i obywatelski jak i powoduje utratę zaufania do organów państwa.

W uzasadnieniu skargi A. M. wskazał, że kwota świadczenia przyznana decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. nr [...] jest niższa niż określone w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Organy orzekające nie wzięły nadto pod uwagę występowania u skarżącego długotrwałych chorób, nie rokujących poprawy stanu zdrowia.

Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że zażalenie od postanowienia organu pierwszej instancji wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 3 lipca 2018 r. Wydanie zaskarżonego postanowienia w dniu 17 września 2018 r. świadczy o przekroczeniu terminu określonego w art. 35 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

W piśmie procesowym złożonym w dniu 28 marca 2019 r. skarżący wskazał, że decyzją nr [...] wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego.

Należy zauważyć, że art. 61a k.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną.

Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W realiach rozpatrywanej sprawy jest bezsporne, że skarżący w dniu 30 maja 2018 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku okresowego. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzją Wójta Gminy K. z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] przyznano wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku okresowego z urzędu na okres 1 stycznia - 31 maja 2017 r. w wysokości 317 zł miesięcznie w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku stałego wszczętego w dniu 1 lutego 2017 r. Następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. nr [...] zmieniono okres wypłaty zasiłku okresowego do czasu uzyskania przez wnioskodawcę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności będącego podstawą do przyznania żądanego świadczenia

Nie jest sporne pomiędzy stronami, że wydanym decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności (zob. punkt 4 decyzji z dnia 29 marca 2017 r. oraz punkt 3 decyzji z dnia 5 lipca 2017 r.), co oznacza, że decyzje te stały się natychmiast wykonalne z dniem ich wydania. Stan faktyczny sprawy wskazuje zatem, że zarówno niniejsza sprawa (to jest sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia 30 maja 2018 r.) jak i sprawa, w której wydano powyższą decyzję z dnia 29 marca 2017 r. (zmienioną następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r.) są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

Mając na uwadze treść wyżej wskazanej decyzji oraz nadany tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności służący ochronie skarżącego uznać należy, że odmowa wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 30 maja 2018 r. była uzasadniona. Zauważyć nadto należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro zatem decyzją z dnia 29 marca 2017 r. [...] przyznano skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 stycznia 2017 r. i nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (a następnie przedłużono okres wypłaty zasiłku okresowego decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. również opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności) organ pierwszej instancji miał obowiązek odmówić wszczęcia kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie (dotyczącym przyznania zasiłku okresowego).

Powyższej oceny nie zmienia fakt, że wcześniejsze decyzje skarżący zakwestionował. Wniesienie odwołania od decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie wstrzymuje bowiem jej wykonania (w świetle art. 130 § 2 i § 3 pkt 1 k.p.a.). Skutki wynikające z takiej decyzji muszą być zatem respektowane przez organ, do którego – jak w niniejszej sprawie – wpływa kolejny wniosek o wszczęcie postępowania w tym samym przedmiocie. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała zatem sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo jest już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, z powodu której kolejne postepowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. Zapatrywanie to wzmacnia wskazanie, że na dzień orzekania przez Kolegium przedstawione powyżej decyzje Wójta Gminy K. nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

W związku z powyższym organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia art. 61a § 1 k.p.a.

Za niezasadne należało nadto poczytać zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 oraz art. 125 § 3 k.p.a. Organy działając w zgodzie ze wskazanymi regulacjami podjęły bowiem wszelkie czynności konieczne do wydania rozstrzygnięcia. Wydane w sprawie postanowienia zawierają nadto wszystkie wymagane prawem elementy.

Przywołana z kolei w piśmie procesowym złożonym w dniu 28 marca 2019 r. przez skarżącego decyzja nr [...] (bez wskazania daty jej wydania), pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Sądowi orzekającemu wiadomo z urzędu, że decyzja ta dotyczyła zmiany wysokości świadczenia przyznanego skarżącemu decyzją nr [...] z dnia 5 lipca 2017 r. (zmiana na kwotę 350,50 zł miesięcznie).

Za niemające wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę - w świetle określonego przez skarżącego przedmiotu zaskarżenia - uznać z kolei należało podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a.

Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.