Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 536/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.69 ust., art.73 ust.1;
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art.56 par.1 pkt 1, art.29 par.1;
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art.7,77;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art.7,244;
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W.K. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona", "zobowiązany") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (dalej powoływany również jako "DIS") z dnia "[...]" r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor Izby Celnej prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego, na podstawie dwóch tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu cła. Podstawę prawną należności określonych w ww. tytułach wykonawczych stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]"r., określająca należność z tytułu cła, podatku od towarów i usług, akcyzy i opłaty paliwowej. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie nastąpiło w dniu 12 listopada 2014 r. poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu nadpłaty w podatkach. Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 25 listopada 2014 r., w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.".

Pismem z dnia 16 lutego 2015 r., skarżący wniósł "skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego ", podnosząc niedopuszczalność egzekucji, z uwagi na brak wymagalności dochodzonego obowiązku, niedoręczenie jemu odpisów tytułów wykonawczych oraz niedoręczenie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. W treści wniesionego pisma zarzucono, iż egzekucja została wszczęta w oparciu o nieostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, której wykonanie z mocy prawa uległo wstrzymaniu. Powyższe podanie organ egzekucyjny zakwalifikował zgodnie z jego tytułem, tj. jako skargę na czynność egzekucyjną, o której stanowi art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – dalej powoływana jako "u.p.e.a.", przekazując je pismem z dnia 3 marca 2015 r., do załatwienia, Dyrektorowi Izby Skarbowej. Pismem z dnia "[...]"., Dyrektor Izby Skarbowej, po sprecyzowaniu podania strony, zwrócił pismo zobowiązanego, wraz z aktami sprawy, organowi egzekucyjnemu, celem rozpatrzenia w trybie art. 59 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia "[...]"r., Dyrektor Izby Celnej odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 15 maja 2015 r. skarżący , wniósł zażalenie na rozstrzygnięcia, podnosząc iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w oparciu o nieostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, której wykonanie z mocy prawa uległo wstrzymaniu. Podkreślono, iż w dniu 22 września 2014 r. od przedmiotowej decyzji wniesiono odwołanie, w związku z czym orzeczenie to nie jest ostateczne. Nie nadano mu też rygoru natychmiastowej wykonalności. Strona wskazała, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia czynności procesowych, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia "[...]"r. zawiesił postępowanie odwoławcze. Zdaniem skarżącego, postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, gdyż zobowiązanie nie jest wymagalne.

Postanowieniem z dnia "[...]"r., Dyrektor Izby Skarbowej, wydał zaskarżone postanowienie, w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego w oparciu o nieostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, której wykonanie - zdaniem skarżącego - z mocy prawa uległo wstrzymaniu,

- art. 244 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez niewstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]"r., określającej obowiązek uiszczenia przez skarżącego należności w łącznej kwocie 41.401 zł, podczas, gdy istnieje uzasadniona obawa. spowodowania nieodwracalnej szkody dla skarżącego,

- art. 7 i 77 K.p.a., poprzez wybiórcze potraktowanie dowodów ujawnionych w sprawie i wydanie postanowienia poważnie naruszającego interes społeczny oraz słuszny interes skarżącego, jakim jest jego majątek poprzez wydanie postanowienia powodującego w jego majątku nieodwracalne szkody.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że w analizowanej sprawie decyzja stanowiąca podstawę prawną obowiązku jest nieostateczna, w związku z wniesieniem odwołania na tę decyzję, co skutkuje tym, że nie podlega ona wykonaniu. Zdaniem skarżącego, w takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone. Strona podnosi, iż dokonanie zajęć egzekucyjnych w sytuacji braku rozstrzygnięcia w przedmiocie zasadności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]"r., jest niedopuszczalne i powoduje w majątku skarżącego nieodwracalne szkody. W opinii strony, organ nie przeanalizował sprawy ze wzmożoną indywidualizacją, bo gdyby to uczynił, to doszedłby do przekonania, że dokonanie zajęć egzekucyjnych, których podstawę stanowi nieostateczna decyzja, stanowi poważne naruszenie prawa. Wskazuje, iż kwota ustalona w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego czyni ze skarżącego osobę niewydolną finansowo i powoduje wpędzenie go w znaczne zadłużenie, bez jego winy. Taka sytuacja bezsprzecznie zagraża funkcjonowaniu Skarżącego, jako człowieka, zagraża dobrostanowi jego i jego rodziny, zwłaszcza jeśli podstawą dokonania czynności egzekucyjnych jest nieostateczna decyzja.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zatem aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego a w związku z tym istnienie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 244 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 i art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sprawie nastąpiło na podstawie dwóch tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu cła. Podstawą prawną należności określonych w tych tytułach była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]"r. określająca stronie należności z tytułu cła, podatku od towarów i usług, akcyzy i opłaty paliwowej.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 858), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego (zarówno wspólnotowego jak i krajowego). Art. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeksu Celnego wprowadza generalną zasadę wykonalności decyzji celnych. Zgodnie z tym przepisem, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w drugim akapicie artykułu 244, podjęte decyzje podlegają natychmiastowemu wykonaniu przez organy celne. Jak stanowi powołany przepis art. 244, odwołanie nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji, od której się odwołano. Jednakże, w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione powody by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z ustawodawstwem celnym lub gdy istnieje obawa spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej, wstrzymują w całości lub w części wykonanie takiej decyzji. Jeżeli zaskarżana decyzja nakłada należności przywozowe lub należności wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia. Jednakże nie wymaga się złożenia zabezpieczenia jeżeli mogłoby to spowodować dla dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej. Powyższe oznacza, że decyzje wydane przez organy celne podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Wskazać w tym miejscu należy, że jak wynika z treści art. 244 powołanego rozporządzenia, natychmiastowemu wykonaniu podlegają również decyzje, od których się odwołano, a ponadto jeśli nawet istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, to ocena, czy faktycznie przesłanki te wystąpiły, należy do organu celnego właściwego w sprawie wykonania decyzji. Zgodnie z treścią przepisu art. 69 ust. 1 Prawa celnego, w postępowaniu celnym organem właściwym jako organ I instancji jest naczelnik urzędu celnego, co oznacza, iż wniosek w sprawie wstrzymania wykonania decyzji rozstrzyga w pierwszej instancji ten organ, a nie organ egzekucyjny, którym jest Dyrektor Izby Celnej.

Jak wyżej wskazano przedmiotem sprawy jest postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., stanowi, że postępowanie egzekucyjne zawiesza się w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku, albo odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności. Zgodnie natomiast z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie jest więc tym bardziej właściwy do wstrzymania wykonania decyzji, stanowiących podstawę prawną obowiązków określonych w tytułach wykonawczych. Takich kompetencji nie posiada też organ sprawujący nadzór nad organem egzekucyjnym. Dopiero wstrzymanie wykonania decyzji, przez właściwy do tego organ (w niniejszej sprawie naczelnika urzędu celnego), rodzi po stronie organu egzekucyjnego zaprzestanie prowadzenia działań egzekucyjnych.

W sprawie będącej przedmiotem oceny Sądu, brak jest postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji w stosunku do należności celnych, a zatem pomimo, iż orzeczenie określające egzekwowane zobowiązanie w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego było nieostateczne, wynikające z niego należności, jak wcześniej wykazano, były wymagalne. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, nie można zarzucać organowi egzekucyjnemu bezpodstawnego wszczęcia egzekucji i podjęcia czynności egzekucyjnych, a następnie nie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, wydając zaskarżone postanowienie, zasadnie organ odwoławczy uznał, że nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z kontrolą tego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby działania organów I i II instancji naruszyły powołane w skardze przepisy prawa, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Z akt wynika, że organy w sposób wyczerpujący ustaliły i przeanalizowały stan faktyczny i dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego na gruncie obowiązujących przepisów, zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób dokładny i wyczerpujący przedstawia jego podstawy faktyczne i prawne.

Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa w stopniu wskazanym na wstępie, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.