Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1839/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 79 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 58 pkt 12 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 10, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej ("Prezydium", "Prezydium NRA"), uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 1999 ze zm.), utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej (dalej "ORA") w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia aplikanta adwokackiego J. K. z listy aplikantów adwokackich.

Do wydania zaskarżonej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym:

Pan J. K. ("skarżący", "aplikant") rozpoczął aplikację adwokacką w Izbie [...] w dniu 1 stycznia 2014 r. Skarżący nie zaliczył jednak I roku szkolenia z uwagi na uzyskanie negatywnej oceny z kolokwium rocznego i kolokwium poprawkowego.

ORA w [...] - uwzględniając wniosek aplikanta - uchwałą z dnia [...] stycznia 2015 r. wyraziła zgodę na powtarzanie przez niego roku szkoleniowego, a w uchwale z dnia [...] lutego 2015 r. wyraziła zgodę na odbywanie przez niego aplikacji w Izbie [...].

Odbywszy powtórnie szkolenie z zakresu I roku aplikacji w Izbie [...] aplikant przystąpił do kolokwium rocznego i ponownie nie zdał go w obydwu terminach.

Pismem z dnia 28 stycznia 2016 r. ORA w [...] zawiadomiła aplikanta o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia go z listy aplikantów.

Natomiast uchwałą z dnia [...] lutego 2016 r. ORA w [...] skreśliła skarżącego z listy aplikantów Izby Adwokackiej w [...].

Na skutek złożonego przez skarżącego odwołania, uchwałą z dnia [...] października 2016 r., Prezydium NRA uchyliło ww. uchwałę i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ORA w [...]. W uzasadnieniu uchwały organ odwoławczy wskazał, że uchylenie uchwały z dnia [...] lutego 2016 r. nastąpiło z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie aplikantowi prawa czynnego udziału w postępowaniu oraz z powodu wskazania wadliwej podstawy rozstrzygnięcia.

W toku ponownego rozpoznania sprawy ORA w [...], pismem z dnia 27 października 2016 r., poinformowała aplikanta o prawie wzięcia udziału w posiedzeniu ORA oraz o możliwości złożenia wyjaśnień ustnych lub pisemnych. W odpowiedzi skarżący złożył pismo z dnia 17 listopada 2016 r., w którym zakwestionował prawidłowość przeprowadzenia kolokwium rocznego w Izbie [...] w 2014 r.

ORA w [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. skreśliła skarżącego z listy aplikantów adwokackich z powodu nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata. ORA wskazała na niedopuszczalność kolejnego powtarzania roku, co determinuje konieczność skreślenia z listy aplikantów.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. uchwały ORA w [...] wnosząc o jej uchylenie i - alternatywnie - o uznanie, że zdał kolokwium po I roku w [...] bądź o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o powtarzanie roku w Izbie [...], lub też przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jednocześnie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., o zwrócenie się do ORA w [...] o wznowienie postepowania w przedmiocie powtarzania roku oraz o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia procedur w kwestii nieważności i wznowienia.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

- § 9 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu i § 9 ust. 5 tego Regulaminu poprzez niezapewnienie mu możliwości złożenia wyjaśnień w tym zakresie;

- art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wniosków dowodowych;

- art. 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnym uznaniu, że skarżący nie zdał kolokwium w Izbie [...];

- § 9 ust. 2 Regulaminu poprzez skreślenie z listy aplikantów mimo niestwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu;

- § 22 ust. 3 Regulaminu poprzez ograniczenie możliwości powtarzania roku do jednego razu w sytuacji, gdy uprzednia uchwała w tym przedmiocie obarczona jest wadą prawną.

Skarżący podniósł, że ORA w [...] nie ustosunkowała się do złożonych przez niego uprzednio wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z dokumentu potwierdzającego dokonanie oceny kolokwium poprawkowego z 2014 r. przez dwóch egzaminatorów oraz dowodu dotyczącego wykreślenia skarżącego z Krajowego Rejestru Adwokatów i Aplikantów Adwokackich. Według skarżącego twierdzenie, jakoby nie zdał tego kolokwium, ma charakter arbitralny i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym.

Następnie aplikant wskazał, że mimo wskazania przez ORA w [...] w podstawie rozstrzygnięcia art. 79 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, nie została stwierdzona jego nieprzydatność do wykonywania zawodu. Według skarżącego ORA w [...] nie mogła wyrazić zgody na powtarzanie przez niego roku w sytuacji braku przesłanki niezdania kolokwium, zaś uchwała podjęta w dniu [...] stycznia 2015 r. obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną. W takiej sytuacji ORA w [...] obecnie jest uprawniona do podjęcia uchwały o powtarzaniu roku, ponieważ w istocie będzie to dopiero pierwsze takie rozstrzygnięcie.

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r. Prezydium NRA odmówiło stwierdzenia nieważności uchwały ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. o wyrażeniu zgody na powtarzanie roku szkoleniowego przez skarżącego, a przywołaną na wstępie uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r. Prezydium NRA utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów adwokackich.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że Prezydium NRA nie jest w świetle art. 147 k.p.a. podmiotem legitymowanym do występowania do organu I instancji (ORA w [...]) z wnioskiem o wznowienie postępowania, abstrahując już od faktu, że doszło do rażącego uchybienia 1- miesięcznego terminu z art. 148 § 1 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutów mieszczących się w odwołaniu Prezydium uznało je za niezasadne. Organ wskazał, iż skarżący został dwukrotnie zawiadomiony przez ORA w [...] o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy aplikantów i aktywnie korzystał z prawa do złożenia wyjaśnień. Tryb postępowania prowadzonego w oparciu o art. 79 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze nie wymaga zaś odrębnego orzekania o "stwierdzeniu nieprzydatności do wykonywania zawodu" ani też precyzowania tej okoliczności w zawiadomieniu kierowanym do strony na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. Nieprzydatność do wykonywania zawodu jest przesłanką skreślenia, nie wymaga jednak rozstrzygnięcia expressis verbis w sentencji rozstrzygnięcia.

Następnie Prezydium uznało, że ORA w [...] prawidłowo wskazała jako podstawę prawną swej uchwały art. 79 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, nie była jednak zobligowana do powoływania się wprost w jej treści na nieprzydatność skarżącego do zawodu. Żadne prawa skarżącego jako strony postępowania nie doznały uszczerbku w jego toku. Miał on zapewnioną możliwość ustosunkowania się do zgromadzonego materiału i pełną świadomość, jaki jest przedmiot postępowania.

Organ odwoławczy wskazał także, że negatywna ocena skarżącego z pisemnego kolokwium poprawkowego nie budzi wątpliwości, została oparta na wynikach testu sprawdzonego metodą klucza odpowiedzi i potwierdzona podpisami Komisji Egzaminacyjnej. Ewentualne uchybienie polegające na arytmetycznym ustaleniu liczby poprawnych odpowiedzi przez tylko jednego egzaminatora, zatwierdzone jednak przez komisję, nie wpływa na ważność kolokwium i prawidłowość wystawionej oceny.

Wobec nieskuteczności kwestionowania negatywnego wyniku kolokwium bezprzedmiotowy stał się - zdaniem Prezydium - zarzut skarżącego, jakoby brak było dowodu na okoliczność niezaliczenia przez niego roku i zarazem - brak przesłanki do powtarzania roku. ORA w [...] działając na wniosek aplikanta umożliwiła mu powtórne szkolenie na I roku, a aplikant z przyznanego mu uprawnienia skorzystał, konsumując tym samym treść rozstrzygnięcia. Niezasadny jest zatem wniosek skarżącego o kolejne powtórzenie I roku, jako że w 2015 r. już powtarzał ten okres szkolenia w Izbie [...].

Prezydium NRA uznało dokumentację kolokwium przeprowadzonego przez ORA w [...] w 2014 r. za wystarczającą do oceny jego prawidłowości i z tej przyczyny nie uwzględniło wniosku dowodowego skarżącego (odnoszącego się w dodatku do "dokumentu" nie znajdującego sią w aktach, bez wskazania sposobu jego pozyskania), jak również - mimo nieodniesienia się do tego wniosku przez ORA w [...] - nie uznała tej okoliczności za uchybienie mające wpływ na wynik postępowania.

W ocenie Prezydium, ORA w [...] słusznie uznała, że nie ma możliwości udzielenia skarżącemu zgody na kolejne powtarzanie roku, co determinuje konieczność skreślenia go z listy aplikantów. Skarżący dwukrotnie korzystał z szansy opanowania materiału I roku, jednak nie podołał wymogom egzaminu aż czterokrotnie, nie zdając żadnego z kolokwiów. Okoliczność ta potwierdza jego trwałą niekompetencję i świadczy o braku wiedzy i umiejętności praktycznych, niezbędnych przy wykonywaniu zawodu. Jednakowe oceny wystawiły skarżącemu dwie różne izby adwokackie, co dodatkowo wzmacnia obiektywizm konkluzji o nieprzydatności do zawodu.

Na wskazane powyżej orzeczenie - pismem z dnia 19 lipca 2017 r. - aplikant złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały ORA w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. § 21 ust. 8 i 10 uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] - Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej w zw. z art. 58 pkt 12 lit. b ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez złożenie na karcie odpowiedzi kolokwium poprawkowego z 2014 r., podpisu przez tylko jednego członka komisji oraz brak dokumentu potwierdzającego, że oceny wyników dokonali niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji egzaminacyjnej, z których każdy wystawił na piśmie swoją umotywowaną ocenę i przekazał ją przewodniczącemu komisji;

2. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 81 k.p.a., poprzez przeprowadzenie dowodu z karty odpowiedzi bez umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do nowych wniosków wynikających z tego środka dowodowego;

3. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w kluczowym dla sprawy zakresie w drugiej instancji bez umożliwienia skarżącemu kontroli instancyjnej wniosków z niego wynikających;

4. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym oraz nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

5. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a., poprzez zawarcie w zaskarżonej uchwale twierdzenia, na którym oparto rozstrzygnięcie, zgodnie z którym skarżący nie zdał kolokwium poprawkowego w 2014 r. w [...] Izbie Adwokackiej w [...], podczas gdy okoliczność ta została uznana arbitralnie, a nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego;

6. naruszenie przepisu postępowania, przeniesione do zaskarżonej uchwały, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78 § 1 k.p.a., poprzez brak ustosunkowania się do żądań skarżącego, zawartych w odwołaniu z dnia 4 maja 2016 r. i w piśmie z dnia 17 listopada 2016 r., dotyczących przeprowadzenia dowodów;

7. naruszenie przepisu postępowania, przeniesione do zaskarżonej uchwały, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 9 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej w zw. z art. 58 pkt 12 lit. b ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącego o fakcie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieprzydatności aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu;

8. naruszenie przepisu postępowania, przeniesione do zaskarżonej uchwały, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 9 ust. 5 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej w zw. z art. 58 pkt 12 lit. b ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez nieumożliwienie skarżącemu, przed podjęciem uchwały, złożenia w wyznaczonym terminie wyjaśnień w przedmiocie stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu;

9. naruszenie przepisu postępowania, przeniesione do zaskarżonej uchwały, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezawarcie w uzasadnieniu faktycznym decyzji organu pierwszej instancji wskazania dowodów, na których organ się oparł;

10. naruszenie prawa materialnego, przeniesione do zaskarżonej uchwały, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 9 ust. 2 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej w zw. z art. 58 pkt 12 lit. b ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez podjęcie uchwały o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich z powodu nieprzydatności do wykonywania zawodu mimo niestwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo rozwinął i uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2018 r. skarżący podtrzymał w całości wnioski i stanowisko zaprezentowane w skardze z dnia 19 lipca 2017 r. Podkreślił ponownie, że § 21 ust. 10 Regulaminu wyraźnie mówi o kolokwium nie różnicując poszczególnych rodzajów kolokwiów pisemnych. Dlatego też twierdzenie organu, że obowiązek dokonania oceny przez dwóch członków komisji egzaminacyjnej zawęża się do określonej grupy kolokwiów pisemnych, nie znajduje uzasadnienia w treści tego przepisu. Ponadto wskazał, iż - wbrew stanowisku organu - nie został poinformowany o prowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieprzydatności do wykonywania zawodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".

Badając legalność zaskarżonej uchwały, Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna.

Z uwagi na fakt, że zarzuty postawione w skardze zasadniczo odnoszą się do uchwały ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o wyrażeniu zgody na powtarzanie roku szkoleniowego przez skarżącego, w tym miejscu należy wyraźnie wskazać, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Prezydium NRA z dnia [...] czerwca 2017 r. podjęta w sprawie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowił art. 79 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym aplikanta można skreślić z listy aplikantów w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu adwokata.

Zaskarżona uchwała ma zatem charakter uznaniowy, a ustawowym kryterium uznania administracyjnego w tym przypadku jest przydatność aplikanta do zawodu. Ustawodawca nie wskazał jednak jakie konkretnie elementy składają się na stan faktyczny mogący stanowić przyczynę skreślenia aplikanta z listy.

W regulaminie odbywania aplikacji adwokackiej (Obwieszczenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 31 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej) ww. kwestii dotyczą postanowienia § 9. Paragraf 3 tego przepisu stanowi, że podstawą do stwierdzenia przez okręgową radę adwokacką nieprzydatności aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu może być brak postępów w realizacji celów określonych w § 2 regulaminu oraz uchybienie obowiązkom wynikającym z § 5 ust. 1 niniejszego Regulaminu przejawiające się albo negatywnym wynikiem sprawdzianu, negatywnym wynikiem kolokwium, jak też negatywną opinią patrona, negatywną opinią kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji adwokackiej, uchybieniem obowiązkowi uczestnictwa w zajęciach oraz innymi okolicznościami mającymi znaczenie dla oceny przydatności aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu.

Jak wynika z akt sprawy o nieprzydatności skarżącego do wykonywania zawodu adwokata przesądził fakt niezaliczenia przez niego powtórnie I roku aplikacji adwokackiej z uwagi na uzyskanie negatywnego wyniku kolokwium rocznego zarówno w podstawowym terminie, jak i w terminie powtórkowym. Dodać należy, że skarżący nie zaliczył takiego kolokwium także wcześniej - odbywając po raz pierwszy szkolenie w ramach aplikacji adwokackiej. Wtedy umożliwiono mu powtarzanie I roku szkoleniowego, a także wyrażono zgodę na zmianę izby, w której miał odbywać powtórne szkolenie w ww. zakresie.

Zdaniem Sądu ustalenie ww. okoliczności jest wystarczające do skreślenia z listy aplikantów. Przy ocenie przydatności do zawodu adwokata podstawowe znaczenie ma bowiem wiedza aplikanta potwierdzona zaliczonymi kolokwiami. Natomiast inne okoliczności wymienione w § 22 ust. 1 regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej, które warunkują zaliczenie roku, tj. zaliczenia zajęć, zaświadczenia i opinie, nie mogą zastąpić warunku podstawowego zaliczenia roku, jakim jest zaliczenie kolokwiów. Nie ulega wątpliwości, że wśród przesłanek uzasadniających skreślenie z listy aplikantów najbardziej skonkretyzowany charakter ma właśnie udokumentowany stan wiedzy na podstawie kolokwium. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (tak m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2008 r., VI SA/Wa 1570/08, wyrok z dnia 6 marca 2009 r., VI SA/Wa 2128/08, wyrok z dnia 10 września 2009 r., VI SA/Wa 1218/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2009 r., VI SA/Wa 1223/09, wyrok WSA z dnia 17 grudnia 2013 r., VI SA/Wa 1864/13). Przykładowo w powołanym wyżej wyroku z dnia 10 września 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1218/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż wystarczającą podstawą do skreślenia strony skarżącej z listy aplikantów adwokackich jest okoliczność dwukrotnego uzyskania z kolokwium rocznego oceny negatywnej.

W tej sytuacji należy wyrazić stanowisko, że skreślenie skarżącego z listy aplikantów adwokackich było uzasadnione albowiem fakt dwukrotnego niezaliczenia kolokwium rocznego, stanowi negatywną prognozę co do przydatności strony skarżącej do wykonywania zawodu adwokata, gdyż oznacza jej niedostateczną znajomość przepisów i brak wiedzy warunkującej możliwość wykonywania tego zawodu. Negatywny wynik kolokwium rocznego stanowi samoistną i wystarczającą przyczynę stwierdzenia nieprzydatności do wykonywania zawodu adwokata albowiem wykonywanie zawodu adwokata polega na świadczeniu profesjonalnych usług prawnych wymagających posiadania bogatej i ugruntowanej wiedzy z zakresu różnych dziedzin prawa, zaś negatywne oceny z kolokwiów, weryfikujących poziom tej wiedzy, stanowią przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata.

Marginalnie Sąd zauważa, że - wbrew zarzutom skargi - brak jest ustawowej podstawy prawnej do wydawania w ww. zakresie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata. Nieprzydatność do zawodu jest stanem faktycznym, którego stwierdzenie nie wymaga wydawania odrębnej decyzji. Jego występowanie może jedynie stanowić przesłankę wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich (por. wyrok NSA z 20 lipca 2010, II GSK 590/10).

Jak już wcześniej Sąd wskazał zarzuty skargi zasadniczo odnoszą się do przebiegu i wyników przeprowadzonych na aplikacji kolokwiów, które to kwestie należą do wyłącznej kompetencji organów samorządu adwokackiego, w którą sąd administracyjny nie może ingerować. Obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa nie dają sądowi administracyjnemu podstaw prawnych do wkraczania w sferę działania zastrzeżoną dla organów samorządu zawodowego adwokatów.

Należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze, kształcenie aplikantów adwokackich należy do zadań samorządu zawodowego adwokatury. Natomiast art. 58 pkt 12 lit. b cyt. ustawy stanowi, że uchwalanie regulaminów, dotyczących zasad odbywania aplikacji leży w kompetencji Naczelnej Rady Adwokackiej. W § 21 ust. 5 Regulaminu postanowiono zaś, że od decyzji komisji o wyniku kolokwium albo sprawdzianu, kolokwium poprawkowego albo sprawdzianu poprawkowego odwołanie nie przysługuje. Ewentualne podważenie zatem ww. postanowień regulaminu może nastąpić wyłącznie w trybie przewidzianym dla tego rodzaju aktów, a nie w postępowaniu dotyczącym indywidualnej sprawy. Z dokonanych ustaleń nie wynika natomiast, aby postanowienia regulaminu zostały zakwestionowane w wymaganym trybie.

Biorąc więc pod uwagę wyżej zakreślone ramy materialnoprawne sprawy, usprawiedliwione jest przyjęcie, że rozpoznanie sprawy nie wymagało przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego obejmującego weryfikację wyników i ocen z kolokwium, a tym samym nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania ze sfery gromadzenia i oceny materiału dowodowego.

Reasumując, zdaniem Sądu, organy samorządu adwokackiego nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, dokonując wszechstronnej oceny na podstawie jego całokształtu, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Należy uznać jednocześnie, iż swoje stanowisko uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja w sposób wystarczający odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Podniesione zarzuty nie zmieniają faktu, iż skarżący nie zaliczył ponownie roku szkoleniowego i ta właśnie okoliczność uzasadniała uznanie nieprzydatności do zawodu.

Za bezzasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Zarzut ten strona łączy zarówno z niedoręczeniem jej postanowienia o wszczęciu postepowania w sprawie nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata, jak i niezapewnienia jej udziału w postępowaniu odwoławczym oraz uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań.

W ww. zakresie zauważyć należy, że w sytuacji postawienia w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym konieczne jest wskazanie, jakiej konkretnie czynności procesowej na skutek zarzucanego naruszenia strona skarżąca nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić, i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym np. poprzez uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 4/07; LEX nr 351055). Sąd - rozpoznając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie dopatrzył się wpływu naruszenia przez organ ww. przepisu na wynik sprawy, również w stanowisku strony takiego - prawnie doniosłego wpływu naruszenia ww. przepisu na wynik sprawy - nie wykazano. Poza tym organ odwoławczy nie przeprowadzał już nowych dowodów, a stanowisko merytoryczne strony wynikało ze złożonego przez nią odwołania oraz pisma z dnia 17 listopada 2016 r., stąd brak zawiadomienia skarżącego w toku postępowania odwoławczego w trybie art. 10 k.p.a. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Jak zaś już była o tym mowa w tej sprawie brak było podstaw do wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie nieprzydatności aplikanta do wykonywania zawodu adwokata, a o toczącym się w sprawie postępowaniu o skreślenie z listy aplikantów adwokackich skarżący wiedział. Po pierwsze, pismem z dnia 28 stycznia 2016 r. ORA w [...] zawiadomiła aplikanta o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia go z listy aplikantów (k. 132). Po drugie, pismem z dnia 27 października 2016 r. (k. 167), ORA w [...] poinformowała skarżącego, iż w dniu [...] listopada 2016 r. rozpoznany będzie wniosek o skreślenie go z listy aplikantów oraz że w zawiązku z tym skarżącemu przysługuje prawo do udziału w posiedzeniu oraz zajęcia stanowiska w sprawie osobiście bądź poprzez pełnomocnika. Ww. pismo ORA w [...] zostało wysłane do skarżącego, po uchyleniu przez Prezydium NRA uchwały ORA w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów m.in. z powodu braku skutecznego zawiadomienia skarżącego o przedmiotowym postępowaniu. Odpowiedzią na ww. zawiadomienie z dnia 27 października 2016 r. było pismo skarżącego z dnia 17 listopada 2016 r. zatytułowane Zajęcie stanowiska w spawie o skreślenie z listy aplikantów adwokackich (k. 169). Skarżący miał zatem świadomość toczącego się w jego sprawie postępowania.

W skardze poruszono także kwestie związane z - nieprawidłowym zdaniem skarżącego - faktycznym (fizycznym) usunięciem jego nazwiska z listy aplikantów przed tym, jak decyzja o wykreśleniu stała się ostateczna. Te kwestie pozostają jednak poza zakresem niniejszej sprawy, co uniemożliwia Sądowi odniesienie się do nich i ich ocenę.

Uznając zatem, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.