Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 636/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 201
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: Art. 23f, art. 59, art. 129, art. 138
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 31 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 31 stycznia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2013 r., nr [...], cofającą w całości zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r., nr [...] na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w 50 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...], wydane na rzecz skarżącej "A" Sp. z o.o. w W.

Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy :

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] udzielił skarżącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 50 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...].

W wyniku kontroli funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego punktu objętego ww. zezwoleniem zlokalizowanego w Kawiarni, A. C. w N. , przeprowadzonej w dniu 04 stycznia 2010 r. stwierdzono , iż wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej na skontrolowanych automatach była wyższa niż 0,50 zł, a wartość jednorazowej wygranej była wyższa niż równowartość 60 zł , a więc kwoty te były wyższe niż wynika z art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.2012.749). Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...].

W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia ww. zezwolenia.

W toku postępowania do akt sprawy włączono m.in. protokół kontroli [...], protokół kontroli nr [...] oraz opinie biegłego sądowego, zawierające ekspertyzy zajętych automatów.

Do materiału dowodowego organ celny postanowieniem z dnia [...] 2013r. włączył uwierzytelnioną kserokopię sprawozdania z badania automatu do gier o niskich wygranych , wydanego przez jednostkę badająca - Izbę Celną – Wydział Laboratorium Celne – nr [...] oraz uwierzytelnioną kserokopie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] 2013r. cofając skarżącej w całości zezwolenie z dnia [...] 2008r. nr [...] wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w 50 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...] podniósł m.in., że skarżącej cofnięto rejestrację automatu do gier o niskich wygranych HOT SPOT, nr fabryczny [...]. Z opinii jednostki badającej , stanowiącej podstawowy dowód w sprawie cofnięcia rejestracji ww. automatu wynika , że program do gier tego urządzenia umożliwia rozgrywanie gier za stawkę przewyższającą wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze , która została określona w art.129 ust.3 ww. ustawy o grach hazardowych , a także , że nałożona na obudowie płyty logicznej plomba jednostki badającej nie zabezpiecza przed możliwością dokonania zmian w oprogramowaniu w zakresie ustawienia maksymalnej stawki za grę.

Automaty poddane kontroli przeprowadzonych w 2010r. i zatrzymane przez organ zostały poddane ekspertyzie wykonanej przez biegłego sądowego R. R., który w wydanych opiniach potwierdził, że nie spełniają one wymogów technicznych dla automatów o niskich wygranych. Wynik przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu na tych urządzeniach również potwierdził powyższe ustalenia.

W ocenie organu pierwszej instancji , w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka naruszenia określona w art.129 ust.3 ww. ustawy , której konsekwencją jest cofnięcie skarżącej zezwolenia naurządzanie gier na automatach o niskich wygranych w trybie art.138 ust.3 tej ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła oparcie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych , która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacyjnej i która nie może być stosowana wobec osób fizycznych i prawnych .

Ponadto , zdaniem skarżącej , naruszono przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej . Okoliczność , że skarżącej cofnięto rejestrację automatu nr [...] nie powinna być uwzględniona w niniejszym postepowaniu w sytuacji , gdy skarżąca zaskarżyła decyzje o cofnięciu rejestracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W takim przypadku organ winien zawiesić postepowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych do czasu zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie cofnięcia rejestracji ww. automatu.

Zawieszenie postepowania w niniejszej sprawie było również uzasadnione – zdaniem skarżącej – oczekiwaniem na prawomocne zakończenie prowadzonych postępowań karno-skarbowych wobec skarżącej, w ramach których sąd karny ustalał, czy w lokalach wskazanych w zaskarżonej decyzji skarżąca urządzała gry na automatach wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych.

W toku prowadzonego postepowania organ nie uwzględnił wniosków dowodowych, które w ocenie skarżącej, miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania biegłych upoważnionej jednostki badającej - Izby Celnej oraz Politechniki, dowodu z przesłuchania biegłego sądowego, konfrontacji ww. biegłych z jednostek badających oraz dowodu z przesłuchania strony.

Skarżąca podniosła, że spełniła wszystkie wymagania określone w przepisach dotyczące rejestracji automatów do gier o niskich wygranych , łącznie z badaniem tych urządzeń przez upoważnione jednostki badające. Automaty otrzymały stosowne świadectwa rejestracji potwierdzające spełnienie wymogów ustawowych. Skarżąca oświadczyła , że od momentu przeprowadzenia przedmiotowych badań , automaty nie były technicznie modyfikowane.

Dowód w postaci opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej, zdaniem skarżącej, nie stanowił wystarczającej podstawy do cofnięcia zezwolenia , bowiem pochodził od pracowników będących funkcjonariuszami celnymi pozostającymi w podległości służbowej. Opinie powinny być sporządzane przez biegłych, którzy nie mają żadnego interesu w przesądzaniu sprawy w określony sposób. Oddalenie wniosków dowodowych skarżącej na okoliczność, czy zakwestionowane automaty spełniają ustawowe wymogi, stanowi naruszenie zasady bezstronności i procesowej przyzwoitości.

Niezależnie od powyższych zarzutów, w ocenie skarżącej , organ naruszył również przepisy prawa materialnego, a to art. 138 ust. 3 oraz art. 59 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 138 ust. 3, zamiast na podstawie art. 59 ust. 2 ww. ustawy, tj. bez ustalenia przesłanek "rażącego naruszenia warunków zezwolenia".

Art.138 ust.3 ustawy o grach hazardowych może budzić istotne wątpliwości w aspekcie jego zgodności z zasadami prawa wspólnotowego , natomiast wątpliwości takich nie budzi art.59 pkt.2 tej ustawy. Tym samym organ nie może ograniczyć się wyłącznie do ustalenia , że automat umożliwiał grę za stawki wyższe niż dozwolone ustawą lub wygrane wyższe niż ustawowe. Zdaniem skarżącej, organ jest uprawniony do cofnięcia zezwolenia wyłącznie w przypadku rażącego naruszenia warunków określonych w zezwoleniu , co obliguje organ do zbadania wystąpienia przesłanki " rażącego" naruszenia warunków zezwolenia. W przypadku rażącego naruszenia warunków określonych m.in. w zezwoleniu, organ cofa zezwolenie w całości lub w części . W związku z powyższym organ, w przypadku stwierdzenia powyższych naruszeń , mógłby cofnąć zezwolenie w części, a nie w całości tj. również w odniesieniu do lokali, w których żadne automaty nie zostały zakwestionowane.

Ustalenie rażącego naruszenia warunków określonych w zezwoleniu wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego , które w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone.

Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził , że w rozpatrywanej sprawie ustalenia poczynione w trakcie eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych w trakcie kontroli oraz zawarte w ekspertyzie biegłego sądowego zostały potwierdzone opinią certyfikowanej jednostki badającej . Dowody te jednoznacznie wskazują, iż sporny automat umożliwia przeprowadzenie na nim gry za jednorazową stawkę wyższą niż 0,50 zł, co stanowi naruszenie przepisu art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W zaistniałych okolicznościach organ I instancji zasadnie zatem uznał, że spełniona została przesłanka do cofnięcia zezwolenia w trybie art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych .

Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a przez to nie może być stosowana , Dyrektor Izby Celnej w obszernym uzasadnieniu stwierdził , że zagadnienia związane z urządzaniem gier hazardowych nie podlegają harmonizacji na szczeblu Unii Europejskiej, co oznacza, że państwa członkowskie, ustanawiając zasady prawne regulujące tę dziedzinę, same wybierają własny, odpowiedni dla warunków i potrzeb lokalnych poziom ochrony , przy czym przy ustanawianiu norm prawnych muszą uwzględniać, że co do zasady tego rodzaju środki krajowe nie mogą naruszać fundamentalnych swobód traktatowych - swobodnego przepływu towarów, osób, usług, kapitału - na obszarze Unii Europejskiej. Przyjęta reguła nie pozbawia jednak państw członkowskich możliwości posłużenia się swoistymi ograniczeniami w swobodach rynku wewnętrznego Unii przez wprowadzenie na swoim terytorium odpowiednich środków krajowych, jeżeli są one niezbędne do ochrony wartości ujętych w zamkniętym katalogu, tj. w art. 36, 52, 62, 65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub są uzasadnione tzw. nadrzędnymi wymogami mającymi znaczenie dla ogółu społeczeństwa. Państwo ma prawo chronić obywateli przed niepożądanymi, szkodliwymi dla struktur społecznych zjawiskami, a do takich należy hazard. Kwestionowane uregulowania ustawy o grach hazardowych zostały podjęte w ramach realizacji dopuszczalnych klauzul bezpieczeństwa i nie stanowią one przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 w związku z art. 10 dyrektywy 98/34/WE i jako takie nie podlegały procedurze uprzedniej notyfikacji, o której mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji , że art. 138 ust.3 ustawy o grach hazardowych , który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie , nie jest przepisem technicznym w rozumieniu ww. przepisów. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa i zgodna z prawem.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w związku z odmową zawieszenia postępowania oraz zaniechaniem dopuszczenia zawnioskowanych przez skarżącą dowodów, organ odwoławczy podniósł, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji wskazane w uzasadnieniu wydanych postanowień. I tak w postanowieniu z dnia [...] 2013r. nr [...] odmawiającym zawieszenia postępowania organ podniósł, że decyzja cofająca poświadczenie rejestracji automatu [...], została włączona do materiału dowodowego , jednak nie stanowi ona jedynego dowodu , ani zagadnienia wstępnego rozumieniu art.201 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej. Fakt złożenia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotową decyzję nie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w świetle innych zebranych w sprawie dowodów.

Z kolei w postanowieniu z dnia [...] 2013r. nr [...] odmawiającym dopuszczenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącą, organ stwierdził, że weryfikacja ocen przeprowadzonych dowodów w kwestii stwierdzenia , że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż określone w a rt.129 ust.3 ustawy o grach hazardowych nie jest konieczne w sytuacji , gdy ustalono , że zaistniały nieprawidłowości umożliwiające ingerencje w system automatu. W szczególności dowód z przesłuchania funkcjonariuszy celnych przeprowadzających eksperyment, w ocenie organu , nie ma wpływu na rozstrzygnięcie , ponieważ uruchomienie określonych gier i stwierdzenie możliwości uzyskania określonej wygranej nie wymagała szczególnej wiedzy technicznej. Poza tym tych samych ustaleń dokonał biegły sądowy w swojej opinii oraz certyfikowana przez Ministra Finansów jednostka badająca. Za niezasadne organ uznał również przeprowadzenie dowodu z dokumentacji rejestracyjnej zakwestionowanych automatów oraz z przesłuchania biegłych i ich konfrontacji z pracownikami laboratorium celnego, gdyż przedmiotem oceny organu był stan automatu na dzień kontroli , nie kwestionując prawidłowości i rzetelności opinii poprzedzających rejestrację tego urządzenia.

Dokonując oceny zgromadzonych dowodów , organ pierwszej instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny i ocena ta nie ma charakteru dowolnej . Ustalenie, że sporne urządzenia nie spełniają wymogów przewidzianych przez ustawę o grach hazardowych zostało obszernie omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym wskazano również dowody potwierdzające stanowisko organu w tym zakresie. Dowodami na tę okoliczność są protokoły kontroli nr [...] z dnia 15 lutego 2010 r. oraz nr [...] z dnia 17 listopada 2010 r. przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego, opinie biegłego sądowego oraz sprawozdanie z badań automatu Hot Spot nr [...] przeprowadzonych przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej. Każda z przeprowadzonych weryfikacji dotyczących automatów będących własnością skarżącej potwierdza ten sam fakt, tj. że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej na tych automatach jest wyższa niż przewidziana w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Odnośnie zarzutu złamania zasady bezstronności organów administracji poprzez powierzenie wykonania badania automatu Laboratorium Celnemu Izby Celnej jako podmiotowi pozostającemu w strukturach Służby Celnej, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił , że ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw , dodała do ustawy o grach hazardowych art. 23a - 23f, regulujące m.in. postępowanie rejestracyjne oraz wymagania, jakie powinna spełniać jednostka badająca i tryb wydawania takiej jednostce upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Z przepisów tych wynika , że podstawowe kryteria udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt l i 2) oraz do jej bezstronności, wyrażającej się głównie w autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, mającej konkretny wymiar podmiotowy (zakaz określonych relacji).

Wskazując na powyższe , organ odwoławczy stwierdził , że badanie automatów przez Wydział Laboratorium Celne w Izbie Celnej jest specyficzną czynnością, podejmowaną w oderwaniu od postępowań prowadzonych przez inne komórki organizacyjne, które w żadnym stopniu nie mogą wpływać na wyniki badania.

Odpowiadając na zarzut cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w odniesieniu do punktów gier, w których nie zakwestionowano zasad działania jakichkolwiek automatów, organ wyjaśnił , że zgodnie z art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych , organ cofa zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3 ustawy. Z przepisu tego wynika, że organ cofa zezwolenie w całości nawet jeżeli tylko jeden automat funkcjonujący w ramach konkretnego zezwolenia , niezależnie od punktu gier, w jakim został umieszczony, nie spełnia ustawowych wymogów. Cofnięcie zezwolenia dotyczy zatem wszystkich punktów objętych konkretnym zezwoleniem.

Podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie mógł stanowić art.59 pkt.2 ustawy o grach hazardowych, jak sugeruje skarżąca . Za zgodne z prawem należy uznać stanowisko organu pierwszej instancji , że art. 138 ust. 3 ma charakter szczególny w stosunku do przepisu art. 59 pkt 2 , gdyż odnosi się do określonego -jednego rodzaju naruszenia prawa. Organ odwoławczy w tym zakresie uznał zarzut odwołania za nieuzasadniony.

Reasumując Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż organ I instancji w sposób wystarczający zebrał materiał dowodowy, dokonał trafnej jego oceny i właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczące nieuzasadnionej – jej zdaniem – odmowy zawieszenia postępowania w sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd ; naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji ; a nadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.180 §1, art. 187 § 1, art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego i nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ – w ocenie skarżącej – były błędne i dokonane z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów , co spowodowało , iż zakwestionowane urządzenia nie spełniają wymogów przewidzianych przez ustawę dla automatów do gier o niskich wygranych. W ocenie materiału dowodowego organ niezasadnie, zdaniem skarżącej, pominął okoliczność , iż od dnia badania przez biegłych z Politechniki do dnia kontroli nikt nie ingerował w program automatów oraz ich płytę logiczną . Poświadczenia rejestracji wydane przez Ministra Finansów stwierdzają, iż zakwestionowane urządzenia są automatami do gier o niskich wygranych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wskazał przyczyn, dla których odmówił wiarygodności opiniom technicznym sporządzonym przez Politechnikę.

Zdaniem skarżącej organ naruszył przepisy prawa materialnego, a to art.138 ust.3 oraz 59 ust.2 ustawy o grach hazardowych, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art.138 ust.3, a nie na podstawie art.59 ust.2 ww. ustawy, tj. bez ustalenia przesłanek "rażącego naruszenia warunków zezwolenia".

Niezależnie od powyższego , w ocenie skarżącej , niedopuszczalne było cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych również w odniesieniu do punktów gier, w których nie zakwestionowano zasad działania jakichkolwiek automatów.

Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji coraz stwierdzenie, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu. Po uchyleniu ww. decyzji sprawa winna być przekazania organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia .

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca podniosła, że organizowanie gier na automatach o niskich wygranych związane było z koniecznością spełnienia szeregu ustawowych warunków i było działalnością stale kontrolowaną przez liczne organy administracji państwowej . W wyniku kontroli punktów gier na automatach o niskich wygranych przeprowadzanych przez urzędy celne wszczynane są postępowania karno-skarbowych o przestępstwa z art.107 k.k.s. W związku z powyższym , w ocenie skarżącej , kluczowe dla niniejszego postępowania jest ustalenie, czy w kontrolowanych lokalach skarżąca urządzała gry na automatach wbrew przepisom ustawy, a tym samym , czy popełnione zostało przestępstwo z art.107 k.k.s. Te okoliczności uzasadniały zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karno-skarbowego . Odmowa zawieszenia postępowania przez organ narusza art.201 §1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej.

Ponadto skarżąca podniosła , że przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych - mimo obowiązku - nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej , dlatego sąd krajowy powinien odmówić ich stosowania .

Niezależnie od powyższego, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji , podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ, iż zakwestionowane automaty nie spełniały wymogów technicznych przewidzianych dla automatów do gier o niskich wygranych. Powyższe ustalenie oparte zostało na "eksperymencie procesowym" przeprowadzonym przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego, opinii biegłego sądowego oraz opinii jednostki badającej - wyłącznie w zakresie jednego z zatrzymanych automatów. Oparcie zaskarżonej decyzji na powyższych ustaleniach, skarżąca uznała , za całkowicie bezzasadne.

Zakwestionowane urządzenie posiadało wszystkie wymagane przepisami prawa opinie techniczne i świadectwo rejestracji potwierdzające fakt spełnienia tych wymogów. Świadectwo rejestracji ma formę aktu administracyjnego ustalającego określony stan prawny w stosunku do danego automatu. Rozstrzygnięcie Ministerstwa Finansów w tym zakresie nie może być podważane przez podległy organ, jakim jest Dyrektor Izby Celnej. Dodatkowo skarżąca podniosła, że świadectwo rejestracji ma charakter dokumentu urzędowego i zgodnie z art.194 §1 Ordynacji podatkowej, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ nie przeprowadził przeciwdowodu i nie mógł pominąć tego dowodu tj. świadectwa rejestracji w ocenie materiału dowodowego.

Nadto skarżąca ponownie oświadczyła , że zakwestionowane automaty od momentu przeprowadzenia badań przez biegłych z jednostki badającej (tj. nałożenia plomb rejestracyjnych) , aż do chwili zabezpieczenia przez Urząd Celny nie były w żaden sposób technicznie modyfikowane.

W rozpatrywanej sprawie uzyskano opinię upoważnionej jednostki badającej wyłącznie w odniesieniu do jednego automatu , natomiast w odniesieniu do pozostałych zakwestionowanych urządzeń rozstrzygnięcie oparto na opinii biegłego , co było niedopuszczalne w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych .

Skarżąca zarzuciła, że uzyskana w niniejszym postępowaniu opinia Laboratorium Celnego Izby Celnej również nie mogła być podstawą rozstrzygnięcia wydanego przez organy , gdyż jednostka ta działa w strukturach Służby Celnej i budzi wątpliwości co do bezstronności. Izba Celna nie może wydawać opinii technicznych, od których zależy treść decyzji urzędów celnych.

Zdaniem skarżącej , w sprawie o cofnięcie zezwolenia zastosowanie powinien mieć art.59 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, który nie budzi wątpliwości w aspekcie jego zgodności z zasadami prawa wspólnotowego. W świetle wskazanego przepisu organ ma obowiązek zbadania wystąpienia przesłanki "rażącego" naruszenia warunków zezwolenia , czego nie uczynił w niniejszym postępowaniu , a nadto zezwolenie mogłoby być cofnięte jedynie w części, a nie w całości, tj. również w odniesieniu do lokali, w których żadne automaty nie zostały zakwestionowane.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż nawet gdyby przyjąć, że organ prawidłowo ustalił, że zakwestionowane automaty do gier o niskich wygranych nie spełniają warunków ustawowych, to zgodnie z art.138 ust.3 ustawy o grach hazardowych, cofnięcie zezwolenia może dotyczyć wyłącznie punktu gier, w którym eksploatowane były zakwestionowane automaty. Wskazany przepis nie daje prawa do cofnięcia zezwolenia również w odniesieniu do lokali, w których automaty nie zostały w żaden sposób zakwestionowane.

W przedmiotowej sprawie organ cofnął zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej w całości , do czego nie był uprawniony .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie obszernie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdyż zarzuty skargi były tożsame z zarzutami odwołania .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego .

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie narusza prawa.

W rozpatrywanej sprawie sporny jest zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny .

Okolicznością bezsporną jest , że skarżąca posiadała zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008r. nr [...] na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zlokalizowanych w 50 punktach na terenie województwa [...].

Kontrola przeprowadzona w dniu 4 stycznia 2010r. przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego jednego z tych punktów tj. punktu o nazwie Kawiarnia, A. C., znajdującego się w N przy ul. K, stwierdziła naruszenie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U.2009.1540) polegające na tym , że wartość stawki za udział w jednej grze na skontrolowanych automatach była wyższa niż 0,50 zł , a wartość jednorazowej wygranej była wyższa niż równowartość 60 zł . Kwoty te były wyższe , niż określone w art.129 ust.3 ww. ustawy.

Kontrolą objęto automaty : 1/HOT SPOT PLATIN nr [...], [...]; 2/ HOT SPOT PLATIN nr [...], [...]9; 3/ HOT SPOT nr [...], [...].

Powyższe okoliczności stwierdzone w wyniku przeprowadzonego eksperymentu stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie cofnięcia ww. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych , co też organ uczynił postanowieniem z dnia [...] 2010r. nr [...]. Natomiast , wbrew zarzutom skargi , eksperyment funkcjonariuszy celnych nie mógł stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia zezwolenia i jak wynika z uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji , jak i decyzji organu pierwszej instancji – dowód ten nie był rozstrzygający.

Dyrektor Izby Celnej, działając jako organ pierwszej i drugiej instancji , w wydanych decyzjach w sposób jednoznaczny przedstawił swoje stanowisko, wedle którego – zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych – jedynie badanie jednostki upoważnionej przez Ministra Finansów stanowi wystarczający argument dla zakwestionowania właściwości automatu do gier o niskie wygrane.

W związku z powyższym należy stwierdzić , że w rozpatrywanej sprawie nie istnieje – co do zasady – spór , jakim dowodem można stwierdzić , czy zakwestionowany automat do gier o niskie wygrane spełnia , czy też nie spełnia wymogów ustawy o grach hazardowych.

W toku postępowania Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2010r. nr [...] włączył do postępowania protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 15 lutego 2010r. w punkcie gier objętych ww. zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej, zlokalizowanym w Kafejce Internetowej "R" s.c. R. Z. , M. Z. przy ul. P. w K .Kontrola obejmowała następujące automaty : 1/ HOT SPOT nr [...], [...]; 2/ HOT SPOT PLATIN nr [...], [...] ; 3/ HOT SPOT nr [...], [...].

Z kolei postanowieniem z dnia [...] 2011r. nr [...] włączył do postępowania protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 17 listopada 2010r. w punkcie gier objętych ww. zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej, zlokalizowanym w Pizzerii FHU N, R. H. na os. S w K. Kontrola dotyczyła automatu HOT SPOT PLATIN nr [...], [...].

Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2013r. nr [...] zwrócił się do jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów stosownie do art.23f ustawy o grach hazardowych - do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier – Laboratorium Celnego w Izbie Celnej w zakresie odpowiedzi na pytania , czy wymienione w tym postanowieniu automaty spełniają warunki ww. ustawy o grach hazardowych. Postanowieniem objęte były m.in. automaty zakwestionowane w czasie kontroli z dnia 4 stycznia 2010r. i z dnia 11 stycznia 2011r. oraz dwa automaty objęte kontrolą z dnia 17 listopada 2010r. tj. wymienione w niniejszym uzasadnieniu wyroku pod poz. 1 i 2.

Kolejnym postanowieniem tj. z dnia [...] 2013r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej włączył do materiału dowodowego niniejszej sprawy 1/ uwierzytelnioną kserokopię sprawozdania z badań automatu do gier o niskich wygranych , wydanego przez Izbę Celną – Wydział Laboratorium Celne – nr [...] oraz uwierzytelnioną kserokopię decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2013r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu nr [...], [...].

Cofnięcie rejestracji automatu dotyczyło automatu objętego kontrolą funkcjonariuszy celnych przeprowadzonej w dniu 15 lutego 2010r. Przedmiotowy automat nie spełniał warunków określonych w ustawie, a podstawą cofnięcia rejestracji była opinia Wydziału Laboratorium Celnego w Izbie Celnej.

Powołane przez organ dowody w postaci eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych, czy włączone do akt sprawy opinie biegłego sądowego z informatyki i telekomunikacji Sądu Okręgowego, jakkolwiek nie miały charakteru rozstrzygającego , to jednak były zgodne z opinią wydaną przez Laboratorium Celne. Argumentacja skargi dotycząca mocy dowodowej tych dowodów jest słuszna , ale nie miała wpływu na wynik sprawy , skoro podstawą ustaleń stanu faktycznego była opinia jednostki badającej.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji cofającej rejestrację przedmiotowego automatu , a jej zarzuty skoncentrowały się wokół wiarygodności dowodu z opinii jednostki badającej usytuowanej w strukturze Służby Celnej .

Odnosząc się do tego zarzutu należy podnieść , że stosownie do art.23f ustawy o grach hazardowych , Minister Finansów udziela upoważnienia konkretnej jednostce badawczej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier , która spełnia szereg wymogów , m.in. zapewnia odpowiedni standard przeprowadzonych badań , w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Szczegółowe zasady udzielania upoważnienia do tych badan zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i Sąd w całości potwierdza stanowisko organu w tym zakresie jako zgodne z prawem. Podstawowym kryterium udzielania przedmiotowego upoważnienia jest przede wszystkim poziom fachowości danej jednostki oraz jej bezstronność ( art.23f ust.1 i 2 ) wyrażająca się głównie w autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń , mających konkretny wymiar podmiotowy. Procedura uzyskania przedmiotowego upoważnienia daje gwarancję rzetelnego, niezależnego i wiarygodnego źródła dowodów. Kwestionowanie bezstronności i zarzut braku obiektywizmu w sporządzonej przez Laboratorium Celne opinii , czy też zasadności wyboru tej , a nie innej jednostki , nie jest oparte na obiektywnych przesłankach . Upoważnienie Izby Celnej – Laboratorium Celnego do badań technicznych automatów i urządzeń do gier nie zawiera bowiem żadnego ograniczenia , aby badania takie nie mogły być wykonywane na rzecz organów celnych.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja skargi kwestionująca fachowość , bezstronność i obiektywizm Laboratorium Celnego w Izbie Celnej.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć , że opinia wydana przez ww. jednostkę stanowiła podstawę do wydania decyzji cofającej rejestracje zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu automatu , a zatem argumentacja kwestionująca ten dowód mogła być podnoszona w postępowaniu dotyczącym wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji cofającej rejestrację. Dla niniejszego postępowania dotyczącego cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych , istotny wpływ ma nie tyle sama opinia jednostki badającej , ale przedmiotowa decyzja , z której jednoznacznie wynika , iż przedmiotowy automat nie spełniał wymogów technicznych zgodnych dla automatów o niskich wygranych podlegających przepisom ustawy o grach hazardowych. Program gier umożliwiał rozgrywanie gier za stawkę o wartości wyższej niż wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze określonej w art.129 ust.3 ustawy o grach hazardowych oraz że nałożona na obudowie płyty logicznej plomba jednostki badającej nie zabezpiecza przed możliwością dokonania zmian w oprogramowaniu w zakresie ustawienia maksymalnej stawki za grę.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że podstawą prawną wydanej decyzji był art.138 ust.3 w związku z art.129 ust.3 ustawy o grach hazardowych. Za błędną należy uznać argumentację skargi, wskazującą , iż podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie winien stanowić art.59 pkt.2 tej ustawy.

Art.129 i art.138 ustawy , w przeciwieństwie do art.59 tej ustawy regulują przejściowo sytuacje prawną podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych , na podstawie zezwoleń wydanych pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U.2004.27). Zarówno art.59 w związku z art.138 ust.2 , jak i art.138 ust.3 ustawy o grach hazardowych , stanowią podstawę prawną wydania decyzji w sprawie cofnięcia zezwoleń wydanych na podstawie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych . Niemniej jednak , art.59 ustawy o grach hazardowych nie ma zastosowania do sytuacji uregulowanej w art.138 ust.3 tej ustawy.; przepis ten odnosi się do określonego rodzaju naruszenia , a zatem ma on charakter szczególny w stosunku do art.59 pkt.2 ustawy. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko organów jako zgodne z prawem , również w zakresie zasadności cofnięcia zezwolenia w całości , mimo iż nie wszystkie automaty objęte zezwoleniem zostały zakwestionowane.

Art.138 ust.3 ww. ustawy ma kluczowe znaczenie dla analizowanej sprawy również w kontekście zarzutów skargi dotyczących braku notyfikacji przepisów tej ustawy i oceny charakteru tych przepisów , czy mają one charakter przepisów technicznych w rozumieniu art.1 pkt.11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady .

Organ administracyjny rozstrzygający niniejszą sprawę rozważył kwestie technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych , w tym art.129 ust.1 i 3 oraz art.138 ust.3 ww. ustawy według kryteriów wskazanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 lipca 2012r. , wydanym w połączonych sprawach C-2313/11 , C-214/11 i C-217/11 . Organ doszedł do przekonania , że art.138 ust.3 ustawy nie ma charakteru technicznego , podając motywy zajętego stanowisko w obszernym uzasadnieniu decyzji.

Sąd podzielił stanowisko organów w zakresie oceny , że art.138 ustawy o grach hazardowych , stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie , nie ma charakteru technicznego w rozumieniu art.1 pkt.11 dyrektywy 98/34/WE. Ocena ta wynika z faktu , że w przepisie tym zawarta jest sankcja za naruszenie warunków gry na automatach o niskich wygranych w postaci umożliwienia gry o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych , niż przewidziane w art.129 ust.3. Przepis ten z uwagi swój sankcyjny charakter nie narusza przepisów zakazu stosowania jakichkolwiek ograniczeń ilościowych i środków im równoważnych w obrocie towarowym między krajami Unii Europejskiej ( art. 34 TFUE ) ; nie narusza zasady swobody przedsiębiorczości na obszarze Unii Europejskiej ( art. 49 TFUE ) , ani zasady swobody świadczenia usług na obszarze Unii Europejskiej ( art. 56 TFUE).

Za zasadne należy uznać stanowisko organów odmawiające dopuszczenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów na okoliczność wykazania, że zakwestionowane automaty spełniają wymogi ustawowe w zakresie maksymalnej wysokości jednorazowej wygranej oraz wysokości stawki za udział w jednej grze. Wnioskowane dowody nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przesłuchanie funkcjonariuszy dokonujących eksperymentu na kontrolowanych automatach nie mogło wnieść nic nowego do sprawy, gdyż uruchomienie określonych gier i stwierdzenie możliwości uzyskania określonej wygranej zostały potwierdzone innymi dowodami ,którymi już dysponował organ celny , a w szczególności opinią jednostki badającej , a także opinia biegłego sądowego.

Z kolei dokumentacja dotycząca rejestracji zakwestionowanych automatów nie miała znaczenia dla sprawy , gdyż przedmiotem oceny był stan przedmiotowych automatów na dzień dokonanej kontroli. Organ nie kwestionował natomiast wiarygodność dokumentacji dotyczącej rejestracji przedmiotowych automatów , lecz dokumenty te odnosiły się do stanu automatów z dnia rejestracji. Ponadto , słusznie organ podniósł , że w sytuacji stwierdzenia możliwości ingerencji w system działania automatu po jego rejestracji , dowód z konfrontacji biegłych jest bezprzedmiotowy, niezależnie od tego , że Laboratorium Politechniki, którego biegli dokonywali opinii technicznych automatów , z dniem 30 listopada 2009r. utracili uprawnienie do tych czynności.

Za zgodne z prawem należy uznać również stanowisko organu odmawiające zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na zaskarżenie decyzji cofającej rejestrację automatu HOT SPOT [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznając , że wniesienie skargi nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art.201 par.1 pkt.2 Ordynacji podatkowej.

Na marginesie należy zauważyć, że zarzut skargi dotyczy zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowań karno-skarbowych prowadzonych w sprawie automatów stanowiących własność skarżącej. Jest to inna przyczyna zawieszenia , niż wskazano we wniosku skarżącej z dnia 12 września 2013r. W związku z tym należy stwierdzić , że argumentacja skargi w tym zakresie nie mogła być przedmiotem rozważań organów administracyjnych.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia , a ocena prawna tego materiału – wbrew zarzutom skargi – nie była oceną dowolną. W obszernych uzasadnieniach organ przedstawił motywy zajętego stanowiska w sprawie , szczegółowo omówił wszystkie sporne kwestie i wskazał powody , dla których odmówił skarżącej uwzględnienia składanych w toku postępowania wniosków.

Nie znajdując podstaw do uznania , że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) , orzekł jak w sentencji.