Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 199/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 712
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego
article: art. 106  par. 3, art. 107, art. 109, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 28 listopada 2011 r. F. K. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie pomocy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, żywności, oraz kosztów poniesionych na korespondencję urzędową i sądową.

Decyzją z dnia "[...]" działający z upoważnienia Wójta Gminy A, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił stronie

przyznania przedmiotowej pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

decyzją z dnia "[...]" uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi

pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postępowania

wyjaśniającego w szerszym zakresie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]" także odmówił przyznania rzeczonego zasiłku celowego z powodu

dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkowa

ubiegającego się.

Na mocy decyzji Kolegium z dnia "[...]" i ta decyzja została

uchylona, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego

rozpatrzenia.

W następstwie powyższego organ I instancji wydał decyzję z dnia "[...]", którą odmówił przyznania zasiłku celowego "na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, żywności, oraz kosztów poniesionych na korespondencję urzędową i sądową" z powodu braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano m.in., że F. K. "podaje nieprawdziwe informacje o swojej sytuacji osobistej oraz możliwościach wyjścia z trudnej sytuacji życiowej."

Powyższe rozstrzygnięcie F. K. zakwestionował w odwołaniu. Oświadczył, że jest w nieformalnej separacji z żoną, z którą się nie kontaktuje.

Spożywa regularnie lekarstwa oraz dietetyczne posiłki (5 x dziennie). Nie uzyskuje

żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego. Nie ponosi "opłat mieszkaniowych".

Wniósł o rozpoznanie odwołania z jego osobistym udziałem.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, iż F. K. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Organ ustalił, że ww. jest najemcą lokalu mieszkalnego w A o powierzchni 126,70 m2. Jak twierdzi wnioskodawca pracował on 30 lat jako kuśnierz, obecnie zaś niczym się nie zajmuje i nie posiada dochodów. Wnioskodawca jest mężem E. K., z którą jest w nieformalnej separacji.

Kolegium wyjaśniło, że z jednej strony F. K. podaje, że nie posiada żadnego źródła dochodu, z drugiej zaś strony wskazuje, że ponosi znaczne miesięczne wydatki w łącznej kwocie 1.530 zł - aktualizacja wywiadu z dnia 19.06.2012r.

W ocenie Kolegium odwołujący nie przedstawił istotnych informacji na

temat swojej sytuacji życiowej, w szczególności nie wyjawił, że prowadzi działalność

zarobkową, oraz, że jest współdzierżawcą nieruchomości rolnych. Zataił on zatem kluczowe dla sprawy okoliczności i fakty. W sprawie nie wykazano więc, że zaistniała jedna z przesłanek z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, warunkująca przyznanie wnioskowanej pomocy społecznej. Tym samym, zasadnie organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją odmówił mu udzielenia wnioskowanej pomocy w oparciu o dyspozycję art. 11 ust. 2 ustawy, czyli z uwagi na brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikami organu pomocy społecznej, przez co nie wyjaśniono sytuacji socjalno-bytowej skarżącego.

Skargę na ww. decyzję wywiódł F. K., wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z akt postępowania nie wynika, aby skarżący nie współpracował z pracownikiem socjalnym, a przepis ma charakter ocenny,

- art. 7 k.p.a. poprzez pogwałcenie zasady prawdy obiektywnej jako kluczowej zasady postępowania,

- art. 77 i 80 k.p.a. przez ocenę materiału dowodowego w sposób dowolny, subiektywny z pogwałceniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego,

- art. 77 k.p.a. oraz 78 k.p.a. i art. 10 k.p.a. przez nie przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów, bez podania przyczyny takiego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto skarżący wniósł o:

- przeprowadzenie dowodu z nagrań ze spotkań z pracownikami socjalnymi GOPS oraz ze spotkania w GOPS z udziałem pracowników socjalnych i Kierownika GOPS, nagranego przez E. M. na okoliczność współpracy z pracownikami GOPS ze strony skarżącego, wyjaśnień co do konkretnej sytuacji w obecności pracowników oraz Kierownika GOPS, co miało miejsce przed wydaniem decyzji organu I instancji,

- zwrócenie się do właścicieli portali internetowych wymienionych w pisemnym uzasadnieniu decyzji o udzielenie informacji, kiedy zamieszczane były wymienione ogłoszenia – informacje, czy były, jeśli tak to kiedy opłacone, czy po 25 maja 2011r. skarżący F. K. zabiegał o dalsze umieszczenie, publikowanie informacji na portalach

- o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wymienionych w skardze świadków na okoliczność przebiegu, sposobu utrzymania i nawiązywania kontaktów, spotkań ze skarżącym, przebiegu czynności, odzwierciedlenia przebiegu czynności w dokumentach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie co do zasady podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" odmawiającą przyznania F. K. zasiłku celowego na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, żywności oraz kosztów poniesionych na korespondencję urzędową i sądową, z powodu braku współdziałania z pracownikiem socjalnym.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.), u.p.s.. Pomoc społeczna udzielana jest na podstawie przepisów wspomnianej ustawy między innymi w postaci zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowiącego, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany".

Ocena zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w powołanej ustawie, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w art. 2 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tą regulacją, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z przywołanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma jedynie na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wskazać w tym miejscu również należy, że pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta udzielanej pomocy.

Ustawa o pomocy społecznej formułuje podstawową zasadę, wedle której każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, to nie występuje elementarna przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Jednym z podstawowych celów określonych w omawianej ustawie jest aktywizacja świadczeniobiorców. Podkreślić należy, że pomoc przyznawana na podstawie omawianej ustawy - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Dlatego też obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny i z tego właśnie powodu został on wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się ona znalazła w celu umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. Egzekwowanie od podopiecznych pomocy społecznej obowiązku współdziałania z organem pomocowym jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie zaś z przepisem wspomnianego art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Wspomniana regulacja tworzy po stronie organów obowiązek wszechstronnej analizy i oceny postawy osoby ubiegającej się o pomoc społeczną pod kątem istnienia po jej stronie woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek wymienionych w przywołanym przepisie, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania bądź wstrzymanie świadczeń.

Obowiązek współdziałania wnioskodawców z organami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie o pomocy społecznej, niemniej przepisy dokładnie nie wskazują sposobu jego realizacji. Wobec powyższego postawa wnioskodawcy podlega ocenie organu, od której to oceny zależy udzielenie bądź nieudzielanie świadczenia.

W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy organy dokonały rzetelnej i wszechstronnej oceny sytuacji materialnej, majątkowej, zawodowej i osobistej skarżącego i doszły do prawidłowego wniosku, że strona skarżąca nie współdziałała z organem pomocy społecznej i reprezentującymi go pracownikami socjalnymi w celu pełnego wyjaśnienia okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia jej wniosku o przyznanie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego.

Sytuacja życiowa F. K. przedstawiana obecnie przez niego, różni się zasadniczo wobec ustaleń dokonanych przez organ pomocy społecznej. Przede wszystkim wnioskodawca stwierdził, że jest osobą będącą w nieformalnej separacji, chorą i niepracującą. Ponadto podał, że nie posiada żadnego dochodu, zaś opłatami zajmuje się jego żona. Podczas najnowszej aktualizacji wywiadu środowiskowego nie ustalono dochodu żony za miesiące poprzedzające wnioski z 2011r. i 2012r., ani też na dzień przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wnioskodawca podał, że nie uprawia gospodarstwa rolnego. Skonkludował, że nie życzy sobie ingerencji w jego życie prywatne (aktualizacja wywiadu środowiskowego z dnia 3 października 2014r., akta adm., k. – 178).

Z akt sprawy wynika, że na wezwanie organu pierwszej instancji z dnia 20 maja 2013 r. o zaproponowanie terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, skarżący w piśmie z dnia 8 czerwca 2013 r. podał, że "przeważnie" przebywa w A nr "[...]", chyba że jest u lekarza lub na zabiegach leczniczych. Pracownicy organu pomocy społecznej w dniach 11 i 17 czerwca 2013 r., 17 marca 2014 r. oraz 14 i 29 sierpnia 2014 r., o różnych porach dnia, próbowali przeprowadzić wywiad w podanym przez skarżącego miejscu jego pobytu - to jest w wynajmowanym przez skarżącego wspólnie z żoną mieszkaniu w A. Podejmowane próby były jednak bezskuteczne, gdyż w mieszkaniu nie zastawano nikogo. W czasie jednej z tych wizyt pracownicy uzyskali natomiast informację od sąsiadki skarżącego, że skarżący z żoną wyjeżdżają do pracy w B i wracają po godz. 17. Ponadto, w dniu 24 marca 2014 r. pracownik socjalny telefonicznie próbując umówić się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, uzyskał od skarżącego informację, że jest on aktualnie w C u lekarza, następnie zaś z C jedzie do lekarza do D i nie wróci tego dnia do miejsca zamieszkania. Tymczasem, tego samego dnia inny pracownik organu pierwszej instancji widział skarżącego ok. godz. 12.30 w sklepie A w B, jak obsługiwał on klientów. Zaznaczyć należy, że w dniu

3 października 2014 r. skarżący oświadczył m.in., że nie uzyskuje dochodu, gdyż nie pracuje ze względu na zły stan zdrowia. Stwierdził też, że nie będzie składał żadnych oświadczeń na piśmie dotyczących dochodów i nie wie, gdzie aktualnie przebywa jego żona. Dodać należy, że skarżący informował organ pierwszej instancji, że jest

w nieformalnej separacji z żoną i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe (vide np.: wywiad środowiskowy z dnia 25 marca 2014 r.). Jednocześnie podawał, że mieszkają razem i korzysta z kupowanych przez żonę artykułów spożywczych i środków czystości. Ponadto, małżonkowie wspólnie w dniach 20 sierpnia 2012 r. i 16 września 2013 r. zawarli umowy – aneksy do umów dzierżawy gruntów rolnych.

Jak wynika z powyższego, informacje przekazane organowi pierwszej instancji przez skarżącego nie umożliwiały przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego zgodnego z wymogami określonymi w art. 107 ust. 5b ustawy, gdyż wprowadzały w błąd co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. Natomiast jedną z postaci współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy jest aktywne współuczestniczenie w przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (por. wyroki NSA z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I OSK 37/08, z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 561/08, z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 554/09, z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 84/10, z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 60/11, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, co do zasady, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Stosownie zaś do art. 107 ust. 1 ustawy oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia z dnia 8 czerwca 2012 r.

w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 712), wywiad rodzinny służy do ustalenia przez pracownika socjalnego sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu oraz formułuje wnioski dotyczące planowania pomocy, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że rodzinny wywiad środowiskowy (jego aktualizacja), w myśl art. 107 ust. 4 ustawy, jest niezbędnym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej, lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, gdyż z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. Istotne jest też, że podawane przez wnioskodawcę informacje muszą być rzetelne i wyczerpujące.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadniał też wniosek, że skarżący wykonuje pracę zarobkową, mimo twierdzeń, że jego stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy. Z notatek służbowych z 24 września 2012 r. oraz 1 października 2012 r., wynika wprost, że skarżący w sklepie A w B przy ul. A obsługiwał klientów tego sklepu oraz przyjmował zlecenia na wykonywane osobiście usługi kaletnicze. Wyjaśnienia składane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego (m.in. w wywiadzie środowiskowym z dnia 25 marca 2014 r.) oraz w skardze, że w sklepie przebywa w okresie zimowym, gdyż jest tam ciepło, ponadto spotyka się tam z żoną, a także przyjmuje pod nadzorem leki i insulinę, nie wykluczają ustaleń organu pierwszej instancji, że skarżący w tym lokalu prowadzi zarobkową działalność usługową. Skarżący nie podważył skutecznie prawdziwości faktów, że w dniu 24 września 2012 r. telefonicznie umawiał się z klientem na wykonanie osobiście, w ciągu tygodnia, usługi kuśnierskiej oraz że w 1 października 2012 r. przyjmował od innego klienta kurtkę do naprawy i pieniądze, informując, że ma dużo zleceń i kurtka będzie gotowa za dwa tygodnie. Podobnie, nie zakwestionował skutecznie, że w dniach 29 września i 15 października 2014 r. pracownice socjalne organu doręczyły mu pisma w sklepie A, w czasie gdy obsługiwał on klientów. Okoliczność wykonywania pracy zarobkowej przeczy oświadczeniom składanym organowi pomocy społecznej przez skarżącego, że nie uzyskuje żadnego dochodu i nie może pracować z uwagi na swój stan zdrowia. Zaznaczyć należy, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 2 lipca 2013 r., nie wynika, że skarżący jest – jak twierdzi- całkowicie niezdolny do pracy.

Dodatkowo z ustaleń organów wynika, że skarżący od dnia 1.03.2012 r. pobiera zasiłek chorobowy z KRUS-u w wysokości 300 zł miesięcznie. Po odliczeniu składek i należnego podatku jest to kwota 175 zł miesięcznie (kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z 25.03.2014r., akta adm., k. – 114). Ponadto F. K. wraz z żoną są dzierżawcami nieruchomości rolnych położonych w obrębach A o pow. 1,61 ha i B o pow. 0,13ha (aneks nr 3 do umowy dzierżawy z dnia 21.03.2003r., akta adm., k . – 159). Natomiast wraz z żoną i S. B. są współdzierżawcami nieruchomości rolnej położonej w obrębie C o pow. 3,14 ha. (aneks nr 2 do umowy dzierżawy z dnia 25.07.2005 r., akta adm., k. – 157).

Ponadto organy ustaliły również, że F. K. figurował w ewidencji działalności gospodarczej Burmistrza Miasta B pod nr "[...]". Działalność ta była prowadzona pod nazwą PRACOWNIA A od dnia 31.03.1989 roku. Wykreślenie z tej ewidencji nastąpiło dnia 25.05.2011r. (pismo Zarządu Miejskiego w B z 14.09.2012 r., akta adm., k. -53)

Co jednak istotne F. K. rozpoczął w dniu 25 lutego 1991 roku

prowadzenie kolejnej działalności gospodarczej pod nazwą "Gospodarstwo

Rolne K. F." pod nr REGON "[...]" i NIP "[...]". Adres siedziby: "[...]" (wyszukiwarka podmiotów gospodarczych GUS - Rejestr REGON).

Podkreślić trzeba również, co dostrzegł organ odwoławczy, że skarżący informuje o prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej także na szeregu innych stron internetowych, które szczegółowo wymienione są w zaskarżonej decyzji Kolegium (akta adm., k. – 192).

Bez wątpienia szczegółowe postępowania wyjaśniające przeprowadzone przez organy na gruncie niniejszej sprawy wykazały wiele nieścisłości i niejasności w sytuacji życiowej i materialnej skarżącego. Ujawnione okoliczności pozwalają stwierdzić, że skarżący nie podjął współpracy z organami, tak aby w pełni zweryfikować wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie zasiłku celowego. Z zebranej zaś dokumentacji wynika wręcz, że F. K. celowo nie ujawnił faktów, które mogłyby stanowić przeszkodę w uzyskaniu wnioskowanego przez niego świadczenia. Bez wątpienia z aktualnych danych dostępnych na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że prowadzi on gospodarstwo rolne. Wskazany jest również jego Regon oraz miejscowość i adres prowadzonej działalności. Poza tym – jak wskazano wyżej - w sieci internetowej powszechnie dostępne są dane wskazujące na prowadzenie przez skarżącego jednoosobowego przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją wyrobów futrzarskich. Czynne prowadzenie takiego przedsiębiorstwa potwierdziło niezbicie przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające.

Zebrany zaś przez organy materiał dowodowy w sprawie jest bardzo wszechstronny i nie budzi wątpliwości Sądu, zarówno co do jego zakresu jak i wiarygodności. Dlatego też zupełnie bezzasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ bezsprzecznie pozwalały mu na zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy poprzez odmowę przyznania specjalnego zasiłku celowego. Miał on bowiem prawo przyjąć, że postawa skarżącego ma charakter wyłącznie roszczeniowy, a sam skarżący nie wyraża woli podjęcia działań mających na celu wyjaśnienie jego sytuacji materialno-bytowej. Wskazać należy, że osoby, które wnoszą o przyznanie im pieniędzy publicznych w postaci świadczeń z pomocy społecznej, mają obowiązek współdziałania z organem (pracownikiem socjalnym działającym w jego imieniu) w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. W przypadku braku tego współdziałania organ ma prawo do odmowy przyznania świadczenia. Odnośnie do sytuacji skarżącego trudno nawet przyjąć, że znajduje się on w takiej trudnej sytuacji, skoro prowadzi aktywną działalność zawodową, którą de facto ukrywa.

Skarżący przedstawił siebie jako osobę chorą, samotną, niepracująca i ubogą. Jednakże postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organy wykazało zupełnie inny obraz sytuacji życiowej strony, która jest aktywna zawodowa, otrzymywała świadczenia w postaci zasiłku chorobowego z KRUS i która może liczyć na pomoc żony i dzieci. Ponadto nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący jest najemcą lokalu mieszkalnego o znacznej powierzchni 126,70 m kw., jak również pomieszczenia gospodarczego (umowa najmu z 31 marca 2007 r. akta adm. k – 4), a także wraz z żoną dzierżawi nieruchomości rolne. Jest więc on osobą aktywną, dbającą o swoje interesy gospodarcze.

Bez znaczenia w sprawie było zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodu z nagranych przez skarżącego rozmów z pracownikami organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Samo prowadzenie rozmów z pracownikiem socjalnym nie stanowi o współdziałaniu, o którym mowa w art. 4 powoływanej ustawy, skoro w wyniku tych rozmów nie było możliwe ustalenie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Odnosząc się natomiast do zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z regulacji tej wynika, że w tym postępowaniu może być dopuszczony jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód pozwalający wyłącznie na ocenę czy organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest bowiem trzecią instancją postępowania administracyjnego i nie prowadzi odrębnego postępowania dowodowego. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikał niewątpliwy stan faktyczny, nie zaistniała więc konieczność przeprowadzenia dowodów uzupełniających.

Ustosunkowując się natomiast do wniosku skarżącego o rozpoznanie skargi wyłącznie z jego osobistym udziałem i odroczenie rozprawy z uwagi na jego nagłą chorobę, o czym poinformował telefonicznie w dniu rozprawy, wskazać należy, że osobisty udział skarżącego w rozprawie przed sądem administracyjnym nie jest obowiązkowy ani nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej interesów. Stosownie bowiem do art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, a w razie nieobecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy (art. 108 p.p.s.a.). Żaden z przepisów p.p.s.a. nie daje podstaw do utożsamiania nieuwzględnienia wniosku strony o odroczenie rozprawy z pozbawieniem jej możliwości obrony przysługujących jej praw. Skoro obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest zaś sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną, a ocena tego czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Ponadto, rozważając ewentualne odroczenie rozprawy sąd musi brać pod uwagę sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki, zawartą w art. 7 p.p.s.a. zasadę szybkości postępowania, zgodnie z którą sąd powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu, jak również z uwzględnieniem ustawowej zasady zapewnienia przez sąd możliwości obrony praw stronom postępowania sądowego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 258/11; z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 296/10). Dodać należy, że skarżący nie nadesłał ani pisemnego wniosku o odroczenie rozprawy, ani zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego, że rzeczywiście w dniu rozprawy nagle zachorował, co – jak podał telefonicznie tego dnia pracownikowi Sądu – miało uniemożliwić mu uczestnictwo w rozprawie.

Tym samym, Sąd nie miał podstaw do uznania nieobecności skarżącego na rozprawie za usprawiedliwioną i uzasadniającą jej odroczenie.

W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.