Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 379/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 58, art. 59, art. 64 par. 2, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis /sprawozdawca/, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu M. W. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie umarzającego postępowanie w sprawie samowolnych robót w budynku mieszkalnym przy ul. [...] nr [...] we wsi Cz. I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie W. , po rozpatrzeniu wniosku A. Z. z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art.149 § 3 k.p.a. i art. 104 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] r. (Nr [...] ) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] we wsi Cz. , przy ul. [...] nr [...] .

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż w dniu 15 stycznia 2007 r. do Inspektoratu wpłynęły wnioski A.Z. (datowane dnia: 7 stycznia 2007 r.; data stempla pocztowego na kopercie: 10 stycznia 2007 r.) o wznowienie postępowania oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] nr [...] . Do wniosków tych załączono zaświadczenie lekarskie, potwierdzające fakt przebywania wnioskodawcy na zwolnieniu lekarskim w dniach od 1 grudnia 2006 r. do 7 stycznia 2007 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wraz z aktami sprawy przekazano w dniu 24 stycznia 2007 r. do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawca zarzucił szereg uchybień proceduralnych, które zdaniem organu z uwagi na swój charakter mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże, jak wskazał w końcowej części uzasadnienia decyzji organ instancji, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 k.p.a., co potwierdza sam wnioskodawca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - orzeczono jak w sentencji.

Wskazana decyzja w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskrzenia została oprotestowana przez A. Z.. W złożonym przez siebie odwołaniu A.Z. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania oraz o wyznaczenie dodatkowego terminu na rozpatrzenie i rozstrzygnięcie jego prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] nr [...] podnosząc zarzut pozbawienia go prawa do czynnego udziału w sprawie.

W odwołaniu A.Z. podniósł, iż w dniu 15 stycznia 2007 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. wpłynęły jego dwa pisma, w których wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...]. Argumentując dalej odwołujący się wskazał, iż w pismach tych prosił również o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w razie pozytywnego rozpatrzenia jego prośby o potraktowanie jego wniosku o wznowienie postępowania jako odwołania, ponieważ zwykłe środki zaskarżenia mają pierwszeństwo przed nadzwyczajnymi, a tytuł podania nie decyduje o jego charakterze. Odwołujący się zaznaczył przy tym , że oba te pisma złożył w dwóch egzemplarzach, gdy tymczasem organ pierwszej Instancji pismem z dnia [...] nr [...] powiadomił go, iż na podstawie art. 133 k.p.a. przesyła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie, mimo, iż jak podkreślił, obowiązkiem Inspektora było również przesłanie jednej z dwóch kopii wniosku o wznowienie postępowania, gdyż wyraźnie zaznaczył jego charakter, o czym organ ten nie poinformował odwołującego się, jednakże jak wnioskuje, dopełnił tego wymogu. A.Z. wskazał również w uzasadnieniu swojego odwołania, iż organ pierwszej Instancji, w zaskarżanej decyzji, odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, przyjmując za podstawę uchybienie przez niego terminu do wniesienia wniosku o jego wznowienie. Organ zaznaczył przy tym, że skarżący sam przyznał tę okoliczność we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże jak podniósł w dalszej części uzasadnienie A.Z., organ ten pominął fakt, iż w tym samym piśmie zawarty jest również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania. Wniosku tego organ administracyjny nie rozstrzygnął do dnia dzisiejszego, przez co naruszył art. 35 k.p.a., jednocześnie nie zawiadamiając odwołującego się o przyczynach tej okoliczności ani też nie podał nowego terminu i z tego też względu wniósł o wyznaczenie dodatkowego terminu na rozpatrzenie i rozstrzygnięcie jego prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżącego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., nie rozstrzygając wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, wydał zaskarżaną decyzję bez podstawy prawnej, naruszając art. 59 § 1 ob initio k.p.a. Prośba o przywrócenie terminu jest kwestią wstępną do wniosku o wznowienie postępowania i podlega rozpatrzeniu w pierwszej kolejności, co więcej bez dokonania tej czynności organ nie mógł odnieść się do jego wniosku o wznowienie postępowania. W tym zakresie odwołujący się przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 9 listopada 1994 r. SA/Gd 312/94 w którym stwierdzono jednoznacznie, że: cyt. "Zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. Od rozstrzygnięcia bowiem tej wstępnej kwestii zależą dalsze losy odwołania, a w szczególności to, czy odwołanie to będzie rozpatrywane merytorycznie, czy też postępowanie odwoławcze zostanie zakończone postanowieniem, o jakim mowa w art. 134 k.p.a., tj. stwierdzeniem, że wniesione zostało z uchybieniem terminu. Z tych też względów zaskarżana decyzja jako wadliwa, podlega uchyleniu w całości na podstawie art. 138 § l pkt 2 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy wskazał, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła zostało dotknięte kwalifikowaną wadą procesową wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145 a § 1 k.p.a. Wniosek o wznowienie postępowania powoduje wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia, w którym to postępowaniu właściwy organ ocenia, czy okoliczność, na którą powołuje się strona stanowi przesłankę określoną w powołanym przepisie, a w przypadku wystąpienia podstawy wznowienia - ocenia, jaką treść powinno mieć rozstrzygnięcie sprawy uwzględniające tę okoliczność.

Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż warunkiem wznowienia postępowania w sprawie, na wniosek strony, jest nie tylko uprawdopodobnienie w podaniu o wznowienie postępowania istnienia choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 §1 k.p.a., ale także zachowanie terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a. dla skutecznego złożenia takiego podania. Miesięczny termin do wniesienia podania rozpoczyna swój bieg w dniu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania art. 148 § 1 k.p.a. Jeżeli zatem okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania istniałaby rzeczywiście, to podanie o wznowienie powinno być wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym o okoliczności do wznowienia postępowania strona się dowiedziała. Organ po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania winien więc, mając na uwadze zapis art. 145 k.p.a. oraz 148 k.p.a. zbadać przede wszystkim czy podanie spełnia wymogi formalne, tj. czy pochodzi od strony postępowania oraz czy zostało wniesione w ustawowo zakreślonym terminie 1 miesiąca (art. 148 §1 k.p.a.). Są to warunki sine qua non dopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego.

Po weryfikacji wniosku pod względem formalnym i ustaleniu przez organ jednej z wyliczonych przesłanek obligujących do odmowy wznowienia postępowania w sprawie, winien w myśl art. 149 § 3 k.p.a. odmówić z przyczyn formalnych wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania następuje bowiem tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych.

Odmowa wznowienia postępowania, a zatem działanie w trybie art. 149 § 3 k.p.a., może mieć miejsce w sytuacji, gdy wznowienie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych (z podaniem wystąpiła osoba nie będąca stroną), przedmiotowych (np. sprawa nie należy do drogi administracyjnej, decyzja nie jest ostateczną) lub wniosek o wznowienie strona złożyła po terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Jeśli przeszkody formalne nie występują, organ wszczyna i przeprowadza postępowanie w trybie art. 149 § 1 i 2 k.p.a., które kończy wydaniem decyzji na podstawie art. 151 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja, pomimo uzasadnienia, które nie koresponduje w części z dyspozycją przepisu art. 149 § 3 k.p.a. nie narusza prawa. Stwierdzić bowiem należy, iż organ pierwszej instancji winien był przede wszystkim zwrócić uwagę na względy formalne wniosku o wznowienie postępowania, czyli przede wszystkim na to czy pochodzi od strony postępowania oraz czy zostało wniesione w ustawowo zakreślonym terminie 1 miesiąca (art. 148 §1 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy wniosek złożony został po ustawowo określonym terminie 1 miesiąca. Decyzję organu l instancji A.Z. otrzymał w dniu 20 listopada 2006 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, zaś przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu 15 stycznia 2007 r. Jakkolwiek do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie, potwierdzające fakt przebywania wnioskodawcy na zwolnieniu lekarskim w dniach od 1 grudnia 2006 r. do 7 stycznia 2007 r., to zdaniem organu ta okoliczność nie ma wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Stwierdzić bowiem należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 k.p.a. "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". W świetle orzecznictwa "kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (Kodeks postępowania cywilnego, Warszawa 1989, t. l, s. 274). W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zgodnie z art. 41 k.p.a. strony postępowania oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

Skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył A.Z.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł zarzuty naruszenia- art. 59 § 1 k.p.a. i 104 § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie przez organ II Instancji w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia prośby o wznowienie postępowania w formie decyzji; art.15 k.p.a., 59 § 1 zdanie drugie k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym przez ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia prośby o wznowienie postępowania, powodując pozbawienie skarżącego prawa do rozpoznania sprawy w tej kwestii w dwóch instancjach i braku możliwości zaskarżenia odmowy przywrócenia terminu, - art. 7 k.p.a., 19 k.p.a., 59 § 1 k.p.a. w zw. 150 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ bez podstawy prawnej, gdyż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest właściwy do rozpoznania w pierwszej Instancji prośby skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu skargi A.Z.przytoczył argumentację zbieżną co do zasady zaprezentowaną przez niego w trakcie toczącego się w tej sprawie postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie. Odwołując się do treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, że nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Odpowiadając na zarzuty i wywody zawarte w skardze podkreślił, że zostały one wyjaśnione w zaskarżonym akcie administracyjnym i pozostają one bez wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa procesowego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. z dnia [...] nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych w budynku mieszkalnym na działce nr [...] we wsi Cz. , przy ul. [...] nr [...]

Podstawę prawną kwestionowanych decyzji stanowi w istocie art. 148 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, w zw. z art. 149 k.p.a., w myśl którego odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.

Przy rozstrzyganiu tej sprawy należy mieć na uwadze, że – jak podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w wyroku NSA z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99 - ONSA 2001/4/179) – w pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać – oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych – tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 k.p.a.).

Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, orzekające w sprawie kompetentne organy przyjęły, że strona skarżąca dowiedziała się o okolicznościach mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania po upływie przewidzianego art. 148 k.p.a. miesięcznego terminu do jego złożenia.

Kwestią wstępną a jednocześnie kluczową w sprawie jest analiza pism A.Z. z dnia 9 stycznia 2007 r. (k 16 i 18 akt administracyjnych) pod kątem prawidłowej oceny prawnej zgłoszonych w nich żądań.

Skarżący bowiem wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] . domagał się przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania i w dalszej kolejności na wypadek nieuwzględnienia przez organ wskazanych wniosków sformułował żądanie potraktowania wskazanego wniosku o wznowienie postępowania jako odwołania oraz przekazania sprawy zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. do organu wyższego stopnia celem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] .

Tymczasem, jak wynika to z akt sprawy, mimo tak zakreślonej przez skarżącego treści żądania, organ pierwszej instancji uczynił przedmiotem postępowania jedynie sam wniosek o wznowienie postępowania zaś wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został uprzednio, tak jak chciał tego skarżący przez tenże organ rozpoznany, lecz przesłany pismem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 133 k.p.a. jako prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w rozpoznawanej sprawie.

W tym kontekście zaakcentować należy, iż niewątpliwie istotną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 63 k.p.a, art. 65 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak, aby sprawa mogła być rozpatrzona zgodnie z intencją i interesem strony. Nie można jednak przyjmować, że jeżeli żądanie jest w ocenie organu zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ ten jest uprawniony do samodzielnego sprecyzowania czy też zmieniania treści tego żądania. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do zmiany żądania wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ organ pierwszej instancji zamiast wyjaśnić przedmiot i zakres żądania, przy udziale skarżącego A. Z. , zmienił wbrew intencji strony jej żądanie uznając za nią, że ta domaga się w istocie wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji i jedynie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, choć jak wynika to z pism skarżącego wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania uczynił przedmiotem swojego żądania w pierwszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w wznowienie postępowania. Konsekwencją takich działań ze strony organu pierwszej instancji było przekazanie w trybie art. 133 k.p.a. wniosku o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania zakwalifikowanie go bez wyjaśnienia ze skarżącym rozbieżności w tym zakresie (czy aby nie są to dwa równoległe odrębne od siebie środki prawne) jako prośby strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Identycznie też postąpił organ drugiej instancji, albowiem w ogóle nie podjął stosownych działań procesowych w kierunku wyjaśnienia istniejących wątpliwości, zwłaszcza, że również od negatywnych skutków uchybienia terminu do złożenia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (decyzji o odmowie wznowienia postępowania art. 149 § 3 k.p.a.) strona może się bronić, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). W wyroku z 29.01.1986 r., III SA 1263/85 (niepubl.), NSA przyjął : Jeżeli podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesięcznego terminu o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., organ administracji władny jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o ile termin ten nie został przywrócony.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając nas względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawna obywateli ( art. 8 k.p.a.).

Z powołanych przepisów wynika więc obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmuje również ustalenie przez organy administracji publicznej treści rzeczywistych żądań (żądania) strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości. W ocenie Sądu taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, skoro podanie skarżącego było przesyłane do różnych organów z powodu wątpliwości jakie budziła jego treść.

Wbrew wskazanym zasadom i treści przepisu art. 64 § 2 k.p.a., stanowiącego, iż "jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania", organ pierwszej instancji nie wystąpił do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania i nie wyjaśnił jego rzeczywistej woli. Powołany przepis stanowi normę nakazu obligującą organ właściwy do załatwienia wniesionego podania do określonego i konkretnego, wskazanego w nim zachowania – tj. do działania wyrażającego się do wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków we wskazanym terminie. ( patrz szerzej : wyrok WSA w Lublinie Sygn. akt. II SA/Lu 1201/03 z 22.06.2004r. OŚP 2004/3/64). W ścisłym związku z powołanym przepisem art. 64 § 2 k.p.a. pozostaje przepis art. 9 k.p.a., który wyraża zasadę informowania stron i innych uczestników postępowania przez organy administracji publicznej o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony. Z zasady tej jednocześnie wynika bezwzględny zakaz wykorzystywania przez organy administracyjne nieznajomości prawa przez obywateli ewentualnie przerzucania skutków nieznajomości prawa przez organy (a ściślej urzędników) na obywateli.

Tak więc w rozpoznawanej sprawie, organy orzekające nie sprostały wyżej wskazanym wymogom, dlatego też Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji jako wadliwe podlegają uchyleniu.

Należy też zaznaczyć, iż organ pierwszej Instancji, odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, przyjmując za podstawę uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia wniosku o jego wznowienie. Jednocześnie jak trafnie wywodził we wniesionej skardze A.Z. organ ten wydając taką decyzję a także organ odwoławczy na etapie kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej pominęły całkowicie fakt złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Oznacza to, że w razie złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu oraz złożenia prośby wniesionej przez stronę o przywrócenie uchybionego terminu, decyzja odmawiająca wznowienia postępowania z uwagi na upływ przewidzianego art. 148 § 1 k.p.a. miesięcznego terminu może zostać wydana dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby wniesionej przez stronę o przywrócenie uchybionego terminu. Ewentualne przywrócenie terminu wyłącza bowiem dopuszczalność wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania ze względu na upływ miesięcznego terminu do złożenia stosownego wniosku, a zatem wydanie takiej decyzji przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem. Wolą ustawodawcy, do czego nie zastosowały się w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji, jest nałożenie na organ obowiązku należytego rozpatrzenia jakiegokolwiek wniosku o przywrócenie terminu (usuwając ewentualne wątpliwości do jego charakteru przy odpowiednim zastosowania art. 64 § 2 k.p.a) , a nie pozostawienie go swobodzie organu, który mógłby stanowić, czy wniosek jest bezprzedmiotowy czy też zasługuje na uwzględnienie.

W tej sytuacji wydanie zaskarżonej decyzji bez rozważenia kwestii nierozpatrzenia przez organ pierwszej instancji prośby A.Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a nadto wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych ze sformułowaniem żądania odnoszącym się również do odwołania i przywrócenia terminu do jego wniesienia, nastąpiło z naruszeniem art. 58 k.p.a. i 59 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a., art. 149 § 3 k.p.a. a także z obrazą zasady opisanej w art. 7 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze przytoczone okoliczności należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Rozstrzygnięcie w pkt II oparto na treści art. 152 cytowanej ustawy.

p.k.