Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1143/90
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1991-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
Teza: Nabycie w kraju przez osobę fizyczną towaru od jednostki, która zajmuje się importem tych towarów i uiściła należne od nich cło, nie stanowi przywozu towaru z zagranicy i nie podlega zwolnieniu od cła przysługującego od rzeczy stanowiącego mienie podróżnego powracającego do kraju po czasowym pobycie za granicą /art. 14 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. nr 75 poz. 445/.

TEZY

Nabycie w kraju przez osobę fizyczną towaru od jednostki, która zajmuje się importem tych towarów i uiściła należne od nich cło, nie stanowi przywozu towaru z zagranicy i nie podlega zwolnieniu od cła przysługującego od rzeczy stanowiącego mienie podróżnego powracającego do kraju po czasowym pobycie za granicą /art. 14 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. nr 75 poz. 445/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Witolda Sz. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 11 września 1990 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od cła przywozowego od samochodu.


UZASADNIENIE

Witold Sz. wystąpił w dniu 10 lipca 1990 r. do Urzędu Celnego w G. z wnioskiem o zwolnienie od cła przywozowego samochodu marki "Fiat UNO" w ramach zwolnień celnych przysługujących osobom przesiedlającym się; samochód został przez niego nabyty ze składu "Pol-Mot" w G. w dniu 9 lipca 1990 r. Jednocześnie wnosił o przekazanie kwoty cła na konto Wiesławy Sz.

Decyzją z dnia 13 sierpnia 1990 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W., któremu przekazano wniosek, odmówił Witoldowi Sz. zwolnienia od cła przywozowego samochodu "Fiat UNO", odprawionego według zgłoszenia celnego nr 4105/1604 w dniu 18 czerwca 1990 r. w Oddziale Celnym w M., z argumentacją, że samochód został nabyty w eksporcie wewnętrznym, po uprzednim opłaceniu cła przez importera, którym było PHŻ "Pol-Mot" w W. Z tych przyczyn organ celny nie znalazł podstaw prawnych do zwrotu cła i poinformował stronę, że cło może mu zwrócić tylko importer. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 14 pkt 6 /powinno być art. 14 ust. 1 pkt 6/ ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445/.

W odwołaniu z dnia 27 sierpnia 1990 r. wniesionym do Głównego Urzędu Ceł /wpływ w dniu 30 sierpnia 1990 r./ od powyższej decyzji Witold Sz. wnosił o jej uchylenie, zarzucając, że jest ona sprzeczna z pismem informacyjnym Urzędu Celnego w G. o warunkach zwolnienia od cła. Warunki te spełnił, gdyż udowodnił zatrudnienie za granicą. Mając taką informację, którą uważał za przyrzeczenie zwrotu cła, zdecydował się na zakup samochodu. W przeciwnym razie zamiaru takiego by nie powziął, nie chcąc ponosić strat. Jest przekonany, że przysługuje mu zwrot cła pobranego w cenie samochodu; w odmiennym wypadku zastrzegł sobie prawo do roszczenia o naprawienie poniesionej straty.

Decyzją z dnia 11 września 1990 r. Nr KG-II-432-2881/90 Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy powtórzył w zasadzie argumentację prawna i faktyczną z decyzji organu celnego I instancji i uzupełniająco wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 1 pkt 6 prawa celnego rzeczy przywożone do kraju jako mienie osoby przesiedlającej się muszą przed przywozem "znajdować się fizycznie poza polskim obszarem celnym", a ponadto gdyby samochód został nabyty ze składu celnego, miałyby do niego zastosowanie przepisy o zwolnieniu od cła.

W skardze na ostateczną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Witold Sz. podnosi zarzut naruszenia art. 9 Kpa i wnosi o uchylenie decyzji. W skardze ponawia argumenty podniesione we wniosku i w odwołaniu, akcentując fakt uzyskania przyrzeczenia zwrotu cła w piśmie Urzędu Celnego w G. Na skutek wprowadzenia w błąd przez organ państwowy został narażony na ewidentną stratę i w tym upatruje naruszenia cytowanego w skardze przepisu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wnosi o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację oraz wyjaśniając, że zwolnienia od cła od samochodu miałyby zastosowanie w razie przywozu samochodu z zagranicy bądź nabycia w składzie celnym, który jest traktowany jako zagranica /art. 31 ust. 3 prawa celnego/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podstawę materialnoprawną wydania decyzji odmawiającej zwolnienia od cła wymierzonego od zakupionego samochodu stanowił przepis art. 14 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445/. Zgodnie z tym przepisem przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i od wymaganego pozwolenia /art. 7 tej ustawy/, jeżeli przedmiotem przywozu są rzeczy stanowiące mienie podróżnego przebywającego za granicą przez co najmniej 6 miesięcy w związku z zatrudnieniem, studiami, działalnością naukowo-badawczą lub leczeniem, służące do użytku domowego lub zawodowego.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżący był zatrudniony za granicą przez okres ponad 6 miesięcy, co udokumentował stosownym zaświadczeniem. Spełniał więc warunki niezbędne do uznania, że przy wjeździe do kraju, po zakończeniu okresu zatrudnienia za granicą, był osobą przybywającą do kraju, a przywożone przez niego z zagranicy towary stanowiły mienie podróżnego w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 6 prawa celnego i z mocy prawa były wolne od cła i od pozwolenia /art. 7 ustawy/.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że samochód nie był zgłoszony w tym trybie jako mienie przesiedlenia /podróżnego/ w momencie powrotu z zagranicy. Pojazd będący przedmiotem sporu zakupiła żona skarżącego za przekazane jej w kraju środki dewizowe uzyskane z tytułu zatrudnienia skarżącego za granicą. Samochód został nabyty w Stacji Obsługi Samochodów w G. w tzw. eksporcie wewnętrznym. Okoliczność tę potwierdził skarżący w toku rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 5 lutego 1991 r.

Należy w związku z tym stwierdzić, że nabycie w kraju przez osobę fizyczną towaru /np. samochodu/ od jednostki, która zajmuje się importem tych towarów i uiściła należne od nich cło, nie stanowi przywozu towaru z zagranicy i nie podlega zwolnieniu od cła przysługującemu od rzeczy stanowiących mienie podróżnego powracającego do kraju po czasowym pobycie za granicą /art. 14 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. nr 75 poz. 445/. Pojazd ten bowiem po zapłaceniu cła w dniu 18 czerwca 1990 r. został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym i stracił przymiot "towaru celnego", ponieważ nie był już towarem celnym stanowiącym przedmiot obrotu towarowego z zagranicą, podlegającym dozorowi celnemu i kontroli celnej w rozumieniu art. 2 pkt 2 prawa celnego. Dozór celny, stosownie do art. 62 pkt 1 tej ustawy, sprawuje się między innymi przez dokonywanie oględzin miejsc odpraw celnych towarów celnych. Kontrola celna polega na przeprowadzaniu rewizji celnej towarów celnych i dokonywaniu innych czynności w myśl art. 63 prawa celnego i po jej zakończeniu, stosownie do art. 67 ust. 1 tej ustawy, wydawana jest decyzja o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym lub do wywozu za granicę oraz o wymiarze należności celnych.

W rozpatrywanej sprawie towar w postaci samochodu marki "Fiat UNO" został zakupiony w dniu 9 lipca 1990 r., a więc już po zakończeniu kontroli celnej i po dopuszczeniu pojazdu do obrotu na polskim obszarze celnym, co miało miejsce w dniu 18 czerwca 1990 r. Z tych przyczyn brak było podstaw prawnych i faktycznych do postawienia zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia prawa materialnego,

W ocenie Sądu nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 9 Kpa, skarżący bowiem został poinformowany przez Dyrektora Urzędu Celnego w G. w piśmie z dnia 4 czerwca 1990 r., że samochód, który skarżący zamierzał zakupić w Polmozbycie, zwolniony będzie od cła w ramach mienia przesiedlenia /mienia podróżnego/ przez właściwy urząd celny, na którego terenie znajduje się skład celny. Na rozprawie sądowej, na pytanie Sądu skarżący wyjaśnił, że będąc w Polmozbycie nie pytał, czy jednostka ta prowadzi skład celny. Nie można w tych okolicznościach postawić organowi celnemu, który udzielał informacji, skutecznego zarzutu naruszenia wyżej wskazanego przepisu, zwłaszcza gdy w sprawie występowały wątpliwości, kto był faktycznym nabywcą samochodu; wątpliwości te wyjaśnione zostały dopiero w toku rozprawy.

Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 207 par. 5 Kpa,