Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 716/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. znak [...], którą nałożono na K. M. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki R. przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r. stwierdzono, że kierujący K. M. przewoził w chwili zatrzymania pasażera w B. z ulicy [...] na ulicę [...]. Usługę przewozu na wymienionej trasie pasażer zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji Bolt, otrzymując przed rozpoczęciem przewozu informację o wysokości opłaty za usługę - 6, 40 zł. Taka kwota została po wykonaniu usługi pobrana z rachunku bankowego pasażera. Przed rozpoczęciem wykonania usługi pasażer nie zawarł z kierującym żadnej umowy regulującej jej wykonanie, a wszystkie warunki wykonania usługi przewozu na ww. trasie zostały ustalone przy pomocy aplikacji, podobnie jak i uiszczenie opłaty za wykonanie usługi. Jak wynika z akt, K. M. wykonywał przewozy pasażerów przy użyciu aplikacji BoltDriver od dnia [...] marca 2019 r. (do 5 przewozów w dzień powszedni, do 15 w weekend), w tym wykonał wyżej opisany przewóz. Za usługi otrzymywał raz w tygodniu wynagrodzenie w kwocie 500 zł od E. Spółki z o.o. Sp. k. Rozliczenie odbywało się bezgotówkowo za pomocą aplikacji Bolt. K. M. sam nie prowadzi jednoosobowej działalności gospodarczej. Jest prezesem zarządu i jednocześnie udziałowcem w A. Spółce z o.o. Nie ma podpisanej umowy z Bolt, kontrolowany pojazd jest własnością jego żony, a on użycza go Spółce E. Nie posiada umowy o świadczenie usług przewozowych ani regulaminu świadczenia takich usług. Powyższe organy ustaliły na podstawie m.in. zeznań pasażera, zeznań ukaranego oraz wydruków zdjęć z jego telefonu. Z akt również wynika, że K. M. posiada orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, zaś w dniu [...] marca 2019 r. został złożony w imieniu A. Spółki z o.o. wniosek o wydanie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką samochodem marki R. Egzemplarz wniosku znajdujący się w aktach nie jest podpisany.

W tych okolicznościach organ pierwszej instancji ocenił, że zachodzą przesłanki do ukarania K. M. karą pieniężną w wysokości 12 000 zł. Podstawą ukarania stały się stwierdzone podczas kontroli naruszenia w zakresie:

- wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej: u.t.d.), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy,

tj. naruszenia określone w Ip. 1.1 i Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Karę wymierzono uwzględniając przepis art. 92a ust. 3 u.t.d., który stanowi, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.

Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej złożył K. M. Zarzucił:

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej i czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli, a w konsekwencji czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- naruszenie art. 5b u.t.d. w związku z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przez wymierzenie kary za wykonywanie czynności niemieszczących się w pojęciu krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

- naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu u.t.d., pomimo braku spełnienia tego kryterium przez stronę.

Przed rozpoznaniem odwołania GITD wezwał stronę do złożenia wyjaśnień oraz przesłania oryginałów bądź potwierdzonych za zgodność kserokopii dokumentów według stanu na dzień kontroli, potwierdzających charakter współpracy strony ze Spółką E. (np. umowa współpracy, zlecenie, rachunek, faktura VAT).

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik ukaranego wniósł o wystąpienie przez organ we własnym zakresie o wskazane w wezwaniu dokumenty oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania strony celem potwierdzenia faktu współpracy ze Spółką E..

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. W jego ocenie, wykonawcą przewozu w dniu [...] kwietnia 2019 r. był K. M., bowiem nie wynika z materiału dowodowego, aby wykonywał on przewozy w imieniu Spółki E., nie przedłożył umowy potwierdzającej fakt współpracy ze Spółką (mimo wezwania przez organ), jak również użyty do wykonania usługi pojazd jest tylko przedmiotem umowy najmu między nim a Spółką. Zdaniem GITD, sporny przewóz był przewozem zarobkowym podlegającym przepisom u.t.d. Umowa przewozu zarobkowego jest kwalifikowana po stronie podmiotowej, co oznacza, że może ją zawrzeć wyłącznie przewoźnik, tj. podmiot posiadający licencję na wykonywanie transportu drogowego osób lub rzeczy. Takiej licencji strona nie przedłożyła, a jedynie wskazała na złożenie wniosku o jej wydanie. Zdaniem organu odwoławczego, usługa przewozu z dnia kontroli była odpłatną usługą transportową wykonaną przez kierującego we własnym imieniu. Opłata została pobrana za pośrednictwem aplikacji Bolt, która to aplikacja służy do zamawiania usług przewozu i inkasowania opłaty za przejazd, jednak osoba wykonująca usługę przewozu realizuje ją na własną odpowiedzialność pełniąc rolę wykonawcy przewozu.

Zdaniem GITD, strona w dniu kontroli wykonała krajowy przewóz drogowy wymagający posiadania licencji i był to przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Taki przewóz nie oznacza przewozu "przy nadarzającej się okazji". Nie ma też dla takiej kwalifikacji znaczenia częstotliwość jego realizacji. Powyższej kwalifikacji, zdaniem GITD, nie podważa również fakt nieprowadzenia przez stronę działalności gospodarczej jako osoba fizyczna. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowaniu transportu drogowego. Nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, tym bardziej ewidencjonowanej (organ wskazał wyrok w sprawie II GSK 670/08). Uwzględniając powyższe GITD uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną, stosownie do treści art. 92a ust. 1, 7 i 11 u.t.d. oraz Ip. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego, przewóz drogowy wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym kierujący we własnym imieniu wykonywał skontrolowany przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza protokół kontroli i dowód rejestracyjny pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Także przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., w tym warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co potwierdzają zeznania świadka. Uwzględniając powyższe GITD uznał, że wystąpiły przesłanki do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 92c u.t.d. Strona także nie przedłożyła dowodów świadczących o istnieniu takich przesłanek.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego K. M.. Zarzucił naruszenie:

1) art. 5b u.t.d. w związku z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu kary w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (nie były wykonywaniem działalności gospodarczej);

2) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i 4b u.t.d. w związku z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt.eu;

4) art. 92a ust. 1 i 6 w związku z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w związku z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) art. 7 i 77 § 1 K.p.a., przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności:

(-) zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy czynności skarżącego stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 12 kwietnia 2019 r.), brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

(-) zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

6) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji;

7) art. 107 § 3 K.p.a. przez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt (Taxify);

8) art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.), dalej: u.t.d., które określają m.in. odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Uzyskanie licencji na przewozy wymienione w art. 5b ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d. udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

W u.t.d. zdefiniowano również przewóz okazjonalny, którym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Dopuszczalny jest przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a u.t.d. pod warunkiem, że pojazd jest wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz gdy przewóz następuje: 1. pojazdami zabytkowymi, 2. samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Mając na uwadze powyższe regulacje wskazać należy, że - zdaniem sądu - organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a.), prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a ustaleniom tym i ich ocenie dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji sporządzonych zgodnie z regułami art. 107 § 3 K.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.

Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w dniu 12 kwietnia 2019 r. przewoził pasażera samochodem marki R., przystosowanym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, na wskazanej przez organy trasie, za który to przewóz pasażer dokonał płatności w wysokości 6, 40 zł za pośrednictwem aplikacji Bolt. Podczas kontroli kierowca (skarżący) nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób. Nie był to jedyny przewóz wykonywany przez skarżącego, który podobne usługi – jak sam zeznał – wykonywał od [...] marca 2019 r., pobierając co tydzień wynagrodzenie w kwocie 500 zł. W tych okolicznościach organy trafnie wywiodły, że doszło do naruszenia przepisów o transporcie drogowym przez wykonywanie krajowego transportu drogowego bez posiadania uprawnień oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Zdaniem sądu, działalność skarżącego miała charakter zarobkowy, na własną odpowiedzialność skarżącego (we własnym imieniu) i dla wymierzenia kary za wskazane naruszenia nie miało znaczenia, czy skarżący ma zarejestrowaną działalność jako przedsiębiorca jednoosobowy.

Nie ulega wątpliwości, że działalność strony w dniu [...] kwietnia 2019 r. nie była przypadkowa, a stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności, właściwej dla przewoźnika. Skarżący przyznał, że działalność ta nie była jednorazowa. Dodatkowo potwierdza to fakt, iż wykorzystana w tym celu aplikacja internetowa (z której skarżący i pasażer korzystali) służy wielokrotnemu korzystaniu z niej. Skarżący potwierdził również zarobkowy charakter tej działalności (cotygodniowe wypłacanie wynagrodzenia w kwocie 500 zł). Zarobkowemu charakterowi nie zaprzecza w szczególności fakt dokonywania płatności i otrzymywania wynagrodzenia za pomocą aplikacji internetowej. Utrwalone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 oraz zamiast wielu wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, dostępnym na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA).

Nie ulega także wątpliwości, że dla przypisania wykonywania krajowego transportu drogowego konieczne jest stwierdzenie działania polegającego na faktycznym przewozie osób lub rzeczy odpowiadającego transportowi drogowemu przy braku konieczności ustalenia, że ta działalność stanowi przedmiot trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17). Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 oraz z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, dostępne w CBOSA).

Nie ulega również wątpliwości, że skarżący wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów dla wykazania, że w dniu kontroli wykonywał usługę transportu drogowego na rzecz innego podmiotu, mimo że był wzywany do przedstawienia dokumentów na tę okoliczność. Zdaniem sądu, trafnie organy oceniły, że brak jest podstaw do występowania z urzędu do Spółki E. o przedstawienie takich dokumentów, skoro nie przedłożył ich skarżący będący podmiotem najbardziej zainteresowanym w sprawie. Podkreślenia wymaga, że skarżący na etapie administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. To zaś oznacza domniemanie znajomości konsekwencji niewykonania wezwania organu.

W tej sytuacji aktualizował się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. np. wyroki w sprawach III SA/Kr 146/19, III SA/Lu 231/19 czy II SA/Bk 715/19, CBOSA).

W konsekwencji, fakt nieposiadania przez skarżącego stosownej licencji skutkować musiał nałożeniem kary przewidzianej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie również potwierdzają, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy.

Odnośnie definiowania przewozu okazjonalnego, z uwagi na nie dość precyzyjną definicję zawartą w art. 4 pkt 11 u.t.d. sięgnąć należy po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide wyrok z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, CBOSA).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Możliwość (okazja) wykonania przewozu została zainicjowana przez pasażera zamówieniem w aplikacji, przyjęta przez kierowcę, który umożliwił realizację takich zleceń instalując w swoim urządzeniu mobilnym aplikację dla kierowców (Bolt Driver), co wymaga świadomych działań i zgód. Usługa była zatem wykonywana z inicjatywy de facto i zleceniodawcy i przy zgodzie samego przewoźnika.

Sporny przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nieskuteczny jest argument skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowaniu zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit. a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu tzw. usług "carsharingu" czy "carpoolingu". "Carsharing" bowiem to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei "carpooling" polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżący wykonywał transport drogowy nie posiadając zezwolenia lub licencji (vide także wyrok w sprawie II SA/Bk 695/19).

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów u.t.d. zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Stosownie do lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8 000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł. Wymierzenie kary w tej wysokości, w warunkach sprawy niniejszej, było zatem uzasadnione i zgodne z prawem.

Brak było również podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam – osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym licencji wymaganej przez przepisy u.t.d. i nie spełniając wymogów przewozu okazjonalnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.