Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 941/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.3 ust.3
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 734
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: art.16
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art.5 pkt1
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art.13 ust.5
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
article: art.188w zw. z art.145 § 1 pkt1 lit.a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) NSA Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 1064/07 w sprawie ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2007r. nr [...] i decyzję Prezydenta Miasta Świętochłowice z dnia [...] lipca 2007r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1064/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Prezydent Miasta Świętochłowice decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z póz. zm.), odmówił F. S. przyznania dodatku mieszkaniowego wskazując, iż z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących w lokalu jest większa niż wykazana w deklaracji o dochodach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...] uchyliło wskazaną powyżej decyzję uznając, iż przepis art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) nie mógł mieć w rozpatrywanej sprawie zastosowania, gdyż dotyczy on sytuacji odwrotnej, tj. gdy liczba osób faktycznie zamieszkujących i gospodarujących jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. Wskazano ponadto na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia od kiedy matka wnioskodawczyni zamieszkuje z nią w lokalu i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i w przypadku potwierdzenia tej okoliczności zobowiązania strony do zadeklarowania jej dochodów.

Prezydent Miasta Świętochłowice decyzją z dnia [...] lipca 2007r. przyznał F. S. dodatek mieszkaniowy na okres od 01 lutego 2007 r. do 31 lipca 2007r. w wysokości 109,18 zł.

W odwołaniu od tej decyzji F. S. podniosła, że matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i może jej dać tylko 300 zł, gdyż choruje i większość renty przeznacza na jedzenie, w związku z czym wniosła o ponowne pozytywne rozpatrzenie sprawy i przyznanie dodatku pokrywającego cały czynsz lub przynajmniej 90 lub 70%.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] września 2007r. Nr [...] utrzymało w mocy wskazaną wyżej decyzję, stwierdzając, że w rozpatrywanej sprawie matka wnioskodawczyni zamieszkuje z nią razem w lokalu, a swoje prawo do zamieszkiwania w tym lokalu wywodzi z jej prawa. Wnosi przy tym wkład w jej gospodarstwo domowe pokrywając część kosztów utrzymania mieszkania i jest dla niej osobą najbliższą.

Na tę decyzję F. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc między innymi, że kłamstwem są podane dochody oraz wskazując, że do dochodu nie powinno się wliczać zasiłku pielęgnacyjnego.

Wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1064/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2007r. nr [...], wskazał, że analiza materiału dowodowego niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż przedmiotowy dodatek mieszkaniowy został przyznany w prawidłowo obliczonej wysokości, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, a zarzuty dotyczące zawyżenia dochodu rodziny skarżącej są nieuzasadnione.

Zdaniem Sądu wskazany w skardze dochód męża skarżącej za okres od października do grudnia 2006 r. w kwocie 6.896 zł. zgodny jest z przedłożonym zaświadczeniem i w takiej wysokości został przyjęty (dokładnie 6.896,39 zł.). Natomiast podana kwota emerytury matki 1.244 zł jest kwotą do wypłaty, czyli kwotą netto -po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd podkreślił przy tym, że do celów dodatku mieszkaniowego przyjmuje się dochód po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Od dochodu nie odlicza się zatem składki na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż zasady jej opłacania regulują odrębne przepisy, to jest ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U .Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Odliczeniu nie podlega również zaliczka na podatek dochodowy.

Sąd wskazał, że dochód matki wnioskodawczyni stanowiący podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego wynosi zatem 4.386,60 zł, czyli 1.462,20 zł miesięcznie. Na kwotę tę składa się renta w wysokości 1.309,01 zł. brutto + dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153,19 zł. Sąd podkreślił, że matka wnioskodawczyni pobiera bowiem nie zasiłek pielęgnacyjny, lecz dodatek pielęgnacyjny, który nie podlega odliczeniu od dochodu, gdyż są to dwa odrębne świadczenia przyznawane na podstawie dwóch odrębnych ustaw, w związku z czym dodatek pielęgnacyjny, wypłacany na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze .zm.) odliczeniu od dochodu nie podlega, podczas gdy zasiłek pielęgnacyjny, który jest świadczeniem wypłacanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) nie stanowi dochodu.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożył pełnomocnik F. S., adwokat J. P., wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz Kancelarii Adwokackiej kosztów procesu wraz z kosztami pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych przez niewłaściwe zastosowanie i zaliczenie do podstawy ustalenia dochodu rodziny uprawniającego do otrzymania dodatku mieszkaniowego dochodu matki, mimo że jej dochód nie może być brany pod uwagę jako dochód gospodarstwa domowego.

Podniesiono, że konieczne jest ustosunkowanie się Naczelnego Sądu Administracyjnego do kwestii, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach słusznie ustalił, iż na mocy przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dochód osoby przebywającej w gospodarstwie domowym incydentalnie - osoby nie będącej stałym mieszkańcem tego gospodarstwa - może być uwzględniony jako podstawa ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego całej rodziny.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji w sposób błędny zinterpretował przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r o dodatkach mieszkaniowych poprzez zakwalifikowanie matki skarżącej jako członka gospodarstwa domowego. Wnioski takie, zdaniem skarżącej nie są poparte w jakikolwiek sposób, albowiem jej matka jako osoba starsza i schorowana odwiedza rodzinę, jednak nie można uznać, by przebywała ona w domu skarżącej cały czas. Jej pobyty są incydentalne sprowadzające się do dłuższych odwiedzin.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie naruszenia prawa materialnego, podkreślić należy, że naruszenie takie może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że w skardze kasacyjnej nie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, a więc nie zakwestionowano ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji. W związku z tym skargę kasacyjną należało rozpoznać pod kątem prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji interpretacji art. 3 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za usprawiedliwiony uznać należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych i przyjęcie, że do dochodu gospodarstwa domowego będącego podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego wlicza się dodatek pielęgnacyjny.

Wskazać należy, że art. 3 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz wskazanych w tym przepisie składek. Zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu do dochodu nie wlicza się jednak określonych przychodów, w tym m.in. zasiłków pielęgnacyjnych.

Wyjaśniając charakter obu świadczeń, to jest zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego na gruncie wykładni celowościowej i funkcjonalnej należy stwierdzić, iż są to świadczenia porównywalne. Zasiłki pielęgnacyjne zostały uregulowane w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255), natomiast dodatki pielęgnacyjne w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118). Ten pierwszy, w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków, wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, a przysługuje między innymi osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 16 ust. 2 pkt 2). Natomiast dodatek pielęgnacyjny, stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r., przysługuje osobie uprawnionej do emerytury i renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.

Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Dokonując porównania obu świadczeń należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), której art. 5 pkt 1 stanowi, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z porównania przedstawionych wyżej przepisów wynika, iż oba świadczenia przysługują osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji, którymi są osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności jest osoba legitymująca się orzeczeniem właściwego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, jak również osoba legitymująca się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zatem skoro osoba uznana za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, to spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zasiłek ten będzie jej przysługiwał, jeżeli nie jest osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego, o czym stanowi art. 16 ust. 6 tejże ustawy. W związku z ty, zdaniem Sądu, jedyną różnicą między porównywanymi świadczeniami jest to, że jeżeli osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności posiada uprawnienia do emerytury bądź renty z powodu całkowitej niezdolności do pracy, to z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji może otrzymać wyłącznie dodatek pielęgnacyjny. Zatem cel i charakter oraz funkcja obu świadczeń, to jest zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego są identyczne. Ustawodawca miał na względzie ten fakt, skoro w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych uregulował kwestię zbiegu uprawnień, aby zapobiec pobieraniu świadczenia o tym samym charakterze i spełniającym identyczną funkcję z dwóch źródeł. Również treść art. 20 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 196) świadczy o tym, że ustawodawca traktuje jednakowo obydwa świadczenia, bowiem w myśl powołanego przepisu wolne od podatku dochodowego są świadczenia rodzinne wypłacane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (a świadczeniem takim zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zasiłek pielęgnacyjny) oraz między innymi dodatek pielęgnacyjny.

W związku z tym uznać należy, iż używane przez ustawodawcę, w różnych aktach prawnych pojęcia ,,zasiłek pielęgnacyjny" i ,,dodatek pielęgnacyjny" mogą być traktowane jako synonimy. Do odmiennego wniosku, przy zastosowaniu wykładni językowej, doszły jednak zarówno organa administracji jak i Sąd pierwszej instancji, które uznały, że przy brzmieniu art. 3 ust. 3 ustawy składnikiem dochodu obliczanego w celu ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego jest dodatek pielęgnacyjny.

Orzekając wyrokiem z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie K 16/03 o zgodności art. 3 ust. 3 i art. 6 ust. 6 pkt 1 ustawy z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny zauważył w kwestionowanej regulacji prawnej pewną niekonsekwencję ustawodawcy. Kwestionowana regulacja, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, może budzić wątpliwości, co nie oznacza jednak, że jest niekonstytucyjna. Natomiast rola Trybunału Konstytucyjnego zasadniczo ogranicza się do derogowania unormowań już obowiązujących i nie polega na "uzupełnianiu" obowiązującego stanu prawnego.

Rozważana kwestia stała się też przyczyną rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lutego 2003 r. w sprawie I SA 1700/02 stwierdził, że ,,Analiza przepisów dotyczących zasiłków pielęgnacyjnych oraz przepisów regulujących dodatki pielęgnacyjne w omawianym zakresie (w odniesieniu do osób, które ukończyły 75 lat) wskazuje, że mimo pewnych różnic w nazwie są to świadczenia spełniające identyczną funkcję. To zaś prowadzi do wniosku, że do dochodu stanowiącego podstawę przyznania dodatku mieszkaniowego nie wlicza się tak jak zasiłków pielęgnacyjnych, również i dodatków pielęgnacyjnych, nie ma bowiem żadnego uzasadnienia po temu, by świadczenia te przy ustalaniu dochodu na potrzeby dodatku mieszkaniowego traktować w odniesieniu do osób, które ukończyły 75 lat życia, odmiennie".

Podobnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie I OSK 744/06 wskazano, iż "Skoro przyjęto, iż świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego nie podlegają wliczeniu do dochodu, stanowiącego podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego, to w odniesieniu do dodatku pielęgnacyjnego, którego cel jest identyczny, brak jest podstaw aby nie było ono traktowane identycznie".

Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny przy orzekaniu w sprawie I OSK 198/05 (wyrok z dnia 25 listopada 2005 r.) gdzie stwierdził, iż używane przez ustawodawcę w różnych aktach prawnych pojęcia ,,zasiłek pielęgnacyjny" i ,,dodatek pielęgnacyjny" mogą być traktowane jako synonimy w kontekście definicji dochodu zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Odmienne stanowisko zajął jednak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie I OSK 194/07 z dnia 27 lutego 2008 r. uznając, że ,,katalog świadczeń wymienionych w tym przepisie ma charakter zamknięty. Nie mieści się w nim dodatek pielęgnacyjny. Analiza tego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że dodatek pielęgnacyjny nie jest świadczeniem, którego nie wlicza się do dochodu przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego. Dodatek pielęgnacyjny podlega zatem wliczeniu do dochodu o którym mowa w art. 3 ust. 3 cyt. ustawy. Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że skoro wykładnia językowa tego przepisu dawała jednoznaczny wynik, to zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji wykładni funkcjonalnej i celowościowej tego przepisu było nieuzasadnione".

Zdaniem składu, orzekającego w wyżej wymienionej sprawie, "świadczenia wymienione w art. 3 ust. 3 zdanie drugie ustawy o dodatkach mieszkaniowych to świadczenia przyznawane osobom najuboższym w oparciu o kryteria dochodowe niższe niż kwota najniższej emerytury. Osoba uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego (którego kwota wynosi 144 zł) nie ma prawa do emerytury lub renty i jest w sytuacji finansowej znacznie gorszej od osoby otrzymującej dodatek pielęgnacyjny, który jest dodatkiem do emerytury lub renty. Najczęściej osoby otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny utrzymują się z zasiłku stałego, którego kwota jest niższa od emerytury lub renty. Ustawodawca wyłączając zasiłek pielęgnacyjny z dochodu, od którego zależy prawo i wysokość dodatku mieszkaniowego, a włączając do niego dodatek pielęgnacyjny, wyrównał szanse do otrzymania w miarę równych dodatków mieszkaniowych osób najuboższych, otrzymujących świadczenia socjalne z osobami otrzymującymi stałe świadczenie emerytalne bądź rentowe".

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela poglądy wyrażone we wcześniej wskazanych orzeczeniach. Przede wszystkim należy wskazać, że stwierdzenie konstytucyjności przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie wyłącza możliwości stosowania wykładni celowościowej i systemowej dla ustalenia prawidłowego rozumienia regulacji prawnej. Zasiłek pielęgnacyjny (przyznawany na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych) oraz zasiłek pielęgnacyjny, mający swą podstawę prawną w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ze względu na przesłanki uzasadniające ich przyznanie, cel i funkcje są identyczne. Kwestia zróżnicowania sposobu finansowania, podstaw prawnych czy też nazewnictwa (zasiłek, dodatek) nie powinna wpływać na możliwość odliczania uzyskiwanych z tego tytułu kwot od dochodu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy.

Zasiłek pielęgnacyjny, o jakim mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, obejmuje zatem zarówno zasiłek pielęgnacyjny wypłacany w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych jak i dodatek pielęgnacyjny, o którym mowa w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353).

Dodać w tym miejscu należy, że nie może być skuteczny i przekonywujący argument użyty w sprawie I OSK 194/07 wskazujący na to, że ustawodawca w istniejącej regulacji wyrównał szansę do otrzymania w miarę równych dodatków mieszkaniowych osób najuboższych otrzymujących świadczenia socjalne z osobami otrzymującymi stałe świadczenia emerytalne bądź rentowe.

Kryterium otrzymania dodatku mieszkaniowego jest poziom dochodów, który określa sytuacją materialną osoby uprawnionej i możliwość lub jej brak, samodzielnego poniesienia kosztów utrzymania mieszkania. Sytuacja osób otrzymujących zarówno zasiłek jak i dodatek pielęgnacyjny jest na ogół zła i to poziom ich dochodów powinien decydować o przyznaniu im dodatku mieszkaniowego, bo to uzyskiwany przez nie dochód jest obiektywnym kryterium wyrównującym ich szansę na uzyskanie pomocy. Nie może natomiast decydować o tym nazwa (dodatek, zasiłek) uzyskiwanego świadczenia, skoro z wcześniej przeprowadzonego wywodu wynika, że cel tych świadczeń jest identyczny.

Ponieważ w sprawie nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania a uznano za trafny zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 wskazanej ustawy), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.