Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SAB/Kr 23/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
658
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skarg S. B., B. B. oraz S. B. na bezczynność lub przewlekle prowadzone postępowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie wznowienia postępowania skargi oddala


UZASADNIENIE

Sygn I SAB/Kr 23/18

UZASADNIENIE

Skarżący S. B. i następcy prawni E. B. – S. B. i B. B. złożyli w dniu 27 lipca 2018 roku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.

Z uwagi na okoliczność, że powyższe skargi złożone zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem niewłaściwego organu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. pismami z dnia 31 lipca 2018 r. [...] i [...], które wpłynęły w dniu 6 sierpnia 2018 r., przekazał sprawy do załatwienia zgodnie z właściwością Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Każda ze skarg zawiera wnioski o:

* rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym,

* zobowiązanie organu podatkowego do wydania w terminie zakreślonym przez Sąd decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego oraz decyzje w następstwie przeprowadzenia postępowania wznowieniowego - uchylającej decyzję z dnia 11 czerwca 2012 r. [...] i decyzję z dnia 6 grudnia 2011 r. [...],

* stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz, że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

* przyznanie od organu podatkowego na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,

* zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu swoich jednakowo brzmiących skarg skarżący wskazali, że pierwsze wnioski o wznowienie postępowań w ich sprawach (dla S. B. jest to wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego z dnia 6 grudnia 2011 r. wydanej przez p.o. Naczelnika Urzędu Skarbowego, nr decyzji [...], która to decyzja nie została doręczona podatnikowi, a co do której przyjęto fikcję doręczenia, a dla S. B. i B. B. działających jako następcy prawni E. B. wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego z dnia 11 czerwca 2012 r. wydanej przez p.o. Naczelnika Urzędu Skarbowego, nr decyzji [...], która to decyzja nie została doręczona podatnikowi, a co do której przyjęto fikcję doręczenia z dniem 26 czerwca 2012 r.) zostały zgłoszone już w pismach z dnia 11 października 2012 r., wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji podatkowych oraz odwołaniami od tych decyzji. Oznacza to, że nie zostały rozpoznane przez ponad 5 i pół roku, a organ nie podjął zasadnych czynności w tych postępowaniach.

Kolejne wnioski o wznowienie złożono w dniu 24 kwietnia 2017 r. Organ administracji skarbowej nie podjął jednak żadnych czynności zatem wniesienie ponagleń stało się konieczne. Postanowieniami z dnia 29 maja 2018 r. organ uznał ponaglenia złożone przez pełnomocnika skarżących za nieuzasadnione. Poprzestał na wskazaniu, że 8 stycznia 2013 r. rzekomo wznowiono postępowania oraz na stwierdzeniu, że zakończenie postępowań administracyjnych nie było możliwe wobec toczących się postępowań przed sądami administracyjnymi. Skarżący podnieśli, że skoro organ w dniu 13 grudnia 2012 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań oraz stwierdził uchybienie terminowi do ich wniesienia to decyzje podatkowe należało uznać za ostateczne i rozpoznać wnioski o wznowienie postępowań.

Skarżący podkreślili, że najpierw złożyli wnioski o wznowienie postępowań, a dopiero kilka miesięcy później skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący podali ponadto, że stosownie do art. 165 § 3 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 t.j. z dnia 2019.05.14 dalej: O.p.) dniem wszczęcia postępowań w przedmiocie wznowienia postępowań na żądanie stron było doręczenie organowi wniosków stron w tym zakresie.

Ponadto skarżący podnieśli, że organ dysponował wszelkimi dowodami niezbędnymi dla rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania także w dniu 13 grudnia 2012r. (art. 139 § 1 i 2 O.p.), więc już w tym dniu powinny zostać wydane postanowienia o wznowieniu postępowań, a organ administracyjny powinien był zawiadomić sąd administracyjny o toczących się postępowaniach skoro ustawodawca dał pierwszeństwo postępowaniu o wznowienie postępowania w sprawie przed postępowaniem sądowo-administracyjnym. Co więcej, nawet jeśli skarżący najpierw złożyliby skargi do WSA, a dopiero później wnioski o wznowienie postępowań, to organ powinien był wydać postanowienie o zawieszeniu tych postępowań.

Mając wszystko powyższe na uwadze skarżący twierdzą, że organ pozostawał bezczynny w postępowaniach w przedmiocie wznowienia postępowania, gdyż nie wykazał podjęcia jakiejkolwiek czynności, poza rzekomym wszczęciem postępowań 8 stycznia 2013r. Alternatywnie przyjąć należy, że organ prowadzi postępowanie przewlekle, gdyż od dnia 8 stycznia 2013 r. nie podjął żadnej czynności, a organ nie wykazał, aby zostało wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.

Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżący uzasadniają tym, że jest to jedynie symboliczna rekompensata za ponad 5 lat znoszenia stresu związanego ze zwalczaniem błędnej decyzji podatkowej wydanej przeciwko nim.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie.

W uzasadnieniach odpowiedzi na skargi Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że decyzją z dnia 6 grudnia 2011 r. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił S. B. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009r. w kwocie [...]zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona w sposób zastępczy z dniem 26 grudnia 2011r. a termin płatności zobowiązania upływał w dniu 9 stycznia 2012 r; a decyzją z dnia 11 czerwca 2012r. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił E. B. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009r. w kwocie [...]zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona w sposób zastępczy z dniem 26 czerwca 2012r. a termin płatności zobowiązania upływał w dniu 10 lipca 2012r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż w dniu 12 października 2012r. wpłynęły do niego wnioski S. B. i E. B., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniami od wyżej wskazanych decyzji, które to pisma zostały przekazane zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Postanowieniami z dnia 13 grudnia 2012r. [...] oraz [...] i [...] oraz [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił w obu przypadkach przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołań.

Na powyższe postanowienia w dniu 16 stycznia 2013r. (data wpływu 18 stycznia 2013r.) zostały wniesione skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 167/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia.

Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 czerwca 2013r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt II FSK 2291/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2013r. (I SA/Kr 167/13) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.

W dniu 22 kwietnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok o sygn. akt I SA/Kr 348/16, którym oddalono skargę podatników na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2012r. [...] i [...]

Od powyższego wyroku podatnicy dniu 12 grudnia 2016r. wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 18 maja 2017r. wyrok o sygn. akt II FSK 398/17 (sprostowany następnie postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r.), którym uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części, w jakiej oddalono skargę na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 grudnia 2012 r. [...] i [...] i uchylono postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2012 r. [...] i [...] (w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania), natomiast w pozostałej części skargę oddalono. W związku z powyższym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 348/16 w części dotyczącej oddalenia skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołań stał się prawomocny, natomiast sprawy dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołań są aktualnie w toku przed organem II instancji.

Pełnomocnik S. B. i E. B. w pismach złożonych w dniu 12 października 2012 r. zawarł również wnioski o wznowienie postępowań podatkowych w razie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego po uzyskaniu informacji o wydaniu i doręczeniu przez organ II instancji postanowień o odmowie przywrócenia podatnikom terminu do wniesienia odwołań, podjął decyzję o wznowieniu postępowania w sprawach [...] i [...].

Organ wskazał ponadto, że do Urzędu Skarbowego w G. wpłynęły faktycznie kolejne, datowane na 24 kwietnia 2017 r., wnioski o wznowienie postępowań podatkowych ale z uwagi na okoliczność, iż postępowania zostały już uprzednio podjęte, pisma zostały potraktowane jako kolejne pisma w postępowaniu wznowieniowym, które jedynie rozszerzały zakres wcześniejszych żądań o przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 8 i pkt 9 O.p.

Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, że z uwagi na postępowania prowadzone przez Organ II instancji oraz postępowania sądowe nie dysponuje aktami spraw [...] i [...].

Organ podał ponadto, że zakończenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego spraw w przedmiocie wznowienia nie było dotychczas i nie jest aktualnie możliwe. Dlatego postanowieniami z dnia 27 sierpnia 2018 r. organ zawiesił przedmiotowe postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargi wskazał także, że w dniu 13 kwietnia 2018 r. do tutejszego organu wpłynęły ponaglenia, jednak Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uznał złożone ponaglenia za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ II instancji uznał, że zakończenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowań w przedmiocie wznowienia nie było możliwe ze względu na toczące się od 2012 r. postępowania przed organem II instancji i sądami administracyjnymi, a obecnie załatwienie przedmiotowej sprawy jest uzależnione od rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wyżej wskazanych decyzji, a ewentualne przywrócenie terminu spowodowałoby, że wnioski stałyby się bezprzedmiotowe, gdyż dotyczyłyby decyzji nieostatecznej. Czas trwania postępowania podatkowego nie wynika zatem z bezczynności czy opieszałości Naczelnika Urzędu Skarbowego, ale spowodowany jest zakresem prowadzonego postępowania podatkowego i uzależnieniem podjęcia określonych działań od rozstrzygnięcia przez Organ II instancji wniosków o przywrócenie terminu, które obecnie także są zawieszone.

Organ wskazał także, że wydanie postanowień o wznowieniu postępowań w dniu 8 stycznia 2013 r., nastąpiło bez zbędnej zwłoki. Podejmowanie dalszych czynności nie było jednak możliwe z uwagi na niedysponowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego aktami sprawy, a ponadto nie było też uzasadnione, gdyż w pierwszej kolejności powinna zostać załatwiona sprawa dotycząca odwołań od decyzji, a dopiero później sprawa dotycząca wznowienia, które stanowi nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji.

Żądanie skarg zawarte w pkt III dotyczące zobowiązania Organu do wydania w zakreślonym przez Sąd terminie decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego oraz decyzji w następstwie przeprowadzenia postępowania wznowionego w ocenie organu winno zostać oddalone. Brak jest bowiem podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j. z dnia 2018.07.05 dalej: P.p.s.a.) i orzekania o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności.

W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie znajduje także żadnego uzasadnienia zawarte w punktach V skarg domaganie się przez skarżących przyznania im sum pieniężnych w wysokości 5-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego jako rekompensaty za znoszenie stresu związanego ze zwalczaniem błędnych decyzji podatkowych wydanych przeciwko nim. Organ przypomniał, że to z inicjatywy podatników przez okres kilku lat toczyły się i toczą nadal inne, mające kluczowe znaczenie w sprawie postępowania, od których zakończenia zależą losy postępowań wznowieniowych, zatem brak zakończenia postępowań nie nastąpił z winy organu czy też jego opieszałości, lecz jest następstwem okoliczności od organu niezależnych. Brak jest zatem podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżących wskazanych sum pieniężnych w oparciu o art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.

W pismach procesowych – replikach na odpowiedź na skargę złożonych do tut. Sądu skarżący wskazali, że nie ma możliwości zastosowania przez sądy administracyjne art. 56 P.p.s.a. z uwagi na brak zawiadomienia sądów o wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania przez organy administracji podatkowej, a także na brak podejmowania przez organ administracji podatkowej w ramach wznowionego postępowania jakichkolwiek czynności w okresie od dnia 8 stycznia 2013 r. do dnia 27 sierpnia 2018r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy P.p.s.a. postanowił sprawy o sygn. akt I SAB/Kr 23/18 i I SAB/Kr 24/18 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SAB/Kr 23/18.

Powyższy przepis stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W rozpoznawanych sprawach skargi ze względu na tożsamość stanu faktycznego i częściową tożsamość stron oraz istotę spornych zagadnień pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadnione było więc połączenie wszystkich postępowań sądowych, wszczętych odrębnymi skargami, do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być natomiast rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b P.p.s.a. może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązki, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddala natomiast skargę w przypadku stwierdzenia, że na dzień jej wniesienia organ nie pozostawał w bezczynności.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

Kwestia sporna, wymagająca rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Naczelnik Urzędu Skarbowego popadł w bezczynności, ewentualnie prowadził postępowanie w sposób przewlekły, poprzez nieusprawiedliwione niepodejmowanie czynności.

W celu odkodowania terminów bezczynności i przewlekłości, z uwagi na brak definicji legalnych tych pojęć, należy odwołać się do ich znaczenia w potocznym rozumieniu. Z bezczynnością organu mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Natomiast przewlekłe postępowanie ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności w niewłaściwej procedurze, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 282/13, orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszym postępowaniu Sąd doszedł do przekonania, że organ nie pozostawał w bezczynności, ani nie doszło do przewlekłego postępowania spraw skarżących, wobec czego ich skargi podlegały oddaleniu.

Słusznie zwrócił uwagę Naczelnik Urzędu Skarbowego w odpowiedzi na skargi, że nie było możliwości kontynuowania postępowania wznowionego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołań.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 6 grudnia 2011 r. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił S. B. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009 r. w kwocie [...]zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona w sposób zastępczy z dniem 26 grudnia 2011 r. a termin płatności zobowiązania upływał w dniu 9 stycznia 2012 r; a decyzją z dnia 11 czerwca 2012 r. [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił E. B. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009 r. w kwocie [...]zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona w sposób zastępczy z dniem 26 czerwca 2012 r. a termin płatności zobowiązania upływał w dniu 10 lipca 2012 r.

W dniu 12 października 2012 r. do organu wpłynęły wnioski S. B. i E. B., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od wyżej wskazanych decyzji, które to pisma zostały przekazane zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Postanowieniami z dnia 13 grudnia 2012 r. [...] oraz [...] i [...] oraz [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołań.

Na powyższe postanowienia w dniu 16 stycznia 2013 r. (data wpływu 18 stycznia 2013r.) została wniesione skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 167/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia.

Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 czerwca 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2291/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2013 r. (I SA/Kr 167/13) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.

W dniu 22 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok o sygn. akt I SA/Kr 348/16, którym oddalono skargę podatników na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2012 r. [...] i [...]

Od powyższego wyroku podatnicy dniu 12 grudnia 2016 r. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 18 maja 2017 r. wyrok o sygn. akt II FSK 398/17 (sprostowany następnie postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r.), którym uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części, w jakiej oddalono skargę na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 grudnia 2012 r. [...] i [...] i uchylono postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2012 r. [...] i [...] (w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania), natomiast w pozostałej części skargę oddalono. W związku z powyższym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 348/16 w części dotyczącej oddalenia skargi na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołań stał się prawomocny, natomiast sprawy dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołań są aktualnie w toku przed organem II instancji.

W tym miejscu należy podkreślić, iż postępowanie wznowieniowe z uwagi na treść art. 240 § 1 Ordynacji Podatkowej może zostać wszczęte i toczyć się o ile postępowanie zwyczajne, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania zostało zakończone decyzją posiadającą przymiot / walor ostateczności.

O ile więc w trakcie zainicjowanego postępowania wznowieniowego pozostaje otwarta / nierozstrzygnięta kwestia co do ostatecznego charakteru decyzji kończącej postępowanie zwyczajne, zagadnienie to stanowi kwestię prejudycjalną dla ww. istoty postępowania wznowieniowego, i warunkuje jego prowadzenie.

Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny sprawy należy stwierdzić, że niezbędnym do dalszego prowadzenia wznowionego postępowania konieczne jest uprzednie rozstrzygnięcie co do bytu, a przez to charakteru decyzji, które zostały wydane w postępowaniu zwyczajnym przez organ I instancji. W realiach niniejszej sprawy dopiero ostateczne rozstrzygnięcie zasadności złożonych wniosków o przywrócenie terminu do złożenia odwołania będzie pozwalało Naczelnikowi Urzędu Skarbowego na podjęcie stosownych czynności procesowych w ramach postępowania wznowieniowego.

W niniejszych sprawach nie jest jeszcze przesądzone, w związku z toczącym się nadal postępowaniem dotyczącym złożonych wniosków o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, czy termin do wniesienia odwołań od decyzji organu I instancji zostanie skarżącym przywrócony. Jeżeli bowiem w toku dalszego postępowania zwyczajnego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uzna zasadność przedmiotowych wniosków, strona skutecznie złoży odwołanie od wskazanych decyzji na skutek skutecznego przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, a tym samym zaskarżone decyzje nie będą posiadały waloru ostateczności.

Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, postępowanie toczące się na skutek wznowienia powinno zostać zawieszone, wobec obiektywnej i niezawinionej przez organ niemożliwości jego zakończenia. Faktem jest iż w przedmiotowych sprawach postanowienie o zawieszeniu zapadło stosunkowo późno, bo dopiero 27 sierpnia 2018r., jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na realną możliwość wydania rozstrzygnięcia w obu sprawach. Nie można zatem stwierdzić, że organ nie wydając w terminie postanowienia o zawieszeniu postępowań popadł w bezczynność lub dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ poza wydaniem postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania nie miał obiektywnej możliwości podejmowania jakichkolwiek innych czynności dotyczących postępowania wznowieniowego. Sąd, rozstrzygając niniejszą sprawę miał także na uwadze, że późniejsze wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w żaden sposób nie naruszyło interesów podatników, którzy na ostateczne załatwienie sprawy będą musieli oczekiwać aż do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie leży bowiem w gestii organu I instancji przyśpieszanie postępowań sądowoadministracyjnych zainicjowanych przez podatników. Skoro zaś zdecydowali się oni na uruchomienie kilku trybów postępowania, które to uprawnienie wynika z przepisów prawa, muszą liczyć się z tym, że postępowania prowadzone w różnych trybach nie mogą toczyć się równocześnie.

Nie jest także uzasadniony pogląd podatników, na temat możliwości zakończenia postępowania wznowionego na skutek ich wniosku, w terminie pomiędzy wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 13 grudnia 2012r. a złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, co nastąpiło w dniu 16 stycznia 2013r.

Trafnie w tym zakresie wskazał Naczelnik Urzędu Skarbowego, iż nie mógł on wydać w dniu 13 grudnia 2012r. postanowienia o wznowieniu postępowania tj w dacie wydania przez organ II instancji ostatecznych postanowień w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania albowiem w tym czasie nie były one jeszcze doręczone podatnikom, a więc tym samym nie weszły jeszcze do obrotu prawnego. Informację o ich doręczeniu stronom w dniu 17 grudnia 2012r. organ podatkowy I instancji otrzymał w dniu 3 stycznia 2013r. Zatem wydanie postanowień o wznowieniu postępowania przez organ I instancji w dniu 8 stycznia 2013r. nastąpiło bez jakiejkolwiek zbędnej zwłoki.

Wobec powyższego Sąd nie podzielając zarzutów oraz argumentacji obu rozpoznawanych skarg orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku.