Wyrok NSA, sygn. akt II SA 885/88
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1989-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1982 nr 16 poz. 122
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów.
Teza: Obóz przejściowy dla obcokrajowców, w którym umieszczone były osoby wywiezione na roboty przymusowe do Rzeszy Niemieckiej, nie jest tożsamy z obozem koncentracyjnym, ani z więzieniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122 ze zm../ i nie daje podstaw do stwierdzenia uprawnień kombatanckich.

TEZY

Obóz przejściowy dla obcokrajowców, w którym umieszczone były osoby wywiezione na roboty przymusowe do Rzeszy Niemieckiej, nie jest tożsamy z obozem koncentracyjnym, ani z więzieniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122 ze zm../ i nie daje podstaw do stwierdzenia uprawnień kombatanckich.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Bronisława K. na decyzję Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 15 kwietnia 1988 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia uprawnień kombatanckich.


UZASADNIENIE

Bronisław K., urodzony w dniu 16 października 1943 r., złożył wniosek o przyjęcie w poczet członków Związku Bojowników o Wolność i Demokrację i przyznanie uprawnień kombatanckich. Podał przy tym, że po wywiezieniu jego rodziców z okolic W. latem 1943 r. na roboty przymusowe do miejscowości R. /obecnie O./, tam się urodził w obozie dla obcokrajowców i przebywał do wyzwolenia w 1945 r. Jak podał w życiorysie, w obozie został oddzielony od matki i był wychowywany w sierocińcu przez kobiety z Anglii. Po wyzwoleniu został wykradziony przez matkę i wraz z rodziną w 1946 r. powrócił do kraju. Na potwierdzenie powyższego Bronisław K. przedstawił odpis zupełny aktu urodzenia, wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w O., województwo e-kie, w dniu 10 grudnia 1975 r., stwierdzający, że Bronisław K. urodził się dnia 16 października 1943 r. w O. "Obcokrajowców obóz przejściowy".

Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w S. załatwił powyższy wniosek odmownie, a Zarząd Główny decyzją ostateczną z dnia 15 kwietnia 1988 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej podano między innymi, że z dokumentów wynika, iż matka Bronisława K. została wywieziona na roboty przymusowe w 1943 r. i była zakwaterowana w obozie zbiorczym dla tych robotników; w tym czasie urodził się Bronisław K. Twierdzenie jego, że matka umieszczona była w obozie jenieckim, jest nieprawdziwe. Również niezgodne z prawdą jest twierdzenie o umieszczeniu go w sierocińcu, w którym dzieci znajdowały się pod opieką kobiet z Anglii. Jeśli nawet był on umieszczony w jakimś sierocińcu, to nie może to stanowić podstawy do przyznania mu uprawnień kombatanckich, ponieważ ustawa o szczególnych uprawnieniach kombatanckich nie dotyczy ofiar wojny. Uprawnienia kombatantów w myśl tej ustawy mogą być przyznane jedynie dzieciom urodzonym w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentracyjnych. Bronisław K. do tej grupy nie należy.

Od decyzji ostatecznej w części dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich Bronisław K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zarząd Główny Związku wzniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122 ze zm../ w art. 2 przewiduje, że uprawnienia kombatanckie przysługują osobom wymienionym w art. 1; kategoria osób, którym mogą być przyznane uprawnienia kombatanckie, zostały w tym artykule wymienione wyczerpująco, a nie jedynie przykładowo, i przepisy te nie powinny być interpretowane rozszerzająco.

Z przedstawionego przez skarżącego dowodu z dokumentu urzędowego, jakim jest odpis zupełny aktu urodzenia, wynika, że Bronisław K. urodził się w O., w obozie przejściowym dla obcokrajowców. Ojciec jego był "robotnikiem wschodnim", a matka - bez zawodu. Jego urodzenie zgłosił Urząd Zatrudnienia w K. Oddział O.

Obóz przejściowy dla obcokrajowców, w którym umieszczone były osoby wywiezione na roboty przymusowe do Rzeszy Niemieckiej, nie jest tożsamy z obozem koncentracyjnym ani z więzieniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. i nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich. Również pobyt w sierocińcu niemieckim /co do którego zresztą twierdzenia skarżącego są błędne/ nie daje podstaw do przyznania takich uprawnień. Twierdzenie skarżącego, że urodził się w "w obozie jenieckim", pozostaje w oczywistej sprzeczności z dowodem z dokumentu urzędowego, jakim jest odpis zupełny aktu urodzenia. Jest ono prawdopodobnie wynikiem błędu w rozumowaniu skarżącego, który nie uwzględnia faktu, że matka jego, jako osoba cywilna, w obozie jenieckim, grupującym jeńców wojennych, znaleźć się nie mogła, a w konsekwencji i on także nie mógł się w takim obozie urodzić.

Zgodnie z art. 76 Kpa dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisowej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Urząd stanu cywilnego w wystawionym przez siebie akcie urodzenia miał prawo stwierdzić zarówno datę, jak i miejsce urodzenia dziecka; akt taki więc stanowi w tym zakresie dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 par. 1 Kpa. Poza oświadczeniami co do charakteru obozu, w którym się skarżący urodził, oraz co do swych losów w okresie niemowlęctwa, o których skarżący na podstawie własnych spostrzeżeń wiedzieć ani pamiętać nie może, nie przedstawił on ani jednego dowodu, który by treść powyższego dokumentu urzędowego mógł podważyć.

W tej sytuacji w pełni zasadne jest stanowisko organów Związku, że brak jest podstaw do uznania, iż skarżący urodził się i przebywał w hitlerowskim obozie koncentracyjnym lub więzieniu, w związku z czym jest brak do przyznania mu uprawnień kombatanckich.

Zaskarżona decyzja odmowna nie narusza przepisów prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy ani nie nosi cech dowolności.

W związku z powyższym brak było podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało ją oddalić.