Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 529/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1945 nr 57 poz 321
law: Dekret z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa.
article: art. 80, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1070
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zarządzenia - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2009r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2008r. o odmowie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] marca 1954r. o przejęciu nieruchomości ziemskiej stanowiącej ówcześnie własność M. i L. F., o powierzchni 3,8298 ha, zapisanej w dacie przejęcia w księdze wieczystej K. tom [...] karta [...], położonej obecnie w obrębie ewidencyjnym L. - na podstawie art. 1 i 3 dekretu z dnia 28 listopada 1945 r.

o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i

osadnictwa ((Dz. U. nr 57, poz. 321) - zwanego dalej: dekretem).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzorczy wskazał, iż według art.

1 pkt 3 dekretu, na cele reformy rolnej oraz osadnictwa mogły być przejęte

wszelkie nieruchomości ziemskie niepodpadające pod działanie dekretu o

przeprowadzeniu reformy rolnej, za zgodą właściciela. Stosownie zaś do art. 6

dekretu deklaracje właścicieli nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 1 pkt

3, nie wymagały formy aktu notarialnego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odnosząc się do zarzutu wnioskującego o stwierdzenie nieważności opisanego zarządzenia, iż brak oświadczenia L. F. przesądza o istnieniu przesłanki do stwierdzenia jego nieważności, wskazał iż z akt sprawy wynika, że pismem z 25 kwietnia 1953r. L. F. złożył wniosek (deklarację) o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej stanowiącej jego własność. Istnienie deklaracji L. F. potwierdza treść zarządzenia z [...] marca 1954r. Ponadto organ zauważył, iż ostatecznemu rozstrzygnięciu przysługuje domniemanie zgodności z prawem, zaś organ prowadzący postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności obowiązany jest przyjąć za istniejący taki stan faktyczny sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym zarządzeniem, przy którym orzeczenie odpowiada prawu, dopóki nie dokona odmiennych ustaleń faktycznych w oparciu o nie budzące wątpliwości dowody. Wszystkie wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych lub wystąpienia okoliczności uzasadniających twierdzenie, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji.

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

Dalej organ nadzorczy podkreślił, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie został złożony wniosek

o przejęcie nieruchomości ziemskiej na własność Skarbu Państwa, w

konsekwencji oznacza to, iż majątek został przejęty za wiedzą i zgodą jej

właściciela, czyli zgodnie z art. 1 pkt 3 dekretu. Skoro Skarb Państwa w sposób

legalny stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości, to brak jest podstaw

do stwierdzenia, że zarządzenie dotyczące przejęcia nieruchomości z 6 marca

1954r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

Odnośnie zaś zarzutu niewykonania zarządzenia, jako że nie udało się w rzeczywistości zrealizować przyznanego w orzeczeniu prawa do własności ekwiwalentnej organ wyjaśnił, iż jedynie na mocy art. 2 ust. 1 dekretu, właścicielom, których nieruchomości zostały przejęte w myśl art. 1 pkt 2 - 4, przysługiwało tytułem ekwiwalentu prawo otrzymania nieruchomości ziemskiej o równej wartości i jakości. Dekret ten został uchylony na mocy art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej

i osadnictwa rolnego (Dz.U. nr 17, poz. 71). Wtedy to realizacja zarządzenia z [...] marca 1954r. w zakresie ekwiwalentu nie mogła nastąpić, bowiem stosownie do art. 16 ustawy z 1958r. byli właściciele nieruchomości ziemskiej przejętej w trybie

dekretu nie zostali wprowadzeni do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do 5 kwietnia

1958r. w posiadanie nieruchomości państwowych w związku z uprawnieniem do

otrzymania nieruchomości zamiennych, w konsekwencji nie nadawano im

nieruchomości zamiennej stosownie do przepisów cytowanej ustawy. Wtedy

przysługiwało jedynie prawo do renty na zasadach przewidzianych w art. 10

ustawy z 1958r., jednak uprawniona osoba nie skorzystała z przysługującego jej

prawa. Niemniej jednak niezrealizowanie przyznanego uprawnienia do

ekwiwalentu nie może przesądzać o tym, że zaskarżone zarządzenie wydano z

rażącym naruszeniem prawa. Minister wskazał także - w odniesieniu do zarzutu niedoręczenia orzeczenia stronie w toku postępowania - iż zarządzenie zostało skierowane do małżeństwa

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

F. na wskazany przez strony adres, zatem mieli oni możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem sprawy.

K. F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2009r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2008r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 pkt 3 dekretu przez jego

bezpodstawne zastosowanie;

2) przepisów prawa procesowego, tj. art. 80, art. 77 § 1 K.p.a. przez sprzeczne z

materiałem dowodowym przyjęcie, iż poprzednicy prawni skarżącego wyrazili

zgodę na przejęcie nieruchomości na cele reformy rolnej i osadnictwa, a także

przeprowadzenie w powyższym zakresie ograniczonego postępowania

dowodowego; art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez odmowę stwierdzenia

nieważności zarządzenia wydanego bez podstawy prawnej oraz rażąco

naruszającej prawo.

Skarżący wskazał, iż fakt istnienia zgody właściciela na przejęcie nieruchomości ziemskiej, poza kwestionowanym zarządzeniem, nie znajduje potwierdzenia w żadnym innym dowodzie jakim dysponowałby organ. Minister w ocenie skarżącego przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w bardzo ograniczonym zakresie i nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie odtworzył ani zaskarżonego zarządzenia ani rzekomej deklaracji, wskazał jedynie iż pośrednio o istnieniu zgody świadczy znajdujące się w aktach sprawy zarządzenie. Tymczasem w aktach sprawy jest jedynie kopia zarządzenia potwierdzona za zgodność z oryginałem, a nie oryginał.

Strona skarżąca podkreśliła, że L. F. nigdy nie złożył pisma, które w sposób jednoznaczny wskazywałoby na jego wolę zwrócenia się do PWRN z prośbą o przejęcie nieruchomości stanowiącej jego własność. Dokument taki nie znajduje się w aktach sprawy. Wniosku tego nie udało się również odnaleźć w Archiwum Państwowym w P. Jedynym, choć bardzo wątpliwym, argumentem przemawiającym za istnieniem kiedykolwiek takiego dokumentu jest zapis w samym zarządzeniu, w którym Prezydium WRN powołuje się na złożenie takiego oświadczenia.

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

Taki dowód nie może jednak stanowić podstawy rozstrzygnięcia spraw, zwłaszcza wobec faktu, iż o wydaniu zaskarżonego zarządzenia L. F. ani jego żona nie wiedzieli. Organ nie wykazał również, iż przedmiotowe zarządzenie zostało poprzednikom prawnym skarżącego doręczone. Tak więc analiza zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów archiwalnych prowadzi - zdaniem skarżącego - do konkluzji, że kwestionowane przez skarżącego orzeczenie zostało wydane bez uprzedniego wniosku dawnego właściciela nieruchomości, bowiem nie można przyjąć jak uczynił to organ, iż potwierdzeniem złożenia deklaracji jest samo zaskarżone zarządzenie. W konsekwencji oznacza to, iż zarządzenie z [...] marca 1954r. dotknięte jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2009r. i poprzedzająca ją decyzja z [...] listopada 2008r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku zarządzenia z [...] marca 1954r. korzystającego z przymiotu ostateczności.

Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Zatem postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno - prawnego (por. orzeczenie SN z 7.03.1996r., sygn. akt III ARN 70/95, publ. OSNP 1996/18/258). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 2006r. (sygn. akt II OSK 490/05, publ. Lex nr 196696) wyraził pogląd, iż "w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań". Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 K.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przy tym należy pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważnościowym aktu.

Przesłanką stwierdzenia nieważności szczególnie rozważaną na gruncie przedmiotowej sprawy było wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z zasady musi to być wada tkwiąca w samej decyzji.

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

Przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 335; J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, Pip 1986, nr 1, s. 71). Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, publ. Lex 51233). Dlatego też, w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 1988r. (sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa".

Zarządzeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] marca 1954r. orzeczono - na podstawie art. 1 i 3 dekretu - o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na cele reformy rolnej i osadnictwa nieruchomości ziemskiej zapisanej w księdze wieczystej gromady K. tom [...] karta [...], o powierzchni 3,8298 ha stanowiącej własność L. i M. F. Zgodnie z przepisem, stanowiącym podstawę prawną wydanego zarządzenia, na cele reformy rolnej oraz osadnictwa mogły być przejęte wszelkie nieruchomości ziemskie nie podpadające pod działanie dekretu z 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej za zgodą właściciela (art. 1 pkt 3). Przy czym według art. 6 dekretu deklaracje właścicieli nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 1 pkt 3 nie wymagały formy aktu notarialnego. Z treści zarządzenia (a dokładnie z jego uzasadnienia) wynika, iż "w dniu 25 kwietnia 1953r. ob. F. L., obecnie zamieszkały w W. przy ul. [...]nr [...] złożył deklarację w sprawie zrzeczenia się na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej K. tom [...] k. [...] o pow. 3.82,98 ha". Zarządzenie to - jak wynika z jego rozdzielnika - zostało doręczone poprzednikom prawnym skarżącego, na adres powołany w zarządzeniu i nie było kwestionowane w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

Skarżący uważa, iż przedmiotowe zarządzenie wydano z rażącym naruszeniem prawa, bowiem bez zgody właściciela jakiej wymagał do przejęcia w trybie powołanego dekretu art. 1 pkt 3. Zdaniem skarżącego - wbrew treści zarządzenia - jego poprzednik prawny nigdy nie składał oświadczenia stanowiącego zgodę na przejęcie nieruchomości. Dokumentem potwierdzającym istnienie takowej deklaracji jest kontrolowane w trybie nieważnościowym zarządzenie, z tym że na jego podstawie nie można przyjąć, iż faktycznie istniała taka deklaracja.

Istotnie należy zgodzić się ze skarżącym, czemu również nie zaprzecza organ, iż jedynym dokumentem potwierdzającym w chwili obecnej wyrażenie zgody na przejęcie majątku przez jego właściciela jest zarządzenie z [...] marca 1954r. Niemniej jednak nie można podzielić tej części argumentacji skarżącego, w której uważa, iż brak deklaracji z 25 kwietnia 1953r. w materiale sprawy, świadczy o jej nieistnieniu w chwili wydawania zarządzenia, co w konsekwencji winno skutkować stwierdzeniem nieważności tego zarządzenia, jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 1 pkt 3 dekretu. Oznacza to, iż Sąd w tej materii zgadza się ze stanowiskiem organu, zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji po wzięciu pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy, że brak oświadczenia L. F. nie może przesądzać o wydaniu w 1954r. zarządzenia z rażącym naruszeniem prawa. W tym względzie wymaga podkreślenia, iż decyzja administracyjna (w przypadku sprawy zarządzenie) to jednostronna czynność właściwego organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Z zasady trwałości decyzji wynika domniemanie jej mocy obowiązującej (art. 16 § 1 K.p.a.), oznacza ono, iż decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną podważone w jednym z trybów jakie dopuszcza Kodeks postępowania administracyjnego. Każda decyzja ostateczna korzysta więc z domniemania prawidłowości. Powyższe dowodzi, iż przedmiotem postępowania nie był dokument jako dowód w sprawie, który podlega ocenie na gruncie postępowania wyjaśniającego, lecz akt stosowania prawa jakim jest decyzja administracyjna, któremu w przypadku ostateczności przysługuje domniemanie zgodności z prawem. Zatem brak jednoznacznych

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 K.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia (wyrok NSA z 4.01.1999r., sygn. akt IV SA 1342/98, publ. Lex nr 45699).

W ocenie Sądu nie doszło także do naruszenia zasad postępowania dowodowego powołanych w skardze przez sprzeczne z materiałem dowodowym przyjęcie, iż poprzednicy prawni skarżącego wyrazili zgodę na przejęcie nieruchomości na cele reformy rolnej i osadnictwa, a także przeprowadzenie w powyższym zakresie ograniczonego postępowania dowodowego. Nie można mówić o sprzeczności z materiałem dowodowym w powyższej kwestii, w sytuacji gdy nie odnaleziono dokumentów, w oparciu o które wydano kwestionowane w trybie nieważnościowym zarządzenie. Ponadto w kontekście stawianego zarzutu jeszcze raz podkreślenia wymaga, iż postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą jest ustalenie, czy dany akt administracyjny dotknięty został jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. W postępowaniu zmierzającym do wydania tego rodzaju decyzji nie ma w zasadzie proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania oczywistych, widzialnych - jak zostało ugruntowane w orzecznictwie - gołym okiem uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego. Organ po kilkudziesięciu latach jakie upłynęły od wydania zarządzenia nie mógłby więc np. przeprowadzić dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność faktu sporządzenia deklaracji, jej treści, ogólnie ówczesnego istnienia deklaracji. Zaś -jak sama strona zauważyła - poszukiwania dokumentów sprawy nie odniosły zamierzonego skutku.

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

Twierdzenie pełnomocnika skarżącego, w których podnosi, iż jego ojciec nigdy nie złożył wniosku o przejęcie majątku jest gołosłowne, bowiem nie zostało poparte żadnymi dowodami (np. w postaci dokumentów) przemawiającymi za jego prawdziwością. Zaś brak spornego dokumentu w aktach sprawy nie może przemawiać za jego nieistnieniem. Również niczym nie uzasadnione zostało twierdzenie odnośnie wydania zarządzenia bez wiedzy poprzedników prawnych skarżącego, w sytuacji gdy z rozdzielnika zarządzenia wynika, iż było im doręczane na adres znany organowi. Natomiast zarzut ewentualnego niebrania udziału w sprawie jest przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zatem nie może być rozważany na gruncie postępowania nieważnościowego.

Z powyższego wynika, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności zarządzenia z [...] marca 1954r. powołując się na przesłankę wydania go z rażącym naruszeniem prawa. Organ słusznie wywiódł, iż tak kwalifikowaną wadą nie jest dotknięte owo zarządzenie, dowodząc iż nie istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią zastosowanego wówczas przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym zarządzeniem. Nie można także zarzucić ówczesnemu organowi, iż orzekł wbrew temu co wynikało z materiału dowodowego sprawy, chociażby z tego względu, że na dzień dzisiejszy brak jest zarówno wniosku właściciela o przejęcie nieruchomości ziemskiej, jak również nie ma żadnego innego dokumentu, na podstawie którego można byłoby uznać, że zarządzenie z 1954r. było sprzeczne z wolą właściciela. W konsekwencji nie było podstaw by przyjąć, że akt ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 1 dekretu, który został powołany w jego podstawie prawnej. Oceniając legalność zaskarżonego zarządzenia trzeba było mieć na uwadze zasadę trwałości decyzji (w tym przypadku zarządzenia), wynikającą z fundamentalnej zasady pewności obrotu prawnego i to że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od tej zasady. Zatem w przypadku, gdy brak dowodów aby zarządzenie było wydane wbrew woli strony stwierdzenie nieważności zarządzenia z powodu naruszenia prawa ze względu na zasadę trwałości aktów administracyjnych byłoby niedopuszczalne. W ocenie Sądu rażąca wadliwość aktu nie może być domniemana, a taką tezę należałoby postawić, w sytuacji gdyby organ uwzględnił argumentację skarżącego.

Sygn. akt IV SA/Wa 529/09

W rozpatrywanej sprawie nie można wykluczyć, jakoby odnośny wniosek został złożony lecz nie zachował się w archiwum. Także więc i w tym kontekście stwierdzenie nieważności, wobec braku pewności o wadliwości zarządzenia, byłoby niedopuszczalne. Konkludując podkreślić należy, iż gołosłownym argumentom skarżącego, czy przypuszczeniom, które miałyby zaważyć na stabilności zarządzenia posiadającego walor ostateczności, nie można było przypisać większej mocy prawnej niż zarządzeniu stanowiącemu akt stosowania prawa.

Za nietrafny należało również uznać zarzut skargi, w którym skarżący kwestionuje legalność zaskarżonej decyzji, uznając iż została ona wydana z naruszeniem art. 1 pkt 3 dekretu z racji bezpodstawnego zastosowania tego przepisu. Przedmiotowe postępowanie -jak już wyżej podkreślano - toczyło się w trybie nieważnościowym, w którym organ jedynie kontrolował czy zarządzenie nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 1 pkt 3 dekretu, natomiast nie orzekał na podstawie tego przepisu, zatem nie mógł "bezpodstawnie go zastosować".

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję poprzedzającą o odmowie stwierdzenia nieważności zarządzenia z 6 marca 1954r., w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.