Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1242/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 150
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 27  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
law: Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 7,  art. 77,  art. 80,  art. 138  par. 1  pkt 1,  art. 105  par. 1,  art. 145 a  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2,  art. 30,  art. 32  ust. 1(w aspekcie zasady równości)  ust. 2 (w aspekcie pozbawienia ukształtowanych espektatyw praw nabytych),  art. 190  ust. 4.
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 150 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. umorzył wobec M. B. postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego uznając, że nie zachodzą przesłanki ustawowe wymagane do przyznania takiego zasiłku. Zgodnie z art. 150 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia ustawy stosuje się przepisy tegoż aktu, a nowa ustawa nie przewiduje zasiłków stałych z tytułu opieki nad [...]. Z tego względu organ nie znalazł podstaw do rozpoznania wniosku z dnia [...] r., pomimo wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) o konieczności stałego współudziału na co dzień [...] dziecka w [...],[...] i [...] oraz zaopatrzenia przedmioty [...] i środki [...].

W odwołaniu M. B. wyraziła niezadowolenie z tej decyzji. W szczególności podniosła, że w chwili składania wniosku żądane świadczenie jej przysługiwało na podstawie poprzedniej ustawy o pomocy społecznej . Uznała za niesprawiedliwe obciążanie jej odpowiedzialnością za fakt, iż wykazanie przesłanek do przyznania jej zasiłku trwało kilka lat, aż do wydania korzystnego dla niej wyroku Sądu Okręgowego w K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji.

Uznało, że obowiązujące przepisy nie przewidują zasiłków stałych z tytułu opieki nad

Sygn. akt IV SA/Gl 1242/07

dzieckiem [...]. Organ wskazał również na brak w ustawie przepisów przejściowych, które regulowałyby tę kwestię. Zatem w rozpoznawanej sprawie występuje przesłanka bezprzedmiotowości z art. 105 § 1 kpa, gdyż brak jest podstaw prawnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. B. zaskarżyła decyzję organu II instancji.

W pierwszej kolejności podniosła niekonstytucyjność art. 150 ustawy z dnia 12 marca 1994 r. o pomocy społecznej. Skarżąca podkreśliła, że w wyniku interpretacji wyżej wymienionego przepisu organy administracyjne pozbawiły ją pomocy, która jej się należała. Pomoc taką zaś otrzymały inne osoby w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, które t nie musiały dochodzić ustalenia [...] dziecka przed sądami. W zakończeniu skargi wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W szczególności po raz kolejny powołał się na brzmienie art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., zgodnie z którym brak jest podstawy prawnej do wypłaty świadczenia w formie zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem [...]

Postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt IV SA/GL 733/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o zgodność z art. 2, art. 30 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.) w zakresie, w jakim wyłącza zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r.

W związku z faktem, iż rozstrzygniecie sprawy M. B. zależne było od stanowiska Trybunału Konstytucyjnego , postępowanie w sprawie zostało zawieszone.

Sygn.akt IV SA/Gl 1242/07

W dniu [...] r. zapadł przed Trybunałem Konstytucyjnym wyrok w sprawie sygn. [...] w którym uznano za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.) w zakresie, w jakim wyłącza zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r, Nr 64 poz. 414 z późn. zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt IV SA/Gl 54/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie i po rozpoznaniu sprawy na rozprawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 145a § 1 kpa orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, może stanowić podstawę wznowienia postępowania. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) – zwanej dalej p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno więc przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa" w samej decyzji administracyjnej.

Zgodnie z konstytucyjną regułą wyrażoną w art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Trybunał Konstytucyjny niejednokrotnie stwierdzał, iż art. 190 ust. 4 Konstytucji wskazuje na wyraźną wolę ustrojodawcy, aby sprawa prawomocnie (ostatecznie) rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją była rozstrzygnięta w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi. W nowym stanie prawnym, ukształtowanym w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego,

Sygn. akt IV SA/Gl 1242/07

rozpatrzenie sprawy jest nie tylko dopuszczalne, ale możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego. Prawo do wznowienia postępowania w wypadku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności prawnej podstawy prawomocnego orzeczenia sądowego jest bowiem jednym z aspektów konstytucyjnego prawa do sądu (por. wyrok z dnia 2 marca 2004 r., SK 53/03, OTK ZU-A 2004 nr 3, poz. 16 oraz z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 5/03 - OTK ZU-A 2003 nr 6, poz. 50)

Z przytoczonych wyżej wywodów wynika, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy p.p.s.a.

W wyroku z dnia [...]r. [...] r., sygn. akt [...] Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że przepis art. art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64 poz. 593 z póżn. zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej z tego względu - jak wynika z motywów wyroku - że narusza zasadę równości a nadto, bez oparcia w wartościach, które uzasadniałyby taką możliwość, pozbawia zainteresowanych maksymalnie ukształtowanych ekspektaktyw ich praw.

Z treści zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] wynika, że przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64 poz. 593 z póżn. zm. / objęty przytoczonym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie jako bezprzedmiotowego. Niewątpliwie sprawa została więc ostatecznie rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją i powinna, jak zauważa się wyżej, zostać ponownie rozpoznana w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi, w nowym stanie prawnym, ukształtowanym w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

W dalszym postępowaniu organ winien zatem skupić się na ustaleniu, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania M. B. uprawnień do zasiłku stałego w aspekcie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 1998r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm./ . Ustalenia te winny

Sygn. akt IV SA/Gl 1242/07

być dokonane z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 i 80 k.p.a mając w szczególności na względzie treść wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn akt [...].

Z tych powodów, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a. przy uwzględnieniu uprawnień nadanych sądom administracyjnym na mocy art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.