Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 356/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 8 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 8 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2020 r., określającą A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A. 71 A, za 2016 rok w kwocie 589.728 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w stanie faktycznym, zgodnie z którym A. złożyła do Prezydenta Miasta Ł. deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2016, w której wykazała do opodatkowania:

- 6286,70 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- 33.849.574,06 zł wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wskazując jako zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. 41.777 m2 powierzchni gruntów.

W korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2015 (data wpływu 6 listopada 2017 roku) Spółka wykazała do opodatkowania grunty o powierzchni 5.953,20 m2 i budynki o powierzchni użytkowej 6.286,70 m, a do zwolnienia na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t. jed. Dz. U. z 2019 roku, poz. 1170 ze zm. - dalej jako "u.p.o.l.") grunty o powierzchni 35.823,80 m2 i budowle o wartości 20.521.422,21 zł. Kwota zobowiązania podatkowego za cały 2015 rok wyniosła 143.899 zł.

W piśmie z dnia 6 listopada 2017 roku podatnik wskazał, że obiekty Zaplecza Technicznego służą do realizacji przewozu osób i jako elementy infrastruktury niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa A. są warunkiem prawidłowego świadczenia usługi publicznego transportu kolejowego (przewozu osób). Bocznica kolejowa Zaplecze Techniczne Spółki A. Sp. z o.o. – Ł. W. posiada świadectwo bezpieczeństwa nr 234/UI714 wydane przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w dniu 19 grudnia 2014 r. Obiekty Zaplecza Technicznego Spółki tworzą całość funkcjonalno-użytkową, działającą jako bocznica kolejowa, wyposażoną w stosowne certyfikaty bezpieczeństwa i służą do przewozu osób. Spółka, we wskazanym piśmie, poinformowała, że powierzchnia gruntów wykazanych do opodatkowania (5.953,20 m2) to powierzchnia gruntów zajętych przez budynki Zaplecza Technicznego wynikająca z ich powierzchni zabudowy.

W składanych korektach zmianie uległa również wartość budowli podlegających zwolnieniu z opodatkowania w związku z omyłkowym uwzględnieniem w deklaracjach wszystkich maszyn i urządzeń znajdujących się na terenie Zaplecza Technicznego, a stanowiących wyposażenie budynku, jak np. centralne wentylacje, tokarki, kurtyny powietrzne. Natomiast zbiornik retencyjny stanowi element systemu kanałów i rowów odwadniających, a sieć kanalizacyjna i wodociągowa stanowią element obiektu budowlanego - haki przeglądowo-naprawczej, bez której obiekt ten nie może funkcjonować.

W kolejnym piśmie, z dnia 18 grudnia 2011 r., Spółka wskazała, że grunty i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej stanowią obiekty bocznicy kolejowej "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł.W." i są wykorzystywane do przewozu osób realizowanego przez A. Sp. z o.o. jako przewoźnika kolejowego. Strona złożyła również oświadczenie, że w latach 2015 - 2017 była, i nadal jest, przewoźnikiem kolejowym oraz zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Oświadczyła również, że w latach 2015 - 2016 nie była obowiązana do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy o transporcie kolejowym. W związku ze zmianą przepisów ustawy o transporcie kolejowym od 2017 r. Spółka jako operator obiektu i zarządca infrastruktury została zobowiązana do udostępniania przewoźnikom kolejowym obiektów bocznicy kolejowej, jednak na chwilę składania wyjaśnień nie odnotowała wpływu żadnego wniosku od innego przewoźnika w sprawie udostępnienia infrastruktury.

Spółka nie zaprzestała wykorzystywania obiektów do obsługi przewozu osób, które wykonuje jako przewoźnik kolejowy. Ponadto w ocenie Spółki zwolnieniu powinien podlegać cały budynek hali przeglądowo-naprawczej, a nie wyodrębnione konstrukcyjnie części, w których znajdują się urządzenia i instalacje wymienione w pkt 5 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym.

Nadto, Spółka przedstawiła także swoje stanowisko dotyczące interpretacji art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r. i od dnia 1 stycznia 2017 roku.

W ocenie strony, przedstawionej w piśmie z dnia 4 kwietnia 2018 r., zestawienie definicji legalnej bocznicy kolejowej, drogi kolejowej i linii kolejowej pozwala na sformułowanie poglądu, że zarówno bocznica kolejowa, jak i linia kolejowa są drogami kolejowymi, a zatem bocznica kolejowa stanowi infrastrukturę kolejową. W wyniku nowelizacji ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym z dniem 1 stycznia 2017 roku ustawodawca wprost uregulował, że bocznica kolejowa wchodzi w zakres infrastruktury kolejowej. Zdaniem podatnika, separator, zbiornik retencyjny oraz przepompownia jako elementy kanalizacji deszczowej należy uznać za części systemu kanałów i rowów odwadniających stanowiących infrastrukturę kolejową.

Dnia 30 stycznia 2019 r. strona złożyła wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości 110.442 zł., do którego załączyła kopie korekt deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2015 (data wpływu 6 listopada 2017 roku), za rok 2016 (data wpływu 6 listopada 2017 roku) i za rok 2017 (data wpływu 6 listopada 2017 roku) oraz kopię deklaracji za rok 2018 (data wpływu 31 stycznia 2018 roku).

Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., doręczoną przez ePUAP w dniu 16 listopada 2020 roku, organ pierwszej instancji określił A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A. 71 A, za 2016 rok w kwocie 589.728 zł, opodatkowując za grudzień 2015 roku:

- 41.777 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- 6.216,90 m powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- 20.521.422,21 zł wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej

W ocenie organu pierwszej instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości na zasadach określonych w art. 7 ust 1 pkt 1 u.p.o.l. w części dotyczącej budowli należącej do infrastruktury kolejowej i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o uchylenie orzeczenia organu I instancji, przede wszystkim, z uwagi na naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Po rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że jest ona zgodna z prawem. Organ odwoławczy stwierdził, iż podatnik nie spełnił w roku podatkowym 2016 wszystkich koniecznych warunków do zastosowania ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości od posiadanych budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w zrozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajętych pod nie gruntów, określonych w dyspozycji art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Ponieważ strona nadal nie zgadzała się z ustaleniami poczynionymi przez organ, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję organu drugiej instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 217 § 2 w związku z art. 121 oraz art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 - dalej jako: "o.p.") poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego skarżonej decyzji, co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że decyzja została wydana przy braku analizy całości materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącą, a tym samym naruszona została zasada praworządności i zasada przekonywania;

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 120 i 122 o.p. i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania jej z naruszeniem art. 7 Konstytucji w związku z art. 2a i art. 120 o.p. poprzez przyjęcie, że organ w sposób dowolny dysponuje kompetencją do określenia co stanowi infrastrukturę kolejową, pomimo, że organ przedmiotowych uprawnień nie posiada, co stanowi rażące naruszenie prawa, w tym zasad legalizmu i praworządności - organ utrzymał w mocy decyzję mimo zasady in dubio pro tributario;

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 125 o.p. poprzez opieszałe działania organu, które skutkowały wydaniem decyzji ostatecznej dopiero 2 marca 2021 r.; w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pominął również kwestię opieszałego działania organu I instancji;

- art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, co w konsekwencji przyczyniło się do określenia stronie skarżącej nieprawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 rok.

Z uwagi na zakres i charakter wskazanych i opisanych naruszeń, strona wniosła o uwzględnienie przedmiotowej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty; budynki lub ich części budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Przepis art. 5 ust. 1 u.p.o.l. daje właściwej radzie gminy kompetencje do ustalania stawek podatku od nieruchomości, wskazując przy tym stawki maksymalne. Rada Miejska w Łodzi uchwałą Nr LI/1046/12 z dnia 7 listopada 2012 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2012 roku, poz. 4174) ustaliła stawki podatku od nieruchomości: w wysokościach mieszących się w kwotach maksymalnych wskazanych przez przepis art. 5 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2015 roku, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2014 roku w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2015 r. (M. P. z 2014 roku, poz. 718). Stawki te mają zastosowanie na zasadzie art. 20a ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym w przypadku nieuchwalenia stawek podatków lub opłat lokalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz art. 19 pkt 1 lit. a-d, stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jed. Dz. U. z 2020 roku, poz. 276 ze zm. – dalej jako "p.g.k.") podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 u.p.o.l. osoby prawne są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Na podstawie art. 21 § 3 o.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku przez "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" rozumie się "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, (...) chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". Zauważyć należy, iż z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane lub takie, w których prowadzona jest działalność innego rodzaju, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą.

Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przewiduje wyłączenie z opodatkowania najwyższymi stawkami, gdy przedmiot opodatkowania nie może być i nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Oznacza to, że ustawodawca zadecydował, że niewykorzystywanie przedmiotu będącego w posiadaniu przedsiębiorcy będzie miało wpływ na zastosowaną stawkę podatku, wyłącznie gdy przyczyną tego niewykorzystywania będą względy techniczne powodujące niemożliwość wykorzystywania do działalności gospodarczej przedmiotów opodatkowania. Jeżeli niewykorzystywanie faktyczne nastąpi z innych przyczyn, niż "względy techniczne", to takie niewykorzystywanie nie powoduje zmiany stawki podatku. Tym samym, co do zasady każda nieruchomość w posiadaniu przedsiębiorcy winna być opodatkowana według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z trzema wyjątkami wskazanymi w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., tzn.:

1) z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami,

2) z wyjątkiem gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych (w oparciu o odesłanie w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) tej ustawy),

3) gruntów niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 roku o rewitalizacji (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1777 ze zm.), i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego (w oparciu o odesłanie w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit d) u.p.o.l.),

4) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 u.p.b., tzn. decyzja nakazująca właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określająca terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia z uwagi na to, że nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.

Zasadą jest płacenie przez przedsiębiorców podatku od nieruchomości według stawek dla nieruchomości i obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a wskazanych wyjątków, stanowiących wyłom od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania, nie wolno interpretować w sposób rozszerzający lecz ścisły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 roku, sygn. akt II FSK 747/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku z dnia 21 marca 2006 roku, o sygn. akt I SA/Gd 231/04).

A. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 10 listopada 2015 r. nabyła prawo wieczystego użytkowania działek gruntu położonych w Ł. przy ul. A. 71A, obręb [...]: nr [...] o powierzchni 15.909 m2, nr 1/63 o powierzchni 3.631 m2, nr [...] o powierzchni 156 m2, nr [...] o powierzchni 957 m2, nr 1/69 o powierzchni 3.586 m2, nr [...] o powierzchni 17.538 m2. Łączna powierzchnia działek wynosi 41.777 m2. Powyższe nieruchomości sklasyfikowane są jako tereny kolejowe - Tk, które położone są przy Szlaku Kolejowym Ł.-K..

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Spółce pozwolenia na użytkowanie budynku hali przeglądowo-naprawczej wraz z przyłączami, instalacjami wewnętrznymi, hydrofornią, sprężarkownią, stacją transformatorową i akumulatornią oraz torów nr 23b, 24b, 25b, 26b wraz z siecią trakcyjną i urządzeniami sterowania ruchem kolejowym.

Kolejną decyzją, z dnia [...] listopada 2014 r., organ ten udzielił Spółce pozwolenia na użytkowanie:

1. toru nr 201 wraz z torami dojazdowymi do hali nr 23a, 24a, 25a, 26a, rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami sterowania ruchem kolejowym (srk) i instalacją elektrycznego ogrzewania rozjazdów (eor),

2. toru nr 202 wraz z torami dojazdowymi do hali nr 23c, 24c, 25c, 26c, rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami srk i instalacją eor,

3. torów nr 27, 28 wraz z rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami srk i instalacją eor - zakończonych kozłami oporowymi,

4. torów nr 21, 22 wraz z rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami srk i instalacją eor,

5. zbiornika retencyjnego wód deszczowych wykonanego z podziemnych elementów technologicznych,

6. drogi wewnętrznej, chodników, placu z miejscami postojowymi,

7. wiaty na odpady wraz ze szczelną studnią,

8. kanalizacji z podczyszczalnią ścieków z myjni pociągów,

9. stróżówki,

10. 2 kontenerów dla zespołu odłączników stacji trakcyjnej,

11. silosu na piasek,

12. kanalizacji deszczowej,

13. kanalizacji sanitarnej,

14. sieci oświetleniowej dróg wewnętrznych, torowisk i rozjazdów, sieci energetycznej.

Zgodnie z kartotekami budynków sporządzonymi w dniu 10 stycznia 2016 roku przez geodetę mgr inż. P. W. na nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A. 71A znajdują się trzy budynki: budynek hali przeglądowo-naprawczej o pow. użytkowej 6.198,77 m2 (data zakończenia budowy - 11 grudnia 2014 r.), budynek wiaty magazynowej o pow. użytkowej 80,60 m2 (data zakończenia budowy - 11 grudnia 2014 r.), budynek stróżówki o pow. użytkowej 7,30 m2 (data zakończenia budowy - 11 grudnia 2014 r.).

W dniach 9 i 10 lipca 2019 roku pracownicy Wydziału Finansowego UMŁ przeprowadzili oględziny nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A. 71A (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...]) w celu ustalenia powierzchni użytkowej budynków oraz wartości budowli posadowionych na jej terenie. W trakcie oględzin obecni byli przedstawiciele Spółki: E. G. (Dyrektor Finansowy, Prokurent Spółki) i K. G. (Naczelnik Wydziału Infrastruktury).

W protokole oględzin ustalono, że na terenie nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A. 71A znajdują się następujące budynki:

1) budynek hali przeglądowo-naprawczej (identyfikator geodezyjny nr 555, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako budynek przemysłowy), w którym znajdują się:

- hala technologiczna (przeglądowa) o pow. użytkowej 3.386,49 m2 i wysokości 10 m, w której zlokalizowane są trzy tory z kanałami dla przeglądu oraz naprawy składów kolejowych,

- hala technologiczna (myjnia) o pow. użytkowej 1.243,05 m2 i wysokości 10 m, w której zlokalizowany jest jeden tor służący do mycia składów kolejowych,

- część północna budynku na długości hali podzielona jest na 2 kondygnacje,

na pierwszej kondygnacji budynku znajduje się węzeł cieplny, dwie trafostacje, rozdzielnia elektryczna (przewody sterowania z nastawni przechodzą do rozdzielni - sieć wysokiego napięcia), magazyn części zamiennych do celów serwisowych taboru, dyspozytornia (stanowiska obsługi torów i pociągów), pomieszczenia sterowników (stanowisko do sterowania ruchem - szafy sterowania), warsztat mechaniczny mały i duży, rozdzielnia SRK, pomieszczenia komputerów, serwerownia, dwa przedsionki i dwie klatki schodowe, warsztat elektryczny duży, magazyn odzieżowy, biuro kierownika zespołu technicznego, biuro kierownika zespołu czyszczenia, pomieszczenie porządkowe, komunikacja, biuro (pokój oczekiwań dla drużyn trakcyjnych - maszyniści i konduktorzy), dwa we i we nps.

Z informacji uzyskanych od osób reprezentujących stronę, biorących udział w oględzinach wynika, że wszystkie wskazane pomieszczenia związane są bezpośrednio z eksploatacją oraz obsługą ruchu kolejowego.

Łączna powierzchnia pomieszczeń na pierwszej kondygnacji wynosi 1.036,05 m2.

Na drugiej kondygnacji budynku (na części długości hal) znajduje się wydział eksploatacji i taboru, wydział infrastruktury, dyspozytornia (stanowisko obsługi ruchu pociągów i torów), serwis (biura firmy Stadler), sala narad i szkoleń oraz pomieszczenia socjalne i gospodarcze.

Z informacji uzyskanych od osób biorących udział w oględzinach ze strony podatnika wynika, że wszystkie wymienione pomieszczenia związane są bezpośrednio z eksploatacją oraz obsługą ruchu kolejowego.

Łączna powierzchnia pomieszczeń na drugiej kondygnacji wynosi 533,18 m2.

Łączna powierzchnia użytkowa budynku nr 555 wynosi 6.198,77 m2, w tym klatki schodowe o powierzchni 69,78 m2. Wykaz wszystkich pomieszczeń, ich numeracja i powierzchnia użytkowa została zawarta w dokumentacji powykonawczej wykonanej przez mgr inż. P. K. (kierownika budowy), potwierdzona za zgodność z oryginałem przez inż. S. K..

W hali przeglądowo-naprawczej zlokalizowane są pomieszczenia, w których znajdują się są urządzenia i instancje wskazane w pkt 5 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym:

- nr 0.01 hala technologiczna (przeglądowa), w której znajdują się kable zasilające sn i nn, urządzenie SRK, transformacja, urządzenia zabezpieczające, system z podglądem nastawni, okablowanie,

- nr 0.02 hala technologiczna (myjnia), w której znajdują się urządzenia zabezpieczające system z podglądem w nastawni, okablowanie,

- nr 0.04 i nr 0.05 pomieszczenia transformacji oraz nr 0.06 pomieszczenie rozdzielni elektrycznej, w której znajdują się kable zasilające sn i nn, urządzenia SRK, transformacja,

- nr 0.19 pomieszczenie sterowników i nr 0.20 pomieszczenie komputerów, w których zlokalizowane są szafy sterowników, jednostka centralna liczników osi, aparatura zasilająca, UPS, stanowisko techniczno-diagnostyczne, kable transmisyjne i zasilające SRK,

- nr 0.21 pomieszczenie rozdzielni SRK, nr 0.22 pomieszczenie warsztatu dużego, nr 0.23 pomieszczenie magazynu odzieżowego, nr 0.25 klatka schodowa, nr 0.27 pomieszczenie biura oczekiwań dla drużyn trakcyjnych, w których znajdują się kable transmisyjne i zasilające SRK,

- nr 0.26 pomieszczenie dyspozytorni, w którym zlokalizowana jest nastawnia z systemem sterowania ruchem kolejowym, kable transmisyjne i zasilające SRK, urządzenia zabezpieczające, system z podglądem w nastawni, okablowanie.

Łączna powierzchnia użytkowa ww. pomieszczeń wynosi 4.902,34 m2, w tym klatka schodowa 15,15 m2. Podczas oględzin stwierdzono, że ww. pomieszczenia i zawarte w nich instalacje oraz urządzenia nie są samodzielne, stanowią integralną część infrastruktury zlokalizowanej w całej hali, jak i poza nią, która związana jest bezpośrednio z obsługą ruchu kolejowego - urządzenia do sterowania, zasilania i łączności ruchu.

2) budynek stróżówki (identyfikator geodezyjny nr 556, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako pozostały budynek niemieszkalny) o powierzchni użytkowej 7,30 m2 przeznaczony dla osób obsługujących bramę wjazdową na teren nieruchomości i szlabany zlokalizowane na torach kolejowych;

3) budynek magazynowy (identyfikator geodezyjny nr 559, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako zbiorniki, silosy i budynki magazynowe) o powierzchni użytkowej 80,60 m2, metalowy, posadowiony na murowanym fundamencie. Budynek podzielony jest na dwie części, jedna część budynku posiada ściany z blachy falistej i bramę wjazdową, w drugiej części budynku ściany i brama wjazdowa zbudowane są z siatki. W budynku składowane są środki techniczne związane z taborem kolejowym (łopaty, kilofy, farby, palety).

W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Wobec powyższego opodatkowaniu podlegają budynki o łącznej powierzchni użytkowej 6.216,90 m2, tj.

- hala przeglądowo-naprawcza o pow. użytkowej 6.129 m2 (pow.6.198,77 m2 pomniejszona o pow. klatek schodowych 69,78 m2),

- budynek stróżówki o pow. użytkowej 7,30 m2 oraz

- wiata magazynowa o pow. użytkowej 80,60 m2.

Dotychczas łączna powierzchnia użytkowa wykazywana przez Spółkę w deklaracjach wynosiła 6.286,70 m2 (w tym budynek hali przeglądowo-naprawczej o pow. użytkowej 6.198,80 m2).

Podczas oględzin ustalono również, że pozostałe obiekty budowlane sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako budynki (identyfikatory geodezyjne [...], [...], [...]) stanowią w rzeczywistości budowle wpisane do ewidencji środków trwałych Spółki:

1. obiekty budowlane nr [...] i [...]to metalowe kontenery posadowione na metalowych fundamentach, w których zamontowane są zespoły odłączników sieci trakcyjnej dla zaplecza technicznego Spółki. Zgodnie z informacjami udzielonymi przez K. G. wskazane kontenery wraz z wewnętrznymi instalacjami stanowią całość i wpisane są do ewidencji środków trwałych w grupie budowle pod nr inwentarzowym [...] jako tory;

2. obiekt budowlany nr [...]to podziemny zbiornik retencyjny do odwadniania podtorza. Zgodnie z informacjami udzielonymi przez E. G. zbiornik ten jest urządzeniem infrastruktury kolejowej i elementem sieci kanalizacyjnej odwadniającej tory kolejowe, wpisanym do ewidencji środków trwałych w grupie budowle pod nr inwentarzowym [...]jako zbiornik retencyjny.

Powyższe ustalenia potwierdzają również aktualne dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków - obiekty nr [...], [...]i [...] zostały wykreślone z kartoteki budynków. Na nieruchomości znajdują się również budowle takie jak:

1. droga wewnętrzna - droga technologiczna o nawierzchni bitumicznej KR2, zamknięta dla ruchu pojazdów z zewnątrz, służy do dojazdów pojazdu technicznego (dwudrogowego), wpisana do ewidencji środków trwałych pod nr inwentarzowym [...],

2. chodniki technologiczne z kostki brukowej służące do przemieszczania się pracowników celem obsługi pociągów, ze względów bezpieczeństwa specjalnie oznaczone taśmami fluorescencyjnymi, wpisane do ewidencji środków trwałych pod nr inwentarzowym [...], miejsca postojowe z kostki brukowej przeznaczone dla pojazdu technicznego (dwudrogowego, o dwóch funkcjach: odśnieżania i przetaczania składów kolejowych) oraz dla aut pracowników obsługujących zaplecze techniczne Spółki, wpisane do ewidencji środków trwałych pod nr inwentarzowym [...],

3. zabudowa płyt CBP w torach stanowiąca wypełnienie między torami na placu manewrowym dla pociągów oraz umożliwiająca obsługę stojących tam pociągów, wpisana do ewidencji środków trwałych pod nr inwentarzowym [...].

Powyższe budowle wpisane są do ewidencji środków trwałych pod jednym nr inwentarzowym [...]o łącznej wartości 3.614.925,89 zł.

4. separator, przepompownia, zbiornik retencyjny tworzące system urządzeń do odwadniania podtorza (kanalizacja deszczowa), wpisane do ewidencji środków trwałych:

- separator pod nr inwentarzowym [...] o wartości 52.416,19 zł,

- przepompowania pod nr inwentarzowym [...] o wartości 23.366,89 zł,

- zbiornik retencyjny pod nr inwentarzowym [...] o wartości 26.4311,40 zł;

5. urządzenia automatyki kolejowej montowane przy torach, semafory do sterowania ruchem taboru kolejowego, wpisane do ewidencji środków trwałych pod nr inwentarzowym [...] o wartości 4.455.641,31 zł;

6. tory, rozjazdy, warstwa ochronna, sieć trakcyjna, zasilanie sterowania, zespoły odłącznikowe i ogrzewania rozjazdów, oświetlenie terenu w postaci latarni umiejscowionych na słupach i na budynku głównym do oświetlenia ternu kolejowego, stanowiące element infrastruktury kolejowej, wpisane do ewidencji środków trwałych pod jednym nr inwentarzowym [...] o wartości 11.870.427,54 zł;

7. oczyszczalnia ścieków przemysłowych stanowiąca integralną część instalacji myjni taboru kolejowego, wpisana do ewidencji środków trwałych pod nr inwentarzowym [...] o wartości 127.455,77 zł;

8. silos na piasek służący do napełniania zbiorników w pociągach celem ułatwienia hamowania, połączony na stałe siecią urządzeń podziemnych z halą technologiczną (część hali przeglądowo-naprawczej), stanowiący integralną część instalacji napiaszczania, wpisany do ewidencji środków trwałych pod nr inwentarzowym [...] o wartości 297.396,80 zł.

9. budowle niewymienione z nazwy, takie jak ogrodzenie terenu wraz z bramą wjazdową, którego wartość zawarta jest w wartości środka trwałego pod nr inwentarzowym [...] , oraz szlabany na torach kolejowych wraz z przejazdem kolejowym, których wartość zawarta jest w wartości środka trwałego pod nr inwentarzowym [...] w grupie budynki.

Zaplecze Techniczne A. było realizowane w formule "zaprojektuj i buduj", a wartość zadania została określona dla całości kontraktu, natomiast cała inwestycja została zrealizowana z dofinansowania UE w ramach Projektu "Budowa Systemu A.".

Spółka wskazała, że złożone wykazy budowli, które powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości za lata 2015 - 2019, oraz wykazy budowli podlegających zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości za lata 2015 - 2019 są zgodne z posiadaną przez nią ewidencją środków trwałych, która jest zgodna z ustawą o rachunkowości i ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych. Budowla wykazana jako tory (m.in. tory, rozjazdy, warstwa ochronna i odwodnienie, sieć trakcyjna, zasilanie, sterowanie, zespoły odłącznikowe, ogrzewanie rozjazdów, oświetlenie terenu) stanowi jeden środek trwały. Strona nie ma możliwości wyodrębnienia każdej pozycji i podania odrębnie jej wartości, gdyż stanowi ona funkcjonalną jedność i tak jest klasyfikowana w ewidencji środków trwałych.

Nadto, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, Spółka wyjaśniła, że silos na piasek stanowi integralną część instalacji napiaszczania a oczyszczalnia ścieków stanowi integralną część myjni. Oba obiekty stanowią części funkcjonalno-użytkowe instalacji funkcjonujących na terenie Zaplecza Technicznego i jako takie nie podlegały opodatkowaniu na mocy przepisów obowiązujących w latach 2015 - 2016. Począwszy od 2017 roku zmiana ustawy o transporcie kolejowym wprowadziła katalog zamknięty obiektów podlegających zwolnieniu i Spółka postanowiła, stosując zasadę ostrożności, o wykazaniu tych dwóch obiektów do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Podatnik wskazał, że separator, zbiornik retencyjny oraz przepompownia jako elementy kanalizacji deszczowej należy uznać za części systemu kanałów i rowów odwadniających stanowiących infrastrukturę kolejową.

Wszystkie budowle Spółka zakwalifikowała jako budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej.

W deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2015 Spółka wykazała do zwolnienia na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budowle o wartości 33.269.574,06 zł, a w korekcie deklaracji za wskazany rok budowle o wartości 20.521.422,21 zł. Z ewidencji środków trwałych wynika, że wartość budowli na dzień 1 grudnia 2015 r. wynosiła 20.406.392,01 zł.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 i 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Natomiast jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Spółce pozwolenia na użytkowanie budynku hali przeglądowo-naprawczej wraz z przyłączami, instalacjami wewnętrznymi, hydrofornią, sprężarkownią, stacją transformatorową i akumulatornią oraz torów nr 23b, 24b, 25b, 26b wraz z siecią trakcyjną i urządzeniami sterowania ruchem kolejowym.

Zgodnie z treścią decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Spółka uzyskała pozwolenia na użytkowanie toru nr 201 wraz z torami dojazdowymi do hali nr 23a, 24a, 25a, 26a, rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami sterowania ruchem kolejowym (srk) i instalacją elektrycznego ogrzewania rozjazdów (eor), toru nr 202 wraz z torami dojazdowymi do hali nr 23c, 24c, 25c, 26c, rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami srk i instalacją eor, torów nr 27, 28 wraz z rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami srk i instalacją eor - zakończonych kozłami oporowymi, torów nr 21, 22 wraz z rozjazdami, odwodnieniem, siecią trakcyjną, urządzeniami srk i instalacją eor, zbiornika retencyjnego wód deszczowych wykonanego z podziemnych elementów technologicznych, drogi wewnętrznej, chodników, placu z miejscami postojowymi, wiaty na odpady wraz ze szczelną studnią, kanalizacji z podczyszczalnią ścieków z myjni pociągów, stróżówki, 2 kontenerów dla zespołu odłączników stacji trakcyjnej, silosu na piasek, kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, sieci oświetleniowej dróg wewnętrznych, torowisk i rozjazdów, sieci energetycznej.

Z uwagi na uzyskanie pozwolenia na użytkowanie w dniu 14 listopada 2014 roku obowiązek podatkowy od ww. budynków i budowli powstał od dnia 1 stycznia 2015 r. Ponieważ Spółka nabyła prawo wieczystego użytkowania nieruchomości aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 10 listopada 2015 r., obowiązek podatkowy od ww. budynków i budowli wobec Spółki powstał od dnia 1 grudnia 2015 r.

A. posiada bocznicę kolejową "Zaplecze Techniczne A.Sp. z o.o. – Ł. W.", odgałęziająca się w stacji Ł.-W. od toru nr 104 rozjazdem nr 24 w km 4,868 oraz od toru nr 104 rozjazdem nr 47 w km 5,800 linii kolejowej nr 17 Ł.-F. K., zarządzanej przez[...] B. SA.

W toku postępowania przed organami Spółka podnosiła, iż grunty korzystają ze zwolnienia art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Spółka wskazała m.in. że stwierdzenie organu, iż bocznica kolejowa nie może zostać uznana za infrastrukturę kolejową stoi w opozycji do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego I Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 roku, ponieważ zgodnie z Załącznikiem I - Wykaz Pozycji Infrastruktury Kolejowej w skład infrastruktury wchodzą następujące pozycje, pod warunkiem że tworzą część drogi kolejowej, łącznie z bocznicami, (...):

- powierzchnia gruntów, tory i podtorze, w szczególności nasypy, przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, przepusty, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp itd.;

- perony pasażerskie i rampy towarowe, w tym na stacjach pasażerskich i w terminalach towarowych; drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów; mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia; pasy przeciwpożarowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów; skrzyżowania torów kolejowych itd.; osłony przeciwśniegowe,

- obiekty inżynieryjne: mosty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami; mury oporowe i umocnienia skarp itd.,

- przejazdy kolejowe, w tym urządzenia służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego,

- nawierzchnia kolejowa, w szczególności szyny, szyny żłobkowe, kierownice (odbojnice); podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka, w tym tłuczeń i piasek; zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów itd.; obrotnice i przesuwnice (z wyjątkiem zastrzeżonych wyłącznie dla lokomotyw),

- drogi dostępu dla pasażerów i towarów, w tym drogi dojazdowe i drogi dla pasażerów przybywających lub oddalających się pieszo,

- urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, w tym urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; hamulce torowe,

- systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa,

- urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające między podstacjami i przewodami jezdnymi, zawieszenia łańcuchowe sieci trakcyjnej; trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi,

- budynki wykorzystywane przez dział infrastruktury, w tym pewna część instalacji służących pobieraniu opłat za przewóz.

Spółka wskazała, że bocznica kolejowa jest uznawana przez judykaturę oraz prawo wspólnotowe za element infrastruktury kolejowej, a co za tym idzie strona ma w pełni uzasadnione prawo do skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Zdaniem Spółki, również w stanie prawnym obowiązującym do końca 2017 r. zwolnieniu z podatku od nieruchomości powinny podlegać tereny zajęte przez bocznicę kolejową "Zaplecza Technicznego Spółki A. Sp. z o.o. – Ł. W.". Zgodnie z definicją infrastruktury kolejowej, o której stanowi art. 4 ust. 1 u.t.k. do 2017, pod pojęciem tym, zdaniem strony, należy rozumieć linie kolejowe oraz inne budynki, budowle i urządzenia wraz zajętymi pod nie gruntami usytuowane na obszarze kolejowym przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Zgodnie, z przedstawioną definicją bocznica jako element nie wchodzący w skład linii kolejowych może być uznana za infrastrukturę kolejowa jedynie jako budowla przeznaczona do obsługi przewozu osób i rzeczy. Dlatego, w ocenie strony, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, spełniony został pierwszy warunek zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., tj. budowla wchodzi w skład infrastruktury kolejowej.

Z powyższych względów, Spółka złożyła korektę, w której opodatkowała podatkiem od nieruchomości budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej powierzchni 6.286,70 m2 oraz grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o łącznej powierzchni 5.953,20 m2. Powierzchnia gruntów wykazanych do opodatkowania to powierzchnia gruntów zajętych przez budynki "Zaplecza Technicznego" wynikająca z ich powierzchni zabudowy. Natomiast budowle przeznaczone do obsługi przewozu osób o łącznej wartości 20.521.422,21 zł oraz grunty, na których one się znajdują o łącznej powierzchni 35.823,80 m2 korzystają, w ocenie Spółki, ze zwolnienia uregulowanego w treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Ostatecznie Spółka stwierdziła, że zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2017 roku dokonała opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni budynków oraz gruntów "Zaplecza Technicznego" natomiast wyłączyła z opodatkowania budowle oraz grunty na których się znajdują, z uwagi na fakt, iż są one przeznaczone do obsługi przewozu osób i z tego względu stanowią budynki infrastruktury kolejowej.

Spółka nie zgodziła się również z twierdzeniem organu podatkowego, że żadna ze świadczonych przez nią usług z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej tworzącej bocznicę kolejową "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." nie polega na przewozie osób, a jedynie na utrzymaniu i postoju pojazdów kolejowych, a zatem nie została spełniona przesłanka zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazana art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., zgodnie z którym infrastruktura kolejowa musi być przeznaczona wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom. Strona podkreśliła, że budowle znajdujące się na terenie "Zaplecza Technicznego" były wykorzystywane do przewozu osób. Spółka zwróciła również uwagę, że znajdują się tam elementy infrastruktury niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. i, że są one warunkiem prawidłowego świadczenia usługi publicznego transportu kolejowego.

Strona złożyła również oświadczenie, że w latach 2015 - 2017 była i nadal jest przewoźnikiem kolejowym oraz zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Zaplecze Techniczne Spółki A. Sp. z o.o. – Ł. W. posiada świadectwo bezpieczeństwa nr [...] wydane przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w dniu [...] grudnia 2014 roku. Obiekty Zaplecza Technicznego Spółki tworzą całość funkcjonalno-użytkową, działającą jako bocznica kolejowa, wyposażoną w stosowne certyfikaty bezpieczeństwa i służą do przewozu osób. W związku ze zmianą przepisów ustawy o transporcie kolejowym od 2017 r. Spółka jako operator obiektu i zarządca infrastruktury została zobowiązana do udostępniania przewoźnikom kolejowym obiektów bocznicy kolejowej, jednak nie zaprzestała wykorzystywania obiektów do obsługi przewozu osób, które wykonuje jako przewoźnik kolejowy.

Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem organu podatkowego, iż żadna ze świadczonych przez nią usług z wykorzystywaniem infrastruktury kolejowej nie polega na przewozie osób. Spółka jako przewoźnik kolejowy jest zobligowana do utrzymania odpowiedniego stanu technicznego pojazdów, co ma wpływ na bezpieczeństwo pasażerów oraz ich komfort jazdy. Bez odpowiedniego zaplecza technicznego strona nie miałaby możliwości świadczenie usług polegających na przewozie osób.

Strona zauważyła, że organ podatkowy powołuje się na Regulaminu dostępu do obiektu infrastruktury usługowej - bocznicy kolejowej "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." obowiązującego od dnia 10 grudnia 2017 r. natomiast decyzja dotyczy stanu faktycznego z 2015 roku, wobec czego wspomniany Regulamin nie miał wtedy mocy obowiązującej, dlatego też zdaniem Spółki organ podatkowy postąpił błędnie odnosząc się do dokumentów, które nie istniały w momencie stanu faktycznego będącego przedmiotem decyzji. Zdaniem Spółki, organ podatkowy powinien posiłkować się w tym przedmiocie wyjaśnieniami i oświadczeniami złożonymi przez stronę, nie zaś dokumentami, które nie dotyczą stanu faktycznego objętego wydaną decyzją.

Spółka zwróciła również uwagę na zapisy zawarte we wniosku o dofinansowanie dla projektu "Budowa systemu A." odnoszące się do Zaplecza Technicznego. Wynika z nich, że Zaplecze Techniczne jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego eksploatowania taboru A.. Środki trwałe stanowiące część wydatków inwestycyjnych zainstalowane na stałe w projekcie są konieczne do realizacji celu przedsięwzięcia. Lokalizacja Ł. W. zapewnia zjazdy na zaplecze techniczne w postaci planowych kursów linią obwodową z kierunku S., K. i Ł.. W przypadku zjazdów awaryjnych lokalizacja stacji Ł.W. umożliwia przejazd pociągów z K.i Ł. linią nr 16 od strony Z.. Budowa zaplecza w Ł. W. zapewni stworzenie nowoczesnego, wydajnego, dostępnego centrum utrzymaniowego taboru, spełniającego wysokie kryteria utrzymania taboru nowych generacji, w tym funkcjonowanie hali całopocigowej, umożliwiającej realizowanie przeglądów różnych poziomów utrzymania, przy zapewnieniu komfortu pracy pracowników, możliwość zachowania wysokich reżimów utrzymania powłok lakierniczych i instalacji elektrycznych, czystość taboru i jego odladzanie w okresie zimowym. Względem stanu obecnego, zaplecze w Ł. wyeliminuje konieczność ponoszenia kosztów jazd zdawczych uszkodzonego taboru np. do T., lub C., jak ma to obecnie miejsce w Przewozach Regionalnych. Dodatkowym atutem bazy jest możliwość parkowania taboru w obszarze strzeżonym, zamkniętym, wyposażonym niezbędna infrastrukturę utrzymaniowo-naprawcza. Powyższe ma zapewnić możliwość zachowania założonych wysokich poziomów gotowości taboru do jazdy i możliwe sporadyczna awaryjność użytkowanego taboru.

Nadto z treści Umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego w transporcie kolejowym [...], która obowiązywała od momentu uruchomienia przewozów do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz Załącznika nr 9 do Aneksu nr 5 do tej umowy wynika, że koszt zaplecza technicznego był elementem rozliczenia, związanym ze świadczeniem usług publicznego transportu kolejowego.

Także obecnie obowiązująca Umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego w transporcie kolejowym 21/2015/IFIY obowiązująca od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2028 r. zawiera w swojej treści definicje oraz kategorie kosztów ponoszonych przez operatora, którym jest ŁKA. Wyraźnie zostały wśród nich wymienione koszty obsługi i utrzymania zaplecza technicznego.

Nadto strona wskazała, iż jak to wynika z art. 4 ust. 1 Rozporządzenia 1370/2007 Parlamentu Europejskiego z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego koszty takie jak opłaty za użytkowanie infrastruktury, koszty utrzymania i napraw pojazdów przeznaczonych do transportu publicznego, taboru oraz instalacji niezbędnych do świadczenia usług transportu pasażerskiego są zaliczane do kosztów świadczenia usługi publicznego transportu zbiorowego, w związku z czym wszelka infrastruktura kolejowa znajdująca się na terenach Zaplecza Technicznego jest przeznaczona wyłącznie do przewozu osób wykonywanego przez przewoźnika kolejowego jakim jest A..

Mając na względzie wskazaną powyżej argumentację, w ocenie Spółki, organ podatkowy błędnie stwierdził, iż budowle znajdujące się na terenie Zaplecza Technicznego nie stanowią infrastruktury kolejowej oraz, że Spółka nie spełnia żadnej z przesłanek do zwolnienia wymienionych w art. 7 ust. 1 lit. a) - c) u.p.o.l. Budynki stanowiące Zaplecze Techniczne należy zaliczyć do infrastruktury kolejowej, ponadto spełniają one również przesłankę do zwolnienia określoną w art. 7 ust. 1 lit. b) u.p.o.l., gdyż są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom.

Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym do końca 2016 r., zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli:

a) zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym lub

b) są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub

c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm;

Zwolnieniu z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podlegają budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty. Wynikające z powyższych uregulowań zwolnienia podatkowe, jak słusznie zauważył organ, powinny być interpretowane ściśle, z uwzględnieniem ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. jed. Dz. U. z 2020 roku, poz. 1043 ze zm. – dalej jako "u.t.k.") i zawartych w tej ustawie definicji pojęć, nie tylko "infrastruktury kolejowej", ale też "zarządcy infrastruktury", "linii kolejowej", "bocznicy kolejowej" czy "drogi kolejowej" (por. L. Etel Podatek od nieruchomości. Komentarz. Lex 2012).

W myśl art. 4 u.t.k., pod pojęciem "infrastruktura kolejowa" należy rozumieć linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury (pkt 1). Zarządca infrastruktury to natomiast podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Funkcje zarządcy infrastruktury kolejowej lub jej części mogą przy tym wykonywać różne podmioty (pkt 7).

Obwiązująca do 2016 roku definicja bocznicy, zawarta w art. 4 pkt 10 u.t.k. przewidywała, że bocznica kolejowa to droga kolejowa połączona z linią kolejową i służąca do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. Treść tej definicji w powiązaniu z art. 4 pkt 1, 1a i 2 u.t.k. definiującym pojęcie infrastruktury kolejowej, linii kolejowej i drogi kolejowej wskazuje jednoznacznie, że w stanie prawnym obowiązującym do końca 2016 bocznica kolejowa nie była częścią infrastruktury kolejowej. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że pojęcie bocznicy jest różne od pojęcia linii kolejowej choć obie są drogami kolejowymi. Jednak sformułowanie, że bocznica "jest połączona z linią kolejową" nakazuje odrzucić pogląd jakoby mogła wchodzić "w skład linii kolejowej'. Bocznica łączy się więc z linią kolejową, jednak nie jest jej częścią. Leży poza obrębem linii kolejowej. Droga kolejowa z zestawienia tych dwóch definicji może być więc linią kolejową lub bocznicą.

Zwolnienie przedmiotowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. nie ma zastosowania do bocznicy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2012 roku, o sygn. akt II FSK 130/11). Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 22 września 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 2086/14, ustawa o transporcie kolejowym zawiera rozbudowany katalog definicji. Definicja infrastruktury kolejowej jest szeroka znaczeniowo i w ramach tego pojęcia mieszczą się linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Mając na uwadze to, że wymienione pojęcia nie mają na gruncie regulacji komentowanej ustawy swojej definicji legalnej, należy wskazać, że powinny one być rozumiane zgodnie z ich słownikowym (technicznym) znaczeniem. Pojęcie drogi kolejowej stanowi fundament ustalenia treści definicji legalnych takich terminów jak "linia kolejowa", a w rezultacie niemal wszystkich pojęć zawartych w treści słowniczka ustawowego z art. 4 u.t.k. (por. P. Wajda (red.), A. Celejewska, P. Ciszak, M. Karcz-Kaczmarek, R. Lewicka, M. Lewicki, A. K. Modrzejewski, A. Ostanek, M. Rypina, K. Wlaźlak, Komentarz do art. 4 ustawy o transporcie kolejowym, Komentarz, Lex 2014).

W myśl postanowień art. 4 pkt 1 u.t.k. infrastrukturę kolejową stanowią linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury.

Zgodnie z art. 4 pkt 2 u.t.k. linią kolejową jest droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Natomiast droga kolejowa to nawierzchnia kolejowa wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi oraz gruntem, na którym jest usytuowana (art. 4 pkt la u.t.k.).

Zawarta w art. 4 pkt 10 u.t.k. definicja legalna bocznicy kolejowej została oparta z jednej strony na elementach o charakterze przedmiotowym (droga kolejowa, linia kolejowa), a z drugiej na elementach o charakterze funkcjonalnym (wykonywanie załadunku i wyładunku wagonów, wykonywanie czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych, przemieszczanie i włączenia pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej). Ustawodawca dodatkowo wprost wskazał, że elementem składowym bocznicy kolejowej są również - usytuowane w obrębie bocznicy - urządzenia związane ze sterowaniem ruchem kolejowym oraz inne urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego. Bocznicą jest zatem część sieci kolejowej spełniająca pewne istotne funkcje z punktu widzenia ruchu kolejowego, wraz z urządzeniami technicznymi pozwalającymi na prowadzenie tamże ruchu kolejowego.

Przytoczenie powyższych definicji infrastruktury kolejowej, linii kolejowej i drogi kolejowej oraz ich zestawienie pozwala wskazać na pewną nieracjonalność prawodawcy w obszarze budowania definicji legalnej bocznicy kolejowej. W świetle postanowień art. 4 pkt 2 u.t.k. linia kolejowa jest jednocześnie drogą kolejową, albowiem ustawodawca explicite wskazał na taki jej charakter. Natomiast w świetle postanowień art. 4 pkt 10 u.t.k. prawodawca dokonał rozdzielenia tych dwóch pojęć. Tym samym przyjęto, że jakkolwiek każda linia kolejowa jest drogą kolejową, to nie każda droga kolejowa jest linią kolejową. Do drugiej z wymienionych kategorii należą właśnie bocznice kolejowe.

Z obowiązującej do końca 2016 roku definicji bocznicy kolejowej wynika, że jest nią "droga kolejowa połączona z linią kolejową i służąca do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej; w skład bocznicy kolejowej wchodzą również urządzenia sterowania ruchem kolejowym oraz inne urządzenia związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, które są na niej usytuowane" (art. 4 pkt 10 u.t.k.). Użycie w przytoczonej definicji terminu "droga kolejowa" mogłoby w istocie wskazywać na to, że bocznice kolejowe są zaliczone również do obszarów kolejowych w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Pogląd ten nie znalazł jednak potwierdzenia w orzecznictwie sądów, gdzie stwierdzono, że teren bocznicy kolejowej obsługującej przedsiębiorstwo nie jest obszarem kolejowym (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2008 roku, o sygn. akt V CSK 121/08, publik. OSNC-ZD z 2009 nr 4, poz. 93).

Sąd Najwyższy, rozstrzygając problem, czy bocznice kolejowe należą do gruntów zajętych pod infrastrukturę kolejową i jako takie są zwolnione na podstawie art. 8 u.t.k. od opłat z tytułu użytkowania wieczystego, dokonał analizy wymienionych wyżej definicji ustawowych, a także terminów "infrastruktura kolejowa" oraz "linia kolejowa". Wykładnia historyczna, systemowa i celowościowa przepisów ustawy o transporcie kolejowym, w tym zawartej w nich definicji legalnej, doprowadziła Sąd Najwyższy do sformułowania wniosku, że za obszar kolejowy należy uznać tylko takie grunty zajęte pod infrastrukturę kolejową, na których usytuowana jest linia kolejowa o przeznaczeniu wskazanym w art. 4 pkt 1 u.t.k. zawierającym definicję infrastruktury kolejowej. Określenie infrastruktury kolejowej obejmuje pojęcie linii kolejowej z art. 4 pkt 2 u.t.k. łącznie z innymi składnikami tej infrastruktury powiązane zostało ze wskazanym w tym przepisie ich przeznaczeniem, którym jest świadczenie przez transport kolejowy usług o charakterze powszechnym. Objęcie pojęciem infrastruktury kolejowej linii kolejowych usytuowanych na obszarze kolejowym wskazuje, że nie obejmuje ono bocznic kolejowych będących liniami kolejowymi nieusytuowanymi na obszarze kolejowym. Sąd Najwyższy wskazał, że wobec niezmienionego brzmienia art. 4 pkt 1 u.t.k. zawierającego określenie infrastruktury kolejowej, i uwzględniając kolejne zmiany definicji z art. 4 pkt 8 i 10 cytowanej ustawy należy dojść do wniosku, że bocznica kolejowa, która nie została określona jako linia kolejowa, ale jako droga kolejowa połączona z linią kolejową, nie jest taką linią. Obszar kolejowy jest związany z funkcjonowaniem linii kolejowej, a nie drogi kolejowej niebędącej taką linią (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2013 roku, o sygn. akt II OSK 1276/12).

Zatem bocznica kolejowa, która nie została określona jako linia kolejowa, ale droga kolejowa połączona z linią kolejową, nie jest taką linią. Bocznica łączy się więc z linią kolejową, jednak nie jest jej częścią. Leży poza obrębem linii kolejowej. Nie stanowią więc infrastruktury kolejowej bocznice kolejowe i z tego względu nie są zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. (tak NSA w wyrokach z dnia 18 czerwca 2019 roku, o sygn. akt II FSK 1410-1412/17; z dnia 14 października 2020 roku, o sygn. akt II FSK 1770/18 i II FSK 1803/18).

Należy zwrócić uwagę, iż stan prawny w omawianym zakresie uległ istotnym zmianom z dniem 1 stycznia 2017 r. na podstawie ustawy z dnia 16 listopada o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 roku poz. 1923). W ustawie tej nadano nowe brzmienie m.in. definicjom infrastruktury kolejowej, drogi kolejowej, linii kolejowej oraz bocznicy kolejowej (art. 1 pkt 4 ustawy nowelizującej) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l (art. 2 ustawy nowelizującej). Istota tych zmian sprowadzała się do zaliczenia bocznicy kolejowej do infrastruktury kolejowej oraz uznania użytkownika bocznicy kolejowej za zarządcę tej infrastruktury (por. uzasadnienie projektu ustawy Sejm RP VIII kadencji, druk nr 840). Zmiany te stosownie do art. 21 pkt 3 ustawy nowelizującej miały zastosowanie od dnia 1 stycznia 2017 r. Zauważyć ponadto należy, że w art. 20 tej ustawy jednoznacznie wskazano, że do dnia 31 grudnia 2016 r. użytą w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych definicję infrastruktury kolejowej należy rozumieć zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Brzmienie tego przepisu przejściowego jednoznacznie potwierdza charakter normatywny wprowadzanych zmian w zakresie zaliczenia bocznicy kolejowej do infrastruktury kolejowej z dniem 1 stycznia 2017 roku oraz skutków podatkowych z tym związanych po tym dniu.

Powyżej przytoczone regulacje oznaczają zatem w sposób jednoznaczny i oczywisty, że w okresie wcześniejszym rozumienie tych przepisów nie pozwalało na zaliczenie bocznicy kolejowej do infrastruktury kolejowej objętej zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2017 r. (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2020 r., o sygn. akt II FSK 1627/19).

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 3004/16, wyraźnie wskazał, że bocznice kolejowe nie stanowią infrastruktury kolejowej i z tego względu nie są zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Mając na względzie wskazane powyżej okoliczności, zasadnie organy doszły do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie Spółka nie spełniła żadnej z trzech przesłanek określonych w art. 7 ust. 1 pkt a-c u.p.o.l., których wystąpienie jest niezbędne do tego, aby móc skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości w omawianym zakresie.

W oświadczeniu z dnia 18 grudnia 2017 r., Spółka wskazała, że w latach 2015 - 2017 była, i nadal jest, przewoźnikiem kolejowym oraz zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Oświadczyła również, że w latach 2015 - 2016 nie była obowiązana do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy o transporcie kolejowym. W związku ze zmianą przepisów ustawy o transporcie kolejowym od 2017 r. Spółka jako operator obiektu i zarządca infrastruktury została zobowiązana do udostępniania przewoźnikom kolejowym obiektów bocznicy kolejowej, jednak na chwilę składania wyjaśnień nie odnotowała wpływu żadnego wniosku od innego przewoźnika w sprawie udostępnienia infrastruktury.

W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2016 roku, o sygn. akt II FSK 3132/14 użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. sformułowanie "zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania" należy rozumieć w ten sposób, że zarządca ma obowiązek pozostawania w gotowości do udostępniania budowli w każdym czasie licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Zwolnione od podatku są te budowle, których zarządca ma obowiązek ich udostępnienia, jeśli zwróci się o to właściwy podmiot (tak NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 roku, o sygn. akt II FSK 2014/10 oraz z dnia 11 grudnia 2014 roku, o sygn. akt II FSK 2945/12).

Ponieważ zgodnie ze złożonym oświadczeniem, Spółka w latach 2015 - 2016 nie była zobowiązana do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy o transporcie kolejowym, nie została spełniona przesłanka zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazana art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., zgodnie z którym zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

W piśmie z dnia 6 listopada 2017 r. Spółka wskazała, że "obiekty Zaplecza Technicznego służą do realizacji przewozu osób. Obiekty te jako elementy infrastruktury niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. są warunkiem prawidłowego świadczenia usługi publicznego transportu kolejowego (przewozu osób). Także w piśmie z dnia 18 grudnia 2017 roku Spółka wskazała, że grunty i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej stanowią obiekty bocznicy kolejowej "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." są wykorzystywane do przewozu osób realizowanego przez A.Sp. z o.o. jako przewoźnika kolejowego.

Z definicji bocznicy kolejowej, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2016 r. wynikało, że bocznica kolejowa służyła do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. Nie służyła zatem do przewozu osób.

Również z Regulaminu dostępu do obiektu infrastruktury usługowej - bocznicy kolejowej "Zaplecze TechniczneA. Sp. z o.o. – Ł. W." (obowiązującego od dnia 10.12.2017 r. ) wynika, że bocznica kolejowa o nazwie "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." stanowi jeden kompleksowy obiekt infrastruktury usługowej (OIU), przeznaczony do świadczenia części spośród usług wymienionych w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy o transporcie kolejowym, tj. usług szczegółowo wymienionych w rozdziale II ust. 7 Regulaminu, czyli usług polegających na dostępie do i korzystaniu z wybranych elementów infrastruktury kolejowej oraz urządzeń technicznych:

- torów postojowych (nr 22, 27, 28),

- myjni automatycznej (tor nr 23b),

- stanowiska do odfekalniania i wodowania toalet pojazdów,

- stanowiska tokarki podtorowej do reprofilacji zestawów kołowych (tor nr 24b),

- laserowego stanowiska do pomiaru zużycia zestawów kołowych pojazdów kolejowych (tor nr 25b),

- stanowiska wagi do pomiaru nacisków kół zestawów kołowych pojazdów kolejowych (tor nr 24b),

- stacjonarnego stanowiska napełniania piasecznic w pojazdach kołowych (tor nr 25b).

Żadna z powyższych usług świadczonych przez Spółkę z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej tworzącej bocznicę kolejową Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W., jak słusznie zauważył organ, nie polegała na przewozie osób, a jedynie na utrzymaniu i postoju pojazdów kolejowych, a zatem nie została spełniona przesłanka zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazana w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l., zgodnie z którym infrastruktura kolejowa musi być przeznaczona wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom.

W oświadczeniu z dnia 16 kwietnia 2018 roku, załączonym do odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 marca 2018 roku, Spółka wskazała, że "budowle będące w posiadaniu A. Sp. z o.o. nie tworzą linii kolejowych o szerokości większej niż 1435 mm. Nominalna szerokość toru wynosi 1435 mm". Oznacza to, w sposób dobitny, iż nie została spełniona przesłanka zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazana art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l., zgodnie z którym budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej muszą tworzyć linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.

Analiza ustalonego przez organy stanu faktycznego, w pełni uzasadnia twierdzenie, że Spółka nie spełniła żadnej z przesłanek zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit, a), b) i c) u.p.o.l.

Dla ustalenia znaczenia pojęcia infrastruktury kolejowej zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. należy odnosić się wyłącznie do ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r.

W zakresie zmiany definicji infrastruktury kolejowej dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 roku została implementowana na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1923), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 roku, Zatem niezasadne jest powoływanie się na przepisy dyrektywy w odniesieniu do decyzji, które dotyczą stanu prawnego obowiązującego w roku 2015 i 2016.

Twierdzenie Spółki, że bocznica kolejowa jest wykorzystywana do przewozu osób, a tym samym spełnia przesłankę zwolnienia wskazaną art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie znajduje oparcia w ówcześnie obowiązujących regulacjach prawnych. W świetle art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r.) zwolnienie z podatku od nieruchomości przysługują jedynie wówczas, gdy budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej oraz zajęte pod nie grunty są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom. Zgodnie z art. 4 pkt 10 u.t.k. bocznica kolejowa służy do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej.

Spółka, w toku prowadzonego przez organy postępowania, powołała się na zapisy Wniosku o dofinansowanie dla projektu "Budowa systemu A.", z którego wynika, że Zaplecze Techniczne jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego eksploatowania taboru, a na jego terenie odbywają się procesy związane z bieżącym utrzymaniem i naprawą taboru. Dodatkowym atutem jest możliwość parkowania taboru w obszarze strzeżonym, zamkniętym, wyposażonym w niezbędna infrastrukturę utrzymaniowo-naprawczą, co ma zapewnić zachowanie złożonych wysokich poziomów gotowości taboru do jazdy.

Powyższe potwierdza jedynie, że bocznica kolejowa nie była przeznaczona wyłącznie do przewozu osób, lecz do utrzymania, przeglądu, naprawy i postoju taboru wykorzystywanego do przewozu osób. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l. wskazuje wyraźnie, że ze zwolnienia podatkowego można korzystać wyłącznie w stosunku do infrastruktury kolejowej przeznaczonej do przewozu osób, a zatem infrastruktura musi być wykorzystywana w sposób bezpośredni do realizacji tego celu. Grunty i budowle przeznaczone do utrzymania taboru kolejowego wykorzystywanego do przewozu osób nie spełniają tego wymogu. W odniesieniu do przepisów dotyczących zwolnień podatkowych nie można stosować wykładni rozszerzającej. Wobec powyższego, w ocenie sądu, organ zasadnie uznał, iż nie została spełniona przesłanka zwolnienia wskazana art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l.

W piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 r. Spółka wskazała, że w roku 2015, 2016 i do dnia 10 grudnia 2017 roku "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." nie podlegało udostępnianiu, tj. nie było Obiektem Infrastruktury Usługowej, a ponadto obiekt ten jako część przedsiębiorstwa Spółki nie wymagał odrębnego regulaminu i statutu. Spółka nie posiadała w tym okresie regulaminów dostępu do obiektu infrastruktury usługowej wraz z charakterystyką infrastruktury kolejowej przeznaczonej do udostępniania oraz statutów obiektu infrastruktury usługowej, ponieważ zgodnie z art. 12 nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym operatorzy obiektów infrastruktury usługowej mieli obowiązek sporządzenia statutu obiektu oraz regulaminu nie później niż do 9 grudnia 2017 roku. Treść regulaminu potwierdza przeznaczenie bocznicy kolejowej, które jest zgodne z brzmieniem art. 4 pkt 10 u.t.k. obowiązującym od 2015 roku do chwili obecnej.

Powyższe ustalenia czynią bezzasadnym zarzut strony, iż organ podatkowy powołał się na Regulaminu dostępu do obiektu infrastruktury usługowej - bocznicy kolejowej "Zaplecze Techniczne A Sp. z o.o. – Ł. W." obowiązujący od dnia 10 grudnia 2017 roku, natomiast decyzje dotyczą stanu faktycznego z 2015 i 2016 roku.

Organ podatkowy przeanalizował bowiem Regulamin dostępu do obiektu infrastruktury usługowej - bocznicy kolejowej "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W.", wprowadzony zarządzeniem Zarządu Spółki A. Sp. z o.o. Nr 78/2017 z dnia 5 grudnia 2017 r. (obowiązującym od dnia 10 grudnia 2017 roku, zaktualizowanym od dnia 23 października 2019 r. i od dnia 16 kwietnia 2020 r.). Treść regulaminu potwierdza przeznaczenie bocznicy kolejowej, które jest zgodne z brzmieniem art. 4 pkt 10 u.t.k. obowiązującym od 2015 roku do chwili obecnej.

Kolejny zarzut skargi dotyczy naruszenia przez organ zasady szybkiego i prostego postępowania. Strona wskazała, że doszło do naruszenia ustawowych terminów załatwiania spraw (art. 139 § 1 o.p.), a także zasady szybkiego i prostego postępowania (art. 125 o.p.). Jednakże w żaden sposób nie świadczy to o niezgodności z prawem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Do niezałatwienia sprawy w terminie służy odrębny środek prawny w postaci ponaglenia na niezałatwienia sprawy w terminie (art. 141 o.p.), z którego to środka Spółka nie skorzystała.

Zdaniem sądu zarzut naruszenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych również nie jest zasadny. Z ustalonego stanu faktycznego w sposób jednoznaczny wynika, że Spółka nie spełniła żadnej z trzech przesłanek określonych w art. 7 ust. 1 pkt a-c u.p.o.l., których wystąpienie jest niezbędne w celu korzystania przez infrastrukturę kolejową ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, tj. a) obowiązek udostępniania infrastruktury kolejowej przez jej zarządcę licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, lub b) przeznaczenie infrastruktury kolejowej wyłącznie do przewozu osób wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub c) tworzenie przez budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej linii kolejowych o szerokości torów większej niż 1435: mm.

W oświadczeniu z dnia 18 grudnia 2017 roku, Spółka wskazała, że w latach 2015 - 2017 była i nadal jest przewoźnikiem kolejowym oraz zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Strona oświadczyła również, że w latach 2015 - 2016 nie była obowiązana do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy o transporcie kolejowym. W związku ze zmianą przepisów ustawy o transporcie kolejowym od 2017 roku Spółka jako operator obiektu i zarządca infrastruktury została zobowiązana do udostępniania przewoźnikom kolejowym obiektów bocznicy kolejowej, jednak na chwilę składania wyjaśnień nie odnotowała wpływu żadnego wniosku od innego przewoźnika w sprawie udostępnienia infrastruktury. Zatem nie została spełniona przesłanka zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazana art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., zgodnie z którym zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. których zarządca ma obowiązek ich udostępnienia, jeśli zwróci się o to właściwy podmiot.

W piśmie z dnia 6 listopada 2017 roku Spółka wskazała, że "obiekty Zaplecza Technicznego służą do realizacji przewozu osób. Obiekty te jako elementy infrastruktury niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania A. Sp. z o.o. są warunkiem prawidłowego świadczenia usługi publicznego transportu kolejowego (przewozu osób). Także w piśmie z dnia 18 grudnia 2017 roku Spółka oświadczyła, że grunty i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej stanowią obiekty bocznicy kolejowej "Zaplecze Techniczne A.Sp. z o.o. – Ł. W." i są wykorzystywane do przewozu osób realizowanego przez A. Sp. z o.o. jako przewoźnika kolejowego.

W kolejnym piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 r. strona ponownie wskazała, że w stanie prawnym obowiązującym w latach 2015 i 2016 zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegały budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli były m.in. przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom. Jednakże z samej definicji bocznicy kolejowej, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2016 roku wynikało, że bocznica kolejowa służyła do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub wykonywania czynności utrzymaniowych pojazdów kolejowych lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej. Nie służyła zatem do przewozu osób.

Podkreślenia wymaga okoliczność, iż również z Regulaminu dostępu do obiektu infrastruktury usługowej - bocznicy kolejowej "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." (obowiązującego od dnia 10 grudnia 2017 r. ) wynika, że bocznica kolejowa o nazwie "Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." stanowi jeden kompleksowy obiekt infrastruktury usługowej (OIU), przeznaczony do świadczenia części spośród usług wymienionych w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do ustawy o transporcie kolejowym, tj. usług szczegółowo wymienionych w rozdziale II ust. 7 Regulaminu, czyli usług polegających na dostępie do i korzystaniu z wybranych elementów infrastruktury kolejowej oraz urządzeń technicznych: - torów postojowych (nr 22, 27, 28), - myjni automatycznej (tor nr 23b), - stanowiska do odfekalniania i wodowania toalet pojazdów, - stanowiska tokarki podtorowej do reprofilacji zestawów kołowych (tor nr 24b), - laserowego stanowiska do pomiaru zużycia zestawów kołowych pojazdów kolejowych (tor nr 25b), - stanowiska wagi do pomiaru nacisków kół zestawów kołowych pojazdów kolejowych (tor nr 24b), stacjonarnego stanowiska napełniania piasecznic w pojazdach kołowych (tor nr 25b). Żadna z powyższych usług świadczonych przez Spółkę z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej tworzącej bocznicę kolejową Zaplecze Techniczne A. Sp. z o.o. – Ł. W." nie polega na przewozie osób, a jedynie na utrzymaniu i postoju pojazdów kolejowych. W sposób dobitny świadczy to zatem o tym, że nie została spełniona przesłanka zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazana art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l., zgodnie z którym infrastruktura kolejowa musi być przeznaczona wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom. W oświadczeniu z dnia 16 kwietnia 2018 roku, Spółka wskazała, że "budowle będące w posiadaniu A. Sp. z o.o. nie tworzą linii kolejowych o szerokości większej niż 1435 mm. Nominalna szerokość toru wynosi 1435 mm". Tym samym nie została spełniona przesłanka zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazana art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l., zgodnie z którym budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej muszą tworzyć linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm.

Zatem ponownie należy podkreślić, iż ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny, że Spółka nie spełniła żadnej z przesłanek zwolnienia od podatku od nieruchomości wskazanych art. 7 ust. 1 pkt 1 lit, a), b), c) u.p.o.l.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 2a o.p. a także art. 120 i art. 121 o.p., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem wbrew twierdzeniom Spółki, organy podatkowe nie działały bez podstawy prawnej, a także nie naruszyły zasady zaufania a wykładnia dokonana przez nie jest oparta na treści obowiązujących przepisów.

Mając na względzie powyżej wskazane okoliczności i argumenty, skarga będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, jako nie mająca usprawiedliwionych podstaw, podlega, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), oddaleniu.

AKE.