Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 707/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33 ust.1 pkt 1, art. 11 pkt 1, art. 12
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: art. 2374, art. 23711 par. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 41 ust. 1 pkt 1, par. 41 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1989 nr 183 poz 1 art. 7
law: DYREKTYWA RADY z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w  miejscu pracy (89/391/EWG)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Inspektora Pracy z dnia 4 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykonania czynności pokontrolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 lipca 2014 r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, utrzymał w mocy decyzje zawarte w nakazie z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] wydanym przez Inspektora Pracy w następstwie kontroli przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie Usługowo Produkcyjnym "A" Sp. z o.o. w G..

Spółka zobowiązana została do

- opracowania i udostępnienia pracownikom do stałego korzystania instrukcji bhp dotyczącej procesu technologicznego przy produkcji płotów lamelowych,

- uzupełnienia instrukcji bhp obsługi pilarki tarczowej [...], przy obsłudze której doszło do wypadku ciężkiego w dniu 1.04.2014r., o zasady bezpiecznego postępowania przy cięciu ukośnym obrabianych elementów; czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, czynności do wykonania po zakończeniu pracy oraz o zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników,

- utworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Organ odwoławczy wskazał, że w czasie kontroli inspektor pracy stwierdził brak instrukcji bhp przy prowadzeniu procesu technologicznego produkcji płotów lamelowych, przy których miał miejsce wypadek przy pracy( przy obsłudze pilarki) . W związku z tym wydał decyzję, zobowiązującą pracodawcę do opracowania ww. instrukcji i ich udostępnienia pracownikom do stałego korzystania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy rozróżnia kilka rodzajów instrukcji, które winny zostać opracowane przez pracodawcę. Nie są to tożsame instrukcje, gdyż jedna dotyczy bezpieczeństwa obsługi maszyny, a druga bezpieczeństwa prowadzenia procesu technologicznego. W tej sytuacji posiadanie instrukcji obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych nie zwalnia z obowiązku opracowania i udostępnienia pracownikom do stałego korzystania instrukcji bezpieczeństwa prowadzenia procesu technologicznego.

W trakcie przeprowadzonej kontroli inspektor pracy stwierdził w treści instrukcji bhp obsługi pilarki [...] brak elementów wymienionych w § 41 ust 2 rozporządzenia MPiPS. W związku z tym instrukcja nie spełnia wymogów w/w przepisu. W zaskarżonej decyzji wskazano konkretne , wynikające z przepisów elementy, których instrukcja była pozbawiona. Organ odwoławczy podkreślił, że prawidłowa instrukcja jest źródłem wiedzy pracownika o bezpiecznym sposobie wykonywania pracy. Powinna uwzględniać postępowanie w sytuacjach awaryjnych, które są znane, bądź są możliwe do przewidzenia.

W związku z tym, że pracodawca zatrudnia 150 osób na podstawie stosunku pracy, a wykonywanie zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy powierzono specjaliście spoza zakładu pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej , inspektor pracy na podstawie art. 23711 § 1 k. p. nakazał utworzenie służby bhp. Wprawdzie w art. 23711 § 2 k.p. przewidziano możliwość, w przypadku braku kompetentnych pracowników, powierzenia wykonywania zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy, jednak dotyczy to tylko zakładów zatrudniających do 100 pracowników. Tylko w takich zakładach nie ma obowiązku tworzenia służby bhp, a jej zadania można powierzać określonym osobom.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku uzasadnienia faktycznego zaskarżonych decyzji organ odwoławczy wskazał, że w art. 34 ust. 2 ustawy o PIP, który wymienia elementy decyzji wydanej przez inspektora pracy, uzasadnienie faktyczne nie zostało wymienione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Okręgowego Inspektora Pracy Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "A" Spółka z o.o. w G. wniosło o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającego ją nakazu z dnia 30 czerwca 2014 r.

Wydanemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 2374 §2 k.p. w zw. z §41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą obowiązku wprowadzenia instrukcji dotyczącej produkcji płotów lamelowych przy użyciu pilarki [...],

- § 41 ust.2 w/w rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą wymogu uzupełnienia instrukcji BHP dotyczącej obsługi pilarki [...] o zasady bezpiecznego postępowania przy cięciu ukośnym obrabianych elementów i czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, czynności do wykonania po zakończeniu pracy oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych,

- art.2374 k.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie utworzenia przez skarżącą służby bezpieczeństwa i higieny pracy,

- art. 107 k.p.a. z w zw. z art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nakaz z dnia 30.05.2014r. nie musiał zawierać uzasadnienia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepis §41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy zobowiązuje skarżącą spółkę do posiadania instrukcji dotyczącej procesu technologicznego dotyczącego produkcji wyrobów drzewnych przy użyciu pilarki [...]. Nie ma natomiast żadnego racjonalnego uzasadnienia dla wprowadzania w życie instrukcji dotyczącej procesu produkcji każdego pojedynczego wyrobu, do wykonania którego używana jest powyższa pilarka.

Skarżąca stwierdziła, że art. 2374 § 2 k.p. zobowiązuje pracodawcę do wydania instrukcji i wskazówek dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy, a nie oddzielnych instrukcji dotyczących produkcji poszczególnych wyrobów na danym stanowisku pracy.

Nie zgodzono się z nakazem uzupełnienia instrukcji BHP dotyczącej obsługi pilarki [...] o zasady postępowania przy cięciu ukośnym obrabianych elementów oraz czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem i po zakończeniu pracy i zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych. W ocenie skarżącej takiego obowiązku nie można wywieść z § 41 ust. 2 w/w rozporządzenia. Zasady bezpiecznego przycinania na pilarce elementów drewnianych do produkcji płotów lamelowych każdy pracownik jest w stanie zastosować po zapoznaniu się z instrukcją obsługi pilarki i w związku z tym nie zachodzi potrzeba kazuistycznego określenia wszystkich poszczególnych czynności związanych z obsługą maszyny.

Za niezasadny uznano także nakaz utworzenia przez skarżącą spółkę służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Podano, że w spółce istnieje służba bezpieczeństwa i higieny pracy w postaci wyodrębnionej komórki organizacyjnej, obsługiwana przez osoby zatrudnione na podstawie umowy cywilnoprawnej. Taki stan rzeczy jest zgodny z art. 23711 § 2 k. p., gdyż z przepisu nie wynika, aby zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy mógł wykonywać tylko pracownik. W związku z tym powierzenie przez spółkę wykonywania zadań służby BHP specjaliście spoza zakładu pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, jest zgodne z przepisami prawa.

Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wskazała ponadto, że rozstrzygnięcia Państwowej Inspekcji Pracy winny zawierać wyczerpującą ocenę zebranego materiału dowodowego i wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia zarówno co do stanu faktycznego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kognicji sądu administracyjnego poddano w niniejszej sprawie decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, utrzymującą w mocy nakaz ( decyzje) wydany w oparciu o art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Dz. U z 2012r., poz. 404 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Przepis art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4 i pkt 6-7 oraz art. 11a.

Zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Z kolei w myśl art. 12 ustawy w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

W zaskarżonych decyzjach nakazano skarżącej opracowanie i udostępnienie pracownikom instrukcji bhp dotyczącej procesu technologicznego przy produkcji płotów lamelowych, uzupełnienie instrukcji bhp obsługi pilarki tarczowej we wskazanym w decyzjach zakresie a ponadto utworzenie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Skarżąca spółka nie zgadzała się ze stanowiskiem organów.

Odnosząc się do pierwszego nałożonego przez organy na skarżącą obowiązku- opracowania i udostępnienia pracownikom instrukcji bhp dotyczącej procesu technologicznego przy produkcji płotów lamelowych - stwierdzić należy, że organy swe rozstrzygnięcia w tym zakresie oparły o treść art. 2374 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( tj. Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz.94 ze zm.), który stanowi w § 1, że pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac oraz o przepis § 41 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( tj. Dz.U. z 2003 r. , nr 169, poz. 1650 ze zm.), dalej zwanego "rozporządzeniem", który stanowi, że pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników.

Podkreślenia wymaga, że inspektor pracy nałożył na skarżącą obowiązek opracowania i udostępnienia instrukcji bhp w omawianym zakresie na skutek kontroli, która związana była z zaistnieniem wypadku przy pracy przy obsłudze pilarki do cięcia wzdłużnego podczas wykonywania czynności przy produkcji płotu lamelowego. Skarżąca spółka nie dysponowała instrukcją bhp, dotyczącą stosowanego procesu technologicznego produkcji płotów lamelowych.

Proces technologiczny to czynności dotyczące uzyskania konkretnego wyrobu, w trakcie którego użyte mogą być różne urządzenia produkcyjne. Skoro proces technologiczny odnosi się do wyrobu, niezasadne jest stanowisko skarżącej, że "proces technologiczny" to produkcja wszystkich wyrobów przy użyciu konkretnego urządzenia, w tym przypadku przedmiotowej pilarki.

Zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącą obowiązek opracowania i udostępnienia instrukcji bhp takiego procesu technologicznego, podczas którego doszło do wypadku przy pracy. W myśl przywołanych przepisów pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom instrukcje bhp dotyczące stosowanych w zakładzie procesów technologicznych, wobec czego decyzje organów obu instancji w omawianym zakresie należało uznać za zasadne.

Kolejnym obowiązkiem nałożonym na skarżącą kwestowanymi decyzjami było nakazanie uzupełnienia instrukcji bhp obsługi pilarki tarczowej o zasady bezpiecznego postępowania przy cięciu ukośnym obrabianych elementów i o czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, po jej zakończeniu oraz o zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników.

Podstawą prawną decyzji w w/w zakresie był art. 2374 § 2 Kodeksu pracy stanowiący, że pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy oraz § 41 ust. 2 rozporządzenia, w myśl którego instrukcje, o których mowa w ust. 1, powinny w sposób zrozumiały dla pracowników wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników.

Jak już wyżej wskazano podczas pracy na pilarce doszło do wypadku przy pracy. Podczas kontroli stwierdzono brak w treści instrukcji bhp obsługi pilarki zasad bezpiecznego postępowania przy cięciu ukośnym oraz brak innych elementów instrukcji, określonych przywołanymi wyżej przepisami.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że w tej sytuacji omawiana instrukcja nie spełnia wymogów jednoznacznie określonych przepisami prawa. Wydana w tym zakresie decyzja dotyczy danej pracy –cięcia ukośnego i zawiera odniesienie do treści przywołanego przepisu rozporządzenia.

Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że na pracodawcę nałożono obowiązek "wprowadzenia obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych a nie zapisów odnoszących się do poszczególnych i możliwych czynności jakie mogą być wykonywane przy obsłudze maszyny".

Skoro – w myśl § 41 ust. 2 rozporządzenia - instrukcje, o których mowa w ust. 1 – czyli także instrukcje obsługi maszyn ( § 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia) , mają wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu, a "cięcie ukośne" jest określeniem konkretnego rodzaju pracy, nałożony na skarżącą w tym zakresie obowiązek należy uznać za zgodny z prawem.

Zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia instrukcje powinny wskazywać zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników, wobec czego zarzut skargi o braku możliwości przewidzenia wszystkich potencjalnych sytuacji awaryjnych związanych z obsługą pilarki i ustaleniem właściwych procedur jest chybiony. W tym przypadku nie chodzi bowiem o rodzaje sytuacji awaryjnych, lecz o opracowanie uniwersalnych zasad postępowania na wypadek sytuacji awaryjnych.

Kolejną kwestią było nakazanie skarżącej utworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zgodnie z art. 23711 § 1 Kodeksu pracy , pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej "służbą bhp", pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zaś pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. Pracodawca posiadający ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby bhp może sam wykonywać zadania tej służby, jeżeli:

1) zatrudnia do 10 pracowników albo

2) zatrudnia do 20 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

W myśl art. 23711 § 2 Kodeksu pracy pracodawca - w przypadku braku kompetentnych pracowników - może powierzyć wykonywanie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy. Pracownik służby bhp oraz pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu powierzono wykonywanie zadań służby bhp, o którym mowa w § 1, a także specjalista spoza zakładu pracy powinni spełniać wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania zadań służby bhp oraz ukończyć szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników tej służby.

Ponadto art. 23711 § 4 Kodeksu pracy stanowi, że właściwy inspektor pracy może nakazać utworzenie służby bhp, albo zwiększenie liczby pracowników tej służby, jeżeli jest to uzasadnione stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi.

Z powyższego wynika, że art. 23711 § 1 K.p. reguluje dwie różne sytuacje - takie, w których tworzy się służbę bhp oraz takie, w których powierza się wykonywanie zadań służby bhp. Gdyby te dwie formy były tożsame, nie istniałaby potrzeba ich odrębnej regulacji i można byłoby posługiwać się pojęciem "służby bhp" zarówno w przypadku, gdy pracodawca zatrudnia więcej niż 100 pracowników, jak i w przypadku, gdy zatrudnia do 100 pracowników.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca spółka zatrudnia ponad 100 pracowników. W takiej sytuacji obowiązana jest, zgodnie ze zdaniem pierwszym przywołanego przepisu, utworzyć służbę bhp. Nie może natomiast powierzać wykonywania zadań tej służby ani pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, ani specjalistom spoza spółki. Zobligowana jest utworzyć służbę bhp i zatrudnić pracownika (pracowników) tej służby. Osoby z zewnątrz mogłyby wykonywać zadania służby bhp jedynie w przypadku, gdyby spółka wykazała, że nie jest w stanie zatrudnić własnych pracowników, przy czym należy mieć na uwadze, że jeżeli przepis ustawowy posługuje się pojęciem "pracownik" to oznacza to osobę zatrudnioną - zgodnie z art. 2 K.p. - na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Zgodnie z Kodeksem pracy pracownikiem nie jest bowiem osoba wykonująca określone zadania na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Wykładnia powyższych przepisów w omawianym zakresie, dokonana przez organy, którą Sąd orzekający podziela, nie jest sprzeczna z dyrektywą Rady z dnia 12 czerwca 1989r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy ( 89/391/EWG) ( Dz. U. UE. L. 89. 183 .1 ze zm.).

Zgodnie z art. 7 tej dyrektywy pracodawca zobowiązany jest do wyznaczenia "jednego lub kilku pracowników celem zapewnienia odpowiedniego stopnia ochrony i zapobiegania zagrożeniom podczas pracy w ramach przedsiębiorstwa i/lub zakładu" (ust. 1), tak, że "jeżeli tego rodzaju środki ochronne i zapobiegawcze nie mogą być organizowane wskutek braku kompetentnego personelu w przedsiębiorstwie i/lub zakładzie, to pracodawca powinien wówczas sporządzić listę odpowiednich osób kompetentnych z zewnątrz (odpowiednik usług świadczonych z zewnątrz" (ust. 3).

Z brzmienia tego przepisu wynika, że jeżeli przedsiębiorstwo nie posiada odpowiednich zasobów do zorganizowania środków ochronnych i zapobiegawczych przed zagrożeniami, to powinno ono skorzystać z usług podmiotów zewnętrznych. Przepis art. 7 ust. 3 dyrektywy przewiduje więc obowiązek skorzystania z wykwalifikowanych usług zewnętrznych, ale tylko w przypadku, gdy środki przedsiębiorstwa są niewystarczające.

W tej sytuacji art. 7 dyrektywy zawiera hierarchiczny porządek obowiązków nałożonych na pracodawców. Główny obowiązek polega na wyznaczeniu jednego lub kilku pracowników spełniających wyżej wymienione zadania, a obowiązek pomocniczy polega na korzystaniu z usług osób kompetentnych z zewnątrz tylko w przypadku, gdy tego rodzaju środki ochronne i zapobiegawcze nie mogą być organizowane i zapewnione wskutek braku odpowiednio kompetentnego personelu w przedsiębiorstwie i/lub zakładzie. Jeżeli bowiem omawiana regulacja dopuszczałaby możliwość dokonania wyboru przez pracodawcę, to podważone zostałoby pełne stosowanie oraz użyteczny skutek tejże regulacji. Nie oznacza to jednak zwolnienia z obowiązku dążenia do utworzenia takiej służby.

Ponadto w sprawach dotyczących Włoch (sygn. akt C-49/00), Holandii (sygn. akt C-441/01) oraz Austrii (sygn. akt C-428/04), które to państwa w swoich ustawodawstwach pozostawiły pracodawcy wybór sposobu korzystania z pracy osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w ramach zakładu lub spoza niego, Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że rozwiązania takie nie mogą być uznane za prawidłową transpozycję art. 7 dyrektywy. Zdaniem Trybunału dyrektywa nr 89/391/EWG wyklucza przyznanie pracodawcy w prawie krajowym dokonanie wyboru między powierzeniem pracownikom a powierzeniem służbom lub osobom z zewnątrz prowadzenia działalności związanej z ochroną zdrowia i przeciwdziałaniem ryzykom zawodowym w zakładzie pracy. Stosowanie art. 7 ust. 3 dyrektywy jest zatem – zdaniem Trybunału – możliwe tylko w razie braku własnych, kompetentnych pracowników. Wykluczenie takiej możliwości stanowiłoby z kolei – w ocenie Trybunału – naruszenie postanowień dyrektywy. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której pracodawca nie może znaleźć kompetentnych pracowników dla wykonywania obowiązków służby bhp.

Pierwszeństwo określone w art. 7 dyrektywy na gruncie prawa krajowego znalazło swój odpowiednik w art. 23711 K.p. Hierarchiczność ujęta w art. 23711 § 2 K.p. oznacza, że pracodawca powinien wykazać, że nie jest w stanie zatrudnić pracowników, o których mowa w tym przepisie. Tym samym ciężar dowodu przerzucony został na pracodawcę. Dopiero gdy pracodawca nie może znaleźć kompetentnych pracowników dla wykonywania służby bhp, może powierzyć wykonywanie zadań tej służby specjalistom spoza zakładu pracy, przy czym na pracodawcy ciąży obowiązek wykazania braku kompetentnych pracowników, niezbędnych dla stworzenia zakładowej służby bhp ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1686/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W niniejszej sprawie skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie zatrudnić własnych pracowników , a tym samym nie wykazała, że spełniła przesłankę określoną w art. 23711 § 2 K.p.

Podkreślenia wymaga, że skarżąca nawet nie twierdziła, że nie ma kompetentnych pracowników do utworzenia służby bhp lub że nie może ich zatrudnić i nie próbowała takiej okoliczności wykazywać, prezentując pogląd, że z art. 23711 § 2 K.p. nie wynika, aby zadania służby bhp mógł wykonywać tylko pracownik. Ze stanowiska skarżącej wynika, że - wychodząc z takiego założenia- uznała , że może dokonać wyboru między utworzeniem służby bhp ( z zatrudnionego pracownika lub pracowników), a powierzeniem służby bhp specjaliście spoza zakładu na podstawie umowy cywilnoprawnej. Ten wybór skonkretyzował się przez powierzenie przez skarżącą spółkę zadań służby bhp specjaliście spoza zakładu pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej, co jest sprzeczne z treścią art. 23711 § 1 i 2 K.p.

Prawidłowe było więc nakazanie skarżącej spółce utworzenia służby bhp w sytuacji, gdy stwierdzono istnienie zagrożeń zawodowych ( wypadek przy pracy).

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku uzasadnienia faktycznego decyzji ( nakazu) organu pierwszej instancji stwierdzić należy, że stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii jest prawidłowe.

Jak już wskazano wyżej, ustawa w art. 12 stanowi, że w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Tak więc art.107 k.p.a., który określa m.in. szczegółowo elementy decyzji, w tym wskazuje na konieczność zawarcia w decyzji uzasadnienia miałby zastosowanie, gdyby kwestia ta nie została uregulowana w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy. Tymczasem przepisy tej ustawy normują- w art. 34 ust. 2 w zw. z art. 34 ust.1, co powinna zawierać decyzja wydana przez organ Państwowej Inspekcji Pracy w sytuacjach określonych w art. 11pkt 1-7 i art.11a.

W myśl art. 34 ust.2 w/w ustawy decyzja wydana w formie pisemnej lub stanowiąca wpis do dziennika budowy powinna zawierać: oznaczenie organu Państwowej Inspekcji Pracy, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, termin usunięcia stwierdzonych uchybień oraz pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych.

W przepisie tym wymieniono, jakie elementy winna zawierać decyzja taka, jaką wydał w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji. Wynika z niego, że nie musi ona zawierać uzasadnienia. Tym samym zarzuty skargi w powyższym zakresie są niezasadne.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa procesowego i materialnego, oraz nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.