Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 479/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi Spółka [...] i Partnerzy Spółka Jawna w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Spółki [...] i Partnerzy Spółka Jawna w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm., dalej: u.g.n.), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. i Partnerzy sp.j. od decyzji Starosty [...] z [...] września 2020 r.

o umorzeniu w całości postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości mieszczącej się przy ul. P., stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], dzielnica [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy uwzględnił, że wnioskiem z 17 czerwca 2019 r. Spółka [...] sp. z o.o. i Partnerzy sp.j. powołując się na art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2062 ze zm., dalej: ustawa z dnia 7 maja 2010 r.) w zw. z art. 124 i art. 124a u.g.n. wystąpiła do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji administracyjnej określającej zasady korzystania z nieruchomości stanowiącej własność [...], tj.:

• lokalu użytkowego o pow. 68,15 m2, mieszczącego się na parterze budynku przy ul. P. w W., położonego na działce ewidencyjnej nr [...] obręb[...],

• lokalu użytkowego o pow. 48,37 m2, mieszczącego się w piwnicy budynku przy ul. P. w W., położonego na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...],

w zakresie umieszczonych tam przez wnioskodawcę obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu nie związanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku, w którym znajdują się w/w lokale.

We wniosku Spółka wskazała, że 12 marca 2019 r. wystąpiła do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy [...] o zawarcie - na zasadzie art. 33 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. - umowy określającej warunki korzystania przez Spółkę z w/w nieruchomości. Spółka podniosła, że jest operatorem sieci w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 7 maja 2010 r., a w związku z tym [...] jako właściciel nieruchomości jest prawnie zobowiązana do umożliwienia jej umieszczenia infrastruktury telekomunikacyjnej w celu nie związanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku, w którym znajdują się w/w lokale oraz ich eksploatacji i konserwacji.

Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...] jako organ właściwy do rozpoznania ww. wniosku.

Starosta [...] decyzją z [...] września 2020 r., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. z art. 124 u.g.n., umorzył w całości postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości mieszczącej się przy ul. P., stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], dzielnica [...], z uwagi na niedopełnienie przez właściciela obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] października 2018 r., nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wielorodzinnego przy ul. P. w W. poprzez wykonanie wskazanych robót. Zdaniem Starosty, ze względu na obowiązujący na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zakaz użytkowania budynku postępowanie wywołane wnioskiem Spółki jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie.

Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji wywodząc m.in., że fakt czasowego zakazu użytkowania przedmiotowego budynku nie wyklucza ustalenia prawa do korzystania z nieruchomości na zasadzie art. 33 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r.

Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy podzielił spostrzeżenia organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. wynika, iż przepis ten przewiduje wydanie decyzji (zezwolenia) w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. na potrzeby zakładania i eksploatacji urządzeń przesyłowych w sytuacji gdy operator sieci telekomunikacyjnej nie zawrze umowy z właścicielem nieruchomości lub użytkownikiem wieczystym dotyczącej warunków korzystania z nieruchomości. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. przewiduje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a dotyczących zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń, ich konserwacji i usuwania awarii. Warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak.

Organ podkreślił, że wykonywanie urządzeń łączności publicznej stanowi cel publiczny zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n. Urządzenia telekomunikacyjne w rozumieniu art. 2 pkt 46 i 42 Prawa telekomunikacyjnego, to urządzenia elektryczne lub elektroniczne przeznaczone do zapewnienia telekomunikacji czyli nadawania, odbioru i transmisji informacji niezależnie od ich rodzaju, za pomocą fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną. Istniejące zatem w budynku przy ul. P. urządzenia "serwery, rutery, switche, konwertery światłowodowe, zasilacze UPS podtrzymujące napięcie" spełniają kryterium inwestycji celu publicznego.

Dalej jednak Wojewoda zauważył, że w literaturze przedmiotu ugruntowane jest stanowisko, że (cyt.) "Przepis art. 33 ust. 1 WspRozwTelU wskazuje ogólnie, że przewidziana w nim możliwość umieszczania obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej dotyczy nieruchomości. Na tej podstawie można by wysnuć wniosek, iż, lege non distingunente, "prawo drogi" odnosi się nie tylko do nieruchomości gruntowych, ale także budynkowych, a nawet lokalowych. Należy jednak zauważyć, że kwestie związane z udostępnianiem budynków i miejsc w budynkach na potrzeby telekomunikacji zostały uregulowane odrębnie w art. 30-32 WspRozwTelU. Ponadto w komentowanym art. 33 ust. 1 WspRozwTelU - w brzmieniu ustalonym przez ZmWspRozwTelU - ustawodawca wyraźnie wyłącza z zakresu tego przepisu przypadki umieszczania na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu związanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości. To wszystko skłaniałoby do wniosku, że zakres przedmiotowy "prawa drogi" ogranicza się jedynie do nieruchomości gruntowych. Takie też stanowisko pod rządem poprzednio obowiązującej regulacji art. 140 ust. 1 PrTel zajął WSA w Rzeszowie w wyroku z 6.1.2010 r. (II SA/RZ 764/09, Legalis). Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że "[w] ocenie Sądu dwie przesłanki wskazują, że ustawodawca w przypadku art. 140 ust. 1 PrTel wprowadzając pojęcie nieruchomości miał na względzie działkę gruntową. Po pierwsze użyty w tym przepisie zwrot "właściciel i użytkownik wieczysty" oraz odesłanie w ust. 4 art. 140 PrTel do art. 124 GospNierU. Własność zawsze łączy się z nieruchomością bądź to gruntową bądź budynku, który może stanowić odrębną własność niż grunt. Natomiast użytkowanie wieczyste odnosi się wyłącznie do gruntu. Zgodnie z art. 232 § 1 KC grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym. Użytą w art. 140 ust. 1 PrTel partykułę "lub" należy odczytywać jako spójnik i dlatego pojęcie nieruchomości dotyczy działki gruntowej. Pogląd ten wzmacnia wykładnia systemowa ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem art. 124 został umieszczony w Dziale III Rozdziale 4 pt. "Wywłaszczanie nieruchomości" (art. 112-126). Z art. 112 ust. 2 GospNierU wynika, że wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wymienione przyczyny wyłączają możliwość objęcia tym pojęciem i zakresem ograniczenia prawa własności nieruchomości budynkowej".

W świetle powyższych ustaleń Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo orzekł o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zdaniem Wojewody, w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo ocenił wniosek Spółki z dnia 17 czerwca 2019 r., z uwagi, iż materialnoprawna podstawa do wydania decyzji merytorycznej, tj. treść przepisu art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. odnosi się tylko do nieruchomości gruntowych, a nie lokalowych.

Dodatkowo Wojewoda wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z [...] października 2018 r. stwierdził nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wielorodzinnego przy ul. P. w W. oraz zakazał użytkowania ww. budynku do czasu ich usunięcia. Ponadto pismem z [...] grudnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] poinformował, że "w trakcie oględzin w dniu [...] marca 2020 r. upoważniony przedstawiciel tut. Organu stwierdził, że stan techniczny ww. budynku nie uległ zmianie. Ustalił ponadto, że aktualnie obiekt jest opróżniony i zabezpieczony przed dostępem osób trzecich oraz, że lokal na parterze i piwnicach budynku zajmowany przez [...] sp. z o.o. nie jest użytkowany od końca stycznia 2020 r. Wypełniono więc obowiązek zakazu użytkowania budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazać jednak należy, iż do organu nadzoru budowlanego, do dnia dzisiejszego, nie wpłynęły żadne dokumenty potwierdzające usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. P. w W. przez Miasto [...].

W związku z przedstawionym stanem faktycznym i prawnym, Wojewoda stwierdził, że decyzja Starosty [...] z [...] września 2020 r. wydana w przedmiotowej sprawie nie narusza art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. z art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n

Skargę na powyższą decyzję wywiodła, reprezentowana przez adwokata, [...] sp. z o.o. i Partnerzy sp. j., której firma została zmieniona wpisem w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z 26 kwietnia 2021 r. na: Spółka [...] i Partnerzy Spółka Jawna (dalej: Spółka).

W skardze podniesiono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 33 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że zakres zastosowania tych przepisów odnosi się wyłącznie do nieruchomości gruntowych a w konsekwencji, że przewidziane tymi przepisami prawo dostępu nie może dotyczyć umieszczenia obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w budynku (w tym w znajdujących się w nim lokalach) posadowionym na nieruchomości objętej wnioskiem, podczas gdy przywołane przepisy znajdują zastosowanie do wszelkich rodzajów nieruchomości w rozumieniu art. 46 k.c., tj. tak do nieruchomości gruntowych, budynkowych jak i lokalowych, pod warunkiem, że umieszczone na nich obiekty i urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej nie są przeznaczone do zapewnienia telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, co skutkowało błędnym przyjęciem bezprzedmiotowości postępowania, a w efekcie utrzymaniem w mocy decyzji Starosty [...], w sytuacji gdy w sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Dalej skarga podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wreszcie, skarga podniosła mającą wpływ na treść skarżonej decyzji obrazę art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania z powodu jego rzekomej bezprzedmiotowości, mającej wynikać z faktu wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzji z [...] października 2018 r. czasowo zakazującej użytkowania budynku przy ul. P. w W., w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty sprawy, gdy fakt czasowego zakazu użytkowania przedmiotowego budynku nie wyklucza ustalenia prawa do korzystania z nieruchomości na zasadzie art. 33 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r., gdyż korzystanie z tego prawa stanie się możliwe dopiero po ustaniu zakazu korzystania orzeczonego decyzją z [...] października 2018 r.

W świetle powyższego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Sąd uznał, że skarga złożona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawową kwestią wymagającą oceny w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem skarżącej Spółki z dnia 17 czerwca 2019 r. było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., którą to kwalifikację przyjęły zgodnie organy orzekające w niniejszej sprawie.

Podkreślić zatem należy, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W doktrynie przyjęto, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W takiej sytuacji można wskazywać, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest bowiem brakiem przedmiotu postępowania powodującym, że nie można wydać decyzji rozstrzygającej na podstawie przepisów prawa materialnego o prawach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Zauważa się, że głównym problemem interpretacyjnym jest zakres pojęcia bezprzedmiotowości, która często jest mylona z bezzasadnością. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego żądanie wnioskodawcy może być bezzasadne, ale nie jest to równoznaczne z bezprzedmiotowością. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. (tak: M.Dyl, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego, Warszawa 2021, s. 526)

Za wyrokiem tut. Sądu z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2210/17, powtórzyć zaś wypada, że ustawowe wyrażenie: "postępowanie stało się bezprzedmiotowe" nie może być uznane za jasne i oczywiste, jeśli ograniczamy się wyłącznie do ustalenia jego językowego znaczenia, a ściśle mówiąc: sensu w języku powszechnym (etnicznym), nazywanym niekiedy językiem potocznym. Znaczenie pojęcia "bezprzedmiotowość", a także sposoby prawidłowego stosowania art. 105 § 1 k.p.a. zostały wszakże wyjaśnione w bardzo bogatym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych. Przede wszystkim należy pamiętać, że art. 105 § 1 k.p.a. przewidujący możliwość umorzenia postępowania administracyjnego stanowi wyjątek od zasady, że rozpoznanie merytoryczne sprawy i rozstrzygnięcie jej co do istoty jest podstawowym obowiązkiem organu administracji (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 808/16, LEX nr 2170822 oraz z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1567/16, LEX nr 2471625, a także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie z 15 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1737/11, LEX nr 1155651 i w Krakowie z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1061/17, LEX nr 2417828). Dlatego też zgodnie z powszechnie przyjętą zasadą rozumowania prawniczego exceptiones non sunt extendendae, przypadki umorzenia postępowania oraz przyczyny jego bezprzedmiotowości - jako wyjątek od zasady - muszą podlegać wykładni dosłownej oraz ścieśniającej, w żadnym zaś razie wykładni rozszerzającej. Inaczej mówiąc umorzenie postępowania administracyjnego powinno nastąpić tylko wówczas, gdy sprawdzono i gdy jest oczywistym, że w określonej sprawie występują przesłanki takiej kwalifikacji, a nie wtedy, gdy organ z jakiejś przyczyny uważa, że nie ma dobrego powodu wydać określonego, zwłaszcza żądanego przez stronę rozstrzygnięcia.

Po drugie, zauważa się, że ściśle rozumiana bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy w danej sprawie brak jest któregokolwiek z trzech elementów materialnego stosunku prawnego (podmiotu, przedmiotu lub podstawy prawnej). Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. mamy więc do czynienia, gdy nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Uzasadnieniem dla umorzenia postępowania jest zatem niemożliwość wydania decyzji. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania może być jedynie formalnym jego zakończeniem, a nie merytorycznym rozstrzygnięciem. Umorzenie postępowania wskutek stwierdzenia braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, który by podlegał konkretyzacji, jako formalne tylko zakończenie sprawy, powinno być traktowane wyłącznie jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2017 r., sygn. akt I OSK 893/17, LEX nr 2417965; z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1089/17, LEX nr 2466931 i z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 2113/16, LEX nr 2467378, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 5 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 109/17, LEX nr 2401655).

Po trzecie wreszcie, bezprzedmiotowości postępowania nie wolno mylić z bezzasadnością rozstrzygnięcia w określony sposób, czy to rozstrzygnięcia o charakterze pozytywnym lub negatywnym dla strony. Bezzasadność żądania strony musi prowadzić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej załatwiającej ją co do istoty, ale będzie to decyzja negatywna (odmawiająca przyznania uprawnień, bądź nałożenia obowiązków). Natomiast bezprzedmiotowość postępowania prowadzi tylko do procesowego zakończenia, z przyczyn formalnych, postępowania administracyjnego w drodze decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2400/16, LEX nr 2400159; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 839/17, LEX nr 2483358 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 830/17, LEX nr 2436411). Bezzasadność żądania strony musi być zatem wykazana zasadniczo w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż będzie to niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc przedstawione zasady rozumienia bezprzedmiotowości do realiów rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku Spółki z dnia 17 czerwca 2019 r. nie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Wszystkie trzy kluczowe elementy materialne stosunku prawnego zostały stwierdzone w prowadzonym postępowaniu i co do zasady nie były kwestionowane przez organy. Stroną postępowania była skarżąca [...] sp. o.o. i Partnerzy sp.j. będąca operatorem telekomunikacyjnym. Przedmiotem postępowania była z kolei możliwość umieszczenia na nieruchomości urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej służących zapewnieniu usług innym nieruchomościom. Przedmiotem stosunku prawnego jest więc niekwestionowany obowiązek uzyskania zgody właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości na umieszczenie obiektów i urządzeń na nieruchomości. Nie ma też wątpliwości, że istnieje materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia. W myśl art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest obowiązany umożliwić operatorom, podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, oraz jednostkom samorządu terytorialnego wykonującym działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Stosownie do art. 33 ust. 3 tej ustawy, warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która jest zawierana na piśmie w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem o jej zawarcie. Jeżeli natomiast w terminie, o którym mowa w ust. 3, nie zostanie zawarta umowa, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (ust. 7).

Mimo tych okoliczności Wojewoda [...] podzielił pogląd Starosty [...], że postępowanie w przedmiocie umożliwienia operatorowi telekomunikacyjnemu umieszczenia urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej na nieruchomości jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Analiza wydanych w sprawie decyzji wskazuje jednak, że umarzając postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. organy w rzeczywistości poddały zgłoszony przez Spółkę wniosek merytorycznemu badaniu w kontekście warunków ustalonych cytowanym wyżej przepisem art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. Przyjęty przez organ odwoławczy brak możliwości poddania pod rozwagę umiejscowienia urządzeń na nieruchomości zabudowanej budynkiem stanowiącym własność [...], z uwzględnieniem propozycji umiejscowienia urządzeń w wyodrębnionych lokalach, jako wykraczający poza zakres pojęcia nieruchomości, o której mowa w tym przepisie, w rzeczywistości jest merytoryczną oceną wypełnienia przesłanki przedmiotowej.

Drugim argumentem, jaki posłużył organom umorzeniu postępowania stała się okoliczność wyłączenia z użytkowania całego budynku z uwagi na nieusunięcie stwierdzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Kwestia ta jednak – przy uwzględnieniu pozostawionych w budynku innych instalacji oraz zaistniałych uwarunkowań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa użytkowania obiektu - wymaga rozważenia na etapie merytorycznego rozpoznania wniosku. Nie sposób natomiast uznać, by argument ten mógł świadczyć o bezprzedmiotowości zainicjowanego przez Spółkę postępowania.

Powyższe uzasadnia stwierdzenie o braku oczywistej niemożliwości wydania decyzji w przedmiocie żądania Spółki co do umieszczenia na nieruchomości urządzeń telekomunikacyjnych. Zdaniem Sądu, dopuszczalność prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego nie może być uwarunkowana spełnieniem materialnoprawnych warunków ustalonych przepisem art. 33 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. w zw. z art. 124 i art. 124a u.g.n. Odmowne zaś rozpatrzenie wniosku powinno skutkować wydaniem decyzji merytorycznej a nie umorzeniem postępowania.

Konkludując, Sąd zauważa, że powody umorzenia postępowania wskazane w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej były de facto oceną merytoryczną złożonego przez Spółkę wniosku z uwagi na brak spełnienia warunków ustalonych przepisem art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. Świadczy to o naruszeniu art. 105 § 1 k.p.a., co słusznie podnosi w skardze skarżąca Spółka, naruszenie to zaś miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wydanie decyzji merytorycznej pozwoli na odniesienie się do wszystkich warunków ustalonych przywołanymi przepisami ustawy z dnia 7 maja 2010 r.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany zatem będzie wziąć pod rozwagę powyższe rozważania i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu o art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił również decyzję organu wydaną przez organ pierwszej instancji uznając, że uchybienia wymienione wyżej dotyczą obu wydanych w sprawie decyzji. O zwrocie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

-----------------------

11