Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1891/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 96 ust 1 , ust 6, art 96a ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2012r. – zaskarżoną skargą przez A.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2011r. o ustaleniu kosztów wydalenia skarżącego i zobowiązaniu do uiszczenia kwoty 9 574, 91 zł do kasy lub na konto bankowe [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu 15 maja 2010r. podczas kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Polski funkcjonariusze Straży Granicznej zatrzymali A. W. w związku z nielegalnym pobytem na terytorium Polski. Sąd Rejonowy [...] w dniu [...] maja 2010r. wydał postanowienie o umieszczeniu A. W. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w P. Wojewoda [...] w dniu [...] maja 2010r. podjął decyzję o wydaleniu cudzoziemca. W dniu 2 czerwca 2010r. A. W. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z [...] sierpnia 2010r. Szef odmówił nadania stronie statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i stwierdził brak przesłanek do udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany. Rozstrzygnięcie to w dniu [...] sierpnia 2011r. utrzymała Rada do Spraw Uchodźców. Strona wniosła skargę na ww decyzję, który postanowieniem z 16 lutego 2012r. (sygn. akt V SA/Wa 2330/11) wstrzymał jej natychmiastowe wykonanie.

Dalej organ przytoczył art. 96 ust. 1 (według którego koszty wydalenia cudzoziemca, w wyłączeniem przypadków, o których mowa w ust. 2-3, ponosi cudzoziemiec) i jego ust. 6 (który wymienia jakie koszty zalicza się do kosztów wydalenia cudzoziemca) oraz art. 96a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach (według którego wojewoda, który wydał decyzję dotyczącą kosztów wydalenia, może ją zmienić, w przypadku gdy po jej wydaniu, koszty wydalenia uległy zmianie). Nadto wskazał na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania niektórych kosztów wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił, że: 1) zaskarżona decyzja weszła do obrotu prawnego w dniu 16 listopada 2011r., tj. w dniu doręczenia jej uwierzytelnionej kserokopii stronie, pod adresem: ul. [...] w W. Oryginał decyzji wraz z pismem z 11 lipca 2011 został przesłany początkowo do strony na adres ul. [...],[...], Pakistan. W tym czasie cudzoziemiec przebywał jednak w Polsce, tak więc podjęcie powyższej próby doręczenia decyzji nie można uznać za prawidłowe. W dniu 31 października 2011r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo zainteresowanego, w którym podał adres zamieszkania w Polsce. Na adres ten przesłano uwierzytelnioną kserokopię decyzji z [...] lipca 2011r., którą strona odebrała 16 listopada 2011r. Zdaniem organu żaden przepis, w tym i art. 109 § 1 K.p.a. nie warunkuje skuteczności doręczenia decyzji od doręczenia jej oryginału. W tym miejscu organ powołał się na orzeczenia NSA z: 10.10.2003r., II SA 13/03, Lex nr 149501 i 9.09.2010r., II OSK 1340/09, Lex nr 746475); 2) z art. 96 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach wynika, że do kosztów wydalenia zalicza się nie tylko koszty doprowadzenia do granicy, ale również koszty samego postępowania i czynności postępowaniu towarzyszących. Nadto wyliczenie zawarte w ww artykule nie stanowi katalogu zamkniętego, na co wskazuje użycie sformułowania "w szczególności". Również powołane rozporządzenie, jak wskazuje jego nazwa, dotyczy sposobu obliczania jedynie niektórych kosztów wydalenia. Organ nie podziela twierdzenia strony, że określenie kosztów wydalenia cudzoziemca jest dopuszczalne dopiero w przypadku wykonania decyzji o wydaleniu. Powołane przepisy nie wiążą możliwości wydania decyzji dotyczącej kosztów wydalenia z faktycznym wydaleniem cudzoziemca z terytorium RP (tak wyrok WSA z 5.04.2011r., sygn. akt V SA/Wa 2162/10). Tak więc pomimo niewykonania dotychczas ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji orzekającej o wydaleniu cudzoziemca prawnie dopuszczalne jest obciążenie go kosztami wydalenia, poniesionymi dotychczas. Dotychczas zostały poniesione koszty związane z postępowaniem w sprawie wydalenia cudzoziemca, pobraniem odcisków linii papilarnych, koszty wykonania fotografii, pobytu w strzeżonym ośrodku oraz koszty badań lekarskich. Łączna kwota dotychczas poniesionych kosztów wydalenia strony 9 574,91 jest prawidłowa. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów i decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.

A. W. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie w części orzekającej o zobowiązaniu skarżącego do poniesienia kosztów pobytu w strzeżonym ośrodku w okresie od 2 czerwca 2010r. do 14 maja 2011r., tj. w okresie kiedy toczyło się wobec skarżącego postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, a to art. 96 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania niektórych kosztów wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez bezzasadne obciążenie skarżącego kosztami wydalenia obejmującymi koszt pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców i Aresztu w celu Wydalenia w P. w okresie kiedy skarżący był już stroną postępowania o nadanie statusu uchodźcy, tj. od dnia 2 czerwca 2010r. do dnia 14 maja 2011r.; 2) przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich kosztów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, - art. 9 i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak wyczerpującego poinformowana skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jego obowiązków i niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji okoliczności, w oparciu o które organ uwzględnił w ramach kosztów wydalenia – koszty pobytu w Strzeżonym Ośrodku dal Cudzoziemców i Aresztu w Celu Wydalenia w P. w okresie kiedy skarżący był stroną postępowania o nadanie statusu uchodźcy, tj. od 2 czerwca 2010r. do 14 maja 2011r.,

- art. 109 § 1 K.p.a. przez błędne przyjęcie, iż decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona podczas, gdy decyzja ta nie została doręczona skutecznie do dnia złożenia niniejszej skargi. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując tym samym stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2012r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto i naruszeń, które Sąd byłyby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Z przedstawionego stanu sprawy i akt sprawy wynika, że decyzją z [...] maja 2010r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu skarżącego z terytorium Polski. W dniu 2 czerwca 2010r r. skarżący wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, utrzymaną w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] sierpnia 2011 r., odmówiono skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i stwierdzono brak przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W międzyczasie Wojewoda [...] wydał decyzją z [...] lipca 2011r. o obciążeniu skarżącego kosztami wydalenia i zobowiązaniu do wpłaty kwoty 9 574,91 zł do kasy lub na konto [...] Urzędu Wojewódzkiego we W. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Dalej, decyzja z [...] maja 2010r. była przedmiotem oceny w sprawie stwierdzenia jej nieważności, w której podjęto decyzję z [...] maja 2012r. o odmowie stwierdzenia nieważności, utrzymaną - w postępowaniu odwoławczym - w mocy decyzją z [...] lutego 2013r.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573), który stanowi, że koszty wydalenia cudzoziemca [...], ponosi cudzoziemiec. Do kosztów wydalenia cudzoziemca – zgodnie z art. 96 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach – zalicza się w szczególności koszty: postępowania, pobrania odcisków linii papilarnych oraz koszty wykonania fotografii, pobytu w strzeżonym ośrodku lub areszcie w celu wydalenia, badań lekarskich, pomocy udzielonej przez państwo członkowskie Unii Europejskiej w związku z zastosowaniem tranzytu drogą powietrzną przez jego terytorium, jego przejazdu do granicy albo do granicy państwa, do którego się udaje lub zostaje doprowadzony, lub do portu lotniczego albo morskiego tego państwa i doprowadzenia do granicy. Szczegółowy sposób obliczania niektórych kosztów wydalenia reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania niektórych kosztów wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr , poz.). Wysokość kosztów wydalenia cudzoziemca, podmioty zobowiązane do uiszczenia należności z tytułu ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia ustala, w drodze decyzji, wojewoda właściwy do wydania decyzji o wydaleniu. Wojewoda, który wydał decyzję dotyczącą kosztów wydalenia, może ją zmienić, w przypadku gdy po jej wydaniu, koszty wydalenia uległy zmianie (art. 96a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach).

Organ stosownie do przytoczonych regulacji obciążył skarżącego kosztami wydalenia. W przedstawionych okolicznościach sprawy niewątpliwie zaistniała podstawa do wydania decyzji w tym przedmiocie. Na kwotę wyliczonych kosztów wydalenia złożyły się koszty: postępowania w sprawie o wydalenie, pobierania odcisków linii papilarnych oraz koszty wykonania fotografii, konwoju do Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i Aresztu w Celu Wydalenia w P. i pobytu w nim w celu wydalenia. Powyższe przeczy twierdzeniom skarżącego, jakoby naliczenie kosztów wydalenia nastąpiło w sposób niewłaściwy i całkowicie pobieżny. Prawidłowo obliczono wysokość kosztów, co obrazuje spis kosztów wchodzący w zakres zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.

W kontekście zarzutów i treści skargi należy jeszcze podkreślić, że: - po pierwsze nie można zgodzić się z argumentacją skargi, jakoby decyzja organu pierwszej instancji nigdy nie została doręczona skutecznie skarżącemu. Faktem jest, że organ najpierw wysłał decyzję o obciążeniu skarżącego kosztami wydalenia na adres skarżącego w Pakistanie. Jednak, po powzięciu adresu pobytu skarżącego w Polsce, wysłał i na ten adres uwierzytelnioną kserokopię decyzji z [...] lipca 2011 r. W dniu 16 listopada 2011r. kserokopię tę odebrał skarżący i skorzystał z prawa wniesienia odwołania, a w dalszej perspektywie i z prawa wniesienia skargi. Zatem przez doręczenie uwierzytelnionej kserokopii decyzji nie doszło do uszczuplenia praw skarżącego, a dopuszczalności takiego sposobu doręczenia nie neguje orzecznictwo sądów administracyjnych, którego przykładem jest orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2009 r. (sygn. akt II OSK 1340/09, publ. Lex nr 746475) powołane przez organ w zaskarżonej decyzji; - po drugie twierdzenie skarżącego co do braku podstaw do obciążenia go kosztami wydalenia, z racji niezasadnego – zdaniem skarżącego - orzeczenia o wydaleniu skarżącego z Polski, jest bezpodstawne. Decyzja o ustaleniu kosztów wydalenia jest pochodną decyzji o wydaleniu. Innymi słowy, podstawą do wydania decyzji o kosztach wydalenia jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji o wydaleniu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Mianowicie w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2010 r. o wydaleniu skarżącego z terytorium Polski. I ta okoliczność była miarodajna dla przedmiotowej sprawy. Zatem wszelkie zarzuty jakie skarżący sformułował pod adresem postępowania w sprawie wydalenia, musiały pozostać poza rozważaniami Sądu, jako wykraczające poza granice sprawy zakreślonej skargą; - po trzecie nie ma racji skarżący twierdząc, że w sytuacji gdy do wydalenia nie doszło brak było podstaw do ustalenia kosztów wydalenia. Cytowane przepisy ustawy o cudzoziemcach w żaden sposób nie wiążą możliwości wydania decyzji dotyczącej kosztów wydalenia z faktycznym wydaleniem cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pod. wyrok WSA z 5.05.2011r., sygn. akt V SA/Wa 2162/10). Decyzja wojewody o ponoszeniu kosztów wydalenia cudzoziemca obejmować może koszty wyłożone przez organy administracji publicznej na dzień jej wydawania, a stosownie do okoliczności wojewoda, który wydał decyzję dotyczącą kosztów wydalenia, może ją zmienić, w przypadku gdy po jej wydaniu, koszty wydalenia uległy zmianie (art. 96 i art. 96a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach). Z wyszczególnionych wyżej kosztów postępowania wynika, że są to koszty wyłożone przez organy administracji publicznej, niezależnie od tego, iż do wydalenia skarżącego z Polski nie doszło. Nadto dokumentacja sprawy i treść zaskarżonej decyzji oraz stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, bez wątpienia dowodzą, że umieszczenie skarżącego w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców i Areszcie w Celu Wydalenia w P. nastąpiło celem wydalenia. Niezasadnym zatem jest twierdzenie jakoby zobowiązanie do uiszczenia kosztów obejmujących pobyt skarżącego w ww Ośrodku z powodu zainicjowania przez skarżącego postępowania o nadanie statusu uchodźcy za okres od 2 czerwca 2010r. do 14 maja 2011r. było nieprawidłowe, tym samym niezgodne z prawem;

- po czwarte bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów postępowania. Sprawa została wyjaśniona w sposób wyczerpujący, czyli w stopniu kwalifikującym się do ostatecznego rozstrzygnięcia. Przy jej rozpoznawaniu miano na uwadze okoliczności podnoszone przez skarżącego, a związane z postępowaniem o nadanie statusu uchodźcy, w szczególności złożenie przez skarżącego w dniu 2 czerwca 2010 r. wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Również uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.