Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 592/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37k ust. 1 pkt 1, art. 37j ust. 1, art. 37l ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j.
article: 150a ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 135, art. 145  par. 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez E. Ł., jest decyzja Wojewody [...] z dnia 9 października 2007 r., nr [...], oparta o przepis art. 150a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 37k ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] dnia 13 sierpnia 2007 r., nr [...], dotyczącą odmowy przyznania skarżącemu E. Ł. prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem 1 stycznia 2002 r.

Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych:

E. Ł., ur. w dniu 1 stycznia 1939 r., zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 26 maja 1992 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia 25 listopada 1993 r. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w G. przyznał E. Ł. prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych do czasu nabycia prawa do emerytury, w związku z udokumentowaniem okresu zatrudnienia wynoszącego 36 lat, 6 miesięcy i 12 dni, natomiast na mocy decyzji tegoż organu z dnia 12 lutego 1997 r. E. Ł. zostało przyznane od dnia 1 stycznia 1997 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych, który to zasiłek przedemerytalny pobierał do dnia 31 grudnia 2003 r., tj. do daty nabycia prawa do emerytury. W związku ze złożonym w dniu 25 września 2001 r. wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego z dniem 1 stycznia 2002 r., tj. od dnia ukończenia 63 lat życia, Starosta [...] decyzja z dnia 8 stycznia 2002 r. orzekł o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego z dniem 1 stycznia 2002 r. w wysokości 90% emerytury. Decyzja ta następnie, w wyniku wznowionego postępowania, została uchylona decyzją z dnia 31 stycznia 2002 r., orzekającą jednocześnie o przyznaniu E. Ł. z dniem 1 stycznia 2002 r. świadczenia przedemerytalnego w wysokości 200% kwoty zasiłku. Wobec uchylenia tej decyzji przez Wojewodę [...] decyzją z dnia 11 marca 2002 r., wydaną na skutek wniesionego odwołania, Starosta [...] decyzją z dnia 26 marca 2002 r., nr [...], odmówił przyznania E. Ł. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia 6 maja 2002 r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 7 października 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1282/02 oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję.

W dniu 6 lutego 2006 r. E. Ł. złożył kolejny wniosek dotyczący świadczenia przedemerytalnego, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., w związku z czym Starosta [...] decyzją z dnia 3 marca 2006 r. orzekł o odmowie przyznania dochodzonego świadczenia. Decyzja ta, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia 11 kwietnia 2006 r., zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Op 243/06, z uwagi na niewyjaśnienie jednoznacznie treści żądania strony, poprzez nieustalenie, czy pismo stanowi wyłącznie wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia przedemerytalnego czy też wniosek o wzruszenie decyzji ostatecznych, na podstawie których E. Ł. pobierał do 31 grudnia 2003 r. zasiłek przedemerytalny.

W związku z uzyskaniem w toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśnienia strony, że pismo z dnia 6 lutego 2006 r. należy traktować jako wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, Starosta [...] odmawiając uwzględnienia wniosku, w uzasadnieniu decyzji z dnia 13 sierpnia 2007 r., po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że E. Ł. w dniu 1 stycznia 2002 r. ukończył 63 lata życia i udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 36 lat, 5 miesięcy i 21 dni. Przytaczając treść art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., organ stwierdził, że strona do dnia 12 stycznia nie spełnia warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w okresie od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. pobierała zasiłek przedemerytalny, natomiast z dniem 1 stycznia 2004 r. nabyła prawo do emerytury.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. Ł. podniósł, że w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. dodano od dnia 1 listopada 2005 r. do ustawy o promocji zatrudnienia przepis art. 150a, umożliwiający nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego uzyskania pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., pod warunkiem złożenia wniosku do dnia 28 lutego 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 9 października 2007 r. Wojewoda [...], podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, stwierdził, iż zgodnie z powołanym jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepisem art. 150a ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia. Dalej organ stwierdził że warunki, o jakich mowa w art. 150a ust. 1 pkt 1 określa art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r. stanowił, ze świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli:

1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub

3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Organ wskazał, że osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w trybie art. 150a zarówno obecnie, jak i w dniu spełniania warunków ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., nie musiały być zarejestrowane i posiadać status bezrobotnego. Ważne, zdaniem organu jest, by osoby te do 12 stycznia 2002 r. spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w tym również do statusu bezrobotnego czyli np. nie mogły być zatrudnione). Organ przyjął, że E. Ł. ukończył wiek 63 lat w dniu 1 stycznia 2002 r. i do 12 stycznia 2002 r. udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 36 lat, 5 miesięcy i 21 dni, jednak do 12 stycznia 2002 r. nie spełnił warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, gdyż w okresie od 1 stycznia 1997 r. do 31 grudnia 2003 r. pobierał zasiłek przedemerytalny, zaś z dniem 1 stycznia 2004 r. nabył prawo do emerytury i nie był osobą bezrobotną., podczas gdy zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., bezrobotnym jest osoba, która m.in. nie nabyła prawa do emerytury i nie pobiera zasiłku przedemerytalnego.

W skardze na powyższą decyzję E. Ł. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i merytoryczne rozpoznanie sprawy co do formy i sposobu już przyznanego świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku w wysokości 200% za okres od 1 stycznia 2002 r. do 1 stycznia 2004 r. "na podstawie art. 6 pkt 6 ppkt a i b i art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r.", powołując się na zapadłe wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.03.2005 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 lipca 2006 r. Powyższym decyzjom zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że bezzasadne pozbawienie zasiłku dla bezrobotnych dotknięte jest wadą, która powinna skutkować stwierdzeniem nieważności również decyzji Starosty [...] "z dnia 26 lutego 2002 r., nr [...]". Ponadto zarzucił błąd w ustaleniu okresu zatrudnienia oraz nierespektowanie przepisów art. 37k ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o prawie do świadczenia przedemerytalnego. W obszernym uzasadnieniu przedstawił przebieg dotychczasowych postępowań, dotyczących przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego podając, iż nie zapadła dotychczas pozytywna decyzja w tej kwestii, pomimo, że początkowo organ przyznał prawo do tego świadczenia, a wcześniej – na wniosek tego organu – ZUS wydał decyzję z dnia 26 listopada 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości emerytury, w której ustalił staż pracy wynoszący 44 lata, 9 miesięcy i 28 dni, w tym 39 lat i 9 miesięcy okresów składkowych oraz 5 lat okresów nieskładkowych. Ponadto skarżący powtórzył motywy podnoszone wcześniej w odwołaniu, wskazując, że złożył kolejny wniosek po zapadłym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w wyniku którego dodany został do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przepis art. 150a, jednak brak jest dotychczas pozytywnej decyzji w kwestii prawa do świadczenia przedemerytalnego za okres od 1 stycznia 2002r. do 1 stycznia 2004 r. Na zakończenie skarżący wniósł o rozstrzygniecie sprawy według prawa obowiązującego w dniu, w którym złożył wniosek i została wydana pozytywna decyzja na jego rzecz.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Sądem skarżący sprecyzował, że domaga się rozpoznania wniosku złożonego w roku 2006, będącego ponownym wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, gdyż poprzedni wniosek został rozpoznany w oparciu o przepisy ustawy, która została następnie zmieniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej kryterium legalności, umożliwia sądowi administracyjnemu, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Oznacza to, że sąd poprzez uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności eliminuje z obrotu prawnego decyzje wydane z naruszeniem prawa powodującym nieważność lub takim, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może zatem, jak chce skarżący, orzekać merytorycznie co do istoty sprawy. Może tylko ocenić, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co powinno skutkować jej uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności. Stosownie przy tym do treści art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poza tym, zgodnie z art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w tym przepisie jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających.

Rozpatrując wniesioną skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną jej wydania.

Od razu należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego stanowił art. 150a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia, który stwierdza, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia.

W tym miejscu, z uwagi na problematykę stanowiącą przedmiot rozpoznawanej sprawy i w związku z faktem, że przepis art. 150a ustawy o promocji odsyła w swej treści do nieobowiązującej już w chwili orzekania w sprawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) w jej brzmieniu na dzień 31 grudnia 2001 r., niezbędnym jest przedstawienie analizy treści tej ustawy w ujęciu historycznym, a w szczególności tych norm w niej zawartych, które pozostają w związku z regulacją objętą przepisem art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia.

Przypomnieć zatem trzeba, że zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne wprowadzone zostały do ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r., Nr 1, poz. 1, tekst jedn. Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211) na mocy art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 147, poz. 687), którym dodano rozdział 3c, noszący początkowo tytuł "Zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne".

Według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 2001 r., na zasadzie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli (w przypadku mężczyzny):

1) osiągnęła wiek co najmniej 63 lata i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 60 lat oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub

3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 40 lat, lub

4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 ze zm.).

Dodatkowe rozwinięcie tych zasad przewidywał przepis art. 37l ust. 1 tej ustawy, który stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia. W świetle tego przepisu wskazać trzeba, że normował on kilka odrębnych sytuacji dotyczących – po pierwsze prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz – po wtóre – prawa do świadczenia przedemerytalnego. W odniesieniu do zasiłku przedemerytalnego określał, że prawo do tego zasiłku przysługuje osobie, która posiadała warunki do jego nabycia w dacie rejestracji, albo posiadała te warunki bądź je spełniła w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Analogicznie, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie, która posiadała warunki do jego nabycia w dniu rejestracji, albo warunki te posiadała lub spełniła w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych bądź też w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego.

Na gruncie powyższych uregulowań nie można nie dostrzec, iż do dnia 31 grudnia 2001 r. ustawodawca dopuszczał możliwość przekształcenia pobieranego zasiłku przedemerytalnego w świadczenie przedemerytalne, jeśli w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego pobierająca go osoba spełniła warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Wynikało to wprost z unormowania art. 37l ust. 1 in fine. Zauważyć przy tym trzeba, że z oczywistych względów w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego nie mogły spełnić się te spośród warunków wymienionych w cytowanym wyżej art. 37k ust. 1, które związane były ze zdarzeniami umiejscowionymi przez ustawodawcę w czasie przeszłym. Dotyczy to w szczególności przesłanek z art. 37k ust. 1 pkt 3 i 4, które wiążą się z konkretną datą tj. rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy bądź z dniem 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy. To właśnie w tych konkretnych, a nie w innych, późniejszych datach, przesłanki powyższe musiały zaistnieć. W konsekwencji zatem stwierdzić wypada, iż przepis art. 37l ust. 1 w części dotyczącej spełnienia się przesłanek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego nie mógł mieć w ogóle zastosowania w odniesieniu do przesłanek z art. 37k ust. 1 pkt 3 i 4. Najbardziej reprezentatywnym warunkiem, jaki mógł spełnić się w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego, był natomiast warunek określony w art. 37 ust. 1 pkt 1, dotyczący osiągnięcia stosownego wieku i posiadania okresu uprawniającego do emerytury. W okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego warunek ten mógł polegać tylko na osiągnięciu stosownego wieku, skoro już dla nabycia zasiłku przedemerytalnego konieczne było posiadanie okresu uprawniającego do emerytury, o czym stanowił bezpośrednio przepis art. 37j ust. 1 określający, iż zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury.

Od dnia 1 stycznia 2002 r., w wyniku nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), ogłoszonej w dniu 29 grudnia 2001., zlikwidowano instytucję zasiłku przedemerytalnego. Ponadto w sposób istotny zmieniono brzmienie art. 37k ust. 1 oraz 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Począwszy od 1 stycznia 2002 r. przepis art. 37k ust. 1 wskazywał, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli spełniła jednocześnie warunki określone w pkt 1-4 tego przepisu. Natomiast w myśl art. 37l ust. 1 prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2 tej ustawy osoby, które przed dniem wejścia jej w życie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.

Powyższe przepisy miały zasadnicze znaczenie w zakresie możliwości przekształcania po dniu 1 stycznia 2002 r. dotychczas pobieranego zasiłku przedemerytalnego w świadczenie przedemerytalne, gdyż likwidując zasiłki przedemerytalne ustawodawca w powołanym art. 11 ust. 2 ustalił jednocześnie status quo tych osób, którym prawo do tego zasiłku już przysługiwało. Poza tym uzyskanie prawa do świadczenia przedemerytalnego powiązano w art. 37k ust. 1 przede wszystkim z wymogiem uzyskania statusu bezrobotnego i uprawnieniem do zasiłku dla bezrobotnych, jak również z posiadaniem okresów zatrudnienia bądź okresów uprawniających do emerytury, natomiast a w art. 37l ust. 1 - dodatkowo z dniem rejestracji.

W następstwie wydania kolejnej nowelizacji, na mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 65), ustalono, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia.

Konstytucyjność pierwszej z wymienionych nowelizacji była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który podkreślając zbyt krótki, bo wynoszący dwa dni okres vacatio legis i wskazując, że długości tego terminu musi być dostosowana do potrzeb danej regulacji prawnej, a czternastodniowy jej okres uważany jest (także przez polskiego prawodawcę) jedynie za standardowy tzn. poprawny, bo wystarczający w typowych warunkach, w punkcie 2 wyroku z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/2002, ogłoszonego w dniu 12 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 59, poz. 517), orzekł o niezgodności z Konstytucją w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i". Na mocy art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, z dniem 12 kwietnia 2005 r. przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej otrzymał zatem brzmienie: "Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach (...).

Ostatecznie ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu działaniu bezrobociu została uchylona mocą art. 151 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia. Uchylając tę ustawę ustawodawca postanowił równocześnie w sposób jednolity i kompleksowy uregulować zagadnienie przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych wydając nową ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2004 r. (art. 2 -12, 14, 16, 18, 20, 21, 23, 25 ust. 1 - 4 i 6 oraz art. 26 -28 weszły w życie dopiero 1 sierpnia 2004 r.).

Z kolei przepisem art. 1 pkt 76 ustawy z dnia z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366) dodano do ustawy o promocji zatrudnienia przepis art. 150a, stanowiący, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia (ust. 1), przy czym prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (ust. 2), prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r., nie wcześniej jednak niż od 1 stycznia 2002 r. (ust. 3), osobie, o której mowa w ust. 2, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r. (ust. 4), natomiast osoba uprawniona może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego do 28 lutego 2006 r., do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy (ust. 5), natomiast starosta rozpatruje wnioski, o których mowa w ust. 5, wydaje decyzje oraz wypłaca z Funduszu Pracy zasiłek przedemerytalny albo świadczenie przedemerytalne za okres do dnia 31 lipca 2004 r. (ust. 6).

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/2005 (OTK-A 2006 Nr 8, poz. 106), nowa redakcja art. 150a ust. 1, w której słowo "bezrobotnych", użyte w art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002 r., zastąpiono słowem "osoba", oraz art. 150a ust. 3, w którym pominięto użyte w art. 3 ust. 2 tej ustawy słowa "od następnego dnia po złożeniu wniosku" zastępując je słowami "za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w ustawie", zawiera nowe regulacje korzystniejsze dla osób składających wnioski o przyznanie prawa do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego.

Analiza przytoczonego wyżej przepisu art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia prowadzi, zdaniem Sądu, do wniosku, iż objęte zostały nim wszystkie osoby, które do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniły wszystkie przesłanki materialnoprawne do nabycia zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, określone w przepisach art. 37j lub art. 37k, przy uwzględnieniu art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., a w konsekwencji miałyby prawo skorzystać z prawa do tych świadczeń, gdyby złożyły wniosek w czasie obowiązywania wskazanych norm prawnych. Tym samym poddając reżimowi nieobowiązującej już ustawy zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych osobom, które do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniały wymogi określone tym aktem prawnym w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., ustawodawca doprowadził w istocie do zniwelowania wszelkich konsekwencji spowodowanych skróconym okresem vacatio legis w odniesieniu do wszystkich osób, a nie jedynie wąskiej grupy bezrobotnych, pod warunkiem złożenia wniosku w określonym, materialnoprawnym terminie, który upływał z dniem 28 lutego 2006 r.

Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że przedmiotem żądania skarżącego było przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego właśnie w omawianym trybie. Taka intencja wynika zarówno z treści wniosku z dnia 9 lutego 2006 r., jak i odwołania oraz skargi, w których konsekwentnie, obok wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., skarżący wskazuje również przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia oraz określa, ze ubiega się o świadczenie przedemerytalne za okres od 1 stycznia 2002r. do 1 stycznia 2004 r., wywodząc, iż w grudniu 2001 r. pobierał zasiłek przedemerytalny i posiada stosowny wiek niezbędny do uzyskania tego świadczenia. Oceniając skuteczność wniesienia tego wniosku, zdaniem Sądu, zasadnie organy obu instancji oparły podjęte rozstrzygnięcia o przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia. Podać należy, iż Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powoływanego już wyżej wyroku z dnia 18 września 2006 r., stwierdził, że na skutek wydania tego orzeczenia prawo żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji i przepisów tam powołanych przysługuje osobom, które w roku 2002 złożyły do powiatowych urzędów pracy wniosek o przyznanie im prawa do zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego i wnioski te zostały prawomocnie oddalone na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. oraz art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002 r. Stwierdzić wobec powyższego należy, że wprawdzie skarżący podnosi w skardze, iż "decyzją z dnia 26.03.2000 r. Starosta [...] odmówił skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego powołując się min. na art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r.", i jednocześnie wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia "2002.02.26. [...]", jednak w aktach sprawy brak jest decyzji z dnia 26 marca 2000 r., natomiast w takiej dacie nie mogła zostać wydana decyzja oparta o przepis wprowadzony w roku 2001. Brak jest również wskazywanej decyzji Starosty [...] z dnia 26 lutego 2002 r. Natomiast decyzją, którą rozstrzygnięto wniosek o świadczenie przedemerytalne, złożony w dniu 25 września 2001 r., była decyzja Starosty [...] z dnia 26 marca 2002 r., nr [...], oparta o przepisy art. 37k ust. 1 pkt 1 i art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, utrzymana następnie w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia 6 maja 2002 r., w odniesieniu do której tut. Sąd oddalił skargę wyrokiem z dnia 7 października 2004 r. Zbieżność dat i numerów podawanych przez skarżącego świadczy o tym, iż zostały one powołane omyłkowo, podczas gdy w istocie chodzi o tę właśnie decyzję Starosty [...]. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w decyzji tejże organ nie powoływał się jednak na przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Z tego względu skarżący nie należy do osób uprawnionych do domagania się wznowienia postępowania, wskazanych w powołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r., skoro poprzednio złożony wniosek z roku 2001 został rozstrzygnięty w oparciu o przepisy art. 37k i 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. Brak było zatem podstaw do rozważania możliwości rozstrzygnięcia wniosku z dnia 9 lutego 2006 r. w trybie innym niż zwykły tryb administracyjny, w tym w szczególności w trybie określonym w art. 145a § 1 K.p.a.

Podstawową zatem kwestią, która wymagała rozstrzygnięcia w świetle art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia w związku z art. 37k i 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., było ustalenie, czy do dnia 12 stycznia 2002 r. E. Ł., pobierając zasiłek przedemerytalny, spełnił jedną z przesłanek art. 37k ust 1 pkt 1-4 ustawy. Wynikająca z powyższych rozważań pozytywna odpowiedź na to pytanie już sama w sobie uzasadnia stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Z lektury akt wynika, że skarżący posiadał wymagany przepisami emerytalno-rentowymi okres uprawniający do emerytury, wynoszący zgodnie z art. 27 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Bezsporną w sprawie jest okoliczność, że ten wymóg skarżący spełniał już w dacie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, gdyż – jak już wskazano wyżej – posiadanie okresu zatrudnienia uprawniającego do emerytury było z mocy art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunkiem przyznania tego zasiłku. Marginalnie jedynie można zauważyć, że w okresie od 1 stycznia 1993 r. do 1 stycznia 1999 r., tj. do dnia wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., uregulowania dotyczące uprawnień emerytalno-rentowych zawarte były w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), która w przepisie art. 26 pkt 2 określała wymóg posiadania okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego – łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia – co najmniej 25 lat dla mężczyzn, a zatem uwarunkowania w zakresie wymaganego okresu zatrudnienia nie zostały przez ustawodawcę zmodyfikowane. W niniejszej sprawie nie miałyby zatem zastosowania przepisy art. 150a ust. 2 i ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, gdyż przepisy te dotyczą osób nieposiadających wymaganego okresu zatrudnienia. Tym samym również bez znaczenia dla ustalenia po stronie skarżącego prawa do świadczenia przedemerytalnego pozostawałby ogólny uznany okres zatrudnienia przekraczający wymagane 25 lat. Ponadto nie może być również kwestionowany fakt, że w czasie pobierania zasiłku przedemerytalnego E. Ł. ukończył w dniu 1 stycznia 2002 r. wiek 63 lat, a to oznacza, że do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnił warunek określony w art. 37k ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Poza tym, co również nie jest w sprawie sporne, skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w dniu 9 lutego 2006 r., a zatem w okresie wymaganym przez ustawodawcę, określonym w art. 150a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia.

Z tego względu należało uznać, że skarżący mieści się w grupie podmiotów, które pod rządem ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, należały do adresatów normy opisanej w treści art. 37k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w ich brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., a do których obecnie ma zastosowanie przepis art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia. W tym kontekście nie można uznać za uprawniony odmiennego poglądu, prezentowanego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, jak również przez organ pierwszej instancji. W szczególności nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że w niniejszej sprawie skarżący powinien spełniać warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. W razie przyjęcia poglądu prezentowanego przez organy, norma wynikająca z art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. w zakresie, w jakim dopuszczała możliwość spełnienia warunków do świadczenia przedemerytalnego w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego, byłaby normą pustą.

Mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne i rozważania prawne, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, objęta przez Sąd rozpoznaniem z mocy art. 135 P.p.s.a., wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia w związku z art. 37k ust. 1 pkt 1 i art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w ich brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonego orzeczenia, zawarte w punkcie 2 wyroku, oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a.

Konsekwencją kasacyjnego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku i - o ile w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania nie ulegnie zmianie stan faktyczny sprawy, jaki Sąd przyjął za podstawę rozważań - rozstrzygnięcia sprawy w zakresie przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego poprzez wydanie stosownej decyzji.