Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1884/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11, art. 8  ust. 1, art. 1 pkt 1, art. 1 pkt 2 i 5.
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
article: art. 118, art. 138 ust. 1, art. 129 ust. 1.
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 8 i art. 118 oraz art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej u.g.h.) po rozpatrzeniu odwołania G. sp. z o.o. z siedzibą w W. (skarżąca) od decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 2010 r., w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. [...] marca 2004 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z 18 września 2009 r., spółka G. (zwana także skarżącą) zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], na okres kolejnych sześciu lat.

W związku ze zmianą przepisów organem właściwym w sprawie stał się Dyrektor Izby Celnej w W..

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmówił skarżącej uwzględnienia przedmiotowego wniosku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na ustawę z dnia 19 listopada o grach hazardowych, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. Przywołując przepis art. 8 powołanej ustawy, który stanowi, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba, że ustawa stanowi inaczej Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że zgodnie z art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Jednakże w myśl postanowień art. 118 u.g.h. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Wobec powyższego uregulowania organ stwierdził, że w jego ocenie nie można dokonać przedłużenia przedmiotowego zezwolenia w trybie art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem sprzeciwia się temu przepis szczególny a mianowicie art. 138 ust. 1 u.g.h. według którego zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. (dot. działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy) nie mogą być przedłużane.

Organ podkreślił, że uwzględniając żądanie strony naruszyłby treść ww. art. 138 ust. 1 u.g.h.

W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego oraz błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskazując, że:

1) "zastosowanie art. 138 i 118 w związku z art. 129 u.g.h. i na ich podstawie ustalenie, że zezwolenia nie mogą być przedłużane pomimo, iż wniosek o ich przedłużenie został złożony na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie u.g.h, które to przepisy są sprzeczne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zasada demokratycznego państwa prawnego i wyprowadzone z niej bardziej szczegółowe zasady legislacji i ochrony interesu w toku oraz zasady swobody i wolności działalności gospodarczej) jest w kolizji z zasadami wynikającymi z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.) - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy";

2) Artykułu 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie wskazanych w poniżej wymienionych pkt 3, 4, 5, 6 przepisów postępowania administracyjnego i podatkowego, a także ustawy o grach i zakładach wzajemnych i Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

3) Artykułu 6, art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 35 ustawy - Kodeks Postępowania Administracyjnego poprzez sprzeczne z prawem prowadzenie postępowania w sposób rażąco przewlekły powodując pogorszenie sytuacji prawnej Strony - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy;

4) Artykułu 120 i art. 121 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji sankcjonującej naruszenie przepisów wskazane w pkt 3 powyżej i w pkt 5 poniżej - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy;

5) Naruszenie art. 2, art. 20, art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie art. 138, art. 129 w zw. z art. 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i na ich podstawie ustalenie, że zezwolenia nie mogą być przedłużane pomimo, iż wniosek o ich przedłużenie został złożony na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy, które to przepisy są sprzeczne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zasada demokratycznego państwa prawnego i wyprowadzane z niej bardziej szczegółowe zasady legislacji i ochrony interesu w toku oraz zasada swobody i wolności działalności gospodarczej) oraz jest w kolizji z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 187 z późn. zm.) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy i naruszenie prawa materialnego błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

6) art. 32, art. 34, art. 36, a także art. 24 ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez naruszenie terminów i zasad wydania decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenia przez G. Sp. z o.o. działalności w zakresie gier na automatach w województwie [...] - naruszenie prawa materialnego błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie jak również naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy;

7) naruszenie art. 253a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Dodatkowo strona wniosła "o przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu niniejszego Odwołania i wszystkich dowodów złożonych przez G. Sp. z o.o. wraz z wnioskiem G. Sp. z o.o. czy z jego uzupełnieniami czy zmianami złożonymi w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji".

Dyrektor Izby Celnej w W. w wyniku rozpoznania powyższego odwołania wydał w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzję, w której podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. W decyzji tej ustosunkowując się do zarzutów skarżącej spółki wskazał, że ustawa o grach hazardowych wraz z przepisami wykonawczymi stanowi regulację szczególnej działalności, związanej z urządzaniem i zasadami prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach. Ponad wszelką wątpliwość, działalność ta nie może być prowadzona z uszczerbkiem dla społeczeństwa, bowiem chodzi tu o obszar, który może się stać źródłem wielu zjawisk patologicznych. Interes publiczny wymagał zatem, aby ta działalność najogólniej rzecz ujmując była ograniczana i kontrolowana.

Stwierdził ponadto, że niezależnie od powyższego, wszystkie nakazy oraz zakazy wyrażone w ustawie o grach hazardowych nałożone są z woli ustawodawcy, realizowane poprzez narzucenie ww. ustawą określonych wymagań wobec podmiotów, które chciałyby prowadzić działalność w tym zakresie bądź ją prowadzą. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Choć istotnie w myśl art. 8 Konstytucji RP, jest ona najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba, że Konstytucja RP stanowi inaczej, to jednak nie oznacza to, że organ ma prawo nie uwzględnić obowiązującego przepisu ustawy, uznając go we własnym zakresie za niekonstytucyjny. Zdaniem organu, działając jako organ pierwszej instancji (organ "zezwalający") w przedmiotowej sprawie działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa stosownie do art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 8 u.g.h.

Z kolei niedotrzymanie terminów wynikających z art. 139 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa nie powoduje bezskuteczności czynności podejmowanych przez organ zezwalający pierwszej instancji.

Ustosunkowując się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu dotyczącego przepisów ustawy o grach hazardowych, ze względu na naruszenie w trakcie uchwalania tego aktu prawnego procedury notyfikacyjnej, organ odwoławczy stwierdził, iż nie podziela stanowiska przedstawionego przez skarżącą spółkę.

Fakt, że inicjatywa w sprawie notyfikacji należała do Ministra Finansów oraz to, że ustawa o grach hazardowych nie została dopuszczona do procesu notyfikacji zdaniem organu daje podstawę do przyjęcia, że właściwe organy odpowiedzialne za ten proces stwierdziły brak zapisów technicznych w tym akcie prawnym.

Organ zaakcentował, że potwierdzone to zostało oficjalnie w komunikacie Ministerstwa Finansów, w którym stwierdzono, iż przepisy ustawy o grach hazardowych nie wymagają notyfikacji Komisji Europejskiej, gdyż nie zawierają przepisów technicznych. Przez przepisy techniczne należy bowiem rozumieć, m.in. specyfikacje techniczne i inne wymagania, bądź zasady dotyczące usług, których przestrzeganie jest obowiązkowe w przypadku np. świadczenia usług.

Jak wskazuje organ, istotą przedmiotowej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy w zakresie przedmiotu sprawy owa notyfikacja była obowiązkowa. Wniosek spółki dotyczył bowiem przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i tylko w tym zakresie dopuszczalne jest badanie wpływu problematyki notyfikacyjnej na stosowalność, a zatem możliwość powołania art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, jako podstawy prawnej wydanych decyzji.

W zakresie zastosowania tego przepisu zakaz przedłużenia zezwolenia na prowadzenie gry na automatach o niskich wygranych nie może być bowiem rozpatrywana w kategoriach "gry" jako "towaru" w rozumieniu Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jak również "produktu" w rozumieniu art. 1 pkt 1 powołanej dyrektywy, lecz wyłącznie jako zakaz przedłużenia zezwolenia na wykonywanie "usługi". Należy tu zauważyć, iż ochronie przewidzianej pkt 2 art. 1 dyrektywy podlega wyłącznie "usługa społeczeństwa informacyjnego", która spełnia w trakcie jej świadczenia jednocześnie cztery wymogi:

1) powinna być świadczona za wynagrodzeniem;

2) na odległość;

3) drogą elektroniczną;

4) na indywidualne żądanie odbiorcy usług.

Działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie jest świadczona na odległość i nie jest świadczona drogą elektroniczną. "Droga elektroniczna" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, zaś do usług, które nie są świadczone "na odległość" dyrektywa zalicza usługi świadczone w fizycznej obecności dostawcy i odbiorcy, nawet, jeżeli korzystają oni z urządzeń elektronicznych, a wśród nich wymienia udostępnienie gier elektronicznych w salonie przy fizycznej obecności użytkownika. Zatem działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie mieści się w definicji usługi zawartej w powołanej dyrektywie.

Zdaniem organu, kwestionowany przepis ustawy, tj. art. 138 ust. 1 ugh nie stanowi także specyfikacji technicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 3 dyrektywy "specyfikacja techniczna" oznacza specyfikację zawartą w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności. Termin "specyfikacja techniczna" obejmuje także metody produkcji oraz przetwórstwa stosowanego w stosunku do produktów rolniczych, zgodnie z art. 38 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, produktów przeznaczonych do spożycia przez człowieka oraz zwierzęta, oraz produktów leczniczych określonych w art. 1 dyrektywy Rady 65/65/EWG, jak również metody produkcji oraz przetwarzania odnoszące się do innych produktów, gdzie mają one wpływ na ich charakterystykę.

Organ odwołał się także do sprawy C-267/03 Lars Lindberg, gdzie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że pojęcie specyfikacji technicznej zakłada, iż krajowy przepis odnosi się zawsze do produktu lub jego opakowania, a zatem ustala jedną z wymaganych cech produktu. Przy czym TSUE odnosił to do regulacji dotyczących przedsiębiorstw zajmujących się świadczeniem usług bazujących na automatach do gier. Odnośnie zaś zakwalifikowania przepisów do innych wymagań stwierdził, iż w myśl art. 1 pkt 4 dyrektywy "inne wymagania" to wymagania inne, niż specyfikacje techniczne, nałożone na produkt w celu ochrony, w szczególności konsumentów i środowiska, które wpływają na jego cykl życiowy po wprowadzeniu go na rynek, takie jak warunki użytkowania, powtórne przetwarzanie, ponowne zastosowanie lub składowanie, gdzie takie warunki mogą mieć istotny wpływ na skład lub rodzaj produktu lub jego obrót. Jednakże przepisy krajowe podlegające ocenie Trybunału wyłączały możliwość urządzania gier na określonych rodzajowo automatach i w tym zakresie odnosiły się do produktu. Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie dotyczyły przedłużenia zezwolenia dotyczącego prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, nie odnoszą się zaś do automatów do gier.

Na powyższą decyzję G. sp z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, o stwierdzenie ich nieważności oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:

I. W zakresie prawa krajowego

1. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oparcie ich na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych który to przepis narusza zasadę ochrony praw nabytych i pewności prawa, a więc zasadę państwa prawnego, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP.

2. art. 8 Konstytucji RP poprzez oparcie ich na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., który to przepis narusza wskazane w niniejszej skardze przepisy Konstytucji RP,

3. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP poprzez oparcie ich na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., który to przepis narusza naruszenie zasady wolności gospodarczej ustanowionych w tych artykułach Konstytucji RP,

4. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez oparcie ich na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., który to przepis narusza wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę ochrony konstytucyjnych praw i wolności,

5. art. 9 Konstytucji RP poprzez oparcie ich na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., który to przepis narusza wskazany poniżej przepis Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady,

6. art. 32 Konstytucji RP poprzez oparcie ich na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., który to przepis narusza zasadę niedyskryminowania ustanowioną w art. 32 Konstytucji RP przez to, że ograniczając możliwości prowadzenia gier w punktach gier na automatach o niskich wygranych premiuje konkurencyjne podmioty prowadzące kasyna gier lub wykonujące monopol państwa w zakresie gier hazardowych,

II. W zakresie prawa europejskiego

7. art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez oparcie ich na przepisie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., który to przepis narusza zasadę zakazu stosowania ograniczeń ilościowych ustanowioną w tym przepisie,

8. art. 8 i art. 9 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego zmienionej Dyrektywą Nr 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. poprzez brak notyfikacji projektu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej wbrew nakazowi notyfikacji zawartemu w art. 8 ww. Dyrektywy.

Ponadto skarżąca spółka, wniosła by Sąd wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu z pytaniem prejudycjalnym

- "czy przepisy ustawy o grach hazardowych zawierające ograniczenia w urządzaniu gier na automatach w salonach gier na automatach a także przepisy zakazujące udzielania i przedłużania zezwoleń na urządzanie gier na automatach w salonie gier na automatach tj. w szczególności art. 3, art. 14 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych są przepisami o charakterze technicznym, które powinny być, na podstawie art. 8 i art. 9 Dyrektywy Nr 98/34/We Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego zmienionej dyrektywą

Nr 98/48/We Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. notyfikowane Komisji Europejskiej?.

- czy w przypadku uchybienia obowiązkowi notyfikacji ww. przepisów na podstawie Dyrektywy, skarżący może się powoływać na art. 8 i 9 Dyrektywy przed sądem krajowym a sąd krajowy ma obowiązek odmowy zastosowania krajowego przepisu technicznego w tym wypadku wskazanych wyżej przepisów ustawy o grach hazardowych?,

-czy art. 3, art. 14 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jest niezgodny z art. 34 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej"?.

Spółka wniosła również o przedstawienie na podstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "czy przepis art. 3, art. 14 ust. 1 art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 2 art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z 2009 r.) nie jest niezgodny z art. 2, art. 20, art. 22 i art. 33 ust. 3, art. 8 i art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r. postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej wszczętego na skutek pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 352/10.

W związku z zakończeniem postępowania przed TSUE (wyrok Trybunału z dnia 19 lipca 2012 r.) postanowieniem z dnia 20 września 2012 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.

W piśmie z dnia 7 listopada 2012 r. skarżąca poparła w całości stanowisko wyrażone w skardze. Jednocześnie w załączeniu do ww. pisma przedłożyła stanowisko rekomendowane przez Ogólnopolski Związek Pracodawców Branży Rozrywkowej uwzględniające treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych: C-213/11, C-214/11 oraz 217/11 (Fortuna i in.) wskazując, że popiera je w całości a argumenty i twierdzenia w nim zawarte przyjmuje jako swoje.

W pismach z dnia 26 listopada 2012 r. wnosząc o oddalenie skargi organ przedstawił swoje stanowisko z uwzględnieniem treści wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. (k. 116-121 odwr. akt sąd.) natomiast skarżąca, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność uniemożliwienia prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, istotnego ograniczenia obrotu automatami do gier na rynku UE – na skutek wejścia w życie przepisów Ustawy o grach hazardowych.

Na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. skarżąca cofnęła wniosek o zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie z 26 listopada 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

W rozpatrywanej sprawie spółka G., wnioskiem z dnia 21 września 2009 r. (data wpływu pisma strony z dnia 18 września 2009 r. do organu) zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o przedłużenie zezwolenia udzielonego spółce decyzją z dnia [...] marca 2004 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], na okres kolejnych sześciu lat. Po dniu 31 grudnia 2009 r., niezałatwiony wniosek skarżącej podlegał rozpatrzeniu na podstawie ustawy o grach hazardowych. Zgodnie bowiem z art. 118 powołanej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie stosuje się przepisy tej ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przez "niezałatwienie wniosku" należy rozumieć, przy braku innej regulacji, taką sytuację, w której nie doszło do ostatecznego załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Uwzględniając powyższe, poczynając od 1 stycznia 2010 r. organ był zobowiązany do uwzględnienia treści art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w myśl którego zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, a więc udzielone przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, nie mogą być przedłużane.

Organ stosując się do tak sformułowanych przepisów intertemporalnych wydał zaskarżone decyzje.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki wydania decyzji na podstawie bezskutecznych przepisów ustawy o grach hazardowych mających charakter normy technicznej w rozumieniu postanowień dyrektywy 98/34/WE, należy stwierdzić, iż faktycznie Polska jako państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej jest zobowiązana do przestrzegania prawa wspólnotowego, w tym procedury notyfikacyjnej, przewidzianej ww. dyrektywą. Wspomniana dyrektywa wprowadza obowiązek notyfikowania przez państwa członkowskie do Komisji Europejskiej projektów aktów prawnych zawierających przepisy techniczne odnoszące się do produktów i usług społeczeństwa informacyjnego.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wniosków WSA w Gdańsku o wydanie w trybie prejudycjalnym orzeczeń co do wykładni art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L 204, s. 37 z późn. zm.), dalej jako: "dyrektywa 98/34/WE"

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w dniu 19 lipca 2012 r. wyrok w sprawie C-213/11 obejmującej połączone sprawy: C-213/11, C-214/11,

C-217/11. W sprawie C-214/11 (polska sygnatura III SA/Gd 352/10) pytanie prejudycjalne brzmiało: "Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych?".

Rozpoznając łącznie trzy wnioski w sprawach połączonych C-213, C-214,

C-217 TSUE orzekł, iż art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.

Przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE zawiera następującą definicję "przepisów technicznych": "przepisy techniczne", specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.

Z kolei "inne wymagania" (art. 1 pkt 4) oznaczają wymagania inne niż specyfikacje techniczne, nałożone na produkt w celu ochrony w szczególności konsumentów i środowiska, które wpływają na jego cykl życiowy po wprowadzeniu go na rynek, takie jak warunki użytkowania, powtórne przetwarzanie, ponowne zastosowanie lub składowanie (usuwanie), gdzie takie warunki mogą mieć istotny wpływ na skład lub rodzaj (właściwości) produktu lub jego obrót (sprzedaż).

W świetle art. 1 pkt 11 dyrektywy przepisy techniczne obejmujące facto:

-przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne,

- dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych,

- specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem.

Obejmuje to przepisy techniczne nałożone przez organy wyznaczone przez Państwa Członkowskie oraz znajdujące się w wykazie sporządzonym przez Komisję przed 5 sierpnia 1999 r. w ramach Komitetu określonego w art. 5.

Taka sama procedura stosowana jest przy wprowadzaniu zmian do tego wykazu.

Opierając się na powyższej definicji przepisów technicznych, TSUE stwierdził, że przepisy rozpatrywane w sprawach przez WSA w Gdańsku dotyczą automatów do gier o niskich wygranych w rozumieniu art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE. Zatem przedmiotem postępowań przed sądem krajowym nie są zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 2 i 5 dyrektywy 98/34/WE (pkt 27 wyroku).

TSUE stwierdził, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych dotyczą zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Nie odnoszą się więc do automatów do gier o niskich wygranych, ani do ich opakowania. W konsekwencji przepisy krajowe, będące przedmiotem spraw przed sądem krajowym nie zawierają specyfikacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE (pkt 28-30 wyroku).

Analizując następnie czy omawiane przepisy krajowe należą do kolejnej kategorii przepisów technicznych, wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, obejmującej między innymi zakaz użytkowania, jeżeli ich skutek wykracza w sposób oczywisty poza samo określenie dopuszczalnych przeznaczeń produktu i nie polega jedynie na ograniczeniu sposobu jego użytkowania. TSUE zauważył, że chociaż przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych przewidują zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, to jednak zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych. Skoro przepis ten pozwala na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a więc i na dalsze użytkowanie tych automatów po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, to w tych okolicznościach przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych (pkt 31-43 wyroku).

Oceniając zaś czy przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych można zaliczyć do kategorii "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE TSUE stwierdził, że uregulowania te nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35, 36 wyroku).

W tej sytuacji sąd krajowy winien ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Dokonując powyższych ustaleń, sąd krajowy powinien uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane. Winien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (pkt 37-39 wyroku).

Mając na uwadze powyższe zalecenia zawarte w wyroku z dnia 19 lipca

2012 r. zdaniem składu orzekającego, należy stwierdzić, że chodzi w istocie o ustalenia potrzebne do dokonania wykładni funkcjonalnej przepisów krajowych stanowiących podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia organu a mianowicie przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych (przepis przejściowy).

Należy przy tym zważyć, iż kwestia złożenia tego obowiązku na sąd krajowy nie może być rozumiana dosłownie (v. ostatnie zdanie sentencji omawianego wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r.). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, do sformułowania takiego stanowiska upoważnia istnienie zasady autonomii proceduralnej sądów krajowych. Autonomia proceduralna, czyli oparcie się na krajowych rozwiązaniach proceduralnych jest konsekwencją tego, że prawo wspólnotowe stanowi "niekompletny system prawny" (ang. incomplete legal order), inaczej niż systemy poszczególnych państw członkowskich.

Założenie, że prawo wspólnotowe ma być stosowane "tak jak prawo krajowe" przekłada się w sferze procesowej na tę zasadę, wedle której "w braku uregulowań wspólnotowych w danym zakresie, do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy wyznaczenie właściwych sądów (tzw. autonomia instytucjonalna) oraz uregulowanie postępowań odwoławczych (tzw. autonomia proceduralna sensu stricto), mających zapewnić ochronę praw jednostek wynikających z prawa wspólnotowego (szerzej: Katarzyna Kowalik - Bańczyk Uwzględnianie przez Sąd z urzędu zarzutów opartych na prawie wspólnotowym, Europejski Przegląd Sądowy, grudzień 2007 r. oraz powołane tam piśmiennictwo i orzecznictwo).

Innymi słowy, zasada autonomii proceduralnej sądów krajowych dotyczy po pierwsze, stosowania prawa europejskiego przez sądy wewnętrzne państw członkowskich- procedury stosowania; po drugie, modeli argumentacji przyjętych w orzecznictwie TSUE za względu na tę zasadę - procedury interpretacji.

Niewątpliwie stosowanie prawa wspólnotowego jest przypadkiem złożonym, który zachodzi na dwóch niezależnych, ale zazębiających się poziomach.

Na poziomie krajowym przebiega według Autonomicznych procedur przed sądami państw członkowskich. Z kolei na poziomie ponadnarodowym - według procedur traktatowych przed TSUE i sądem I instancji.

Prawo WE stosowane jest przede wszystkim przez sędziów państw członkowskich, podejmujących indywidualne i konkretne decyzje bezpośrednio wobec unijnych obywateli. Aczkolwiek to właśnie organy ponadnarodowe poprzez swe orzeczenia kreują standardy wspólnotowe, które dotyczą także stosowania prawa oraz wspierając takie związane z nimi wartości jak pewność i przewidywalność.

Tryb stosowania prawa unijnego w państwach członkowskich, tj. wydawania aktów administracyjnych i orzeczeń sądowych jest również normowany zasadniczo przez prawo państw członkowskich. W tym kontekście mówi się o autonomii proceduralnej.

Generalnie prawo wspólnotowe nie zawiera norm procesowych, w oparciu o które sądy krajowe mogłyby stosować materialne prawo wspólnotowe zgodnie z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego, jedynie zupełnie wyjątkowe są wspólnotowe akty prawne regulujące kwestie postępowania przed sądami krajowymi (np. dyrektywa z 15 grudnia 1977 r. w sprawie ciężaru dowodu w przypadku dyskryminacji ze względu na płeć).

Konsekwencją powyższego jest konieczność procedowania sądu krajowego w oparciu o krajowe prawo procesowe. Podkreślenia wymaga, że państwa członkowskie są zobowiązane z zasady do wykonywania swojej autonomii proceduralnej, ale w sposób zgodny z prawem wspólnotowym. Wobec powyższego sędzia krajowy nie może ograniczyć się do prostego "wciągnięcia" normy wspólnotowej do systemu wewnętrznego. Operacja ta jest złożona i łączy w sobie elementy wspólnotowe i krajowe. W związku z tym z jednej strony występuje wymóg jednolitego stosowania prawa wspólnotowego (tak samo we wszystkich państwach członkowskich). Z drugiej strony uruchamiany jest nakaz poszanowania wewnętrznych zasad proceduralnych państwa członkowskiego.

Warto zwrócić także uwagę na regułę celowościową. Wedle wspomnianej reguły stosowanie reguł krajowych musi być analizowane w odniesieniu do ich roli w całej procedurze, jej etapach przed różnymi instancjami krajowymi i jej specjalnych cech postrzeganych jako całość. Następuje tu także odwołanie do podstawowych zasad krajowego systemu prawnego, takich jak ochrona praw do obrony, zasada pewności prawa, właściwego prowadzenia postępowania (reguła systemowa).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, że sąd administracyjny orzeka na zasadach niezawisłości sędziowskiej stojąc ponad i poza sporem, który zawisł pomiędzy różnymi od Sądu podmiotami i jest przedmiotem jego orzekania. Niemniej wyrok sądu administracyjnego odnosi się do decyzji administracyjnej, która uprzednio mogła być wydana tylko w ramach podstawowych materialnoprawnych stosunków administracyjnoprawnych, bardzo ściśle zdeterminowanych przez prawo przedmiotowe. Cechą wspólną wyroku sądu administracyjnego i decyzji administracji państwowej jest tylko to, że i wyrok i decyzja pozostają w sferze autorytatywnego orzekania o czyichś prawach lub obowiązkach (jurysdykcji). Zakres postępowania sądowoadministracyjnego powinien być podporządkowany roli i zadaniom sądu administracyjnego. Z tego względu może on (sąd administracyjny) prowadzić postępowanie w celu dokonania ustaleń, które umożliwiają ocenę zgodności z prawem decyzji organu administracji. I odwrotnie - nie powinien podejmować ustaleń, które służyłyby merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy.

Uwzględniając strukturę postępowania sądowoadministracyjnego należy zaakcentować, iż przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego jest sprawa legalności decyzji administracyjnej. Sąd nie orzeka do końca o czyichś prawach lub obowiązkach w sferze prawa administracyjnego. W tym zakresie nie wyręcza on i nie zastępuje organu administracji, (v. Józef Filipek /w:/ Założenia strukturalne postępowania sądowoadministracyjnego, Krakowskie Studia Prawnicze, Rok VII-1984).

W aktualnym stanie prawnym kryterium kontroli zostało wyznaczone w art.

1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

(Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem kontrola sądowoadministracyjna jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.

W wyroku z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 217/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in. kontrola ta realizowana jest w wymiarze odnoszącym się do: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej procedury oraz respektowania reguł kompetencji. Następuje więc przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem. Operując metodyką kontroli wykładni prawa w odniesieniu do stanowiącego przedmiot kontroli zaskarżonego aktu, sąd administracyjny bada (ocenia) jego legalność w zakresie odnoszącym się do kompetencyjno - proceduralnych podstaw działania organu administracji podejmującego rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie oraz materialnoprawnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni oraz prawidłowość ich zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 217/11, LEX nr 1137919 oraz powołane tamże orzecznictwo i doktryna).

Dokonywana następczo przez sąd administracyjny kontrola zgodności z prawem decyzji staje się w rzeczy samej kontrolą prawidłowości ocen podmiotów stosujących prawo. Sąd administracyjny oprócz formułowania "własnych ocen", poddaje również wartościowaniu oceny wyrażane przez organy administracji w kolejnych etapach stosowania prawa. W sytuacji gdy oceny organu administracji odbiegają od poglądów i zapatrywań prawnych wyrażanych przez skład osobowy sądu administracyjnego, dokonujący kwalifikacji zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym, Sąd ten mocą przyznanej mu kompetencji jest władny do podważenia legalności tych ocen i wskazania właściwej oceny prawnej, którą organ jest związany (art. 153 p.p.s.a.)

Powracając do zasadniczego wątku tej części rozważań a mianowicie do zalecenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawartego w sentencji wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. skierowanego do sądu krajowego, w podsumowaniu dotychczasowych rozważań należy wskazać, że ze względu na omówioną wyżej zasadę autonomii proceduralnej w powiązaniu z przepisami regulującymi procedurę postępowania przed polskim sądem administracyjnym na gruncie niniejszej sprawy, obowiązek zastosowania właściwych przepisów (oraz ich wykładni) należy w pierwszej kolejności do organu rozstrzygającego konkretną sprawę administracyjną - tu: do Dyrektora Izby Celnej w W. rozpatrującego wniosek spółki G. o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Zdaniem Sądu, analiza w zaskarżonej decyzji wskazuje, iż organ dokonał wadliwej wykładni przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Nie dokonał bowiem oceny (nie zbadał) skutków tego uregulowania a w konsekwencji nie można uznać, że wypowiedział się jaki w istocie jest charakter tego przepisu (techniczny czy nietechniczny).

Jest to istotne dla wyniku niniejszej sprawy administracyjnej albowiem w razie ustalenia, że przepis ten ma charakter przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, należałoby stwierdzić, że podlegał obowiązkowi notyfikacji.

W rezultacie, wobec wprowadzenia tego przepisu do polskiego porządku prawnego z pominięciem ustanowionego tą dyrektywą trybu notyfikacji projektu przepisów technicznych byłby nieskuteczny wobec skarżącej spółki. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w świetle orzecznictwa TSUE naruszenie obowiązku notyfikacji powoduje, iż regulacje techniczne nie mogą być stosowane, a zatem nie można się na nie powoływać w stosunku do jednostek (por. wyroki TSUE z 30 kwietnia 1996 r. C-194/94; z 8 lipca 2007 r. C-20/05; z dnia 21 kwietnia 2005 r. C-267/03;

z 8 września 2005 r. C-303/04). Innymi słowy, skutek naruszenia obowiązku notyfikacyjnego przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w sytuacji uznania tego przepisu za przepis techniczny, miałby wpływ na wynik sprawy, bowiem organy nie mogłyby powoływać się na to uregulowanie w stosunku do spółki G.. Ten przepis nie mógłby więc stanowić podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji.

Tymczasem w decyzji poddanej kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym organ odwoławczy stwierdził, iż potwierdza słuszność stanowiska organu I instancji a mianowicie, że sześcioletni termin określający ważność zezwolenia z dnia [...] marca 2004 r. upłynął z dniem [...] marca 2010 r. a jego przedłużenie nie nastąpiło do dnia 31 grudnia 2009 r. a więc po tej dacie na podstawie przepisów przejściowych tj. art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych należy odmówić jego przedłużenia.

Odpierając zaś zarzuty strony skarżącej dotyczącej problematyki notyfikacyjnej ww. przepisu art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych organ co prawda stwierdził, że przepis ten nie kwalifikuje się do innych wymagań w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE przywołując w tym zakresie wyrok TSUE w sprawie C - 267/03 Lars Lindberg. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że przepisy które miały zastosowanie w sprawie niniejszej dotyczyły przedłużenia zezwolenia dotyczącego prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, nie odnoszą się zaś do automatów do gier których dotyczył ww. wyrok 267/03 Lars Lindberg.

W piśmie z dnia 26 listopada 2012 r. organ przedstawił swoje stanowisko z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych: C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11. Jednakże ze względu na omówioną powyżej zasadę autonomii proceduralnej w powiązaniu z istotą postępowania sądowoadministracyjnego stanowisko organu odnoszące się,do omawianej problematyki nie może zostać uwzględnione na tym etapie postępowania i być potraktowane jako - w istocie - uzupełnienie zaskarżonej decyzji. Przedstawienie przez organ własnej argumentacji, co do wytycznych TSUE zawartych w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. na etapie postępowania sądowoadwministracyjnego nie może być uznane za wypełnienie zaleceń TSUE. Organ powinien swoje stanowisko zawrzeć w decyzji rozstrzygającej niniejszą sprawę administracyjną gdyż skarżąca musi mieć zagwarantowane prawo zajęcia stanowiska w dwuinstancyjnym trybie administracyjnym, w którym sprawa jest rozstrzygana.

W konsekwencji należy uznać, że stwierdzone uchybienie ma istotny wpływ wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazówkami zawartymi w punktach 35 do 39 wyroku TSUE.

W tej sytuacji, z mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie dopuścił dowodów zawnioskowanych przez stronę w piśmie z dnia 26 listopada 2012 r. tj. dokumentów na wszelkie okoliczności podniesione w treści niniejszego pisma procesowego, w tym w szczególności na okoliczność uniemożliwienia prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier, istotnego ograniczenia obrotu automatami do gier na rynku Unii Europejskiej, na skutek wejścia w życie przepisów Ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r., gdyż na obecnym etapie postępowania nie były one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości związanych z prawidłowością zaskarżonej decyzji. Nie wyklucza to oczywiście prawa strony do złożenia przedmiotowych wniosków dowodowych w toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku, ponadto stwierdził, że z mocy art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu (pkt 2) natomiast o kosztach orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. (pkt 3).

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien poczynić ustalenia w zakresie o którym mowa w punktach 37-39 omówionego wyroku TSUE, odnosząc się także do merytorycznego stanowiska wnioskodawcy, mając również na względzie, że skarżąca spółka powinna mieć zagwarantowane prawo zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie przed wydaniem rozstrzygnięć w dwuinstancyjnym trybie administracyjnym.