Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 354/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 1 art. 49 ust. 1 lit b
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)  nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej  polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

R spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej także jako "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Organ II instancji") z dnia [...] lipca 2020 r. [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Organ I instancji") z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019.

W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny.

W dniu 5 kwietnia 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. W złożonym wniosku Spółka wskazała, iż ubiega się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, zwanej dalej płatnością JPO; płatności za zazielenienie, zwanej dalej płatnością PZZ; płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), zwanej dalej płatnością RDST; płatności dla młodych rolników, zwanej dalej płatnością MR. Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku wyniosła 62 ha.

Organ I instancji poddał wniosek skarżącego kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 i art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69). Wskazana kontrola administracyjna przeprowadzona została w oparciu o art. 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WĘ) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE z 20 grudnia 2013 r. L 2013.347.549).

W wyniku przeprowadzonych kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości

w zakresie powierzchni deklarowanych działek.

Natomiast w trakcie kontroli administracyjnej organ I instancji stwierdził, iż dla uzyskania płatności MR Spółka nie spełniła warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku, bowiem nie przedłożyła dokumentów potwierdzających sprawowania przez młodego rolnika faktycznej i trwałej kontroli, nad osobą prawną oraz potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli. Organ I instancji przeanalizował dołączone do wniosku przez Spółkę dokumenty, tj. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., protokół ze zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki pod firmą z dnia [...] czerwca 2018 r. i wskazał, iż z przedmiotowych dokumentów nie wynika, kto sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014 nad tą osobą prawną, oraz nie ma w nich daty potwierdzającej rozpoczęcie sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Kierownik BP ARiMR przyznał Spółce płatności za rok 2019 obejmującą jednolitą płatność obszarową, płatność na zazielenienie oraz płatność dodatkową (redystrybucyjną). Jednocześnie organ I instancji odmówił Stronie przyznania płatności dla młodych rolników.

Od ww. decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wskazała, że wraz z wnioskiem o przyznanie płatności za rok 2019 przedłożyła dokumenty, z których wynika, kto sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę. Skarżąca przedłożyła odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., oświadczenie o osobach sprawujących trwałą i faktyczną kontrolę nad osobą prawną oraz protokół ze Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] czerwca 2018 r., w którym wszyscy członkowie zarządu uzyskali absolutorium oraz nie zostali odwołani ze stanowiska. Strona podniosła, że termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2019 r. mijał 31 maja 2019 r., zaś skarżąca wniosek złożyła 5 kwietnia 2019 r. Zatem Spółka nie spełniła wymagań formalnych to Kierownik BP ARiMR winien niezwłocznie po otrzymaniu wniosku poinformować ją o brakach i skutkach nieusunięci braków wniosku w terminie. Organ jednak tego nie uczynił, tym samym rażąco naruszył art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W konsekwencji odmówił Skarżącej przyznania płatności dla młodych rolników. Skarżąca podkreśliła, że w 2018 roku również ubiegała się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, składając jednocześnie dokumenty identycznej, jak przedłożone w niniejszej sprawie. Organ w oparciu o przedstawione przez Stronę dokumenty, przyznał jej wówczas płatność dla młodych rolników.

Decyzją z [...] lipca 2020 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka nie dostarczyła dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną, w których widniałaby data rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. Organ II instancji wyjaśnił, że dowodami potwierdzającymi sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną i datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika są m.in. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny na dzień złożenia wniosku, umowa spółki, lub akt powołania na stanowisko, z których będzie wynikało kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną.

Organ odwoławczy wskazał, że do wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. Spółka dołączyła oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną dotyczące Spółki, KRS z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz protokół ze zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z dnia [...] czerwca 2018 r. Jednak z powyższych dokumentów nie wynika, kto i w jakim zakresie oraz od kiedy sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki w zakresie rolnictwa. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałby zakres obowiązków i zagadnień jakie należą do kompetencji poszczególnych członków zarządu spółki. W toku niniejszego postępowania Spółka nie dołączyła dokumentów określających zakres wykonywanych zadań przez członków zarządu wynikających ze struktury organizacyjnej spółki. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, kto sprawuje faktyczną i trwałą kontrolą nad osobą prawną oraz nie ma daty potwierdzającej rozpoczęcie sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. Nie zostały przedłożone dokumenty określające osobę, która podejmuje w sposób stały, a nie incydentalny główne decyzje w zakresie działalności rolniczej. Tym samym w ocenie organu odwoławczego Spółka nie spełniła warunku wynikającego z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.

Organ zaznaczył, że wnioski o przyznanie płatności należało składać od 15 marca do 31 maja + 25 dni kalendarzowych, tj. do 25 czerwca, zaś wszelkie poprawki do wniosku dopuszczalne są tylko do najpóźniej możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku o płatność, jak określono w art. 13 ust. 1 akapit 3 Rozporządzenia nr 640/2014. Jednocześnie podkreślił, że art. 23 ust. 1 Ustawy ma charakter informacyjny, co oznacza, że organ nie był zobligowany do wzywania Strony do uzupełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej. Wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Zaznaczył, że Spółka dołączyła do sprawy szereg dokumentów, jednak na podstawie ich zawartości organ I instancji nie miał możliwości powzięcia informacji na temat tego, kto z członków zarządu oraz kiedy rozpoczął sprawowanie kontroli nad Spółką. W związku z powyższym organ stwierdził, że Strona miała możliwość dostarczenia wymaganych dokumentów w terminie, czego nie uczyniła w terminie do składania wniosków, tj. do 25 czerwca 2019 r. W związku z powyższym utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR.

W skardze złożonej do tut. Sądu Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła:

1. naruszenie § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczególnych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 poz. 352) (Dz. U. poz. 361 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, tj. mylne uznanie, że Skarżący nie złożył wszystkich wymaganych dokumentów.

2. naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.) – zwana dalej ustawą o płatnościach, poprzez jego błędne niezastosowanie, a w konsekwencji niewezwanie Skarżącego do uzupełnienia braków złożonego wniosku,

3. naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez jego błędne niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie wymaganej przepisami kontroli wniosku,

4. naruszenie art. 24 ust. 1 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 ze zm.), poprzez jego błędne niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie obligatoryjnej kontroli zapewniającej skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o płatność, zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków,

5. naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o płatnościach, polegające na prowadzeniu postępowania o przyznanie płatności do gruntów rolnych z naruszeniem wymogów zobowiązujących organ do stania na straży praworządności oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego

6. naruszenie art. 136 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

Skarżąca podzieliła argumenty wyrażone w odwołaniu od decyzji organu

I instancji. Jednocześnie wskazała, że z przedłożonego wraz z wnioskiem

o przyznanie płatności MR odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego jasno wynika,

że aktualny zarząd został wpisany do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców [...] sierpnia 2016 roku. Już z tego faktu można domniemywać, że każdy z członków zarządu rozpoczął sprawowanie kontroli nad spółką w tym samym czasie,

co potwierdza również złożone oświadczenie. Z uwagi na fakt, że reprezentacja

w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie może ulegać ograniczeniu

w stosunku do osób trzecich oraz faktem, że wszyscy członkowie zarządu zostali powołani tego samego dnia, co potwierdza Krajowy Rejestr Sądowy, zatem w ocenie Skarżącej organ II instancji błędnie uznał, że nie można stwierdzić, kto sprawuje kontrolę na osobą prawną oraz że nie załączono stosownych dokumentów.

Jednocześnie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,

a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.

- zwanej dalej "P.p.s.a.), sąd administracyjny dokonując kontroli zgodności z prawem aktu administracyjnego rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada sprawę w całokształcie jej okoliczności prawnych i faktycznych, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań

i wniosków sformułowanych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał,

że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, jednak z innych przyczyn

niż podniesione w skardze.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, którą przyznano skarżącej Spółce na 2019 rok Jednolitą Płatność Obszarową (JPO), płatność za zazielenienie (PZZ), płatność redystrybucyjną (płatność RDST), płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno (PSTR), zaś odmówiono przyznania płatności dla młodych rolników (płatność MR). Organy uznały bowiem, że Spółka nie wykazała sprawowania faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika, zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zdaniem organów z przedłożonego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień złożenia wniosku tj. na dzień [...] kwietnia 2019 r. nie wynika bowiem, kto z członków zarządu i w jakim zakresie oraz od kiedy sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki w zakresie rolnictwa, nie wynika zakres obowiązków i zagadnień jakie należą do kompetencji poszczególnych członków zarządu spółki.

Na wstępie wskazać należy, że płatność dla młodych rolników jest płatnością bezpośrednią, o której mowa w tytule III rozdział 5 rozporządzenia nr 1307/2013 i do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm. - "ustawa o płatnościach"). Przysługuje ona - zgodnie z art. 50 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1307/2013 - młodym rolnikom będących osobami fizycznymi, którzy są uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej:

a) którzy po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, oraz

b) których wiek w roku składania wniosku, o którym mowa w lit. a), nie przekracza 40 lat.

Stosownie zaś do art. 49 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U. UE L z dnia 20 czerwca 2014 r. - dalej "rozporządzenie nr 639/2014), roczną płatność dla młodych rolników, o której mowa w art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, przyznaje się osobie prawnej, niezależnie od jej formy prawnej, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a) osoba prawna jest uprawniona do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o których mowa w tytule III rozdział 1 rozporządzenia nr 1307/2013, i aktywowała ona uprawnienia do płatności lub zadeklarowała kwalifikujące się hektary, o czym mowa w art. 50 ust. 4 tego rozporządzenia;

b) młody rolnik w rozumieniu art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad daną osobą prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego w każdym roku, w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o płatność w ramach systemu dla młodych rolników. W przypadku gdy kilka osób fizycznych, w tym osoba lub osoby, które nie są młodymi rolnikami, uczestniczy w kapitale osoby prawnej lub zarządzaniu nią, młody rolnik (lub rolnicy) musi (muszą) w każdym roku, w którym osoba prawna ubiega się

o płatność w ramach systemu dla młodych rolników, być zdolny (zdolni)

do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami, z zastrzeżeniem ust. 1a niniejszego artykułu;

c) co najmniej jeden z młodych rolników spełniających warunek określony w lit. b) spełnia kryteria kwalifikowalności ustanowione przez państwa członkowskie zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013, jeżeli takie istnieją, chyba że państwa członkowskie postanowiły, że kryteria te mają zastosowanie do wszystkich takich młodych rolników.

Zgodnie zaś z art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 639/2014, w przypadku gdy młodzi rolnicy, o których mowa w art. 49 ust. 1 akapit pierwszy lit. b, przejęli kontrolę nad daną osobą prawną w różnych momentach, za "rozpoczęcie działalności",

o którym mowa w art. 50 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia nr 1307/2013, uznaje się najwcześniejszy moment przejęcia kontroli.

Z kolei zasady przyznawania płatności bezpośrednich w Polsce zostały uregulowane w ustawie o płatnościach. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi" są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Płatność dla młodych rolników - zgodnie z art. 13 ustawy o płatnościach - przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha.

Szczegółowe zasady przyznawania m.in. płatności dla młodych rolników zostały z kolei określone w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.

- dalej jako "rozporządzenie w sprawie płatności"). Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, młody rolnik sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa

w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad osobą prawną jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", oraz:

1) jest członkiem zarządu spółki kapitałowej lub spółdzielni oraz

a) w przypadku jednoosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni,

b) w przypadku wieloosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni lub większość członków zarządu stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny, lub

2) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie spółki kapitałowej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

3) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

4) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

5) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

6) jest członkiem zarządu osoby prawnej innej niż spółka kapitałowa

i spółdzielnia lub innego organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania oraz:

a) w przypadku jednoosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej osoby prawnej,

b) w przypadku wieloosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej osoby prawnej lub większość członków zarządu tej osoby prawnej lub organu tej osoby prawnej, uprawnionej do jej reprezentowania, stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny.

Z kolei w § 7 ww. rozporządzenia zostały określone zdarzenia uznawane za rozpoczęcie działalności rolniczej na potrzeby realizacji płatności dla młodego rolnika. Przy określaniu daty rozpoczęcia działalności przez młodego rolnika uwzględnia się najwcześniejsze zdarzenie uznawane za rozpoczęcie takiej działalności.

Ponadto, w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 poz. 35 - dalej "rozporządzenie w sprawie wniosku"),

w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności dla młodych rolników, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się:

1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie,

2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona

i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego

- kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości.

W ocenie Sądu, stanowisko organów odmawiające przyznania skarżącej Spółce płatności dla młodych rolników na 2019 rok z powodu braku dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną wraz

z datą rozpoczęcia sprawowania tej kontroli jest wynikiem błędnej interpretacji przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku. Oceniając przesłanki przyznania tej płatności organy wprowadziły bowiem dodatkowy obowiązek udokumentowania przez ubiegającego się o przyznanie tej płatności, początkowej daty sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli,

o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014.

Tymczasem analiza przepisów regulujących zasady przyznawania płatności wskazuje, że fakt udokumentowania sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną winien dotyczyć roku, którego dotyczy składany wniosek. Wynika to przede wszystkim z ogólnej zasady,

że płatności są przyznawane na dany rok, po spełnieniu przesłanek w każdym roku, w którym rolnik ubiega się o płatność. Co więcej, wymóg taki wprost wynika z unijnej regulacji art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, która przyznaje płatności dla młodych rolników sprawujących taką kontrolę nad osobą prawną w każdym roku,

w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o tę płatność. Interpretacja przepisów krajowych musi zaś następować z uwzględnieniem przepisów unijnych

w tym zakresie.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej sądy krajowe stały się jednocześnie sądami unijnymi i jako takie zobligowane zostały

do uwzględniania europejskiego porządku prawnego na każdym etapie rozpatrywania podlegającej ich kognicji sprawy. Dochodzenie uprawnień mających swoje źródło w ustawodawstwie unijnym następuje bowiem przed sądami krajowymi, które z racji zagwarantowanej im niezawisłości dysponują efektywnymi

i uwzględniającymi okoliczności konkretnego przypadku instrumentami zapewnienia maksymalnej skuteczności prawu unijnemu (zob. Z. Kmieciak, Zasada autonomii proceduralnej państw członkowskich UE i jej konsekwencje dla procesu orzekania przez sądy administracyjne i organy administracji publicznej, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2009, nr 2). Stwierdzone sprzeczności pomiędzy prawem krajowym i prawem unijnym powinny zostać rozstrzygnięte

z uwzględnieniem zasady pierwszeństwa prawa unijnego nad prawem krajowym,

z wyjątkiem norm rangi konstytucyjnej. Przez prounijną wykładnię norm krajowych należy rozumieć nadanie przepisom krajowym takiego sensu, przy którym wystąpi zgodność z normami prawa unijnego. Jednocześnie przyjmuje się, że zastosowanie zasady pierwszeństwa poprzedza stwierdzenie sprzeczności między normą krajową a europejską, a zatem zaistnienie stanu, w którym nie jest możliwe jednoczesne spełnienie tych dwóch norm mających wspólny zakres zastosowania.

W przedmiotowej sprawie, w dniu 5 kwietnia 2019 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności wraz z załącznikami: Oświadczeniem o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, odpisem z Rejestru Przedsiębiorców KRS z dnia [...] kwietnia 2019 r., Protokołem ze Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki pod firmą R Sp. z o. o. z dnia [...] czerwca 2018 r. W ww. oświadczeniu wskazała, że w spółce sprawowany jest wieloosobowy zarząd. Członkami zarządu, którzy spełniają jednocześnie kryteria młodego rolnika, o których mowa w art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, są: Ł.P., A.S. oraz K.S.. Nadto wskazała ich Pesele, numery identyfikacyjne, a także daty rozpoczęcia działalności rolniczej oraz daty rozpoczęcia sprawowania trwałej i faktycznej kontroli nad osobą prawną przez każdego z nich.

Przedłożony aktualny odpis z KRS-u potwierdził wieloosobowy zarząd skarżącej Spółki i sprawowanie funkcji członka zarządu przez Ł.P., A.S. oraz K.S.. Wykazał nadto, że w przypadku zarządu wieloosobowego spółkę reprezentuje każdy z członków zarządu .

Jak natomiast wynika z dyspozycji art. 201 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 505 ze zm.), zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Zgodnie z art. 204 § 1 ww. ustawy, prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Stosownie zaś do art. 208 § 2 i § 3 ww. ustawy, jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej, każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności spółki - bez uprzedniej uchwały zarządu. Przez "prowadzenie spraw spółki" rozumieć należy podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach zarządzania spółką.

W konsekwencji powyższego uznać należy, że każdy członek zarządu skarżącej Spółki jest uprawniony, jak i zobowiązany do bieżącego monitorowania

i nadzorowania sytuacji spółki w zakresie prowadzonej działalności, w tym również

w zakresie działalności rolniczej, zaś podstawą powstania tych obowiązków, jak

i praw, jest sam fakt pełnienia funkcji członka zarządu. Co więcej, w świetle regulacji k.s.h. brak jest obowiązku przypisywania konkretnej decyzji zarządzającej spółką poszczególnym członkom zarządu.

Z przedłożonego aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców wyraźnie wynika również, że ostatni wpis numer osiem został dokonany został w dniu [...] sierpnia 2018 r. (bez wskazania, czego dotyczył), co jednoznacznie oznacza, że przynajmniej od [...] sierpnia 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r. skład zarządu nie zmienił się. Z dokumentu tego wynika zatem, że ww. członkowie zarządu skarżącej Spółki posiadali uprawnienia zarządcze również w okresie do 1 stycznia do 2 kwietnia 2019 roku, tj. w roku, w którym ww. spółka ubiegała się o sporne płatności.

W rezultacie, za nieuprawnioną uznać należy ocenę Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, że skarżąca Spółka nie spełniła warunków przyznania płatności wskazanych w art. 49 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 639/2014. W sytuacji, w której z dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie płatności wynika, że w roku, w którym spółka ubiega się o płatność, młody rolnik (lub rolnicy) sprawuje (sprawują) nad nią faktyczną i trwałą kontrolę samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami, do otrzymania płatności dla młodych rolników nie jest niezbędne przedłożenie dokumentów potwierdzających początkową datę sprawowania tej kontroli. Odmienna wykładnia § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia

w sprawie wniosku wprowadzałaby bowiem zbędny i nieuzasadniony treścią przepisów unijnych warunek formalny.

Powyższe obligowało do uchylenia zaskarżonej decyzji, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ dokona oceny przesłanek warunkujących przyznanie skarżącej Spółce płatności dla młodych rolników, przy uwzględnieniu dokonanej przez Sąd wykładni przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, że są one niezasadne.

Przede wszystkim wskazać trzeba, że w oparciu o szczególną regulację określoną w art. 3 ustawy o płatnościach, organy zostały zobowiązane jedynie do stania na straży praworządności i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w miejsce określonego w k.p.a., obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zgodnie z ust. 3 tej regulacji, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prowadził postępowanie w zgodzie z ww. zasadami, gdyż w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy i odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, obszernie uzasadniając swoje stanowisko. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, w niniejszej sprawie Agencja przeprowadziła kontrolę administracyjną wniosku i dołączonych do niego załączników, dotyczącą kompletności i poprawności zawartych w nich informacji (dowód: karty weryfikacyjne wniosku W-1/01-kontrola administracyjna, raporty z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni). To właśnie w wyniku tej kontroli organ stwierdził brak dokumentów potwierdzających, w jego ocenie, istnienie przesłanek określonych w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku. W konsekwencji, za bezzasadny uznać należy zarzut podniesiony w skardze naruszenia art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach i art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 stanowiących podstawę dokonanej weryfikacji wniosku.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut skarżącej braku wezwania przez Kierownika BP do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dokumentu, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a., kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się. Ww. zawiadomienie nie pełni zatem takiej funkcji jak wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, lecz służy wyłącznie poinformowaniu strony o dostrzeżonych brakach. Wyraźnie wyłączone stosowanie art. 64 § 2 K.p.a. oznacza natomiast, że ewentualne uzupełnienie braków, w następstwie zawiadomienia, nie jest daje podstaw do uznania, iż braki zostały uzupełnione w terminie ustawowym do składania i uzupełniania wniosków. Należy też zauważyć, iż z art. 23 ustawy o płatnościach nie wynika, by działania organu mogły modyfikować ostateczny termin do złożenia kompletnego wniosku. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, skutków upływu terminu nie uchyla również niezastosowanie się przez organ ARiMR do obowiązku zawiadomienia. Z uwagi na wyłącznie informacyjny charakter zawiadomienia, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, brak takiego zawiadomienia nie uchyla bowiem skutku, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 96/20, dostępny w CBOSA). Wobec powyższego nie można podzielić stanowiska Skarżącej jakoby brak wezwania jej przez organ do usunięcia przedmiotowego braku wniosku miałby skutkować wyeliminowaniem skarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Za chybiony uznać również należy zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz datą rozpoczęcia sprawowania tej kontroli. Prawidłowo organ wykazał bowiem, że ww. żądanie w istocie dotyczyło okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami zgromadzonymi na etapie postępowania przed organem I instancji, co w konsekwencji zwolniło go z obowiązku uwzględnienia żądania strony w tym zakresie.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265) oraz kwotę 17 zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa.