Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 177/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: par. 1 pkt 3, par. 34 pkt 1, par. 24 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 133 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA – Henryk Ożóg Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (TWKL) w Ż. z dnia [...], nr [...], działając na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.); ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeksu postępowania ustawy z dnia z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004r., Nr 8, poz. 66 z późn. zm.); rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 z późn. zm.); rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.); rozpoznano u E. W.:

1 ) § 1 p. 3. - Wzrost poniżej 155 cm przy proporcjonalnej budowie ciała,

2 ) § 34 p. 1. - Esowata skolioza piersiowo-lędźwiowa,

3 ) § 24 p. 1. - 11% utraty zdolności żucia.

Opierając się na wskazanym rozpoznaniu orzeczono, że E. W. jest niezdolna do zawodowej służby wojskowej – kategoria "N". W motywach tego orzeczenia stwierdzono, że rozpoznania ustalono w oparciu o badania specjalistyczne i dokumentację medyczną badanego. Stopień nasilenia schorzenia wymienionego w pkt. 1,2,3 rozpoznania czyni badaną niezdolną do zawodowej służby wojskowej.

W odwołaniu od tego orzeczenia E. W. wniosła o ponowną ocenę jej stanu zdrowia. Do odwołania dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 15 grudnia 2009r., wystawione przez lekarza Szpitala Wojskowego z Przychodnią – Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Filia w Ś. D. R., z którego wynika, że skarżąca ma wzrost 155 cm.

Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania kandydatki do zawodowej służby wojskowej E. W., działając na podstawie art.127 § 1 i art. 138 k.p.a. w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach podano, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, analizie całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy.

W świetle zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz wykonanych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych wynika, że u skarżącej rozpoznano: wzrost 155 cm przy proporcjonalnej budowie ciała, esowatą skoliozę kręgosłupa odcinka piersiowo-lędźwiowego i nie ujęte przez TWKL w Ż. w rozpoznaniu, a mające istotny wpływ na ocenę orzeczniczą zaburzenia obrazu krwinek płytkowych krwi mieszczące się w zakresie pojęciowym § 1 p 2, § 34 p 1 i § 55 p 1 (w zast.) z zał. Nr 2 do rozp. MON z dn. 10 maja 2004r. co kwalifikuje w Gr I osób badanych do kategorii "N" - niezdolna do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata.

Skarżąca poza zaświadczeniem lekarskim z dn. 15 grudnia 2009r. z POZ w Ś. o wadze i wzroście nie przedstawiła do wglądu komisji innej dokumentacji medycznej, która zawierałaby dane mogące poddać w wątpliwość ocenę badających dla potrzeb orzeczniczych TWKL w Ż. lekarzy specjalistów jak i kwalifikację orzeczniczą wojskowej komisji lekarskiej I instancji.

W skardze na powyższe orzeczenie do sądu administracyjnego E. W. podniosła, że orzeczenie lekarskie TWKL w Ż. z dnia [...] dotyczące; uznania jej niezdolną do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata wynikało z danych istniejących w dowodzie osobistym, który był wyrobiony gdy miała 17 lat ze wzrostem 153 cm tzn. dyskwalifikującym ją do zawodowej służby wojskowej. Na podstawie wydanego orzeczenia przez TWKL w Ż. dotyczącego wzrostu wykonała pomiar wzrostu i wagi w 105 szpitalu wojskowym z przychodnią POZ filia Ś. w dniu 15 grudnia 2009r. i dołączyła zaświadczenie do odwołania do RWKL we W., gdyż myślała, że to jest jedyny przedmiotowy zarzut zaliczenia jej do osób badanych do kategorii "N" i w związku z powyższym innej dokumentacji medycznej nie dołączyła, bo nie została poinformowana o wątpliwościach dotyczących jej stanu zdrowia.

Po otrzymaniu orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W., zaskoczyło ją, że posiada, nie ujęte przez TWKL w Ż. w rozpoznaniu, a mający istotny wpływ na ocenę orzeczniczą zaburzenia obrazu krwinek płytkowych krwi.

W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Dodano, że rozszerzenie rozpoznania TWKL w Ż. o zaburzenia obrazu krwinek płytkowych krwi, niezależnie od ustaleń organu pierwszej instancji, stanowi jeden z czynników decydujących o niezdolności skarżącej do zawodowej służby wojskowej. Wbrew twierdzeniom skarżącej, była ona zobowiązana do przedłożenia komisjom lekarskim całości posiadanej dokumentacji, czego nie uczyniła. Dołączone do skargi wyniki dwóch analiz lekarskich z dnia 4 lutego 2010r. potwierdzają rozpoznanie RWKL we W. w zakresie zaburzeń obrazu krwinek płytkowych krwi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego, pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z postanowieniami art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Uwzględniając powyższe na wstępie należy zauważyć, że na podstawie art. 1 pkt 4 lit. "f" i art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 79, poz. 669) z dniem 13 grudnia 2009r. straciło moc stanowiące materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Jednak zgodnie z art. 8 ustawy nowelizującej z 24 kwietnia 2009r. sprawy wszczęte i niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Powyższy przepis decyduje o prawidłowości zastosowanej w sprawie podstawy rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach (...). Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. 1 SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego.

Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.

Z przepisu § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku Nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie.

Przepis art. 107 § 3 kpa zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz |przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia).

Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa).

W przedmiotowej sprawie negatywne dla skarżącej orzeczenie wydano na podstawie § 1 pkt 3, § 34 pkt 1 i § 24 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego MON z dnia 10 maja 2004r. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że o niezdolności do zawodowej służby wojskowej (Gr.I) przesądza posiadanie przez kandydata wzrostu poniżej 155 cm przy proporcjonalnej budowie ciała. Brzmienie tego unormowania nie budzi wątpliwości – dyskwalifikujący charakter do tej służby należy przypisać wzrostowi poniżej 155 cm. Posiadanie wzrostu w granicach poniżej 160 cm do 155 cm zostało ujęte w oddzielną jednostkę normatywną (§ 1 pkt 2) i przy ocenie zdolności do służby wojskowej może być ocenione w skali N/Z.

Przyjęta przez Komisję ocena ("N" lub "Z") musi być należycie i przekonywująco uzasadniona. Mimo że skarżąca dołączyła do odwołania niezakwestionowane przez organy zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, ze ma 155 cm wzrostu (§ 1 pkt 2 załącznika), to jednak okoliczność ta została całkowicie pominięta przez wojskowe komisje lekarskie.

Choroba wymieniona w § 34 pkt 1 (skrzywienie lub wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju) również zostało ocenione w przedziale N/Z. Organy wojskowe nie podjęły najmniejszej próby uzasadnienia, które mogłoby przekonać stronę, jak i Sąd, co zadecydowało o takiej, a nie innej kwalifikacji zdrowotnej skarżącej. W orzecznictwie przyjmuje się stanowisko, że tam, gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem Wojskowej Komisji Lekarskiej jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu. W przeciwnym razie orzeczenie przybiera charakter niesprawdzalnej wyroczni. Najpierw zatem należy w uzasadnieniu podać fakty, które Komisja uznała za udowodnione, a dopiero później ocenić je pod kątem konkretnej jednostki chorobowej i przypisać im konkretny prawa (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000r., III SA 2042/00, Lex nr 47321).

Powołany w podstawie § 24 pkt 1 stanowi: braki lub wady uzębienia z utratą zdolności żucia do 67%, przy zachowanych zębach przednich kwalifikuje się jak Z/N. U skarżącej komisja stwierdziła 11% utraty zdolności żucia, nie podejmując przy tym jakiejkolwiek próby oceny tej okoliczności w świetle treści powołanego przepisu, jak i zawartych doń objaśnień szczegółowych. Powyższe również nie pozwala na sądową ocenę prawidłowości postępowania komisji.

Istotne wątpliwości dotyczą rozszerzenia przez organ odwoławczy katalogu schorzeń skarżącej o nie ujętą przez organ pierwszej jednostkę chorobową określoną jako zaburzenia obrazu krwinek płytkowych krwi i zakwalifikowaną do § 55 pkt 1 (w zastępstwie). W objaśnieniach szczegółowych do § 55 zawarto wskazówkę, że rozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by warunek ten został spełniony.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w postępowaniu nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy. To zaś, stanowi naruszenie powołanych na wstępie rozważań przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji i wyroku.

Orzeczenie w pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.