Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 107/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu (art. 149 § 1a p.p.s.a.)
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 149 § 1, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 13, art. 1 ust. 1, art. 6  ust. 1 pkt 5 lit. c , art. 4 ust.  1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwil-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. T. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku A. T. z dnia 25 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego A. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 11 października 2022 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, A. T. zaskarżył bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W skardze A. T. wyjaśnił, że w dniu 25 sierpnia 2022 r. wystąpił z wnioskiem do ww. organu (poprzez ePUAP) o udostępnienie - na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p." - w formie elektronicznej (w formie skanu, formatu "jpg" lub innego oprogramowania dostępnego powszechnie w formie bezpłatnej) na adres e-mail: A. T.@op.pl, informacji publicznej w postaci:

1) kopii umowy dzierżawy lub innego dokumentu na podstawie którego B. T. (PESEL [...]) i J. T. ([...]), będący właścicielami lokalu położonego w [...] przy ul. [...], korzystali z ogródka działkowego znajdującego się w pobliżu tego bloku;

2) kopii umowy dzierżawy lub innego dokumentu, na podstawie którego obecny właściciel/posiadacz lokalu położonego w [...] przy ul. [...] korzysta z ogródka działkowego znajdującego się w pobliżu tego bloku;

3) w przypadku braku dokumentu, o którym mowa w pkt 1 lub 2 – informacji na jakiej podstawie prawnej i faktycznej B. i J. T. oraz obecny właściciel/posiadacz lokalu położonego w [...] przy ul. [...] korzystali/korzystają z ogródka działkowego znajdującego się w pobliżu tego bloku;

4) umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i oddania w użytkowanie wieczyste z dnia 27 maja 2004 r., na podstawie którego dziadkowie wnioskodawcy - B. i J. T. stali się właścicielami lokalu położonego w [...] przy ul. [...], a wcześniej należącego do zasobów miasta [...];

5) dokumentacji, z której wynikał stan lokalu położonego w [...] przy ul. [...] na dzień zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i oddania w użytkowanie wieczyste z dnia 27 maja 2004 r.

Dnia 6 września 2022 r. z adresu e-mail: [...], bez żadnego podpisu, skarżący otrzymał e-mail o treści: "w załączeniu przesyłam skan odpowiedzi na Pana pismo z dnia 25.08.2022". Do tego e-maila załączony został skan pisma B. A. z dnia 6 września 2022 r., działającego z upoważnienia "Prezydenta Miasta", w którym zamieszczono następującą informację: "nie znajdujemy podstaw do udzielenia informacji, której obejmuje wniosek w trybie ustawy z dnia 6.09.2021 o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.202.902, t.j.) z uwagi na to, że treść wniosku, odnosi się do informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby go składającej, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne. Wniosek nie dotyczy zatem informacji o sprawach publicznych, lecz informacji we własnej indywidualnej sprawie. W związku z tym do wniosku nie mają zastosowania przepisy ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej ("u.d.i.p."). Nadmieniamy iż odpowiedź na ww. wniosek zostanie udzielona w trybie k.p.a do dnia 23.09.2022 r. ".

W dniu 6 września 2022 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta [...], kwestionując stanowisko zajęte w skanie pisma z dnia 6 września 2022 r. Zgodnie ze złożonym wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2022 r., skarżący upoważnił organ do wykorzystania prywatnego adresu e-mail jedynie w celu udostępnienia informacji publicznej w formie elektronicznej, nie zaś do prowadzenia korespondencji ze skarżącym. W tych okolicznościach, nawet gdyby uznać, że w zamiarze organu skan pisma B. A. z dnia 6 września 2022 r. stanowił orzeczenie administracyjne, to w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych takowe orzeczenie jest orzeczeniem nieistniejącym (brak jego wydania, brak skutku doręczenia w trybie przepisów k.p.a.). Zdaniem skarżącego wniosek z dnia 25 sierpnia 2022 r. nie dotyczył "informacji we własnej indywidualnej sprawie", ale odnosił się do sposobu gospodarowania mieniem jednostki samorządu terytorialnego i z tego powodu stanowił informację publiczną. Na poparcie swojego stanowiska skarżący podał szereg orzeczeń sądów administracyjnych uniemożlwiających zakwalifikowanie wniosku skarżącego jako wniosku o uzyskanie "informacji we własnej indywidualnej sprawie". Skarżący nie był również zobowiązany do wykazywania jakiegokolwiek interesu prawnego lub faktycznego (prywatnego lub publicznego) w celu zobligowania organu do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Mimo wszystko w piśmie z dnia 6 września 2022 r. skarżący wykazał, że wniosek nie może być utożsamiany z żadnym interesem prywatnym wnioskodawcy. Jeżeli w ocenie organu żądane informacje nie były informacją publiczną, to brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie przepisów k.p.a., o czym organ wspomniał w skanie pisma z dnia 6 września 2022 r. Nie wiadomo zatem jakiej odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 25 sierpnia 2022 r. organ zamierzał udzielić "w trybie k.p.a. do dnia 23.09.2022 r.". Dnia 8 września 2022 r. upłynął termin na udostępnienie żądanej informacji publicznej dla skarżącego.

W dniu 23 września 2022 r. skarżący otrzymał, ponownie na prywatny adres e-mail, wiadomość od J. N. (tym razem było podane, że jest to pracownica Urzędu Miasta [...]) o treści: "w załączeniu przesyłam pismo z prośbą o uzupełnienie informacji". Załączone pismo z dnia 22 września 2022 r. stanowiło zwrócenie się do wnioskodawcy "z prośbą o uzupełnienie informacji poprzez wskazanie podstawy prawnej i celu ubiegania się o udostępnienie dokumentów objętych wnioskiem z dnia 25.08.2022 r., lub też dostarczyć poświadczone za zgodność z oryginałem dokumenty potwierdzające interes prawny do otrzymania powyższych danych (poświadczenia może dokonać notariusz albo występujący w sprawie profesjonalny pełnomocnik), bądź też okazać w siedzibie tutejszego Urzędu Miasta oryginały tych dokumentów". Organ zastrzegł w tym piśmie, że "sprawa zostanie rozpatrzona w terminie 14 dni od daty wpływu uzupełnienia. Nieuzupełnienie informacji o powyższe spowoduje pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia". Przedmiotowe pismo zdaniem skarżącego stanowi dowód rażącego naruszenia przepisów u.d.i.p., co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi żadnych wątpliwości. Duże zdziwienie wywołuje w szczególności bezprawne zobowiązanie wnioskodawcy do wykazania "celu ubiegania się o udostępnienie dokumentów" oraz żądanie dostarczenia poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających interes prawny do otrzymania żądanych danych. Brak jest też w przepisach u.d.i.p. (w przepisach k.p.a. tym bardziej) przepisów pozwalających organowi na pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej "bez rozpatrzenia". Z nieznanych względów organ wystosowując prośbę do wnioskodawcy motywował ją dbałością "o przestrzeganie zasad ochrony danych osobowych", mimo że postępowanie w zakresie ochrony danych osobowych uregulowane zostało w u.d.i.p. poprzez zapewnienie organowi możliwości podjęcia określonych czynności w celu ochrony danych osobowych w sytuacjach prawnie uzasadnionych. W istocie jedyne co wynika z pisma organu z dnia 22 września 2022 r., to przyznanie przez organ (wbrew stanowisku ze skanu pisma z dnia 6 września 2022 r.), że wniosek skarżącego z dnia 25 sierpnia 2022 r. dotyczył jednak informacji publicznej skoro - mimo pisma z dnia 6 września 2022 r. - nadal był rozpatrywany.

W odpowiedzi na powyższe pismo organu, w dniu 23 września 2022 r. skarżący ponownie wniósł do Prezydenta Miasta [...] pismo, w którym wyjaśnił, że podstawa prawna wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 sierpnia 2022 r. została zawarta w samym wniosku, mimo braku ku temu obowiązku.

Zdaniem skarżącego jego wniosek z dnia 25 sierpnia 2022 r. jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ dotyczy sposobu gospodarowania mieniem jednostki samorządu terytorialnego. Z tych względów organ nie rozpatrując wniosku w sposób przewidziany prawem (a wynikający z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych), pozostaje w zwłoce. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości załatwienia wniosku w formie zwykłego pisma, informującego wnioskodawcę, że organ nie udzieli mu żądanej informacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszczono jedynie możliwość poinformowania wnioskodawcy zwykłym pismem, że podmiot zobowiązany nie posiada żądanej informacji, bądź że żądana informacja nie jest informacja publiczną. Sądy administracyjne zobowiązane są natomiast do oceny charakteru żądanej informacji. Prezydent Miasta [...] pozostaje w stanie bezczynności od dnia 9 września 2022 r., bez względu na podejmowane działania. Organ w sposób znaczący i jednoznaczny naruszył przepisy u.d.i.p. – w pierwszej kolejności poprzez dowolne uznanie (nie wiadomo w oparciu o jakie kryteria), że udostępnienie żądanej informacji publicznej miało "posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby go składającej". Sama zbieżność nazwisk nie może być tutaj przesądzająca, zwłaszcza że skarżący nie jest spadkobiercą osób wymienionych we wniosku z dnia 25 sierpnia 2022 r. Organ jednak nie mógł posiadać w tym względzie informacji, zatem powyższe stwierdzenie jest jedynie zwykłą próbą uniknięcia udostępnienia informacji publicznej o sposobie gospodarowania majątkiem jednostki samorządu terytorialnego przez Prezydenta Miasta [...] i pracowników Urzędu Miasta [...]. Błędna kwalifikacja wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2022 r. jest zatem ewidentnie zawiniona i na dodatek szkodliwa społecznie, a kolejne działanie organu zmierzające do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2022 r., czyli skan pisma z dnia 23 września 2022 r., stanowi przejaw ewidentnego utrudniania wnioskodawcy realizacji jego prawa dostępu do informacji publicznej. Błędy organu (niewłaściwa kwalifikacja żądanej informacji, wymaganie wykazywania interesu prawnego, wskazywania podstawy prawnej oraz celu pozyskiwania informacji publicznej) wpisują się w oczywiste i przez to rażące naruszenia prawa, zarówno u.d.i.p., jak i k.p.a. Do dnia wniesienia skargi Prezydent Miasta [...] nie poinformował skarżącego o pozostawieniu wniosku z dnia 25 sierpnia 2022 r. bez rozpoznania, co stanowi kolejne naruszenie przepisów (k.p.a.). Działanie to miało na celu utrudnienie skarżącemu realizacji jego obywatelskiego prawa. Pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania oznacza, że organ całkowicie zlekceważył swoje obowiązki wynikające z u.d.i.p.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że żądane przez skarżącego informacje nie są informacją publiczną. Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Ponadto, jak podaje się w literaturze, sprawą publiczną jest działalność zarówno organów władzy publicznej, organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Sprawami publicznymi nie są jednak konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz praktyczny", LexisNexis 2008 r., s. 15). W niniejszej sprawie istotny jest fakt, że skarżący zwracając się do organu o udostępnienie informacji wskazanych we wniosku z dnia 25 sierpnia 2022 r., nie kierował się troską o sprawy publiczne, co znalazło wprost wyraz w treści jego pisma. Skarżący żądał kopii umów, których stroną byli, co sam stwierdza w treści wniosku, jego zmarli (podani z imienia i nazwiska wraz numerami pesel) dziadkowie oraz w przypadku ich braku informacji na jakiej podstawie prawnej i faktycznej zmarli dziadkowie oraz obecny właściciel/posiadacz lokalu, którego właścicielami byli dziadkowie wnioskodawcy korzystali/korzysta z ogródka działkowego znajdującego się w pobliżu bloku, w którym znajdowało się mieszkanie dziadków. Rodzaj żądanych dokumentów i informacji w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że celem wnioskodawcy było uzyskanie ich w związku ze swoją prywatną sprawą. Na bezczynność organu nie wskazuje również chronologia czynności w sprawie z wniosku A. T., która przedstawia się następująco:

1. W dniu 25 sierpnia 2022 r. wpłynął do Urzędu Miasta wniosek A. T. o udzielenie informacji publicznej, który został zarejestrowany w Wydziale Organizacyjnym w dniu 26 sierpnia 2022 r.

2. Wydział Organizacyjny, zgodnie z właściwością, przekazał niezwłocznie, tj. w dniu 26 sierpnia 2022 r. powyższy wniosek do wydziału merytorycznego, tj. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska, z prośbą o zajęcie stanowiska i udzielenie odpowiedzi w przedmiotowej sprawie.

3. W dniu 6 września 2022 r. Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska przekazał do Wydziału Organizacyjnego odpowiedź na wniosek A. T..

4. W dniu 6 września 2022 r. została wysłana do wnioskodawcy, na podany przez niego adres e-mailowy z adresu mailowego pracownika Wydziału Organizacyjnego, odpowiedź na wniosek A. T. – w formie skanu. Odpowiedź ta została przygotowana na podstawie pisma jakie wpłynęło z Wydziału GKOŚ.

5. W dniu 6 września 2022 r. do Urzędu Miasta wpłynęło kolejne pismo A. T., zarejestrowane w dniu 7 września 2022 r. w Wydziale Organizacyjnym. Pismo to niezwłocznie zostało przekazane do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska.

6. Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska wystosował pismo do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami w przedmiotowej sprawie. W dniu 22 września 2022 r. Wydział Gospodarki Nieruchomościami udzielił Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska odpowiedzi na pismo w sprawie wniosku A. T..

7. Równocześnie Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska w dniu 22 września 2022 r. procedując sprawę, wystąpił do A. T. drogą mailową o uzupełnienie informacji poprzez wskazanie podstawy prawnej i celu ubiegania się o udostępnienie dokumentów objętych wnioskiem.

8. W dniu 23 września 2022 r. wnioskodawca A. T. odpowiedział na pismo Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska.

9. W dniu 21 października 2022 r. Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska przedstawił wnioskodawcy swoje stanowisko w powyższej sprawie.

W odpowiedzi na wniosek z dnia 25 sierpnia 2022 r. Urząd Miasta [...] poinformował skarżącego, że nie znajduje podstaw do udzielenia informacji, które obejmuje wniosek w trybie u.d.i.p. z uwagi na to, że treść wniosku odnosi się do informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby go składającej, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne. Wniosek nie dotyczy zatem informacji o sprawach publicznych, lecz informacji we własnej indywidualnej sprawie. W związku z tym do wniosku nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą być bowiem podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwala się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie.

Na marginesie dodano, w związku z żądaniem zawartym we wniosku z dnia 25 sierpnia 2022 r. udostępnienia kopii umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, że zgodnie z art. 110 ustawy prawo o notariacie, wypisy aktu notarialnego wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym (§ 1). Za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu wojewódzkiego, w którego okręgu znajduje się kancelaria notariusza, wypis aktu notarialnego może być wydany także innym osobom. Sąd orzeka w tym przedmiocie w trybie postępowania nieprocesowego, po wysłuchaniu stron aktu notarialnego, jeżeli stawią się na wezwanie. Postanowienie sądu wojewódzkiego nie podlega zaskarżeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "Ppsa", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym (art. 120 Ppsa).

Stosownie do art. 3 § 1 Ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.

Z art. 13 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).

Zgodnie z art. 149 § 1 Ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a Ppsa). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 1 Ppsa).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Nie było w niniejszej sprawie sporne, że Prezydent Miasta [...], jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jest – co do zasady – podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. (art. 4 ust. 1 pkt 1) do udostępnienia informacji publicznej.

A. T. w dniu 25 sierpnia 2022 r. zażądał od ww. organu za pośrednictwem ePUAP następujących danych:

1) kopii umowy dzierżawy lub innego dokumentu na podstawie którego B. T. (PESEL [...]) i J.T. ([...]), będący właścicielami lokalu położonego w [...] przy ul. [...], korzystali z ogródka działkowego znajdującego się w pobliżu tego bloku;

2) kopii umowy dzierżawy lub innego dokumentu na podstawie którego obecny właściciel/posiadacz lokalu położonego w [...] przy ul. [...] korzysta z ogródka działkowego znajdującego się w pobliżu tego bloku;

3) w przypadku braku dokumentu, o którym mowa w pkt 1 lub 2 - informacji na jakiej podstawie prawnej i faktycznej B. i J. T. oraz obecny właściciel/posiadacz lokalu położonego w [...] przy ul. [...] korzystali/korzystają z ogródka działkowego znajdującego się w pobliżu tego bloku;

4) kopii umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i oddania w użytkowanie wieczyste z dnia 27 maja 2004 r., na podstawie którego dziadkowie wnioskodawcy - B. i J. T. stali się właścicielami lokalu położonego w [...] przy ul. [...], a wcześniej należącego do zasobów miasta [...];

5) kopii dokumentacji, z której wynikał stan lokalu położonego w [...] przy ul. [...] na dzień zawarcia umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i oddania w użytkowanie wieczyste z dnia 27 maja 2004 r.

Co od zasady zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego, stanowią informację publiczną. Chodzić tu może m.in. także o materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku, jeżeli treść owych umów dotyczy bezpośrednio wspomnianego wyżej majątku publicznego (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 24 września 2020 r., sygn. II SAB/Wa 289/20, wyrok WSA we Wrocławiu z 28 czerwca 2022 r., sygn. IV SAB/Wr 978/21).

W rozpatrywanym przypadku organ nie kwestionował tego, że lokal i ogródek działkowy, o jakim mowa we wniosku skarżącego, należą do majątku gminnego. Powodem nieudzielenia informacji przez Prezydenta Miasta [...], o czym skarżący został zawiadomiony pismem z dnia 6 września 2022 r., było to, że zdaniem organu treść wniosku odnosi się do informacji, które "mają posłużyć do załatwiania indywidualnych spraw osoby go składającej, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne. Wniosek nie dotyczy zatem informacji o sprawach publicznych, lecz informacji we własnej indywidualnej sprawie. W związku z tym do wniosku nie mają zastosowania przepisy ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej (...)".

Takie stanowisko organu nie zasługuje na uwzględnienie. Nawiązuje ono do prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych kryterium "sprawy własnej" jako kryterium dyskwalifikującego publiczny charakter informacji objętej żądaniem wnioskodawcy. Ze stanowiska tego wynika, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. m.in. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 1889/17; wyrok WSA w Białymstoku z 2 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Bk 269/22, wyrok WSA w Kielcach z 17 sierpnia 2022 r., sygn. II SAB/Ke 64/22). W aktualnym orzecznictwie NSA prezentuje jednak także stanowisko odmienne, które podziela także Sąd orzekający w sprawie niniejszej, a które zostało wyrażone m.in. w wyroku z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. III OSK 1362/21. Zgodnie z tym zapatrywaniem kryterium "sprawy własnej" rozumiane w powyższy sposób jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, zgodnie z którą wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. W konsekwencji NSA przyjmuje, że dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej" we wskazanym wyżej rozumieniu, ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostepnienia informacji publicznej prostej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a w konsekwencji prowadzić do odmowy jego ochrony (por. też wyrok NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. III OSK 4568/21, wyrok NSA z 12 października 2022 r., sygn. III OSK 1517/21). Jest to jednak odrębna kwestia, której w analizowanej sprawie jak dotąd nie brano pod uwagę.

Podzielając powyższe zapatrywanie należy podnieść, że organ w niniejszym przypadku niezasadnie fakt nieudzielenia informacji publicznej oparł na twierdzeniu, że żądane informacje są informacjami "we własnej indywidualnej sprawie". Jakkolwiek z samego wniosku wynika, że żądana informacja dotyczy lokalu należącego uprzednio do nieżyjących dziadków wnioskodawcy (B. i J. T.) oraz korzystania w związku z tym z przyblokowego ogródka działkowego, jednak – jak podnosi skarżący – jego wniosek dotyczy przede wszystkim sposobu gospodarowania mieniem jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z tym, co wyżej podniesiono, sam fakt, że żądana informacja wiąże się z osobą skarżącego (bezpośrednio, czy także pośrednio), nie powoduje, że informacja ta nie może być uznana za informację publiczną. Z tego względu udzielenie tego rodzaju odpowiedzi pismem nie może być uznane w tym przypadku za wyjście przez organ ze stanu bezczynności. Za tym bardziej nieuprawnione w świetle powyższych rozważań należy uznać pismo z dnia 22 września 2022 r., gdzie organ wezwał do wskazania podstawy prawnej i celu ubiegania się o udostępnienie dokumentów, jak również dostarczenia dokumentów potwierdzających interes prawny do otrzymania danych. Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I wyroku zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25 sierpnia 2022 r. w wyznaczonym terminie.

W ocenie Sądu stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13). W niniejszej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny, a organ zareagował zarówno na wniosek, jak i późniejsze pismo skarżącego, zajmując określone stanowisko, które jednak nie okazało się trafne. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź do przypisania organowi lekceważącego stosunku do norm prawa. Z tych samych powodów Sąd nie uznał za zasadne zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej lub wymierzenie organowi grzywny, oddalając skargę w tym zakresie (pkt III wyroku).

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w pkt. IV wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.