Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2196/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.17 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art.145 § 1 pkt 1 lit a, art.145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art.153, art.184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1188/14 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1188/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Burmistrz Miasta Szczecinek decyzją z dnia [...] przyznał K.K. świadczenie pielęgnacyjne na córkę N.K. w wysokości 520 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2014 r. Decyzja ta, zgodnie z art. 11 art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. Następnie Burmistrz, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] uchylił ww. decyzję, jednocześnie odmawiając K.K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z dnia [...].

Następnie decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta Szczecinek, w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 25 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 61 § 4 i art. 104 k.p.a. ustalił K. K. świadczenie nienależnie pobrane, wypłacone za okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., w kwocie 9.360 zł z tytułu pobrania nienależnie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę N. K.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazał, że K. K. pobierała w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad córką N. K., do którego pobierania nie była uprawniona albowiem od dnia 1 marca 2011 r. faktycznie tej opieki nie sprawowała.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. podniosła, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca, zaś stosowna argumentacja znajduje się w odwołaniu złożonym od decyzji z dnia 7 sierpnia 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 20 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu wyjaśniło, że przepis art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi samodzielną podstawę do uznania świadczenia za nienależnie pobrane w sytuacji, gdy w sprawie wydano już decyzję stwierdzającą nieważność lub decyzję uchylającą wcześniej wydaną decyzję o przyznaniu świadczeń i orzeczono o odmowie ich udzielenia. W niniejszej sprawie organ I instancji po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne i odmówił przyznania tego świadczenia z uwagi na to, że N. K. od 2011 r. nie mieszkała razem z matką, jako jej opiekunką w Szczecinku pod adresem wskazanym we wniosku, lecz przebywała w Wałbrzychu. Decyzja ta nie była ostateczna w dniu orzekania przez organ I instancji w sprawie nienależnie pobranych świadczeń, jednakże ten fakt – w ocenie organu - nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, skoro na dzień orzekania w niniejszej sprawie decyzja była już ostateczna. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Kolegium uznało, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w wysokości 9.360 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym.

K. K. zaskarżyła powyższą decyzję z dnia [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze zarzuciła naruszenie art. 9 k.p.a. wobec niepouczenia skarżącej o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że organ I instancji nie zamieścił żadnego wyliczenia żądanej kwoty, a w aktach brak jest dowodów wskazujących na jej prawidłowe wyliczenie oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, że nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, pomimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie.

Po rozpatrzeniu powyższej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1506/13 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w przypadku decyzji rozstrzygającej o nienależnie pobranym świadczeniu uzasadnienia wymaga nie tylko spełnienie przesłanki warunkującej wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, ale uzasadnienia wymaga również sama wysokość ustalonej tym rozstrzygnięciem kwoty. Zdaniem Sądu, poprzestanie tylko na określeniu samej kwoty, bez jej szerszego wyjaśnienia, nie można uznać w świetle przepisów k.p.a. za wystarczające. Określając zalecenia co do dalszego toku postępowania, Sąd nakazał organowi odwoławczemu rozważyć, czy wysokość ustalonej przez organ I instancji kwoty nienależnie pobranego świadczenia jest prawidłowa, przedstawiając stosowny wywód w tym względzie w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. K., decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 20 sierpnia 2013 r. Organ odwoławczy, uwzględniając zalecenia i wskazówki zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2014 r., wskazał że skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne na córkę w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. (przez 18 miesięcy) w wysokości 520 zł miesięcznie. Zaświadczenie z dnia 6 sierpnia 2013 r., wystawione przez MOPS w Szczecinku potwierdza wypłatę tego świadczenia w kwocie 9.360 zł. Z matematycznego wyliczenia wynika, że wysokość świadczenia nienależnie pobranego wynosi 9.360 zł (520 zł - wysokość miesięczna świadczenia x 18 - ilość miesięcy pobierania świadczenia).

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] K. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Szczecinek z dnia [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, mimo, że organ ten nie pouczył skarżącej, że pobieranie przez jej dziecko nauki skutkuje ustaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co uniemożliwiło złożenie takiego oświadczenia; art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że zachodziły przesłanki do wydania przez organ I instancji decyzji uchylającej poprzednio wydaną decyzję jako niezgodną z prawem, podczas gdy organ ten miał możliwość zapoznania się ze stanem faktycznym w sprawie, jednak nie przeprowadził postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący; art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, pomimo spełnienia się przesłanek opisanych w tym przepisie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg postępowania w sprawie, podnosząc argumenty tożsame z argumentami przedstawionymi wcześniej w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że strona informowana była o okolicznościach uprawniających do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, jak również o sytuacjach pozbawiających takiego prawa, a w tym o obowiązku zgłaszania organowi wszelkich zmian mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium podkreśliło, że K. K. składając wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego oraz otrzymując decyzję o przyznaniu świadczenia wiedziała, że wnioskowane świadczenie przysługuje w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem po rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jeśli więc rodzic nie sprawuje takiej opieki, to świadczenie pielęgnacyjne się nie należy, a ta kwestia rozstrzygnięta została w wyroku Sądu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1506/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że skarga jest niezasadna. Sąd I instancji w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1506/13 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...]. Tym samym, zarówno organy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, jak i Sąd w tym postępowaniu, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., pozostawały związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyżej wymienionym wyroku.

Sąd I instancji podał, że w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organowi odwoławczemu rozważyć, czy wysokość ustalonej przez organ I instancji kwoty nienależnie pobranego świadczenia jest prawidłowa i przedstawić stosowny wywód w tym względzie w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. W ocenie tego Sądu, poprzestanie na wskazaniu w decyzji jedynie wysokości kwoty, bez jej szerszego wyjaśnienia, nie mogło być uznane za wystarczające.

Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Sąd I instancji stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, wykonało zalecenia zawarte w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1506/13. Kolegium przedstawiło sposób wyliczenia kwoty świadczeń nienależnie pobranych, wyjaśniając, że K. K. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na córkę N. K. w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r., tj. przez 18 miesięcy, w wysokości 520 zł miesięcznie. Tym samym okres 18 miesięcy x 520 zł daje kwotę 9.360 zł.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji wskazał, że jej argumentacja skierowana jest w istocie do ostatecznej decyzji organu I instancji uchylającej decyzję tego organu w sprawie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. i odmawiającej przyznania tego świadczenia na córkę na ww. okres, tj. decyzji z dnia 7 sierpnia 2013 r.

Sąd I instancji podkreślił, że już w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1506/13 Sąd wyjaśnił skarżącej, że rozważanie, czy należało uznać te świadczenia za nienależnie pobrane ograniczają się do stwierdzenia, że w sprawie została spełniona jedna z hipotez określonych w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz.1456), w którym to przepisie określone zostały przypadki, których wystąpienie uzasadnia uznanie świadczeń za nienależnie pobrane. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 ww. ustawy osoba, która pobierała nienależnie świadczenia rodzinne jest zobowiązana do ich zwrotu. Aby skutecznie można było orzec o nakazaniu zwrotu pobranych świadczeń rodzinnych, muszą być one uznane za "nienależnie pobrane świadczenia rodzinne". Stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono praw do świadczenia rodzinnego.

Taka też sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie bowiem decyzją Burmistrza Miasta Szczecinek z dnia [...]. uchylona została w wyniku wznowienia postępowania decyzja, mocą którą przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne i jednocześnie odmówiono skarżącej prawa do tego świadczenia.

Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, zarzuty naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz braku udzielenia skarżącej należytych pouczeń przez organy, są zarzutami spóźnionymi, które nie mogły przynieść oczekiwanego skutku w przedmiotowej sprawie. Można je bowiem było podnosić na etapie postępowania odwoławczego, kwestionując decyzję Burmistrza Miasta Szczecinek z dnia [...]. Skoro jednak ww. decyzja stała się decyzją ostateczną, to organy będąc związane jej treścią, orzekając w sprawie musiały fakt ten uwzględnić, podejmując prawidłowe działania w ramach postępowania zmierzającego do uznania pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane.

W skardze kasacyjnej, K. K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej P.p.s.a., w związku z art. 9 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie faktu, iż skarżąca, wbrew nieprawdziwym twierdzeniom skarżonego organu, nie była pouczana o okolicznościach mających wpływ na jej prawa i obowiązki, w tym o zgłaszaniu faktu zmiany miejsca zamieszkania jej córki N.;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie faktu, iż postępowanie przed organem skarżonym, w tym przed organem I instancji, było prowadzone w sposób wykluczający istnienie zaufania jego uczestnika do organów państwa, tj. w sposób niepraworządny i niesprawiedliwy, skarżone organy nie rozważyły skutków wydanej decyzji, a przez to nieuchylenie zaskarżonej decyzji;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuwzględnienie faktu, iż skarżąca spełniła warunki opisane w tym przepisie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zrezygnowała z zatrudnienia w związku z opiekowaniem się swoim niepełnosprawnym dzieckiem - córką N.;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż organ II instancji ponownie badając sprawę nie może ponownie jej rozpoznać w całej rozciągłości i dojść do odmiennych wniosków, zgodnie z zasadą legalizmu.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i uchylenie wydanych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] oraz decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kasacyjnie kosztami postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Za nietrafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ustanowiona w art. 153 P.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w wyroku z dnia 3 lipa 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1506/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] dotyczącą nienależnie pobranego świadczenia wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego należy odróżnić od postępowania prowadzonego w trybie wznowienia, już chociażby z tego względu, że postępowanie o nienależnie pobrane świadczenie jest następczym postępowaniem względem wcześniejszego postępowania wznowieniowego. Obydwa te postępowania są od siebie odrębne, na co wskazuje zarówno tryb rozpoznania (zwyczajny i nadzwyczajny), treść podejmowanych rozstrzygnięć oraz odmienność przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek. Dlatego też w sprawie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie można skutecznie kwestionować podstaw prawnych decyzji ostatecznie wydanej po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego.

Sąd I instancji w omawianym wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Sz 1506/13 wskazał, że niewątpliwie okoliczność sprawowania opieki została ostatecznie rozstrzygnięta w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania, którą to, uchylając decyzję o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jednocześnie orzeczono o odmowie jego przyznania. Z kolei wynik tego postępowania, a nie ustalenia faktyczne, stanowiły podstawę zaskarżonej decyzji. Przy tym zauważyć należy, że Sąd wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1505/13 oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oraz odmowy przyznania tego świadczenia, uznając tym samym ww. decyzję, którą dokonano oceny przesłanki sprawowania opieki, za zgodną z prawem. W tej sytuacji, na tym etapie postępowania zarzut błędnej oceny przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia, nie może odnieść zamierzonego skutku. W wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Sz 1506/13 Sąd I instancji podzielił słuszność stanowiska organu odwoławczego, że w realiach rozstrzyganej sprawy ostateczne zakończenie postępowania wznowieniowego wyczerpuje przesłankę z art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uznał jednak, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] nie odpowiada prawu z tego względu, że nie zawiera mechanizmu wyliczenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Sąd rozpoznający ww. sprawę uznał, że powyższe uchybienie daje podstawę do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji prawidłowo, mając na względzie art. 153 P.p.s.a., rozpoznał ją w granicach zakreślonych ww. wyrokiem. Podnoszone obecnie przez skarżącą zarzuty w ramach podstawy skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm.), dalej: u.ś.r., oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej P.p.s.a., w związku z art. 9 k.p.a., uznać należy za niedopuszczalne. Argumentacja podniesiona w ramach powyższych zarzutów skierowana jest w istocie przeciwko decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] wydanej w trybie wznowienia postępowania, którą to decyzją organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Szczecinek z dnia [...] uchylającą decyzję tego organu z dnia [...] o przyznaniu skarżącej kasacyjnie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę N. K. w wysokości 520 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2014 r. i odmawiającą skarżącej kasacyjnie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. Decyzje te były przedmiotem kontroli Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Sz 1505/13.

Wskazać należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi przepis art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.

W niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 30 ust. 2 pkt 4 in fine u.ś.r., dająca podstawę do wydania na podstawie art. 30 ust. 1 u.ś.r. decyzji o ustaleniu nienależnie pobranego przez skarżącą kasacyjnie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę N. K. za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. w kwocie 9 360 zł.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 8 k.p.a., skarżąca kasacyjnie nie wykazała w czym przejawiało się prowadzenie postępowania przez organy orzekające w sprawie w sposób wykluczający istnienie zaufania jego uczestnika do organów państwa, tj. w sposób niepraworządny i niesprawiedliwy. Nie wykazała też, że powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle treści art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 u.ś.r., bez wpływu na wynik sprawy pozostają skutki decyzji wydanych na podstawie ww. przepisów prawa. Podnoszone zaś przez skarżącą kasacyjnie zarzuty dotyczące jej trudnej sytuacji finansowej i wynikająca stąd niemożność spłaty nienależnie pobranego świadczenia może być ewentualnie podstawą do ubiegania się przez skarżącą kasacyjnie do wydania decyzji w trybie art. 30 ust. 9 u.ś.r.

Skoro zatem zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegał a oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.