Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1426/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. B. kwotę 780,00 zł (siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy D. wskazując na nawiezienie ziemi na działkę ewidencyjną nr [...] w [...] i zasypanie rowu odprowadzającego wodę z przepustu pod drogą, wnioskiem z dnia 14 lutego 2014 r. wniósł o przywrócenie stanu poprzedniego tj. odtworzenie zasypanego rowu na działce ewidencyjnej numer [...] w [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż na teren działki nr [...] nawieziona została ziemia w celu podniesienia rzędnej tej działki i niwelacji terenu na skutek czego doszło do zasypania rowu odprowadzającego wodę z przepustu pod drogą gminną położoną na działce nr [...] w [...]. W wyniku zasypania rowu i nawiezienia ziemi zatkany został przepust pod droga gminną.

Wójt Gminy T. decyzją z 29 sierpnia 2014r. nakazał K. B. "przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odblokowanie na działce nr [...] wylotu przepustu znajdującego się pod droga gminna stanowiącą działkę nr [...] w miejscowości [...] , gmina D. oraz odtworzenie rowu odprowadzającego wody z w/w przepustu w kierunku północnym na działce nr [...], w celu swobodnego odpływu wód z przepustu zgodnie ze spadkiem terenu".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 24 października 2014r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzje w całości i przekazało sprawę organowi l instancji celem ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że o ile z ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji bezspornie wynika, że w miejscowości [...] "na wysokości działek nr [...] oraz [...]" zlokalizowany był (i jest nadal) pod drogą gminną oznaczoną nr ewid. [...] przepust, dla odblokowania i udrożnienia którego niezbędnym jest nakazanie usunięcia nawiezionej na działkę nr [...] ziemi (uniemożliwiającej przepływ wody opadowej przez tenże przepust), o tyle na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie nie sposób stwierdzić, czy organ uznaje, że na działce nr [...] w [...] istniał rów (którego odtworzenie nakazano obecnie decyzją), czy też woda wypływająca z przepustu pod drogą w sposób nie skanalizowany, wynikający z naturalnego ukształtowania terenu, w kierunku północnym spływała po działce nr [...]. Wyjaśnienie powyższego wydaje się niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy".

Decyzją z dnia 12 sierpnia 2015r, Wójt Gminy T. nakazał K. B. "przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odblokowanie na działce nr [...] wylotu przepustu znajdującego się pod drogą gminną, stanowiącą działkę nr [...] w miejscowości [...] gmina D. oraz umożliwienie swobodnego odpływu wód zgodnie ze spadkiem terenu na działce [...]".

W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że w celu wyjaśnienia jak wyglądał stan faktyczny na gruncie przed zmianą spowodowaną nawiezieniem ziemi na działkę nr [...], organ wezwał świadków wskazanych przez Wójta Gminy D. do złożenia wyjaśnień na piśmie. Ponieważ jednak pisemne odpowiedzi świadków nie dały jednoznacznej odpowiedzi, zarządzono rozprawę administracyjną w terenie. W trakcie rozprawy ustalono, iż przepust pod drogą został wykonany około 30 lat temu, a wypływająca z niego woda spływała w sposób nieskanalizowany w głąb działki nr [...] , do czasu zasypania przepustu. Zasypanie odpływu przepustu na działce nr [...] zlokalizowanego pod drogą - działką nr [...] w miejscowości [...], spowodowało zablokowanie spływu wód opadowych, a więc zmiany w kierunku ich odpływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Udokumentowane na zdjęciach szkody to: pęknięcia nawierzchni asfaltowej oraz wykruszenia i zagłębienia, które doprowadzają do utrudnień w przejeździe drogą na opisywanym odcinku. Ponadto po stronie południowej drogi stagnuje woda, co potwierdzono podczas oględzin przy słonecznej pogodzie. W związku z powstałą szkodą na działce nr [...] w m. [...] nakazano K. B. odblokowanie przepustu oraz umożliwienie swobodnego odpływ wód w kierunku północnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 5 października 2015r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzje w całości i przekazało sprawę organowi l instancji celem ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wydanej w dniu 24 października 2014r. decyzji Kolegium nakazało poczynienie jednoznacznych ustaleń faktycznych co do tego, czy na działce nr [...] w [...] istniał rów, czy też woda wypływająca z przepustu pod drogą gminną w sposób nie skanalizowany, wynikający z naturalnego ukształtowania terenu, w kierunku północnym spływała po działce [...].

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy T. decyzją z 27 lipca 2016r., znak: [...] nakazał K.B., przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odblokowanie na działce nr [...] w miejscowości [...] gmina D., wylotu przepustu znajdującego się pod drogą gminną, stanowiącą działkę nr [...] w miejscowości [...] (pkt 1) oraz w celu umożliwienia swobodnego odpływu wód z przepustu, zdjęcie warstwy gruntu na szerokości 1 m, począwszy od dolnej krawędzi rury przepustowej, zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym na działce numer [...] w miejscowości [...] gmina D. (pkt. 2).

Od decyzji tej odwołanie złożyła K. B., zarzucając:

- naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 kpa polegające na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie przyczyny zmiany stanu wody na gruncie,

- naruszenie art. 107 § 1 w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez nieprecyzyjne określenia nakazanego obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego,

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez nałożenie na odwołującą w decyzji Wójta Gminy T. obowiązku w postaci przywrócenia stanu poprzedniego w sposób nieprecyzyjny, jak również z uwagi na istnienie przeszkód natury technicznej w jej wykonaniu, co sprawia, że przedmiotowa decyzja jest niewykonalna,

- naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez niezastosowanie się do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazanych przez organ odwoławczy w decyzji uchylającej decyzję Wójta Gminy T. z dnia 5 października 2015 roku ([...]).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 16 września 2016r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, iż działka nr [...] miejscowości [...] będąca własnością K. B., od strony południowej sąsiaduje z drogą gminną asfaltową oznaczona numerem ewidencyjnym [...]. Pod drogą gminną (dz. nr [...]) poprzecznie na wysokości działek nr [...] oraz [...] znajduje się przepust, którego odpływ usytuowany zgodnie z naturalnym spadkiem terenu, na teren działki nr [...], został zblokowany. Teren w miejscu sporu posiada bowiem naturalny spadek w kierunku północnym tj. w stronę działki nr [...] stanowiącej własność K. B. oraz spadek w kierunku północno-zachodnim tj. w stronę skrzyżowania dróg oznaczonych numerami ewid [...] i [...] . W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że spływ wód opadowych w analizowanym terenie odbywał się w kierunku północno - zachodnim, częściowo zablokowanym przepustem pod drogą oznaczoną jako działka ewidencyjna numer [...], w kierunku działki nr [...] tj. w kierunku północnym, a częściowo rowem przydrożnym biegnącym po południowej stronie drogi gminnej stanowiącej działkę ewid. nr [...] w kierunku skrzyżowania dróg (dz. ewid. [...] i [...]), a następnie poprzez przepust na tym skrzyżowaniu, wzdłuż drogi - działki nr ewid. [...]. Ustalono również, że przepust pod drogą numer [...] został zablokowany ok. 2011 - 2012 roku przez obecną właścicielką działki nr [...]. Zasypanie odpływu przepustu na działce nr [...], spowodowało zablokowanie odpływu wód opadowych, a więc zmiany w kierunku odpływu wód* Spowodowało to uwidocznione na dokumentacji fotograficznej załączonej w poczet materiału dowodowego sprawy szkody na drodze gminnej (dz. ewid, nr [...]) tj. pęknięcia nawierzchni asfaltowej oraz wykruszenia i zagłębienia, które doprowadzają do utrudnień w przejeździe drogą w opisywanym odcinku. Podniesienie terenu działki nr [...] i zrównanie jej wysokości z poziomej drogi gminnej oraz zasypanie wylotu przepustu, a tym samym zablokowanie odpływu wód z przepustu w kierunku północnym spowodowało zatem opisane wyżej naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności drogi gminnej oznaczonej nr [...] w [...]. Przesłuchani w sprawie świadkowie (S. P., F. B. i K. D.) zgodnie zeznali, iż na działce numer [...] w [...] nie istniał urządzony rów, a woda z przepustu usytuowanego w drodze gminnej oznaczonej nr ewid. [...] spływała zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu po działce numer [...] do zalesionej, północnej części tej działki. Rozbieżność w zeznaniach świadków sprowadzała się w zasadzie wyłącznie do tego, iż K. D. twierdzi, że woda spływała obok przebiegającej po działce nr [...] drogi do pól. S. P. i F. B. twierdzili natomiast, że woda spływała po powierzchni tejże "prywatnej" drogi, urządzonej na działce nr [...]. Niezależnie jednak od powyższej, nieistotnej w istocie z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy rozbieżności, świadkowie zgodnie zeznali, iż na działce nr [...] nie było urządzonego rowu, a woda spływała powierzchniowo po tej działce, w stronę jej zalesionej, północnej części. Organ miał zatem podstawy do przyjęcia stanowczych ustaleń faktycznych co do tego, iż woda wypływająca z przepustu pod drogą gminą nr [...] spływała powierzchniowo, w sposób wynikający z naturalnego ukształtowania terenu, tj. w kierunku północnym działki [...], stanowiącej w tej części las. Na podstawie przeprowadzonych w trakcie postępowania dowodów ustalone zostało zatem, że od około 30 lat pod drogą gminną nr [...] w [...] istniał przepust, który został kilka lat temu zsypany. Jak twierdzą świadkowie S. P. i F. B. podniesiono (nadsypano) również patrząc od strony drogi gminnej nr [...], początkowy fragment drogi do pól przebiegającej po działce nr [...]. Zasadnie zatem, w wydanym w sprawie rozstrzygnięciu nie tylko nakazano odblokowanie wylotu przepustu, ale również w celu umożliwienia swobodnego odpływu wód z przepustu, w punkcie 2 decyzji nakazano "zdjęcie warstwy gruntu na szerokości 1 m, począwszy od dolnej krawędzi rury przepustowej, zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku północnym na działce numer [...] w miejscowości [...] gmina D.". Wbrew twierdzeniom odwołania obowiązek ten został zatem dostatecznie precyzyjnie określony w wydanej decyzji i nadaje się do wykonania oraz ewentualnej egzekucji.

Odnośnie pozostałych zarzutów odwołania podano, iż przepisy art. 29 Prawa wodnego odnoszą się do stanu wody na gruncie rozumianego, jako pewien stan faktyczny, niekoniecznie związany z prawnie uregulowanymi sposobami korzystania z wód i istniejący w oderwaniu od faktu jego ujawnienia w rejestrach urzędowych. Ustalenie, czy rów przebiegający przez nieruchomość, którego istnienie oraz późniejsze zasypanie ma charakter bezsporny, stanowi urządzenie wodne ujęte w katastrach wodnych, nie może mieć żadnego wpływu na prawidłowość zastosowania w sprawie art. 29 Prawa wodnego. Przywrócenie stanu poprzedniego o którym stanowi art. 29 ust. 3 ustawy, nie dotyczy bowiem pierwotnego stanu istniejącego wiele lat temu, a ostatniego stanu nie kwestionowanego przez strony.

Skargę na powyższą decyzję złożyła K. B., zarzucając naruszenie:

- art. 7, 77 § 1, 80 kpa, polegające na zaniechaniu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez nie wyjaśnienie kwestii legalności przepustu znajdującego się pod drogą gminną nr [...] a także pominięcie okoliczności niedrożności rowu przebiegającego naprzeciw działki [...] po południowej stronie drogi (dz. nr [...]) na wysokości działki [...] i jej wpływu na stan wód na gruncie,

- art. 84 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie powołanie biegłego względnie biegłych, w sytuacji kiedy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne,

- art. 136 kpa polegającego na jego niezastosowaniu, mimo konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania celem uzupełnienia dowodów,

- art. 138 § 1 pkt l kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że w sprawie zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji,

- art. 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez nałożenie na skarżącą w decyzji Wójta Gminy T. obowiązku w postaci przywrócenia stanu poprzedniego w sposób nieprecyzyjny, jak również z uwagi na istnienie przeszkód natury technicznej w jej wykonaniu co sprawia, że przedmiotowa decyzja jest niewykonalna;

- art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego zastosowanie w sytuacji kiedy stan wody na gruncie, który powstał w wyniku zurbanizowania terenu, podlega ochronie na podstawie wyżej zacytowanego przepisu tylko wówczas, gdy jest wynikiem legalnego zagospodarowania terenu, tymczasem nie ma żadnych dowodów w sprawie na okoliczność legalności istniejącego przepustu.

Skarżąca wskazała, iż organ nie zajął się kwestią legalności wybudowanego przepustu, poprzestając na informacji, że przepust wstawiał nie istniejący już dzisiaj podmiot tj. Spółdzielnia Rolnicza, zaś ani w Gminie D. ani w Starostwie [...] nie znajdują się żadne dokumenty dotyczące wykonania remontu przepustu pod drogą gminną działka nr [...] w miejscowości [...], gmina D.. Brak zatem jakiejkolwiek dokumentacji na okoliczność legalności wybudowania przepustu. Dodatkowo z zeznań świadka J. M. wynika, że w 2007 roku przepust pod drogą został udrożniony i dołożono drugi krąg do przepustu celem lepszego odpływu wody. Świadek ten zeznał także, że doszło wtedy do wykopania rowu. Skarżąca podkreśliła, że działania te miały charakter bezprawny. Podczas prac przy przepuście wjechano koparką na działkę nr [...], stanowiącą własność skarżącej i celem prawdopodobnie lepszego odpływu wody w związku z dołożeniem kręgu - od miejsca dołożonego kręgu w głąb działki na pewnej długości wybrano ziemię. Skarżąca nie została powiadomiona o zamiarze prowadzonych robót, nikt także nie zapytał jej o zgodę na zebranie ziemi z jej działki. Remont przepustu został przeprowadzany nielegalnie skoro właściwe władze nie dysponują odpowiednią dokumentacją na prowadzone roboty. Jeśli bowiem został dołożony drugi krąg to takie działanie należy zakwalifikować jako remont i dokonać jego zgłoszenia przed rozpoczęciem prac, czego jednak Gmina D. nie dopilnowała. Od czasu remontu przepustu w 2007 roku i wybrania ziemi działka skarżącej była zalewana uniemożliwiając wjazd na działkę a w miejscu gdzie została wybrana ziemia stagnowała woda. Z tej też przyczyny doszło do nawiezienia usuniętej wcześniej ziemi. Ponadto po drugiej stronie drogi na działkach Pani M. i J. G. przepust został zasypany uniemożliwiając przepływ wody, która od stuleci płynęła do skrzyżowania drogi dz. nr [...] z dz. nr [...] przepustem na tym skrzyżowaniu i płynęła w dół ze spadkiem terenu. Powyższy fakt został dostrzeżony przez organ I instancji który ustalił, że po stronie południowej drogi gminnej - działka nr [...] przebiega rów przydrożny ze spadkiem w kierunku północno -zachodnim tj. w kierunku skrzyżowania dróg działki nr [...] z działką nr [...], zaś naprzeciw działki nr [...] po południowej stronie drogi — dz. nr [...] na wysokości działki [...] rów ten jest niedrożny. Dostrzeżona okoliczność nie została w ogóle wzięta pod uwagę przy dokonywaniu przez organ oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Fakt niedrożności rowu po południowej stronie drogi dz. nr [...] na wysokości działki skarżącej ma istotny wpływ na przepływ wody w rowie. Gdyby bowiem rów ten był drożny to nie byłoby żadnego problemu z przepływem wody w tym obrębie i nie doszłoby do powstania żadnej szkody albowiem spływ wód opadowych, jak zresztą ustalił organ I instancji, był w kierunku północno-zachodnim rowem przydrożnym wzdłuż południowej strony drogi gminnej (dz. nr [...]), natomiast na wysokości działki nr [...] część wód była przeprowadzana przepustem na północną stronę drogi gminnej i rozlewała się w sposób nieskanalizowany po terenie działki nr [...], pozostała część wód po południowej stronie drogi spływała w kierunku zachodnim do skrzyżowania dróg (dz. nr [...] z dz. nr [...]). Ponieważ jednak rów po południowej stronie drogi gminnej na wysokości działki skarżącej i działki nr [...] jest niedrożny to całość wód opadowych została skierowana w kierunku działki skarżącej powodując jej zalewanie. Biorąc pod uwagę fakt, że część wód opadowych przed zasypaniem rowu po południowej stronie drogi gminnej spływała tym rowem, to nawiezienie ziemi na działkę skarżącej nie miałoby żadnego wpływu na przepływ wody, gdyby ów rów był drożny. Z uwagi na to w ocenie skarżącej zarówno organ I Instancji, jak i II instancji nie wykazał istnienia związku przyczynowo - skutkowego między dokonaną zmianą na działce skarżącej a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim. Wykazanie istnienia związku przyczynowo skutkowego wymaga co do zasady odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń. Celowe jest zatem w tej kategorii spraw dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w której treść merytoryczną co prawda organ wkraczać nie może, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną jaką posiada biegły, ma jednak obowiązek ocenić jej wartość dowodową, wiarygodność i przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy. Oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy w odnośnym zakresie nie mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności niniejszej sprawy. Nadto podano w skardze, iż organ nałożył obowiązek w sposób nieprecyzyjny, a co za tym idzie istnieją przeszkody natury technicznej w jej wykonaniu. Z zaskarżonej decyzji nie wynika w jaki sposób skarżąca ma wykonać nałożony obowiązek. Nie znamy żadnych parametrów technicznych przepustu. Brak w aktach sprawy mapy, która wskazywałaby na dokładne usytuowanie przepustu. Ponadto zasypanie przedmiotowego przepustu miało miejsce już ok. 5 lata temu. Tak naprawdę, w zaskarżonej decyzji nie zawarto żadnych informacji w jaki sposób należy dokonać odblokowania wylotu przepustu na działce nr [...], tj. w jakiej ilości lub też, do jakiego poziomu i na jaką odległość należy dokonać zabrania nawiezionej warstwy ziemi, jak również na czym ma polegać [...].

Skarżąca w konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga K. B. jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu naruszenia art. 7, 77 § 1 kpa w zw. z art. 75, oraz art. 107 § 3 kpa co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrola przeprowadzonego postępowania zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, prowadzi do wniosku, że postępowanie dowodowe było niepełne, gdyż nie obejmowało precyzyjnych i wyczerpujących ustaleń w zakresie legalności przepustu (legalnego stanu prawnego), co do którego obecnie nakazano przywrócenie stanu poprzedniego. Brak było ustaleń organów w zakresie tego, czy stwierdzony nakaz doprowadzi do legalnego stanu prawnego w zakresie przepustu.

Zasadnie w skardze zarzucono, iż organy nie zajęły się kwestią legalności wybudowanego przepustu (remontu przepustu), poprzestając na ogólnikowych informacjach, że przepust był wykonany, kiedy to wprost na taką okoliczność wskazywały dowody z zeznań świadków, na co skarżąca zwracała uwagę w toku postępowania, w tym zmiany ukształtowania terenu działki skarżącej (niwelacji warstw ziemnych) w wyniku prac przy przebudowie przepustu. Brak zatem jakiejkolwiek dokumentacji na okoliczność legalności wybudowania przepustu.

Podkreślić natomiast należy, że skoro przedmiotowa droga ma status drogi publicznej, to winny istnieć dokumenty, w tym projekt jej budowy, który może stanowić istotny w tym zakresie dowód. Nie jest bowiem dopuszczalnym w niniejszej sprawie stwierdzenie, iż określone działanie skarżącej w zakresie przepustu było nielegalne, bez uprzedniego zbadania czy budowa przepustu była zgodna z prawem oraz czy w związku z tym nie doprowadziła do naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

W powyższym zakresie zatem decyzje organów obu instancji są wadliwe i oparte na niepełnym materiale dowodowym. Konieczne jest zatem jego uzupełnienie o odpowiednie dokumenty w postaci map, pozwoleń administracyjnych, projektów budowlanych w tym dotyczących przebiegu dróg, rowów itp. ewentualnie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie, jeśli ustalenia i oceny wymagałyby wiedzy specjalistycznej dotyczącej wpływu wykonanego przepustu na stan wód na gruncie. Wszystkie dodatkowe dowody wymagają opisu i oceny, czego również zabrakło w dotychczasowym postępowaniu. Pomimo załączenia wielu fotografii, brak na nich jakiegokolwiek opisu, co powoduje niemożliwość oceny ich wartości dowodowej przyjętej przez organy (por. k. nr 26 zawierający zbiór fotografii i zbiorczo podany nr 75 akt adm. I instancji).

Organ odwoławczy bezpodstawnie zaakceptował i również potwierdził prawidłowość decyzji organu I instancji w zakresie ustalonego tam stanu faktycznego, kiedy to decyzja ta nie zawiera ustalenia stanu faktycznego, lecz tylko sprawozdanie z czynności przeprowadzonych w postępowaniu oraz lakoniczne rozważania prawne. Organ odwoławczy zaś w pełni się na te wadliwe ustalenia stanowiące jedynie sprawozdanie z czynności, powołał, opierając swoje rozstrzygnięcie na lakonicznym odwołaniu się do "przeprowadzonych w trakcie postępowania dowodów", nadto powołując jedynie zeznania trzech świadków i dokumentację fotograficzną, jak wyżej wskazano nieopisaną co do stwierdzonych na niej okoliczności. Powyższe uchybia wymogom art. 107 § 3 kpa.

Z uwagi na to brak jest podstaw do stwierdzenia w oparciu o przeprowadzone w kontrolowanym postępowaniu dowody, istnienia związku przyczynowo - skutkowego między dokonaną zmianą na działce skarżącej, a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim w rozumieniu art. 29 prawa wodnego. Oględziny nieruchomości (fotografie) czy zeznania świadków nie mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności niniejszej sprawy, bez zbadania kwestii legalności przepustu.

Z uwagi na to, a w szczególności z racji braku w aktach sprawy mapy, która wskazywałaby na dokładne usytuowanie przepustu, w ocenie Sądu zaistniała nieprecyzyjność rozstrzygnięcia, aczkolwiek nie powodująca niemożliwości wykonania, co oznacza iż zarzut skargi w zakresie nieważności jest niezasadny. Kwestia parametrów technicznych przepustu nie jest bowiem konieczna wobec nakazu usunięcia warstw ziemi na określonej powierzchni.

Nie zasługuje na podzielenie także zarzut dotyczący wpływu niedrożności rowu usytuowanego naprzeciw działki nr [...] po południowej stronie drogi — dz. nr [...] na wysokości działki [...] na badaną w niniejszej sprawie okoliczność zasypania przepustu. Kwestie drożności rowu należą do innego organu tj. starosty i może być ewentualnie badana w odrębnym postępowaniu.

Wobec zaistnienia powyżej opisanych braków w postępowaniu dowodowym skarżony organ nie miał, w ocenie Sądu, wystarczających i przekonywujących podstaw do wyprowadzania w oparciu o art. 29 ust. 1 prawa wodnego wniosków co do możliwości zastosowania jego dyspozycji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny, należycie przeprowadzić postępowanie z zachowaniem wymogów z art. 7 i 77 kpa, w tym co najmniej w zakresie stwierdzonych powyżej uchybień, nadto rozpatrzeć wszelkie wnioski i zarzuty stron z poszanowaniem art. 8 kpa, nakazującym prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p