Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 72/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 par, 2, art. 15 par. 1, art. 18, art. 30, art. 119, art. 121 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 123, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61 par. 6 pkt 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] 2018r. nr [...]


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Inspektorem Wojewódzkim") utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") w przedmiocie nałożenia na Z. L. grzywny w celu przymuszenia. Organ odwoławczy zmienił rozstrzygnięcie jedynie w zakresie termin uiszczenia grzywny oraz wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. M. K., zamieszkała przy ul. [...] w [...], gmina [...] wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o sprawdzenie prawidłowości zabudowy korytarza klatki schodowej należącej do współwłaścicieli budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] oraz sprawdzenia prawidłowości podłączenia instalacji gazowej pod względem wentylacji (k. 1 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Podanie przekazano do organu właściwego – to jest Inspektora Powiatowego [...] (k. 4 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia 1 czerwca 2016 r. przeprowadzono na nieruchomości kontrolę obiektu budowlanego.

Wezwaniem z dnia 14 lipca 2016 r. Inspektor Powiatowy zobowiązał Z. L. do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 30 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) .

Na powyższe wezwanie Z. L. odpowiedziała pismem z dnia 21 września 2016 r. wskazując, że korytarz został zabudowany za zgodą wszystkich współwłaścicieli (k. 48 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] (k. 49-50 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r ., poz. 290, obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm., dalej "P.b.") nakazał Z. L. doprowadzić do stanu poprzedniego przebudowaną na poziomie poddasza klatkę schodową w budynku przy ul. [...] w [...] (działka [...]) w terminie do 31 marca 2017 r. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. 2015 r., poz. 1422 ze zm., dalej "r.w.t.") minimalna szerokość użytkowa spocznika w budynkach wielorodzinnych powinna wynosić 1,5 m szerokości. W stanie faktycznym sprawy ze względu na zabudowę podestu na stropie nad parterem w rejonie schodów i ustawienie tam przez skarżącą drugich drzwi na podeście wymagana szerokość spocznika nie została zachowana.

Inspektor Powiatowy dodatkowo zwrócił uwagę, że oprócz niezgodności z przepisami technicznymi w sprawie należało zwrócić uwagę także na aspekt prawa do dysponowania przez skarżącą nieruchomością na cele budowlane. Organ – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – zaznaczył, że również w trakcie postępowania z art. 51 P.b. niezbędne jest ustalenie, czy inwestor może dysponować nieruchomością. Do skarżącej zostało wystosowane wezwanie do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które zawierałoby zgodę pozostałych właścicieli nieruchomości. Oświadczenie takie nie zostało przedłożone.

Po rozpoznaniu odwołania Z. L. decyzją z dnia [...] marca 2017 r., [...] (k. 72-72 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) Inspektor Wojewódzki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 K.p.a., utrzymał decyzję Inspektora Powiatowego w mocy. Uchylił ją jedynie w części dotyczącej podstawy prawnej i w to miejsce powołał art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że M. K., będąca współwłaścicielem budynku, nie wyrażała zgody na przeprowadzenie robót budowlanych w dacie ich wykonywania, jak również aktualnie podtrzymuje swoje stanowisko (wskazują na to pisma M. K. z dnia 4 kwietnia 2016 r. oraz z dnia 16 grudnia 2016 r.). Oznacza to, w ocenie organu, że Z. L. nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do tego konieczna byłaby bowiem zgoda wszystkich współwłaścicieli. Dodatkowo Inspektor Wojewódzki potwierdził stanowisko Inspektora Powiatowego, że zrealizowana zabudowa klatki schodowej narusza § 68 ust. 1 r.w.t. Nie została bowiem zachowana minimalna szerokość spocznika schodów w budynku wielorodzinnym.

Od powyższej decyzji Z. L. wniosła skargę.

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r., II SA/Po 458/17, obecnie prawomocnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę (kopia wyroku wraz z uzasadnieniem i z klauzulą prawomocności znajduje się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji na k. 75-79).

Pismem z dnia 28 września 2018 r. Z. L. zwróciła się do Inspektora Powiatowego z prośbą o odroczenie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia [...] 2016 r., [...] argumentując to faktem, że jest bardzo chora. Zaznaczyła, że jest po udarze, ma w jednej nodze ortezę stałą, obecnie ma rękę po złamaniu po upadku ze schodów i operacji. Wyjaśniła, że jest pod opieką pielęgniarki, która podaje jej zastrzyki przeciwbólowe. To wszystko powoduje, że Z. L. nie jest w stanie wykonać nałożonego na nią obowiązku (k. 84 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia 24 września 2018 r. (pismo [...]) Inspektor Powiatowy skierował do Z. L. upomnienie w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na datę wezwania tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej "u.p.e.a.") (k. 87 akt administracyjnych organu pierwszej instancji.

Upomnienie zostało przez Z. L. odebrane osobiście dnia 27 września 2018 r. (zob. potwierdzenie odbioru nienumerowane za k. 90 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Dnia 4 października 2018 r. Inspektor Powiatowy wystawił tytuł wykonawczy [...] dotyczący obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] 2016 r., [...] (z uwzględnieniem decyzji z dnia [...] marca 2017 r., [...]). W rubryce C.10 przewidziano, że środkiem egzekucyjnym może być grzywna w celu przymuszenia (k. 90 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Postanowieniem z dnia [...] 2018 r., [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 121 § 2 w zw. z art. 119 u.p.e.a. nałożył na Z. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10000 zł. Organ wyjaśnił, że dolegliwość finansowa w określonej wysokości jest uzasadniona faktem, że pomimo licznych działań ze strony organu egzekucyjnego, zobowiązana w żaden sposób nie podjęła próby wykonania obowiązku. W ocenie Inspektora Powiatowego ustalona dolegliwość finansowa skłoni Z. L. do dobrowolnego i samodzielnego wykonania ciążących na niej obowiązków. Organ nadmienił, że upłynął już znaczny okres czasu od momentu, kiery zobowiązana powinna była wykonać skierowaną do niej decyzję. Z kolei w sytuacji, gdy stan zdrowia skarżącej nie pozwala jej na wykonanie obowiązku "miała możliwość wynajęcia firmy, która wykona przywrócenie klatki schodowej do stanu poprzedniego".

Od postanowienie o nałożeniu grzywny Z. L. wniosła zażalenie. Poza przedstawieniem swojej sytuacji osobistej i opisaniu trudności związanych z wykonaniem obowiązku, zaznaczyła, że grzywny w nałożonej wysokości nie będzie w stanie zapłacić i nie będzie miała za co żyć. Podkreśliła, że nie jest tak, iż miała czas na wykonanie decyzji. Sprawa dotycząca obowiązku objętego egzekucją była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Później, gdy tylko skarżąca otrzymała upomnienie, napisała pismo z prośbą o odroczenie obowiązku ze względu na stan zdrowia. Organ do tej prośby w ogóle się nie odniósł. Z. L. dodała, że jest osobą starszą i schorowaną. Nie jest w stanie sama wykonać obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] 2016 r., [...]

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., [...] Inspektor Wojewódzki na podstawie art. 123 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. uchylił postanowienie Inspektora Wojewódzkiego w części dotyczącej terminu uiszczenia grzywny oraz terminu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym i w to miejsce wskazał termin do 20 grudnia 2018 r., natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W części uzasadnienia dotyczącej wysokości grzywny organ odwoławczy w pełni podzielił wyjaśnienia Inspektora Powiatowego. Dodał, że wysokość grzywny określono prawidłowo. Ma ona bowiem stanowić uciążliwość, postawić zobowiązaną w sytuacji przymusowej, aby dobrowolnie wykonała obowiązek. Z tego powodu organ uznał, że wysokość grzywny "nie może być zbyt niska".

W skardze Z. L. zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 w zw. z art. 80, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 119 § 1 w zw. z art. 121 § 2 oraz art. 7 § 2 u.p.e.a., a także wystąpiła o uchylenie postanowień obu instancji. Podkreśliła, że organy naruszyły zasady postępowania egzekucyjnego, a sposób prowadzenia egzekucji prowadzi w istocie do bogacenia się Państwa kosztem osoby starszej i chorej. Z. L. po raz kolejny opisała swoją sytuację zdrowotną dodając, że wedle wskazań neurologa grozi jej drugi udar.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 31 maja 2019 r. skargę uzupełnił pełnomocnik ustanowiony dla skarżącej na zasadzie prawa pomocy. Podtrzymał i rozwinął przede wszystkim zarzut naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez skorzystanie z środka egzekucyjnego (nałożenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości), który jako taki nie tyle przyczyni się do wykonania obowiązku, ale – paradoksalnie – utrudnia jego wykonanie.

Pełnomocnik przedstawił także zarzut naruszenia: art. 30 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nieskorzystanie z innego środka egzekucyjnego, w sytuacji gdy wymierzenie grzywny w okolicznościach sprawy generuje jedynie dodatkowe koszty dla skarżącej, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez sformułowanie przez Inspektora Wojewódzkiego uzasadnienia postanowienia w sposób schematyczny i powielający ogólnikowe stwierdzenia, a nadto z tego samego powodu naruszenia art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., jako, że wydane rozstrzygnięcie nie zawiera wyjaśnienia zasadności przesłanek, które legły u jego podstaw i nie skłania do jego wykonania bez potrzeby stosowania środków przymusu. Nadto przedstawiono zarzut naruszenia art. 8 K.p.a.

w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia nie budzącego zaufania skarżącej do organu.

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że stan zdrowia Z. L. nie pozwala jej na samodzielne poruszanie się i nie jest ona w stanie poradzić sobie z obowiązkiem nałożonym na nią decyzją. Także jej sytuacja finansowa nie pozwala na zlecenie wykonania obowiązku. Nałożenie na skarżącą dodatkowego obciążenia finansowego powoduje, że dochodzi do eskalacji problemów życiowych i finansowych skarżącej. Zdaniem pełnomocnika sytuacja skarżącej rodzi wątpliwość, czy grzywna rzeczywiście przymusi ją do wykonania obowiązku. Zaryzykował nawet stwierdzenie, że wywoła ona efekt odwrotny – skarżąca może utracić zdolność do podjęcia wymaganych prac.

Do pisma z dnia 31 maja 2019 r. pełnomocnik dołączył obszerną dokumentację medyczną mającą potwierdzić zły stan zdrowia Z. L..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że okoliczności faktyczne towarzyszące wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Inspektora Powiatowego nie są sporne. W szczególności Z. L. nie kwestionuje, że wydano wobec niej decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2016 r., [...], a później także decyzję z dnia [...] marca 2017 r., [...] Nie podnosi także zarzutu dotyczącego możliwości prowadzenia egzekucji jako takiej, ani nie twierdzi, że samo postępowanie egzekucyjne dotknięte zostało istnymi wadami proceduralnymi. W powyższym zakresie Sąd także z urzędu nie dostrzegł żadnych uchybień.

Wszystkie zarzuty skarżącej koncentrują się na zagadnieniu wyboru środka egzekucyjnego - grzywny w celu przymuszenia oraz, przede wszystkim, na kwestii jej wysokości.

Decyzje administracyjne, których wykonaniu służy tytuł wykonawczy [...], dotyczą obowiązku o charakterze niepieniężnym: doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowanej na poziomie poddasza klatki schodowej w budynku przy ul. [...] w [...].

Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Z kolei stosownie do art. 121 § 2 u.p.e.a. grzywna w stosunku do osób fizycznych nie może przekraczać kwoty 10 000 zł. § 4 przywołanego artykułu stanowi też, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego (ma to miejsce w sprawie – uw. Sądu), grzywna w celu przymuszenia jest (zasadniczo) jednorazowa.

Skarżąca i jej pełnomocnik trafnie zwracają na uwagę dyrektywy interpretacyjne u.p.e.a. wynikające z art. 7 § 2 u.p.e.a. W przepisie tym wyrażono zasadę, iż należy co prawda stosować takie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, ale zarazem trzeba zważać, aby były one najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Sąd w tym miejscu zaznacza, że w bardzo obszernym i konsekwentnym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych nie odmawia się organom prowadzącym egzekucję administracyjną prawa do stosowania takich środków egzekucyjnych, które będą dolegliwe, gdyż ta właśnie ich cecha skłania zobowiązanych do wykonania ciążącego na nich obowiązku. Intencją Sądu orzekającego w niniejszym składzie nie jest podważenie tak rozumianych kompetencji organów egzekucyjnych.

Zwrócić należy jednak uwagę, że niniejsza sprawa ma charakter nieszablonowy, jeśli chodzi o sytuację skarżącej jako zobowiązanej. Sąd daje wiarę, że po jej stronie rzeczywiście występują obiektywne trudności w wykonaniu obowiązku o charakterze niepieniężnym (podeszły wiek, stan zdrowia, trudna sytuacja materialna), a zarazem nie można Z. L. postawić zarzutu – a tak sugeruje Inspektor Powiatowy – że długotrwale i uporczywie uchyla się ona od wykonania decyzji z dnia [...] 2016 r., [...]

Jak już wskazano, zdaniem organu pierwszej instancji dolegliwość finansowa w określonej wysokości jest uzasadniona faktem, że "pomimo licznych działań ze strony organu egzekucyjnego", zobowiązana w żaden nie podjęła próby wykonania obowiązku. W ocenie Inspektora Powiatowego ustalona dolegliwość finansowa skłoni Z. L. do dobrowolnego i samodzielnego wykonania ciążących na niej obowiązków. Organ nadmienił, że upłynął znaczny okres czasu od momentu, kiedy zobowiązana powinna była wykonać skierowaną do niej decyzję. Z kolei w sytuacji, gdy stan zdrowia nie pozwala jej na wykonanie obowiązku "miała [ona] możliwość wynajęcia firmy, która wykona przywrócenie klatki schodowej do stanu poprzedniego".

Sąd nie zgadza się, że postawa i aktywność Z. L. – jak sugeruje organ – skłania ku uznaniu potrzeby nałożenia na nią grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że wykonanie decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2016 r., [...], utrzymanej w mocy przez Inspektora Wojewódzkiego podlegało wstrzymaniu postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2017 r,, II SA/Po 458/17. Zgodnie z art. 61 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") postanowienie wstrzymujące wywoływało skutki do daty uprawomocnienia się wyroku II SA/Po 458/17, a więc do 6 kwietnia 2018 r. Wszystko to oznacza, że realnie obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowanej na poziomie poddasza klatki schodowej w budynku przy ul. [...] w [...] zaktualizował się w kwietniu 2018 r. Pismem z dnia 28 września 2018 r. skarżąca poinformowała organ o kłopotach zdrowotnych utrudniających jej zrealizowanie nakazanych prac (k. 84 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Organ z kolei podjął wobec Z. L. czynności odpowiednio we wrześniu i październiku 2018 r. (upomnienie, wystawienie tytułu wykonawczego oraz wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny).

W ocenie Sądu z całości zebranej dokumentacji nie wynika, aby skarżąca długotrwale unikała wykonania ciążącego na niej obowiązku. Wręcz przeciwnie, informowała organ o zaistniałej sytuacji. U.p.e.a. oczywiście nie przewiduje możliwości odroczenia obowiązku nałożonego decyzją ostateczną, niemniej jednak pismo skarżącej z dnia 28 września 2018 r. należało poczytywać jako rodzaj wyjaśnień skierowanych do organu egzekucyjnego związanych z obiektywnymi trudnościami w zakresie wykonania robót na klatce schodowej.

Z powyższych względów Sąd uznał za nieprzekonujące stanowcze tezy Inspektora Powiatowego, jakoby Z. L. nie realizowała nakazanych prac "pomimo licznych działań ze strony organu egzekucyjnego", "w żaden sposób nie wykazała próby podjęcia się wykonania obowiązku" oraz, że "upłynął już znaczny okres czasu od momentu, kiery zobowiązana powinna była wykonać skierowaną do niej decyzję".

Tym samym w ocenie Sądu wymienione okoliczności nie mogą też samodzielnie przemawiać za potrzebą bezrefleksyjnego nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości.

Wracając do kwestii stosowania art. 121 u.p.e.a. przez pryzmat art. 7 § 2 u.p.e.a. wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dostrzeżono, iż w niektórych przypadkach dostosowanie wysokości grzywny w celu przymuszenia do okoliczności sprawy może okazać się uzasadnione.

Brzmienie art. 121 § 2 u.p.e.a. i dodatkowo zróżnicowanie uprawnień organu egzekucyjnego przy wymierzaniu grzywny, pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy (co ma miejsce w przypadku art. 121 § 5 u.p.e.a.) organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1148/04 oraz z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 510/05, ONSAiWSA 2006/6 poz. 168). Skoro tak, to organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia powinien przytoczyć ustalenia faktyczne, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy ustalaniu grzywny oznaczałby całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadziłby do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymykałoby się spod kontroli sądu. Zatem organ egzekucyjny kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji powinien mieć na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny i w uzasadnieniu postanowienia musi przytoczyć okoliczności, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Chodzi bowiem o takie rozstrzygnięcie, aby zastosowany środek z jednej strony zapewnił efektywność egzekucji, a z drugiej – był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Wynika to z przytoczonego już wyżej art. 7 § 2 u.p.e.a. (zob. wyrok z dnia 20 lutego 2008 r., II OSK 43/07, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy choć umotywowały konieczność nałożenia na Z. L. grzywny w kwocie 10000 zł (czyli maksymalnej), to uczyniły to w sposób nieprzekonujący, niezindywidualizowany oraz nie korespondujący ze sprawą (co wyjaśniono w poprzednich akapitach).

Do przyjęcia przedstawionej wyżej oceny sprawy skłoniły Sąd także pewne wątpliwości co do zdolności sprawnego zrealizowania przez Z. L. prac nakazanych jej decyzjami z dnia [...] 2016 r., [...] oraz z dnia [...] marca 2017 r., [...] Otóż analiza wielu pism skarżącej (zob. chociażby pismo z dnia 28 września 2018 r. na k. 86 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) rodzić może przypuszczenie, że skarżąca jest osobą, która nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie, [...] (świadczy o tym [...]).

To wszystko z kolei nie pozwala odmówić całkowicie racji tezom wynikającym z argumentacji pełnomocnika Z. L., że jego mandantka – będąc niezdolna do osobistego zrealizowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz ograniczona, ze względu na sytuację finansową, w możliwości zlecenia odpłatnie prac osobom trzecim – przez nałożenie grzywny w celu przymuszenia może paradoksalnie całkowicie utracić zdolność zadośćuczynienia jej obowiązkom.

Wszystkie opisane, szczególne okoliczności dotyczące osoby skarżącej w ocenie Sądu skłaniają ku potrzebie wnikliwszej oceny jej sytuacji zdrowotnej i materialnej oraz rozważenie, czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10000 zł nie jawi się jako niewspółmierne. Zwrócić należy uwagę, że kwota ta może być dla osoby ubogiej bardzo duża, wręcz abstrakcyjna, gdy skonfrontować ją z ograniczonymi zasobami finansowymi (emerytura) oraz brakiem potencjału zarobkowego. Trzeba także pamiętać, że z zasad doświadczenia życiowego wynika, iż skuteczność środków w postaci grzywien (czy kar) pieniężnych nie rośnie nieustannie wraz ze wzrostem ich wysokości. Przekroczenie określonego pułapu dolegliwości finansowej ponad perspektywiczne możliwości finansowe skazuje zobowiązanego na egzekucję i może przyczynić się do postawy wycofania i rezygnacji, co w efekcie może paradoksalnie utrudnić skłonienie go do określonego zachowania.

Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi i pisma ją uzupełniającego za trafne. Należy się zgodzić, że organy w sposób zanadto bezrefleksyjny zdecydowały się nałożyć na Z. L. grzywnę w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości. Ponownie prowadząc postępowanie organy stosując środek egzekucyjny z art. 121 u.p.e.a. wezmą pod uwagę opisywaną przez skarżącej sytuację zdrowotną i osobistą, a także zważą, czy zbyt wysoka grzywna nie utrudni Z. L. odpłatnego zlecenia wykonania prac nakazanych w budynku przy ul. [...] w [...].

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.