Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3255/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 3 ust.1 lit. a, art. 8
journal: Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2014 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2014 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzji Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego [...] w B. z [...] maja 1945 r. nr [...], która orzeczono, że nieruchomości objęte księgą [...] k. [...],[...],[...],[...] i [...] oraz Księgą [...] k. [...],[...] i [...] o łącznym obszarze ok. [...] ha, położone w powiecie [...] i częściowo [...] podlegają działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13), przywoływanego dalej jako: "dekret PKWN"; w części wydana została z naruszeniem prawa, a w pozostałej części odmawiającą stwierdzenia jej nieważności.

Powyższa decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

R. B.i J. B. byli współwłaścicielami nieruchomości ziemskich o łącznej pow. [...] ha, objętych księgami wieczystymi [...] k. [...],[...],[...],[...] i [...] oraz [...] k. [...],[...] i [...].

Decyzją z [...] maja 1945 r., wydaną w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) przywoływanego dalej jako: "rozporządzenie MRiRR", Wojewódzki Urząd Ziemski [...] w B. orzekł , że ww. nieruchomości podlegają działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, ze względu na spełnienie kryterium obszarowego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcie organ ów wskazał, ze podnoszona przez stronę okoliczność, że nieruchomości położone są w dwóch powiatach, a także składają się z różnorakich działek, nie mają istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż w rozumieniu przepisów dekretu pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e podpada będący w ręku jednych współwłaścicieli obszar, bez względu na to, czy stanowi on jeden czy kilka kompleksów na terenie jednego lub kilku powiatów. Wskazywał ponadto, że nie doszło do faktycznego i prawnego podziału nieruchomości pomiędzy R. B. oraz K. W. Samo postępowanie, w którym ta decyzja została wydana wszczęte zostało wówczas wnioskiem złożonym przez W.S., do którego to wniosku miało być załączone notarialne pełnomocnictwo. Decyzja ta doręczana była, za wyjątkiem podmiotów publicznoprawnych wymienionych w jej rozdzielniku, poprzez wywieszenie na okres 7 dni w lokalu Zarządu Gminy oraz w Powiatowym Urzędzie Ziemskim w I. Jej odpis z informacją o prawomocności decyzji i sposobie doręczania przesłano R. B. [...] marca 1947 r., w związku z jego uprzednim wystąpieniem o informację co do sposobu załatwienia podania w sprawie zwrotu ww. nieruchomości.

Na wniosek P. L. - jednego z następców prawnych dawnych właścicieli (następstwo potwierdzone postanowieniami spadkowymi SR w M. z [...].03.1978 r. [...], z [...].10.1978 r. [...] oraz z [...].12.2003 r. [...]) wszczęto przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji podnosząc, że łączny areał nieruchomości należących do jego poprzedników wynosił [...]ha, a nie ok. [...] ha – co potwierdzać ma opracowanie geodezyjne z [...] stycznia 2010 r. sporządzone przez uprawnionego geodetę Z. K.

W następstwie przeprowadzonego postępowania nadzorczego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2014 r , działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 2 k.p.a., w punkcie 1 orzekł, że decyzja Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego [...] [...] maja 1945 r. w części dotyczącej nieruchomości [...] k.8, k24 i k.69 wydana została z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności ze względu na upływ 10 lat od jej doręczenia (pkt1). W punkcie 2 natomiast odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji w pozostałym zakresie.

Minister wywodził, że w odniesieniu do nieruchomości położonej w miejscowości [...] gm. [...], która do roku 1950 należała do woj. [...],[...] Urząd Ziemski nie był właściwy miejscowo. Do województwa [...] przyłączono bowiem ustawą z dnia 12 czerwca 1937 r. – o zmianie granic województw [...],[...],[...] i [...] (Dz.U. Nr 69, poz. 658) jedynie pow. [...] wraz z gminą wiejską [...] oraz część powiatu [...], ale z wyłączeniem gminy [...]. Ta gmina, a wraz z nią miejscowość [...] pozostała wówczas w woj. [...]. Zmiana nastąpiła dopiero na podstawie ustawy z 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa (Dz.U. Nr 28, poz. 255). Skoro zatem w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRR orzekanie w sprawie podpadania nieruchomości pod działanie dekretu należało do wojewódzkich urzędów ziemskich, a stosownie do § 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. Nr 36, poz. 341 ze zm.), właściwość miejscową oceniano według położenia nieruchomości, to w ocenie Ministra, [...] Urząd Wojewódzki nie mógł być właściwym do rozstrzygania o nieruchomości położonej w woj. [...]. Co oznacza, że orzeczenie wydane w odniesieniu do nieruchomości objętej księgą [...] wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc obarczone jest wadą z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając jednak na względzie, ze od dnia doręczenia decyzji upłynęło przeszło ponad dziesięć lat, to w sprawie zaistniała negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności opisana w art. 156 § 2 k.p.a., wykluczająca eliminację tej decyzji. Stąd ograniczył on swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie do stwierdzenia, stosownie do art. 158 § 2 k.p.a., że wydana ona została z naruszeniem prawa.

Organ nadzoru nie stwierdził natomiast by kontrolowana decyzja obarczona była innymi wadami z art. 156 § 1 k.p.a., a zwłaszcza wadą rażącego naruszenia prawa. Odwołując się do treści art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Wywodził on, że na potrzeby oceny podpadania nieruchomości pod działanie ww. przepisu konieczne jest sumowanie powierzchni poszczególnych nieruchomości ziemskich stanowiących własność jednej osoby. Przepis ten stanowi bowiem o "łącznym" rozmiarze nieruchomości ziemskich stanowiących własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych. Nie jest przy tym istotne, czy dla danej nieruchomości prowadzona jest jedna czy też kilka ksiąg wieczystych. Istotne jest jedynie by miała ona charakter ziemski. O łącznym zaś rozmiarze nieruchomości decyduje kryterium własności i gospodarcze przeznaczenie nieruchomości. Mając na względzie zgromadzony w aktach materiał dowodowy Minister wskazywał, że łączna powierzchnia nieruchomości stanowiących własność R. i J. B. wynosiła [...] ha, a więc przekraczała normę obszarową [...] ha, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN. Nie nastąpił przy tym jej podział w rozumieniu art. 2 ust. 2 tegoż dekretu przed 1 września 1939 r. To natomiast, że miała ona charakter ziemski wynikać miało jego zdaniem z wpisów użytków w artykułach matrykuł (rola, łąka, pastwiska), a także zaświadczeń z ksiąg gruntowych, gdzie jako właściciele figurowali "R. B. rolnik w G. i jego żona J. z P. po połowie". Tym samym Wojewódzki Urząd Ziemski stwierdzając, że nieruchomości te podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, nie naruszył tego przepisu, zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności wydanej przez ten organ decyzji.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem P. L. i W. L. (drugi z następców prawnych dawnych właścicieli) wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. P. L. kwestionował wyliczony przez organ areał należącej do R. i J. B. nieruchomości, powołując się - analogicznie jak miało to miejsce we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - na poczynione w tym zakresie ustalenie uprawnionego geodety zawarte w opinii z [...] stycznia 2010 r. W. L. nie formułował natomiast żadnych zarzutów.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] września 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymał swoje rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2014 r. w mocy, podtrzymując podniesioną w nim argumentację. Odnosząc się natomiast do stanowiska strony kwestionującego ustaloną powierzchnię nieruchomości należących do R. i J.B. Minister wyjaśnił, że potwierdzają ją znajdujące się w aktach zaświadczenia Sądu Rejonowego w I. oraz wpisy w artykułach matrykuł prowadzonych dla nieruchomości. Poszczególne przy tym części majątku objętego decyzją Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego stanowiły w istocie gospodarczą całość jako jedna nieruchomość o powierzchni przekraczającej normy obszarowe określone w dekrecie PKWN. W kwestii natomiast charakteru przejętej na cele reformy rolnej nieruchomości organ nadzoru wskazał, że jej ziemski charakter potwierdza treść protokołu z [...] marca 1945 r., który wyszczególnia m.in. [...] ha gruntów ornych, [...]ha łąk jednokośnych oraz [...]ha pastwisk.

Na powyższą decyzję P. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc w niej że jego dziadkowie (R. i J. B.) nie mogli się zapoznać z decyzją Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w B., która miała być wywieszona była na okres 7 dni w widocznym miejscu w lokalu Zarządu Gminy, gdyż wyrugowani zostali ze swojego miejsca zamieszkania i zmuszeni byli do przeniesienia się na [...]. Skarżący poddawał przy tym w wątpliwość, czy dokument sporządzony przez Wojewódzki Urzędu Ziemskiego [...] maja 1945 r. można zakwalifikować jako decyzję administracyjną. Zwracał uwagę na jej niedoręczenie R. B., a jedynie przesłanie po dwóch latach od wydania jej odpisu. Zwracał uwagę na brak uczestnictwa właścicieli nieruchomości przy sporządzaniu protokołu z [...] marca 1945 r. Powoływał się również, na wykazywany w opracowaniu uprawnionego geodety – Z. K. Kłodzińskiego areał nieruchomości należących do R. i J. B., w wymiarze [...]ha. Konkludując wywody skargi wyraził on przypuszczenie, że w okresie powojennym odebrano dziadkom bez podstawy prawnej cały majątek i nie sprawdzano jaki areał był ich własnością, a jeżeli była okazja to dopisano brakującą ilość gruntu tak, aby nie mogli oni odzyskać własności.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się więc ponownie istoty sprawy (tu kwestii podlegania nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.), ale jedynie ocenia legalność wydanego w niej rozstrzygnięcia, na gruncie obowiązujących w dacie jego wydawania przepisów, w kontekście ustalonego wówczas przez organy stanu faktycznego. Przy czym stwierdzenie przez organ nadzoru takiej wady nie zawsze prowadzić będzie do eliminacji z obrotu prawnego kontrolowanego rozstrzygnięcia (w całości lub części), a to ze względu na zaistnienie przeszkody w postaci negatywnych przesłanek nieważności określonych w art. w art. 156 § 2 k.p.a. (upływ 10 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji - jeśli chodzi o wady wymienione w pkt 1,3, 4 i 7 § 1 art. 156 k.p.a. bądź nieodwracalne skutki prawne jakie wadliwa decyzja wywołała)

Kontrolowaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 1945 r. nr [...] Wojewódzki Urząd Ziemski [...] w B., działając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MRiRR") orzekł, że stanowiące byłą własność R. i J. B. nieruchomości objęte księgą [...] k.1, 4, 11,13 i 26 oraz księgą [...] k. [...],[...] i [...] o łącznym obszarze ok. [...] ha, położone w powiecie [...] i częściowo [...], ze względu na ten areał podlegają pod unormowanie z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Wedle bowiem tego przepisu na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź [...] ha użytków rolnych, a na terenie województw [...], [...] i [...], jeśli ich rozmiar łączny przekraczał [...] ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

W efekcie tej kontroli Minister cenił, że powyższa decyzja wprawdzie nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa prowadzącą do jej eliminacji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, jednakże w części wydana została przez organ, który nie był właściwy w sprawie, w związku z czym w tym zakresie orzekł o wydaniu przez Wojewódzki Urząd Ziemski [...] decyzji z 1945 r. z naruszeniem prawa, w pozostałym zaś zakresie odmówił stwierdzenia jej nieważności.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że nieruchomość objęta rozstrzygnięciem położona była w dacie orzekania przez Wojewódzki Urząd Ziemski na obszarze dwóch województw: część znajdująca się w miejscowości [...] – położona była, wedle istniejącego wówczas podziału administracyjnego kraju, na terenie województwa poznańskiego, zaś część znajdująca się w miejscowości [...] przynależała do województwa [...]. Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu. Taki stan rzeczy oznaczał z kolei, że właściwym miejscowo organem, który mógł władczo rozstrzygać w trybie § 5 rozporządzenia MRiRR spór co do tego czy dana część nieruchomości podlega pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN, był urząd ziemski właściwy dla województwa na terenie, którego ta nieruchomość była zlokalizowana. Jak trafnie bowiem zauważył Minister, wobec braku zawarcie odmiennych uregulowań w dekrecie PKWN i jego akcie wykonawczym, zastosowanie w tym zakresie znajdowały w ówczesnym stanie prawnym zasady określania właściwości miejscowej organu ustalone w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. – o postępowaniu administracyjnem (Dz.U Nr 36, poz. 341 ze zm.). Ten akt normatywny zaś w art. 3 ust. 1 lit. a stanowił, że w sprawach dotyczących nieruchomości, właściwość tę ustala się podług miejsca jej położenia. Tak więc w sprawie o podleganie pod działanie dekretu nieruchomości ziemskich stanowiących własność małżonków B. oznaczało to tyle, że kompetentnym do orzekania w stosunku do tej części gruntów, które położone były we wsi [...] był urząd ziemski właściwy dla województwa [...], a nie jak miało to miejsce w niniejszej sprawie województwa [...]. To zaś oznacza, że podjęta w stosunku do tej części nieruchomości decyzja Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego [...] w B. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., która prowadzić musi do stwierdzenia nieważności decyzji, chyba że na przeszkodzie takiego rozstrzygnięcia stoi upływ 10 lat od dania doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 156 § 2 k.p.a), a taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Decyzję Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego [...] w B. z [...] maja 1945 r. doręczano poszczególnym podmiotom w odmiennym reżimie prawnym. Stronom postępowania – a więc byłym właścicielom nieruchomości - doręczano ją mianowicie poprzez obwieszczenie (wywieszone na okres siedmiu dniu w lokalu Zarządu Gminy i Powiatowego Urzędu Ziemskiego w I.), zaś wymienionym w rozdzielniku decyzji podmiotom - Powiatowemu Urzędowi Ziemskiemu w [...], pełnomocnikowi do spraw reformy rolnej w [...], pełnomocnikowi do spraw reformy rolnej w [...] i Wydziałowi Prawnemu Urzędu Ziemskiego doręczano ją bezpośrednio poprzez jej przesłanie wskazanym adresatom. Wprawdzie z uwagi na upływ czasu nie zachowała się pełna dokumentacja postępowania, w tym zwrotne potwierdzania odbioru ww. decyzji, jak też informacja o terminach w jakich była ona wywieszona w siedzibach Zarządu Gminy oraz Powiatowego Urzędu Ziemskiego. Niemniej na podstawie umieszczonej na tej decyzji adnotacji organu można z całą pewnością stwierdzić, że do wysyłki skierowana została ona w dniu [...] maja 1945 r. Zważywszy zatem, że od dnia jej wydania i przekazania do wysyłki upłynęło niemal 70 lat, uprawnione było wnioskowania Ministra, że określony w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin, w jakim dopuszczalne było stwierdzenia obarczonej kwalifikowaną wadą prawną decyzji, w dacie podejmowania przez niego rozstrzygnięcia nadzorczego niewątpliwie już ekspirował. Tym bardziej, że już w 1947 r., przy okazji przesyłania odpisu tej decyzji R. B., organ informował go o jej prawomocności. Aczkolwiek godzi się w tym miejscu zauważyć, że początek biegu tego terminu wiązać należy z datą doręczenia decyzji podmiotom, do których była ona przesyłana listownie, a nie z upływem okresu podania decyzji do publicznej wiadomości poprzez jej wywieszenie w siedzibach wymienionych wyżej organów. Rozporządzenie MRiRR nie przewidywało bowiem takiego szczególnego trybu doręczania decyzji wydawanych na podstawie § 5 tegoż rozporządzenia, a tym samym zastosowanie w tym zakresie miały regulacje ogólnej procedury administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 80 ust. 2 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnem z 1928 r. decyzja główna wydana pod nieobecność strony (a taką była decyzja Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego), powinna być doręczona jej na piśmie. Tryb doręczania decyzji w drodze ogłoszenia rozporządzenie wykonawcze do dekretu PKWN przewidywało wyłącznie w odniesieniu do decyzji wydawanych w przedmiocie klasyfikacji i szacowania działek oraz inwentarza przy parcelacji majątków ziemskich (por. § 39 rozporządzenia MRiRR). Zaniechanie zatem przez Wojewódzki Urząd Ziemski obowiązku doręczenia byłym właścicielom na piśmie tejże decyzji oznacza, że w odniesieniu do nich nie doszło do jej skutecznego doręczenia. Jednakże wobec wejścia decyzji do obrotu prawnego – to następuje wszak wówczas, gdy decyzja zostaje doręczona jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu, nawet wtedy gdy ów podmiot nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08, Lex nr 529931) – pominięcie przy doręczaniu decyzji strony postępowania, z punktu widzenia upływu terminu z art. 156 § 2 k.p.a. jest zdaniem sądu okolicznością irrelewantną Może natomiast stanowić przesłankę wznowienia postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skoro zatem w sprawie dotyczącej nieruchomości położonej we [...] orzekał organ niewłaściwy, a od dnia doręczenie wydanej przez niego decyzji upłynęło ponad 10 lat, to nie budzi wątpliwości Sądu, że orzekając w sprawie legalności tej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, kierując się normą prawna zawarta w przepisach art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., ograniczył swoje rozstrzygnięcie do stwierdzenia, że kontrolowana decyzja w części odnoszącej się do nieruchomości położonej na terenie województwa [...] (tj. we wsi [...]) wydana została z naruszeniem prawa.

Zgodzić się również przyjdzie z Ministrem, że kontrolowana przez niego decyzja ani w całości, ani w pozostałym zakresie nie była obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażącego naruszenia prawa), umożliwiającą jej eliminację z obrotu prawnego niezależnie do upływu czasu jaki od jej doręczenia (ogłoszenia) upłynął, a podnoszone w tym zakresie zarzuty strony uznać należy za chybione. Nie sposób się mianowicie zgodzić ze skarżącym, że w dacie wejścia w życie dekretu (13 września 1944 r.) obszar nieruchomości, której własność przynależała do małżonków B. był mniejszy niż ustanowiony w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu normatyw, poniżej którego nie przechodziły one z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Jak wynika bowiem ze zgromadzonych w aktach dowodów, których wiarygodność nie została podważona, w tym przede wszystkim zaświadczeń z Sądu Rejonowego w I. i odpisów dawnych ksiąg wieczystych łączny obszar nieruchomości należących do R. i J. B. w tej dacie obejmował areał o pow. [...]ha, Składały się wówczas na ten obszar działki gruntów: [...] karta 1 o pow. [...] ha, [...] karta 4 o pow. [...]ha, [...] karta 11 o pow. [...] ha, [...] karta 13 o pow. [...] ha, [...] karta 26 o pow. [...] ha, [...] karta 24 o pow. [...] ha i [...] karta [...] o pow. [...]ha. Te dokumenty korespondują przy tym z treścią informacji podawanych przez samego R. B. w piśmie z 22 lutego 1947 r., w którym prosząc o przywrócenie mu utraconego gospodarstwa podawał, że jego łączny obszar wynosi ok. [...] ha. W tym kontekście powoływanie się obecnie na sporządzoną z inicjatywy skarżącego opinię uprawnionego geodety z [...] stycznia 2010 r., wedle której w skład majątku R. i J. B. miały wchodzić jedynie nieruchomości o pow. [...] ha (a więc mniejszej niż przewidziany dekretem normatyw obowiązujący dla województwa [...] i [...]) jest o tyle nie miarodajne i nie uprawnia do formułowania wniosku o niepodpadanie nieruchomości pod działanie dekretu, że w opracowaniu tym nie uwzględniono wszystkich gruntów stanowiących ich własność. Nie ujęto w nim mianowicie nieruchomości objętych kartami 11, 13 i 26 księgi [...] oraz kartą [...] księgi [...]. Z tego względu dane w nim zawarte nie mogą skutecznie podważać poprawności poczynionych w 1945 r. przez Wojewódzki Urząd Ziemski ustaleń stanu faktycznego i jego subsumcji do normy z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a w konsekwencji prowadzić do zakwestionowania legalności decyzji tegoż Urzędu.

Nieruchomości te miały przy tym charakter "ziemski" w rozumieniu dekretu PKWN, pod którym to pojęciem - jak wyjaśnił to Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r. W 3/89 (OTK 1990, poz. 26, s. 174), a co powszechnie zaakceptowała judykatura i doktryna - rozumieć należy nieruchomość, która jest lub może być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, a więc nieruchomość ziemską o charakterze rolniczym. Jak trafnie zauważył Minister na taki charakter właśnie miały nieruchomości należące do poprzedników prawnych skarżącego, co wynika z treści artykułów matrykuł prowadzonych dla nieruchomości jak też protokołu z jej inwentaryzacji przeprowadzonej [...] marca 1945 r. na potrzeby przejęcia pod zarząd państwowy nieruchomości ziemskiej o obszarze powyżej [...] ha, gdzie wymieniano wśród gruntów wchodzących w jej skład użytki w postaci gruntów ornych o pow. [...] ha, łąki o pow. [...]ha czy pastwiska o pow., [...]ha. Mocy dowodowej wspomnianego protokołu i jego przydatności dla oceny legalności decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskie nie podważa fakt, że przy jego sporządzaniu nie uczestniczył były właściciel nieruchomości. Z jednej strony bowiem dokument ten nie był sporządzany w ramach czynności dowodowych prowadzonych w postępowaniu mającym na celu wydanie orzeczenia, o którym mowa w § 5 rozporządzenia MRiRR, z drugiej zaś żaden z dowodów zgromadzonych w aktach nie pozwala na wyprowadzenie wniosku, że przy jego sporządzaniu mogło dojść do zapisywania w nim treści, które odbiegały by od rzeczywistego stanu rzeczy, jak sugeruje to skarżący.

Skoro zatem w dacie wejścia w życie dekretu PKWN nieruchomości ziemskie stanowiące własność małżonków Bąk obejmowały łączny obszar ponad [...] ha, a jednocześnie miały one charakter rolniczy, to decyzja Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego [...] w B. potwierdzająca, że podpadały one pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu odpowiadała prawu.

To zaś oznacza, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja tego organu z [...] czerwca 2014 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia, a jednocześnie orzekająca, że w części dotyczącej nieruchomości położonych we wsi [...]rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem prawa, lecz ze względu na zaistniała przeszkodę z art. 156 § 2 k.p.a. nie można stwierdzić jego nieważności, jest zgodna z prawem. To z kolei czyni podnoszone w skardze zarzuty pozbawione usprawiedliwionych podstaw, a w konsekwencji prowadzić musi do oddalenia skargi.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.