Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 74/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono beczynność i przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi E. D. i T. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Lubelskiego w przedmiocie wznowienia postępowania I. stwierdza, że Wojewoda Lubelski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku E. D. i T. P. z dnia 11 czerwca 2018 r., o wznowienie postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Lubelskiego do załatwienia wniosku skarżących z dnia 11 czerwca 2018 r. o wznowienie postępowania; III. wymierza Wojewodzie Lubelskiemu grzywnę z urzędu w wysokości 500 (pięćset) złotych; IV. przyznaje od Wojewody Lubelskiego na rzecz E. D. i T. P. sumy pieniężne w wysokości po 500 (pięćset) złotych; V. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz E. D. i T. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 11 czerwca 2018r. E. D. i T. P. - P. złożyli do Wojewody Lubelskiego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr 1127/12 z dnia 18 września 2012r. odmawiającą E. D. oraz T. P. - P. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. K. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, oraz decyzją z nr 1073/2012 z dnia 25 kwietnia 2012r. potwierdzającą J. P.-P. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2018r. organ odmówił wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawców Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018r. postanowienie Wojewody uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia 12 maja 2022r. wnioskodawcy wnieśli o udzielenie informacji w sprawie wznowienia. W odpowiedzi na pismo Wojewoda zwrócił się o sprecyzowanie uzasadnienia wniosku poprzez wskazanie jaką konkretnie dokumentację i w jakiej formie (pisemnej czy elektronicznej ) przekazali wnioskodawcy oraz o złożenie do akt sprawy dowodu potwierdzającego datę jej doręczenia. Jednocześnie organ wskazał na nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2022r. W tej sytuacji wnioskodawcy w dniu 4 czerwca 2022r. złożyli do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ponaglenie na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku, a następnie 8 czerwca 2022r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność i przewlekłość Wojewody w tej sprawie. Skarżący wskazali na naruszenie art. 35 § 1 i § 3 kpa, art. 36 § 1 kpa oraz art. 6 kpa, art. 7, art. 7a § 1 kpa, art. 8 § 1 kpa, art. 9 kpa, art. 11 kpa, art. 12 § 1 kpa, art. 14 § 1 - § 2 kpa, art. 104 § 1 i § 2 kpa oraz art. 62 kpa poprzez brak jakichkolwiek czynności w sprawie w sytuacji, w której organ zobligowany jest przepisami prawa do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji potwierdzającej skarżącym prawo do rekompensaty, a tym samym uniemożliwianie stronom realizacji ich uprawnień. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnieśli o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni od dnia zwrotu mu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, na podstawie art. 149 §1 pkt 1a wspomnianej ustawy o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość wojewody rażąco narusza prawo i na podstawie art. 149 § 2 o przyznanie od organu świadczenia pieniężnego w wysokości po 10.000 zł dla każdego ze skarżących, z uwagi na uniemożliwianie, przez lata, przez organ skarżącym realizacji ich praw majątkowych. Skarżący wyjaśnili, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017r (I OPS 3/17) przesądzono, że złożenie przez jedną ze stron wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty równoznaczne jest ze złożeniem wniosków przez wszystkie strony. Skarżący podkreślili, że organ przez cztery lata nie zrobił nic by załatwić sprawę. Odmówił wznowienia, które to postanowienie zostało uchylone przez ministra w 2018 r. Teraz zaś, po czterech latach organ wnosi o przedstawienie informacji nieistotnych.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej odrzucenie bądź w przypadku przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Wojewoda przekonywał, że skarga do sądu administracyjnego może być skierowana dopiero po rozpoznaniu ponaglenia i w sytuacji, gdy pomimo wniesienia wcześniejszego ponaglenia, postępowanie trwa nadal. Wskazując na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., (II SA/Wa 383/20 ) dowodził, że z przepisu art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej II instancji. W przypadku innej interpretacji tego przepisu mogłoby dojść do różnych ocen i różnych rozstrzygnięć (organu wyższego stopnia i sądu administracyjnego) w sprawie tej samej skargi, co podważałoby zasady praworządności. Organ podkreślił ponadto, że w dniu 20 czerwca 2022 r. wydał postanowienie o odmowie wznowienia przedmiotowego postępowania, co również uzasadnia odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Odnośnie wniosku o zasądzenie świadczenia pieniężnego na podstawie art. 149 § 2 ustawy tytułem wynagrodzenia strat majątkowych, organ wskazał na orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym strona należycie dbająca o własne interesy, powinna bez zwłoki wykorzystać przysługujące jej instrumenty prawne zwalczania bezczynności organu administracji publicznej. Odbywać się to więc powinno do czasu zakończenia tego postępowania administracyjnego. Nie sposób przy tym premiować strony, która zwleka ze skargą na bezczynność, inicjując postępowanie sądowe już po wydaniu przez organ administracji decyzji (ewentualnie innego rozstrzygnięcia) kończącej prowadzone postępowanie (postanowienie NSA z 8 października 2019 r. II OSKI 117/19).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rację ma organ podnosząc, że jednym z warunków dopuszczalności rozpoznania skargi przez sąd administracyjny jest konieczność wyczerpania przed jej złożeniem środków zaskarżenia, o czym stanowi art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2022r. poz. 329). Przepis ten przewiduje, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy natomiast rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W przypadku skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania powyższą regulację dopełniają postanowienia art. 53 § 2b ustawy które przewidują, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 2 września 2020r. ( II OSK 3732/18 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) zasadniczym celem ponaglenia jest doprowadzenie do załatwienia sprawy w jak najkrótszym czasie. Wymaga to zasygnalizowania przez stronę postępowania, że sprawa jest w jej ocenie załatwiana dłużej, niż jest to konieczne. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego z pominięciem powyższych wymogów skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy jako niedopuszczalnej z innych przyczyn. Tyle tylko, że w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący z powyższego obowiązku się wywiązali, składając ponaglenie w dniu 4 czerwca 2022r., co więcej, w toku prowadzonego postępowania, przed złożeniem skargi. Nie odniosło ono jednak żadnego skutku, postanowienie o odmowie wznowienia postępowania Wojewoda wydał dopiero 20 czerwca 2022r., podczas, gdy skarga z dnia 6 czerwca 2022r. wpłynęła do niego już 8 czerwca 2022r. Myli się natomiast organ dopatrując się podstaw do odrzucenia skargi w jego nierozpatrzeniu przez właściwy organ przed wniesieniem skargi. Powyższe zagadnienie było już przedmiotem licznego orzecznictwa, gdzie wyrażono jednoznaczne stanowisko, wywodzące się jeszcze z poprzedniego stanu prawnego, zmienionego ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), gdy złożenie skargi poprzedzało złożenie zażalenia w trybie art. 37 kpa, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie zostanie rozpatrzone przez właściwy organ. Stanowisko to jest aktualne również w obowiązującym stanie prawnym, gdzie w miejsce zażalenia na niezałatwienie sprawy wprowadzono instytucję ponaglenia ( tak też NSA w wyrokach z dnia 25 listopada 2020r. II OSK 3842/19 i 27 czerwca 2019r. II OSK 1009/19 oraz postanowieniu z 25 maja 2018 r. II OSK 1210/18 wszystkie opubl. w CBOSA ). Jak wskazał NSA oznacza to w konsekwencji, że kwestia oceny bezczynności (przewlekłości) organu może toczyć się dwutorowo. Strona po wniesieniu ponaglenia nie składa skargi do sądu, lecz oczekuje na załatwienie tego ponaglenia przez organ wyższego stopnia i wydanie postanowienia, w którym organ niższego stopnia zostanie zobowiązany do załatwienia sprawy i wyznaczony zostanie termin na jej załatwienie. Może także nie oczekując na skuteczność postępowania w sprawie bezczynności (przewlekłości) na etapie administracyjnym, złożyć od razu skargę do sądu administracyjnego. Organ ma zapewniony termin miesięczny na przekazanie skargi do sądu, a zatem ma możliwość podjęcia w tym czasie czynności w sprawie, które usuną stan bezczynności (przewlekłości). Skoro zasadniczym celem tych środków jest doprowadzenie do jak najszybszego załatwienia sprawy - nieuzasadniony jest wymóg, aby strona po złożeniu ponaglenia musiała czekać na jego rozpoznanie lub upływ terminu na jego załatwienie, nawet jeśli ten termin jest stosunkowo krótki. Do decyzji strony powinien być pozostawiony wybór, czy poprzestanie na zaskarżeniu bezczynności wyłącznie na drodze administracyjnej, czy też złoży skargę na bezczynność (postanowienie NSA z 2 kwietnia 2015 r. akt II OSK 603/15 opubl. w CBOSA). Nie ma również podstaw do odrzucenia skargi z powodu wydania przez Wojewodę w dniu 22 czerwca 2022r. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Skutek taki odniosłoby jedynie złożenie skargi po zakończeniu postępowania, co wynika z uchwały uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19 opubl. w CBOSA), według której wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podobne stanowisko NSA wyraził w uchwale z 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21 opubl. w CBOSA), wskazując, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 wspomnianej ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Lubelskiego w rozpoznaniu wniosku skarżących o wznowienie postępowania stwierdzić trzeba, że ma uzasadnione podstawy. W orzecznictwie już wielokrotnie wywodzono, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt. 1 kpa zgodnie z którym bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Z kolei o przewlekłości postępowania można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak NSA w wyroku z dnia 26 października 2012 r. II OSK 1956/12 opubl. w CBOSA ). Takie rozumienie przewlekłości wynika z kolei z treści art. 37 § 1 pkt.2 kpa, gdzie pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zgodzić się przy tym należy, że w konkretnym przypadku mogą wystąpić jednocześnie obie postacie opieszałości ( tak NSA w wyroku z dnia 4 września 2015 r. II OSK 3141/14 opubl. w CBOSA ). Z akt sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postepowania został złożony przez skarżących 13 sierpnia 2018r. Organ postanowieniem z dnia 16 lipca 2018r. odmówił wznowienia, które następnie zostało uchylone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018r., a w dniu 22 października 2018r. akta sprawy przekazano Wojewodzie. Tak jak zauważyli skarżący do daty złożenia skargi , mimo upływu ponad 3,5 roku organ nie podjął w kwestii wznowienia żadnego rozstrzygnięcia. Co istotne skarżący właśnie okres od wydanie postanowienia przez organ odwoławczy upatrują jako bezczynność organu, z czym należy się zgodzić. Odmiennej oceny nie można wywieść z pisma Wojewody z dnia 19 maja 2022r. stanowiącego odpowiedź na pismo skarżących z dnia 12 maja 2022r. w którym wnosili o udzielenie informacji na temat sprawy. Trafnie zauważyli skarżący, że wspomniane pismo niczego do sprawy nie wniosło, a podniesione w nim żądanie wskazania daty, w jakiej dowiedzieli się o wydaniu decyzji nr 1073/12 z dnia 25 kwietnia 2012r. potwierdzającej J. P. – P. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej należało potraktować jedynie w kategorii przewlekłości postępowania. Jest przecież oczywiste, że termin ten został wskazany we wniosku z 16 czerwca 2018r. jako 29 maja 2018r. i to organ w uchylonym postanowieniu z dnia 16 lipca 2018r. dowodził, że data ta nie pozwala na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Prawdą jest, że Wojewoda określił przedmiot wznowienia jako postępowanie prowadzone pod sygn. akt GNiR.II.AB/7725/9-69/12, ale obejmowała ona zarówno decyzję 1073/12 jak i decyzję 1127/27, co do których podano jedną datę 29 maja 2018r. jako datę dowiedzenia się o decyzjach, co wynikało z pisma Wojewody z 15 czerwca 2018r. i odpowiedzi skarżących z 1 lipca 2018r. Odmienne stanowisko wyraził Minister, który uznał, że nie jest jasne, czy zaskarżone postanowienie dotyczy także decyzji 1073/12 , a ponadto wskazał na konieczność wydania dwóch odrębnych rozstrzygnięć. Co więcej z treści uchylonego postanowienia z 16 lipca 2018r. jasno wynika, że także Wojewoda miał świadomość wspomnianej daty, uznał ją jednak za nie odpowiadającą dacie dowiedzeni się o wspomnianej decyzji i przyjął datę 9 października 2012r. czyli dzień doręczenia stronom decyzji 1127/12. Zupełnie niezrozumiale było żądanie w powołanym piśmie z 19 maja 2022r. wskazania, jaką konkretnie dokumentację i w jakiej firmie skarżący przekazali oraz złożenia do akt dowodu potwierdzającego datę jej doręczenia. Przecież organ sam wskazał na wydruk wiadomości mailowej z Centrum Dokumentacji Historyczno – Prawnej Obszaru Polski w Granicach do 1939r. i po II wojnie Światowej , w której podano uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017r. ( I OPS 3/17 ). Powołana korespondencja została złożona wraz z wnioskiem o wznowienie i była przedmiotem rozważań organu już w postanowieniu odmowie wznowienia postępowania. Także ta okoliczność wzmacnia przekonanie o dalszym przewlekaniu załatwienia wniosku. Usprawiedliwieniem dla organu nie może być przy tym duża ilość oraz skomplikowany charakter spraw z zakresu mienia zabużańskiego w stosunku do ilości rozpatrujących je pracowników, o czym wspomniano w piśmie z 19 maja 2022r. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już bowiem podkreślano, że do okoliczności zwalniających organ z zarzutu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania nie zaliczają się jego organizacyjne problemy, takie jak obciążenie ilością spraw, czy braki kadrowe. Nie mogą one rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki ( tak NSA w wyrokach z dnia 23 sierpnia 2019r. I OSK 1471/1817 lipca 2018 r. II OSK 2542/16, 21 kwietnia 2017 r. II OSK 521/16 i 1 sierpnia 2017 r. II OSK 2614/16 opubl. w CBOSA ). Argumentacja organu jest nietrafiona tym bardziej, że sprawa skargi dotyczy wyłącznie wznowienia postępowania, a nie kolejnego etapu postępowania wznowieniowego. Kuriozalny jest zarzut sformułowany w odpowiedzi na skargę, że domagając się bezczynności swoich obowiązków nie wykonał profesjonalny pełnomocnik, który wiele lat nie poczynił jakichkolwiek starań, ani nie dokonał jakichkolwiek czynności zmierzających do wcześniejszego załatwienia sprawy powierzonej mu w 2018r. Oznacza to ewidentną próbę przerzucenia odpowiedzialności za postępowanie na skarżących, co jest nie do przyjęcia. Dla uwzględnienia skargi nie ma znaczenia, że w powołanym piśmie organ na podstawie art. 36 § 1 i 2 kpa wskazał nowy termin rozparzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2022r. Jest jasne, że obowiązek powiadomienia strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, zarówno z przyczyn niezależnych, jak i zależnych od organu, a także wskazania nowego termin rozpoznania sprawy ciąży na organie po bezskutecznym upływie terminów wskazanych w art. 35 § 3 kpa. Zawiadomienie takie nie niweczy jednak zarzutu bezczynności, skoro dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania i zawiadomienie stron jest elementem i wymogiem prawidłowego prowadzenia postępowania, a nie okolicznością uzasadniającą wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. Tym bardziej, gdy w dacie wydania postanowienia organ już znajduje się w bezczynności lub przewlekłości. Organ nie zachował przy tym formy postanowienia do czego skłaniała treść art. 123 § 1 kpa. Nie może budzić też wątpliwości, że zastosowanie wspomnianego przepisu może mieć miejsce tylko w przypadkach uzasadnionych, takimi nie są jednak, w realiach tej sprawy powodu podane przez organ. Powołane okoliczności dają powody dla stwierdzenia na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 11 czerwca 2018r. Z kolei na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy należało stwierdzić, że zaistniała w rozpoznawanej sprawie przewlekłość i bezczynność organu administracji miały charakter rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu tego przepisu jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty ( tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12 opubl. w CBOSA). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w kpa przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. W kontrolowanej sprawie niewątpliwie wspomniane terminy zostały znacznie przekroczone. Sąd uznał również za zasadne wymierzenie z urzędu na podstawie art. 149 § 2 wspomnianej ustawy organowi grzywny w kwocie 500 zł. Przepis te stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.W orzecznictwie podnosi się, że grzywna jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jest środkiem mającym służyć przymuszeniu (zmobilizowaniu) organu do wydania aktu administracyjnego. Ustalając wysokość nałożonej grzywny Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy. W ocenie Sadu, grzywna w wysokości 500 zł (pięćset złotych) spełni swoją rolę dyscyplinująco-represyjną. Grzywna w tej wysokości jest w ocenie Sądu wystarczająca, aby skłonić organ do właściwego procedowania i uwzględnienia zasady prowadzenia przez organ postępowania w sposób budzący zaufanie jednostki do władzy publicznej. Sąd uznał również za uzasadnione na podstawie art. 149 § 2 powołanej ustawy o przyznaniu skarżącym kwot pieniężnych po 500 zł dla każdego z nich. Sąd za słuszne uznaje stanowisko, że przy orzekaniu o przyznaniu sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznali skarżący na skutek bezczynności i przewlekłego prowadzenia postepowania organu administracji. Przyznanie podmiotowi skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi bowiem nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, tym bardziej, że postępowanie, jak już zauważono, nie dotyczyło merytorycznego rozpoznania sprawy, ale jedynie formalnego rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie. Wobec wydania w dniu 20 czerwca 2022r. przez Wojewodę Lubelskiego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzjami nr 1073/12 z 15 kwietnia 2012r. i nr 1127/12 z dnia 18 września 2012r. należało na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżących z 11 czerwca 2018r.

O kosztach orzeczono na podstawie 200 i 205 § 2 wspomnianej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U z 2018r. poz. 265 ). Obejmują one wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz opłatę dla radcy prawnego w kwocie 480 zł.