Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 740/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia
Powołane przepisy: article: Art. 15  ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 194
law: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tj

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 740/20 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Renata Czeluśniak, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Ewa Michna (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 17 grudnia 2020 r. skargi A. K., na zarządzenie Wójta Gminy z dnia 26 maja 2020 r., w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w L., , stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia;, zasądza na rzecz skarżącej A. K. od Wójta Gminy, kwotę 794 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem, zwrotu kosztów postępowania., , , , , , , , , ,


UZASADNIENIE

A. K. (dalej: skarżąca) na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) w zw. z art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 713) - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na Zarządzenie Wójta Gminy z [...] 2020 r. w sprawie odwołania jej ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zarządzenia w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych, a także o wstrzymanie wykonania zarządzenia wójta w całości. Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w oparciu o przedłożone do skargi dokumenty na okoliczności wymienione w piśmie celem ustalenia stanu faktycznego w sprawie.

W skardze zarzuciła organowi samorządu gminy Wójtowi Gminy naruszenie przepisów prawa materialnego:

- naruszenie art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 194) poprzez odwołanie skarżącej ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury pomimo braku rzeczywistych podstaw do jej odwołania, podczas gdy art. 15 ust. 6 o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przewiduje zamknięty katalog przyczyn odwołania dyrektora instytucji kultury przed upływem okresu, na który został powołany;

- naruszenie art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej poprzez odwołanie skarżącej ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury bez zasięgnięcia opinii związków zawodowych i stowarzyszeń zawodowych i twórczych, w sytuacji kiedy odwołanie dyrektora instytucji kultury wymaga uprzedniego zasięgnięcia opinii działających w niej związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez tę instytucję;

- naruszenie art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej poprzez oparcie odwołania na podstawach, które wykraczają poza zamknięty katalog dopuszczalnych przyczyn odwołania wymieniony w ww. art. 15 ust. 6;

- naruszenie art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej poprzez brak zawarcia w treści zarządzenia podstawy prawnej odwołania pomimo, że w przypadku odwołania dyrektora instytucji kultury powołanego na czas określony odwołanie jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach;

- naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej poprzez niezachowanie procedury odwołania oraz formy aktu odwołania i zastąpienie ich oświadczeniem o wypowiedzeniu stosunku pracy;

- naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym poprzez bezpodstawne odwołanie skarżącej ze stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w sytuacji kiedy art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej stanowił lex specialis zawierający zamknięty katalog przyczyn odwołania dyrektora instytucji kultury przed upływem okresu, na który został powołany.

Skarżąca wyjaśniła, że jest pracownikiem Gminnego Ośrodka Kultury od 2013 r., w grudniu 2019 r. wygrała konkurs na stanowisko dyrektora Ośrodka i zarządzeniem z 31 grudnia 2019 r. Wójt Gminy powołał skarżącą na ww. stanowisko na czas określony - od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2022 r., jednocześnie nawiązując stosunek pracy. Zgodnie z Zarządzeniem Wójta Nr [...] z 30 grudnia 2016 r. wynagrodzenie skarżącej obejmowało: należność tytułem pracy zasadniczej w wysokości 3.200,00 zł oraz dodatek funkcyjny w wysokości 30 % wynagrodzenia zasadniczego. Ponadto, w dniu 30 grudnia 2019 r. Gmina zawarła ze skarżącą stosowną umowę w sprawie warunków organizacyjno -finansowych działalności instytucji kultury oraz programu działania instytucji kultury. W dniu 26 maja 2020 r. Zarządzeniem Wójt odwołał skarżącą z zajmowanego stanowiska, składając jej oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku pracy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynąć miał 31 sierpnia 2020 r.. W oświadczeniu wójt wskazał szereg przyczyn wypowiedzenia, w szczególności przekroczenie uprawnień przy organizacji Jarmarku z okazji Świąt Bożego Narodzenia poprzez udostępnienie przedsiębiorcom biorącym udział w Jarmarku bez zgody Gminy nieodpłatnie powierzchni płyty Rynku w L, przekroczenie uprawnień Kierownika Gminnego Ośrodka Kultury poprzez zlecenie pracownikom Ośrodka realizacji zadań zupełnie niezwiązanych z działalnością Ośrodka (szycie maseczek ochronnych w ramach normalnego czasu pracy), czy wreszcie utratę zaufania.

Skarżąca wyjaśniła również, że skarga przysługuje w przedmiotowej sprawie na ww. oświadczenie Wójta, gdyż nienazwanie danego oświadczenia zarządzeniem nie pozbawia go tego charakteru. Zdaniem skarżącej zarządzenie było zarządzeniem z zakresu administracji publicznej, które zostało wydane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska powołała się - i szeroko przytoczyła - uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2016 r., II OSK 1272/16, a także wywód Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z 31 stycznia 2012 r., II OSK 2526/11.

Podniosła również, że posiada legitymację do zaskarżenia przedmiotowego zarządzenia, posiłkując się w tej mierze art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wyjaśniła, że zaskarżone zarządzenie zostało podjęte na podstawie art. 15 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, i tak powierzenie, jak i odwołanie z powierzonego stanowiska dyrektora instytucji kultury określonej osoby kształtuje sytuację prawną tej osoby, a normy zawarte w powyższych przepisach stanowią źródło interesu prawnego osoby pełniącej funkcję dyrektora instytucji kultury, który zostaje naruszony w przypadku odwołania takiej osoby ze stanowiska dyrektora instytucji kultury. W sytuacji zatem, gdy skarżąca podnosi, że w drodze zaskarżonego zarządzenia niezasadnie odwołano ją ze stanowiska Dyrektora Ośrodka, gdyż w jego przekonaniu nie było ku temu podstaw, należy przyjąć, że interes prawny skarżącej wynikający ze wskazanych wyżej norm został naruszony.

Dalej, skarżąca wykazywała w skardze, że ww. zarządzenie jest sprzeczne z prawem - podjęte bez podstawy prawnej i z pogwałceniem przepisów prawa.

Powołała się m.in. na ustawę o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, która regulowała powołanie i odwołanie dyrektora instytucji kultury, w tym drugim przypadku w art. 15 ust. 6 tej ujmując enumeratywny katalog przesłanek odwołania dyrektora instytucji kultury przed upływem okresu, na który został powołany. W ocenie skarżącej, powołującej się na wyrok Sądu Najwyższego z 19 lutego 2013 r., I PK 200/12, przepis ten wyłącza zastosowanie do dyrektorów instytucji kultury generalnej reguły przewidzianej przez art. 70 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320), deklarującej, że pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Ma to także taką konsekwencję, że wydanie aktu odwołania dyrektora instytucji kultury wymaga uzasadnienia, z którego wynikałoby, na jakiej podstawie dokonano odwołania i jakie okoliczności legły u jego podstaw. Tymczasem wątpliwości budzi sama forma w jakiej skarżąca została odwołana ze stanowiska - otrzymała oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku pracy, podczas gdy przepisy prawa wymagają aktu odwołania. Po drugie, w samym odwołaniu skarżącej ze stanowiska brak jest podstaw prawnych, o których mowa w artykule 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, zaś przedstawione zarzuty trudno zakwalifikować pod jakąkolwiek z okoliczności uzasadniających odwołanie dyrektora instytucji kultury. Wójt nie sprecyzował, która z przesłanek wynikających z art. 15 ust. 6 ww. ustawy była podstawą do odwołania skarżącej ze stanowiska, a obowiązek należytego uzasadnienia władczego aktu z zakresu administracji publicznej wynikał dla Wójta także z zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasad praworządności i legalności. Kolejny zarzut skarżącej dotyczył zaniechania przez Wójta uprzedniego zasięgnięcia opinii działających instytucji kultury związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez tę instytucję. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej dyrektora instytucji kultury powołuje organizator na czas określony, z zastrzeżeniem ust. 3, po zasięgnięciu ww. opinii. Odwołanie dyrektora następuje w tym samym trybie. Skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., II OSK 459/17, z 17 września 2013 r., II OSK 1904/13; wyrok WSA w Łodzi z 23 października 2015 r., II SA/Łd 570/15 i wyrok WSA w Krakowie z 27 października 2015 r., III SA/Kr 655/15), podkreśliła, że w przypadku odwołania dyrektora nie ma znaczenia, że został on wyłoniony w drodze konkursu i nie znajduje zastosowanie przepis mówiący, że zasięganie opinii związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych nie jest konieczne w przypadku wyłonienia kandydata na dyrektora w drodze konkursu, o którym mowa w art. 16. Wyłączenie to należy traktować jako wyjątek od ogólnej reguły, zgodnie z którą przy wyłonieniu kandydata lub jego odwołaniu ze stanowiska wymagana jest opinia ww. organizacji. Oznacza to, że stosując prawnicze metody służące odkodowaniu obowiązujących norm prawnych, taki wyjątek należy wykładać ściśle, a więc tylko do przypadku "wyłonienia kandydata" i to w drodze konkursu, ale już nie odwołania dyrektora". Tymczasem w przedmiotowej sprawie o braku zasięgnięcia stosownej opinii świadczy okoliczność, że powzięcie przez te organizacje wiadomości o odwołaniu skarżącej z zajmowanego przez nią stanowiska, spowodowało stanowczy sprzeciw całej społeczności mieszkańców jak i środowisk i placówek współpracujących z Gminnym Ośrodkiem Kultury.

Dalej skarżąca wskazała, że okoliczność rzekomego przekroczenia uprawnień nie stanowi ustawowej przesłanki odwołania. Niemniej jednak gdyby Sąd przyjął inaczej, skarżąca podkreśla, iż w rzeczywistości nie zaistniała żadna z przesłanek objętych art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Wyjaśniła również, że kwestia straganów, ich wynajmu, warunków na jakich wynajem się odbywał, był kwestią wspólnie uzgodnioną z wójtem i każda sprawa w tej materii była z nim konsultowana. Niezwłocznie, po kontroli przeprowadzonej przez Regionalną Izbę Obrachunkową w listopadzie 2019 roku, skarżąca udała się do wójta, który zapewnił ją, że podejmie stosowne działania celem zawarcia umowy użyczenia w wymaganej formie prawnej, jednocześnie jednak nakazując dalsze działanie Ośrodka w tej materii, na takich jak dotychczas warunkach. Wójt wydał pozwolenie na organizację Jarmarku Bożonarodzeniowego i nie miał w tamtym czasie żadnych uwag, ani zastrzeżeń co do rozliczeń i płatności. W trakcie rozmowy z wójtem w przedmiocie organizacji Jarmarku skarżąca nie otrzymała żadnego polecenia nakazującego złożenie wniosków o zawarcie umów przez gminę bezpośrednio z przedsiębiorcami korzystającymi ze stoisk, co więcej nigdy wcześniej nie praktykowano, aby przedsiębiorcy wynajmujący stoiska handlowe na rynku L, zawierać mieli umowy bezpośrednio z samą Gminą. Bezzasadnym jest także w ocenie skarżącej zarzut utracenia dochodów związanych z placem rynku, gdyż Gmina nigdy wcześniej nie uzyskiwała korzyści finansowych z wynajmu straganów ani placu handlowego, a kwoty uzyskiwane z tej działalności były przeznaczane na wszelkiego rodzaju eventy kulturalne na Rynku, utrzymanie porządku oraz wsparcie Muzeum Regionalnego, zaś środki uzyskane w ostatnim czasie przeznaczono zgodnie z ustaleniami na zakup nowych straganów. Dodatkowo, nie jest prawdą że okoliczności te stały się znane wójtowi dopiero po powołaniu skarżącej na stanowisko, a sprawozdanie finansowe i merytoryczne z działalności Ośrodka za rok 2019 było znane wójtowi już w marcu br., i nie wnosił on wówczas żadnych zastrzeżeń co do przedmiotowego dokumentu.

Skarżąca wyjaśnia także, że wraz z rozwojem pandemii COVID-19, w połowie marca 2020 r. działalność ośrodków kultury została zamrożona i w związku z występującym zagrożeniem dla życia i zdrowia pracowników, oraz na mocy przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, a także na podstawie wytycznych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skarżąca poleciła pracownikom wykonywanie pracy zdalnej: sprzątaczce oraz instruktorce, drugi instruktor pozostawał na zasiłku opiekuńczym, zaś księgowa na zwolnieniu chorobowym. Skarżąca określiła pracownikom zakres zadań w ramach pracy zdalnej, większość obowiązków polegała na opracowaniu i szerzeniu działań kulturalnych w sieci internetowej, ponadto sprzątaczka, która jest równocześnie opiekunem Muzeum i sprzedawcą w sklepiku z produktem regionalnym, miała opracować wszelkie kwestię związane z działalnością sklepiku oraz współpracy z dostawcami, a także opracować konspekt lekcji historycznych, które miałaby prowadzić w Muzeum. Wszelkie obowiązki służbowe w ramach pracy zdalnej zostały przez pracowników wykonane. Jednocześnie, w związku z rozwojem pandemii oraz związanym z tym zagrożeniem, w marcu 2020 roku skarżąca wspólnie ze swoimi współpracownikami podjęły rozmowy na temat uszycia maseczek, które miałyby zostać rozdane dla seniorów, przy czym cała akcja szycia maseczek wynikała z dobrej woli i chęci jej współpracowników. Skarżąca zaprzeczyła, aby zleciła szycie maseczek w ramach obowiązków służbowych, samo zaś ich szycie nie odbywało się w czasie pracy, a po wykonaniu wszelkich obowiązków służbowych. Do akcji zaczęły przyłączać się inne osoby i organizacje - sponsorzy, którzy przekazali materiał i gumki na maseczki, oraz wolontariusze, którzy również szyli środki ochrony. W ramach tej akcji, zwrócono się do straży pożarnej o pomoc w dystrybucji maseczek, jednakże wójt nie wyraził zgody na rozdysponowanie ich przez strażaków, w wyniku czego podjęto decyzję o dystrybucji maseczek w punktach usługowych. Maseczki były bezpłatne, zaś cała akcja cieszyła się dużym odzewem i poparciem ze strony mieszkańców. Do akcji tej przyłączył się także Przewodniczący Rady Gminy, który przekazał środki na zakup materiału.

Za sprzeczną z prawem skarżąca uznała również przyczynę jej odwołania, tj. rzekomą utratę zaufania przez wójta spowodowaną między innymi powyższymi zdarzeniami uniemożliwiającymi dalszą współpracę ze skarżącą jako Dyrektorem Gminnego Ośrodka Kultury. Utrata ta, jak zostało wskazane w zarządzeniu, jest także brakiem należytej komunikacji na linii Gmina - Gminny Ośrodek Kultury w zakresie realizacji zadań jakie stosowne przepisy nakładają na jednostkę organizacyjną Gminy jaką jest Gminny Ośrodek Kultury. W ocenie skarżącej utrata zaufania nie mogła stanowić przesłankę odwołania dyrektora instytucji kultury przed upływem okresu powołania, skoro nie stanowi żadnej z przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Krakowie z 27 października 2015 r., III SA/Kr 655/15), zgodnie z którym przesłanką odwołania nie może być np. utrata zaufania do dyrektora w związku z działaniami ocenionymi przez organizatora.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że zaskarżone zarządzenie nie zostało wydane, a Wójt rozwiązał łączącą skarżącą i Gminę umowę o pracę i podał w wypowiedzeniu stosowne przyczyny wypowiedzenia stosunku pracy wraz z pouczeniem o przysługującym prawie odwołania do Sądu Rejonowego Wydział Pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd zaznacza, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych dopuszczalne jest wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie organu wykonawczego gminy o odwołaniu dyrektora instytucji kultury. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku zapadłym w analogicznej sprawie choć akt odwołania dyrektora instytucji kultury ma charakter personalny, to nie jest aktem stricte prywatnoprawnym, gdyż obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania placówką związaną z realizacją przez gminę jej zadania własnego w zakresie działalności kulturalnej. Niewątpliwie wchodzi więc w zakres administracji publicznej. Wprawdzie akt odwołania dyrektora wywołuje również skutki w sferze prawa pracy, jednak okoliczność ta ma takie następstwo, że odwołany dyrektor może kwestionować sam akt odwołania (zarządzenie organu gminy) przed sądem administracyjnym, natomiast własnego interesu w sferze skutków, jakie ów akt wywołuje w zakresie praw pracowniczych może dochodzić przed sądem pracy (wyrok NSA z 22 listopada 2017 r., II OSK 481/16).

Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie dopuszcza drogę sądową przed sądami administracyjnymi w sprawach skarg na akty (niezależnie od ich nazwy) dotyczące odwołania dyrektora instytucji kultury (wyroki NSA z 1 grudnia 2015 r., II OSK 2231/15; z 8 sierpnia 2012 r. II OSK 1295/12; z 4 kwietnia 2017 r., II OSK 459/17; z 31 stycznia 2012 r. II OSK 2526/11; z 19 grudnia 2018 r., II OSK 2747/18; z 22 listopada 2017 r., II OSK 481/16). Co więcej w uzasadnieniu takiego poglądu podnosi się, że skoro zgodnie z art. 15 ust. 7 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w sprawach dotyczących powoływania i odwoływania dyrektora instytucji kultury w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisy art. 68-72 Kodeksu pracy to oznacza to, że w innych uregulowanych ustawą sprawach trybu i odwołania (powoływania) dyrektora instytucji kultury mają zastosowanie przepisy prawa administracyjnego skutkujące publicznoprawnym charakterem aktu powołania na to stanowisko, wywołujące skutki także w sferze prawa pracy. Przedmiotem badania sądu administracyjnego dokonującego oceny zarządzenia (uchwały) o odwołaniu nie będą ewentualne roszczenia pracownicze odwołanego dyrektora, do rozpatrzenia których właściwy jest sąd pracy, ale zachowanie wymaganej przepisami publicznoprawnymi formy tego odwołania (ww. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., II OSK 2526/11).

Z tych to powodów Sąd uznał, że zasadniczo skarżąca była uprawniona do wniesienia skargi na zarządzenie Wójta, nawet jeśli organ uważał, że akt ten wywoływał jedynie skutki w sferze prawa pracy i nie podlegał kontroli sądu administracyjnego.

Sąd oparł swoje rozważania przede wszystkim na dokumentach przesłanych przez skarżącą, ponieważ organ zignorował obowiązek przesłania akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, pomimo że Sąd ponownie, odrębnie doręczył stosowne wezwania (zwrotne potwierdzenie odbioru z 1 października 2020 r. z terminem 7 dni od dania doręczenia tj. upływającym 8 października 2020 r.). Sąd zastosował więc art. 133 §1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).

Sąd wziął przy tym pod uwagę uzasadnienie zawarte w "wypowiedzeniu stosunku pracy" i skonfrontował je z obowiązującymi przepisami.

Odnosząc się do zarzutów skargi to zdaniem Sądu, pomimo tego, że skarżąca wzięła udział w konkursie zarządzonym przez Wójta (zarządzenie nr [...] z 21 listopada 2019 r.) to przy jej odwołaniu było konieczne zasięganie opinii związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych.

Sąd zwraca uwagę, że wyłączenie obowiązku opiniowania przez związki zawodowe czy też stowarzyszenia zawodowe lub twórcze dotyczy zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej tylko "wyłonienia" dyrektora w drodze konkursu i ma to związek z ustawowym składem komisji konkursowej, której członkami są m.in. przedstawiciele stowarzyszeń zawodowych lub twórczych właściwych ze względu na zakres działania tej instytucji kultury (art. 16 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy). Systemowo nie ma więc potrzeby ponownego opiniowania wyłonionego kandydata. Natomiast w przypadku odwołania z takiej funkcji, organ powinien zasięgnąć opinii związków zawodowych działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję – chociaż oczywiście opinia ta nie jest wiążąca dla organu.

W rozpoznawanej sprawie Wójt w ogóle nie wystąpił o taką opinię, co już samo w sobie w sposób istotny naruszyło art. 15 ust. 1 powołanej ustawy.

Sąd zgadza się również ze stanowiskiem skarżącej, że w przypadku powołania na stanowisko dyrektora instytucji kultury na czas określony (a tak było w rozpatrywanej sprawie) art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przewiduje ograniczony katalog przyczyn odwołania tj.:

1) na własną prośbę;

2) z powodu choroby trwale uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków;

3) z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem;

4) w przypadku odstąpienia od realizacji umowy, o której mowa w ust. 5;

5) w przypadku przekazania państwowej instytucji kultury w trybie art. 21a ust. 2-6.

W rozpatrywanej sprawie organ jako pierwszą z przyczyn wskazał "przekroczenie uprawnień przy organizacji Jarmarku z okazji Świąt Bożego Narodzenia (...) poprzez udostępnienie przedsiębiorcom biorącym udział w Jarmarku bez zgody Gminy nieodpłatnie powierzchni płyty Rynku w L pomimo utraty przez Panią jako Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury prawa do rozporządzania na skutek rozwiązania umowy użyczenia".

Dla porządku Sąd zauważa, że skarżąca została powołana na stanowisko dyrektora instytucji kultury 31 grudnia 2019 r., a więc już po wydarzeniach z Bożego Narodzenia tj. tradycyjnego Jarmarku, który w 2019 r. miał miejsce w dniach 7 – 8 grudnia 2019 r.

W aktach sprawy znajduje się plan dochodów z tytułu opłat za stragany (k. 26), w którym wykazano z tego tytułu dochody w wysokości 29 000 zł. W aktach sprawy znajduje się również pismo Wójta z 2 grudnia 2019 r. wyrażające zgodę na zorganizowanie imprezy świątecznej. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że Wójt przewidział jakieś dodatkowe opłaty za stragany. Sąd zwraca uwagę, że zasadniczo, to Wójt zawiera umowy z przedsiębiorcami na wynajem lub użyczenie powierzchni rynku gminnego jako reprezentujący gminę na zewnątrz zgodnie z art. 31 ustawy o samorządzie gminnym. W aktach sprawy nie ma jakiegokolwiek dokumentu, aby kompetencję tego typu przekazano skarżącej.

Z tych to powodów Sąd uznał, że nawet jeśliby przyjąć, że umożliwienie nieodpłatnego korzystania z powierzchni rynku przez przedsiębiorców biorących udział w jarmarku stanowiła naruszenie przez skarżącą "przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem" z art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej to organ nawet nie uprawdopodobnił swojej tezy tj., że w ogóle zawieranie tego typu umów pozostawało w kompetencji skarżącej (sam fakt organizowania Jarmarku nie oznaczał, że skarżąca posiadała upoważnienie do dysponowania powierzchnią terenów gminnych). Co więcej w aktach znajduje się zarządzenie Nr [...] z 12 maja 2020 r. zatwierdzające roczne sprawozdanie finansowe Gminnego Ośrodka Kultury za 2019 r. (k.27). Sąd uznał więc, że brak jest wykazania przesłanek naruszenia przepisów w tym zakresie.

Rozpatrując natomiast drugą z przyczyn – przekroczenie uprawnień poprzez zlecenie pracownikom szycia maseczek ochronnych w ramach normalnego czasu pracy – to Sąd zwraca uwagę, że skarżąca zaprzeczyła, aby "zleciła" szycie takich maseczek w ramach obowiązków służbowych. Wskazała jedynie, że "cała akcja szycia maseczek wynikała z dobrej woli i chęci jej współpracowników", zapewniła również, że szycie maseczek nie odbywało się w czasie pracy.

W ocenie Sądu, w czasie pandemii wiele samorządowych instytucji, w tym instytucji kulturalnych spontanicznie organizowało tego typu akcje (np. https://www.nok.pl/galerie/31; https://grybow.pl/2020/04/akcja-szycia-maseczek-ochronnych/; http://www.suleczyno.pl/aktualnosc-216-akcja_szycia_maseczek.html). Sąd nie dostrzega więc niczego nagannego w tego typu akcji, tym bardziej, że organ nie przedstawił dowodu, aby cała akcja była spowodowana poleceniem służbowym skarżącej.

Niezrozumiały jest również ostatni powód tj. utrata zaufania i brak należytej komunikacji na linii Gmina – Gminny Ośrodek Kultury. Brak skonkretyzowania tego typu przyczyny w świetle przesłanek z ww. art. 15 ust. 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, zwłaszcza w sytuacji gdy skarżąca była wieloletnim dyrektorem Gminnego Ośrodka Kultury i to wyłonionym w ponownym konkursie w grudniu 2019 r. powoduje, że sąd administracyjny nie ma możliwości skontrolowania prawidłowości zarządzenia o odwołaniu skarżącej z zajmowanego stanowiska. Niezależnie od powyższych uwag rację ma skarżąca, że w świetle zarówno doktryny, jak i judykatury, przesłanką odwołania nie może być utrata zaufania do dyrektora instytucji kultury w związku z działaniami ocenionymi przez organizatora (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 lipca 2017 r., II SA/Wa1820/16 i cytowane tam orzecznictwo i poglądy doktryny).

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia na zasadzie art. 147 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §2 powołanej ustawy zasądzając od Wójta zwrot uiszczonej opłaty (300 zł); kosztów zastępstwa prawnego (480 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.