Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2504/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej umarza postępowanie odwoławcze w zakresie odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K.; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej również: "Minister" lub "organ") z dnia [...] maja 2015 r., znak [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Minister, zapoznaniu się z odwołaniem U. Z., M. Z., H. Z., W. Z., K. Z., P. S., S. S., W. S., B. O., S. P., K. P., K. G., M. G., L. S., Z. S., B. S., B. W., J. W., D. P., U. P., W. C., B. C., P. K., N. K., J. L., Ł. L., R. L., Ł. G., E. Ż., G. Ż., R. Ż., M. Ż., M. K., oraz odwołaniem spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] - stacja [...] (km [...] linii nr [...]) - Obiekt [...]", realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego: Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...], umarzył postępowanie odwoławcze w zakresie ww. odwołań.

II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1 Spółka [...] S.A., zwana dalej "inwestorem", działając na podstawie art. 9o ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1594, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", wystąpiła do Wojewody [...] pismem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Przebudowa linii kolejowej nr [...], stacja [...] (km [...] linii nr [...]) obiekt [...]" realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...]". Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ww. wniosku, działając na podstawie art. 9o, art. 9q ust. 1, 5 i 6, art. 9s i art. 9w ustawy, oraz art. 104, 107 i art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] wydał w dniu [...] listopada 2014 r. decyzję Nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] - stacja [...] (km [...] linii nr [...]) - Obiekt [...]", realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego: Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...], zwaną dalej "decyzją Wojewody [...]", nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności.

II.2. Od decyzji Wojewody [...] odwołania do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wnieśli: J. D., A. D., M. S., M. D., N. T., R. K., A. C., M. C., reprezentowana przez pełnomocnika – G. B., A. M., Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...], A. Z., A. S., Z. O., M. S., A. Ż., W. S., M. S., A. K., H. L., D. S., U. Z., M. Z., H. Z., W. Z., K. Z., P. S., S. S., W. S., B. O., S. P., K. P., K. G., M. G., L. S., Z. S., B. S., B. W., J. W., D. P., U. P., W. C., B. C., P. K., N. K., J. L., Ł. L., R. L., Ł. G., E. Ż., G. Ż., R. Ż., M. Ż., M. K., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz Akademia [...] w [...].[...] z siedzibą w [...] (dalej również "skarżąca" lub "spółka"), zaskarżyła decyzję Wojewody [...]o w części dotyczącej działek nr [...] i [...], z obrębu [...], oraz w części dotyczącej ustanowienia służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...], z obrębu [...], na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...] i [...], z obrębu [...], które staną się własnością Skarbu Państwa i co do których [...] S.A. nabędzie prawo użytkowania wieczystego. Skarżąca spółka zarzuciła decyzji Wojewody [...] naruszenie art. 9q ust. 1 w związku z art. 9s ust. 1 i art. 9o ust. 3 pkt 1 ustawy w zakresie, w jakim zatwierdza ona zajęcie działek nr [...] i [...], w sytuacji gdy, w ocenie skarżącej, z map ewidencyjnych dołączonych do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej wprost wynika, iż ww. działki nie są niezbędne do wykonania planowanych obiektów budowlanych, zaś celowe i ekonomicznie uzasadnione byłoby, zdaniem Spółki, przeprowadzenie linii kolejowej przez działkę nr [...] położoną w tej samej jednostce ewidencyjnej. Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 kpa w związku z art. 9o ust. 2 ustawy oraz art. 32 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520, z późn. zm.) poprzez pozbawienie skarżącej Spółki prawa czynnego udziału w postępowaniu, w zakresie w jakim uniemożliwiono jej uczestnictwo w planowanych czynnościach geodezyjnych, a zwłaszcza wzięcia udziału w wyznaczeniu linii rozgraniczającej teren inwestycji, co stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa.

Konkludując skarżąca wniosła:

- o uchylenie decyzji Wojewody [...] w części odnoszącej się do działek nr [...] i [...], z obrębu [...], i orzeczenie co do istoty sprawy z uwzględnieniem przebiegu linii kolejowej wyłącznie po nieruchomościach faktycznie niezbędnych dla realizacji tej inwestycji, w tym m.in. działce nr [...] znajdującej się w sąsiedztwie działki skarżącej,

- względnie o uchylenie decyzji Wojewody [...] w części odnoszącej się do działki nr [...] i [...], z obrębu [...], i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania przy uwzględnieniu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy dotyczący ustalenia linii rozgraniczającej teren ww. inwestycji ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, ze decyzja Wojewody [...] została jej doręczona jako "właścicielowi nieruchomości obejmującej działkę nr [...] i [...]". Zdaniem skarżącej decyzja Wojewody [...] w obecnym brzmieniu "w sposób istotny uniemożliwia" skarżącej korzystanie z drogi dojazdowej. Organ nie wziął pod uwagę, że iż w budynkach położonych na terenie sąsiednich działek o numerach [...],[...] i [...] skarżąca prowadzi oddział piekarni i biuro związane z działalnością gospodarczą. Ponadto skarżąca podniosła, że nie ulega wątpliwości, iż przysługuje jej status strony, a mimo to nie została zawiadomiona o planowanych czynnościach geodezyjnych. Tym samym doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., a w konsekwencji decyzja Wojewody [...] jest obarczona wadą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

II.3. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca została wezwana przez Ministra do wykazania w terminie 7 dni interesu prawnego w postępowaniu. Minister stwierdził, że skarżąca nie figuruje jako właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętych decyzją Wojewody [...]. Ponadto, działki nr [...] i [...] stanowią odpowiednio własność K. C. oraz S. Z. W aktach sprawy brak jest również dokumentów potwierdzających, że spółce przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tych nieruchomości. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] stycznia 2015 r., który nie udzielił jednak na nie odpowiedzi.

II.4. Minister, uzasadniając w zaskarżonej decyzji umorzenie postępowania odwoławczego wobec skrzącej stwierdził m. in., że ze zgromadzonego przez Wojewodę [...] materiału dowodowego wynika, iż właścicielem działki nr [...], z obrębu [...], jest K. C., zaś działki nr [...] – S. Z. Spółka [...] Sp. z o.o. nie figuruje jako właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji Wojewody [...]. W aktach sprawy brak jest również dokumentów potwierdzających, iż skarżącej Spółce przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym liniami rozgraniczającymi teren projektowanej inwestycji. Minister wywiódł, że postępowanie odwoławcze jest oparte w pełni na zasadzie skargowości. Podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego, przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, jest ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do skorzystania z takiego środka zaskarżenia. Za niedopuszczalne należy uznać rozpatrzenie odwołania, które zostało złożone przez podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wyjaśnić należy, że przepisy ustawy nie zawierają definicji strony postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Z przepisów ustawy wynika jednak, iż stroną tego postępowania jest z pewnością inwestor oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren planowanej inwestycji. Zatem katalog "pozostałych stron" postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej ustalany być musi w oparciu o art. 28 k.p.a.. Zgodnie bowiem z art. 9o ust. 2 ustawy, do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem przepisów ustawy. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wykazanie interesu prawnego jest zatem konieczne do prawidłowego ustalenia przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Wskazać należy, iż interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy środek zaskarżenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, "pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Ponadto, samo uczestniczenie jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Dodatkowo interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy wreszcie jego woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

Podkreślić należy, iż to na wnoszącym odwołanie ciąży obowiązek udowodnienia swojego interesu prawnego. Musi zatem istnieć związek pomiędzy normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny. W końcowej części rozważań Minister wskazał, że w związku z faktem, iż J. D., A. D., M. S., M. D., A. C., M. C., A. M., Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...], A. Z., A. S., Z. O., M. S., A. Ż., W. S., M. S., A. K., H. L., D. S. oraz Akademii [...] w [...], przysługiwał przymiot strony w postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji Wojewody [...], Minister rozpatrzył zarzuty podniesione przez skarżących w odwołaniach, wydając odrębną decyzję uchylającą w części i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy oraz utrzymującą w mocy w pozostałej części decyzję Wojewody [...].

III.1 Ze wskazaną na wstępie decyzją Ministra nie zgodziła się skarżąca spółka, zaskarżając powyższą decyzję w części, w jakiej umarza postępowanie w zakresie odwołania złożonego przez [...] sp. z o.o. w [...]. W skardze zarzucono:

1) naruszenie prawa procesowego - art. 28 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie ma interesu prawnego w skarżeniu decyzji Wojewody [...], mające wpływ na wynik sprawy, gdyż stwierdzenie braku interesu prawnego skarżącego doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji przez organ II instancji w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, podczas gdy przesłanki ustawowe umorzenia postępowania nie zostały wypełnione;

2) naruszenie prawa procesowego - art. 28 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie ma interesu prawnego w skarżeniu decyzji Wojewody [...] gdyż nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętych decyzją Wojewody [...];

3) naruszenie prawa procesowego - art. 138 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu odwołania wniesionego przez skarżącego, pomimo tego że zostały spełnione przesłanki do uchylenia skarżonej decyzji z uwagi na to, że naruszała ona przepisy:

a. art. 9q ust. 1 w zw. z art. 9s ust. 1 i 9o ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym w zakresie, w jakim zatwierdzała ona zajęcie działek stanowiących własność osób prywatnych przeznaczonych na realizacje inwestycji zgodnie z dołączoną do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej mapą zawierającą propozycję przebiegu linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych, poprzez ujęcie w tej propozycji należącej do skarżącego działek o numerach: [...] i [...] w obrębie [...] jedn. [...] położonych w [...], w sytuacji gdy z dołączonych map ewidencyjnych wprost wynika, iż wyżej wymieniona działka nie była niezbędna do wykonania planowanych obiektów budowlanych, zaś celowe i ekonomicznie uzasadnione byłoby przeprowadzenie linii kolejowej przez działkę o numerze [...] położonej w tej samej jednostce ewidencyjnej;

b. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9o ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 32 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez pozbawienie skarżącego prawa czynnego udziału w postępowaniu w zakresie w jakim uniemożliwiono mu uczestnictwa w planowanych czynnościach geodezyjnych, a zwłaszcza wzięcia udziału w wyznaczeniu linii rozgraniczającej teren inwestycji, co stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. co miało wpływ na wynik sprawy bo doprowadziło do niewydania decyzji w przedmiocie zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz, na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka wskazała w szczególności, że jako właścicielowi nieruchomości obejmującej działkę nr [...] i [...], znajdującą się na trasie prowadzonej inwestycji kolejowej skarżący został poinformowany o wydaniu decyzji Wojewody [...]. Zgodnie z jej treścią, przedmiotowe działki maja zostać przeznaczone na wybudowanie linii kolejowych i towarzyszącej infrastruktury, a na działkach nr [...] oraz [...] (należącej poprzednio do p. Z.), miała zostać ustanowiona służebność przejazdu i przechodu. Na wyżej wymienioną decyzję strona skarżąca wniosła odwołanie. Zdaniem skarżącej, pojęcie interesu prawnego zostało zdefiniowane w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla oceny czy danemu podmiotowi przysługuje interes prawny w danej sprawie konieczne jest wszechstronne rozważenie tego pojęcia, a nie wystarczy ograniczenie się do stwierdzenia - jak zrobił to organ drugiej instancji, że skoro skarżący nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, ani też nie przysługują mu ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, objętych przedmiotem pierwotnej decyzji, to brak jest interesu prawnego w postępowaniu po stronie skarżącego. W tym kontekście należy stwierdzić, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ani żadnej innej ustawy nie wiążą na zasadzie wyłączności interesu prawnego z posiadanym prawem rzeczowym do konkretnej nieruchomości. Istotne jest również w tym kontekście spostrzeżenie, że właścicielami nieruchomości, do których odnosiło się odwołanie, są wspólnicy skarżącego. Podobnie, to te osoby zasiadają we władzach skarżącego (w zarządzie spółki). Dlatego też, ich interes prawny jest niewątpliwy, bo to właśnie oni są właścicielami nieruchomości w sensie ekonomicznym. To, że skarżącym jest spółka, nie zmienia tutaj istoty rzeczy. Spółka użytkuje bowiem te nieruchomości na podstawie stosunku cywilnoprawnego (umowy zobowiązaniowej). W niczym taka umowa "nie jest gorsza" od ograniczonego prawa rzeczowego, a również upoważnia do korzystania z nieruchomości w pełnym zakresie. Ponadto, należy podkreślić, że sama skarżąca spółka jest właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Wymienione wyżej nieruchomości - działki nr [...] i [...] leżą w bezpośrednim sąsiedztwie działek dziełek o nr [...] oraz [...], będących działkami przeznaczonymi pod inwestycję oraz w bezpośrednim sąsiedztwie m.in. działki nr [...] należącej do K. C. (skarżąca dołączyła do skargi odpisy ze wskazanych ksiąg wieczystych). Ponadto, w ocenie skarżącej doszło do naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie ma interesu prawnego w skarżeniu decyzji Wojewody [...]. Tymczasem, jak zostało to już wskazane w odwołaniu - nieruchomości obejmujące działki nr [...] i [...] znajdują się na trasie prowadzonej inwestycji kolejowej. Przedmiotowe działki mają zostać przeznaczone na wybudowanie linii kolejowych i towarzyszącej infrastruktury, a na działkach nr [...] oraz [...] miała zostać ustanowiona służebność przejazdu i przechodu. Ponadto, wszystkie wskazane działki znajdą się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nie sposób zatem stwierdzić, że skarżącej nie przysługuje interes prawny. Ponadto, treścią decyzji Wojewody [...] objęte są również działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...], co do których prowadzone jest postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia z wniosku K. C. i D. C. z udziałem [...] S.A., [...] S.A i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...], przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...], sygn. akt [...]. W przypadku zakończenia postępowania, K. C. i D. C. mogą stać się właścicielami działek, które zostały objęte treścią decyzji.

III.2 W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Minister wskazał w szczególności, że z załączonego przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...], z obrębu [...], jest K. C., zaś działka nr [...], z obrębu [...], stanowi własność osoby fizycznej - Pana S. Z. Wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki, z faktu, iż właścicielem działki nr [...] jest K. C., zasiadający w zarządzie Spółki, nie wynikała możliwość potraktowania odwołania od decyzji Wojewody [...] wniesionego przez Spółkę, jako wniesionego przez ww. stronę postępowania. Spółka z o.o posiada osobowość prawną, a zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków oraz do dokonywania czynności prawnych we własnym imieniu. W związku z powyższym, uznać należy, iż skoro skarżąca Spółka nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji kolejowej, ani nie wykazała w trakcie trwania postępowania, że przysługuje jej interes prawny w niniejszej sprawie skutkujący uznaniem jej za stronę tego postępowania na podstawie art. 28 k.p.a., Minister zobowiązany był uznać, że odwołanie wniesione przez skarżącą Spółkę zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony i nie mogło zostać rozpatrzone. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skarżącej spółki, iż decyzją Wojewody [...] objęte są również działki nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...], co do których prowadzone jest postępowanie przed Sądem Rejonowym dla [...] - [...] w [...], pod sygn. akt [...], o stwierdzenie zasiedzenia z wniosku K. C. i D. C., podkreślić trzeba, że powyższy fakt nie ma wpływu na ustalenia zawarte zarówno w decyzji Wojewody [...], jak i w decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Rozważanie powyższej kwestii nie ma żadnego wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie, gdyż ewentualne zasiedzenie ww. nieruchomości stwierdzone zostanie na rzecz K. C. i D. C., a nie skarżącej Spółki. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Minister wskazał, że zarzuty dotyczą kwestii lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej oraz kwestii prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Biorąc natomiast pod uwagę fakt, iż w ocenie Ministra, skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, stwierdzić trzeba, że organ nie może rozpatrywać merytorycznie takich zarzutów, bowiem takie zarzuty mogą być skutecznie podnoszone przez podmioty, którym przysługuje przymiot strony.

III.3. W piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi. Inwestor wskazał w szczególności, że umowa obligacyjna nie może być źródłem interesu prawnego skarżącej w niniejszym postępowaniu. Ponadto, inwestor wskazał, że nie podziela również argumentacji skarżącej wskazującej, iż przymiot strony [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] może skutecznie wywodzić z okoliczności, iż tytuł prawny do nieruchomości przysługuje członkowi zarządu Skarżącej. Powyższe wynika z faktu odrębności majątku spółki kapitałowej i członków jej zarządu. W myśl art. 12 k.s.h., z chwilą wpisu do rejestru spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, stając się równocześnie podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji. Podkreślenia wymaga, że to w imieniu spółki kapitałowej działa członek jej zarządu, a nie odwrotnie (art. 201 § 1 k.s.h.). Zdaniem inwestora, bez wpływu na przedmiotową sprawę pozostaje okoliczność toczącego się przed sądem powszechnym postępowania w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia zainicjowanego przez członków zarządu skarżącej.

III.4. Na rozprawie w dniu [...] marca 2015 r., pełnomocnik organu, odpowiadając na pytania Sądu, oświadczył, że działka [...] była wskazana we wniosku inwestora, a wedle danych z ewidencji gruntów działka ta stanowiła własność skarżącej. Ponadto, pełnomocnik organu stwierdził, że działka ta stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia w decyzji Wojewody [...]. Pełnomocnik organu oraz pełnomocnik uczestnika wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej skarżącej spółki.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie w części dotyczącej skarżącej.

IV.2. Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tj. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. np. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 17). Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

IV.3. Spór w nieniniejszej sprawie koncentruje się wokół kwestii, czy skarżącej przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym w pierwszej instancji decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] - stacja [...] (km [...] linii nr [...]) - Obiekt [...]", realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego: Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...]. Postępowanie to prowadzone było w oparciu o ustawę

z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (aktualny tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1297 ze zm.), a w szczególności w oparciu o regulacje zawarte w rozdziale 2b tej ustawy zatytułowanym "Szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych". Zgodnie z art. 9o ust. 2 ustawy, do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem przepisów ustawy. Z kolei w myśl art. 9o ust. 6 ustawy, wojewoda wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości oraz zawiadamia pozostałe strony o wszczęciu tego postępowania w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg linii kolejowej, na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Z zestawienia cytowanych regulacji wynika m. in., że ustawa nie reguluje w sposób szczególny kwestii, komu przysługuje statusu strony w postępowaniu o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Zastosowanie znajdzie tu zatem, zgodnie z odwołaniem zawartym w art. 9o ust. 2 ustawy, art. 28 k.p.a. Zgodnie tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tezę, że stronami w tym postępowaniu mogą być również inne podmioty niż właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji potwierdza zresztą art. 9o ust. 6 ustawy, gdzie jest mowa o "pozostałych stronach". Ten przepis ustawy wprowadza tylko szczególny sposób zawiadamiania stron. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być "własny", osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. np. postanowienie NSA z 3 września 2014 r., II OZ 783/14, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo i piśmiennictwo). Podkreślenia również wymaga koniczność odróżniania interesu prawnego od interesu faktycznego. Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z dnia 2 września 2014 r., II OZ 819/14, CBOSA). W ocenie Sądu, w sprawach dotyczących szczególnych regulacji prawnych dotyczących prowadzenia inwestycji infrastrukturalnych (tzw. specustaw), konieczne jest – w aspekcie ustalania katalogu stron – ścisłe wykładanie art. 28 k.p.a. Zbyt szerokie określanie katalogu stron w takich postępowaniach mogłoby bowiem zagrozić sprawności tych postępowań. Tymczasem zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok z dnia 16 października 2012 r., K 4/10), jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie składu 7 sędziów NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., II OPS 2/14) wskazuje się, że postępowania te dotyczą realizacją celu publicznego. Budowa infrastruktury drogowej czy kolejowej w Polsce stanowi nadal priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych społeczności. Uproszczona procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną dla osiągniecia zamierzonego celu.

IV.4. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżącej przysługiwał interes prawny w postępowaniu, w którym wydano decyzję Wojewody [...]. W świetle załącznika nr [...] do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej (s. [...] części dotyczącej obrębu [...] – tom [...] akt administracyjnych) spółka jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] ha (dane te potwierdza wydruk z księgi wieczystej [...] dołączony do skargi – k. [...]). Z kolei w świetle treści decyzji Wojewody [...] (zob. m. in. strony [...]) przedmiotowa działka została objęta tą decyzją, w szczególności wydzielono z niej działkę nr [...] o pow. [...] ha - przeznaczona pod linię kolejową. Okoliczność ta uszła nie tylko uwadze Ministra na etapie wydawania zaskarżonej decyzji, ale i uwadze skarżącej. Skarżąca, jak wynika z treści odwołania oraz treści skargi, pozostawała w błędnym przekonaniu, że wysłane do niej przez organ zawiadomienie o wydaniu decyzji (art. 9q ust. 2 ustawy), dotyczyło działek nr [...] i [...]. Z punktu widzenia zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.), zasady zaufania (art. 8 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.) i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), to błędne przekonanie strony nie zwalniało Ministra od dokonania ustaleń zgodnych ze stanem wynikającym z akt sprawy administracyjnej. Reasumując, Minister błędnie uznał, że skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu. W takim przypadku wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec skarżącej nastąpiło z naruszeniem m. in. art. 10 k.p.a., art. 28 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 9s ust. 1 – 3 ustawy.

IV.5. Natomiast w ocenie Sąd o interesie prawnym skarżącej nie mogły w szczególności decydować:

a) okoliczność korzystania na podstawie umowy cywilnoprawnej z nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji lokalizacyjnej (fakt ten nie został dowiedziony przez skarżącą pomimo wezwania wystosowanego przez organ, a nadto chodzi tu o interes faktyczny, a nie prawny);

b) prawa rzeczowe wspólników spółki – nie jest to bowiem własny interes prawny skarżącej;

c) toczenie się postępowania o zasiedzenie (już z tego powodu, że w świetle oświadczenia spółki postępowanie to nie toczy się z udziałem skarżącej).

Kwestie te nie miały jednak wypływu na wynik sprawy, albowiem nie podważały interesu prawnego skarżącej jako właściciela działki nr [...].

IV.6. Kontrolą sądową w niniejszej sprawie objęta jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego w części dotyczącej skarżącej spółki. Kontrola legalności tego aktu administracyjnego nie może wykraczać poza przedmiot, którego ten akt dotyczy. W szczególności Sąd nie może w takim przypadku odnosić się do zarzutów skargi dotyczących naruszeń przepisów postępowania oraz prawa materialnego jakimi ma być – w ocenie skarżącej – obarczona decyzja Wojewody [...].

IV.7. Sądowi jest wiadome z urzędu, że Minister decyzją z dnia [...] maja 2015 r. w części uchylił decyzję Wojewody [...] i orzekł w to miejsce co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Decyzja ta zalega w aktach administracyjnych (tom [...]) i jest przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego prowadzonego przed tutejszym Sądem pod sygn. akt IV SA/Wa 2505/15 (wspólna sygnatura trzech połączonych spraw zainicjowanych skargami innych stron). Z uwagi na taki układ procesowy Minister nie może – w następstwie niniejszego wyroku – rozpoznać odwołania wniesionego przez skarżącą, albowiem w obrocie prawnym pozostaje wspomniana wyżej decyzja tegoż Ministra z dnia [...] maja 2015 r. utrzymująca co do zasady w mocy decyzję organu I instancji. W postępowaniu administracyjnym organ II instancji nie orzeka odrębnie o poszczególnych odwołaniach wniesionych przez strony. Organ odwoławczy ma natomiast obowiązek rozpatrzyć sprawę ponownie w jej całokształcie i orzec o kwestionowanej decyzji (art. 138 k.p.a.); jego rolą nie jest zaś (jedynie) ocena zasadności odwołania (por. np. wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., I GSK 1071/07, CBOSA). Skutkiem niniejszego wyroku jest wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Ministra orzekającej o braku przymiotu strony. Skarżąca będzie mogła zatem realizować swoje uprawnienia procesowe jako strony w postępowaniu zakończonym wspomnianą decyzją Ministra z dnia 28 maja 2015 r., w tym w postępowaniu przed tutejszym Sądem (sygn. akt IV SA/Wa 2505/15).

IV.8. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawne ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.; rozporządzenie to znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Na koszty te składają się: wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego (240 zł).

IV.9. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.