Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 177/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 26a ust. 1 a1 pkt 2
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 6-9, art. 77, art. 81
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Mydłowska Sędziowie: WSA Irena Jakubiec-Kudiura (spr.) WSA Bożena Zwolenik Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.L. i D.L. - wspólników spółki cywilnej B. s.c. A.L.,D.L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2015 r., nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] maja 2015 r., nr [...] nakazującej A. L. i D. L. wspólniczkom spółki cywilnej [...] w L. zwrot w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przekazanych stronie za sierpień 2013r. w kwocie 3917, 16 zł wraz z odsetkami.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

strona otrzymała z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc sierpień 2013 r.

Wniosek o dofinansowanie za przedmiotowy okres złożony został w terminie przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2009 r., poz. 43 ze zm.) tj. do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy.

Pismami z [...] sierpnia 2013r. i [...] lutego [...] listopada 2014 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w celu zbadania czy wnioskodawca spełnia przesłanki otrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za w.w. okres zwrócił się do strony z prośbą o przekazanie wskazanych w pismach dokumentów .

Pismem z [...] lutego 2014 r. strona uzupełniła dokumentację, z której wynika, że wynagrodzenia dla zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych wykazanych w załącznikach INF-D-P za miesiąc sierpień 2013 r. zostały wypłacone w formie gotówkowej.

W związku z powyższym strona została zawiadomiona pismem z [...] kwietnia 2014r., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za przedmiotowy okres.

W odpowiedzi strona w piśmie z [...] kwietnia 2014 r. wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań pracowników niepełnosprawnych lub z przesłuchania strony na okoliczność, że pracownicy ci otrzymali wynagrodzenie za sporny okres oraz, że wypłata gotówkowa była dokonana na wyraźny wniosek wspomnianych pracowników. Wskazała, że brak uwzględnienia przez nią zgłoszonego żądania byłby przejawem dyskryminacji pracowników w stosunku do pracowników zbiorowych. Do pisma strona dołączyła dokumenty na okoliczność przedstawianych twierdzeń, w tym dotyczące otrzymanego dofinansowania.

Organ pierwszej instancji wskazał, że jednym z warunków otrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego jest przewidziany prawem sposób wypłaty wynagrodzenia pracownikowi. Wyjaśnił, że na mocy art. 26a ust. 1a¹ pkt. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2011 r. nr 127 poz. 721 ze zm.) dofinansowanie nie przysługuje pracodawcy, jeśli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych.

Fundusz podkreślił, że wynagrodzenie dla zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za miesiąc sierpień 2013r. zostało wypłacone pracownikom w formie gotówkowej, w związku z powyższym dofinansowanie do wynagrodzenia za sporny okres nie przysługuje. Wobec powyższego, strona została zobowiązana do złożenia korekt wniosków za ww. okres sprawozdawczy oraz zwrotu przekazanych środków.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie w całości wskazując, że niepełnosprawni pracownicy złożyli oświadczenia o woli wypłaty wynagrodzenia do ich rąk, co jest zgodne z kodeksem pracy a zatem z obowiązującym prawem, które nie może pozostawać w sprzeczności z treścią innych przepisów, w tym art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Przy czym nawet jeżeli taka sprzeczność zachodzi, to nie może ona przemawiać za literalnym stosowaniem art. 26a ust. 1a¹ pkt 2, w sytuacji gdy pracownik korzysta z uprawnień przewidzianych art. 86 § 2 Kodeksu pracy. Istotą wprowadzonych przepisów ustawy o rehabilitacji w zakresie sposobu wypłacania wynagrodzenia było eliminowania nadużyć w formie pozornego zatrudniania pracowników. W przedmiotowej sprawie pracownicy rzeczywiście otrzymali należne im wynagrodzenie do rąk własnych.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] grudnia 2015 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Minister wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że wynagrodzenie trzem pracownikom niepełnosprawnym za sierpień 2013 r. wypłacono [...] sierpnia 2013 r. do rąk własnych.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że miesięczne dofinansowanie nie przysługuje w przypadku, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych.

Minister wskazał, że nie doszło do naruszenia treści art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji ponieważ w związku z wyjątkowym uprawnieniem jakie może otrzymać beneficjent, powinien on dołożyć szczególnej staranności w spełnieniu warunków, z którymi łączy się dofinansowanie. Sam fakt wypłacenia wynagrodzenia w całości i w terminie nie jest wystarczającą przesłanka otrzymania dofinansowania – co potwierdza orzecznictwo sądowe. Minister nie zgodził się ze stroną, że przepis art. 26a ust. 1a¹ pkt. 2 ustawy o rehabilitacji nie ma charakteru ius cogens i wskazał, że przepis ten jest jednoznaczny, w związku z czym brak jest potrzeby odwoływania się do wykładni celowościowej tego przepisu. Podkreślił, że zgodnie z art. 66 ustawy o rehabilitacji w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kpa, Kodeksu cywilnego i Kodeksu pracy, przy czym przepis art. 26a ust. 1a¹ pkt. 2 ustawy o rehabilitacji, jest przepisem o większej szczegółowości niż art. 86 Kodeksu pracy, zatem należy taki przepis stosować przed prawem ogólniejszym.

Tym samym strona zobowiązana jest do zwrotu pobranego dofinansowania.

Pełnomocnik strony na przedmiotową decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez błędne przyjęcie nieprawidłowości, skutkującej wydaniem decyzji nakazującej zwrot środków w sytuacji, gdy refundowane środki wydatkowane zostały zgodnie z celem ich przyznania, nie w sposób fikcyjny oraz zgodnie z dyspozycja i uprawnieniami pracowników przysługujących im na podstawie art. 86 § 3 Kodeksu pracy,

- błędną wykładnię art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji, przez błędne przyjęcie, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, podczas gdy sam cel wprowadzenia tego przepisu służył kontroli rzetelności wydatkowania środków funduszu i świadczy o tym, że nie może on mieć bezwzględnego zastosowania w sytuacji, gdy nie ma żadnych wątpliwości jak w niniejszej sprawie, że środki wydatkowane zostały w sposób rzeczywisty i za rzeczywiście wypłacona pracę,

- art. 7 kpa, zasady praworządności, poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy oraz jej załatwienia mającego na względzie interes społeczny i słuszny interes stron, wyrażające się w oddaleniu wniosków dowodowych o wyznaczenie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie w charakterze świadków pracowników Biura Rachunkowego objętych refundacją i strony skarżącej, celem ustalenia rzeczywistego aktu wypłaty tym pracownikom wynagrodzeń do ich rąk oraz nieuwzględnienie faktu, że zachowanie strony skarżącej nie doprowadziło do szkody, czy też uszczuplenia środków państwowych i tym samym niesłuszne cofnięcie refundacji,

- art. 8 kpa, zasady zaufania oraz art. 9 kpa obowiązku informowania obywateli o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków, wyrażające się w braku właściwej informacji przy wprowadzeniu w życie art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji ze strony PFRON o bezwzględnym przestrzeganiu przez Fundusz przy refundacji wypłat wynagrodzeń przez konto bankowe i zwrocie refundacji w przypadku wypłaty pracownikowi wynagrodzenia do ręki,

- art. 77 i art. 81 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozważenia wszystkich dowodów zgłoszonych w sprawie, nie przesłuchanie świadków, za pomocą których skarżący chcieli udowodnić brak uszczuplenia środków Skarbu Państwa. Podkreślenia wymaga brak rozważenia przez organ administracji w toku postępowania w szczególności dowodów zgłoszonych przy piśmie z dnia [...] października 2015 r.,

- art. 6 kpa przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem wskazanym w zarzutach skargi.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął postawione w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, a jej zarzuty są nietrafne.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia czy pracodawca może uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, w sytuacji gdy wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego zostało mu wypłacone do rąk własnych.

Odnosząc się do tej kwestii stanowiącej istotę sporu należy wskazać, że zgodnie z art. 26a ust. 1a¹ pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2011 r. nr 127 poz. 721 ze zm.) miesięczne dofinansowanie nie przysługuje w przypadku, jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych.

W treści wskazanego przepisu określone zostały warunki wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i wynika z nich, że takie dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli pracodawca nie przekazał wynagrodzenia dla pracownika niepełnosprawnego w sposób w nim określony.

Przepis ten nie przewiduje zatem możliwości wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w przypadku wypłaty wynagrodzenia do rąk własnych. Okoliczności, na które powołuje się strona dotyczące żądania przez pracowników niepełnosprawnych wypłaty wynagrodzenia w formie gotówkowej nie zasługują na uwzględnienie. Sąd wskazuje, iż nie podziela stanowiska strony, że organ zastosował w sprawie niekorzystną dla strony interpretację art. 26a ust. 1 a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji, mimo, że jest on sprzeczny z art. 86 § 3 Kodeksu pracy. Art. 86 § § 2 i § 3 Kp, stanowi, że zasadą jest wypłata do rąk własnych, a inne formy jako wyjątek od tej reguły muszą mieć swoje odzwierciedlenie w układzie zbiorowym pracy lub jeśli pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. W związku z tym należy wskazać, że ustawa o rehabilitacji reguluje odrębnie kwestię związaną z warunkami wypłaty wynagrodzenia (w przypadku refundacji wynagrodzeń) w związku z czym wbrew stanowisku strony ten właśnie przepis organ jest obowiązany zastosować, mając na uwadze obowiązującą zasadą prawną, na którą trafnie powołał się organ, że przepis szczególny uchyla przepis ogólny, a więc prawo o większym stopniu szczegółowości należy stosować przed prawem ogólniejszym.

Tak więc organ prawidłowo zastosował art. 26a ust. 1 a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Brak jest podstaw do przyjęcia, że na przeszkodzie do zastosowania przedmiotowego przepisu przez organ stoi treść art. 86 § 2 i § 3 Kp oraz, że zastosowanie tego przepisu powinno być wykluczone w przypadku wykazania, że wynagrodzenie zostało rzeczywiście wypłacone zatrudnionym pracownikom za wykonaną pracę, wobec czego poprzez wypłacenie refundacji nie doszło do uszczerbku środków Skarbu Państwa. Jak już bowiem wskazano uzyskanie refundacji do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych jest możliwe wyłącznie przy dochowaniu przez pracodawcę warunków jego wypłaty określonych w art. 26a ust. 1 a¹ pkt 2 ustawy o refundacji.

Sąd nie podziela również zarzutów dotyczących naruszenia treści art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 kpa, art. 77 kpa i art. 81 kpa.. Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego a nadto jego rozważenia Sad wskazuje, że organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy a także właściwie i wnikliwie go oceniły, nie podzielając jedynie stanowiska strony co do interpretacji art. 26a ust. 1 a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Podkreślenia wymaga, że organy na podstawie zebranego materiału dowodowego uznały, że strona wypłaciła wynagrodzenie za sierpień 2013 r. trzem pracownikom niepełnosprawnym, i że miało to miejsce [...] sierpnia 2013 r. Tym samym nie istniała potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej celem przesłuchania świadków jak również strony na wspomnianą okoliczność bo nie była ona kwestionowana. Kwestionowany w sprawie był jedynie sposób wypłacenia wynagrodzenia.

Sąd nie uznaje również za trafne zarzutów dotyczących braku właściwej informacji ze strony organu w odniesieniu do pracodawcy w dacie zmiany przepisu art. 26a ust. 1 a¹ pkt 2 ustawy o rehabilitacji, dotyczących skutków braku dochowania warunków powyższego przepisu. Należy wskazać w tej mierze, że ustawa o rehabilitacji jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, którego zmiany dokonywane jawnie przez ustawodawcę również mają taki charakter. Treść art. 9 kpa nie daje w związku z tym podstaw do oczekiwania, że organ administracyjny powinien w sposób wyprzedzający, z urzędu, informować podmioty uczestniczące w obrocie prawnym o ich prawach i obowiązkach jakie mogą stać się ich udziałem w związku z wejściem w życie aktu prawnego.

Ponadto należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa dotyczy dofinansowania przekazanego za sierpień 2013 r., natomiast zmiana warunków wypłaty wynagrodzeń weszła w życie z dniem 1 grudnia 2012 r. a zatem przepis ten obowiązywał już przez okres kilku miesięcy przed wypłatą wynagrodzenia. W związku z powyższym, przyczyny dla których strona nie zastosowała się do przepisu art. 26a ust. 1 a1 pkt 2 ww. ustawy pozostają bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy.

Wobec powyższych okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.