Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 189/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 189/19

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 roku poz. 2096) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 570), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] o wymierzeniu Panu Z. R. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą T., dalej "skarżący", kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za przejazd w dniu [...] kwietnia 2018r. pojazdem nienormatywnym (samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]) po drodze publicznej - powiatowej (ul. [...] naprzeciwko nr [...]) bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2017 r. p. 1260 ze zm.), dalej prd.

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2018r. Prezydent W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przejazdu w dniu [...] kwietnia 2018r. pojazdem nienormatywnym (samochód specjalny marki [...] o nr rej. [...]) po drodze publicznej powiatowej (ul. P. naprzeciwko nr [...]) z przekroczeniem warunków określonych w art. 64 ust. 1 prd.

W efekcie wszczętego postępowania w dniu [...] czerwca 2018r. Prezydent W. decyzją nr [...] wymierzył karę pieniężną skarżącemu w wysokości 15.000,00 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy prd. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 20l8r. na drodze publicznej - powiatowej (ul. [...] naprzeciwko nr [...]) funkcjonariusz Policji zatrzymał do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej.[...]. W związku z przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wymiarowo - wagowych funkcjonariusz doprowadził pojazd na stanowisko kontrolne przy ul. [...] [...] w W. i przekazał kontrolerom Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich wraz z dowodem rejestracyjnym, wypisem z licencji przewoźnika drogowego oraz prawem jazdy kierowcy celem dokonania dalszej kontroli. Na stanowisku kontrolnym zmierzono wymiary i wagę pojazdu oraz naciski na poszczególne osie. Pomiarów dokonano przy użyciu sprzętu pomiarowego posiadającego aktualne świadectwa legalizacji, które przedstawiono osobie kontrolowanej. Mogła ona także uczestniczyć w procedurze pomiarowej. Została sporządzona dokumentacja fotograficzna oraz protokół nr [...], w którym zapisano wyniki wykonanych wymiarów. Protokół został podpisany przez osobę kontrolowaną. W wyniku przeprowadzonych pomiarów stwierdzono: rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wynoszącą 33,10 t, przekraczającą wartość dopuszczalną, wynoszącą 32,00 t o 3,44 %, rzeczywisty nacisk osi trzeciej wynoszący 10,00t, przekraczający wartość dopuszczalną na danej drodze (8,00t), o 25%, rzeczywisty nacisk osi czwartej wynoszący 9,55t, przekraczający wartość dopuszczalną na danej drodze (8,00t), o 19,38%.

Organ I instancji wymierzył karę na podstawie art. 140aa ust. 1 prd za brak zezwolenia kategorii VII, której wysokość określa art. 140 ab ust. 1 pkt 3c prd.

Od decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie: art. 107 k.p.a., art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie prowadzonego postępowania oraz uzasadnienia decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie zasad prawidłowego pomiaru nacisku koła lub osi pojazdu opisanego w treści instrukcji producenta użytej podczas kontroli wagi [...], wskazujące iż bez względu na przyczynę przesunięcia środka ciężkości ważonego pojazdu każdorazowo powoduje to wystąpienie błędu pomiarowego. Kontroli poddano pojazd typu " betoniarka ". Z treści uzasadnienia decyzji w żaden sposób nie wynika, aby organ wziął pod uwagę specyfikę ładunku oraz niespotykany nigdzie indziej sposób jego przewozu. Organ nie odniósł się również w treści decyzji do kwestii wpływu jaki na wynik pomiaru ma fakt ciągłego przemieszczania się kilkunastu ton ładunku. (...) już sama treść instrukcji producenta wag wyraźnie wskazuje, że przemieszczanie się ładunku powoduje powstanie błędów pomiarowych. Instrukcja jednak nie definiuje w swej treści jakiej wielkości są to błędy, co może sugerować, że pomiar taki jest z założenia niewiarygodny. (...) w aktach sprawy brak jest informacji czy mieszalnik obracał się, czy pozostawał w spoczynku. Instrukcja producenta wagi nie dopuszcza sytuacji, w której dochodzi do przemieszczania się ładunku. Analiza powyższych faktów pozwala na postawienie tezy, ze zaskarżona decyzja wydana została na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a zastosowane w niej uzasadnienie faktyczne jest wadliwe. Dodatkowo gdyby okazało się. że podczas ważenia pojazdu mieszalnik betony był włączony, to mając na uwadze elementarne zasady logiki i powszechne prawa fizyki, ważenie przeprowadzono z rażącym naruszeniem instrukcji producenta wag [...]. Opisane powyżej uchybienia w zakresie gromadzenia materiału dowodowego uniemożliwia ocenę zarówno poprawności procedury ważenia (zgodności z instrukcją) jak również poprawności uzyskanych wyników. Z tego powodu za uprawniony skarżący uznał zarzut, iż w trakcie prowadzonego postępowania organ nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego. Mając na uwadze powyższe w ocenie skarżącego decyzja Prezydenta W. zasługuje na uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając odwołanie wskazało na brzmienie art. 41 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2222 ze zm.) zwanej dalej ustawą o drogach publicznych. Organ podkreślił, że stosownie do art. 64 ust. 1 prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. W rozumieniu art. 2 pkt 35a prd pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 140aa prd, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 140 ab ust. 1 pkt 3 ustawy, kara pieniężna za brak zezwolenia kategorii VII wynosi: 500 zl - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%; 2.000 zl - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20 % oraz 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.

Analizując niniejszą sprawę organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2018r. na drodze publicznej powiatowej w W. ul. [...] nr [...] zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Właścicielem pojazdu jest Pan Z. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą T. Przeprowadzono kontrolę wagową, która wykazała przekroczenie dozwolonych wartości. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono:

1. rzeczywistą masę całkowitą pojazdu wynoszącą 33,10 t, przekraczającą wartość

dopuszczalną, wynoszącą 32,00 t o 3,44 %,

2. rzeczywisty nacisk osi trzeciej wynoszący 10,00 t, przekraczający wartość dopuszczalną na danej drodze (8,00t), o 25%,

3. rzeczywisty nacisk osi czwartej wynoszący 9,55t, przekraczający wartość dopuszczalną na danej drodze (8,00t), o 19,38%.

Na podstawie uzyskanych pomiarów stwierdzono, kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, w związku z powyższym na przejazd wymagane było zezwolenie kategorii VII, którego kierowca nie okazał w trakcie kontroli. Przebieg kontroli utrwalono protokołem.

Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy stwierdzono, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, gdyż pomiarów dokonano przy użyciu pary wag przenośnych do pomiarów statycznych typu [...], marki [...] posiadających stosowną legalizację Urzędu Miar. Pojazd został zważony jednokrotnie, bowiem kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Proces ważenia odbył się zgodnie z instrukcją, co wynika z treści protokołu. Zgodnie z oświadczeniem kierującego pojazdem D. S. pomiaru dokonano po zatrzymaniu i ustabilizowaniu pojazdu, zabezpieczeniu go przed stoczeniem się z pomostów. Zabezpieczenie pojazdu nastąpiło poprzez wyłączenie silnika i załączenie biegu. Dodatkowo w uwagach osoby kontrolowanej odnotowano, iż betoniarka mieszalnika nie była zgaszona bęben obracał się cały czas.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że pomiaru dokonano w sposób prawidłowy, bowiem sam skarżący stwierdził w odwołaniu, iż co do zasady pojazdy typu "betoniarka", które podczas przejazdu są załadowane, poruszają się po drodze zawsze z obracającym się mieszalnikiem, wywnioskować z tego można, że pomiaru pojazdu dokonano w sposób jaki pojazd poruszał się po drodze publicznej tj. przy pracy mieszalnika betoniarki. Pomiar ujawnił zatem rzeczywisty nacisk masy całkowitej pojazdu oraz poszczególnych osi pojazdu załadowanego, który wykonywał przewóz ładunku po drodze publicznej z obracającym się mieszalnikiem. Odczytu wskazań przyrządów pomiarowych dokonano przy udziale osoby kontrolowanej, której okazano świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych użytych do pomiaru.

Zdaniem organu, zarzuty strony odwołującej się były niezasadne, mające jedynie charakter polemiczny. Skarżący nie przedstawi! żadnych nowych dowodów w sprawie, tym samym nie wykazał wystąpienia przestanek do zwolnienia z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, wymienionych w art. 140aa ust. 4 prd.

Strona zmierzając do wykazania, że dołożyła należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, powinna wskazać okoliczności świadczące o tym, że uczyniła wszystko, czego można rozsądnie wymagać od organizującego przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niej okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., ponownie rozpoznając sprawę nie stwierdziło naruszenia prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, dlatego też utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej za przejazd w dniu [...] kwietnia 2018r. pojazdem nienormatywnym (samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]) po drodze publicznej - powiatowej (ul. [...] naprzeciwko nr [...]) bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, w wysokości 15.000,00 zł.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o:

1. uchylenie decyzji;

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zarzucił:

1. naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn., Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) - dalej k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] wydanej z rażącym naruszeniem przepisów:

a) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na niezgromadzeniu przez organ 1 instancji materiału dowodowego świadczącego o tym, że wbrew zapisom instrukcji producenta wagi [...] wyniki ważenia nacisków osi, podczas którego dochodzi do ciągłego przemieszczania się znacznej ilości ładunku uznać można za wiarygodne, co miało znaczący wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcie,

b) art. 80 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu zapisów instrukcji obsługi [...] mówiących o tym, że przemieszczanie się ładunku podczas ważenia pojazdu powoduje wystąpienie bliżej nieokreślonych błędów pomiarowych w zakresie nacisków osi pojazdu, przez co organ rażąco przekroczył zasadę swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego,

c) art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nieodniesieniu się zarówno do zarzutów odwołania, jak również do treści instrukcji obsługi wagi [...] w zakresie wpływu przemieszczania się ładunku w postaci płynnego betonu umieszczonego w obracającym się mieszalniku na wyniki pomiaru nacisku osi pojazdu,

2. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji wydanej na podstawie ustaleń kontroli ważenia pojazdu przeprowadzonej z rażącym naruszeniem procedury ważenia pojazdów opisanej w treści instrukcji obsługi użytych wagi [...] oraz wbrew ograniczeniom opisanym w tejże instrukcji przez producenta odnośnie przemieszczania się ładunku podczas procesu ważenia pojazdu, co miało istotny wpływ na wysokość zasądzonej przez organ kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. p. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta w myśl §2 w/w artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź inną czynność z zakresu administracji publicznej czy nie narusza ona przepisów postępowania oraz czy została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego, przy orzekaniu nie uwzględnia natomiast zasad słusznościowych bądź też zasad współżycia społecznego

Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., p. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2018 roku nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta W. nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Powyższe decyzje zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na skutek stwierdzenia nienormatywności pojazdu skarżącego w czasie kontroli pojazdu w dniu [...] kwietnia 2018 roku na drodze publicznej tj. ulicy [...] [...]. Wyniki ważenia pojazdu skarżącego, zawarte w protokole kontroli drogowej wskazywały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 3,44% dopuszczalnego nacisku osi trzeciej o 25%, dopuszczalnego nacisku osi czwartej o 19,38%. W tym stanie rzeczy zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 35a prd pojazd był pojazdem nienormatywnym, i za jego przejazd zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 prd wymagane było zezwolenie, którego skarżący przed rozpoczęciem zadania przewozowego nie uzyskał. W tym stanie rzeczy na skarżącego prawidłowo nałożona została kara pieniężna stosownie do art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 prd w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 c) prd.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnośnie naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola pojazdu została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ważenia dokonano przy użyciu posiadających aktualną legalizację pary wag marki [...] w miejscu do tego przystosowanym tj. legitymującym się odpowiednim protokołem pomiaru pochylenia terenu. O procedurze pomiaru masy i nacisków osi kierowca został poinformowany przed wszczęciem ważenia, co potwierdził własnoręcznym podpisem pod protokołem, do którego treści nie zgłosił żadnych uwag poza tym, że w czasie ważenia betoniarka mieszalnika nie była zgaszona, bęben obracał się cały czas. Co do tej okoliczności skarżący ustosunkował się zgłaszając już w odwołaniu zarzuty, że ważenie odbyło się niezgodnie z instrukcją obowiązującą dla tego typu wagi. Wbrew twierdzeniom skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowało się do wątpliwości skarżącego wskazując, że sama strona w odwołaniu podniosła, że co do zasady pojazdy typu "betoniarka", które podczas przejazdu są załadowane, poruszają się po drodze zawsze z obracającym się mieszalnikiem, a zatem pomiaru pojazdu dokonano w sposób, w jaki pojazd poruszał się po drodze publicznej tj. przy pracy mieszalnika betoniarki. Sąd podziela w powyższym wywodzie stanowisko organu i stwierdza, że nie było wątpliwości co do ważenia pojazdu oraz poszczególnych osi pojazdu załadowanego, który wykonywał przewóz ładunku po drodze publicznej z obracającym się mieszalnikiem.

W tym stanie rzeczy wobec bezzasadności zarzutów skargi sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.