Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 70/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art 149 par. 1a ustawy PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2 i art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 11a ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2019 poz 122
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.
article: art. 161 par. 1 pkt 3. art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2 w zw. z art. 154 par. 6, art. 200.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Gminy Wąchock na rzecz Stowarzyszenia [...] sumę pieniężną w kwocie 200 (dwieście) złotych; IV. zasądza od Gminy Wąchock na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 lutego 2019 r. Stowarzyszenie [...] (dalej jako "Stowarzyszenie") zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock o udostępnienie informacji publicznej poprzez doręczenie pocztą elektroniczną na adres [...].pl krótkiej informacji w zakresie:

1. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2018 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń wyłapywania/odławiania bezdomnych zwierząt,

2. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2018 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń zapewniania opieki bezdomnym zwierzętom,

3. ilu bezdomnym zwierzętom (z podziałem na psy i koty) zapewniono opiekę na koszt gminy w 2018 r. (nie licząc zwierząt, którymi zajęto się w latach poprzednich),

4. jaki był w 2018 r. koszt realizacji całego zadania przewidzianego ustawą o ochronie zwierząt (wyłapywanie/odławianie, opieka, usługi weterynaryjne, dokarmianie, inne),

5. treści i postaci umowy/umów (wraz z załącznikami) o zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom w 2018 r.

Wobec braku odpowiedzi od organu na ww. wniosek Stowarzyszenie w dniu 5 marca 2019 r. ponownie zwróciło się do organu o udostępnienie ww. informacji, wskazując, ze nie otrzymało od organu odpowiedzi na wniosek z dnia 5 lutego 2019r.

W dniu 26 marca 2019 r. organ drogą elektroniczną poinformował, że w związku z problemami technicznymi występującymi w urzędzie odpowiedzi na wniosek udzieli w jak najkrótszym terminie.

W dniu 25 kwietnia 2019 r. Stowarzyszenie, za pośrednictwem platformy ePUAP, ponowiło wniosek z dnia 5 lutego 2019 r. i z dnia 5 marca 2019 r. w związku z brakiem odpowiedzi i wniosło o udostępnienie ww. informacji publicznej na skrzynkę ePUAP. Podobnie w dniu 24 września 2019 r. Stowarzyszenie, przez ePUAP, zwróciło się do organu o udzielenie ww. informacji publicznej, wskazując na brak odpowiedzi na wnioski z dnia 5 lutego 2019 r., dnia 5 marca 2019 r. i dnia 25 kwietnia 2019 r.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Stowarzyszenia z dnia 5 lutego 2019 r. Stowarzyszenie [...] zarzuciło organowi naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej: u.d.i.p.). Wniosło o zobowiązanie strony przeciwnej do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 5 lutego 2019 r., stwierdzenie, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie skarżącemu od Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że od 11 lat uczestniczy w projekcie polegającym na badaniu problemu bezdomności zwierząt w jego wymiarze publicznym. W ramach tego projektu prowadzony jest monitoring działalności schronisk dla bezdomnych zwierząt oraz polityki gmin i urzędów. Uzyskana w ten sposób informacja z całego kraju udostępniana jest następnie szerokiej publiczności.

W ramach tej działalności Stowarzyszenie zwróciło się do organu z wnioskiem z dnia 5 lutego 2020 r. Wobec milczenia organu gminy skarżący ponawiał wniosek (także za pośrednictwem ePUAP). Doręczenie wniosku potwierdzone zostało Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia. Mimo to do dnia złożenia niniejszej skargi podmiot obowiązany nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, nie powiadomił wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, ani też nie wydał w tym przedmiocie decyzji odmownej.

Skarżący przy nadawaniu swojego wniosku do Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock ostatecznie dokonał więc większych aktów staranności niż przewidują to przepisy prawa, skorzystał bowiem również z Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP), specjalnie dedykowanej komunikacji obywateli z jednostkami administracji publicznej, która umożliwia składanie pism elektronicznych ze skutkiem prawnym bez konieczności stosowania podpisu kwalifikowanego (profil zaufany). Najpierw skarżący wysłał swój wniosek na adres poczty elektronicznej wskazany w BIP, a następnie (i to dwukrotnie) na skrytkę ePUAP przypisaną Miastu i Gminie Wąchock, mając przekonanie, że wniosek trafi do Burmistrza – jako kierownika urzędu gminy, że poczta i skrytka są obsługiwane, a pisma odbierane - szczególnie, że za każdym razem Stowarzyszenie uzyskiwało potwierdzenie doręczenia wniosku.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie skarżącego, Burmistrz Miasta i Gminy Wąchock dopuścił się rażącej bezczynności, dla której to kwalifikacji najistotniejsze znaczenie ma czas, jaki upłynął od dnia złożenia wniosku - niemal 12 miesięcy oraz fakt bezskutecznego kilkukrotnego monitowania i ponawiania wniosku przez skarżącego.

W związku z wyjątkową obstrukcją przejawianą przez skarżony organ w udostępnianiu informacji publicznej na wniosek, na podstawie arb 149 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o przyznanie mu od Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock sumy pieniężnej. Służyć ona będzie zrekompensowaniu skarżącemu straty, jaką poniósł na skutek uporczywej bezczynności organu. Skarżący od lat zbiera informację publiczną od wszystkich gmin (2478) w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez nie zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie". Dane te pozwalają mu następnie tworzyć raporty i statystyki opisujące problem bezdomności zwierząt w Polsce w jego wymiarze publicznym. Przy czym, co istotne, badań na taką skalę nie prowadzi żaden inny podmiot w kraju. Opracowania te są tym rzetelniejsze i lepiej uzasadnione, im większa jest próba odpowiedzi, jakie spłynęły z gmin. Dlatego każda gminna informacja publiczna, jaką skarżący uzyskuje, jest niezwykle cenna, z kolei każdy jej brak bardzo dotkliwy, gdyż w pewnym stopniu fałszuje ostateczne wyniki monitoringu. Ignorowanie przez Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock wniosków skarżącego stanowi więc realną szkodę dla wiarygodności jego projektu i ogromu pracy, jaką wkłada w badanie założonego problemu. W ocenie skarżącego zasądzona suma pieniężna powinna wpłynąć motywująco na większą staranność organu w tym zakresie w przyszłości.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Wąchock wniósł o umorzenie toczącego się postępowania oraz o niewymierzenie kary grzywny.

Organ wyjaśnił, że współpraca Gminy Wąchock ze od kilku lat przebiega w sposób nienaganny. Stowarzyszenie otrzymuje od gminy wszystkie niezbędne dane potrzebne mu do prowadzonej statystyki. Ponadto Gmina Wąchock zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej wszystkie uchwały oraz regulaminy dotyczące ochrony zwierząt w tym: uchwałę Rady Miejskiej w Wąchocku nr XXXVIIIc/239/2018 z dnia 26 stycznia 2018 r. w sprawie przyjęcia opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt w Gminie Wąchock.

Po powzięciu w dniu 29 stycznia 2020 r. informacji o skardze na bezczynność organ polecił sekretarzowi gminy odpowiedzialnemu za informację publiczną wyjaśnić zaistniałą sytuację i pilnie udzielić wnioskodawcy stosownej odpowiedzi. W dniu 29 stycznia 2020 r. Stowarzyszenie otrzymało odpowiedź na zadane zapytanie za rok 2018, a w dniu 7 lutego 2020 r. - dodatkowo z wyprzedzeniem za 2019 r.

Organ wyjaśnił nadto, że opóźnienie w przekazaniu informacji nie było działaniem celowym, zamierzonym i nie wynikało ze złej woli organu, było to zwykłe przeoczenie pracownika w związku z jego szerokim zakresem czynności. Pracownik odpowiedzialny w urzędzie za nieudzielenie terminowej odpowiedzi został pouczony w tym zakresie. Organ oświadczył, że w kontaktach ze Stowarzyszeniem podobna sytuacja z opóźnieniem w przekazaniu informacji więcej się nie powtórzy.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa niniejsza mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność organu, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie tej skargi w trybie uproszczonym nie była wymagana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje orzekanie także w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zasady oraz tryb udostępniania informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), dalej "u.d.i.p.". Ustawa ta wprowadziła w art. 1 ust. 1 definicję legalną "informacji publicznej", przez którą to informację należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych".

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, przy czym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek wydania decyzji administracyjnej spoczywa na organie zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej - poza sytuacjami, gdy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania - w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bo istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.).

Odpowiednio do okoliczności faktycznych, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno polegać na: udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - w drodze dokonania czynności materialno-technicznej, odmowie jej udzielenia w drodze decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy - w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (brak spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy lub ograniczenie dostępu do informacji stosownie do art. 5 ustawy), wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy lub poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.

Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu.

W tej sprawie Stowarzyszenie [...] wystąpiło z wnioskiem z dnia 5 lutego 2019 r. do Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock o udostępnienie informacji publicznej w zakresie realizacji zadań własnych przez Gminę Wąchock wynikających z ustawy o ochronie zwierząt. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 122 ze zm.), zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gminy. Wypełniając ten obowiązek, zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, rada gminy określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, który obejmuje w szczególności:

1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;

2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;

3) odławianie bezdomnych zwierząt;

4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;

5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;

6) usypianie ślepych miotów;

7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;

8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt (art. 11a ust. 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 11a ust. 4 i 5 zdanie drugie tej samej ustawy, realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Koszty realizacji tego programu ponosi gmina.

Zatem nie może być wątpliwości, że sposób realizacji wyżej wymienionych zadań, jako finansowanych ze środków publicznych, jest objęty zakresem informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Gmina zaś jest jednym (choć nie jedynym) z podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej dotyczących realizacji zadań wynikających z ustawy o ochronie zwierząt, w szczególności informacji dotyczących funkcjonowania schroniska dla zwierząt w takim zakresie, w jakim realizacja zadań opisanych w art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt została temu schronisku powierzona.

Burmistrz Miasta i Gminy Wąchock, czego zresztą nie kwestionował, był więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a żądane wnioskiem informacje stanowiły informację publiczną.

Stowarzyszenie zwróciło się do organu o udzielenie informacji publicznej na adres poczty elektronicznej. Wniosek Stowarzyszenia z dnia 5 lutego 2019 r. nie spotkał się jednak z reakcją organu wynikającą z ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminach określonych tą ustawą, dlatego skarżące Stowarzyszenie ponowiło żądanie objęte wnioskiem – drogą elektroniczną – w dniach 5 marca 2019r., 25 kwietnia 2019 r. (przez ePUAP) i 24 września 2019 r. (przez ePUAP).

Z akt sprawy wynika, że co prawda w dniu 26 marca 2019 r. organ poinformował Stowarzyszenie, iż odpowiedź na wniosek zostanie udzielona w jak najkrótszym terminie w związku z problemami technicznymi występującymi w urzędzie, niemniej dopiero w dniu 29 stycznia 2020 r. organ zareagował na wniosek Stowarzyszenia i przygotował oraz przesłał odpowiedź na wniosek z dnia 5 lutego 2019 r.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że odpowiedź organu na wniosek skarżącego została przesłana na adres poczty elektronicznej Stowarzyszenia w dniu 29 stycznia 2020 r. o godz. 13.21. Z adnotacji Urzędu Gminy w Wąchocku zamieszczonej na pierwszej stronie skargi na bezczynność organu wynika, że w dniu 29 stycznia 2020r. skarga wpłynęła do ww. Urzędu. Uwzględniając powyższe okoliczności sprawy, Sąd stwierdził, że przesłana elektronicznie Stowarzyszeniu w dniu 29 stycznia 2020 r. odpowiedź na wniosek stanowiła reakcję organu na fakt wywiedzenia skargi do sądu administracyjnego przez skarżące Stowarzyszenie, co też potwierdza treść udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę. W efekcie odpowiedź na wniosek z dnia 5 lutego 2019 r. została udzielona po wniesieniu skargi.

Sąd zwrócił się do organu, wobec braku wystarczających dowodów w aktach sprawy wskazujących na doręczenie tej odpowiedzi do strony skarżącej, o przedłożenie dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (w tym także przedłożenie dowodu doręczenia odpowiedzi przez ePUAP, jeśli została ona taką drogą Stowarzyszeniu udzielona). Z wyjaśnień organu wynika (złożonych w piśmie z dnia 22 września 2020 r.), że odpowiedź z dnia 29 stycznia 2020 r. nie została wysłana przez ePUAP. Organ przedłożył jednak potwierdzenie dostarczenia wiadomości z dnia 29 stycznia 2020 r. na adres skrzynki elektronicznej Stowarzyszenia. Z tego potwierdzenia wynika, że wiadomość została wyświetlona na komputerze odbiorcy.

W tej sytuacji Sąd uznał, że w sposób wystarczający organ wykazał, iż wiadomość zawierająca odpowiedź organu na wniosek z dnia 5 lutego 2020 r. została skarżącemu udzielona po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia w tej sprawie. Nadmienić należy przy tym, że przesłanie informacji publicznej na adres poczty elektronicznej wskazanej w treści wniosku z dnia 5 lutego 2020 r. było wystarczające dla załatwienia tego wniosku, skoro taka forma udostępnienia informacji w tym wniosku została wskazana. Z kolei analiza treści udzielonej przez Burmistrza Miasta i Gminy Wąchock odpowiedzi w kontekście treści żądania wniosku z dnia 5 lutego 2019 r. pozwoliła na konstatację, że organ w całości odpowiedział na wniosek. Oczywiście organ ma obowiązek udostępnić informacje publiczne, w których posiadaniu pozostaje. W kontrolowanej sprawie Sąd nie ocenia prawdziwości udzielonych informacji.

Organ dopuścił się zatem bezczynności, ale na datę wyrokowania organ nie pozostawał już bezczynny, stąd zaistniały podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku.

Powyższa bezczynność organu, zdaniem Sądu, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 149

§ 1a p.p.s.a. Organ nie zachował terminów ustawowych do załatwienia wniosku Stowarzyszenia wynikających z ww. przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność organu utrzymywała się ponad 11 miesięcy. Przez ten okres skarżący wielokrotnie zwracał się do organu o udzielenie informacji publicznej. Powody braku reakcji ze strony organu wyjaśnione w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia opisanego wyżej zachowania organu. Przekroczenie terminów ustawowych na udostępnienie informacji publicznej w tym konkretnym przypadku jest znaczne i niezaprzeczalne. Takiej oceny zachowania organu nie zmienia wyjaśnienie organu, że opóźnienie to nie było działaniem celowym i zamierzonym. Przeoczeniem pracownika trudno skutecznie uzasadniać brak odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej składany przecież do organu kilkakrotnie na przestrzeni wielu miesięcy (luty, marzec, kwiecień i wrzesień 2019 r.).

Sąd przyznał skarżącemu Stowarzyszeniu od organu sumę pieniężną w kwocie 200 zł (punkt III wyroku). Kwalifikacja naruszenia, jakie miało miejsce w tej sprawie, które posiada cechy rażącego naruszenia prawa, powoduje, że Sąd uznał zaistnienie podstaw do zastosowania art. 149 § 2 p.p.s.a. Z art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że "suma pieniężna" jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16 i z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu - podobnie jak i nałożenie na organ grzywny - jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasądzona suma pieniężna ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 3271/19, lex nr 3046125 w oparciu o postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 705/16), suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu".

W związku z tym nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania.

W niniejszej sprawie poza uzasadnieniem powodów zgłoszenia omawianego żądania w skardze, skarżący nie wykazał poniesienia konkretnego uszczerbku np. finansowego spowodowanego bezczynnością organu w tej sprawie. Niemniej Sąd, uznając zasadność tego żądania, ustalił wysokość sumy pieniężnej na kwotę 200 zł, uwzględniając takie okoliczności, jak: niezwłoczna reakcja organu na złożoną skargę i udzielenie odpowiedzi na wniosek już w dacie złożenia skargi; treść złożonego przez organ wyjaśnienia wskazującego na dostrzeżone przez organ zaniedbanie jego obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej; podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia powodów opóźnienia i deklarowaną dotąd poprawną współpracę ze Stowarzyszeniem. Z tych powodów Sąd uznał, że zasądzenie sumy pieniężnej we wskazanej wyżej wysokości spełni rolę kompensacyjną i prewencyjną.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które złożył się wpis od skargi - 100 zł (pkt IV wyroku).