Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 87/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. O., I. O. oraz L. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania P. O., I. O. i L. S., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie o wydanie decyzji orzekającej, że zespół dworsko - parkowy w miejscowości R. (gm. [...], powiat [...], województwo [...]), wchodzący w skład dawnego majątku ziemskiego "Dobra [...]", stanowiącego własność H. C., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, z późn. zm.).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnieśli P. O., I. O. i L. S., reprezentowani przez adwokata.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. P. O., I. O. i L. S. wystąpili do Wojewody [...] na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51) o wydanie decyzji stwierdzającej, że zespół dworsko - parkowy w miejscowości R. (gm. [...], powiat [...], województwo [...]), wchodzący w skład dawnego majątku ziemskiego "Dobra [...]", stanowiącego własność H. C., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie o wydanie decyzji orzekającej, że zespół dworsko - parkowy w miejscowości R. (gm. [...], powiat [...], województwo [...]), wchodzący w skład dawnego majątku ziemskiego "Dobra [...]", stanowiącego własność H. C., nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wojewódzki podniósł, iż Dobra [...] należały przed przejęciem na Skarb Państwa do H. C., o czym świadczy odpis księgi hipotecznej ww. Dóbr oraz treść pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] listopada 1946 r. Nr [...].

Organ wskazał, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lutego 1985 r., sygn. Akt [...], spadek po byłej właścicielce majątku nabyła A. S. Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1984 r., sygn. akt [...], prawa do spadku po A. S. nabył E. G.. Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2007 r., sygn. akt [...], prawa po E. G. nabył A. G.. Zaś aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2014 r., Rep A Nr [...], A. G. sprzedał P. O., I. O. oraz L. S. wszystkie przysługujące mu prawa i roszczenia do przedmiotowych Dóbr.

Wojewoda wskazał, iż w przedmiotowym postępowaniu stroną może być właściciel przejętej na własność Państwa nieruchomości albo jego następcy prawni (spadkobiercy) oraz obecny właściciel tej nieruchomości, o ile rozstrzygnięcie w sprawie może bezpośrednio dotyczyć jego interesów (np. Skarb Państwa). Wnioskodawcy wywodzą zaś swoją legitymację do bycia stroną tego postępowania z treści umowy sprzedaży roszczeń z dnia [...] kwietnia 2014 r. Rep A Nr [...].

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 942/11, Wojewoda wskazał, że kpa nie reguluje kwestii przelewu prawa do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego jak i nie wynika to z przepisów szczególnych. Zbycie statusu strony dla potrzeb tego typu postępowania nie jest możliwe, gdyż przysługujące stronie żądanie dokonania oceny legalności przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej nie ma charakteru majątkowego (zbywalnego, jak np. prawo własności nieruchomości). Natomiast procedura administracyjna nie reguluje kwestii przelewu prawa do bycia stroną postępowania administracyjnego, a prawa i obowiązki administracyjne mają charakter osobisty i co do zasady są niezbywalne. Z tych przyczyn przez sukcesję singularną nie jest możliwe, co do zasady, przenoszenie praw i obowiązków wynikających z prawa administracyjnego. Umowy cywilne nie mogą stanowić podstawy do przenoszenia praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego.

Wobec powyższego, w ocenie organu, wnioskodawcy nie mogą być uznani za strony niniejszego postępowania, uprawnienie to przysługuje bowiem jedynie spadkobiercom H. C..

Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] złożyli P. O., I. O. i L. S..

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...].

Organ wskazał, że zespół dworsko-parkowy w R. zapisany był w księdze hipotecznej "[...]" o powierzchni [...] ha, zgodnie z planem i rejestrem pomiarowym, sporządzonymi w 1938 r. przez mierniczego przysięgłego R. T.. Jak wynika z wpisów w dziale II księgi, właścicielem nieruchomości była H. z K. C., a następnie Skarb Państwa na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] listopada 1946 r. (znak [...]) stwierdzającego, że nieruchomość przeznaczona jest na cele reformy rolnej w myśl przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

Następnie organ wskazał, iż H. C. zmarła w dniu [...] czerwca 1983 r., a spadek po niej na podstawie testamentu własnoręcznego nabyła w całości córka A. S. (postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lutego 1985 r., [...]). A. S. zmarła [...] września 1984 r., a spadek po niej na podstawie testamentu nabył w całości E. G. (postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1984 r., [...]). Spadek po E. G., zmarłym w dniu [...] października 2006 r., na podstawie testamentu własnoręcznego nabył w całości syn A. G. (postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2007 r., [...]).

Minister podniósł, iż z treści aktu notarialnego z [...] kwietnia 2014 r. (rep. A nr [...]) wynika, że P. O., działając jako pełnomocnik A. G., oświadczył, że jego mocodawca sprzedaje P. i I. małż. O. w udziale wynoszącym 0,66 części oraz L. S. w udziale wynoszącym 0,34 części m.in. "wszystkie przysługujące prawa i roszczenia" do majątku R. w gminie [...], a P. i I. małż. O. oraz L. S. oświadczyli, że je kupują (§ 8 ust. 1 aktu).

Minister wskazał, iż wobec powyższego ocenić trzeba, czy nabywcy "praw i roszczeń" do majątku R. mają interes prawny, aby ubiegać się o wszczęcie postępowania administracyjnego.

Minister zaznaczył, że kwestię następstwa prawnego w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 30 § 4 kpa, zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

Minister przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2012 r., II SA/Gd 942/11) i wskazał, że powołany przepis dopuszcza więc jedynie przejście praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego w przypadku zaistnienia sukcesji uniwersalnej. W odniesieniu do sukcesji singularnej sytuacja jest bardziej skomplikowana i transfer praw i obowiązków o charakterze administracyjnym uzależniony bywa od możliwości przypisania danemu prawu bądź obowiązkowi charakteru rzeczowego. Innymi słowy, nie każdy przypadek zaistnienia następstwa prawnego w sferze prawa cywilnego pociąga za sobą następstwo prawne w sferze prawa administracyjnego.

Minister podniósł, iż na gruncie prawa administracyjnego przyjmuje się powszechnie nieprzechodniość praw i obowiązków wynikających z aktów administracyjnych (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 lutego 2014 r., II SA/Ke 1074/13). Niekiedy podkreśla się, że z uwagi na jednostronność stosunku administracyjnego oraz bezwzględnie wiążący charakter norm prawa administracyjnego, dla wystąpienia skutku w postaci przeniesienia uprawnień lub obowiązków administracyjnoprawnych konieczna jest norma prawna wyraźnie ów skutek statuująca (por. np. nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12.10.2011 r., IV SA/Po 707/11).

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, legitymację procesową do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zespołu dworsko-parkowego w R. ma spadkobierca dawnej właścicielki, który - jako następca prawny pod tytułem ogólnym - w chwili otwarcia spadku wszedł w prawa i obowiązki spadkodawcy, zyskując uprawnienie do złożenia wniosku o zbadanie legalności nacjonalizacji nieruchomości przejętej od poprzedników prawnych. Sukcesja ta wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego [art. 922 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017, poz. 459)] i z mocy wyraźnego brzmienia art. 30 § 4 kpa jest skuteczna na gruncie postępowania administracyjnego. Nie można zaś przyjąć, aby podobną skuteczność miała umowa cywilnoprawna, na mocy której wnioskodawcy nabyli "wszystkie przysługujące prawa i roszczenia" do nieruchomości w R.. Stosunek administracyjnoprawny opiera się na władztwie administracyjnym, jego strony nie są więc równorzędnymi podmiotami. W związku z tym nie można uznać, aby "podrzędna" strona tego stosunku mogła w drodze czynności cywilnoprawnych jednostronnie dokonywać przekształceń podmiotowych stosunku administracyjnoprawnego. Nie ma przepisu, który przewidywałby możliwość zbycia przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.

Minister podniósł, iż wprawdzie art. 30 § 4 kpa stanowi o "zbyciu praw", chodzi tu jednak o sukcesję inter vivos, gdy następstwo proceduralne jest rezultatem czynności prawnej dotyczącej przedmiotu postępowania. Przedmiotem postępowania jest nieruchomość w R., jednakże interes prawny do wszczęcia postępowania nie wynika z obecnie przysługującego prawa własności, które współcześnie mogłoby być przedmiotem obrotu, lecz z prawa własności przysługującego dawnemu właścicielowi w przededniu wejścia w życie dekretu. Nie można potraktować umowy z dnia [...] kwietnia 2014 r. jako zbycia prawa własności do przedmiotu postępowania, ponieważ dotyczy ona bliżej nieokreślonych "praw i roszczeń", a zgodnie z zasadą nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet spadkobierca dawnej właścicielki nie mógł zbyć prawa własności (ani innego prawa rzeczowego czy obligacyjnego), ponieważ własność została odjęta dawnej właścicielce w wyniku nacjonalizacji. Na gruncie postępowania prowadzonego na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia sukcesja inter vivos (na skutek zbycia prawa) może zachodzić po stronie "obecnego właściciela", tj. wówczas, gdy np. w wyniku komunalizacji nieruchomość stanie się własnością gminy, która wstąpi do postępowania w charakterze strony w miejsce Skarbu Państwa. Po stronie "dawnego właściciela" interes prawny przysługuje jedynie następcom pod tytułem ogólnym, tj. spadkobiercom, ewentualnie nabywcom spadku (nabycie spadku w rozumieniu art. 1053 Kodeksu cywilnego również prowadzi do sukcesji uniwersalnej).

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. O., I. O. i L. S., zarzucając jej naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) w zw. z art. 28 Kpa, poprzez ich zastosowanie i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, wskutek błędnego przyjęcia, iż wnioskodawcy (skarżący) nie mają legitymacji prawnej i nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji, a w konsekwencji powyższego naruszenia także § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN, poprzez jego niezastosowanie i brak wydania decyzji merytorycznej w trybie ww. przepisu.

W związku z powyższym, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że konieczność uzyskania przez nich ww. decyzji w postępowaniu wszczętym na podstawie § 5 ww. rozporządzenia, celem podniesienia przez nich roszczeń odszkodowawczych, oznacza, iż posiadają oni interes prawny w rozumieniu cyt. wyżej przepisu art. 28 Kpa i tym samym, wbrew stanowisku organu, posiadają legitymację procesową do wszczęcia i do bycia stroną ww. postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący nie odnieśli się do stanowiska organów, które w uzasadnieniach swoich decyzji wyczerpująco wyjaśniły przyczyny, dla których odmówiły wnioskodawcom przymiotu strony. Żadnych zarzutów wobec decyzji organu I instancji nie zawierało również odwołanie. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że nie podważa umowy przeniesienia praw i roszczeń jako takiej ani skuteczności tej umowy w określonych sytuacjach prawnych. Natomiast jego stanowisko sprowadza się do stwierdzenia, że umowa nie może w tym konkretnym postępowaniu stanowić źródła interesu prawnego.

Na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. pełnomocnik skarżących wskazał, że materialnoprawną podstawę wniosku stanowi art. 417 k.c.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] odpowiadają prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2016 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2016 r. o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania w przedmiocie wydania decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945, Nr 10, poz. 51, ze zm), zwanego dalej "rozporządzeniem z 1 marca 1945 r.".

Powodem umorzenia postępowania było uznanie przez organy, iż skarżący jako nabywcy praw i roszczeń do znacjonalizowanej nieruchomości nie mają interesu prawnego, który pozwoliłby na przypisanie im przymiotu strony postępowania o wydanie decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r.

W ocenie Sądu, stanowisko organu co do zaistnienia w rozpatrywanej sprawie przesłanki umorzenia postępowania jest prawidłowe.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący domagali się wszczęcia postępowania administracyjnego o wydanie decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia wydanego w wykonaniu dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945, Nr 10, poz. 51, ze zm), zwanego dalej "dekretem". W myśl art. 2 dekretu, z dniem jego wejścia w życie wszystkie nieruchomości ziemskie nim objęte przeszły z mocy prawa bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa. W konsekwencji, z dniem 6 września 1944 roku dekret wywołał skutki rzeczowe w postaci przejścia wymienionych w nim nieruchomości z mocy prawa na własność Państwa.

Jednocześnie, w § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. przewidziano możliwość wystąpienia z wnioskiem o ustalenie czy dana nieruchomość podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż tryb przewidziany w § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r., był i jest uruchamiany w przypadkach spornych, gdy właściciel nieruchomości (bądź jego następca prawny) uważał, że jego nieruchomość, z takich, czy innych względów, nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu i powinna zostać wyłączona spod działania tego przepisu - czyli nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej w części, bądź w całości. Przepis ten stanowi podstawę żądania przez właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców ustalenia w formie decyzji administracyjnej, czy dana nieruchomość objęta była działaniem przepisów tego dekretu. Dopuszczalność orzekania przez właściwe organy administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej w opisanym wyżej zakresie służy zatem ochronie prawa własności właścicieli nieruchomości (ich spadkobierców), które przejęte zostały przez Państwo na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 302/10, dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powołany pogląd sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wszczęcia postępowania i wydania decyzji w trybie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. nie domaga się dawny właściciel znacjonalizowanej nieruchomości lub jego spadkobierca, lecz osoby, które na podstawie umowy sprzedaży z [...] kwietnia 2014 r. nabyły od spadkobiercy dawnego właściciela prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości.

Sąd podziela stanowisko organów orzekających, iż umowa cywilna, mocą której spadkobierca dawnego właściciela nieruchomości sprzedał skarżącym "wszystkie prawa i roszczenia" do nieruchomości przejętej w trybie dekretu o reformie rolnej nie uprawnia tych osób do występowania w postępowaniu o wydanie decyzji w trybie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. Jak trafnie wskazał organ, zbycie statusu strony dla potrzeb postępowania administracyjnego nie jest możliwe, gdyż przysługujące stronie uprawnienie do występowania z wnioskiem o ocenę legalności orzeczenia administracyjnego należy do grupy praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym, które z uwagi na swój podmiotowy charakter nie mogą być przeniesione w drodze czynności cywilnoprawnej na inne podmioty. Podnieść trzeba, iż w dacie zawarcia umowy sprzedaży z [...] kwietnia 2014 r. spadkobiercy dawnego właściciela znacjonalizowanej nieruchomości nie przysługiwało prawo własności, ponieważ prawo to zostało dawnemu właścicielowi odjęte w wyniku nacjonalizacji. W tej dacie spadkobiercy dawnego właściciela przysługiwało jedynie - wynikające ze spadkobrania - uprawnienie do złożenia wniosku o kontrolę legalności nacjonalizacji nieruchomości przejętej od jego poprzednika prawnego. Sukcesja ta wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego (art. 922 i nast. Kodeksu cywilnego) i z mocy wyraźnego brzmienia art. 30 § 4 kpa jest skuteczna na gruncie prawa administracyjnego. Takiej skuteczności nie ma natomiast umowa cywilnoprawna, co wynika z tego, iż strony stosunku administracyjnego nie są równorzędnymi podmiotami. W konsekwencji, powołana umowa sprzedaży w dacie jej zawarcia mogłaby wywołać skutek jedynie w postaci przeniesienia uprawnień do udziału w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie, że dana nieruchomość podpada bądź nie podpada pod przepisy dekretu o reformie rolnej. Jak zaś trafnie wywiódł organ odwoławczy, powołując się na przepisy prawa i orzecznictwo sądów administracyjnych, nie jest to na gruncie prawa administracyjnego dopuszczalne.

Na rozprawie przed sądem pełnomocnik skarżących wskazał, że materialnoprawną podstawę wniosku skarżących o wydanie decyzji w trybie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. stanowi art. 417 k.c. Odnosząc się do powyższego, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, iż cechą interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa, jest to, że musi znajdować on oparcie w normach prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. taki, w którym strona wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cytowane tam orzecznictwo i literatura). Natomiast w wyroku z 29 marca 2006 r. NSA wskazał, iż cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z 29 marca 2006 r., II OSK 679/05, LEX nr 198347, glosa aprobująca M. Laskowska, GSP - Prz. Orz. 2007/3/37). Ponadto, jak podniósł NSA w wyroku z 25 kwietnia 2002 r., interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi to być interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2002r., IV SA 2238/01, Monitor Prawniczy 2002, nr 12, s. 532). Powołane poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd w składzie orzekającym w całości podziela

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie może stanowić podstawy skutecznego żądania działań organu administracji w niniejszej sprawie stanowiący ogólną podstawę odpowiedzialności władz publicznych za ich władcze działania art. 417 k.c. Jak podniesiono wyżej, cechami interesu prawnego jest to, ze jest on realny, konkretny i aktualny. Taka sytuacja zaś w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Ewentualna decyzja wydana w trybie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. nie będzie miała bowiem bezpośredniego wpływu na ukształtowanie sytuacji prawnej skarżących w zakresie przysługujących im ewentualnie przyszłych roszczeń odszkodowawczych.

Uzupełniająco podnieść trzeba, iż w dniu [...] lutego 2017 r. (data wpływu do organu) A. G., spadkobierca dawnej właścicielki znacjonalizowanej nieruchomości H. C., reprezentowany przez adwokata J. S., złożył do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej, że zespół pałacowy parkowy w miejscowości R. wchodzący w skład dawnego majątku ziemskiego "Dobra [...]", stanowiącego własność H. C., nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (vide: kopia wniosku A. G. z [...] lutego 2017 r. złożonego w dniu [...] marca 2017 r. do akt sądowych). W ocenie Sądu, powyższa okoliczność potwierdza istnienie po stronie skarżących świadomości co do braku ich interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.