Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 803/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9e ust. 1 pkt 2, art. 9l ust. 2, art. 9x ust. 1 pkt 3, art. 9zb ust. 1, art. 9 zc
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 38 ust. 2 pkt 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za nieprzekazanie odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o. o. z siedzibą w B., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] znak: [...].

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy S. wymierzył Spółce A, jako podmiotowi zobowiązanemu na podstawie umowy z Gminą S. z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] do odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy S., karę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł za nieprzekazanie części odebranych od właścicieli niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych z terenu Gminy S., w III i IV kwartale 2013 r. do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu III w P. k. R.

Motywując rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że na podstawie umowy z dnia 10 lipca 2013 r. oraz zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) – dalej w skrócie "ustawa", a także zapisami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami, przyjętego uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia 21 czerwca 2012 r. oraz przepisami Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S., Spółka A zobowiązana była do przekazywania odebranych niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 do instalacji regionalnej w P., która została powołana jako regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych dla Regionu III. Jak wyjaśnił organ I instancji, weryfikacja sprawozdań kwartalnych złożonych przez Spółkę za III i IV kwartał 2013 r. prowadzi do wniosku, że Spółka odbierając odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy S. w III i IV kwartale 2013 r. przekazywała część zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji regionalnej w P., a część do instalacji zastępczej w J. gm. S., co stanowi naruszenie art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy. Instalacje do zastępczej obsługi regionu, do których zalicza się instalacja w J., przewidziane są w sytuacjach, gdy regionalna instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka A wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: art. 9x ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie; art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez błędną wykładnię oraz nieuwzględnienie treści art. 9e ust. 1 pkt 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w III i IV kwartale 2013 r., art. 6, art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Spółka podniosła, że w Planie gospodarki odpadami województwa [...] dla regionu III wskazano zarówno instalację w P. jak i w J. W ocenie odwołującej zgodnie z wolą Gminy S., która jest autorem SIWZ na odbiór i zagospodarowanie odpadów od właścicieli nieruchomości z Gminy S. oraz twórcą umowy z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...], podmiot wykonujący usługę odbioru i zagospodarowania odpadów mógł przekazywać je do instalacji wymienionych w planie. Zdaniem Spółki zapisy w umowie łączącej Spółkę z B w żaden sposób nie mogą wpływać na interpretację zapisów umowy z dnia 10 lipca 2013 r. łączącej A z Gminą S., bowiem są to różne umowy. Strona wskazała także, że organ I instancji nie wziął pod uwagę treści art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązującego w III i IV kwartale 2013 r. Według Spółki analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że brak było zakazu, aby odpady trafiały do RIPOK w sposób pośredni.

Wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji przywołał brzmienie art. 9x ust. 1 pkt 3, art. 9e ust. 1 pkt 2, art. 9zc ust. 1 ustawy, art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) i wyjaśnił, że mocą umowy z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] zawartej z Gminą S., Spółka A zobowiązana była do odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy S. Zgodnie z § 2 ust. 22 tej umowy zebrane odpady Spółka zobowiązana była kierować do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) zgodnie z Planem gospodarki odpadami województwa [...] 2012 - zwanego dalej planem. W razie wystąpienia awarii RIPOK, odpady należało wywozić do instalacji zastępczej wskazanej w powyższym planie. Omawiany plan został przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia 21 czerwca 2012 r. Uchwałą z dnia 26 kwietnia 2013 r. nr [...] Sejmik Województwa [...] dokonał zmiany w/w uchwały z dnia 21 czerwca 2012 r., określając regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów.

Ze złożonego przez Spółkę A sprawozdania wynika, że w III i IV kwartale 2013 r. część odpadów o kodzie 20 03 01 przekazano do RIPOK w J.

Powyższe zostało ujawnione podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 27 sierpnia 2014 r. do 19 września 2014 r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w S. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Wójt Gminy S. nałożył na Spółkę A karę pieniężną w wysokości 1.000 zł.

Następnie Kolegium zauważyło, że niniejsza sprawa rozpatrywana jest po raz drugi, ponieważ poprzednią decyzją z dnia [...]kwietnia 2015 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie Wójta Gminy S. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niedostatecznie wyjaśnionego zakresu sprawy. Organ I instancji, po uzupełnieniu materiału dowodowego, ponownie nałożył na Spółkę A karę pieniężną i rozstrzygnięcie to jest – w ocenie Kolegium - zasadne.

Kolegium odnosząc się do zarzutu odwołującej Spółki, że w zawartej umowie z Gminą S. następuje wielokrotne odesłanie do planu gospodarki odpadami województwa [...] 2012, zaś w dniu zawarcia umowy Plan nie wskazywał RIPOK, a dla regionu III wskazywał instalację w P. jak i w J. wyjaśniło, że prawdą jest, iż pierwotnie uchwalony Plan nie określał regionalnych instalacji do zbierania odpadów. Prawdą jest także, że do czasu uruchomienia RIPOK instalacjami przewidzianymi do zastępczej obsługi regionów były instalacje w J. i P. Oznacza to, że przy tak obowiązującym planie podmiot wyznaczony do odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych mógł je wywozić do jednej z dwóch powyższych instalacji. Jednakże istotnym jest to, że uchwałą z dnia 26 kwietnia 2013 r. Nr [...] Sejmik Województwa [...] dokonał zmiany uchwały z dnia 21 czerwca 2012 r. dotyczącej Planu gospodarki odpadami województwa [...] 2012. Uchwała ta została opublikowana w dniu 13 maja 2013 r., a zgodnie z § 4 uchwały weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], a więc z dniem 28 maja 2013 r. Co ważne mocą tej uchwały regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych, do mechaniczno- biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielenia ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku, wyznaczono w szczególności instalację w P., gmina R., natomiast jako instalację zastępczą przewidzianą do zastępczej obsługi regionów, w przypadku gdy regionalna instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn wskazano w szczególności J., gmina S. Zestawienie dat wejścia w życie zmiany Planu (28 maja 2013 r.) i podpisania umowy na zbieranie odpadów (10 lipca 2013 r.) dowodzi, że w dniu zawarcia powyższej umowy wyznaczona była już RIPOK, do której co do zasady należało wywozić odpady. Nadto Kolegium podniosło, że w omawianej umowie nigdzie nie wskazano, że wiążące dla stron są zapisy Planu w pierwotnej wersji. W umowie tej jest mowa o wspomnianym Planie uchwalonym uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia 21 czerwca 2012 r. Logicznym jest więc, że skoro do czasu podpisania umowy na zbieranie odpadów, Plan ten uległ zmianie, to zmiany te były także wiążące dla stron. Co więcej akt prawa miejscowego, a takim jest niewątpliwie powołana wyżej uchwała, zgodnie z art. 87ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go ustanowił. Tak więc także zmiany uchwały są wiążące. Ponadto, skoro jak twierdzi Spółka, pierwotny plan nie określał RIPOK, to Spółka A nie mogłaby realizować w szczególności § 2 ust. 22 tej umowy, w której zobowiązała się kierować odpady do regionalnej instalacji. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że Spółka A co do zasady zobowiązana była kierować opady do regionalnej instalacji w P.

Organ II instancji zauważył także, że w ustawie o odpadach zostały przewidziane przypadki, w których możliwe jest kierowanie odpadów do instalacji zastępczych. Może to nastąpić w przypadku gdy regionalna instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 lipca 2013 r. na podstawie umowy nr [...] Spółka B zobowiązała się przyjmować od Spółki A odpady do instalacji w P. W piśmie z dnia 5 maja 2015 r. Spółka B wyjaśniła, że w poszczególnych miesiącach III i IV kwartału 2013 r. RIPOK posiadała wolne moce przerobowe, jak i nie zaistniały w tym czasie inne przypadki, które uniemożliwiłyby przyjęcie odpadów przez instalację w P. Ponadto, B wskazała, że w załączniku Nr 1 do umowy z dnia 1 lipca 2013 r. limit dostarczanych odpadów przez A wynosi 500 Mg, jednak w/w limit stanowi kwestię umowną i za jego przekroczenie nie są stosowane kary umowne. Tak więc A mógł dostarczać zwiększone ilości odpadów w poszczególnych miesiącach III i IV kwartału 2013 r. A nie wnioskowała o zmianę powyższego limitu.

Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę na wyjaśnienia Spółki A zawarte w piśmie z dnia 25 maja 2015 r., z których w szczególności wynika, że B w III i IV kwartale nie odmówiła przyjęcia odpadów o kodzie 20 03 01. Spółka wyjaśniła także, że odmowa przyjęcia odpadów "na wjeździe" generowałaby straty dla Spółki. Zdaniem Kolegium podpisując umowę na odbiór śmieci, jak też zobowiązując się do wywozu odpadów do określonej instalacji, to na wykonawcy umowy ciąży obowiązek zapewnienia możliwości wywiązywania się z umowy. Jak wskazała Spółka B, A nie występował o zmianę umowy poprzez zwiększenie określonych limitów. Ponadto, jak wynika z pisma z dnia 25 maja 2015 r. od sierpnia 2013 do grudnia 2013 r. A dostarczała do instalacji w P. ilości odpadów większe niż określone w umowie ze Spółką B 500 Mg i nie ponosiła z tego tytułu kar umownych. Ponadto Kolegium dodało, że nie zgadza się z twierdzeniem Spółki, że mogła ona wywozić śmieci do którejkolwiek instalacji z terenu Gminy S., bowiem w planie gospodarki odpadami województwa [...] 2012 r. nie było określonych RIPOK. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że z umowy z dnia 1 lipca 2013 r. wynika, iż A miała wiedzę o zmianie powyższego planu, jak i o tym, że status regionalnej instalacji ma P. Wynika to wprost z § 1 pkt 1 umowy z dnia 1 lipca 2013 r.

W dalszej części rozważań Kolegium nie podzieliło zarzutu Spółki, iż zgodnie z zapisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obwiązującymi w 2013 r., ustawodawca nie wymagał, aby odpady komunalne były kierowane bezpośrednio do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów, bowiem brak było zakazu, aby trafiały one w sposób pośredni, a zatem dostarczenie części odpadów w lipcu i sierpniu 2013 r. bezpośrednio na instalację w J. nie mogło stanowić naruszenia ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Błędnie Spółka uważa, że istniała możliwość sortowania odpadów komunalnych, a dopiero pozostałości z tego sortowania powinny być przeznaczone do sortowania w RIPOK. W J. odpady zostały poddane sortowaniu, zaś pozostałości z sortowania przekazano do RIPOK w P.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w roku 2013, zgodnie z ustawą, odpady należało kierować do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów. Zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami odpady te należy bezpośrednio kierować do takiej instalacji. Brak słowa "bezpośrednio" w przepisach z roku 2013 nie ma wpływu na omawianą sytuację, a to dlatego, że z ustawy z roku 2013 jak i z aktualnie obowiązującej wynika naczelna zasada kierowania odpadów do regionalnej instalacji. Taką zaś niewątpliwie jest instalacja w P. Z kolei instalacja w J. jest instalacją zastępczą. Zgodnie z art. 9l ustawy obowiązującej w roku 2013 przekazywanie odpadów do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, było możliwe w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Tak więc twierdzenie strony, że odpady pośrednio trafiły do regionalnej instalacji jest bezzasadne. Spółka sama wskazała, że odpady w lipcu i listopadzie 2013 r. trafiły do J. a więc do instalacji zastępczej. Jednocześnie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające przekazanie odpadów do instalacji zastępczej.

Według organu II instancji powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł na Spółkę A było zasadne. Pozostając przy karze Kolegium zauważyło, że określenie jej wysokości zależy od uznania organu właściwego. W art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy określono jedynie, że kara wynosi od 500 do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji motywując wysokość kary wskazał, że wziął pod uwagę szkodliwość czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową współpracę z Gminą S. Spółki A. Wskazał, że Spółka po raz pierwszy naruszyła przepisy ustawy oraz, że ilość odpadów o kodzie 20 03 01 nieprzekazanych do instalacji w P. nie jest znacząco duża (14,24% ogółu odpadów odebranych od gminy S.). Jednakże Spółka w krótkim czasie dwukrotnie nie przekazała części odpadów do instalacji w P. W ocenie Kolegium argumentacja organu I instancji w tym zakresie zasługuje na akceptację, bowiem nie nosi ona znamion dowolności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie; art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o treści obowiązującej w III i IV kwartale 2013 r. poprzez błędną wykładnię, art. 6, art. 7 i art. 77 K.p.a. W motywach skargi strona skarżąca powtórzyła co do zasady argumenty z odwołania od decyzji organu I instancji.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując w zakreślonych powyżej granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy S. o wymierzeniu A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł za nieprzekazanie części odebranych od właścicieli niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych z terenu Gminy S., w III i IV kwartale 2013 r. do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu III w P. k. R., stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Analiza akt administracyjnych sprawy niniejszej dowiodła, że organy obu instancji zgromadziły kompletny materiał dowodowy, na jego podstawie prawidłowo ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, wydając zaskarżoną decyzję.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W myśl wspomnianych przepisów, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości: zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy). W przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub w innych przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, uniemożliwiających przyjmowanie zmieszanych odpadów komunalnych lub odpadów zielonych od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (art. 9l ust. 2 ustawy). Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych albo w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek (art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy). Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 ustawy). Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu (art. 9zc).

Stosownie zaś do treści art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa: regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jest aktem prawa miejscowego (art. 38 ust. 4 ustawy).

Z przywołanych wyżej unormowań, których brzmienie nie wymaga wykładni wynika, że zasadą jest obowiązek podmiotu odbierającego zmieszane odpady komunalne przekazywania ich do instalacji regionalnej, zaś tzw. "instalacja zastępcza" wchodzi w rachubę wyłącznie w przypadku wystąpienia awarii instalacji regionalnej lub w innych przypadkach sprecyzowanych w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, uniemożliwiających przyjmowanie odpadów. Regułą jest również, że za naruszenie wspomnianych obowiązków właściwy organ powinien nałożyć na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne karę pieniężną, której wysokość w ramach uznania administracyjnego może być miarkowana od 500 zł do 2000 zł w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.

Dla potrzeb rozważanej sprawy przypomnieć w pierwszej kolejności trzeba, że zgodnie z treścią art. 2, art. 7 i art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483), Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, zaś akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły.

Z załączonej do sprawy dokumentacji jednoznacznie wynika, że skarżąca Spółka na mocy § 1 umowy zawartej w dniu 10 lipca 2013 r. nr [...] z Gminą S., zobowiązała się do odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych na terenie Gminy S. (...), zgodnie z zapisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391), a także zapisami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami przyjętego uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie przyjęcia Planu gospodarki odpadami województwa [...] 2012, oraz przepisami Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S. W myśl § 2 ust. 22 umowy odpady zebrane od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy S., Spółka zobowiązana była kierować do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) zgodnie z Planem gospodarki odpadami województwa [...] 2012. W razie wystąpienia awarii RIPOK, odpady komunalne odbierane od właścicieli nieruchomości należało wywozić do instalacji zastępczej wskazanej w Planie gospodarki odpadami województwa [...] 2012. (...). Według § 15 pkt 5 postanowienia umowy są interpretowane i stosowane zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (...) oraz uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia 26 lutego 2013 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S.

Plan gospodarki odpadami województwa [...] 2012 został przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia 21 czerwca 2012 r. (Dz. Urzęd. Wojew. [...] z dnia 6 sierpnia 2012 r., poz. 2366) i wszedł w życie z dniem 21 sierpnia 2012 r. Niewątpliwie, pierwotnie nie określał on regionalnych instalacji do zbierania odpadów, co oznacza, że do czasu uruchomienia RIPOK podmiot wyznaczony do odbierania odpadów komunalnych mógł je wywozić do jednej z dwóch instalacji zastępczych wyznaczonych dla Gminy S., a mianowicie do J. albo do P.

Jednakże na mocy uchwały nr [...] z dnia 26 kwietnia 2013 r. (Dz. Urzęd. Wojew. [...] z dnia 13 maja 2013 r., poz. 2632) Sejmik Województwa [...] o zmienił uchwałę nr [...] z dnia 21 czerwca 2012 r., określając P., gm. R. jako regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych oraz między innymi J. jako instalację przewidzianą do zastępczej obsługi regionu. Rzeczona uchwała weszła w życie z dniem 28 maja 2013 r. i jako akt prawa miejscowego obligowała skarżącą Spółkę do przestrzegania jej unormowań także w dacie podpisywania umowy z dnia 10 lipca 2013 r.

Chybiona jest tym samym argumentacja Spółki, iż w świetle zawartej z Gminą umowy była ona zobowiązana do przestrzegania pierwotnej wersji Planu gospodarki odpadami województwa [...] z 2012 r., który faktycznie nie wskazywał RIPOK jak i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach również w wersji obowiązującej w dacie zawarcia owej umowy. Podzielenie takiego stanowiska prowadziłoby bowiem do absurdu i sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w państwie prawa, że skarżąca Spółka byłaby w istocie zwolniona ze stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Nadto dodać trzeba, że zasada swobody umów nie ma charakteru nieograniczonego, z pewnością zaś nie może prowadzić do zawierania w umowach regulacji sprzecznych z przepisami prawa. Zatem, nawet w umowie strony nie mogły przewidzieć sytuacji, w której Spółka byłaby zwolniona w obowiązku stosowania znowelizowanego Planu gospodarki odpadami województwa [...] 2012 czy też znowelizowanych przepisów ustawy.

Kolejną niesporną okolicznością jest naruszenie przez Spółkę A w III i IV kwartale 2013 r. obowiązku wynikającego z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez dostarczenie części odpadów o kodzie 20 03 01 do instalacji zastępczej w J., zamiast do RIPOK w P. Powyższe nieprawidłowości wynikały ze złożonego przez Spółkę sprawozdania, a ujawnione zostały w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach 27 sierpnia 2014 r. - 19 września 2014 r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w S., o czym świadczy treść załączonego do akt administracyjnych protokołu kontroli nr [...]. Faktem również jest, że na mocy umowy z dnia 1 lipca 2013 r. nr [...] Spółka B zobowiązała się przyjmować od strony skarżącej odpady do instalacji regionalnej w P., zaś instalacja ta w poszczególnych miesiącach III i IV kwartału 2013 r. posiadała wolne moce przerobowe i nie zaistniały w tym czasie inne przypadki uniemożliwiające przyjęcie przez nią odpadów. Wreszcie z wyjaśnień Spółki B wynika wprawdzie, że umowa z dnia 1 lipca 2013 r. określała limit dostarczanych odpadów na poziomie 500Mg, jednak skarżąca Spółka nie wnosiła o jego podwyższenie, a za przekroczenie limitu, co niewątpliwie zdarzało się w przypadku Spółki A w okresie od sierpnia 2013 r. do grudnia 2013 r., nie były stosowane kary umowne. Tak więc argumentacja strony skarżącej jakoby powodem niedostarczenia odpadów do instalacji regionalnej w P. były umowne limity ilościowe, nie zasługiwała na uwzględnienie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż nie do zaakceptowania jest pogląd, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest uprawniony do dokonywania samodzielnej oceny, czy moce przerobowe regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych są wystarczające do przerobienia wszystkich zbieranych na określonym terenie odpadów. Skoro ustawodawca zdecydował, że zasadą jest kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a wyjątki od tej zasady wynikają z wyraźnych regulacji ustawowych, to ocena, czy zachodzą te wyjątki nie może być dowolna i dokonywana przez podmioty zobowiązane do kierowania wspomnianych odpadów do regionalnej instalacji do ich przetwarzania (por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 124/14 – Lex nr 1482107 oraz z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 874/13 – Lex nr 1467982).

Skoro więc, strona skarżąca w sposób nie budzący żadnych wątpliwości naruszyła ustawowy obowiązek dostarczania odpadów do instalacji regionalnej, to Wójt Gminy S. prawidłowo orzekł o wymierzeniu jej kary w trybie art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy. Zgodzić się trzeba z organem orzekającym, że Wójt ustalając karę w wysokości 1000 zł nie naruszył granic uznania administracyjnego i właściwie umotywował przesłanki jej nałożenia w takiej, a nie innej (wyższej) kwocie podkreślając, że ilość odpadów nieprzekazanych do instalacji w P. nie jest znacząco duża, a naruszenie przepisów ustawy miało miejsce dwukrotnie w krótkich odstępach czasu.

Tutejszy sąd nie podziela zarzutów skargi, jakoby w świetle zapisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w 2013 r., ustawodawca nie wymagał kierowania odpadów bezpośrednio do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów, w związku z czym dostarczenie części odpadów do instalacji w J. nie mogło stanowić naruszenia ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Przepis art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. wyraźnie stanowił, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Brak słowa "bezpośrednio" w cytowanym unormowaniu, w porównaniu do obecnego brzmienia art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy pozostaje, bez istotnego wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy generalną zasadą jest kierowanie odpadów do regionalnej instalacji, którą w realiach rozpoznawanej sprawy był niewątpliwie RIPOK w P.

Z tych wszystkich powodów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

k.ż.