Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1622/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 544/06 w sprawie ze skargi J. K. i D. L na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną .


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 544/06 oddalił skargę J. K. i D. L. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] Wojewoda Podkarpacki – po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [..] stycznia 2006 r. Nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. [...] R.-Ś., stanowiącej część dz. nr [...] będącej własnością Województwa Podkarpackiego oraz o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania o zwrot nieruchomości położonej w obr. [...] R.-Ś., stanowiącej część dz. nr [...] będącej własnością Regionalnego Związku Spółdzielni Produkcji Rolnej w R. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. K. w imieniu własnym i D. L., M. W., Z. G., J. G., S. G., Z. G., G. P., M. K., K. K. oraz B. D. wystąpili do Prezydenta Miasta R. z wnioskiem o zwrot działek ozn. [...] i [...] położonych przy ul. T. w R..

Wobec faktu, że wchodzą one obecnie w skład między innymi działek o nr [...], [...], [...] i [...], które stanowią własność Gminy – Miasta R. Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. wyłączył Prezydenta Miasta od prowadzenia sprawy w tym zakresie, przekazując ją Staroście Rzeszowskiemu.

Odnośnie pozostałych części działek nr [...] i [...] wchodzących uprzednio w skład nieruchomości objętych wnioskiem, Prezydent Miasta Rzeszowa ustalił, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydziału Społeczno-Administracyjnego z dnia [...] marca 1954 r. nr [...]wywłaszczone zostały m.in. pgr. [...] [...] i [...].

Z wnioskiem o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego wystąpiło Technikum Budowlane Ministerstwa Budownictwa Przemysłowego w R., jako wykonawca narodowych planów gospodarczych. Działki te stanowiące współwłasność K. z P. G. w 2/4 części W. R. w 1/4 części i W. z L. R. w 1/4 części zostały przejęte w trybie art. 1, 10 i 21 dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, jako i niezbędne Skarbowi Państwa pod budowę obiektów szkolnych Technikum Budowlanego.

Organ na podstawie odpisów z ksiąg wieczystych ustalił, że działka nr [...] stanowi własność Regionalnego Związku Spółdzielni Produkcji Rolnej w R., a działka nr [...] stanowi własność Województwa Podkarpackiego. Podczas przeprowadzonych w dniu 22 września 2005 r. oględzin nieruchomości stwierdzono, że wnioskowana do zwrotu część działki nr [...] zabudowana jest częścią budynku murowanego – dwukondygnacyjnego, który istniał już wcześniej, zaś część działki nr [...] zagospodarowana jest częścią trzykondygnacyjnego budynku byłego Internatu Zespołu Szkół nr [..] oraz infrastrukturą niezbędną do korzystania z tego budynku.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji podał, iż ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów pozwala na stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki do zwrotu działki nr [...], gdyż została ona w całości wykorzystana na realizację celu wywłaszczenia czyli budynku Internatu Technikum Budowlanego wraz z jego infrastrukturą towarzyszącą, niezbędną do prawidłowego funkcjonowania obiektu.

Organ dodał, iż wykluczona jest również możliwość zwrotu działki nr [...] z uwagi na regulację zawartą w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako że prawo własności w stosunku do tej działki na Rzecz Regionalnego Związku Spółdzielni Produkcji Rolnej zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...] w dniu 17 czerwca 1994 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. K., twierdząc, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i jest krzywdząca. Zarzucił, iż następcy prawni byłych właścicieli nie zostali powiadomieni o zamierzeniach administracyjnych a w momencie powzięcia wiadomości z mediów złożyli stosowne dokumenty o zwrot nieruchomości lub odszkodowanie.

Rozpatrując odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy przytoczył treść art. 136 ust. 3 w powiązaniu z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który stanowi, iż nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela, jeżeli stosownie do art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wymieniony art. 137 ust. 1 zawiera dwie normatywne przesłanki zbędności nieruchomości, mianowicie:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Organ podkreślił, że w związku z treścią tegoż artykułu w dniu 22 września 2005 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny nieruchomości oraz zgromadził dokumentację, na podstawie której ustalono terminy mające istotne znaczenie dla sprawy. Z akt sprawy oraz protokołu z oględzin wynika jednoznacznie, iż działka nr [...] odpowiadająca części wywłaszczonej działki zabudowana jest budynkiem byłego internatu wraz z wejściem głównym do budynku, wejściem gospodarczym i infrastrukturą niezbędną do jego prawidłowego funkcjonowania. Takie przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości zostało objęte wnioskiem Technikum Budowlanego Ministerstwa Budownictwa Przemysłowego w R. i orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia [...] marca 1954 r. Nr [...] sprostowanym decyzją z dnia [...] maja 1954 r. nr [...]. Sposób obecnego zagospodarowania i korzystania z nieruchomości w świetle obowiązujących przepisów w tej materii nie ma znaczenia. Natomiast odnosząc się do części działki nr [...] przed podjęciem rozważań, co do możliwości jej zwrotu w trybie cyt. wyżej przepisów należy zwrócić uwagę na stan prawny wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, ponieważ uprawnienie przysługujące poprzedniemu właścicielowi nakłada obowiązek zwrotu nieruchomości przez podmiot, na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie czyli Skarb Państwa lub gminę. Postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może się toczyć, jeżeli istnieje niebudzący wątpliwości stan prawny, z którego wynika, że Skarb Państwa lub gmina jest właścicielem nieruchomości. Tylko wówczas może być rozważana sprawa zwrotu, a więc przeniesienia własności nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela. Ponadto należy zwrócić uwagę na przepis zawarty w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który ogranicza możliwość stosowania przepisu wynikającego z art. 136. ust. 3. Według art. 229 roszczenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Dokonane ustalenia wskazują jednoznacznie, że w sprawie w stosunku do działki nr [...] zastosowanie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wyłączone z uwagi na regulację zawartą w art. 229 ponieważ prawo własności tejże działki na rzecz Regionalnego Związku Spółdzielni Produkcji Rolnej zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...] w dniu [...] czerwca 1994 r.

Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa Wojewoda uznał, iż nie jest on uzasadniony i nie ma oparcia w zebranym materiale dowodowym, zaś obecna dyspozycja nieruchomością pozostaje bez znaczenia przy udowodnionym argumencie wykorzystania nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia. Zgodnie z wyjaśnieniem Prezydenta Miasta Rzeszowa sprawa poruszona w odwołaniu a dotycząca odszkodowania prowadzona jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. K. i D. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący zarzucili jej naruszenie prawa materialnego – art. 119, 136, 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania – art. 80 k.p.a. i 7k.p.a., a także błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w sytuacji, gdy nie był on określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że z przepisów art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż przesłanką warunkującą zwrot jest zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Chodzi jednak nie o zbędność faktyczną, jak miało to miejsce w uregulowaniach poprzednich, a o zbędność w znaczeniu normatywnym zdefiniowaną w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie Sądu prawidłowy jest pogląd organu, iż przy ocenie "zbędności" bez znaczenia jest dyspozycja wywłaszczoną nieruchomością i związana z tym zmiana jej przeznaczenia, która nastąpiła po realizacji celu wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sąd podał, że art. 229 wyżej powołanej ustawy stanowi, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste na rzecz osoby i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zapis ten przesądza o niemożności skutecznego zrealizowania żądania zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w przypadku, gdy w toku postępowania administracyjnego okaże się, iż zachodzą wskazane w nim przesłanki, tj. gdy przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość wywłaszczona a objęta wnioskiem została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo wieczystego użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej.

Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie stała się kwestia zwrotu części działek oznaczonych nr [...], i [...] odpowiadających częściom parcel wywłaszczonych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podniósł, iż organ pierwszej instancji wykazał na podstawie odpisu z ksiąg wieczystych Kw nr [...] , że działka nr [...] stanowi własność Regionalnego Związku Spółdzielni Produkcji Rolnej w R. i prawo to został wpisane w księdze wieczystej w dniu 17 czerwca 1994 r. a więc przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co miało miejsce w dniu 1 stycznia 1998 r.

W ocenie Sądu roszczenie o zwrot części tej działki [...], która odpowiada części wywłaszczonej nieruchomości, w świetle art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przysługuje, niezależnie od niespornego faktu, że nie została ona użyta na cel wywłaszczenia. To zaś czyni decyzję zaskarżoną umarzającą postępowanie o jej zwrot odpowiadającą prawu.

W odniesieniu natomiast do części działki nr [...] odpowiadającej części wywłaszczonej nieruchomości, Sąd wskazał, iż fakt jej zagospodarowanej w chwili przeprowadzania przez organ pierwszej instancji oględzin częścią trzykondygnacyjnego budynku byłego Internatu Zespołu Szkół nr [..] oraz urządzeniami niezbędnymi do korzystania zeń (dojścia i dojazd do budynku, elementy zieleni) nie został zakwestionowany ani przez uczestniczących w tej czynności wnioskodawców, ani przez skarżących.

Sąd pierwszej instancji dodał, że okoliczność realizacji takiej zabudowy poparta dowodami z wpisu w książce obiektu budowlanego, w której podano rok zakończenia budowy Internatu (1957 r.) oraz z kart meldunkowych zamieszkałych w nim nauczycieli poświadczające, że wykonanie budynku Internatu miało miejsce przed upływem terminów przewidzianych w art. 137 czyni prawidłowym stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w odniesieniu do tej części wywłaszczonej nieruchomości cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Sąd wojewódzki nie podzielił stanowiska skarżących, iż niewskazanie w orzeczeniu w sposób wyraźny tego celu winno skutkować zwrotem nieruchomości.

Zdaniem Sądu wprawdzie powoływany w skardze art. 119 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami istotnie stanowi, że decyzja o wywłaszczeniu zawierać musi ustalenie, na jaki cel nieruchomość jest wywłaszczana pamiętać jednak należy, że wywłaszczenie w niniejszej sprawie miało miejsce na podstawie innych przepisów a to dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. i tylko według przepisów tego dekretu mogłoby być to orzeczenie oceniane. Ten zaś akt prawny w art. 21 ust. 2 wylicza, co orzeczenie winno zawierać w szczególności i w wyliczeniu tym brak wskazania celu wywłaszczenia.

Sąd dostrzegł, że organ orzekający w sprawie o zwrot nieruchomości nie jest uprawniony do kontroli prawidłowości ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej. W przypadku wad takiej decyzji aktualne może być wzruszenie samego nabycia nieruchomości – w trybach nadzwyczajnych przewidzianych dla uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych.

Nieokreślenie celu wywłaszczenia wprost w orzeczeniu oznaczało natomiast po stronie organu obowiązek jego poszukiwania w innych dokumentach zebranych w sprawie. Tak też uczynił organ poszukując celu wywłaszczenia we wniosku wywłaszczeniowym wobec odesłania w orzeczeniu do tego właśnie wniosku.

Ponieważ tak ustalonym celem była budowa budynków szkolnych Technikum Mechanicznego, wybudowanie na części działki wywłaszczonej objętej żądaniem zwrotu budynku internatu szkoły wraz z infrastrukturą odpowiada temu celowi. Oczywiste jest bowiem, że internat jest potrzebny dla funkcjonowania szkoły, w której pobierają naukę uczniowie spoza miejscowości, w której szkoła jest usytuowana.

W ocenie Sądu skoro zrealizowano cel wywłaszczenia przed upływem terminu określonego w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaskarżona decyzja odmawiająca jej zwrotu nie narusza prawa.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. K., zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a to:

– art. 145 P.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] marca 2006 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości względnie przez niestwierdzenie jej nieważności lub też niezgodności z prawem w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości,

– art. 136 ust 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zmianami) i art. 119 ust 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to poprzez nieprzyjęcie, iż w świetle okoliczności faktycznych nie zachodzi podstawa do przyjęcia, iż nieruchomości będące przedmiotem sprawy w całości lub w części stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż przedmiotowe nieruchomości zostały wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydziału Społeczno-Administracyjnego z dnia [...] marca 1954 r. nr [...]. Orzeczenie to zostało sprostowane decyzją Prezydium z dnia 6 maja 1954 r. w zakresie wywłaszczonej powierzchni parceli I kat. [...] oraz co do nazwy wnioskodawcy i we wniosku tym faktycznie określono cel wywłaszczenia jako "umożliwienie budowy budynków szkolnych Technikum Budowlanego" co istotne w sprawie to sama decyzja wywłaszczeniowa nie określa celu wywłaszczenia. Jest poza sporem, iż część działki [...] została zabudowana częścią trzypiętrowego budynku byłego Internatu Zespołu Szkół nr [...] w Rzeszowie oraz urządzeniami koniecznymi do korzystania z budynków, ale część tej działki [...] wywłaszczona na cel wskazany we wniosku nie została ani zabudowana, ani też wykorzystana na jakąkolwiek infrastrukturę związaną z tym celem.

W ocenie skarżącego zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jak i organy obu instancji zupełnie przemilczają ten arcyważny fakt. Nadto zupełnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie pominął fakt, iż w budynku internatu wbrew celowi określonemu we wniosku wybudowano szereg prywatnych mieszkań zajmowanych przez nauczycieli, ale także przez inne obce osoby.

Powyższe potwierdza tezę, iż teren wywłaszczony w znacznej części nie został wykorzystany na cel, który został określony we wniosku o wywłaszczenie i dla którego wywłaszczono przedmiotową nieruchomość.

Skarżący podniósł, iż wybudowanie na wywłaszczonym terenie budynku internatu szkoły nie odpowiada prawdzie, bo jakkolwiek internat jest potrzebnym do funkcjonowania szkoły to dla jej funkcjonowania są zupełnie zbędne prywatne mieszkania urządzone w internacie dla osób zupełnie obcych jak też dla nauczycieli, czego cel wywłaszczeniowy wcale nie uwzględniał. Co więcej temu celowi wywłaszczeniowemu nie może odpowiadać brak kompletnego zagospodarowania części działki [...] znajdującej się poza obrysem budynku internatu.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania. Oznacza to, że kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku następuje tylko w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Te zaś w niniejszej sprawie sprowadzają się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania – art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. – poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego oraz zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 i art. 119 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2608 ze zm.) – poprzez wadliwe przyjęcie, iż wywłaszczona działka Nr 567/33 nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego skarga kasacyjna podnosi również zarzut naruszenia art. 145 P.p.s.a., który to będąc przepisem postępowania mógłby zostać przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego gdyby wskazywał konkretną jednostkę redakcyjną tego przepisu. Brak doprecyzowania skargi kasacyjnej w tym zakresie uniemożliwia odniesienie się przez Sąd II instancji do tak postawionego zarzutu.

Pozostaje zatem w pierwszej kolejności rozważenie zasadności zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że skarżący naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. upatruje w pominięciu przez Sąd I instancji faktu, że część działki Nr [...] nie została zabudowana budynkami szkolnymi ani jakąkolwiek infrastrukturą z tym związaną. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dotyczył całej działki Nr [...]. W tym też zakresie czynione były ustalenia będące podstawą oceny organów administracji publicznej i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odnośnie tego czy wywłaszczona działka stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Ustalenia te nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej, a wynika z nich, że działka Nr [...] odpowiadająca części wywłaszczonej nieruchomości został zabudowana budynkiem dawnego internatu Zespołu Szkół Nr [...] wraz z dojazdem i dojściem do budynku. Skarżący nigdy nie zakwestionował powyższego ustalenia, wcześniej też nie podnosił, że jakiś fragment działki Nr [...] był zbędny na cel wywłaszczenia. Ustaleń tych nie zmienia argumentacja przytoczona w skardze kasacyjnej, z której wynika, że w budynku internatu znajdowały się prywatne mieszkania nauczycieli i innych osób. Cel wywłaszczenia został bowiem określony jako budowa internatu wraz z infrastrukturą niezbędną do jego funkcjonowania. Okoliczność, że cel ten został zrealizowany nie jest sporna, co potwierdza również skarga kasacyjna. Natomiast sposób rozdysponowania powierzchni w internacie pozostaje bez wpływu na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tak więc ustalony przez organy administracji publicznej i przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny w sprawie jest wiążący dla oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Nadto skarga kasacyjna nie wskazuje jakie to dowody znajdujące się w aktach sprawy zostały pominięte przez Sąd I instancji, podczas gdy z protokołu oględzin wywłaszczonej nieruchomości wynika stan jej zagospodarowania zgodny z celem wywłaszczenia. Skarżący brali udział w oględzinach i nie zgłosili żadnych uwag co do poczynionych ustaleń.

Czyni to zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nieuzasadnionym.

Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego. Stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

W myśl natomiast art. 137 ust. 1 ww. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Jak wspomniano wcześniej skarżący skutecznie nie zakwestionował ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którego wynika, że działka Nr [...] w części odpowiadającej wywłaszczonej nieruchomości nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia oraz, że budowa internatu została zakończona przed upływem terminów przewidzianych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarga kasacyjna nie wskazuje czy zarzut naruszenia ww. przepisów jej autor upatruje w błędnej ich wykładni dokonanej przez Sąd I instancji czy w niewłaściwym zastosowaniu. Uzasadnienie zarzutu zdaje się sugerować, że w ten sposób skarga kasacyjna zmierza do zakwestionowania ustalenia, że wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym podstawy skargi kasacyjnej oparte na zarzucie naruszenia prawa materialnego nie mogą skutkować wzruszeniem ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku (por. np. wyrok NSA z 23 stycznia 2009 r. II FSK 1507/07, Lex nr 484161).

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.