Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 393/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1, art. 87 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 29/20 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi J. N. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od uchwały w sprawie przeniesienia wpisu na listę radców prawnych postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 lipca 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 29/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odmówił J. N. (dalej zwanej "Skarżącą") przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] października 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od uchwały w sprawie przeniesienia wpisu na listę radców prawnych.

WSA wskazał, że zarządzeniem z 9 stycznia 2020 r. Skarżącą wezwano do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie została zwrócona do WSA z uwagi na jej niepodjęcie przez adresata. W konsekwencji uznano tę przesyłkę za doręczoną w dniu 20 lutego 2020 r. w trybie określonym w art. 73 ppsa. Postanowieniem z 10 marca 2020 r. WSA odrzucił skargę Skarżącej.

WSA wskazał, że w terminie na wniesienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi Skarżąca złożyła m.in. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. We wniosku wskazała, że w lutym 2020 r. nie przebywała w miejscu swojego zamieszkania, wykonując czynności zawodowe w Warszawie. Stwierdziła, że o pozostawieniu awizowanej przesyłki dowiedziała się od rodziców zamieszkujących pod tym samym adresem. Podniosła, że w dniu 24 lutego 2020 r. zadzwoniła pod numer informacji WSA i w trakcie rozmowy została poinformowana, że akta znajdują się u sędziego sprawozdawcy i że brak jest informacji o wysłaniu pisma.

WSA podkreślił, że w świetle art. 86 § 1 ppsa uchybienie terminu jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiło bez winy strony. Dodał, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zaznaczył, że brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.

Zdaniem WSA, Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek okoliczności od niej niezależnych. Okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu nie stanowi nieodebranie przesyłki sądowej z uwagi na nieprzebywanie w miejscu swojego zamieszkania. WSA zwrócił uwagę, że strony mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, wnosząc o jego uchylenie. Stwierdziła, że dochowała należytej staranności i próbowała uzyskać informację z WSA o tym, czy pismo awizowane pochodziło z tego sądu. Zdaniem Skarżącej, WSA przy rozpoznawaniu sprawy nie dokonał żadnej czynności badania okoliczności, a tym samym ocenił je arbitralnie. Nie dokonał przy tym oceny postępowania i staranności, której Skarżąca dołożyła w sprawie, dzwoniąc do sądu w celu ustalenia, czy przesyłka dotyczyła przedmiotowej sprawy. Ponadto WSA – odnosząc się do kwestii konieczności dochowania przez stronę należytej staranności w dbaniu o własne interesy oraz konieczności informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania – nie odniósł się w ogóle do faktu, że zgodnie z art. 72 ppsa jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddaniu mu pisma. Skarżąca wskazała, że w tym przypadku pomimo tego, że w mieszkaniu przebywali jej rodzice, listonosz odmówił im wydania przesyłki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 85 ppsa czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i art. 87 ppsa warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 4) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.

Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu WSA zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Zdaniem WSA, żaden z argumentów podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena wskazanych przez Skarżącą okoliczności mających uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi – była prawidłowa.

Z art. 86 § 1 zdanie pierwsze ppsa wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oznacza to, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o braku winy nie może świadczyć fakt, że przesyłka została awizowana, zamiast doręczenia jej dorosłym domownikom Skarżącej (jej rodzicom). Po pierwsze, kwestia skuteczności doręczenia przesyłki została oceniona w prawomocnym postanowieniu WSA o odrzuceniu skargi, a po drugie - Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego doręczenie przesyłki w trybie art. 72 § 1 ppsa miałoby świadczyć o braku jej winy w uchybieniu terminu.

Winy Skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie wyłącza też podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że w dniu 24 lutego 2020 r. zatelefonowała na numer informacji WSA (co ma wynikać z bilingów na numerze telefonu Skarżącej) i uzyskała informację, że akta sprawy znajdują się u sędziego sprawozdawcy i że nie ma informacji o wysłaniu pisma. Podkreślenia wymaga, że Skarżąca nie wykazała, że doszło do takiego zdarzenia (np. przedstawiając wskazany przez nią biling połączeń wykonanych z jej telefonu, wskazujący na wykonanie połączenia z numerem informacji WSA w wskazanym dniu), a gołosłowne twierdzenie nie może być uznane z uprawdopodobnienie okoliczności świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie przez Skarżącą terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi wynikało z braku wiedzy, że termin ten biegnie, co z kolei było skutkiem zawinionego niedopełnienia przez nią obowiązku zawiadamiania sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń, na co trafnie zwrócił WSA uwagę w zaskarżonym postanowieniu. Gdyby Skarżąca wywiązała się z tego obowiązku, to do uchybienia terminu prawdopodobnie by nie doszło, gdyż przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego skargi zostałaby wysłana na adres, pod którym Skarżąca była wówczas obecna.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa.

PG