Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3003/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Sucha Beskidzka na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 października 2021 r. nr DN.rn.625.30.2021 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski (dalej również jako "Wojewoda/organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku W.T., R. T., S. T., R. P., V. F., S. V. i A. T., działając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51, dalej jako "rozporządzenie") w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm., dalej również jako "dekret"), decyzją z 21 lipca 2015 r., nr WS-III.7515.1.20.2011.KW, stwierdził, że:

1) parcele katastralne nr: pgr [...], pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pb [...] i część pb [...] stanowiące obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...], część pgr [...] i część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew.nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pb [...] i część pb [...] stanowiące obecnie dz. ew. nr [...] do [...]; część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pb [...] i część pb [...] stanowiące obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr [...] stanowiąca obecnie dz. ew. nr [...]; część pgr: [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], część pgr [...], pb [...], pb [...], pb [...] oraz pb [...] stanowiące obecnie w części dz. ew. nr [...] i [...] położone w [...] (poprzednio [...]) nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu;

2) umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do parcel katastralnych pgr [...] oraz [...], w związku z cofnięciem w tym zakresie wniosku.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Gminy [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również jako "Minister/organ"), decyzją z 7 maja 2018 r., nr GZ.rn-625.263.2015, w punkcie 1 - uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego w zakresie, w jakim orzeka, że część parceli katastralnej [...] i część parceli katastralnej [...], wchodzących w skład aktualnych działek ew. [...] i [...], oraz części parceli katastralnej [...] wchodzące w skład aktualnych działek ew. [...], [...], [...] i [...], nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. W punkcie 2 - stwierdził zaś, że nieruchomości wyżej opisane podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W punkcie 3 - uchylił decyzję Wojewody w zakresie, w jakim orzekł, że część parceli katastralnej nr [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...], nie podlega pod działanie ww. przepisu i w tym zakresie umorzył postępowanie. W punkcie 4 natomiast utrzymał decyzję Wojewody Małopolskiego w mocy w pozostałym zakresie.

Wyrokiem z 27 lutego 2019 r. (sygn. akt I SA/Wa 1247/18), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek rozpoznania skargi: A. T., M. T., R. P., S. V., S. T., V. F. i W.T. na pkt 1 i 2 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r., nr GZ.rn.625.263.2015 – uchylił pkt 1 i 2 tej decyzji (pkt 1 wyroku), oraz oddalił skargę Gminy [...], wniesioną na pkt 4 ww. decyzji Ministra (pkt 2 wyroku).

Wyrokiem z 16 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I OSK 2510/19), Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2019 r. (sygn. akt I SA/Wa 1247/18).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z 6 października 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako "k.p.a."):

1) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego w zakresie, w jakim orzeka, że część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działek ewidencyjnych [...], [...] i [...], oraz część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działki ewidencyjnej [...], nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu;

2) uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego w zakresie, w jakim orzeka, że część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działek ewidencyjnych [...] i [...], część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działki ewidencyjnej [...], oraz część parceli katastralnej [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej [...], nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu i umorzył postępowanie w tym zakresie.

W uzasadnieniu swojej decyzji Minister przytoczył treść przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a następnie § 5 rozporządzenia wskazując, że strona kwestionująca przejęcie majątku mogła ubiegać się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Podkreślił następnie, że pojęcie "nieruchomość ziemska" nie zostało unormowane przez ustawodawcę, zatem należy zastosować jej wykładnię dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/89 (OTK z 1990 r., poz. 26). Trybunał uznał, że przez pojęcie to należy rozumieć nieruchomość ziemską o charakterze rolniczym, a intencją ówczesnego ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej. Ocena, czy część określonej nieruchomości podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu wymaga zbadania, czy nieruchomości lub ich części były lub mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej, a następnie, czy między tą częścią a pozostałą – rolniczą – częścią majątku zachodzi tzw. związek funkcjonalny. Powołując się następnie na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister zaznaczył, że pomimo okoliczności, iż majątki ziemskie stanowiły zazwyczaj jednolite kompleksy, na potrzeby postępowań związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej konieczne jest ustalenie, które z wchodzących w ich skład nieruchomości miały charakter rolniczy.

Minister zaznaczył, że objęte wnioskiem nieruchomości były częścią majątku "[...]", stanowiącego zarówno w dniu 1 września 1939 r., jak i w dniu 13 września 1944 r., własność J. T. Majątek został nabyty od matki A. z [...] , na podstawie aktu darowizny z dnia [...] stycznia 1932 r., nr rep. [...], sporządzonego przed notariuszem dr J. M. Uchwałą z dnia [...] sierpnia 1932 r., L. tab. [...], zostało wpisane do księgi wieczystej prawo własności dóbr tabularnych na rzecz J. T., w tym m.in. dobra tabularne [...] objęte wykazem hipotecznym Iwh 366 ks. gr. dla większych posiadłości.

Majątek ten, obejmujący powierzchnię 125,6 ha, w tym 82,7 ha użytków rolnych, przejęty został na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 1 lit. e dekretu i wpisany do realności objętej Iwh 1597 ks. gr. gm. kat. [...], jako własność Skarbu Państwa. Aktualne numery działek objętych przedmiotowym postępowaniem ustalono na podstawie Synchronizacji - porównania parcel katastralnych z działkami ewidencyjnymi, sporządzonej przez geodetę uprawnionego Z. S. oraz Porównania kataster - ewidencja, wykonanego przez geodetę uprawnionego J. Z.

Ustalenia dotyczące położenia i funkcjonowania tartaku w [...] zostały dokonane przez Ministra na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, a w szczególności pisma Zarządu Miejskiego w [...] z [...] sierpnia 1947 r., znak: [...], pozwu sporządzonego przez adwokata I. H. z 20 grudnia 1947 r. o przywrócenie posiadania mienia opuszczonego, protokołu konferencji z dnia 2 kwietnia 1948 r. w sprawie ostatecznego wykonania planu rozdysponowania resztówki [...], Rejestru parcelowego [...] z 1948 r., Szkicu odręcznego cz. [...] w maj. [...] - gm. [...], szkicu "Sytuacja zamku w [...]", szkicu odręcznego " [...]", Planu rozparcelowanego majątku [...], nadesłanej przez skarżącą mapy z 1934 r., oraz zeznań świadków: J. B., J. H., S. C. i K. S., złożonych na rozprawach administracyjnych w dniach 26 sierpnia 2009 r. i 21 października 2009 r., oraz M. P., S. M., G. B., J. K., J. B., K. S., S. C., A. L. i R. S., złożonych na posiedzeniach Sądu Rejonowego w [...] w dniach 21 grudnia 2005 r. i 29 grudnia 2005 r.

Minister wyjaśnił, że jak wynika z zestawienia mapy synchronizacyjnej z protokołem parcelacyjnym z 1946 r. parcela [...] w całości wchodziła w skład działki nr [...], a więc w całości znajdowała się w granicach tartaku. Natomiast część parceli katastralnej [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej [...], jak wynika ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, na dzień przejęcia na własność Państwa stanowiła fragment drogi dojazdowej do budynków stanowiących część zabudowań tartacznych. Minister uznał, że brak jest podstaw, aby uznać, że była ona lub mogłaby być wykorzystywana dla celów prowadzenia działalności rolniczej i jako taka nieprzydatna była dla celów reformy rolnej. Wyjaśnił dalej, że nieruchomość zabudowana budynkami tartaku w [...] znajdowała się na obszarze administracyjnym miasta [...], w niewielkiej odległości od rynku oraz stacji kolejowej. Część terenu tartaku na południe od ul. [...] położona była w granicach: od północy - ul. [...], od zachodu - [...], od wschodu - [...], od południa użytki rolne stanowiące własność J. T. Natomiast część terenu tartaku położona była na północ od ulicy [...], pomiędzy tą ulicą a linią kolejową, obejmowała oprócz budynków tartacznych także bocznicę kolejową służącą do załadunku drewna oraz plac służący do jego składowania. Teren tartaczny ogrodzony był drewnianym ogrodzeniem na betonowych slupach. Na obszarze tartaku posadowione były budynki: hale maszyn (obrzynarka, obcinarka), elektrownia, biura, szopy, składy desek, traki, skrzynkarnia, suszarnia, pracowniczy i świetlica, a zatem wyłącznie budynki przeznaczone do prowadzenia zasadniczej działalności przemysłowej tartaku, tj. produkcji desek i skrzyń, ewentualnie wykorzystywane służebnie wobec celu produkcyjnego (elektrownia dostarczająca prąd do maszyn tartacznych, składy materiału i gotowych produktów, instalacje służące do ich transportu, biuro kierownika). W ocenie Ministra nieruchomość zabudowana budynkami dawnego tartaku pełniła zatem funkcje przemysłowe, nie zaś rolne, funkcje te zostały również zachowane po przejęciu nieruchomości na własność Państwa - tartak funkcjonował dalej już jako przedsiębiorstwo państwowe. Nie było w nich pomieszczeń mogących służyć jakiejkolwiek działalności wytwórczej w rolnictwie, ani też biur służących do administrowania majątkiem rolniczym. Parcele te, ze względu na swoją lokalizację, powierzchnię oraz sposób wykorzystania nie mogły mieć żadnego rolniczego znaczenia i nie były funkcjonalnie powiązane z częścią rolniczą majątku należącego do J. T. Położone były częściowo w bezpośrednim sąsiedztwie torów kolejowych, na terenach miejskich, w obszarze zwartych gruntów mieszkaniowo - usługowych, a zatem z racji samego położenia grunty te nie mogły mieć i nie miały żadnego rolniczego znaczenia. Nie mogły być również funkcjonalnie powiązane z częścią rolniczą majątku należącego do J. T. Ponadto grunty te były zlokalizowane na obszarze, gdzie dominującą była inna funkcja użytkowa. W ich bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowane były bowiem grunty i budynki, które nie były użytkowane rolniczo, tj. domy osób fizycznych, tj. [...] (nr [...]), [...] (nr [...]) i [...] (nr [...]), budynek tzw. [...] (nr [...]), budynki tzw. [...] (nr [...]) oraz budynki po byłym browarze. Minister uznał więc, że lokalizacja, powierzchnia oraz faktyczne wykorzystanie nieruchomości na cele przemysłowe i mieszkalne świadczą o tym, że pozostawały bez związku z funkcjonowaniem części rolniczej majątku [...]. Zasadny jest zatem wniosek, zdaniem Ministra, że część parceli [...] w granicach, w jakich wchodzi w skład aktualnych działek ewidencyjnych [...], [...] i [...], oraz część parceli katastralnej [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej [...], nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, o czym organ rozstrzygnął w punkcie 1 zaskarżonej decyzji.

Minister podkreślił, że przedstawione powyżej stanowisko zgodne jest ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18, którym organ w niniejszej sprawie jest związany.

Minister wyjaśnił również, że jak wynika z Synchronizacji porównania parcel katastralnych z działkami ewidencyjnymi, sporządzonej przez geodetę uprawnionego Z. S. oraz Porównania kataster - ewidencja, wykonanego przez geodetę uprawnionego J. Z., żadna część parcel katastralnych [...], [...] i [...] nie weszła w skład aktualnej działki ewidencyjnej [...], a ponadto żadna część parceli katastralnej [...] nie weszła w skład działki ewidencyjnej [...]. W związku z powyższym zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody w tej części i umorzenie postępowania w tym zakresie, o czym organ rozstrzygnął w punkcie 2 zaskarżonej decyzji.

Minister w bardzo obszerny sposób odniósł się następnie do zarzutów odwołania, wyjaśniając że stanowisko organu względem podniesionych przez Gminę [...] zarzutów zgodne jest z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18, oddalającym skargę Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r., nr GZ.m.625.263.2015, oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2510/19, oddalającego skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie.

W piśmie z 5 listopada 2021 r. skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 października 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina [...] (dalej również jako "Skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej pkt 1. Decyzji tej Skarżąca zarzuciła:

1) nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez oparcie decyzji II jaki i I instancji na orzecznictwie sądowym oraz pozaustawowej przesłance "związku funkcjonalnego" i pominięcie obowiązujących konstytucyjnie określonych w art. 87 - źródeł prawa, oraz niezastosowanie wykładni językowej i celowościowej postanowień dekretu, co narusza szereg postanowień k.p.a., a w szczególności art. 6 i art. 7;

2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, polegające na zastosowaniu innych, niż określone w tym przepisie przesłanek podpadania pod działanie dekretu, podczas gdy prawidłowo organ winien wziąć pod uwagę jedynie normy obszarowe (wielkość areału), które w ustalonym stanie faktycznym zostały spełnione;

3) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż organy administracji mogą badać czy poszczególne, nawet niewielkie fragmenty nieruchomości ziemskiej, przekraczającej ponad 100 ha, podpadają pod działanie tego przepisu, podczas, gdy z jego treści wynika, iż pod działanie dekretu, podpadały całe nieruchomości ziemskie o określonym areale, a nie ich poszczególne fragmenty;

4) przyjęcie, jako podstawy prawnej decyzji rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10 poz. 51 z późniejszymi zmianami), pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt P 107/08, iż akt ten utracił moc prawną, podczas gdy organ II instancji odmawiając mocy prawnej temu wyrokowi i nie uwzględniając jego postanowień, jednocześnie przywołuje poglądy Trybunału Konstytucyjnego, korzystne dla wnioskodawców, co narusza art. 87 Konstytucji oraz art. 6, art. 7 oraz art. 107 § 1 k.p.a., nakazujący działanie na podstawie prawa i realizacje zasady prawdy obiektywnej, co skutkuje rażącym naruszeniem postanowień art. 2 i art. 7 Konstytucji;

5) naruszenie art. 1, art. 2 ust. 1 lit. e dekretu poprzez błędną wykładnię pojęcia "nieruchomość ziemska" i "związek funkcjonalny" oraz błędną wykładnię celów reformy rolnej, w sposób sprzeczny z uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. W 3/89 oraz uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2006 r., sygn. akt OPS 2/06;

6) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. art. 75 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, polegające na braku poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności jaki obszar nieruchomości objętych wnioskiem był ogrodzony w dniu wejścia w życie dekretu oraz pominięcie wniosku dowodowego Gminy [...] [...] z 1 lipca 2015 r. w przedmiocie precyzyjnego naniesienia w dokumentacji geodezyjnej poszczególnych obiektów tartaku i zbiorników wodnych w odniesieniu do parcel katastralnych oraz współczesnych działek ewidencyjnych, który to brak powoduje decyzja została wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego;

7) naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż w zakresie ustalenia i oceny stanu faktycznego sprawy, organ jest związany oceną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18, podczas gdy zgodnie z treścią tego przepisu, organ II instancji związany jest jedynie oceną prawną i wskazania co do dalszego postępowania, natomiast nie jest związany dokonanymi przez Sąd ustaleniami stanu faktycznego, jak i oceną dowodów zabranych w sprawie, gdyż jako organ merytorycznie rozstrzygający w sprawie, winien dokonać własnych ustaleń co do stanu faktycznego;

8) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działek ewidencyjnych [...], [...] i [...] oraz część parceli katastralnej [...], wchodzącą w skład działki ewidencyjnej [...], nie wypełniało żadnych celów reformy rolnej, przy jednoczesnym braku wnikliwego zbadania powyższych okoliczności przez organ II instancji, podczas gdy w sposób ewidentny przejęcie tych gruntów wypełniało cel reformy w postaci zarezerwowania odpowiednich terenów pod rozbudowę miast, albowiem tereny te zostały ewidentnie wykorzystane do rozbudowy miasta [...] [...], co wypełniło jeden z celów tej reformy;

9) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działek ewidencyjnych [...], [...] i [...] oraz część parceli katastralnej [...], wchodzącą w skład działki ewidencyjnej [...] stanowiło teren użytkowany jako tartak, podczas gdy teren ten znajdował się poza ogrodzeniem tartaku i stanowił teren nienazwanego stawu służącego do hodowli ryb oraz teren łąki, która była wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej zielony, co powoduje, iż teren ten podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu;

10) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż całość terenu objętego wnioskiem był ogrodzona i stanowiła tartak, podczas gdy z mapy dołączonej do akt postępowania, jako załącznik do odwołania Skarżącej od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r., nr WS-II1.7515.1.20.2011.KW, oraz zdjęć dołączonych do pisma Gminy [...] [...] z 1 lipca 2015 r., jak i uzupełniająco do niniejszej skargi, jasno wynika, iż na dzień wejścia w życie dekretu, teren objęty pkt 1 zaskarżonej decyzji, znajdował się poza terenem tartaku;

11) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, polegające na nie wzięciu pod uwagę przez organ II instancji materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy w postaci mapy topograficznej dołączonej do odwołania Skarżącej od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r., nr WS-II1.7515.1.20.2011.KW, zdjęć terenu tartaku dołączonych do pisma Skarżącej z 1 lipca 2015 r. oraz zeznań świadka G. B., podczas gdy wzięcie ich pod uwagę przez organ oraz prawidłowa ich ocena, winna mieć istotny wpływ na wynik postępowania polegający na przyjęciu, iż część obszaru objętego pkt 1 zaskarżonej decyzji podpadało pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie jej w zaskarżonej części. Wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra w części dotyczącej punktu 1 decyzji oraz o dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi zdjęć, na okoliczność wykorzystywania spornych nieruchomości zgodnie z celami reformy rolnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 21 lutego 2022 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 września 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, o czym strony zostały powiadomione.

W piśmie procesowym z 29 września 2022 r. pełnomocnik uczestników postępowania: W.T., A. T., R. M. P. z d. T., S. T., M. T., S. V., oraz V. F., wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z 15 listopada 2022 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

w myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przymusowe przejmowanie nieruchomości rolnych przez Państwo regulowane tym aktem podyktowane było interesem społeczno-gospodarczym, którego motywy zostały przedstawione w art. 1 ust. 1 zdanie drugie. Przepis ten przyjmował, że ustrój rolny w Polsce oparty będzie na silnych, zdrowych i zdolnych do wydatnej produkcji gospodarstwach, stanowiących prywatną własność ich posiadaczy. Konkretyzując tak zakreślone idee, w art. 1 ust. 2 dekretu wskazano cele, dla realizacji których niezbędne było przeprowadzenie reformy. W myśl art. 1 ust. 2 dekretu, przeprowadzenie reformy rolnej obejmowało: upełnorolnienie istniejących gospodarstw rolnych o powierzchni niżej pięciu hektarów użytków rolnych, tworzenie nowych samodzielnych gospodarstw rolnych dla bezrolnych, robotników i pracowników rolnych oraz drobnych dzierżawców, tworzenie w pobliżu miast i ośrodków przemysłowych gospodarstw dla produkcji ogrodniczo-warzywniczej, kolonii i ogródków działkowych robotniczych, urzędniczych i rzemieślniczych, zarezerwowanie odpowiednich terenów dla szkół oraz poddanych zarządowi państwowemu lub samorządowemu ośrodków dla podniesienia kultury rolnej, wytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz przemysłu rolnego. Po nowelizacji tego dekretu, która weszła w życie z dniem 19 stycznia 1945 r., dodano między innymi, że w ramach reformy rolnej możliwe jest również rezerwowanie odpowiednich terenów pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych oraz terenów na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej i melioracji. Przy tak określonych wartościach uzasadniających przyjęte rozwiązania, art. 2 ust. 1 tego dekretu stanowił, że na cele reformy rolnej przeznaczone będą "nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym", a po noweli dekretu, która weszła w życie 19 stycznia 1945 r. – "nieruchomości ziemskie".

Przedmiotem obecnej kontroli Sądu jest punkt 1 zaskarżonej decyzji organu z 6 października 2022 r., mocą której utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji z 21 lipca 2015 r., nr WS-III.7515.1.20.2011.KW w zakresie, w jakim orzeka, że część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działek ewidencyjnych [...], [...] i [...], oraz część parceli katastralnej [...], wchodząca w skład działki ewidencyjnej [...], nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Minister rozstrzygał w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18, którego oceną prawną jest również związany orzekający obecnie Sąd.

Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Sąd orzekający jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu ww. wyroku WSA. Przez wykładnię prawa rozumie się z kolei powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Natomiast obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku WSA może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach – w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy.

W przypadku niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny prawnej stwierdził w uzasadnieniu wyroku z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18, iż postępowanie zakończone decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zainicjowane zostało złożonym w trybie § 5 rozporządzenia wnioskiem spadkobierców byłego właściciela, o stwierdzenie, że wymienione w nim dawne parcele gruntowe i budowlane wchodzące w skład majątku "[...]-[...]", na których urządzone było przedsiębiorstwo tartaczne J. T., jako niemające charakteru rolnego nie podpadały pod działanie dekretu. Natomiast możliwość prowadzenia w tym trybie postępowania przesądzona została w uchwale 7 sędziów NSA z 10 stycznia 2011 r., I OPS 3/10 i nie budzie jakichkolwiek wątpliwości w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. We wspomnianej uchwale wyrażono zaś pogląd, iż postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 1 marca 2010 r., P 107/08, w którym wyrażony zostało stanowisko o utracie mocy obowiązującej § 5 rozporządzenia, nie jest "orzeczeniem" w rozumieniu art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. WSA w Warszawie wskazał także, że właściwość organów administracyjnych do orzekania na podstawie § 5 rozporządzenia w przedmiocie objęcia danej nieruchomości przepisem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu potwierdza także orzecznictwo Sądu Najwyższego (vide: uchwała SN z dnia 17 lutego 2011 r., w sprawie III CZP 121/10, OSNC 2011/10/109; oraz uchwała SN z dnia 18 maja 2011 r., w sprawie III CZP 21/11, OSNC 2011/12/133). Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd orzekający obecnie za nieusprawiedliwione uznał zatem argumenty skargi kwestionujące możliwość orzekania na podstawie przepisów rozporządzenia.

Odnosząc się z kolei do kwestii interpretacji art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, WSA w Warszawie podniosło w uzasadnieniu wyroku z 27 lutego 2019 r., że w orzecznictwie sądów administracyjnych od lat jednolicie przyjmuje się - w ślad za poglądem prawnym wywiedzionym w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 19 września 1990 r., W 3/89 - że przez "nieruchomość ziemską", o której mowa w tym przepisie rozumieć należy nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tj. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej. Pojęcie to winno być przy tym interpretowane z uwzględnieniem normatywnych celów reformy rolnej , a zwłaszcza w nawiązaniu do przepisów art. 1 ust. 2 dekretu, który ustalił dla realizacji jakich zamierzeń mają służyć grunty przejmowane na potrzeby reformy rolnej. Dekret nie obejmował co do zasady nieruchomości nie mających charakteru rolniczego. WSA wyjaśnił także, że nie zmieniała tego zwłaszcza nowelizacja dekretu ze stycznia 1945 r., kiedy to ze zdania pierwszego art. 2 ust 1 wykreślono wyrazy "o charakterze rolnym". Stąd nieruchomości, które takiego charakteru nie miały, mogły być przejęte na własność Skarbu Państwa w trybie dekretu tylko wówczas, gdy pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, jak np. przedsiębiorstwa przemysłu rolnego (art. 6 dekretu). W ocenie WSA w Warszawie, nie ma żadnych podstaw, by przy wykładni i stosowaniu przepisów dekretu odnosić się wyłącznie do norm obszarowych, a więc bez uwzględnienia charakteru nieruchomości mających być przejętymi. Badanie zaś związku funkcjonalnego nieruchomości nierolnych z częścią rolną majątku ziemskiego jest konsekwencją owej wykładni, a nie wprowadzeniem do orzekania pozaustawowej przesłanki. Zdaniem Sad orzekającego ponownie w tej sprawie, w taki właśnie sposób powyższy przepis interpretował również Minister, co czyni aktualne zarzuty skargi w tym zakresie nietrafionymi.

Sąd za nieusprawiedliwione uznał również argumenty skargi kwestionujące możliwość orzekania co do fragmentów nieruchomości ziemskiej, w aspekcie ich podpadania pod działanie dekretu. Wypada zauważyć, że zgodnie z treścią uchwał w składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OPS 2/06 (ONSAiWSA 2006/5/123) oraz z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10, przepis § 5 rozporządzenia, może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W uchwałach tych Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko przesądził o dopuszczalności dochodzenia przedmiotowego roszczenia na drodze administracyjnej, ale równocześnie dopuścił możliwość orzekania zarówno w odniesieniu do całej nieruchomości, jak i do jej części. W postępowaniu tym o podpadaniu lub niepodpadaniu danej nieruchomości pod działanie wspomnianego dekretu rozważaniom podlegały nie tylko normy obszarowe. Decydował bowiem w tym przypadku także charakter danej nieruchomości również w kontekście związku funkcjonalnego. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 532/07, CBOSA, nie ma jakichkolwiek przesłanek, aby wszystkie nieruchomości wchodzące w skład danego majątku traktować jako nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, stanowiące funkcjonalną i gospodarczą całość, bez wyjaśnienia faktycznego ich charakteru. Nieruchomość ziemska w rozumieniu dekretu to nieruchomość o charakterze rolniczym lub powiązana funkcjonalnie z prowadzeniem produkcji rolnej.

W ocenie Sądu, słusznie zatem organ przyjął, że przejęta w trybie dekretu nieruchomość wchodząca w skład majątku ziemskiego "[...] [...]" stanowiącego przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa własność J. T. składała się z części, których charakter i sposób zagospodarowania pozwalał na ich wyizolowanie celem dokonania oceny w trybie dekretu. Pogląd organu jest zatem zbieżny z oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18, jak też uzasadnieniu wyroku z 16 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I OSK 2510/19), wydanego w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wobec powyższego uznać należy, że zarzut skargi dotyczący art. 153 p.p.s.a. jest całkowicie niezasadny. Organ przeprowadził bowiem postępowanie zgodnie z przyjętą przez ustawodawcę i mającym zastosowanie w niniejszej sprawie trybie ustalonym przepisem § 5 rozporządzenia, oraz oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18.

Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (vide: wyrok NSA z 28 września 2022 r., II OSK 2780/19, LEX nr 3419931).

Powyższe stanowi punkt odniesienia dla rozważań podyktowanych kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Ministra, w zakresie wypowiedzi organu co do niepodpadania części parceli katastralnej [...], wchodzącej w skład działek ewidencyjnych [...], [...] i [...], oraz części parceli katastralnej [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej [...], pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

W uzasadnieniu wyroku z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18, WSA w Warszawie stwierdził, że rozstrzygnięcie organu dotyczące wspomnianego powyżej terenu, zawarte w decyzji z 7 maja 2018 r., zapadło z istotnym naruszeniem wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwiniętej w art. 77 § 1 k.p.a., zasady prawdy obiektywnej, które wynikało z kolei z wadliwej przeprowadzonej analizy materiału dowodowego, w tym przede wszystkim zgromadzonych w aktach dokumentów geodezyjnych, prowadzącej do sformułowania wniosków nieadekwatnych do wynikających z ich treści okoliczności, co kwalifikować należy jako istotne naruszenie art. 80 k.p.a. W związku z tym, WSA w Warszawie zobowiązał organ do dokonania szczegółowej analizy dokumentów zgromadzonych w aktach celem oceny czy możliwe było wykorzystanie przedmiotowych parcel na cele reformy rolnej.

Wobec tego, rolą organu w rozpoznawanej sprawie było dokonanie - w oparciu o dostępne opracowania naukowe, historyczne, a także wykaz synchronizacyjny oraz porównanie kataster - ewidencji, sporządzone przez uprawnionych geodetów - ustaleń co do charakteru przejętej części majątku, opisanego w punkcie 1 zaskarżonej decyzji z 6 października 2021 r., w świetle przesłanek z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Minister uznał następnie, że zgromadzone w sprawie materiały źródłowe oraz opracowania pozwalają na przyjęcie, że nieruchomość ta nie odpowiadała celom reformy rolnej, jako że zorganizowany był na niej tartak, a zatem w odniesieniu do tej części przejętego majątku nie sposób mówić o rolniczym charakterze nieruchomości. Sąd orzekający obecnie powyższy pogląd organu w pełni podziela.

Powyższe ustalenia organ poczynił na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności pisma Zarządu Miejskiego w [...] z [...] sierpnia 1947 r., nr [...], pozwu sporządzonego przez adwokata I. H. z 20 grudnia 1947 r. o przywrócenie posiadania mienia opuszczonego, protokołu konferencji z 2 kwietnia 1948 r. w sprawie ostatecznego wykonania planu rozdysponowania resztówki [...], Rejestru parcelowego [...] z 1948 r. Szkicu odręcznego cz. [...] w maj. [...] gm. [...], szkicu "Sytuacja zamku w [...]", szkicu odręcznego "[...]", Planu rozparcelowanego majątku [...], nadesłanej przez skarżącą mapy z 1934 r., oraz zeznań świadków: J. B., J. H., S. C. i K. S., złożonych na rozprawach administracyjnych w dniach 26 sierpnia 2009 r. i 21 października 2009 r., oraz M. P., S. M., G. B.. J. K., J. B., K. S., S. C., A. L. i R. S., złożonych na posiedzeniach Sądu Rejonowego w [...] w dniach 21 grudnia 2005 r. i 29 grudnia 2005 r. Organ wziął zatem pod uwagę wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, pozwalające na ocenę sposobu wykorzystania przedmiotowych nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy tartak był zlokalizowany na terenie dawnej działki nr [...], leżącej po południowej stronie ul. [...] w miejscowości [...] (obecnie [...] [...]), pomiędzy istniejącymi wówczas stawami [...] i [...] (vide: plan Parcelacyjny Majątku [...] z 4 czerwca 1946 r., rejestr pomiarowo-szacunkowy gruntów rozparcelowanych z 15 listopada 1946 r.). Od strony południowej, poprzez parcele drogową nr [...] (w planie parcelacyjnym majątku [...] oznaczoną jako działki nr [...] i [...]) graniczył on z częścią rolną majątku, oznaczoną pierwotnie jako parcela nr [...] (w planie parcelacyjnym jako działki nr [...], [...] i [...]). Po północnej stronie ul. [...] znajdowały się z kolei tereny zajęte pod bocznicę kolejową wykorzystywaną do załadunku drewna z tartaku i plac do jego składowania (teren ten oznaczony został w przywoływanym planie parcelacyjnym jako działka nr [...]). Powyższy stan wykorzystywania nieruchomości potwierdza również protokół z oględzin resztówki z majętności [...] z 18 marca 1950 r., odręczny szkic części resztówki w majątku [...]. Sąd podzielił również stanowisko Ministra, że teren tartaku był trwale ogrodzony, a na jego terenie znajdowały się obiekty kubaturowe wykorzystywane na potrzeby prowadzonej tam działalności, takie jak: budynek przeznaczony na mieszkania dla pracowników tartaku, szopy, hala tartaczna i maszynowa, elektrownia, co znajduje swoje potwierdzenie chociażby w zeznaniach wskazanych przez organ świadków. Zdaniem Sądu, w celu zobrazowania lokalizacji dawnych parcel, na których urządzony był tartak na tle obecnych istniejących działek ewidencyjnych, wystarczające są chociażby opracowania autorstwa geodety uprawnionego Z. S. oraz operaty geodety uprawnionego J. Z. W ocenie Sądu dokumenty te są wiarygodne przez co mogą stanowić miarodajny dowód w sprawie.

Z powyższego opisu wyłania się zatem obraz obszaru o cechach przemysłowych, stanowiącego spójną całość, który jest zagospodarowany w sposób pozwalający prowadzić na nim określoną działalność przemysłową (w dziedzinie przemysłu drzewnego). Badany przez organ teren był przy tym w wyraźny sposób oddzielony od reszty majątku [...]-[...], co nie pozostawia złudzeń co do jego nierolniczego charakteru. Należy mieć także na względzie, że teren tartaku był zlokalizowany w części przemysłowo-mieszkalnej miasta [...] (obecnie [...] [...]). Świadczy to o tym, zdaniem Sądu, że sporny teren nie był powiązany z rolniczą częścią majątku [...]-[...] w sposób, która powodowałaby, że część rolna majątku bez części wykorzystywanej pod przemysł drzewny nie mogła funkcjonować.

Powyższej oceny nie może zmienić to, że na terenie tartaku wypasane było bydło, a na jego obrzeżach kozy. Wypasanie bowiem przez pracowników zakładu produkującego drewno zwierząt hodowlanych na terenie, na którym zakład ten się znajdował, w żaden sposób nie dowodzi charakteru rolnego nieruchomości zajętej pod tartak.

Wbrew zatem zarzutom skargi, organ dokonał więc własnych ustaleń stanu faktycznego oraz jego oceny, odwołując się co prawda do wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2019 r., niemniej jednak jedynie w zakresie przewidzianym dyspozycją art. 153 p.p.s.a., tj. do nakreślonej przez sąd prawidłowej wykładni przepisu prawa w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie (vide: A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 153).

W tym miejscu należy także przywołać pogląd wyrażony w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I OSK 2510/19) zgodnie z którym, "(...) skoro opisany wyżej sporny teren był zabudowany budynkami związanymi z działalnością tartaku, to tym samym nie mógł być on wykorzystany na cele określone w art. 1 ust. 2 lit. d) i e) dekretu PKWN, tj. jako rezerwa odpowiednich terenów dla szkół lub ośrodków podnoszenia kultury rolnej, wytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz przemysłu rolnego oraz rezerwa terenów pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych i ogródków działkowych oraz terenów na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej lub melioracji. Przywołany bowiem przepis posługuje się takim pojęciem jak: "tereny" pod którym należy rozumieć grunty, a nie znajdujące się na nich obiekty (vide: uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2006 r. I OPS 2/06 ONSAiWSA 2006/5/123)." Jako wiążące zarówno dla organu, jak i Sądu orzekającego ponownie w tej sprawie, zacytowane stanowisko NSA czyni zatem niezasadnymi podniesione obecnie w skardze argumenty w tym zakresie.

Z tych względów Sąd uznał, że decyzja Ministra w zaskarżonej części (punkt 1 decyzji) jest prawidłowa, ponieważ odpowiada prawu.

Sąd postanowił oddalić wniosek o przeprowadzenie dowodów. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 p.p.s.a. Zobowiązany jest również uwzględnić, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. Podkreślić więc należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przedstawione wraz ze skargą zdjęcia, nie tylko nie zostały opatrzone datą na jaką przedstawiają uwidocznioną na nich nieruchomość, ale również przedstawiają jedynie ogólny widok terenu oraz posadowionych na nim budynków z zewnątrz, uniemożliwiając tym samym dokładne ich zlokalizowanie (określenie granic i obszaru) oraz ustalenie charakteru prowadzonej tam działalności. Nie sposób zatem na ich podstawie dokonywać oceny sposobu wykorzystania przedmiotowych nieruchomości na dzień ich przejęcia. Zaznaczyć przy tym należy, że postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie stosuje się w przypadku, gdy zachodzi potrzeba dokonania przez organ ponownej oceny materiału dowodowego, czy też poszerzenia przez organ tego materiału. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1254/20, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).