Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 627/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.138 par.1 pkt 1, art.105
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.67 ust.3, art.51 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz działając w oparciu o art. 104 k.p.a., odmówił nakazania R. P. wykonania oddzielnej rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku przy ul. [...] w R. od strony frontowej oraz demontażu istniejącej i przywrócenia poprzedniej rury łączącej istniejącą rurę spustową z wpustem do kanalizacji deszczowej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku ze zdemontowaniem przez właściciela budynku nr [...] przy ul. [...] w R., zainstalowanej na części frontowej tego obiektu, rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku i podłączenia rynny z budynku nr [...] do rury spustowej zainstalowanej na budynku nr [...] oraz wymianą dolnego żeliwnego odcinka rury spustowej na rurę z tworzywa sztucznego. W toku postępowania ustalono, że roboty te nie były objęte udzielonym w dniu [...] r. przez Starostę [...] pozwoleniem na przebudowę dachu wraz z adaptacją poddasza na część mieszkalną budynku przy ul. [...] w R. Inwestor nie dokonał także zgłoszenia tych robót w trybie art. 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Wskazana na wstępie decyzja PINB w R. była już piątym orzeczeniem tego organu wydanym w sprawie zmiany sposobu odprowadzania wód z dachu budynku R. P. Pierwszymi wcześniejszymi czterema decyzjami z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...] oraz [...] r. nr [...] organ nakładał na inwestora, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego rozmaite obowiązki. W szczególności trzema pierwszymi decyzjami nakazywał przywrócenie poprzedniego sposobu odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku, demontaż leja wprowadzającego odpływ rynny budynku nr [...] do rury spustowej budynku nr [...] na wysokości gzymsu wieńczącego oraz wykonanie oddzielnej rury spustowej odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku nr [...] i podłączenie jej na wysokości 1,5 m nad poziomem terenu do rury znajdującej się nad gajgerem odprowadzającym wody do kanalizacji. W ostatniej zaś z wymienionych decyzji nakazał wymianę rury z tworzyw sztucznych na rurę wykonaną z odpowiednich materiałów o prawidłowej długości, a także szczelne połączenie nowego odcinka rury z rurą spustową i wpustem kanalizacyjnym oraz skręcenie śrubą mocującą pierwszego dolnego uchwytu mocującego rurę spustową. Wszystkie te orzeczenia zostały uchylone decyzjami [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...] i [...] r. nr [...]. Uzasadniając ostatnią z wymienionych decyzji organ II instancji powołał się na stanowisko zajęte przez Sąd Rejonowy w R. w wyroku z dnia [...] r. o sygn. akt [...], w którym m.in. oddalone zostało powództwo o nakazanie R. P. przywrócenia stanu pierwotnego wykonanej przez niego instalacji odprowadzającej wody deszczowe z budynku nr [...]. W kwestii będącej przedmiotem postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego Sąd Rejonowy stwierdził, że prace wykonane przy żeliwnej rurze spustowej wynikały z jej niesprawności technicznej i zagrożenia porażeniem prądem. Nadto uznał, że zważywszy na istniejący przed 2002 r. sposób odprowadzania wód deszczowych z frontu budynków stron, dokonana w tym roku jego zmiana polegająca na podniesieniu podłączenia z wysokości około 1,5 m pod dachy budynków, nie wydaje się wkraczać w prawo własności powódki. Sąd ten ustalił także, że przed zmianą miejsca połączenia rur spustowych budynki stron nie posiadały całkowicie odrębnych instalacji kanalizacji deszczowej, gdyż rury spustowe budynków łączyły się do wspólnego spustu, przyjmującego wodę z dachów obu budynków. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu Rejonowego nie doszło do takiej zmiany urządzeń odwadniających, która wkraczałaby w sferę właścicielską powódki, dając jej prawo do żądania przywrócenia stanu pierwotnego.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez S. C. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał obszerny fragment uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w R. oddalającego powództwo S. C. wytoczone przeciwko właścicielowi budynku nr [...]. Następnie wskazał, że to prawomocne orzeczenie sądu powszechnego oraz istniejące uwarunkowania dotyczące usytuowania skrzynki złącza elektrycznego nieopodal wspólnej rury spustowej wykluczają możliwość uwzględnienia żądania odwołującej się. Odnosząc się do przedłożonego przez odwołującą się projektu odprowadzania wód deszczowych z dachu budynku nr [...] organ odwoławczy podał, że brak jest upoważnienia ustawowego dla nadzoru budowlanego do wydania właścicielowi budynku takiego nakazu. Podzielił także stanowisko PINB, że bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Dodatkowo organ wskazał, że aby całkowicie wyeliminować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia PINB w R. z urzędu winien wszcząć odrębne postępowanie w sprawie usytuowania skrzynki złącza elektrycznego nieopodal rury spustowej zawieszonej na ścianie frontowej budynku nr [...].

W skutek wniesionej przez S. C. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Gl 743/08 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. nr [...] wskazując, że podłączenie rur spustowych odprowadzających wody opadowe z budynku oznaczonego nr [...] należącego do R. P. do rury spustowej na fasadzie budynku nr [...] należącego do S. C. stanowiło odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i było niezgodne z § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji zrealizowane roboty budowlane należało zakwalifikować jako wykonane w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine Prawa budowlanego), a zatem podlegały one legalizacji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i ust. 3 w zw. z art. 51 ust 7 Prawa budowlanego.

W wyniku wniesionej przez [...]WINB skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2010r. sygn. akt II OSK 594/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że prawidłowa była wstępna ocena robót jako nie polegających na wybudowaniu obiektu budowlanego, niemniej wnikliwej ocenie należy poddać przyjętą przez organ kwalifikację wykonanych robót budowlanych, jako wymagających zgłoszenia, według stanu prawnego obowiązującego w dacie wykonania tych robót. Nadto konieczne jest ustalenie, czy ewentualnie ujawnione naruszenie prawa miało wpływ na wynik postępowania. NSA stwierdził również, że należy ustalić czy działki mają dostęp do sieci kanalizacyjnej i czy sprawca samowoli budowlanej nie odprowadza wód opadowych do tej kanalizacji, bowiem wówczas należy ocenić wykonane prace mając na uwadze treść §122 i §126 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niezbędne jest również wyjaśnienie kwestii, czy budynki należące do stron zostały indywidualnie wpisane do rejestru zabytków oraz czy ich ochrona została uwzględniona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2010r. sygn. akt II SA/Gl 536/10 uchylił decyzję [...]WINB z dnia [...] r. nr [...] wskazując, że organ nie rozważył czy wykonane przez R P roboty pozostawały w zgodzie z obowiązującym prawem, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Nie odniósł się również do kwestii ochrony konserwatorskiej budynku i nie wyjaśnił w tej mierze swojego stanowiska. Sąd uznał również, że nie wiadomo czy pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 stycznia 2008r.dotyczyło czynności zrealizowanych przez R P na budynku S C. Natomiast odnosząc się do treści powołanego w decyzji wyroku Sądu Rejonowego w R. wskazał, że przesądza on jedynie o braku naruszeń w sferze właścicielskiej powódki, jednakże nie rozstrzyga kwestii dopuszczalności i prawidłowości dokonanych robót w aspekcie prawa budowlanego.

Decyzją z dnia [...] r. [...]WINB uchylił decyzję PINB w R. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji [...]WINB powołał się na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] r. znak [...], który utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. znak: [...], stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. P. pozwolenia na przebudowę dachu budynku mieszkalnego wraz z adaptacja poddasza na część mieszkalną w R. przy ul. [...]. Wskazując jednocześnie, że wykonane w oparciu o powołane wyżej pozwolenie na budowę roboty budowlane, wymagają przeprowadzenia przez PINB postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. [...]WINB wskazał również, że roboty związane z instalacją odprowadzenia wody opadowej z dachu budynku wykonano w trakcie przebudowy i nadbudowy budynku, wobec czego konieczne będzie przedłożenie nowego projektu budowlanego spełniającego wymogi przepisów prawa.

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011r. sygn. akt VII SA/Wa 1249/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.

W odrębnym postępowaniu dotyczącym robót budowlanych wykonanych na dachach budynków nr [...] i [...] w tym likwidacji ściany oddzielenia pożarowego PINB w R. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił nakazania R. P. przywrócenia stanu poprzedniego dachów budynków. [...]WINB decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając skargę S. C. wyrokiem z dnia 29 września 2008r. sygn. akt II SA/Gl 135/08 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując na konieczność dokonania oceny, czy wykonane przez inwestora prace pozostawały w zgodzie z projektem. W wyniku tego rozstrzygnięcia [...]WINB decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję PINB w R. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Pismem z dnia 27 września 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania naprawczego w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem remontu i przebudowy obiektu wraz ze zmianą sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne, ze wszystkimi robotami towarzyszącymi, remontu i przebudowy elewacji frontowej oraz przebudowy instalacji odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku przy ul. [...] w R. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] w trybie art.81c ust.2 Prawa budowlanego nałożył na R. P. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku.

W dniu 8 stycznia 2013r. do PINB-u wpłynęła ekspertyza techniczna sporządzona w grudniu 2012r. przez uprawnionego specjalistę W. R.

Pismem z dnia 19 marca 2013r. PINB w R. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska w sprawie, czy przeprowadzone przez R. P. roboty nie naruszają prawa. W odpowiedzi uzyskał informację, że przedmiotowy budynek nie jest objęty ochroną konserwatorską wynikającą z wpisu do rejestru zabytków, nie znajduje się na terenie staromiejskiego układu urbanistycznego R. i nie został ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków. Nadto wyjaśnił, że na mocy porozumienia z dnia 7 grudnia 2004r. dokonywanie uzgodnień konserwatorskich w stosunku do obiektów znajdujących się pod ochroną zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy do kompetencji Miejskiego Konserwatora Zabytków w R..

Pismem z dnia 10 maja 2013r. Miejski Konserwator Zabytków w R. odpowiadając na pismo PINB dotyczące robót budowlanych przy ul. [...] stwierdził, że nie naruszają one przepisów dotyczących ochrony konserwatorskiej.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w trybie art. 51 ust.1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego umorzył postępowanie naprawcze w sprawie wykonanego remontu, przebudowy i nadbudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne ze wszystkimi robotami towarzyszącymi, remontem i przebudową elewacji frontowej oraz zmiany sposobu i miejsca podłączenia instalacji odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z pomiarów inwentaryzacyjnych wynika, że wysokość budynku nr [...] po nadbudowie wzrosła w stosunku do stanu projektowanego o 4,8 cm, co mieści się w granicach tolerancji wymiarowej wynikającej z Polskich Norm. Wskazał również, że zgodnie z ekspertyzą techniczną nie ma znaczenia, czy wody opadowe odprowadzane są do kanalizacji ogólnospławnej, czy deszczowej, ponieważ jest to zgodne z Polską Normą. Podobnie przekroczenie przez ścianę rozdzielającą dachy budynków nr [...] i [...] nastąpiło w zakresie tolerancji wymiarowej wynikającej z Polskiej Normy. Organ wskazał również, że ściana rozdzielająca dachy budynków nie jest ścianą oddzielenia pożarowego w rozumieniu § 235 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tym samym nie musi spełniać norm dla tego typu ścian. Organ nie znalazł również podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania obróbki blacharskiej ściany oddzielającej dachy wskazując, że obecnie wykonana ściana spełnia wymogi wynikające z Polskich Norm. W stosunku do zmiany sposobu odprowadzania wody opadowej z dachu budynku organ wskazał, że ekspertyza techniczna potwierdziła, iż średnica rury spustowej oraz jakość jej wykonania zapewnia prawidłowy odpływ wód opadowych z obu dachów. Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez S. C. w toku postępowania organ wskazał, że z treści wyroku Sądu Rejonowego w R. sygn. akt [...] wynika, iż biegły Z. G. na opinię którego powołuje się strona wycofał się z większości swoich wniosków, wobec czego organ odmówił tej opinii waloru wiarygodności. Zdaniem PINB stan budynku nr [...] jest zgodny z przepisami Prawa budowlanego.

W odwołaniu od powyższej decyzji uzupełnionym kolejnymi pismami S. C. zarzuciła PINB w R. legalizację samowoli budowlanej w budynku stanowiącym zabytek oraz wydanie decyzji sprzecznej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zdaniem odwołującej się w trakcie realizacji inwestycji bezprawnie ingerowano w przedmiot jej własności, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła tylko i wyłącznie budynku nr [...] należącego do R. P. Natomiast bezprawny demontaż dwóch odcinków żeliwnych rur spustowych stanowił kradzież. Zarzuciła również naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP, Konstytucji Unii Europejskiej oraz przepisów Kodeksu cywilnego

Kolejno pismami z dnia: 4 listopada 2013r., 3 grudnia 2013r., oraz 3 stycznia 2014r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwracał się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska w sprawie robót wykonanych w budynku należącym do R. P. W odpowiedzi [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. zwrócił uwagę, że obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego w R., który przewiduje konieczność uzgodnienia robót budowlanych ze [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków jest sprzeczny z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego i powinien być w tym zakresie zmieniony. Nadto na mocy aneksu z dnia 4 kwietnia 2011r. organem właściwym do sprawowania ochrony zabytków w gminie R. jest Miejski Konserwator Zabytków w R..

Decyzją z dnia [...] r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na usunięcie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma już podstaw do badania zgodności wykonanych robót z projektem zatwierdzonym wyeliminowaną decyzją. Tym samym, skoro dla wszystkich prowadzonych robót był właściwy jeden tryb postępowania administracyjnego zasadnym było połączenie wszystkich spraw dotyczących przedmiotowych robót w ramach jednego postępowania i doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. [...]WINB doszedł do przekonania, że wykonane roboty nie wymagają wydania żadnych nakazów celem doprowadzenia ich do zgodności z przepisami, a kluczowym dowodem w sprawie jest ekspertyza techniczna autorstwa W. R. Dokonując oceny tej ekspertyzy [...]WINB wskazał, że jest ona spójna i kompletna, podzielając w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji. Wskazał również, że wcześniejsza ekspertyza D. B. z 2010r. również nie stwierdziła nieprawidłowości stanu technicznego budynku. W kwestii naruszenia prawa własności odwołującej się, organ stwierdził, że stan zgodności z prawem dotyczy stanu zgodnego z przepisami prawa administracyjnego i nie dotyczy innych gałęzi prawa w tym prawa cywilnego. Wskazując jednocześnie, że kwestie dotyczące naruszenia prawa własności zostały już prawomocnie rozstrzygnięte przez sądy powszechne. [...]WINB stwierdził również, że będąc związany wyrokiem WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 536/10 ustalił, że budynki nr [...] i [...] znajdują się w ścisłej strefie ochrony konserwatorskiej oznaczonej symbolem A, dla których zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wprowadza się wymóg opiniowania przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków robót budowlanych i remontowych. Zwrócił przy tym uwagę, że organy odpowiedzialne za ochronę zabytków poinformowane przez organy nadzoru budowlanego o zakresie wykonanych prac, nie podjęły żadnej interwencji. W ocenie [...]WINB-u na gruncie postępowania naprawczego, brak jest podstaw do uzyskiwania uzgodnień czy opinii ze strony organów ochrony zabytków. Zdaniem organu budynek w którym wykonano kwestionowane roboty budowlanego spełnia wszystkie wymagania wynikające z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pomimo, że jest minimalnie wyższy od budynku sąsiedniego.

Pismem z dnia 5 maja 2014r. S. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w której zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, poprzez bezprawne uznanie przez organy nadzoru budowlanego samowoli budowlanej w budynku objętym ochroną konserwatorską i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Nadto bezpodstawne uznanie, że wykonane roboty nie wymagają wydania żadnych nakazów celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem skarżącej było to wynikiem dowolnej ocenę dowodów dokonanej przez organ, który jednocześnie zaniechał przeprowadzenia prawidłowo postępowania dowodowego, miedzy innymi poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin z udziałem stron. Organ wbrew zasadom wydał również decyzję odwoławczą na niekorzyść strony i zlekceważył zalecenia wynikające z prawomocnych wyroków sądów administracyjnych wydanych w tej sprawie. Nadto świadomie prowadził postępowanie w sposób przewlekły. W treści uzasadnienia skargi wskazała również na bezprawny jej zdaniem demontaż rury spustowej na budynku nr [...] i podłączenie do rury spustowej na budynku nr [...] należącym do skarżącej. Bezprawny demontaż rury żeliwnej wraz z kielichem. Wskazała, że roboty budowlane zostały wykonane również na jej budynku, podczas gdy pozwolenie na przebudowę dotyczyło tylko budynku R. P. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wyznaczenie organowi terminu do załatwienia sprawy oraz nakazanie rozbiórki dokonanej samowoli budowlanej i przywrócenie stanu poprzedniego.

Kolejnymi pismami z dnia: 22 czerwca 2014r.,7 stycznia 2015r.,12 stycznia 2015r. oraz 22 września 2014r. S. C. uzupełniała treść skargi wnosząc między innymi o stosowanie wyłącznie przepisów prawa wspólnotowego oraz żądając po raz kolejny natychmiastowego przywrócenia stanu poprzedniego należącego do niej budynku.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego skarżąca S. C. wnosiła i wywodziła jak w treści skargi oraz w treści pism uzupełniających skargę. Nadto wniosła o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych o treści podanej do protokołu rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647).

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania naprawczego w sprawie wykonanego remontu, przebudowy i nadbudowy wraz ze zmianą sposobu użytkowania strychu na cele mieszkalne ze wszystkimi robotami towarzyszącymi, remontem i przebudową elewacji frontowej oraz zmiany sposobu i miejsca podłączenia instalacji odprowadzającej wody opadowe z dachu budynku. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r., poz. 267, z późn. zm., dalej "k.p.a.") który stanowi, że organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia jest okoliczność, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania, a zatem nie ma potrzeby ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji. Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe wyłącznie, gdy organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego (organ II instancji dochodzi do analogicznych ustaleń). Zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo zastosował omawiany przepis.

Podstawą prawną umorzenia postępowania był natomiast art. 105 k.p.a. który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Powiedzieć przy tym należy, że pod względem przedmiotowym na sprawę administracyjną składa się treść żądania, uprawnienia lub treść obowiązku oraz podstawa prawna i stan faktyczny, natomiast elementy podmiotowe sprawy administracyjnej to podmioty, które mają w danej sprawie interes prawny lub obowiązek prawny. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza natomiast, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka bezprzedmiotowości spełniona jest w szczególności wówczas, gdy w sprawie nie jest dopuszczalne wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Skutki umorzenia postępowania polegają na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn określonych w ustawie procesowej, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny ( por. wyrok NSA z dnia 12 września 2012r., sygn. akt II GSK1096/12,LEXnr 1218383).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 marca 2010r. sygn. akt II OSK 594/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokami: z dnia 20 sierpnia 2010r. sygn. akt II SA/Gl 536/10 oraz z dnia 29 września 2008r. sygn. akt II SA/Gl 135/08 dlatego też zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tych orzeczeniach wiążą w sprawie zarówno ten sąd jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko dwóch sytuacji, pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu, to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd ( por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 1790/11, LEX nr 1336324). W niniejszej sprawie okoliczności stanu faktycznego nie uległy zmianie, podobnie jak zmianie nie uległ obowiązujący stan prawny w stosunku do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2010r. sygn. akt II SA/Gl 536/10. Natomiast w stosunku do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 września 2008r. sygn. akt II SA/Gl 135/08 zmianie uległy okoliczności stanu faktycznego, bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego została decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca R. P. pozwolenia na przebudowę dachu budynku wraz z adaptacją poddasza na część mieszkalną. Tym samym zasadnie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że nie są związane wskazaniami zawartymi w powołanym wyżej wyroku w zakresie badania zgodności wykonanych przez R. P. robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym. W dalszym ciągu wiążące pozostały natomiast wskazania co do dalszego biegu postępowania i ocena pawana zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2010r. sygn. akt II SA/Gl 536/10, zgodnie z którymi organ winien był wyjaśnić zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, ustalić czy budynek jest wpisany do rejestru zabytków oraz czy chroniony jest zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Organ będąc związany wskazaniami powołanego wyroku prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku wyjaśniającej wszystkie podniesione w wyroku kwestie, w szczególności w zakresie oceny spełniania przez obiekt wymagań wynikających z przepisów prawa, w tym techniczno – budowlanych, Polskich Norm, wymagań dotyczących odprowadzania wód opadowych oraz stanu posadowienia w związku ze wzrostem obciążeń. Przedłożona przez inwestora ekspertyza wykazała, że z technicznego punktu widzenia budynek należący do R. P. jest w stanie zadawalającym, a jego użytkowanie jest bezpieczne. Podobnie rury spustowe odprowadzające wody opadowe z dachu budynku są w stanie technicznym dobrym, a sposób ich połączenia z sąsiednim budynkiem jest optymalny w stosunku do wcześniej istniejącego, gdzie woda spadała do połączenia ze znacznej wysokości. Z ekspertyzy wynika również, że bez znaczenia pozostaje odprowadzanie wody deszczowej do kanalizacji ogólnospławnej, czy też deszczowej, ponieważ Polska Norma PN-92/B-01707 dopuszcza podłączenie kanalizacji deszczowej do ogólnospławnej. Biegły wskazał również, że murek rozgraniczający ponad dachem nie jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, gdyż z obu stron pokrycie dachów jest niepalne z dachówki. Organ powołał się również na treść opinii biegłego D. B. z marca 2010r. wskazując, że nie wykazała ona również nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego przedmiotowego budynku.

[...]WINB prawidłowo dokonał na podstawie art. 80 k.p.a. oceny dowodowej przedłożonej przez stronę ekspertyzy technicznej, nie ograniczając się jedynie do powołania w decyzji na konkluzję zawartą w treści opinii biegłego, lecz sprawdził czy opinia jest logiczna, zupełna i wiarygodna. Dodać również trzeba, że ocena organu w powyższym zakresie znalazła swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Organ prawidłowo ustalił również, że budynek nr [...] własności R. P. nie jest objęty ochroną konserwatorską wynikającą z wpisu do rejestru zabytków, nie znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków i nie został ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków. Natomiast znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej oznaczonej symbolem "A" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje szereg wymogów konserwatorskich, w tym opiniowanie przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków robót budowlanych i remontowych. W ocenie [...]WINB w ramach niniejszego postępowania naprawczego nie ma podstaw do uzyskiwania uzgodnień, czy opinii ze strony organów ochrony zabytków. Z tym stanowiskiem skład orzekający w pełni się zgadza wskazując, że w przypadku robót budowlanych w odniesieniu do obiektu objętego ochroną przez zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłączną podstawą do działania wojewódzkiego konserwatora zabytków jest art. 67 ust. 3 Prawa budowlanego, przy czym przepis ten ma zastosowanie do obiektów nieużytkowanych lub niewykończonych oraz takich, które nie nadają się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Brak jest natomiast innych przepisów rangi ustawowej, które taki obowiązek by nakładały. Zatem niedopuszczalne jest rozszerzenie w drodze aktu prawa miejscowego kompetencji ustawowej organu jakim jest Wojewódzki Konserwator Zabytków. Natomiast gdyby przedmiotowy budynek został wpisany do rejestru, bądź ewidencji zabytków, to zdaniem Sądu, również w ramach postępowania naprawczego, niezbędne byłoby uzyskanie pozwolenia konserwatora zabytków na wykonanie prac wynikających z nałożonych przez organ obowiązków w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ( por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012r. sygn. akt II OSK 524/11, dostępny na : www.orzeczeniansa.gov.pl)

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ nadzoru budowlanego podjął próbę dokonania uzgodnień z organami ochrony zabytków, uzyskując stanowisko Miejskiego Konserwatora Zabytków upoważnionego w drodze porozumienia z dnia 7 grudnia 2004r. ( aneks z dnia 4 kwietnia 2011r.) przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do przedstawiania zaleceń konserwatorskich w stosunku do obiektów objętych ochroną na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym stanowiskiem wyrażonym w piśmie z dnia 10 maja 2013r. wykonane prace, wskazane przez organ nadzoru budowlanego nie naruszają przepisów dotyczących ochrony konserwatorskiej.

W tym stanie rzeczy organ zasadnie uznał, że brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania naprawczego i nakładania obowiązków w trybie art. 51 ust.1 Prawa budowlanego na właściciela budynku nr [...]. Tym samym wobec braku podstaw materialnoprawnych do władczej ingerencji w prawa właściciela budynku nr [...], postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że kwestie dotyczące naruszenia prawa własności zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w ramach postępowania przed sądem powszechnym. Nietrafny jest również zarzut dotyczący samowoli budowlanej, bowiem kwestionowane prace budowlane, były realizowane przez inwestora w czasie, gdy pozostawało w obiegu prawnym udzielone mu pozwolenie na przebudowę. Fakt późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na przebudowę nie spowodował, że roboty budowlane wykonane w czasie obowiązywania decyzji stały się samowolą budowlaną i należy je oceniać przez pryzmat art. 48 Prawa budowlanego. Roboty budowlane polegające na remoncie i przebudowie są robotami innymi niż budowa, zatem zasadnie organy przyjęły, że dla ich weryfikacji zawsze będzie właściwy tryb naprawczy z art. 50 ust.1 Prawa budowlanego ( por. uchwała NSA z dnia 20 października 1997r. OPS 3/97 ONSA 1998r., z.1, poz.3)

Sąd nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących przeprowadzenia postępowania administracyjnego z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, wykonując przy tym zalecenia sądu, zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały rzetelnej ocenie, dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji.

Sąd analizując postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia pozostałych wskazywanych przez skarżącą przepisów postępowania. W ocenie Sądu uzasadnienia zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i zaskarżonej decyzji czynią zadość wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei na podstawie akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego ( art. 7, art. 8, art.77 i art.78, art. 80, art.85 k.p.a.).

Wskazać należy również, że Sąd dokonuje jedynie kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a nie zajmuje się rozstrzyganiem sprawy administracyjnej. Ograniczenie to znajduje uzasadnienie w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej do skierowania pytania prejudycjalnego uznając, że treść wnioskowanych pytań nie dotyczy wykładni prawa Unii Europejskiej lub ważności aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii Europejskiej.

Mając na uwadze powyższe argumenty Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.) orzekł o oddaleniu skargi.