Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 819/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39,  art. 40 ust. 1 i 2,  art. 41,  art. 8 ust. 1 pkt 1,2,3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, 9, 10, 77, 81, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Protokolant Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], Kierownik Rejonu Pracy Socjalnej Nr [...] w [...], po rozpatrzeniu wniosku J.K. z dnia [...], który wpłynął do organu [...], o przyznanie pomocy społecznej na leki "począwszy od [...] na okres co najmniej kilku miesięcy", decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 8 ust. 1, 2, 3, art. 9, art. 39 ust. 1, art. 41, art. 106 ust. 4 i art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055), odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] przeprowadzono wywiad środowiskowy i stwierdzono, że skarżący nadal prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w dwupokojowym mieszkaniu z łazienką dostosowaną do potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz kuchnią. Ponadto jest osobą niepełnosprawną (orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności) i otrzymuje rentę z ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Stan zdrowia i występujące schorzenia wskazują, że J.K. wymaga opieki i pomocy osób drugich w czynnościach wynikających z zakresu proponowanych usług opiekuńczych oraz zgodnie z zaświadczeniem lekarskim. Dochód wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł [...] zł. Na dochód ten składa się [...] zł renty z ZUS oraz [...] zł dodatku mieszkaniowego. W rezultacie dochód J.K. przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę [...] zł. J.K. jest stałym beneficjentem Ośrodka, a ostatnio udzielona pomoc to:

- zasiłek celowy specjalny w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zakup leków, po [...] zł miesięcznie [...] włącznie, "więc uwzględnienie wniosku prowadziłoby do zdublowania tej formy pomocy",

- usługi opiekuńcze w wymiarze [...]godzin dziennie, [...]razy w tygodniu, w dni robocze, w okresie [...] z odpłatnością 1,5% z kwoty [...] zł za godzinę.

Ponadto J.K. korzysta z artykułów żywnościowych z Programu PEAD – "Dostarczanie żywności najuboższej ludności UE" wydawanych przez Zarząd Regionalny Polskiego Czerwonego Krzyża w [...].

Następnie organ stwierdził, że zgodnie z art.39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, osobie lub rodzinie, której dochody nie przekraczają kryterium dochodowego osoby lub rodziny, ustalonego zgodnie z art. 8 ust.1, 2, 3 ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - pomoc

w postaci zasiłku celowego może być przyznana osobie lub rodzinie niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi, w wypadku poniesienia przez osobę lub rodzinę strat w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Organ stwierdził, iż taka sytuacja u J.K. nie wystąpiła.

Art.8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż "prawo do świadczeń z pomocy społecznej, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł, zwanej - kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Ponieważ dochód J.K. w miesiącu [...], tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, wyniósł [...] zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe ([...]), nie spełnia on przesłanek do uzyskania form pomocy w postaci zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

- specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi,

- zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Organ pomocy społecznej może przyznać pomoc przewidzianą w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, lecz nie jest do tego zobligowany. Zasada fakultatywności świadczenia polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej, aby przyznano je w określonym rodzaju, formie, rozmiarze. Przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] została przyjęta zasada zaspokajania w pierwszej kolejności niezbędnych, podstawowych potrzeb bytowych w postaci żywności, leków, jednego gorącego posiłku dziennie osób i rodzin ubiegających się o pomoc, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art.8 ust. 1, 2, 3 ustawy o pomocy społecznej, gdyż takie osoby, rodziny nie byłyby w stanie funkcjonować bez pomocy.

Organ I instancji jednocześnie zaznaczył, że niezależnie od powyższych argumentów, pomoc przewidziana w art. 41 ustawy jest świadczeniem nieobowiązkowym przyznawanym w ramach uznania administracyjnego a jego przyznanie uzależnione jest od wielkości posiadanych przez Ośrodek środków finansowych i od oceny stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, gdy środki te są ograniczone, a potrzebujących jest wielu, rzeczą naturalną jest, że pełne zaspokojenie potrzeb nie jest możliwe zważywszy, iż w pierwszej kolejności Ośrodek zobowiązany jest realizować potrzeby w zakresie zadań obligatoryjnych, co odbywa się kosztem zadań mających charakter uznaniowy. W przejściowych trudnościach finansowych osoba lub rodzina powinna podjąć działania zmierzające do pomniejszenia tych trudności, wykorzystując przede wszystkim własne środki i możliwości, a J.K. takie posiada. W ocenie Prezydenta niedopuszczalne jest, aby organy administracji publicznej przyznawały pomoc osobom i rodzinom, które takie środki i możliwości własne posiadają, kosztem innych osób i rodzin, które ich rzeczywiście nie mają.

Organ znając trudną sytuację strony udziela systematycznie pomocy i obecnie J.K. korzysta już z zasiłku celowego specjalnego w wys. [...] zł

z przeznaczeniem na zakup leków, po [...] zł miesięcznie na miesiące: [...] oraz z usług opiekuńczych (w okresie [...]). Ponadto, J.K. systematycznie korzysta z dodatku mieszkaniowego i jest objęty pomocą w formie artykułów żywnościowych wydawanych przez Zarząd Regionalnego Polskiego Czerwonego Krzyża w [...], a także z dokumentów wynika, że w miesiącu [...], (co nie zostało wliczone do dochodu) - otrzymał z Zarządu Budynków Mieszkalnych w [...] kwotę [...] zł w wyniku rozliczenia centralnego ogrzewania, która to kwota została przekazana na wskazane konto bankowe.

Zdaniem organu, zasiłek celowy specjalny bezzwrotny jest taką formą pomocy, do której przyznania szczególność sytuacji wnioskodawcy ubiegającego się o nią, jak i wnioskowany cel winny być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób i rodzin kwalifikujących się do pomocy przy spełnieniu ustawowego kryterium dochodowego, że uzasadniają przyznanie tej pomocy.

Ponadto organ rozpatrzył sprawę również zgodnie z przesłanką pkt 2 art. 41 ustawy o pomocy społecznej, to jest pod kątem rozważenia możliwości przyznania pomocy zwrotnej. W istocie rzeczy pomoc zwrotna prowadziłaby do obowiązku jej spłaty i uszczuplenia posiadanego dochodu, czy też posiadanych zasobów pieniężnych. Wówczas wnioskodawca byłby w jeszcze bardziej trudnej sytuacji niż się znajduje w chwili obecnej. Spowodowałoby to w konsekwencji zaprzeczenie istocie dotychczas systematycznie udzielanej pomocy.

Organ stwierdził, że ma świadomość, iż przyznawana pomoc nie pokrywa w pełni potrzeb wnioskodawcy jednak pomoc nie może obejmować pełnego zakresu potrzeb, bowiem środki, jakimi dysponuje Ośrodek są niewspółmierne do potrzeb, tj. ilości osób i rodzin ubiegających się o pomoc.

Uwzględnienie w tych wszystkich okolicznościach faktycznych wniosku prowadziłoby, zatem do nieusprawiedliwionego wyróżnienia J.K. kosztem innych dużo uboższych świadczeniobiorców. Natomiast wymiar świadczeń musi być zawsze zgodny z zasadami sprawiedliwości rozdzielczej polegającej na proporcjonalności świadczenia do rzeczywistych potrzeb ubiegającego się o pomoc. Świadczenia z pomocy społecznej mają charakter uzupełniający i wspierający i nie zaspokajają wszystkich potrzeb w pełnym zakresie i w pełnej wysokości i nie mogą stanowić źródła stałego dochodu i zaspokajania potrzeb. Organ podkreślił, że ewentualne uwzględnienie wniosku prowadziłoby do zdublowania udzielonej pomocy na zakup leków.

Ośrodek, na podstawie wyciągu z ksiąg rachunkowych z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, dokonał analizy wydatkowania środków własnych na zasiłki celowe i pomoc w naturze, w okresie [...] i stwierdził, że średnia wysokość zasiłku celowego wyniosła [...] zł, zaś zasiłku celowego wyłącznie na leki [...] zł. Dla porównania pomoc przyznana J.K. w formie zasiłku celowego specjalnego na leki została przyznana w wysokości [...] zł na każdy miesiąc tj. na miesiąc [...].

Od powyższej decyzji J.K. odwołał się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, że J.K., pismem z dnia [...], skierowanym do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], zwrócił się z prośbą o przesłanie mu kserokopii całości dokumentów zebranych w związku z wydaną decyzją, a w razie nie uczynienia zadość prośbie, o potraktowanie tego pisma jako odwołania od decyzji.

Następnie Kolegium stwierdziło, że J.K. złożył w dniu [...] wniosek o przyznanie mu pomocy na zakup leków, począwszy od [...] na okres co najmniej kilku miesięcy. W związku z wcześniejszym podaniem z dnia [...] o przyznanie pomocy w postaci usług opiekuńczych, pracownik socjalny przeprowadził w dniu [...] aktualizację wywiadu rodzinnego, którego część I obejmuje dane osobowe, informację dotyczącą dotychczas otrzymywanych świadczeń, aktualnych dochodów oraz sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i zdrowotnej oraz część II dotyczy zgłoszonych potrzeb i oczekiwań.

W myśl art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w przypadku ubiegania się osoby o świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a gdy korzysta ona ze stałych form pomocy, aktualizację wywiadu sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Oczywiste jest więc, że w rozpatrywanej sprawie sporządzenie nowej aktualizacji wywiadu byłoby niecelowe. Przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy na zakup leków od dnia [...] aktualizacja wywiadu uzupełniona została jedynie o ocenę sytuacji strony i wnioski pracownika socjalnego dokonane w dniu [...].

Oceniając przedstawiony materiał dowodowy Kolegium stwierdziło, że podziela stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji.

Ze względu na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynoszącego dla jednej osoby [...]zł) przyznanie zasiłku celowego byłoby sprzeczne z treścią art. 39 ust. 1 i 2 ustawy. Jak bowiem wynika z akt sprawy dochód J.K. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł ([...]).

Organ I instancji rozpatrzył wniosek strony w trybie art. 41 ustawy, badając czy istnieje podstawa i możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego i uznał, że nie zachodzą szczególne okoliczności dające podstawę do przyznania tego rodzaju pomocy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ I instancji znając sytuację bytową i zdrowotną J.K. udziela mu systematycznie pomocy w różnych formach, w tym również na zakup leków (decyzja Nr [...]

z dnia [...] uwzględniająca wniosek z dnia [...]obejmująca okres [...] włącznie ).

Kolegium stwierdziło także, że organ I instancji wykazał jak znacznie ograniczone były jego możliwości finansowe w zaspokajaniu potrzeb podopiecznych w zakresie przyznawania zasiłków celowych, w tym wyłącznie na zakup leków na przestrzeni I kwartału 2010 r. Podkreśliło, że zasiłki celowe, a tym bardziej specjalne zasiłki celowe, uwzględniające sytuacje wyjątkowe, jako świadczenia nieobowiązkowe, mogą być przyznawane dopiero po zabezpieczeniu potrzeb o charakterze obligatoryjnym. W ocenie Kolegium organ I instancji okazuje J.K. dużo życzliwości i zrozumienia i udziela systematycznie daleko idącej pomocy, jednak pomoc ta musi mieścić się w granicach możliwości finansowych Ośrodka, bowiem organ ma ustawowy obowiązek tak rozdzielać posiadane środki, by nie odbywało się to rażąco kosztem innych równie potrzebujących podopiecznych.

Kolegium zauważyło także, że na żądanie z dnia [...], w związku

z decyzją z dnia [...] Nr [...] dotyczącą przyznania usług opiekuńczych, a następnie z dnia [...], przy pismach z dnia [...] MOPS przesłał stronie kserokopie całości dokumentów zebranych w sprawie.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez J.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniósł:

"1.SKO [...] zamiast przeprowadzić zgodnie z art. 136 kpa dodatkowe postępowanie dowodowe ograniczył się do stwierdzenia po raz kolejny iż "decyzja MOPS nie narusza prawa". Utrzymując wadliwą decyzję naruszył tym samym prawo (wyrok NSA z 04 maja 1982 r. sygn. I SA 95/82).

2. Uważam iż zostały naruszone moje prawa obywatelskie – art.7 do 10, 15, 77 Kpa, art. 2, 7, 15, 32, 38, 45, 47, 51, 67, 68 oraz art. 69 Konstytucji RP - poprzez nie uznanie mojego prawa do zapoznania się z całością materiału dowodowego - w tym wniosków pracownika socjalnego oraz planu pomocy zatwierdzonego przez Kierownika Rejonu przed wydaniem decyzji przez MOPS.

3. SKO nie uznało moich zarzutów podnoszonych w moich pismach. Pomimo uznania iż pomoc społeczna jest przyznawana uznaniowo, MOPS a następnie SKO naruszyły zasady praworządności, rzetelnej i sprawiedliwej procedury, prowadzenia procedury zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Nie wskazano dokładnej liczby środków i wysokości świadczeń przyznanych osobom w takiej samej sytuacji jak ja, z takimi chorobami i tak specyficzną sytuacją. Naruszenie tego miało wpływ na wynik sprawy i jest to kwalifikowana wada procesowa która stanowi podstawę wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie o wznowienie postępowania (wyrok NSA z dnia 26.01.1999r. sygn. akt III/SA 979/98 oraz z dnia 04.04.1997r. sygn. akt III/SA 1795/95).

4. SKO [...] ograniczyło się do mechanicznego przepisania iż ośrodek ma ograniczone środki pomimo iż zgodnie z orzecznictwem brak środków musi być szczegółowo uzasadniony, ponieważ nie tylko na mnie ciąży obowiązek dostarczenia dowodów ale także i na organach wydających decyzje. Naruszono przepisy postępowania, nie analizując sprawy, (kwestie pożyczki, mojego zadłużenia, dodatków mieszkaniowych, wydawania środków zgodnie z przeznaczeniem) pominięto tak istotny błąd jak wada w uzasadnieniu decyzji, uznano sprawę za dostatecznie wyjaśnioną a uzasadnienie decyzji MOPS I SKO [...] pozostało błędne, naruszające zasady równości stron oraz zasadę ochrony zaufania obywateli do prawidłowości działań organów administracji i sądów (zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, pełnego 85 - osobowego składu NSA) nikt nie powinien być narażony na uszczerbek ze względu na to iż działał w zaufaniu do decyzji i informacji organów państwa, uznając je z góry za prawidłowe - wyrok SN z 23.07.92r. III ARN 40/92).

5. Wyrok WSA Gdańsk z dnia 13 marca 2008 r. sygn. II SA/Gd 796/07 r., wyrok WSA Warszawa z dnia 06 października 2006 r. sygn. I SA/Wa 1236/06 oraz wyrok NSA

z dnia 10.04.2002 r. sygn. I SA 3098/01 - wskazują iż okoliczność dotycząca ograniczonych możliwości płatniczych organu pomocy społecznej powinna jednoznacznie wynikać z analizy poczynionej przez organ (wykazanie całkowitego braku środków lub niemoc przeznaczenia ich na dany cel) oraz z ustaleń czynionych przez niego w decyzji, samo stwierdzenie braku takich środków jest niewystarczające;

6. Wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. I OSK 777/05 wskazujący iż organ pomocy społecznej w sprawach uznania administracyjnego musi najpierw przyjąć zasadę pozytywnego załatwienia sprawy gdyż sprawy zasiłków specjalnych mają zupełnie wyjątkowy charakter gdyż odnoszą się do szczególnie uzasadnionych przypadków, odstąpienie od zasady pozytywnego załatwienia sprawy może nastąpić tylko wtedy gdy kolidowałoby to z interesem społecznym - WSA Wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.04.2004r. sygn. I SA 2731/03 - wskazujący iż przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego jest ukierunkowane na spełnienie konkretnej potrzeby ("celu") oraz że brak środków organu pomocy społecznej musi być należycie udokumentowany;

7. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.05.2005 r. sygn. I SA/Wa 448/04 – wskazujący iż uznanie administracyjne musi oparte w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Sprawozdanie

z działalności Ośrodka Pomocy społecznej w [...] za kolejne lata wskazują iż przy zmniejszeniu liczby podopiecznych wzrosły nakłady na pomoc społeczną. Są tam konkretne cele ilości środków, ilości osób z różnych grup objęte pomocą. Informacje te powinny być bezwzględnie zawarte w decyzji MOPS [...]."

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, które mogłyby stanowić podstawę uchylenia decyzji, zarówno gdy idzie

o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenę prawną w świetle mających zastosowanie przepisów.

Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), zasiłek celowy może być przyznany w celu zabezpieczenia niezbędnej potrzeby osobie, której dochód nie przekracza obowiązującego kryterium dochodowego. Kryterium dochodowe, ustalone w art.8 ust.1 pkt 1 ww. ustawy dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł, zaś dochód J.K., ustalony również zgodnie z art.8, wynosi [...] zł. Prawidłowo więc organ uznał, iż brak jest podstaw do przyznania J.K. zasiłku celowego.

Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej (art.40 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej). Zasiłek taki może być przyznany bez względu na wysokość dochodu, jednakże żadna z sytuacji wymienionych w art.40 ustawy nie dotyczy J.K..

W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, albo zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową ( art.40 ustawy o pomocy społecznej). Treść tego przepisu przesądza o wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być mianowicie przyznany w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Przez "szczególny" rozumie się "odznaczający się, charakteryzujący się czymś osobliwym, zwracający czyjąś uwagę, wyjątkowy" (słownik Języka polskiego PWN, pod redakcją Mieczysława Szymczaka, Warszawa 2002 r.).

Tak jak i w przypadku przyznawania zasiłku celowego w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej, tak i w tym szczególnym przypadku, decyzja wydawana przez organ pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem tej decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 Kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości finansowych organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków pieniężnych.

Organy orzekające w niniejszej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od których uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Wbrew stanowisku skarżącego nie można postawić im zarzutu naruszenia przepisów postępowania i dowolności orzekania (art. 7, 9, 10, 77, 81 Kpa) z powodu tego, że nie przyznały mu wnioskowanej pomocy.

Trudnej sytuacji materialnej skarżącego żaden z organów nie zanegował. Okoliczność ta, nie wystarcza jednak do przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie wszystkich potrzeb skarżącego na zasadach art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Sytuacja w jakiej znalazł się skarżący w sposób wyraźny nie odcina się od sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc społeczną. Nie ma ona cechy wyjątkowej, odznaczającej się. Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób

i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia warunkowana jest posiadanymi środkami pieniężnymi.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej, nawet tych, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art.8 ust.1 pkt 1, 2 3 ustawy o pomocy społecznej. Ośrodek w pierwszej kolejności zabezpiecza potrzeby obligatoryjne, podstawowe. Wypłacane świadczenia mają stanowić jedynie pomoc dla danej osoby w ponoszeniu niezbędnych ciężarów, nie zaś doprowadzić do całkowitego przejęcia ich ponoszenia przez system opieki społecznej, tak jak żąda tego skarżący.

Skarżący nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego, a w tym uzyskiwanych przez niego dochodów, a jedynie skupia się na uzasadnieniu decyzji, jego zdaniem, nie w pełni przedstawiającego wydatki ponoszone przez skarżącego (kwestie pożyczki, zadłużenia, dodatków mieszkaniowych, wydawania środków zgodnie

z przeznaczeniem) oraz posiadane środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną i ich szczegółowe rozdysponowanie.

Przedmiotem kontroli Sądu nie jest ocena całokształtu realizowanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]ie polityki w zakresie pomocy społecznej, ale kontrola legalności uznaniowego rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie. W tej zaś sprawie organy obu instancji w sposób istotny prawa nie naruszyły. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany i oceniony w sposób prawidłowy, a podjętym rozstrzygnięciom nie można zarzucić dowolności.

Uzasadnienia wydanych decyzji zostały sporządzone zgodnie z art.107 § 3 Kpa i odnoszą się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu nie zostały również naruszone powołane przez J.K. w skardze, przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący miał możliwość zapoznania się z zebranymi w sprawie dokumentami przed wydaniem zaskarżonej decyzji, poza wnioskami pracownika socjalnego. Wnioski te jednakże zostały w całości uwzględnione w wydanej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę oddalił.