Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2379/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 2, art. 37, art. 162 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 196
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity.
article: art. 18 ust. 1 pkt 3, art. 142 ust. 1, art. 20
journal: Dz.U. 1994 nr 27 poz 96
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi "K." S.A. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r.; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej "K." S.A. z siedzibą w S. kwotę 1 240 (jeden tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P. S.A. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka) od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej: Marszałek, organ I instancji) z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...]w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża [...] z uwagi na jej bezprzedmiotowości w części nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...]obręb [...] oraz [...]obręb [...], położonych w gminie [...], udzielonej skarżącej spółce decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. znak [...] , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] (dalej: uczestnik) w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196, dalej: p.g.g. z 2011 r.) wystąpił do Marszałka Województwa [...] o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego [...]gmina [...] z uwagi na jej bezprzedmiotowość w zakresie obejmującym uprawnienie do prowadzenia eksploatacji z nieruchomości gruntowych oznaczonych numerami geodezyjnymi: nr [...] oraz nr [...] ; alternatywnie w oparciu o art. 37 p.g.g. z 2011 r. o wszczęcie postępowania sanacyjnego oraz wydanie decyzji w przedmiocie zmiany koncesji polegającej na ograniczeniu obszaru górniczego poprzez pominięcie ww. nieruchomości. Do wniosku został załączony akt notarialny z dnia [...] października 2014 r. z którego wynika, że uczestnik postępowania nabył ww. nieruchomości od Agencji Nieruchomości Rolnych w [...].

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. na podstawie art. 9 i art. 10 k.p.a. organ I instancji poinformował spółkę i uczestnika o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża [...]w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...] oraz [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. dopuścił jako dowody w sprawie wydruki z ksiąg wieczystych dla nieruchomości oznaczonych ww. numerami geodezyjnymi. Skarżąca pismem z dnia [...] lutego 2015 r. została wezwana do przedstawienia tytułu prawnego do nieruchomości gruntowych wskazanych we wniosku uczestnika. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca domagała się odmowy stwierdzenia wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...] we wnioskowanym zakresie oraz wyjaśniła, że w chwili obecnej nie dysponuje tytułem prawnym do ww. nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 2011 r. Marszałek Województwa [...]stwierdził wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża [...]z powodu jej bezprzedmiotowości w części nieruchomości oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...] oraz [...], położonych w gminie [...].

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż zakup przez uczestnika nieruchomości w granicach ustanowionego w koncesji obszaru górniczego [...] oraz brak jego zgody na prowadzenie wydobycia kopaliny ze złoża w granicach ww. nieruchomości gruntowych przez spółkę powoduje, że wydobycie kopaliny z tej części udokumentowanego złoża jest niemożliwe.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji, alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego organowi I instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, tj.:

a)przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 6, art. 7, art. 16 § 1 oraz art. 80, art. 107 § 3 i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.;

b) prawa materialnego - art. 6 ust. 1 pkt 5 i pkt 9, art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 1 i art. 38 ust. pkt 2 p.g.g. z 2011 r.;

Spółka podniosła m.in., że na etapie ubiegania o koncesję na wydobycie kopalin wnioskodawca nie musi posiadać tytułu prawnego do wydobywania kopalin na nieruchomościach stanowiących własność osób trzecich, bowiem nie był to warunek sine qua non do uzyskania koncesji.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...].

W jej uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 2 pkt 2 p.g.g. z 2011 r., posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, na których zamierza się prowadzić wydobycie jest, wbrew stanowisku przywołanym w odwołaniu, warunkiem sine qua non uzyskania koncesji na wydobywanie kopalin. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 38 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 2011 r., Minister Środowiska przede wszystkim zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że dopuszczalne było stwierdzenie wygaśnięcia koncesji w części, bowiem jak ustalono, skarżąca nie legitymuje się prawem do działek o nr: [...] oraz [...], położonych w gminie [...], wchodzących w skład obszaru górniczego, wyznaczonego udzieloną skarżącej koncesją. Jednocześnie wywiódł, że przyjmuje się, iż brak władztwa nad nieruchomością gruntową położoną w obszarze górniczym może być uznany za trwałą i w praktyce nieusuwalną przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie działalności koncesyjnej, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż koncesja stała się bezprzedmiotowa. Na trwałość i w praktyce nieusuwalność przeszkody w niniejszym postępowaniu wskazywało oświadczenie uczestnika z dnia [...] maja 2015r., w którym kategorycznie zaprzeczył, iż zaistnieje możliwość nabycia przez skarżącą prawa do nieruchomości, którymi legitymuje się uczestnik.

Minister Środowiska zauważył też, iż skarżąca pomimo prowadzenia działalności koncesyjnej od wielu lat nie była w ogóle zainteresowana nabyciem jakichkolwiek praw do rzeczonych nieruchomości wchodzących w skład obszaru górniczego [...] Mając to na uwadze Minister Środowiska stanął na stanowisku, że niezasadne jest funkcjonowanie w obrocie prawnym koncesji nadającej uprawnienia, które de facto nie mogą być w praktyce wykonywane.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Środowiska, zarzucając:

a) naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. za art. 38 ust. 2 p.p.g. z 2011 r. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia z powodu bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] sierpnia 1992 r. w części dotyczących nieruchomości oznaczonych nr [...] oraz [...] położonych w gminie [...];

b) naruszenie art. 26 ust. 2 pkt 2 p.p.g. z 2011 r. poprzez przyjęcie przez organ II instancji, że posiadanie tytułu prawnego do ww. nieruchomości, jest warunkiem sine qua non uzyskania koncesji w tej części na wydobywanie kopalin, podczas gdy w stanie prawnym ubiegania się o koncesję posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości przez skarżącą nie było elementem koniecznym do uzyskania koncesji, a co za tym idzie błędne przyjęcie przez organ II instancji, że pomimo zmiany przepisów prawnych w przedmiotowym zakresie nastąpiło wygaśnięcie decyzji w części ze względu na jej bezprzedmiotowość;

c) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, przeczącej zasadzie praworządności;

d) naruszenie art. 42 ust. 1 p.p.g. z 2011 r. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z jego literalnego brzmienia wynika, że rozpoczęcie działalności objętej koncesją, co nastąpiło w przedmiotowej sprawie, uważa się za zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych, a co za tym idzie błędne uznanie przez Ministra Środowiska, że w części decyzja koncesyjna jest bezprzedmiotowa;

e) naruszenie art. 18 ust. 1 p.p.g. z 2011 r. poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że skarżąca nie może zrealizować w pełni swojego uprawnienia wynikającego z udzielonej koncesji, tzn. nie może wydobywać kopalin z dowolnych działek objętych obszarem górniczym wyznaczonym tą koncesją, gdyż do części działek nie przysługują jej żadne prawa rzeczowe czy obligacyjne, a uczestnik ma ograniczone prawo dysponowania swoją własnością ponieważ jego działka znajduje się w obszarze górniczym wyznaczonym koncesją, podczas gdy skarżącej przysługuje prawo w zakresie niezbędnym do wykonywania działalności regulowanej ustawą, skarżąca może żądać umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części przez czas oznaczony za wynagrodzeniem od właściciela działki, właściciel działki może natomiast żądać, aby skarżąca dokonała jej wykupu, zatem zarówno skarżąca jak i uczestnik może zrealizować dyspozycję zawartą w art. 18 p.p.g. z 2011 r.;

f) naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz podejmowanie nieobiektywnego, wybiórczego

i zupełnie dowolnego stosowania przepisów prawa i zasad prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, w szczególności nie wyjaśnienie zmian przepisów Prawa geologicznego i górniczego zachodzących od dnia [...] sierpnia 1992 r., jego przeanalizowanie przez organ II instancji spowodowałby uznanie, że nie zachodzą w przedmiotowej sprawie przesłanki do wygaszenia w części decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w sprawie niniejszej zaistniały podstawy do wygaszenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r., o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a w szczególności czy decyzja ta uzyskała przymiot bezprzedmiotowości.

Skarżąca argumentowała, że uzyskała koncesję na wydobywanie kruszywa maturalnego w dniu [...] grudnia 1992 r, następnie na skutek wprowadzenia ustawy

z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U nr 27, poz. 96) pozostały w mocy koncesje wydane na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów. Ww. ustawa w art. 18 ust. 1 pkt 3 wskazywała, że wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać: określenie prawa wnioskodawcy do terenu (przestrzeni), w ramach którego projektowana działalność ma być wykonywana, lub prawa o ustanowienie którego ubiega się wnioskodawca. W ówczesnym stanie prawnym ubiegającemu się

o koncesję nie zawsze musiało przysługiwać "prawo" do przestrzeni, w obrębie której miał on zamiar prowadzić koncesjonowaną działalność. Wymóg legitymowania się prawem do terenu, gdzie eksploatacja miała być wykonywana, nie był zatem obligatoryjny. Równoważną i wystarczającą przesłanką było samo wskazanie "prawa o ustanowienie którego ubiega się wnioskodawca". Mogły zatem – w ocenie skarżącej - istnieć przypadki, kiedy to przedsiębiorca nie był właścicielem nieruchomości gruntowych, w obrębie których miała być wykonywana koncesjonowana działalność (ani nie przysługiwały mu żadne inne prawa podmiotowe do takiej nieruchomości).

W odpowiedzi na skargę Minister wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji.

Uczestnik w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. zajmującym stanowisko co do skargi, także wnosił o jej oddalenie i przytoczył argumentacje prezentowaną w postepowaniu administracyjnym. Podtrzymał swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga spółki zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawnoprawną wydanych decyzji był art. 38 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 2011 r. Przepis ten stanowi, że koncesja wygasa, jeżeli stała się bezprzedmiotowa. Takiego stanu organy upatrywały w tym, że spółka nie legitymuje się prawem do działek: nr [...] oraz nr [...], położonych w gminie [...], wchodzących w skład obszaru górniczego objętego koncesją na wydobywanie kruszywa naturalnego, udzieloną skarżącej w 1992 r. Właścicielem wspomnianych działek stał się [...] na podstawie umowy sprzedaży zawartej ze Skarbem Państwa - Agencją Nieruchomości Rolnych w 2014 r. Nabywca złożył w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. oświadczenie, że nie wyraził zgody na prowadzenie przez spółkę jakichkolwiek robót na tym obszarze oraz nie przewiduje możliwości nabycia przez przedsiębiorcę prawa do tej nieruchomości. W tej sytuacji organy uznały, że wystąpił brak władztwa spółki nad sporną nieruchomością gruntową położoną w obszarze górniczym. Taki stan potraktowały jako trwałą i w praktyce nieusuwalną przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie działalności koncesyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że koncesja stała się bezprzedmiotowa.

Bezsporne w tej sprawie było, że poprzednik prawny skarżącej – P. w [...] otrzymało w 1992 r. koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża [...]. Wskutek wejścia w życie z dniem 2 września 1994 r. ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, dalej: p.g.g. z 1994 r.), w celu dostosowania do jej uregulowań wspomnianej koncesji, Wojewoda [...] w dniu [...] października 1995 r. wydał koncesję zmieniającą, w której utworzył dwa obszary górnicze [...]. Następnie wskutek przekształcenia prywatyzacyjnego powołanego przedsiębiorstwa w spółkę, Wojewoda [...] w dniu [...] grudnia 1997 r. wydał kolejną decyzję zmieniającą koncesję z [...] października 1995 r., w której jako podmiot uprawniony wskazał skarżącą, określił złoże, z którego można dokonywać wydobycia kopaliny – [...], wyznaczył długość trwania koncesji na okres 28 lat do 31 grudnia 2025 r., jak i zaznaczył, że koncesja nie narusza praw właścicieli nieruchomości gruntowych (pkt 6 decyzji). Zmiany te były skutkiem obowiązywania art. 142 ust. 1 p.g.g. z 1994 r., który stanowił, że pozostają w mocy koncesje wydane na podstawie przepisów, o których mowa w art. 158 pkt 1 i 3 oraz ust. 4 tego samego art., według którego organy koncesyjne, w terminie półtora roku od dnia wejścia w życie ustawy, miały dostosować do jej wymagań koncesje, o których mowa w ust. 1. W szczególności, jeżeli według dotychczasowych przepisów nie istniał obowiązek ustanowienia obszaru i terenu górniczego, właściwy organ koncesyjny niezwłocznie miał uzupełnić koncesję w tym zakresie, co też uczyniono. Następnie w dniu

1 stycznia 2012 r. weszła w życie p.g.g. z 2011 r. (art. 227 p.g.g. z 2011 r.). W myśl art. 205 ust. 1 p.g.g. z 2011 r. koncesje udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów stały się koncesjami w rozumieniu tej ustawy. Owszem, do koncesji tych należało stosować przepisy p.g.g. z 2011 r., ale nie oznaczało to konieczności dostosowania wcześniejszych decyzji do wymogów wyrażonych w p.g.g. z 2011 r., np. art. 26 ust. 2 pkt 2 (do wniosku o udzielenie koncesji dołącza się m.in. dowody istnienia prawa przysługującego wnioskodawcy do nieruchomości gruntowej, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopaliny metodą odkrywkową, lub dowód przyrzeczenia jego ustanowienia). Kwestia ta miała istotne znaczenie, albowiem w okresie, gdy była zmieniana omawiana koncesja z 1992 r. przepis art. 20 p.g.g. z 1994 r. nie stawiał wymogów co do przedstawienia dowodu istnienia prawa przysługującego wnioskodawcy do nieruchomości gruntowej, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopaliny metodą odkrywkową, lub dowód przyrzeczenia jego ustanowienia. Ten wymóg wprowadziła dopiero ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 110, poz. 1190). Jednakże w art. 5 ust. 1 tego ostatniego aktu stwierdzono, że decyzje, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów prawa geologicznego i górniczego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pozostają w mocy z zastrzeżeniem ust. 2 (który nie obejmował przypadku kontrolowanej decyzji).

Dlatego prawidłowe pozostaje stanowisko skarżącej, że nadana jej koncesja wywierała według p.g.g. z 2011 r. takie skutki, jak decyzja wydana na podstawie cytowanego aktu. Brak dowodów prawa przysługującego spółce do nieruchomości gruntowej nie dyskwalifikowało tej koncesji. W myśl art. 42 ust. 1 pkt 1 p.g.g. z 2011r. rozpoczęcie działalności objętej koncesją uważało się za zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Nie oznaczało to jedynie (jak chciał Minister i to dopiero w piśmie procesowym – odpowiedzi na skargę) negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, o czym mówi art. 156 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu projektu p.g.g. z 2011 r. wyjaśniono bowiem: "Projektowane rozwiązania zmierzają do znaczącego wzmocnienia prawnej pozycji przedsiębiorcy, bowiem pomimo istnienia przesłanek utraty mocy koncesja nadal pozostawałaby w obrocie prawnym, co jednak nie wykluczałoby ewentualnych roszczeń odszkodowawczych przysługujących tym, którzy w wyniku wadliwej decyzji doznali szkody. Może to wprawdzie oznaczać pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji (nawet podjętej z rażącym naruszeniem prawa), jednakże biorąc pod uwagę kapitałochłonność działalności regulowanej prawem geologicznym i górniczym, tego rodzaju ochrona przedsiębiorcy wydaje się koniecznością.".

Ponadto unormowanie art. 18 p.g.g. z 2011 r., w którym ustawodawca uregulował uprawnienie przedsiębiorcy do żądania umożliwienia mu korzystania z nieruchomości lub jej części, uzależnione od spełnienia przesłanki niezbędności nieruchomości do wykonywania działalności regulowanej ustawą (w ust. 1 zawarto: "Jeżeli cudza nieruchomość lub jej część jest niezbędna do wykonywania działalności regulowanej ustawą, przedsiębiorca może żądać umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części przez czas oznaczony, za wynagrodzeniem.; w ust. 2 - Korzystanie, o którym mowa w ust. 1, nie może obejmować prawa do pobierania pożytków z nieruchomości.; w ust. 3 - Jeżeli na skutek ograniczenia prawa nieruchomość lub jej część nie nadaje się do wykorzystania na dotychczasowe cele, właściciel (użytkownik wieczysty) może żądać, aby przedsiębiorca dokonał jej wykupu.) przeczy tezie, że z chwilą wykupu nieruchomości stanowiącej część obszaru górniczego nabywca może bez wyczerpania tego trybu lub innego o podobnych skutkach od razu uznawać, że nabycie spowodowało trwałą i nieusuwalną przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie działalności koncesyjnej, skutkującą uznaniem, że koncesja stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 2011 r.

Pry ocenie zakresu uprawnień właściciela nieruchomości, nie można także pomijać regulacji z k.c. W świetle art. 140 k.c. w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Przepisami ograniczającymi prawo własności mogą być zarówno przepisy prawa cywilnego, jak i innych działów prawa, w szczególności prawa administracyjnego, np. p.g.g. (por. T. A. Filipiak, Komentarz do art. 140 Kodeksu cywilnego, LEX,2012).

Natomiast akceptacja stanowiska uczestnika oznaczałaby, że prawo własności nie podlega ograniczeniom. Uwaga ta jest istotna, gdyż w myśl art. 10 ust. 3 p.g.g. z 2011 r. złoża kopalin, których dotyczyła omawiana koncesja są objęte prawem własności nieruchomości gruntowej.

Niezależnie od powyższego, jak podniesiono, według art. 38 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 2011 r. koncesja wygasa, jeżeli stała się bezprzedmiotowa. Zagadnienie bezprzedmiotowości decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnoprawnego, a więc z istnieniem jego przedmiotu, podmiotów oraz obowiązków i uprawnień stron. Bezprzedmiotowość wynika z "ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej "z powodu utraty bytu prawnego przez jego podmiot, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonywanie decyzji czy też zmiany w stanie prawnym, o ile powoduje on taki skutek (A. Matan, Komentarz do art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, 2010). W literaturze i orzecznictwie wskazuje się na aspekt teleologiczny bezprzedmiotowości decyzji: "bezprzedmiotowość decyzji oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu" (tamże). W niniejszej sprawie organy uznały, że wystąpiła bezprzedmiotowość jako trwała i nieusuwalna przeszkoda wskutek nabycia nieruchomości przez uczestnika niewyrażającego zgody na wydobycie kopaliny. Jednakże w świetle wyżej przedstawionych wywodów stanowisko takie było co najmniej przedwczesne. Organy nie podjęły próby zbadania czy rzeczywiście spółka została pozbawiona władztwa nad spornymi działkami, czy działki te, choć położone w obszarze górniczym nie były eksploatowane bądź nie miały waloru niezbędności w rozumieniu art. 18 p.g.g. z 2011 r. Stanowiło to naruszenie reguł z art. 7, 77, 80 k.p.a.

Wymaga przy tym zauważenia, że bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 p.g.g. z 2011 r. należy traktować jako odrębną i samoistną przesłankę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, bez potrzeby odwoływania się do art. 162 k.p.a.

(A. Matan, tamże).

Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. należało uchylić skarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.