Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 2211/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 3, art. 215 § 1, art. 227 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA: Tomasz Zborzyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 454/09 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 17 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Sygnatura akt II FSK 2211/09

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r.

Stan sprawy Sąd ten przestawił następująco:

Skarżący wniósł skargę na decyzję określającą wysokość jego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych na kwotę 653.074,10 zł, decyzję tę zaskarżając w całości, ale wartość przedmiotu zaskarżenia określając na kwotę 627.020 zł i uiszczając bez wezwania wpis od skargi w kwocie 6.271 zł. Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2009 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego dnia 14 lipca 2009 r., Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wpisu od skargi kwotą 260 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, informując, że wartość przedmiotu zaskarżenia ustalona przez Przewodniczącego Wydziału wynosi 653.074,10 zł. Pomimo upływu tego terminu skarżący brakującej części wpisu nie uiścił.

Uzasadniając odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia została przez skarżącego wyliczona błędnie (na co zwrócił uwagę organ podatkowy w odpowiedzi na skargę) i została ustalona przez Przewodniczącego Wydziału w prawidłowej wysokości. Ponieważ pełnomocnik skarżącego, pomimo wezwania, nie uiścił brakującej części wpisu od skargi, Sąd skargę tę odrzucił.

W wywiedzionej od powyższego postanowienia skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 3 w związku z art. 215 § 1 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi z uwagi na nieuiszczenie brakującego wpisu w sytuacji, gdy z treści skargi wynikało wprost, że uiszczony wpis odpowiada przedmiotowi zaskarżenia określonemu przez skarżącego, to jest wysokości kwestionowanego podatku.

W uzasadnieniu podniósł, że różnica pomiędzy wartością przedmiotu zaskarżenia przyjętą przez Sąd a wartością podaną w skardze wynika z faktu, że skarżący nie kwestionował dokonanej przez organy podatkowe korekty kosztów uzyskania przychodów w zakresie odpisów amortyzacyjnych i tym samym ich podwyższenia o kwotę 26.054,93 zł. Dlatego też korekta ta została pominięta przy wskazaniu wartości przedmiotu sporu i uiszczeniu wpisu. Ponadto, ponieważ przepisy P.p.s.a. regulujące wymogi formalne skargi nie wymagają wskazania, czy decyzja jest zaskarżona w całości, czy też w części, skarżący należycie określił wartość przedmiotu zaskarżenia. Skarżący zwrócił także uwagę, że sprawa dotycząca wysokości jego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku i również wtedy wartość przedmiotu zaskarżenia określono w kwocie niższej, niż zobowiązanie podatkowe określone w skarżonej decyzji, czego jednak Sąd nie zakwestionował.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że z treści skargi wynika, iż decyzję zaskarżono w całości, a w takim wypadku wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica pomiędzy podatkiem określonym decyzją a podatkiem wykazanym w deklaracji podatnika. Ponadto sposób wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez skarżącego, polegający na pomniejszeniu wartości określonej przez Sąd o kwotę stanowiącą wartość niekwestionowanej korekty kosztów uzyskania przychodów, jest nieprawidłowy, podobnie jak wyliczenie różnicy wynikającej z będącej istotą sporu kwalifikacji wydatków na zakup usług budowlanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 zd. pierwsze in principio), co oznacza, że związany jest jej podstawami i wnioskami. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeżeli strona wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który - jej zdaniem - został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu (por. B. Gruszczyński, w: B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer 2009, teza 2 do art. 183, s. 526).

Wobec postawienia w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku art. 58 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 215 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów tych nie naruszył. Art. 58 § 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie to może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny do treści tego przepisu zastosował się i odrzucił skargę postanowieniem, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym. Z kolei art. 215 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Przepisu tego Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszyć nie mógł, ponieważ nie jest adresatem normy z przepisu tego wypływającej.

Nie sposób także zgodzić się z zarzutem wadliwego odrzucenia skargi z uwagi na nieuiszczenie brakującej części wpisu w sytuacji, gdy uiszczony wpis odpowiadał przedmiotowi zaskarżenia prawidłowo określonemu przez skarżącego. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 28 stycznia 2008 r. (I FPS 7/07, ONSAwsa z 2008 r. Nr 2, poz. 24) w świetle przepisów art. 231 w związku z art. 215 i 216 P.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Co do zasady możliwe jest zatem określenie przez stronę inicjującą spór sądowoadministracyjny właściwych granic tego sporu przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, która może być mniejsza od należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem.

W rozpoznawanej sprawie skarżący skorzystał wprawdzie z tej możliwości i podał mniejszą wartość przedmiotu zaskarżenia, niż należność pieniężna określona zaskarżoną decyzją, jednocześnie wskazując jednak w petitum skargi, że decyzję zaskarża w całości i domaga się jej uchylenia, jak również uchylenia utrzymanej nią w mocy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, zakresu tego uchylenia nie precyzując, ale i nie ograniczając. To sformułowanie niewątpliwie przeczyło zasadności podania wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie niższej, niż zobowiązanie podatkowe określone w decyzji oraz - niezależnie od wskazanych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wątpliwości co do prawidłowości określenia tej części decyzji, do której skarżący miał zastrzeżenia - uprawniało Przewodniczącego Wydziału do określenia innej wartości przedmiotu zaskarżenia, niż podana w skardze oraz wydania zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu od skargi.

Jak stanowi art. 227 § 1 P.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zażalenie to przysługuje niezależnie od tego, czy strona kwestionuje jedynie wysokość opłaty lub wydatku, czy też podważa samą zasadę ich żądania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis 2010, teza 1 do art. 227, s. 534). Zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia brakującej części wpisu mogło więc być zaskarżone zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2008 r. (I FSK 1774/07) wypowiedział pogląd, że skoro zarządzenie takie zaskarżone nie zostało, zarzuty skargi kasacyjnej, wniesionej na postanowienie o odrzuceniu skargi, kwestionujące zasadność wezwania do uiszczenia wpisu, nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela i zauważa, że nie przeczy mu zastrzeżenie zawarte w art. 227 § 1 P.p.s.a. ("jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy"), ponieważ odnosi się ono do tych postanowień o kosztach sądowych, których zaskarżenie odrębnym zażaleniem w sytuacji, gdy strona składa środek odwoławczy co do istoty sprawy, prowadziłoby do dublowania środków odwoławczych. Natomiast zasadniczo odmienna jest sytuacja, gdy zagadnienie wysokości wpisu rozstrzygane jest wstępnym zarządzeniem przewodniczącego. Niezaskarżenie przez stronę takiego zarządzenia i doprowadzenie do jego uprawomocnienia się, a następnie podważanie konsekwencji niezastosowania się do jego treści w postaci odrzucenia skargi i wywodzenie na tej podstawie skargi kasacyjnej, nie odpowiada pojęciu "składania środka odwoławczego co do istoty sprawy" w rozumieniu art. 227 § 1 P.p.s.a. Istotą skargi kasacyjnej w tym wypadku jest bowiem badanie zasadności zastosowania art. 220 § 3 P.p.s.a., a więc badanie, czy został uiszczony należny wpis od skargi. Określenie, jaki wpis jest należny, odbywa się na wcześniejszym etapie postępowania, kiedy strona dla ochrony swych racji procesowych dysponuje innymi środkami prawnymi, pozwalającymi na kwestionowanie i wysokości, i zasady żądania opłat, toteż w tej sytuacji do wspomnianego dublowania środków zaskarżenia dojść nie może. Zaniechanie podważenia zasadności określenia wpisu od skargi na etapie wydania przez przewodniczącego stosownego zarządzenia powinno zatem prowadzić do skutku w postaci zamknięcia drogi do jego kwestionowania przez stronę na późniejszych etapach postępowania.

Powyższe rozważania prowadzą Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a.