Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 726/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego P. T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

P. T. wniósł skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na przeprowadzenie leczenia szpitalnego obejmującego chemioterapię przedoperacyjną, resekcje zmiany w płucu oraz chemioterapię pooperacyjną opartą na wysokich dawkach metotreksatu w [...].

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

U skarżącego P. T. w 1997 r. stwierdzono nowotwór kości prawego ramienia – mięsak kościopochodny. Poddany został wówczas intensywnej chemioterapii oraz resekcji guza kości z założeniem protezy. W 2007 r. u skarżącego wystąpił nawrót choroby nowotworowej. Wykonano wówczas lebektomię lewostronną dolną z częściową resekcją lewego przedsionka oraz poddano chorego ponownie chemioterapii. W styczniu 2009 r. lekarze prowadzący stwierdzili u skarżącego przerzuty w lewym płucu z naciekaniem opłucnej i przepony.

W dniu [...] stycznia 2009 r. do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, za pośrednictwem [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, skierowany został wniosek o wyrażenie zgody na poddanie skarżącego leczeniu poza granicami kraju, w placówce w USA. Wniosek dotyczył przeprowadzenia leczenia szpitalnego obejmującego chemioterapię przedoperacyjną, resekcję zmiany w płucu oraz chemioterapię pooperacyjną opartą na wysokich dawkach metotreksatu. We wniosku lekarze ze Szpitala Klinicznego [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] wskazali na wykorzystanie wszystkich możliwości leczenia chorego w kraju, gdyż w Polsce nie jest prowadzone leczenie wysokimi dawkami metotreksatu u dorosłych. Podkreślono ponadto, iż leczenie operacyjne u chorego w takim obrazie jest niemożliwe oraz, że wnioskowane leczenie jest postępowaniem ratującym życie.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zwrócił się o opinię m. in. do doc. dr hab. med. W. R. - konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii onkologicznej oraz prof. dr hab. med. M. K. - konsultanta krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej.

Prof. dr hab. med. M. K. - konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej, w opinii wydanej w dniu [...] stycznia 2009 r. wskazał, iż proponowane we wniosku leczenie może być zrealizowane na terenie kraju, gdyż leczenie z udziałem wysokich dawek metotreksatu może i powinno być stosowane w uzasadnionych sytuacjach klinicznych. Podkreślił też, że metoda ta nie należy do procedur nowych, ponieważ jest wykorzystywana w leczeniu chorych na nowotwory od kilkudziesięciu lat.

W odpowiedzi na kolejne zapytanie Prezesa NFZ odnośnie placówki, która mogłaby przeprowadzić takie leczenie w kraju, prof. dr hab. med. M. K. w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. wskazał, że chemioterapia z udziałem metotreksatu w wysokich dawkach jest obecnie prowadzona w Polsce przez ośrodki onkologii dziecięcej, zaznaczając jednocześnie, iż największe doświadczenie w skojarzonym leczeniu chorych na mięsaki kości posiada Klinika Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży [...] w [...] Poinformował ponadto, że możliwość przeprowadzenia leczenia P. T. została uzgodniona z prof. dr hab. med. W. W. – kierownikiem tej Kliniki, pod warunkiem uzyskania przez ww. Klinikę zgody Prezesa NFZ na leczenie dorosłej 29-letniej osoby w ośrodku pediatrycznym. Leczenie to miało obejmować także ewentualny zabieg chirurgiczny po chemioterapii.

W dniu 2 lutego 2009 r. A. T., pełnomocnik P. T., złożył w [...] Oddziale Wojewódzkim NFZ pisemne oświadczenie o cofnięciu wniosku z dnia 20 stycznia 2009 r. dotyczącego zgody na leczenie skarżącego w placówce w USA informując jednocześnie, że złożył nowy wniosek o zgodę na leczenie P. T. w Klinice [...] w [...]. Powodem wycofania pierwotnego wniosku była odmowa przyjęcia P. T. na leczenie przez placówkę amerykańską.

Nowy wniosek z dnia [...] lutego 2009 r. dotyczył leczenia chorego w tym samym zakresie z tym, że w placówce w [...], został też uszczegółowiony o podanie wysokości dawki metotreksatu.

Prezes NFZ w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. skierowanym do prof. dr hab. med. W. W. wystąpił o potwierdzenie możliwości leczenia P. T. w Klinice Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży [...] w [...] oraz o wskazanie terminu w jakim możliwe byłoby rozpoczęcie tego leczenia.

W piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. prof. dr hab. med. W. W. oraz M. W. - Zastępca Dyrektora ds. Klinicznych Instytutu [...] potwierdzili gotowość podjęcia leczenia P. T. w Klinice Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...] w terminie od dnia [...] lutego 2009 r.

Pełnomocnik skarżącego A.T. został poinformowany o treści tego pisma telefonicznie w dniu [...] lutego 2009 r. Ponadto w dniu [...] lutego 2009 r. skierowano do niego pisemną informację na ten temat.

W dniu [...] lutego 2009 r., po potwierdzeniu przez Klinikę [...] w [...] informacji odnośnie kosztów leczenia skarżącego, Prezes NFZ otrzymał przekazany przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2009 r. o wyrażenie zgody na leczenie w tej placówce.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867) oraz art. 104 § 1 k.p.a. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie wyraził zgody na przeprowadzenie leczenia szpitalnego obejmującego chemioterapię przedoperacyjną, resekcje zmiany w płucu oraz chemioterapię pooperacyjną opartą na wysokich dawkach metotreksatu u P. T. w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, iż ustalenie możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia P. T. w Klinice Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...], kierowanej przez prof. dr hab. med. W. W. - w terminie od dnia [...] lutego 2009 r., wskazuje na brak przesłanek powodujących konieczność przeprowadzenia wnioskowanego leczenia w ośrodku niemieckim wskazanym we wniosku. Wobec powyższego nie zachodzą przesłanki do wyrażenia zgody na przeprowadzenie wnioskowanego leczenia poza granicami kraju.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. T. zarzucił organowi naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez odmowę przeprowadzenia leczenia ratującego życie poza granicami kraju, pomimo, iż leczenia takiego nie przeprowadza się w Polsce, naruszenie art. 35 § 1 k.p.a. oraz § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu, poprzez niezachowanie wskazanych w tych przepisach terminów, a także naruszenie § 8 ust. 3 ww. rozporządzenia poprzez wydanie decyzji bez konsultacji z lekarzem prowadzącym - prof. W. D.

Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów załączonych do skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi, przedstawiając obszernie stan faktyczny sprawy, skarżący zarzucił organowi rażącą zwłokę w rozpoznawaniu sprawy podkreślając, że wniosek z [...] lutego 2009 r. był identycznej treści jak wcześniejszy wniosek z dnia [...] stycznia 2009 r., wskazywał jedynie inną placówkę medyczną. W wypełnionej przez niezależnych lekarzy specjalistów części II, III i IV wniosku wyraźnie natomiast wskazano, iż sprawa jest ekstremalnie pilna i leczenie powinno zostać podjęte natychmiast. Wskazano też, że wykorzystano już wszystkie możliwości leczenia w kraju, a w Polsce nie jest prowadzone leczenie wysokimi dawkami metotreksatu u dorosłych. Pomimo zaś, że władze kliniki w [...] natychmiast, bo [...] stycznia 2009 r. poinformowały o kosztach leczenia, [...] Oddział NFZ przekazał wniosek do Prezesa NFZ dopiero po 20 dniach tj. [...] lutego 2009 r. z uwagi na wątpliwości NFZ dotyczące kwestii formalnych tj. rozliczenia kosztów na podstawie formularza E 112. Wnioskodawca musiał więc ponieść negatywne konsekwencje tego, że pracownicy [...] Oddziału NFZ nie byli w stanie porozumieć się z zagraniczną placówką medyczną w kwestii zastosowania odpowiedniego formularza. Takie działanie stanowiło rażące naruszenie § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 grudnia 2007 r. oraz art. 26a ustawy. W ocenie skarżącego do rażącej opieszałości doszło także w toku uzyskiwania opinii krajowego konsultanta w dziedzinie chirurgii onkologicznej. Jego pełnomocnik - ojciec A. T. - dopiero w dniu [...] lutego 2009 r. otrzymał pismo Prezesa NFZ informujące o możliwości leczenia w kraju od [...] lutego 2009 r. Wcześniej pełnomocnik był natomiast informowany telefonicznie, że zgodnie z opinią krajowego konsultanta w dziedzinie onkologii klinicznej proponowane leczenie jest stosowane w Polsce jedynie u dzieci przez ośrodki onkologii dziecięcej oraz, że wyjątkowo, za uprzednią zgodą Prezesa NFZ, dorosły pacjent mógłby zostać przyjęty przez ośrodek pediatryczny.

W takiej sytuacji, z uwagi na pogarszający się stan zdrowia skarżącego, został on w dniu [...] lutego 2009 r. przewieziony do [...] i przyjęty do Kliniki [...]. W dniu [...] lutego 2009 r. wykonano w tej placówce badanie tomografem, które wykazało rozrost guzów aż o 30 % w czasie ostatnich trzech tygodni. Wykryto także kolejne guzy w śródpiersiu oraz w dolnej części podbrzusza. Zdecydowano w związku z tym o natychmiastowym podjęciu leczenia stosując chemioterapię wysokimi dawkami metrotreksatu. Skarżący do skargi załączył dokumentację medyczną z kliniki niemieckiej wskazując, iż wynika z niej, że w dniu [...] lutego 2009 r. znajdował się w stanie wymagającym natychmiastowego leczenia i nie było możliwe dalsze oczekiwanie na decyzję Prezesa NFZ. W tej sytuacji jego rodzina zmuszona była zapożyczyć się w różnych źródłach i wpłacić kwotę 116.730 euro stanowiących równowartość kosztów leczenia, gdyż placówka [...] uzależniła przeprowadzenie leczenia od uprzedniego wpłacenia tej kwoty. Według skarżącego władze NFZ w [...] zostały poinformowane o zaistniałej sytuacji. Jego pełnomocnik A.T. prosił też władze NFZ o skonsultowanie się przed podjęciem ostatecznej decyzji z prof. D., który świetnie znał przebieg jego choroby, w tym jej nagły rozwój przed i w trakcie pobytu w [...]. Pomimo tego Prezes NFZ nie skorzystał z przewidzianego z § 8 ust. 3 rozporządzenia trybu konsultacji i oparł swoją decyzję jedynie na abstrakcyjnej opinii krajowego konsultanta w dziedzinie onkologii klinicznej. Skarżący zarzucił, że opinia ta jest sprzeczna z opinią doc. dr hab. W. R. - krajowego konsultanta w dziedzinie chirurgii onkologicznej, który poparł jego wniosek o podjęcie leczenia za granicą.

Skarżący zarzucił ponadto, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne tj. art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Oparta jest bowiem na błędnym założeniu, że wnioskowane leczenie przeprowadza się w Polsce. Z opinii konsultanta krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej - prof. dr hab. med. M. K. wynika natomiast jednoznacznie, że chemioterapia z udziałem wysokich dawek metotreksatu stosowana jest w Polsce jedynie w leczeniu dzieci. Opinia ta potwierdza więc tezę zawartą we wniosku z [...] stycznia 2009 r., iż w Polsce nie jest prowadzone leczenie dorosłych wysokimi dawkami metotreksatu. Leczenie takie prowadzone jest jedynie przez ośrodki onkologii dziecięcej. Uprawnione jest więc twierdzenie, że wnioskowanego leczenia nie przeprowadza się w kraju. Całkowicie niezgodne z zasadami współżycia społecznego jest zatem proponowanie skarżącemu poddania się eksperymentalnemu leczeniu w ośrodku dziecięcym i to bez żadnej konsultacji z lekarzem prowadzącym. Skarżący zarzucił, iż władze Kliniki Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży w [...], nie znając historii jego choroby oraz jego aktualnych wyników i nie kontaktując się z lekarzem prowadzącym, złożyły propozycję leczenia go metodami skierowanymi do dzieci. W oparciu zaś o tę propozycję Prezes NFZ wydał decyzję o odmowie zgody na jego leczenie w [...]. Decyzja ta nie została jednak oparta na żadnych merytorycznych podstawach, ponadto została wydana w czasie, kiedy od dwóch tygodni trwało już w klinice niemieckiej postępowanie ratujące jego życie, z uwagi na znaczne pogorszenia stanu zdrowia, liczne przerzuty i rozpoznane nowe guzy. Zaskarżoną decyzję należy uznać w związku z tym za sprzeczną z obowiązującymi przepisami, wydaną z naruszeniem procedury określonej w rozporządzeniu wykonawczym oraz naruszającą słuszny interes wnioskodawcy. Według skarżącego, przy analizie jego wniosku Prezes NFZ powinien wziąć pod uwagę nie tylko abstrakcyjną możliwość prowadzenia leczenia w ośrodku dziecięcym, ale faktyczną możliwość uratowania jego życia.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie zgodził się z zarzutami skargi odnośnie przewlekłości postępowania oraz naruszenia terminów przewidzianych w rozporządzeniu wykonawczym. Podkreślił, iż w trakcie procedowania przedmiotowego wniosku zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik nie poinformowali ani [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, ani Centrali NFZ o znacznym pogorszeniu stanu zdrowia wnioskodawcy, jak również o podjęciu leczenia w [...]. Powyższe informacje zostały ujawnione przez skarżącego dopiero w skardze. Organ podkreślił, iż Prezes NFZ nie ma prawa podważania stwierdzeń oraz zapisów w opiniach wyrażonych przez lekarzy specjalistów. Za chybiony uznał też zarzut skarżącego, że do rażącej opieszałości doszło w toku uzyskiwania opinii krajowego konsultanta w dziedzinie chirurgii onkologicznej. Organ podniósł też, iż błędne są zawarte w skardze stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wniosek z dnia [...] stycznia 2009 r., bowiem wniosek ten został cofnięty przez pełnomocnika skarżącego w dniu [...] lutego 2009 r. Jednocześnie w dniu tym został złożony kolejny wniosek na podstawie, którego wszczęte zostało nowe postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. Decyzja ta została zaś wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, na podstawie wniosku z dnia [...] lutego 2009 r., w oparciu o kopię dokumentacji medycznej dołączonej do tego wniosku oraz na podstawie opinii specjalistów z zakresu medycyny. Organ podkreślił, że wydanie przedmiotowej decyzji zostało poprzedzone szczegółowym postępowaniem wyjaśniającym, w szczególności zaś zebraniem specjalistycznych opinii w sprawie, które pozwoliły na jednoznaczne ustalenie dotyczące możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia na terenie kraju. Wnioskowane leczenie tj. chemioterapia przedoperacyjna, resekcja zmiany w płucu oraz chemioterapia pooperacyjna oparta na wysokich dawkach metotreksatu mogło zostać zrealizowane w Klinice Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...] Leczenie pacjentów dorosłych w placówkach dziecięcych jest stosowane w uzasadnionych medycznie przypadkach i nie należy do wyjątków. Powyższe odbywa się na podstawie indywidualnych zgód wydawanych przez dyrektorów właściwych oddziałów wojewódzkich NFZ, po rozpatrzeniu wniosku świadczeniodawcy lub pacjenta - po uprzednim potwierdzeniu możliwości leczenia przez wybranego świadczeniodawcę. Wobec powyższego chybiony jest zarzut skarżącego, iż leczenie pacjentów dorosłych w ośrodkach pediatrycznych jest leczeniem eksperymentalnym. Ponadto organ podniósł, iż prof. dr hab. M. K. - konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej, w opinii z dnia [...] lutego 2009 r. wskazał Klinikę Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...] jako placówkę mającą największe w kraju doświadczenie w skojarzonym leczeniu chorych na mięsaki kości. Mając zatem na względzie zarówno gospodarność i celowość wydatkowania środków publicznych oraz fakt, że główną przesłanką wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju jest faktyczne stwierdzenie braku możliwości przeprowadzenia wskazanego we wniosku leczenia w kraju, wydanie innej niż negatywna decyzji, w przypadku gdy taka możliwość istniała, byłoby obarczone wadą niezgodności z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2009 r. przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów załączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga P. T. zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy.

Jak wynika z treści powyższego przepisu przesłankami wyrażenia zgody na przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, które muszą być spełnione łącznie, są: brak możliwości przeprowadzenia takiego leczenia lub badań w kraju oraz niezbędność udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, iż przeprowadzenie u skarżącego P. T. leczenia szpitalnego obejmującego chemioterapię przedoperacyjną, resekcję zmiany w płucu oraz chemioterapię pooperacyjną opartą na wysokich dawkach metotreksatu było niezbędne w celu ratowania jego życia.

Kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy przeprowadzenia takiego leczenia było faktycznie możliwe w kraju, a w związku z tym, czy nie została spełniona przesłanka ustawowa do wyrażenia zgody na przeprowadzenie tego leczenia poza granicami kraju.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że chemioterapia z udziałem wysokich dawek metotreksatu stosowana jest w Polsce jedynie w leczeniu dzieci, nie stosuje się jej natomiast w leczeniu dorosłych. Prof. dr hab. med. M. K. - konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej – w swojej opinii stwierdził jednak, że istnieje możliwość przeprowadzenia takiego leczenia w kraju w ośrodku onkologii dziecięcej wskazując Klinikę Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w W., jako placówkę, w której możliwe byłoby przeprowadzenia leczenia P. T., pod warunkiem uzyskania przez ww. Klinikę zgody Prezesa NFZ na leczenie dorosłej osoby, jaką jest skarżący, w ośrodku pediatrycznym. Leczenie to miało obejmować także ewentualny zabieg chirurgiczny po chemioterapii. Prof. dr hab. med. W. W. kierownik Kliniki Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...] potwierdził gotowość przeprowadzenia leczenia P. T. w tej placówce w oparciu o informacje uzyskane od konsultanta krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej, jednak bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek badań lub konsultacji, w celu dokładnego zaznajomienia się ze stanem zdrowia tego pacjenta.

Prezes NFZ opierając się zaś na powyższych ustaleniach, że istnieje możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia u P. T. w Klinice Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...] nie wyraził zgody na przeprowadzenie tego leczenia w ośrodku niemieckim.

W ocenie Sądu powyższa decyzja odmawiająca skarżącemu wydania zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na prawidłowość wydanego przez organ rozstrzygnięcia.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno więc poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Prezesa NFZ nie odpowiada powyższym wymogom.

Wniosek o wyrażenie zgody na przeprowadzenie u P. T. leczenia poza granicami kraju dotyczył przeprowadzenia leczenia szpitalnego obejmującego chemioterapię przedoperacyjną, zabieg operacyjny oraz chemioterapię pooperacyjną opartą na wysokich dawkach metotreksatu.

Jest okolicznością niesporną w sprawie, że w żadnej z placówek onkologicznych w Polsce zajmujących się leczeniem osób dorosłych nie stosuje się chemioterapii z udziałem wysokich dawek metotreksatu. Klinika Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...], która podjęła się leczenia P. T. jest natomiast placówką pediatryczną specjalizującą się w leczeniu dzieci, nie zajmującą się na co dzień leczeniem osób dorosłych. Obowiązkiem organu, przed wydaniem decyzji odmawiającej skarżącemu zgody na leczenie poza granicami kraju, było więc ustalenie, czy przeprowadzenie wnioskowanego leczenia u skarżącego jest faktycznie możliwe we wskazanej placówce pediatrycznej w kraju.

W ocenie Sądu, w tym celu niezbędne było uprzednie dokładne zapoznanie się przez tę placówkę z aktualnym stanem zdrowia pacjenta, żeby mogła ona potwierdzić, czy jest w stanie podjąć się jego leczenia.

Z dokumentacji medycznej załączonej do skargi, sporządzonej w klinice niemieckiej wynika, że badanie tomograficzne przeprowadzone u skarżącego w dniu [...] lutego 2009 r. wykazało rozrost guzów o 30 %, a także kolejne guzy w śródpiersiu oraz w dolnej części podbrzusza.

Kierownik Kliniki Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu [...] w [...] podejmując się leczenia P. T. nie był świadomy tego stanu zdrowia pacjenta, bazował bowiem na informacjach przekazanych przez konsultanta krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej prof. dr hab. med. M. K., który nie posiadał aktualnej wiedzy w tym zakresie. Nie wiadomo więc, czy w tym stanie rozwoju choroby jaki nastąpił u skarżącego na przełomie stycznia i lutego 2009 r. placówka ta faktycznie była w stanie podjąć się jego leczenia. Problem sprowadza się więc do tego, czy przeprowadzenie wnioskowanego leczenia u skarżącego we wskazanej placówce pediatrycznej w Polsce było faktycznie, a nie tylko teoretycznie możliwe.

Niewyjaśnienie powyższej okoliczności, mającej istotne znaczenie w niniejszej sprawie, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Uchybienia formalne poczynione przez organ w toku postępowania uniemożliwiły tym samym Sądowi wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.