Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 167/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2, art. 24a
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Par. 12, par. 35, par. 36, par. 44, par. 54
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Pismem z 13 grudnia 2017 r. A. J. – dalej skarżący, zwrócił się z wnioskiem o dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych w związku z ujawnieniem ewidentnie błędnych informacji co do przebiegu granicy działki nr [...] (przed podziałem).

Starosta decyzją z [...] 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) – dalej k.p.a., art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 1d, art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 z późń. zm.) – dalej u.p.g.i.k., oraz § 10 ust. 1, § 35-39, § 45, § 54, § 60 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 z późn. zm.), odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla obrębu Z, jednostka ewidencyjna gmina T polegającej na zmianie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] i [...], powstałych z podziału działki nr [...].

W odwołaniu A. J. wskazał, że decyzja jest dla niego niekorzystna a ponadto niezgodna ze stanem faktycznym. Skarżący wniósł o sprostowanie z urzędu błędnych informacji w zakresie przebiegu granic ww. działek.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 14 grudnia 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 u.p.g.i.k., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał w pierwszej kolejności na stosowne przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione ustalenia:

W operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Z, jednostka ewidencyjna T Gmina ujawnione są: działka nr [...] objęta księgą wieczystą nr [...] jako własność A. J., działka nr [...] objęta księgą wieczystą nr [...] jako współwłasność A. J. i M. J. Stan ewidencyjny jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w ww. księdze wieczystej. Operat nowej ewidencji gruntów i budynków dla wsi Z gmina T założono w 1976 roku na podstawie przepisów prawnych normujących te czynności, tj. dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z dnia 15 lutego 1955 r. Nr 6, poz. 32) oraz Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 11, poz. 98). W wyniku powyższego dotychczasowa ewidencja z częścią kartograficzną w skali 1:2880, w całości została zastąpiona nową ewidencją gruntów i budynków z częścią kartograficzną wykazaną na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000, powstałą na kanwie mapy zasadniczej. Mapę zasadniczą utworzono na podstawie materiałów aerofotogrametrycznych, poprzez uczytelnienie przetworzonych zdjęć lotniczych. W tej technologii opracowania nowej mapy, granice działek wraz z trwałymi szczegółami terenowymi jak: ogrodzenia, budynki, studnie, słupy trakcji energetycznej i telekomunikacyjnej itp. stanowiły już treść mapy opracowanej na zdjęciu przetworzonym do skali 1:2000. Tylko niewidoczne na zdjęciu fragmenty granic działek (np. budowlanych zadrzewionych, sadów itp.) były dodatkowo mierzone na gruncie, a przebieg ich wskazywali zainteresowani. Operat techniczny mapy zasadniczej i ewidencyjnej przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 23 lutego 1976 r. pod numerem [...]. Z ww. operatu wynika, że właścicieli i władających gruntami położonymi we wsi Z zapoznano z przebiegiem granic, wykładając nową mapę ewidencyjną do publicznego wglądu. Sporządzono również "Protokół ustalenia stanu władania", a w jego pozycji nr 150 wykazano działki nr [...] i [...], jako pozostające we władaniu J. J. i jej męża W. Operat techniczny z kompleksowej synchronizacji parcel katastralnych i działek ewidencyjnych wsi Z przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 29 lipca 1983 r. pod numerem [...], dowodzi, że dokonano porównania stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym ujawnionym wówczas w księgach wieczystych. Oznacza to, że porównano przebieg granic działek ewidencyjnych z przebiegiem dawnych parcel gruntowych i budowlanych. W wyniku tego porównania: parcelom gruntowym l. kat. [...], [...] i [...] objętym Kw nr [...] przyporządkowano działkę nr [...] o pow. 1,31 ha (pozycja nr [...] w wykazie synchronizacyjnym - karty nr 17-18 akt).

Ponadto ustalono, że w 1990 roku działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...], co potwierdza "Mapa uzupełniająca" zawierająca wykaz zmian z operatu nr [...] (karta nr 26 akt sprawy).

Odnosząc się do przebiegu granic działki nr [...] (przed podziałem), organ wskazał, że został on wykazany na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000, powstałej w wyniku założenia nowej ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o mapę zasadniczą, na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, że dla obrębu Z została przeprowadzona w 2015 roku modernizacja ewidencji gruntów i budynków, informację o której Starosta ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 24 lutego 2016 r. poz. 1315. Celem tej modernizacji była konwersja mapy ewidencyjnej prowadzonej w postaci nieelektronicznej do postaci elektronicznej, z kolei numeryczny opis granic działek ewidencyjnych został wykazany na podstawie istniejących materiałów państwowego zasobu. WINGiK podzielił stanowisko Starosty, że przebieg granic przedmiotowych działek nie uległ zmianie w wyniku modernizacji, jest zgodny z analogową mapą ewidencyjną obowiązującą przed modernizacją. Potwierdziło to bowiem porównanie map ewidencyjnych sprzed i po modernizacji.

Organ II instancji podkreślił, że można żądać wprowadzenia zmian wyłącznie odnośnie działek obecnie ujawnionych w operacie ewidencyjnym. Aktualizacji podlegają bowiem, zgodnie przepisem art. 24 ust. 2a ustawy, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dokumentami stanowiącymi podstawę do wprowadzenia zmian, w przypadku danych przedmiotowych będzie operat techniczny, określający dane ewidencyjne (§ 36), przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniający wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych (§ 85 ust. 2). Z treści żądań wskazanych w pismach skarżącego, w tym we wniosku z 13 grudnia 2017 r., wynika, że żądaniem skarżącego nie było wprowadzenie zmian na podstawie nowych dokumentów (których nie przedłożył), lecz korekta błędnie - w jego ocenie - dokonanych wpisów w przeszłości. Wobec powyższego organ I instancji, w celu zajęcia stanowiska wobec zgłoszonego żądania, mając na uwadze przepis art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) ustawy stanowiący, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji, dokonał analizy wpisów dokonanych w operacie ewidencyjnym odnośnie przedmiotowych działek. Zdaniem organu II instancji, Starosta w sposób wyczerpujący wykazał w decyzji, że istniejące wpisy w ewidencji, kwestionowane przez skarżącego, dokonane zostały prawidłowo, bowiem obecnie wykazany przebieg granic jest zgodny z ich przebiegiem wykazanym podczas założenia ewidencji gruntów i budynków w 1976 r., co oznacza, że jest zgodny z dokumentacją posiadaną przez Starostę. Zatem nie zaszły okoliczności do zlecenia z urzędu sporządzenia dokumentacji geodezyjnej. Stosownie bowiem do treści § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu wyeliminowania danych błędnych lub zastąpienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym danymi prawidłowymi. Inspektor wskazał, że skarżący na poparcie swojego żądania przedłożył plan sytuacyjny z 1952 roku zniesienia parcel, a z adnotacji umieszczonej na powyższym planie wynika, że pochodzi on z księgi wieczystej nr [...]. W ocenie organu, powyższa mapa nie znajduje potwierdzenia w materiałach zasobu. Jak wyjaśnił, dokonano jej porównania z kopią archiwalnej mapy katastralnej w skali 1:2880 (matryca i pierworys) i nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy lub w jakim obszarze działka skarżącego stykała się bezpośrednio z działką drogową, bowiem po porównaniu tych map, granica od strony północnej (parceli [...]) różni się na każdej z tych map.

WINGiK podkreślił, że mapa katastralna w skali 1:2880 powstała około 150 lat temu i w przeciągu tego okresu czasu niewątpliwie nastąpiły zmiany stanu faktycznego na gruncie związane z jego użytkowaniem. Ponadto mapa katastralna w przeciągu tak długiego okresu czasu uległa różnym deformacjom. Nadto wskazał, zwracając uwagę na sposób założenia ewidencji gruntów i budynków, że mapa ewidencji gruntów w skali 1: 2000 powstała na kanwie mapy zasadniczej. Wówczas, tj. w roku 1974 protokół ustalenia stanu władania został podpisany przez władającą gruntami (działką nr [...] i [...] - pozycja 150 protokołu) J. J. (matkę wnioskodawcy).

Organ II instancji wyjaśnił, że A. J. wielokrotnie zwracał się do Starosty z zarzutami źle wykonanej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000. Jednakże jak podkreślił, ani on, ani Starosta nie odnoszą się do zasadności twierdzeń skarżącego o błędach popełnianych w przeszłości. Organy ewidencyjne nie posiadają bowiem samodzielnych kompetencji do negowania aktualnych wpisów w operacie ewidencyjnym odnośnie przebiegu granic działek, jeżeli skarżący nie przedstawi dokumentów, które zgodnie z przepisami będą mogły stanowić podstawę do naniesienia zmian. Stan ewidencyjny jest bowiem zgodny z dokumentacją państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Poza tym strona nie może oczekiwać, że organ administracji publicznej, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów. Tymczasem A. J. żąda od organów ewidencyjnych zmiany przebiegu granicy działki nr [...] i [...], nie przedkładając ani nie wskazując operatu technicznego, sporządzonego zgodnie z § 85 ust. 2 rozporządzenia, zawierającego dane umożliwiające dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wniesionym żądaniem, mimo że przepis § 86 ust. 2 rozporządzenia wskazuje, że "Modyfikacja danych ewidencyjnych mająca na celu doprowadzenie tych danych do zgodności z wymaganiami rozporządzenia i obowiązującymi standardami technicznymi może nastąpić na wniosek i koszt zainteresowanych ".

Na poparcie przedstawionego stanowiska organ odwoławczy przytoczył stanowisko sądów administracyjnych, że nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Z urzędu w trybie aktualizacji mogą być jedynie prostowane oczywiste omyłki, czy błędy pisarskie operatu, tj. likwidowane nieistotne jego wady, przy czym zmiana granic i powierzchni działki nie dotyczy spraw nieistotnych i nie może być objęta sprostowaniem.

Ponadto odnosząc się do zarzutów odwołującego, że organ zbagatelizował dokumenty o znaczeniu historycznym, WINGiK podkreślił, że dokumenty archiwalne nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do aktualizacji operatu ewidencyjnego, ani w zakresie podmiotowym, ani w zakresie przedmiotowym. Pojęcie aktualizacji oraz techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte na drodze cywilnej. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany (sporządzony) dokument mogący być zgodnie z przepisami taką podstawą. Waloru takiego nie ma dawny operat katastralny czy zapisy w dawnych księgach, ponieważ po tej dacie dokonywano kolejnych zmian danych ewidencyjnych w stosunku do działek wnioskodawcy. Dokumentacja archiwalna (katastralna) straciła zatem walor aktualności, a skoro ewidencja gruntów i budynków ma odzwierciedlać stan aktualny, to zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane w zakresie przedmiotowym - na podstawie dokumentów wymienionych w § 36 rozporządzenia, wydanych (sporządzonych) po ostatnim wpisie w ewidencji. Oznacza to, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone (zarejestrowane) w ewidencji. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem samodzielnie tego stanu kształtować. Taki obowiązek po stronie organu ewidencyjnego wynika wprost z treści § 44 rozporządzenia. W przypadku gdy strona żąda od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych zobowiązana jest złożyć stosowny wniosek poparty aktualnymi dokumentami. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych jeżeli postępowanie zostało wszczęte na wniosek, to wnioskujący był obowiązany dostarczyć stosowną dokumentację geodezyjną oraz inną niezbędną do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 54 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, organ odwoławczy podkreślił, że weryfikacja jest zadaniem starosty, które nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie wskazanym wnioskiem. Wykracza zatem poza zakres przedmiotowej sprawy. Na marginesie zaznaczono, że w obrębie Z w roku 2015 przeprowadzona była modernizacja ewidencji gruntów i budynków więc dane zawarte w operacie ewidencyjnym winny być aktualne.

Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego uwag do przebiegu granicy przedmiotowych działek ewidencyjnych w stosunku do stanu użytkowania na gruncie, organ wskazał, że podstawą zmian w operacie ewidencyjnym nie może być odmienna ocena stanu faktycznego na gruncie, a jedynie przewidziana prawem dokumentacja.

Reasumując, organ stwierdził, że to na wnioskującym ciąży obowiązek uzasadnienia swojego żądania, co może oznaczać przedłożenie dokumentów przewidzianych w przepisach prawa, umożliwiających dokonanie zmiany danych ewidencyjnych. Ponadto, po zapoznaniu się z aktami sprawy uznał on, że dane przedmiotowe wykazane są w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek objętych niniejszym postępowaniem w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich ujawniania.

Jak wyjaśnił Inspektor, z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów i budynków spełnia jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków, a organy prowadzące ewidencję nie mogą samodzielnie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie mogą wprowadzić w ewidencji gruntów zmian w oparciu o własne ustalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie A. J. zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego polegającego na zbadaniu dokumentów, w tym dokumentów archiwalnych a także nie przeprowadzono oględzin obiektu, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,

- § 54 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na jego pominięciu podczas wydawania przedmiotowej decyzji.

Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzeniu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2019 r. skarżący wniósł o:

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dołączonych dokumentów, wskazując, że są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a ich rozpoznanie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie,

- uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,

- zobowiązanie organu do dostarczenia dowodu z dokumentu w postaci prawomocnych decyzji administracyjnych z 1990 i 1991 r. o podziale działki nr [...],

- zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Skarżący wskazał na naruszenie:

- § 35 i § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego błędne zastosowanie i w następstwie czego zaniechanie analizy wszystkich materiałów i informacji zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, zaniechanie przeprowadzenia terenowych pomiarów geodezyjnych; pominięcie danych zawartych w dokumentach udostępnionych przez skarżącego; pominięcie danych zawartych w dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; oraz zaniechanie przeprowadzenia oględzin,

- § 44 § 2, 45 § 1, 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez pominięcie faktu, że z zasady aktualności jako podstawowej zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, wynika obowiązek organów utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zarzucono dodatkowo zaniechanie usunięcia błędnych danych i wpisaniu nowych pomimo dostrzeżenia różnicy w dostępnej organowi dokumentacji,

- § 54 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niezastosowanie i w następstwie czego nieuwzględnienie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie,

- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez wybiórczą analizę materiału dowodowego dostępnego organowi oraz zaniechanie analizy wszystkich materiałów i informacji zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, zaniechanie terenowych pomiarów geodezyjnych; pominięcie danych zawartych w dokumentach udostępnionych przez skarżącego; pominięcie danych zawartych w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej oraz zaniechanie przeprowadzenia oględzin.

Na rozprawie uczestnik postepowania M. J. poparła skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Skarga nie jest zasadna.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd nie znalazł podstaw do ich uchylenia. Zdaniem Sądu, wykładnia zastosowanych przez organy administracji publicznej przepisów prawnych, szczegółowo i wyczerpująco omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i uzasadnieniu organu I instancji, jest prawidłowa. Brak też podstaw do zakwestionowania ustalonego stanu faktycznego sprawy. Organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego i prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącego o aktualizację danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji natomiast rozpoznał ponownie sprawę oraz wyczerpująco i jasno odniósł się również do zarzutów odwołania.

Organy wyjaśniły, że podstawowym obowiązkiem starosty w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. (§ 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem).

Organ I instancji wyjaśnił prawidłowo, bardzo szczegółowo i jasno, dlaczego nie mógł dokonać żądanej przez skarżącego aktualizacji danych zarówno z urzędu, jak i na wniosek skarżącego.

Wskazano, że szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje obecnie ww. rozporządzenie. Rozporządzenie to posługuje się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego, która następuje z urzędu lub na wniosek, poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych – niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, z których wynikają przedmiotowe zmiany (§ 45 ust. 1, § 47 ust. 1). Dokumenty, które mogą być podstawą zmienionego wpisu określa § 12 ust. 1. Są to m.in. akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, prawomocne orzeczenia sądowe, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjne i kartograficzne. Procedura aktualizacji ma zatem charakter rejestrowy. Wprowadzane w jej trakcie zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Jest to zatem procedura sformalizowana w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (vide np. wyrok NSA z 07.05.2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313, wyrok WSA w Białymstoku z 08.12.2009 r., II SA/Bk 450/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze sformalizowany charakter procedury aktualizacji danych ewidencyjnych przyjąć należy, że obejmuje ona dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek (por. np. wyrok NSA z 07.05.2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313).

Przedstawione rozumienie pojęcia aktualizacji oraz ww. techniczno- deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków, która jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach - wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.

Przedmiotem zgłoszonego w niniejszej sprawie żądania zmiany w ewidencji gruntów było przywrócenie w operacie ewidencyjnym wpisu dotyczącego granic działek wskazującego, iż nieruchomość skarżącego składająca się z działek nr [...] i [...] we wsi Z ma dostęp do drogi publicznej. Skarżący domagał się aktualizacji wpisu w ewidencji poprzez skorygowanie istniejącego, wg skarżącego, błędu pisarskiego (kreślarskiego) dotyczącego przebiegu granic wskazanych działek, wskutek którego doszło, wg skarżącego, do pomniejszenia powierzchni jego nieruchomości, a także utraty jej dostępu do drogi publicznej.

Z akt sprawy wynika, że wszczęcie postępowania w tej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia 13 grudnia 2017 r. (k.1-9 a.a.), który następnie był wielokrotnie uzupełniany i precyzowany (vide: k.31, 39, 47, 54, 98, 104-105, 106 a.a.). Wg skarżącego błędny wpis dotyczący ww. danych został popełniony w latach 90-tych (k.106 a.a. i oświadczenie na rozprawie).

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, w pierwszej kolejności, że organy administracji publicznej, w tym, organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 kpa). Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 poz. 2101) ewidencję gruntów i budynków stanowi zbiór informacji, cechujący się tym, że jest systematycznie aktualizowany. Rozporządzenie w § 44 pkt 2 nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z przepisem § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

§ 45 ust. 2 stanowi, że przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio, a ust. 3 - przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio.

Aktualizacja operatu następuje zatem przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1), przy czym w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu odpowiednio stosuje się przepisy § 35 i 36.

WW. regulacja oznacza, że samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania – na żądanie starosty – stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian prowadzi do odmowy ich dokonania. Nie budzi wątpliwości, że skarżący domagając się aktualizacji nie przedłożył żadnej nowej, tj. powstałej po dokonaniu ostatniego wpisu, dokumentacji geodezyjno-kartograficznej niezbędnej do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Skarżący powołując się na plan sytuacyjny z 1952 r., mapę katastralną i dokumenty z lat 70-tych ub. wieku dotyczące pozwolenia na budowę uznał, że aktualizacja winna polegać na skorygowaniu błędnego wpisu, z urzędu.

Organy wyjaśnił wyczerpująco, jakie dokumenty mogą być podstawą wpisu i dlaczego nie mogły dokonać aktualizacji danych poprzez zmianę granic działek nr [...] i [...] na podstawie wskazanego przez skarżącego dokumentu z 1952 r. - po pierwsze dlatego, że nie jest to dokument "aktualny", gdyż zawiera nieobowiązujące już oznaczenie działek (wówczas parcel budowlanych), po drugie – istnieją inne, późniejsze dokumenty, na podstawie których założono ewidencję i dokonano wpisów dotyczących ww. działek. Ponadto wskazały (i wykazały), że dane ujawnione w ewidencji odpowiadają stanowi prawnemu ujawnionemu w księgach wieczystych.

Po raz kolejny należy podkreślić, że starosta ma obowiązek prowadzić ewidencję gruntów i budynków zgodnie z zasadą aktualności, tj. zgodności z dostępnymi, aktualnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Organ ewidencyjny nie może zatem "cofnąć się" do wybranych przez stronę wcześniejszych dokumentów, z pominięciem nowych dokumentów powstałych w związku z założeniem ewidencji oraz jej prowadzeniem. Podstawy prawne i wynikające z nich zasady i tryb prowadzenia ewidencji, czy rozpatrywania wniosków o aktualizacje danych w ewidencji gruntów i budynków zostały przytoczone i wyjaśniane skarżącemu w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wszystkie te rozważania koncentrują się na stwierdzeniu, że organ ewidencyjny nie może, tj. nie ma prawa ustalać (na podstawie analizy kiedyś otrzymanych dokumentów) treści danych podlegających wpisaniu do ewidencji. Jego zadaniem jest jedynie rejestracja (po prostu - przepisanie) danych na podstawie dokumentów wytworzonych przez inne podmioty. Wynika to wprost z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i rozporządzenia wykonawczego do niej.

W przedmiotowej sprawie niewątpliwe jest, że skarżący nie przedłożył organowi ewidencyjnemu żadnego dokumentu, który stanowiłby, zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia podstawę żądanego wpisu. Nie stanowią ich bowiem, zgodnie z przepisami rozporządzenia nieobowiązujące mapy katastralne, w tym mapa sytuacyjna z 1952 r., której kopię przedłożył skarżący oraz mapa z projektem zagospodarowania terenu działki (parceli nr [...]) z dnia 23.10.1974 r. Skarżący, kwestionując zapisy ewidencji w zakresie granic dawnej działki nr [...], obecnie o nr [...] i [...], nie może skutecznie żądać od organów ponownej oceny dokumentów archiwalnych i na jej podstawie - zmiany zapisu w ewidencji co do przebiegu granic tych działek, w taki sposób aby odnotowany został istniejący (wg skarżącego) faktycznie dostęp ww. działek ewidencyjnych do drogi publicznej ponieważ dokonanie żądanego wpisu na podstawie nieaktualnych (wcześniejszych, a do tego - archiwalnych) dokumentów nie jest możliwe na podstawie obowiązujących przepisów. Na podstawie powołanego § 12 ust. 1 rozporządzenia nie można żądać wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów powołując się na stare historyczne dokumenty.

Jak wielokrotnie wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyroku NSA z dnia 26 października 2016 r. I OSK 2901/14 aktualizacji danych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów ilustrujących stan odmienny od stanu już uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów. Podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi zatem najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Waloru takiego dokumentu nie mają dokumenty powoływane przez skarżącego albowiem ewidencja gruntów dla Z została założona w 1976 roku, a dokumenty wskazane przez skarżącego są dokumentami sprzed tego roku. Stąd też należy jeszcze raz podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem, który ma odzwierciedlać stan aktualny, dlatego też zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane na podstawie dokumentów, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia, ale wydanych po ostatnim wpisie w ewidencji, a to oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji. Dokumenty określające poprzedni stan działek nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami wprowadzonymi do ewidencji - aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Stąd też zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez wybiórczą analizę materiału dowodowego dostępnego organowi oraz zaniechanie analizy wszystkich materiałów i informacji zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, pominięcie danych zawartych w dokumentach udostępnionych przez skarżącego czy pominięcie danych zawartych w dokumentacji architektoniczno-budowlanej są niezasadne.

Nie jest także zasadny zarzut zaniechania terenowych pomiarów geodezyjnych oraz zaniechania przeprowadzenia oględzin. Skoro z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-deklaratoryjny, wynika, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w dokumentach, na podstawie których jedynie rejestruje (przepisuje) te dane, a zatem nie może rozstrzygać sporów dotyczących własności i związanych z nią granic nieruchomości, to oznacza – odnosząc się do wniosków i zarzutów skarżącego - że organ ten nie prowadzi (przepisy prawa nie dają mu takiej kompetencji) postępowania wyjaśniającego. Nie może zatem dokonywać ponownej oceny wcześniej dokonanych wpisów do ewidencji i ich podstaw prawnych, w tym przeprowadzać oględzin w terenie, aby ustalać położenie budynków, ogrodzenia itd.

Wobec braku udokumentowania żądanych zmian nie można organowi zarzucić naruszenia § 35 i § 36 w związku z § 45 ust. 2 i 3 rozporządzenia.

Ponieważ w pojęciu aktualizacji danych ewidencyjnych mieści się nie tylko wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia ale też usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, to jedyny wyjątek, w którym organ ewidencyjny może niejako "powrócić do przeszłości" to skorygowanie oczywistej - w świetle złożonych dokumentów - omyłki, czyli jasnej i prostej niezgodności pomiędzy wpisem do ewidencji a dokumentem, na podstawie którego ten wpis nastąpił. Nie można jednak uznać za błąd wpisu dotyczącego granic nieruchomości (wyznaczających zakres prawa własności), jak trafnie wyjaśniły to organy w uzasadnieniach swoich decyzji.

W przedmiotowej sprawie, już właśnie charakter wskazanego "błędu", którego skorygowania żądał skarżący, jako dotyczącego ustalenia innego przebiegu granicy części działki (tak aby miała ona dostęp do drogi publicznej), a zatem dotyczącego zasięgu prawa własności, sprawia, że nie można było rozpoznać żądania jako błędnego wpisu. Ponadto analiza treści aktualnych danych ewidencyjnych dotyczących działek skarżącego o nr [...] i [...] z dokumentami zgromadzonymi w ewidencji, a znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy nie pozwala przyjąć, tak jak stwierdziły organy, aby istniała jakakolwiek oczywista sprzeczność pomiędzy aktualnymi wpisami, a materiałem źródłowym, na podstawie których zostały dokonane. Obecny stan ww. działek (ich zewnętrzne granice i powierzchnia) nie uległy bowiem zmianie od założenia ewidencji gruntów. Jedynie numeracja działek uległa zmianie wskutek podziału działki nr [...] na działki [...] i [...], co jednak nie wpłynęło na zewnętrzne granice tych działek, w tym tej części granicy, która wg skarżącego, powinna przylegać do drogi publicznej. Ponadto jak prawidłowo wskazały organy, nawet z nieobowiązujących map katastralnych, które obecnie nie mogą być podstawą wpisu do ewidencji, nie wynika w sposób jednoznaczny, aby ww. działki skarżącego o łącznej pow. 1,31 ha (wcześniej działka nr [...], a przed założeniem ewidencji – parcele gruntowe l. kat. [...], [...] i [...] objęte KW nr [...] o pow. 1,31 ha) miały dostęp do drogi publicznej. Nawet z porównania przedłożonego przez skarżącego planu sytuacyjnego z 1952 r. zniesienia parcel z kopią archiwalnej mapy katastralnej w skali 1:2880 (matryca i pierworys) nie można jednoznacznie ocenić, czy lub w jakim obszarze działka skarżącego stykała się bezpośrednio z działką drogową, bowiem po porównaniu tych map, granica od strony północnej (parceli [...]) różni się na każdej z tych map. Również na dokumentach związanych z budową domu rodziców skarżącego (k. 2-6 a.a.) drogę dojazdową do parceli budowlanej zaznaczono poza granicami (k. 2-3 a.a.). Dlatego trafnie organy wskazały, że nie stwierdziły żadnej oczywistej omyłki w dokonanym wpisie, ani tym bardziej błędu, a nadto przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1523/16, prawidłowo wskazały, że wpisanie kolejnych zmian musi być zawsze poprzedzone właściwymi materiałami geodezyjnymi oraz dokumentami i to nawet w sytuacji, gdy któryś z poprzednich wpisów był błędny.

Jeszcze raz należy zatem wskazać, że "błąd" wskazany przez skarżącego nie należy do takich, które mogą podlegać sprostowaniu z urzędu jako "oczywista omyłka", pomijając już fakt, że nie wynika on z materiałów (dokumentów) znajdujących się w zasobie (sam skarżący nawet nie wskazał na podstawie jakiego dokumentu organ mógłby poprawić "błąd kreślarski"). Nowy dokument nie został przedstawiony, a dokumenty sprzed założenia ewidencji gruntów w 1976 r. nie mogą być podstawą żądnych wpisów. Na podstawie obowiązujący przepisów brak jest bowiem możliwości "powrotu" do stanu sprzed założenia obecnie obowiązującej ewidencji gruntów. Od tej pory przestała obowiązywać mapa katastralna oraz oznaczenia i powierzchnie parcel uwidocznione w dotychczasowych rejestrach katastralnych (protokołach parcelowych). Materiały te stanowią obecnie jedynie dokumenty archiwalne. Mapa katastralna w skali 1:2880 jest dokumentem archiwalnym, przedstawiającym działki stanowiące parcele gruntowe i budowlane, posiadające nieaktualne już oznaczenia. Z chwilą założenia nowej ewidencji gruntów i budynków zarówno mapy katastralne, jak i rejestry parcelowe utraciły przymiot dokumentów obowiązujących (mogą one stanowić dokumenty, które winny być uwzględnione przy rozgraniczeniu nieruchomości, gdyż ma ono na celu ustalenie zasięgu prawa własności). Stąd też w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, organy trafnie przyjęły, że dokumenty sporządzone przed 1976 r., przed założeniem operatu ewidencji gruntów, nie mogły być podstawą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Jak już wskazano, istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (np. decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (tak m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 202/08, czy wyroku z dnia 13 marca 2018 r. III SA/Kr 1499/17). Skoro zatem w niniejszej sprawie nie stwierdzono błędnych wpisów w bazie danych ewidencyjnych, a postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego, to skarżący był obowiązany dostarczyć odpowiednie (zgodne z obowiązującymi przepisami) dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, tj. takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1478/01, LEX nr 156384).

Co do wniosku dowodowego zawartego w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego, nieuwzględnionego przez Sąd, wskazać należy, że dokumenty objęte ww. wnioskiem znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, część z nich została załączona przez samego skarżącego do wniosku inicjującego postępowania, a część dołączona w trakcie postępowania przez organ. Wydruki z Google map trudno natomiast uznać za dowód z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 ppsa.

Wobec powyższego zarzut skargi, że organ "zaniechał usunięcia błędnych danych i wpisania nowych pomimo dostrzeżenia różnicy w dostępnej organowi dokumentacji" jest całkowicie bezzasadny.

Odnośnie naruszenia przepisu art. § 54 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, a - w następstwie - nieuwzględnienie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, podnieść należy, że przepis § 54 rozporządzenia stanowi, że

1. Starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie:

1) zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji;

2) zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.

2. Weryfikację, o której mowa w ust. 1 pkt 1, przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10% dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencyjnym.

3. Starosta zarządza sprawdzenie wszystkich danych ewidencyjnych obrębu, jeżeli w wyniku weryfikacji, o której mowa w ust. 2, wyjdą na jaw istotne nieprawidłowości w prowadzeniu ewidencji.

4. Weryfikację, o której mowa w ust. 1 pkt 2, przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią cały obszar obrębu.

5. Właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w krótszych odstępach czasowych.

6. Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji, o której mowa w ust. 1, podlegają usunięciu w drodze modernizacji ewidencji lub jej aktualizacji na podstawie posiadanych przez organ dokumentów, danych zawartych w dostępnych rejestrach publicznych oraz dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej na zamówienie zainteresowanych podmiotów lub w drodze zamówienia publicznego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

7. Okresową weryfikację danych ewidencyjnych starosta przeprowadza w sposób planowy, obejmując nią w pierwszej kolejności obręby, co do których istnieją uzasadnione przesłanki wskazujące w występowanie istotnych nieprawidłowości w treści danych ewidencyjnych, oraz obręby, w których modernizacja ewidencji została przeprowadzona najwcześniej, i zapewnia przeprowadzenie tej weryfikacji w poszczególnych obrębach po raz pierwszy nie później niż 15 lat od daty przeprowadzenia w tych obrębach modernizacji ewidencji.

Jak zatem wynika z treści ww. przepisu okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych mająca na celu zweryfikowanie danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz danych w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie, prowadzona jest wyłącznie z urzędu i kompleksowo. Stanowi kompetencję i zadanie starosty, a nie uprawnienie dla stron. Jak stanowi § 54 pkt 4, weryfikację danych co do ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10% dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencji, a weryfikację zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie przeprowadza się w każdym obrębie, co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią obszar całego obrębu. Stosownie treści § 54 pkt 5 właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w odstępach czasowych krótszych. Dopiero stwierdzone w wyniku weryfikacji operatu niezgodności podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, ale wszczynanego z urzędu.

W przedmiotowym postępowaniu skarżący nie może zatem skutecznie zarzucać naruszenia § 54 rozporządzenia, gdyż jest to przepis skierowany do organów, wyznaczając im ww. obowiązki. Oczywistym zatem jest, że ww. przepis nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. W trybie skargi do sądu administracyjnego skarżący nie może domagać się zatem wykonania ww. zadań. Zakres kognicji sądu administracyjnego został przedstawiony na wstępie rozważań.

Podkreślić jedynie można, że skarżący mógł swoje wnioski, uwagi i zarzuty przedstawić w trakcie przeprowadzonej modernizacji, która dla wsi Z miała miejsce w 2015 r., zgodnie z art. 24a ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jak wynika z akt, z korespondencji pomiędzy skarżącym a organem I instancji, kwestia braku dojazdu do drogi publicznej była poruszana i wyjaśniana już w 2011, 2012 r. (np. k.99-101 akt adm. ), więc mogła być również przedmiotem uwag, czy zarzutów. Zgodnie z art. 24a ust. 2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, a zgodnie z ust. 3 - informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że o wszczęciu postępowania modernizacyjnego zawiadamia się w trybie wywieszenia, informacji na okres 14 dni w siedzibie starostwa, a nie w trybie zawiadamiania indywidualnie każdej ze stron określonym w k.p.a. W aktach brak jakichkolwiek dowodów, czy informacji aby skarżący złożył zarzuty do operatu opisowo-kartograficznego w ramach postępowania modernizacyjnego dokonanego w 2015 r.

Skarżący został współwłaścicielem działki nr [...] w roku 1975 (k. 83 a.a.). Od czasu zatem założenia ewidencji gruntów i budynków w 1976 r. miał i ma prawo również do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ale na podstawie, jak sam podniósł w skardze "udokumentowanych zmian".

Co do podziału działki nr [...] na działki [...] i [...] wskazać należy, że nie jest prawdą, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na podstawie map z podziału działki nr [...]. Granice działki nr [...] (obecnie działek [...] i [...]) nie uległy zmianie, podobnie jak powierzchnia, od założenia ewidencji gruntów i budynków dla tego obszaru (por. k. 10,11,12 i k. 8,9 akt adm.). Przebieg zewnętrznych granic obecnie działek [...] i [...] jest zgodny z ich przebiegiem wykazanym podczas założenia ewidencji gruntów i budynków w 1976 r., a zatem jest zgodny z aktualną dokumentacją posiadaną przez Starostę. Co więcej, protokół ustalenia stanu władania m.in. działki [...] został podpisany przez J. J., matkę skarżącego w roku 1974. Ponadto z uzasadnienia orzeczenia Sądu Okręgowego z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. [...] akt dołączonego do pisma procesowego skarżącego z dnia 15 kwietnia 2019 r. (k. 60) wynika, że o kwestionowanym podziale działki [...] (a zatem jej granicach) skarżący wiedział co najmniej od roku 1995 r., kiedy zawarł umowę o dożywocie.

Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający skarżącemu udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji są rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Organy odniosły się wyczerpująco i prawidłowo do wszystkich zarzutów skarżącego. Z powyższych przyczyn zarzuty skargi okazały się niezasadne i skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.