Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1159/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art 134, art 151, art 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 67a par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 1025 pkt 7
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: par 2 ust 1 pkt 2; par 3 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 212 poz 2075
law: Rozporządzenie MInistra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z  urzędu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie WSA Maciej Jaśniewicz /spr./ as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. są. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008r. sprawy ze skargi S C na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 1996r., styczeń, kwiecień, czerwiec, lipiec 1997r. I. oddala skargę II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P na rzecz doradcy podatkowego P J tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu kwotę [...] zł ( [...]) w tym [...] zł z tytułu wynagrodzenia i [...] zł z tytułu podatku VAT. /-/ R.Wiatrowski /-/ G.Gorzan /-/ M.Jaśniewicz


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 grudnia 2006r S C zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G z wnioskiem o umorzenie zaległego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 1996r oraz styczeń, kwiecień, czerwiec i lipiec 1997r.

Uzasadniając wskazał, że od 1972 r. do 1990 r. prowadził nieprzerwanie własną działalność gospodarczą, a dwuletnia przerwa do roku 1992 r. spowodowana była sytuacja zdrowotną. W 1993 r. nastąpiło wznowienie trwające do 1998 r. kiedy to przeszedł na rentę zdrowotną, którą pobierał aż do roku 2006 r. w związku z przejściem na emeryturę. W 1998 r. nastąpiło wyrejestrowanie prowadzonej działalności gospodarczej. Pojawiające się niedyspozycje zdrowotne sprawiły, że w końcowej fazie 1996 r. oraz w 1997 r. nie była czynnie wykonywana działalność gospodarcza i tym samym nie uzyskano dochodu, co spowodowało nieodprowadzenie należnego podatku VAT. Podatnik wskazał także, iż podczas powstawania zaległości nie otrzymał żadnych pism upominających, co przeświadczyło go, że nie popełnia żadnych czynów niedozwolonych. Komornika Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w G umorzył postępowanie egzekucyjne na mocy art. 824 § 1 pkt.3 Kodeksu postępowania cywilnego, ze względu na brak możliwości egzekucyjnych, albowiem jedynym źródłem utrzymania podatnika pozostawało świadczenie emerytalne, mogące tylko zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe. Do wniosku zostało dołączone oświadczenie o stanie majątkowym, postanowienie Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w G sygn. akt II KM 644/01 z dnia 30 czerwca 2006 r. umarzające postępowanie egzekucyjne przeciwko podatnikowi oraz wyrok Sądu Rejonowego w G z dnia 7 września 1995r. sygn. akt III RC 413/95 znoszące ustawową wspólność majątkową małżeńską pomiędzy S i H C.

Decyzją z dnia [...]r. nr N – [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G na podstawie art. 67 §1 pkt 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r ordynacja podatkowa ( Dz. I. nr 8 poz. 60 ze zm. – dalej Ordynacja podatkowa) odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług. Uzasadniając wskazano, że w niniejszej sprawie brak jest wystarczających przesłanek, które uzasadniałyby umorzenie powstałej zaległości podatkowej. Jak ustalono zobowiązany prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych, opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. O wysokości osiąganych przychodów w okresie prowadzenia działalności świadczą dane zawarte w składanych deklaracjach podatkowych. Od kwietnia 2004 r. podatnik nie prowadził działalności, a jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, która po potrąceniach komorniczych wynosi [...] zł. Według oświadczenia o stanie majątkowym strona zamieszkuje w domu jednorodzinnym. W 1991 r. orzeczona została rozdzielność majątkowa między podatnikiem i jego małżonką, w związku z powyższym koszty utrzymania ponoszone są wspólnie i wynoszą ok. [...] zł. Zdaniem organu każdy przedsiębiorca podejmując decyzje o prowadzeniu działalności gospodarczej przyjmuje na siebie obowiązki wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym terminowe opłacanie zobowiązań podatkowych. Konsekwencje dokonanych posunięć finansowych, nie mogą w rezultacie obciążać Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet – a w konsekwencji całe społeczeństwo ponosiłoby skutki działań podmiotów gospodarczych. Organ podatkowy nie negował w tychże okolicznościach, że podatnik aktualnie nie posiada środków pieniężnych, które pozwoliłoby na całkowite porycie zadłużenia. Podkreślono jednak, że ulgi w postaci umorzenia należności podatkowych stanowią odstępstwo od reguły powszechności opodatkowania a ich nieuzasadnione stosowanie prowadzi do nie równoprawnego traktowania podatników. Rozluźnienie rygorów w zakresie przyznawania form pomocy stanowiłoby zachętę do powszechnego lekceważenia dyscypliny podatkowej i w konsekwencji prowadziłoby do pozbawienia Skarbu Państwa niezbędnych dochodów. Umorzenie, jako rozwiązanie najdalej idące musi być zarezerwowane dla podatników szczególnie dotkniętych przez los np. dla ofiar klęsk żywiołowych lub innych wypadków losowych. Ponadto organ podatkowy zwrócił uwagę, iż oprócz przedmiotowych zaległości strona posiada zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT – 4 za okres od 1993 r. W 2002 r., kiedy weszła w życie ustawa restrukturyzacyjna umożliwiająca podatnikom wyjście ze starych długów podatnik w prowadzonym postępowaniu restrukturyzacyjnym nie wpłacił należnej opłaty co uniemożliwiło pozytywne zakończenie postępowania i oddłużenie przedsiębiorcy.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie w którym wskazał, że podniesiona w zaskarżonej decyzji argumentacja, iż rozwiązanie w postaci umorzenia jest zarezerwowane dla podatników szczególnie dotkniętych przez los, ma w jego wymiarze pełne zastosowanie. Adres zameldowania nie jest jednoznaczny z adresem zamieszkania, a ponadto rozpad rodziny, problem zdrowia psychicznego oraz fizycznego sprawiły że działalność gospodarcza w dziedzinie budownictwa była obarczona uchybieniami z pogranicza co najmniej warunków losowych, czy też klęsk żywiołowych. Nakłady poczynione na poratowanie zdrowia, przy znikomym dochodzie doprowadziły do stanu braku środków płatniczych, na zaspokojenie obowiązku wobec skarbu Państwa. Powstało zadłużenie wobec ZUS. Było to również przyczyną zaniechania działalności prowadzonej na własny rachunek, oraz w przejściu na emeryturę, przy pogorszonych warunkach zdrowotnych. W związku z pogorszoną sytuacja życiową, oraz stanem ogólnym na zdrowiu nie zostały dokonane stosowne czynności. Zaskarżonej decyzji, zdaniem podatnika należy postawić zarzut, że mało wnikliwie rozpoznano sprawę, kierując się jedynie materiałem z akt sprawy, nie uwzględniając przy tym innych życiowych aspektów sprawy. Ordynacja podatkowa określa ściśle warunki umorzenia, tym niemniej wniesiono o umorzenie zaległości podatkowej z powodu ciężkiej sytuacji życiowej, w której to przy niskiej emeryturze strona nie jest w stanie zaspokoić należnych roszczeń wobec Skarbu Państwa, jednocześnie pozostając osoba życiowo pokrzywdzoną i w praktyce nie posiadającą dóbr materialnych, za wyjątkiem świadczenia emerytalnego. Zdaniem strony to właśnie sytuacja losowa sprawiła, iż miała w jego sytuacji miejsce klęska życiowa, która stanowi o wniesieniu o umorzenie przedmiotowych należności podatkowych.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P działając w oparciu o art. 233 § 1 pkt.1 oraz art. 67a § 1 pkt.3 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Uzasadniając wskazano, że ulgi przyznawane są na podstawie uznania administracyjnego i stanowią odejście od konstytucyjnej zasady sprawiedliwości i równości opodatkowania. Przedmiotem działania organów podatkowych jest ustalenie lub określenie i pobór podatków oraz wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z uwzględnieniem zasad gospodarki finansowej, określonej w ustawie o finansach publicznych i innych przepisach, regulujących gospodarkę mieniem i środkami pieniężnymi. Zasadą jest obowiązek płacenia podatków, a ulgi są od niej wyjątkiem. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego okolicznością uzasadniającą wniosek strony nie może być jedynie powszechnie wykazywany brak środków finansowych na zapłacenie zaległości z tego tytułu. Art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ podatkowy ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór ten nie może być jednak dowolny, lecz musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy pod kątem ustalenia, czy wyczerpują one znamiona ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Umorzenie jest instytucja nadzwyczajną w systemie prawa podatkowego i taki charakter winny mieć okoliczności uzasadniające pozytywne załatwienie sprawy. Zarówno przyczyny powstania zaległości, jak i aktualna sytuacja materialna nie stanowią okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych. Zaległość powstała w wyniku dobrowolnej decyzji podatnika, że nie będzie on uiszczał należnego podatku od towarów i usług za miesiące 12/1006 r., 01, 04, 06 -07/1997 r. w chwili gdy osiągał przychody z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zakresie usług budowlanych. W 1996 r. podatnika osiągnął przychód z tego tytułu w wysokości [...],- zł a w 1997 r. [...],- zł. Od 1999 r. podatnik osiąga dochód z emerytury. Nie skorzystał z możliwości restrukturyzacji swojego zadłużenia. Zdaniem organu odwoławczego rażący brak dyscypliny płatniczej strony zobowiązanej nie może być premiowany poprzez umarzanie zaległości podatkowych. Wskazano, że podatnik jako pracodawca także nie wywiązywał się ze swoich obowiązków, co skutkowało powstaniem zaległości z tytułu zaliczek na podatek dochodowy zatrudnionych u niego osób. Zdaniem organu odwoławczego powyższa sytuacja nie ma charakteru nadzwyczajnej okoliczności losowej i nie wyczerpuje znamion ważnego interesu podatnika. Otrzymywanie obecnie niewielkiego dochodu w postaci emerytury nie może zwalniać z ponoszenia odpowiedzialności za powstałe zaległości tym bardziej, że podatnik miał możliwość uregulowania wszystkich swoich zobowiązań w procesie restrukturyzacyjnym, czego nie uczynił.

Również aktualna sytuacja majątkowa nie przemawiała zdaniem organu odwoławczego za pozytywnym orzeczeniem. Z oświadczenia majątkowego z dnia 27.12.2006 r. wynika, że jedynym źródłem dochodów podatnika jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Wydatki mieszkaniowe ( gaz, prąd, woda) wynosiły łącznie ok. [...] zł miesięcznie. Podatnik nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i z synem. Wydatkuje miesięcznie kwotę [...] zł na zakup lekarstw przeciwbólowych. Wymaga operacyjnego leczenia biodra. Podatnik jest wraz żona współwłaścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni ok. 180 m² położnego w G przy ul.[...], z którą pozostaje w separacji od 1991 r. Na nieruchomości ustanowiona jest hipoteka na rzecz ZUS, który jest wierzycielem na kwotę [...] zł. Według Dyrektora Izby skarbowej w P sytuacja materialna strony nie odbiega w istotny sposób od sytuacji innych podatników i nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia zadłużenia. Udzielenie zobowiązanemu ulgi w postaci umorzenia byłoby nieuprawnionym uprzywilejowanym traktowaniem go w stosunku do innych podatników, starających się rzetelnie wywiązywać ze swoich zobowiązań zarówno wobec Skarbu Państwa, jak i innych wierzycieli. Umorzenie zaległości podatkowych jest natomiast związane z nieodwracalną decyzją, polegająca na rezygnacji Skarbu Państwa ze swoich wierzytelności. Zauważono, że podatnik jest współwłaścicielem nieruchomości, która po sprzedaży pozwoli otrzymać kwotę w pełni pokrywająca przedmiotowe zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę. Zdaniem organu odwoławczego umorzenie zaległości podatkowych oznacza dla podatnika osiągnięcie wymiernej korzyści materialnej.

Powyższa decyzja został zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P skargą z dnia [...] r., w której wskazano, że zastosowanie nadzwyczajnej sytuacji instytucji prawa finansowego pozwala na umorzenie zobowiązania w przypadku wyczerpania znamion interesu zobowiązanego. Odniesie to ma zastosowanie do obecnego statusu społecznego, brak rzeczywistych możliwości pozyskania innych źródeł dochodu i całkowita oraz funkcjonalna niewypłacalność. Utrzymanie ze świadczenia emerytalnego, prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego, a nadto rozdzielność majątkowa, są przyczynami dla których nie występuje wspólne zamieszkiwanie, a jedynie warunek meldunkowy. Braku dyscypliny podatkowej nie był nigdy przedmiotem dobrowolnie podjętej decyzji, ale warunkiem szeroko pojętych czynników rynkowo – społecznych i pogłębiającego się bezrobocia. Dodatkowym czynnikiem jawiącym się jako potrzeba uzyskania jakichkolwiek dochodów były : ogólna koniunktura rynku pracy i zapotrzebowanie na usługi, przy braku miejsc zatrudnienia w systemie pracy najemnej, a jednocześnie powstałe i nasilające się dolegliwości zdrowotne. Zaistniała także konieczność pilnego wszczepienia endoprotezy lewego stawu biodrowego, co niebawem będzie miało ten sam wymiar w stosunku do stawu prawego. Dochody które zostały wykazane w decyzji w znacznej części zostały pochłonięte na prowadzenie leczenia. Tak złożona i trudna sytuacja sprawiły, że nieudanym okazał się proces restrukturyzacji zadłużenia. Odnośnie posiadania nieruchomości, której współwłaścicielem jest żona, podniesiono, że z uwagi na brak rozwodu i istnieniu rozdzielności wspólności majątkowej zbycie nieruchomości, lub inne czynności prawne wymagalne w stosunku do zobowiązanego nie znajdują uprawnionych podstaw. Brak zgody na przeprowadzenie czynności windykacyjnych na nieruchomości w przypadku strony nie daje podstaw do możliwości zbycia , jak i windykacji. Skarżący zmuszony był podjąć kredyty, które w części pomimo egzekucji komorniczych nie zostały spłacone, właśnie ze względu na trudną i złożoną sytuacje materialną.

W odpowiedzi na złożona skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P podtrzymał swoją dotychczasową argumentacje w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

W załącznik do protokołu rozprawy z dnia 15 lutego 2008 r. ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik – doradca podatkowy wskazał, że organy podatkowe obu instancji nie wchodząc głębiej w przyczyn powstania zaległości podatkowych stwierdziły, że był to wybór podatnika i na tej podstawie odmówiły umorzenia. Przesłanka podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowych jest sytuacja podatnika istniejąca w chwili podejmowania decyzji o umorzeniu. Nie powinny zaś mieć decydującego znaczenia zdarzenia wcześniejsze np. z okresu prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też organy podatkowe winny się skupić na sytuacji materialnej strony dacie złożenia wniosku. W aktualnej sytuacji ekonomicznej i zdrowotnej skarżącego nie ma on jakiejkolwiek szansy a na spłatę wyliczonych przez organy podatkowe zaległości wraz z odsetkami za zwlokę.

Dodatkowo pełnomocnik wniósł o przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone nawet w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art.67a § 1 pkt.3) Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zatem jako nieefektywny sposób wygasania zobowiązań podatkowych polega na ostatecznym odstąpieniu przez wierzyciela podatkowego od poboru podatku. Wymaga podkreślenia, na co wskazywały już organy podatkowe, że umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, lecz jednocześnie jest jednym z elementów kształtowania ciężarów podatkowych. Decyzje organów skarbowych nie przyznają prymatu interesu publicznego nad ważnym interesem podatnika. Hipoteza normy zawartej w art.67a § 1 Ordynacji podatkowej i zawarty w niej spójnik "lub" łączący zawarte w niej przesłanki oznacza, że na wniosek podatnika organ podatkowy może umorzyć zaległości podatkowe w trzech sytuacjach : gdy przemawia za tym ważny interes podatnika , gdy przemawia za tym interes publiczny oraz gdy przemawiają za tym obie przesłanki łącznie (por. wyrok NSA z dnia 30.05.2001 r. w sprawie III SA 830/00 , publ. Monitor Podatkowy 2001/9/2).

Organy podatkowe były zatem zobligowane do rozpatrzenia tych trzech przesłanek koniecznych do podjęcia właściwej decyzji. Ustawodawca przewidział zatem w tym przepisie uprawnienie organu podatkowego do zastosowania na zasadzie wyjątku instytucji umorzenie zaległości podatkowej, co jest wyrazem tzw. uznania administracyjnego. Organ podatkowy w tej sytuacji jest zobowiązany do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, co tez uczyniono w toku postępowania podatkowego i nie jest to kwestionowane przez stronę skarżącą. Wymaga jednakże podkreślenia, że umorzenie zaległości podatkowej nie jest obowiązkiem organu podatkowego, lecz jedynie uprawnieniem. Należy wobec tego jeszcze raz podkreślić, że decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie art.67a § 1 Ordynacji podatkowej mają charakter uznaniowy. Oznacza to w połączeniu z pojęciami ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, że organy podatkowe mają bardzo szerokie, a wręcz nieograniczone, pole do podejmowania rozstrzygnięć. Kontroli Sądu podlega zatem jedynie prawidłowość przeprowadzonego postępowania, a także ocena dokona przez organy podatkowe w zakresie zawartych w powołanym przepisie klauzul generalnych, które odsyłają także do ocen pozaprawnych. Należy w tym względzie podzielić zapatrywania organów podatkowych, że przez ważny interes podatnika lub interes społeczny należy rozumieć takie sytuacje, które spowodowane zostały działaniami niezależnymi od sposobu postępowania podatnika, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania ( por. t.2 do art.67 w O Kosikowski i inni "Ustawa Ordynacja podatkowa - Komentarz", Dom Wyd. ABC, Warszawa 2003, str. 240 i powołane tam orzecznictwo oraz wyrok NSA z dnia 22.04.1999 r. w sprawie SA/Sz 850/96 , publ. LEX nr 36843).

Skarżący dopatrywał się ważnego interesu strony w swoje trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala mu na uregulowanie powstałych zobowiązań podatkowych wraz z należnymi odsetkami. Zdaniem sądu taki argument strony nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sytuacji skarżący posiada stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego, który być może pozwoli w przyszłości na uregulowanie ciążących na nim zobowiązań, tym bardziej, iż w chwili obecnej zaspokojenie z tego świadczenia uzyskują w drodze egzekucji inni wierzyciele skarżącego. Nie mamy więc w przedmiotowej sprawie do czynienia z osobą która jest całkowicie pozbawiona jakichkolwiek środków koniecznych do zapewnienia egzystencji, a tym samym która nigdy nie będzie w stanie uregulować chociażby części ciążących na nim zobowiązań. Bezspornym jest także , że przedmiotowe zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług powstało z tytułu prowadzonej działowości gospodarczej, która nakładała na podatnika ryzyko spłaty zobowiązań publicznoprawnych w przypadku braku dochodów z tejże działalności. Jest bowiem jeden z elementów ryzyka gospodarczego, na które musi się godzić każdy przedsiębiorca. Skarb Państwa a co za tym idzie pozostali podatnicy nie mogą przejmować na siebie negatywnych skutków prowadzonej działalności gospodarczej gdyż oznaczałoby to de facto przerzucenie ryzyka gospodarczego na ogół podatników a nie na konkretnych przedsiębiorców. W niniejszej sprawie organy podatkowe spełniły wszystkie przesłanki wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej, które określiły warunki umorzenia zaległości podatkowych. Stan faktyczny został przez nie ustalony w sposób prawidłowy i rzetelny, w związku z czym nie miały one obowiązku wydawania decyzji zgodnej z żądaniem skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sad uznał że wydane w tym postępowanie decyzje organów administracji odpowiadają prawu.

Ponadto w kontekście niniejszej sprawy godzi się zauważyć, że skarżący nie jest osobą ani pozbawioną majątku, ani też jakichkolwiek dochodów, co mogłoby stanowić ewentualną przesłankę do stosowania art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Wymaga bowiem podkreślenia, że nadal jest współwłaścicielem w ½ części nieruchomości budynkowej w G. W razie zatem prowadzenia z tego składnika majątkowego w przyszłości egzekucji z nieruchomości, na co sam skarżący wskazywał, nie można wykluczyć sytuacji , w której zaspokojenie z tego składnika majątkowego znaleźliby inni wierzyciele aniżeli Skarb Państwa, choć jego wierzytelność podatkowa mogłaby korzystać z pierwszeństwa w zaspokojeniu stosownie do przepisu art. 1025 pkt.7 Kodeksu postępowania cywilnego. Możliwe jest także porozumienie ze współwłaścicielką nieruchomości – żoną i jej zbycie w całości bądź udziału należącego do skarżącego na rzecz osób trzecich lub na rzecz samej żony. W takim przypadku skarżący, który legitymowałby się wcześniejszą decyzją o umorzeniu zaległości podatkowych nie musiałby takowych pokrywać.

Zgodnie zaś z poglądami judykatury o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.03.2006 r. w sprawie III SA/Wa 53/06, publ. LEX nr 204717). Z kolei aby organ podatkowy mógł podjąć decyzję w sprawie umorzenia zaległości podatkowej musi ustalić, czy istnieją przesłanki wymienione w przepisie art.67a § 1 Ordynacji podatkowej. Względy uzasadnione ważnym interesem podatnika wymagają ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią na skutek realizacji zobowiązania. Jednak organ musi mieć także na uwadze interes publiczny, a więc i to, że to właśnie względy społeczne wymagają również żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (por. wyrok NSA w Katowicach z dnia 26.03.2002 r. w sprawie I SA/Ka 149/01, publ. LEX nr 77762).

Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

O kosztach związanych z wynagrodzeniem ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu orzeczono zgodnie z art.250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust.1 pkt.2) i § 3 ust.1 pkt.1) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2.12.2003 r. w sprawie wynagradzania za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 212 poz. 2075), które wyniosło 240,- zł netto i zostało powiększone o należny podatek od towarów i usług.

/-/ R. Wiatrowski /-/ G. Gorzan /-/ M. Jaśniewicz