Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1085/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 178 ust. 3 pkt 6
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary upomnienia 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. nakazuje zwrócić skarżącemu Z. W., z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczonych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 12 października 2011 r. pod poz. 3702.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] po rozpoznaniu sprawy młodszego aspiranta celnego Z. W. obwinionego o to, że nierzetelnie i nieterminowo prowadził postępowania w sprawach o sygnaturach: [...], [...], [...], [...] przydzielonych mu do załatwienia w okresie od dnia 17 lutego 2009 r. do dnia 23 maja 2009 r., to jest naruszenie obowiązku funkcjonariusza celnego rzetelnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań, na podstawie art. 178 ust. 1, art. 166 pkt 1, 167 ust. 1 pkt 2, art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej uznał obwinionego Z. W. za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.

Organ I instancji uzasadnił swoje orzeczenie następująco:

Z. W. jest funkcjonariuszem celnym pełniącym służbę w Referacie Elementów Kalkulacyjnych i Przeznaczeń Celnych Urzędu Celnego II w Ł. Do jego obowiązków należy m.in. załatwianie spraw z zakresu postępowania celnego i podatkowego, prowadzenie spraw i przygotowywanie projektów rozstrzygnięć w zakresie określonym dla referatu. W dniach 22 grudnia 2008 r. i 5 maja 2009 r. Zastępca Naczelnika UC II w Ł. stwierdził nieprawidłowości w sprawach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] prowadzonych przez Z. W. Nieprawidłowości dotyczyły m.in. błędów merytorycznych oraz braku sporządzenia postanowienia zawiadamiającego stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, przewidzianego w art. 140 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W dniu 17 lutego 2009 r. Z. W. otrzymał do prowadzenia sprawę [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie unieważnienia zgłoszenia celnego nr [...]. W dniu 10 marca 2009 r. sporządzono postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie unieważnienia przedmiotowego zgłoszenia celnego. Prowadzący sprawę przekazał ustnie pełnomocnikowi wnioskodawcy informacje o konieczności uzupełnienia dokumentacji poprzez załączenie oryginału faktury za transport towaru. Pełnomocnik wnioskodawcy złożyła stosowne oświadczenie w dniach 10 marca i 25 maja 2009 r. Brak ten nie został uzupełniony przez stronę do dnia 18 czerwca 2009 r. Mimo tego prowadzący nie przygotował do wskazanej daty projektu postanowienia wzywającego wnioskodawcę do przedstawienia wymaganych dokumentów oraz postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] Naczelnika UC II w Ł. w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego. Ponadto nie przygotowano projektu zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i ze wskazaniem nowego do załatwienia sprawy.

W dniu 23 lutego 2009 r. Z. W. otrzymał do prowadzenia sprawę [...] w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy unieważnienia zgłoszenia celnego nr [...]. Sprawa została przekazana Naczelnikowi UC II w Ł. do ponownego rozpatrzenia decyzją z dnia [...] Dyrektora Izby Celnej w Ł. Jako jeden z powodów uchylenia decyzji organu I instancji wskazany został brak postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Po ponownym wpływie sprawy do UC II w Ł. i powierzeniu jej do prowadzenia obwinionemu nie zostało sporządzone postanowienie o wszczęciu postępowania. Dodatkowo, z uwagi na konieczność uzyskania odpowiedzi na zapytanie wystosowane 23 marca 2009 r. do administracji celnej Finlandii, sprawa nie mogła zostać zakończona w terminie określonym w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem do dnia 18 czerwca 2009 r. prowadzący sprawę nie przygotował postanowienia zawiadamiającego stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i ze wskazaniem nowego do załatwienia sprawy. Obwiniony był nieobecny w pracy w okresie od 19 czerwca do 2 lipca 2009 r. Przedmiotowa sprawa została przydzielona innemu funkcjonariuszowi. Po powrocie do pełnienia obowiązków służbowych obwiniony wypożyczył akta sprawy od aktualnie ją prowadzącego. W czasie wypożyczenia do akt postępowania zostało dołączone oświadczenie z dnia 5 sierpnia 2009 r. przedstawiciela strony o tym, że był zapoznany z aktami sprawy przez prowadzącego, informowany o przewidywanym terminie zakończenia sprawy oraz że nie składał wniosków o przyśpieszenie sprawy.

W dniu 13 maja 2009 r. Z. W. otrzymał do prowadzenia sprawę [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym nr [...]. W związku z żądaniem strony konieczne było uzyskanie od niej oryginałów faktur handlowych. Do dnia 18 czerwca 2009 r. nie przygotowano postanowienia wzywającego wnioskodawcę do przedstawienia wymaganych dokumentów. Nie sporządzono również postanowienia zawiadamiającego stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i ze wskazaniem nowego do załatwienia sprawy. Obwiniony był nieobecny w pracy w okresie od 19 czerwca do 2 lipca 2009 r. Przedmiotowa sprawa została przydzielona innemu funkcjonariuszowi. Po powrocie do pełnienia obowiązków służbowych obwiniony wypożyczył akta sprawy od aktualnie ją prowadzącego. W czasie wypożyczenia do akt postępowania zostało dołączone pismo podpisane przez agenta celnego M. P. o treści informującej o kompletowaniu dokumentów. Na piśmie znajdowała się adnotacja obwinionego o treści: " p. M. P. w rozmowie tel. poinformował, że uzupełni wnioski o inne dokumenty".

W dniu 22 maja 2009 r. Z. W. otrzymał do prowadzenia sprawę [...] w przedmiocie korekty zgłoszenia celnego nr [...]. W sprawie konieczne było uzyskanie oryginału faktury korygującej wartość towaru. Do dnia 18 czerwca 2009 r. nie przygotowano postanowienia wzywającego wnioskodawcę do przedstawienia wymaganych dokumentów. W związku z nieobecnością w pracy obwinionego w dniach od 19 czerwca do 2 lipca 2009 r. przedmiotowa sprawa została przydzielona do prowadzenia innemu funkcjonariuszowi. Po powrocie do pełnienia obowiązków służbowych obwiniony wypożyczył akta od aktualnie ją prowadzącego. W czasie wypożyczenia w dniu 4 sierpnia 2009 r. przedstawiciel strony naniósł na aktach sprawy adnotację, iż o prowadzonym postępowaniu był informowany na bieżąco, nie wnosił uwag do toczącego się postępowania, a po rozmowie z Z. W. zobowiązał się do przedstawienia faktury w oryginale. Oświadczenie złożono na prośbę obwinionego.

Postanowieniem z dnia [...] Rzecznik Dyscyplinarny w Urzędzie Celnym II w Ł. wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia obowiązków służbowych rzetelnego, bezstronnego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań przez Z. W. W dniu [...] sierpnia 2009 r. rzecznik dyscyplinarny sporządził sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego i na podstawie jego ustaleń wystąpił do Naczelnika UC II w Ł. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik UC II w Ł. wszczął postępowanie dyscyplinarne o naruszenie obowiązku funkcjonariusza celnego rzetelnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań, określonego w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Postanowieniem z dnia [...] uzupełniono zarzut przedstawiony obwinionemu o zarzut naruszenia obowiązku służbowego rzetelnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań, określony w art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego. Wyjaśnił, że w dniu 17 lutego 2009 r. otrzymał jednorazowo do prowadzenia 20 zaległych spraw oraz do rozpoznania akty prawne i kierowania wewnętrznego. Podał, ze prowadzone przez niego postępowania były "bezprzedmiotowe", ponieważ towar został wysłany za granicę, dotyczyły błędów nieistotnych dla procedur, należności zostały uiszczone, nie wykazano uszczupleń w należnościach. Sprawy te odnosiły się do kontroli zza biurka i przy minimalnym zainteresowaniu wnioskodawcy. Obwiniony podał, iż jak wskazuje praktyka innych administracji celnych postępowanie jest zbędne, gdyż tego rodzaju sprawy są korygowane w ramach funkcjonujących systemów informatycznych, z użyciem nowoczesnej techniki. Podkreślił, iż art. 140 Ordynacji podatkowej nie określa formy powiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania. Zgodnie z art. 139 Ordynacji podatkowej, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy albo z przyczyn niezależnych od organu. Sprawy będące przedmiotem postępowania stanowiły jedynie niewielką część spośród 150 przydzielonych mu do prowadzenia.

Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z hierarchią źródeł prawa wprowadzoną przez art. 87 Konstytucji R.P. sprawy prowadzone przez obwinionego należy rozpatrywać zarówno na gruncie wspólnotowego porządku prawnego jak i prawa krajowego. Jeżeli chodzi o uregulowania wspólnotowe, będzie to rozporządzenie Rady ( EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz.Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r.) ( dalej WKC).

Zgodnie z uregulowaniem art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. z 2004 r. Nr 68, poz. 662 z późn. zm.) na gruncie prawa polskiego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Ordynacja podatkowa w kilku kluczowych unormowaniach określa istotne zasady postępowania, które mają znaczenie przy analizie stanu faktycznego niniejszej sprawy. W art. 120 ustawodawca przywołał fundamentalną zasadę legalizmu, czyli działania organów podatkowych ( a w związku z art. 73 prawa celnego także celnych) działania wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organy celne obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do tychże organów. W art. 124 określona została tzw. zasada przekonywania, czyli wyjaśnienia przez organy celne stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Art. 126 wprowadza zasadę pisemności postępowania celnego i podatkowego. Art. 139 Ordynacji podatkowej określa ramy czasowe jakie organ celny i podatkowy ma na załatwienie danej sprawy. Wspomaga go art. 140 nakładający na organ obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, z podaniem przyczyn niedotrzymania terminu i ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Organ I instancji wyjaśnił, ze analizując stan faktyczny niniejszej sprawy należy zaakcentować przepisy określające sposób działania organu w określonych sytuacjach i wynikające z tego faktu konsekwencje. Są to: art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej określający datę wszczęcia postępowania celnego bądź podatkowego na dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania, art. 189 § 1 dający organowi podatkowemu prawo do wyznaczenie stronie terminu na przedstawienie dowodu będącego w jej posiadaniu oraz art. 216 § 1, wskazujący na postanowienie jako zasadniczy sposób rozstrzygania przez organ kwestii dotyczących istoty sprawy. Bliźniaczy dla art. 189 § 1 Ordynacji podatkowej jest art. 6 ust. 1 WKC, w myśl którego osoba występująca z wnioskiem do organów celnych o wydanie decyzji wymagającej zastosowania przepisów prawa celnego, dostarcza tym organom dane oraz dokumenty niezbędne do jej podjęcia. Wspomaga go art. 14 WKC, zgodnie, z którym do celów stosowania przepisów prawa celnego każda osoba pośrednio lub bezpośrednio uczestnicząca w operacjach dokonywanych w ramach wymiany towarowej dostarcza organom celnym na ich żądanie i w ewentualnie wyznaczonym terminie, wszystkie dokumenty i informacje, w jakiejkolwiek formie, jak również udziela im wszelkiej niezbędnej pomocy.

W ocenie Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nie ulega wątpliwości, że Z. W. w prowadzonych przez siebie postępowaniach naruszył wskazane wyżej unormowania. W żadnym z postępowań będących przedmiotem rozpoznania nie przygotował postanowienia wzywającego stronę do przedstawienia dowodu będącego w jej posiadaniu mimo, iż to przede wszystkim od aktywności strony zależał czas trwania tych postępowań. Kontaktował się z przedstawicielami wnioskodawców wyłącznie telefonicznie, co nie zostało udokumentowane w formie notatki urzędowej ( stosowne pisma lub adnotacje zostały dołączone do akt po ujawnieniu nieprawidłowości w sprawach). Nie przygotowując projektów stosownych postanowień obwiniony doprowadził do nieuzasadnionego przedłużenia procedowania, w czasie którego występowały kilkutygodniowe okresy bezczynności. Strony nie były w sposób formalny wzywane do uzupełnienia dokumentacji i z punktu widzenia organu celnego nie miały wiedzy, w jakim zakresie muszą uzupełnić żądanie. W sprawach oznaczonych sygnaturami: [...], [...], [...] Z. W. jako ich referent nie przygotował projektu postanowienia zawiadamiającego stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i ze wskazaniem nowego do załatwienia sprawy. Obwiniony w swych wyjaśnieniach podniósł, iż ze względu na brak aktywności wnioskodawców w żadnej ze spraw nie upłynął termin do prowadzenia postępowań. Poza tym o ich stanie informował osobiście lub telefonicznie przedstawicieli stron, zaś art. 140 Ordynacji podatkowej nie określa formy zawiadomienia. Jednakże ten przepis nie może być interpretowany w zupełnym oddzieleniu od dyspozycji art. 126 i 216 § 1 Ordynacji podatkowej. Pierwsza z nich określa zasadę pisemności postępowania celnego i podatkowego, druga zaś rozstrzygania wszelkich kwestii incydentalnych w drodze postanowienia. Ponadto obowiązek informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie ciąży na organie również wtedy, jeżeli niedotrzymanie terminu nastąpiło na skutek bezczynności strony ( art. 140 § 2 Ordynacji podatkowej).

Wystąpienie dalszych uchybień wykazano również w sprawach o sygnaturach: [...], [...]. Obwiniony prowadząc sprawę od 17 lutego 2009 r. nie przygotował projektu rozstrzygnięcia w sprawie żądania strony wstrzymania wykonania decyzji unieważniającej zgłoszenie celne. Dopiero 18 czerwca 2009 r. sporządził notatkę, iż przedstawiciel strony zmodyfikuje żądanie przez cofnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Biorąc pod uwagę wspomniany już brak zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie bezsprzecznie należy uznać, iż na skutek zaniechania obwinionego doszło do rażącego naruszenia uprawnień strony w postępowaniu celnym. W sprawie [...] przez prawie 4 miesięczny okres jej prowadzenia nie doprowadził do konwalidacji braków postępowania celnego poprzez sporządzenie postanowienia o wszczęciu postępowania.

Dyrektor Urzędu Celnego II w Ł. wyjaśnił, że w toku postępowania dyscyplinarnego weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) regulująca obowiązki funkcjonariuszy celnych. Art. 227 ustawy wskazuje, że do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy rozdziału 11 ustawy, chyba, że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla obwinionego. Obowiązki funkcjonariuszy celnych określone w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. ( Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 641 z późn. zm.) są tożsame z obowiązkami określonymi w art. 122 pkt 2 nowej ustawy o Służbie Celnej, nie są więc w tym zakresie względniejsze dla obwinionego. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie należało zastosować przepisy nowej ustawy o Służbie Celnej.

Organ I instancji uznał, że obwiniony jako funkcjonariusz Służby Celnej dopuścił się naruszenia obowiązku służbowego rzetelnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań, określonego w art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w szczególności przez to, że:

- w sprawie [...] w czasie jej prowadzenia od dnia 17 lutego do dnia 18 czerwca 2009 r. nie opracował projektów: postanowienia wzywającego stronę do przedstawienia wymaganych dokumentów tranzytowych i oryginału faktury, postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oraz postanowienia zawiadamiającego stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin do jej załatwienia,

- w sprawie [...] w czasie jej prowadzenia od dnia 16 marca do dnia 18 czerwca 2009 r. nie opracował projektów: postanowienia o wszczęciu postępowania oraz postanowienia zawiadamiającego stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin jej załatwienia,

- w sprawie [...] w czasie jej prowadzenia od dnia 13 maja do dnia 18 czerwca 2009 r. nie podejmował czynności procesowych oraz nie opracował projektów: postanowienia wzywającego stronę do przedstawienia wymaganych dokumentów w postaci faktur handlowych i postanowienia zawiadamiającego stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin jej załatwienia,

- w sprawie [...] w czasie jej prowadzenia od dnia 22 maja do dnia 18 czerwca 2009 r. nie opracował projektu postanowienia wzywającego stronę do przedstawienia wymaganych dokumentów w postaci oryginału faktur.

Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wskazał ponadto, że w zakresie sprawowanej kontroli funkcjonalnej wielokrotnie zostały stwierdzone nieprawidłowości w pełnieniu obowiązków służbowych poprzez obwinionego dotyczące terminowości oraz dokumentowania projektowanego uzasadnienia. Zastrzeżenia przełożonych budzi umiejętność pracy zespołowej Z. W. Jego zachowanie, postawa i sposób bycia negatywnie wpływają na atmosferę w komórce organizacyjnej. Dotychczasowe oceny okresowe potwierdzają częściowo negatywną opinię o obwinionym. Oceniając wagę popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopień winy obwinionego, organ dyscyplinarny uznał za adekwatną karę dyscyplinarną nagany. Przy wymiarze kary dyscyplinarnej uwzględniono fakt, iż czyn obwinionego nie pociągnął negatywnych skutków finansowych dla stron, ani dla Służby Celnej.

Z. W. odwołał się od orzeczenia organu I instancji do Dyrektora Izby Celnej w Ł., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

- naruszenie art. 170 i art. 178 ustawy o Służbie Celnej poprzez oddalenie wniosku o odroczenie wysłuchania obwinionego do czasu rozstrzygnięcia wniosku z dnia [...] stycznia 2010 r. o przejęcie postępowania dyscyplinarnego przez Szefa Służby Celnej,

- naruszenie przepisu o właściwości z art. 2 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 69, art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne ( Dz.U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622), art. 143 Ordynacji podatkowej poprzez wskazanie jako strony postępowania celnego i podatkowego naczelnika urzędu celnego i błędne wskazanie obwinionego jako strony podmiotowej postępowania dyscyplinarnego, co narusza przepis art. 142 i art. 143 Ordynacji podatkowej według, którego organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń,

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez przyjęcie, że strony postępowania celnego nie miały wiedzy w jakim zakresie muszą uzupełnić postępowanie,

- naruszenie przepisów art. 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. ( Dz.U. z 2003 r., Nr 156, poz. 1250) w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych poprzez błędną ocenę materiału dowodowego oraz nierzetelne prowadzenie postępowania dowodowego. W postępowaniu nie wskazano jaki termin z art. 139 został uchybiony i w jakim zakresie,

- orzeczenie dyscyplinarne nie wskazało jakie wewnętrzne uregulowania zostały naruszone bo przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie naruszono. W orzeczeniu nie wskazano daty, w której, według organu orzekającego, organ celny miał obowiązek wyznaczenia terminu lub wezwania do uzupełnienia dokumentów,

- naruszenie przepisów art. 167 ustawy o Służbie Celnej i art. 21 wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. poprzez wymierzenie kary niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia,

- błędy logiczne w orzeczeniu str. 12 polegające na wywodzeniu o winie w danej sprawie na podstawie wcześniejszych spraw.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. w dniu [...] wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], na podstawie art. 166 pkt 1 i 179 ust.2 ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168/2009, poz. 1323), którym:

1. uchylił orzeczenie Naczelnika Urzędu Celnego II z dnia [...],

2. uznał obwinionego młodszego aspiranta celnego Z. W. za winnego zarzucanych mu czynów i wymierzył karę upomnienia.

Organ odwoławczy uzasadniając swoje orzeczenie stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej wymiaru kary. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie przesądza, że obwiniony dopuścił się zarzucanych mu czynów. W swoich wyjaśnieniach potwierdził fakt, że nie wydawał postanowień o wyznaczeniu nowego terminu na załatwienie sprawy jak również postanowień wzywających do przedłożenia określonych dokumentów (dowodów). Działania obwinionego potwierdzają dowody zebrane w sprawie w tym akta spraw, wyjaśnienia samego obwinionego oraz zeznania świadków. Obwiniony dokonując czynności, nie zachował wymaganej dla nich formy pisemnej, bądź też nie dokonywał w ogóle tych czynności, mimo ciążącego na nim obowiązku. Naruszył tym samym określone w ustawie Ordynacja podatkowa zasady procesowe praworządności art. 120, szybkości postępowania art. 125 oraz pisemności art. 126. Podkreślić należy, że zaniechań tych dokonał wielokrotnie świadomie, zatem wina obwinionego również nie budzi wątpliwości. Ocena prawna obwinionego, iż uchybienia te nie mają istotnego znaczenia procesowego i nie wyrządzają żadnej szkody jest nietrafna. W orzecznictwie sądowo administracyjnym i praktyce organów administracyjnych niekwestionowany jest pogląd, ze naruszenie jakiejkolwiek zasady procesowej skutkuje wadliwością wydanego orzeczenia.

Organ odwoławczy uwzględniając charakter, ciężar oraz wielokrotność dokonanych naruszeń orzekł karę upomnienia. Zmniejszenie dolegliwości kary wymierzonej przez organ I instancji podyktowane było dotychczasową pozytywną opinią służbową o obwinionym oraz niekaralnością. Wymierzona kara jest adekwatna do stopnia zawinienia oraz charakteru popełnianych czynów.

Z. W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w zakresie pkt 2 orzeczenia, to jest uznającym go za winnego zarzucanych czynów i wymierzającym karę upomnienia. Zaskarżonemu orzeczeniu dyscyplinarnemu zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 166 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o służbie celnej poprzez uznanie, że nie dopełnił obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa, podczas, gdy takie okoliczności nie miały miejsca,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie załatwił przydzielonych mu spraw w terminie zakreślonym przez przepisy ustawy, podczas gdy do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 189 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że miał obowiązek sporządzenia postanowienia wzywającego wnioskodawcę do przedstawienia wymaganego dokumentu, podczas gdy organ podatkowy może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodu będącego w jej posiadaniu,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 165 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że strona nie była zawiadomiona o wszczęciu postępowania z urzędu w sytuacji, gdy postępowanie celne było prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej w Ł., który wydał orzeczenie, gdzie znajduje się zapis o podjęciu postępowania,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 140 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, podczas gdy strona była na bieżąco informowana przez skarżącego o stanie sprawy w formie ustnej co następnie było rejestrowane w formie notatki urzędowej w aktach sprawy. Oznaką wykonanych czynności postępowania było uzupełnienie przez stronę materiału dowodowego, natomiast zawiadomienie strony nie wymaga dla swojej ważności formy pisemnej,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 178 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie celnej poprzez nierozpatrzenie dowodów zgłoszonych przez skarżącego i nie załączenie oryginału tzw. "fotografii dnia", to jest dokumentów z polecenia służbowego nr [...] z [...].04.2009 r. i polecenia służbowego nr [...] oraz akt kontrolowanych spraw.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Skarżący na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. utrzymywał, że jego postępowanie było niewadliwe. Kara upomnienia jest dla niego krzywdząca i nie zgadza się z nią.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż wskazane przez stronę skarżącą.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże nie jest związany zarzutami i wnioskami tej skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może w związku z powyższym, wychodząc poza granice skargi, stwierdzić określone naruszenie prawa materialnego bądź przepisów postępowania nawet wówczas, gdy skarżący takiego naruszenia nie dostrzegł i nie zgłosił odpowiednich zarzutów we wniesionej skardze. Sąd może również przy orzekaniu i sporządzaniu uzasadnienia skupić się na dostrzeżonym uchybieniu o znaczeniu podstawowym dla rozstrzygnięcia sprawy, nie odnosząc się jednocześnie szczegółowo do zarzutów podniesionych w skardze przez skarżącego, w sytuacji, gdy zarzuty te mają charakter drugorzędny i nie rzutują bezpośrednio na treść orzeczenia.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, niezależnie od treści skargi, stwierdził naruszenie prawa, to jest art. 178 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323). Zgodnie z tym przepisem orzeczenie dyscyplinarne powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Organ odwoławczy powołał przepisy Ordynacji podatkowej, które w jego ocenie naruszył skarżący. Nie dokonał jednak własnych ustaleń potwierdzających nieprawidłowość postępowania obwinionego funkcjonariusza.

Co prawda powołana ustawa o Służbie Celnej nie określa precyzyjnie w jaki sposób powinno zostać sporządzone uzasadnienie. Jednakże w ocenie sądu lakoniczność sformułowania ustawy nie może zwalniać organu z obowiązku wnikliwego i starannego wyjaśnienia czym kierował się wydając orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu funkcjonariusza. Osoba ukarana ma prawo poznać motywy, którym organ kierował się uznając, że naruszyła ona obowiązki służbowe.

Organ odwoławczy uchylił orzeczenie organu I instancji. Tym samym uznał, że było ono wadliwie. Organ odwoławczy wykazał się jednak brakiem konsekwencji, gdyż w uzasadnieniu wydanego przez siebie orzeczenia stwierdził, ze odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej wymiaru kary.

Jeśli organ odwoławczy uznał, że odwołanie jest zasadne tylko w zakresie wymiaru kary, to powinien orzec o uchyleniu orzeczenia Dyrektora Urzędu Celnego II w Ł. jedynie w tym zakresie.

Treść uzasadnienia orzeczenia organu odwoławczego jest bardzo lakoniczna. Sprowadza się w znacznej części do mało konkretnych i pasujących w zasadzie do każdej sprawy stwierdzeń, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie przesądza o dopuszczeniu się przez obwinionego zarzucanego mu czynu oraz że zaniechań dokonał świadomie i tym samym jego wina nie budzi wątpliwości. Powyższe okoliczności, które rzutują na wynik sprawy powinny zostać poparte wnikliwym wyjaśnieniem dlaczego postępowanie funkcjonariusza celnego było niewłaściwe, a jego wina nie budzi wątpliwości. Organ odwoławczy uzasadniając przyjęte stanowisko zobowiązany był odnieść się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym bardziej, że obwiniony w trakcie postępowania dyscyplinarnego oraz w skardze wyraża przekonanie, iż nie dopuścił się naruszenia obowiązków służbowych. Swoje stanowisko motywuje w pismach składanych do akt sprawy, w tym w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji.

Uchylając w całości orzeczenie organu I instancji organ odwoławczy pozbawił się możliwości powoływania się na ustalenia zawarte w uzasadnieniu uchylonego aktu.

Ustalenia te zawierały szczegółowa ocenę i wszechstronne rozważania w zakresie istotnym dla określenia odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego. Takiej wnikliwej oceny zabrakło w uzasadnieniu orzeczenia Dyrektora Izby Celnej w Ł. Organ ten nie odniósł się do zgłoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów, m.in. naruszenia art. 170 i 178 ustawy o Służbie Celnej, poprzez oddalenie wniosku o odroczenie wysłuchania obwinionego do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przejęcie postępowania dyscyplinarnego przez Szefa Służby Celnej oraz błędów logicznych orzeczenia I instancji polegających na uznaniu winy celnika w danej sprawie na podstawie wcześniejszych spraw.

Nawet wówczas, gdy zdaniem organu odwoławczego zarzuty odwołania są całkowicie bezzasadne, to nie może pominąć zgłoszonych zarzutów. Jego obowiązkiem jest ustosunkować się do każdego z nich oraz wykazać dlaczego nie zasługują na uwzględnienie.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. rozpoznając ponownie sprawę uwzględni powyższe rozważania Sądu. W szczególności w uzasadnieniu wydanego orzeczenia dokładnie wyjaśni, powołując się na zgromadzone w sprawie dowody, na czym polegały nieprawidłowe działania skarżącego. Ponadto ustosunkuje się do zarzutów zawartych w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) c) p.p.s.a uchylił zaskarżone orzeczenie.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, ze zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.

m.m.