Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 31/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 27, art. 34, art.17 par 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 31/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r., sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. sp. k. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13 listopada 2013 r. Nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej spółki – H. sp. z o.o. sp. k. na podstawie tytułu wykonawczego nr 1 z dnia 12 marca 2013 r., wystawionego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, obejmującego nałożoną karę pieniężną w kwocie 13.185 zł. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w BNP Paribas Bank Polska S.A. został doręczony spółce w dniu 10 kwietnia 2013 r. Bank natomiast odebrał zawiadomienie w dniu 8 kwietnia 2013 r. po czym w dniu 09 kwietnia 2013r. zrealizował w całości dokonane zajęcie.

Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. skarżąca spółka, wniosła zarzuty, w których podniosła niezgodność tytułu wykonawczego z art. 27 § 1 pkt 3 i 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wszczęcie i kontynuowanie postępowania pomimo nieistnienia po stronie spółki H. sp. z

o.o. sp. k. obowiązku zapłaty kary pieniężnej w kwocie 13.185 zł.

Organ egzekucyjny w związku z wniesionymi zarzutami zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie złożonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r., nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyraził stanowisko uznające wniesione zarzuty za bezzasadne. Według pouczenia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w K. na w/w postanowienie nie służyło stronie zażalenie, służyło natomiast prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca spółka z tej możliwości nie skorzystała.

W konsekwencji uzyskania stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r., nr [...] odmówił uznania złożonych zarzutów.

Na skutek zażalenia skarżącej spółki Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia 31 lipca 2013 r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2013 r., nr [...] uznał za nieuzasadnione zgłoszone zarzuty z art. 33 pkt 1 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na skutek zażalenia skarżącej spółki Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 24 września 2013 r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia 7 października 2013 r., nr [...] uznał za nieuzasadnione zgłoszone zarzuty z art. 33 pkt 1 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżąca spółka ponownie nie godząc się z ww. postanowieniem, złożyła zażalenie w którym zarzuciła:

- naruszenie art. 34 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie wypowiedzenie się co do zgłoszonych zarzutów dotyczących wadliwości tytułu wykonawczego, na podstawie którego przeprowadzone zostało postępowanie egzekucyjne, a w szczególności braku stwierdzenia w tytule, że obowiązek jest wymagalny (art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,) oraz braku wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (art. 27 § 1 pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),

- jego przedwczesność i wadliwość poprzez naruszenie art. 6,7,8,9 i 10 Kpa wobec błędnego poinformowania zobowiązanej przez wierzyciela - UOKiK o nie przysługiwaniu zażalenia na postanowienie - stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego z dnia 20.05.2013r., - w sytuacji gdy z treści art. 17 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynika, że zażalenie takie przysługuje.

W dalszej części zażalenia spółka przytoczyła okoliczności podniesione w zarzutach.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Odnośnie zarzutu braku stwierdzenia w tytule, że obowiązek jest wymagalny oraz braku wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych organ odwoławczy uznał go za bezpodstawny i wskazał, że ww. elementy znajdują się w treści tytułu.

Odpowiadając na zarzut nieistnienia obowiązku, organ egzekucyjny podkreślił, że stanowisko Prezesa UOKiK w tym zakresie jest dla niego wiążące. Przywołał, że skarżąca spółka powstała z przekształcenia innej spółki i na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej doszło do sukcesji uniwersalnej. Tymczasem zgodnie z art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Organ nie uznał także zarzutu dotyczącego zakwestionowania przez skarżącą spółkę prawomocności decyzji nr [...] wystawionej wobec H-S sp. j. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja ta została zaskarżona do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Sąd ten uznał wydanie wyroku względem w/w spółki za zbędne i prawomocnie umorzył postępowanie. Tym samym status decyzji nr [...] oraz jej treść w stosunku do spółki jest taka sama jak w przypadku, gdyby odwołania nie było. W konsekwencji tego, iż decyzja stała się zdaniem wierzyciela prawomocna z dniem 19 lipca 2012 r. strona była zobowiązana zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy antymonopolowej uiścić nałożoną karę w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Odnośnie błędnego zdaniem skarżącej spółki pouczenia pouczenie zawartego w postanowieniu wierzyciela z dnia 20 maja 2013 r. organ stwierdził, że ocena prawidłowości postanowienia wierzyciela nie znajduje uzasadnienia w zym postępowaniu w sprawie zgłoszonych zarzutów. Niemniej podkreślono, że pouczenie zawiera przepisy prawa dotyczące zażalenia, a skarżąca spółka nie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła

- naruszenie art. 34 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie wypowiedzenie się co do zgłoszonych zarzutów dotyczących wadliwości tytułu wykonawczego, na podstawie którego przeprowadzone zostało postępowanie egzekucyjne, a w szczególności braku stwierdzenia w tytule, że obowiązek jest wymagalny (art. 27 § l pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,) oraz braku wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (art. 27 § l pkt 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),

- jego przedwczesność i wadliwość poprzez naruszenie art. 6,7,8,9 i 10 Kpa wobec błędnego poinformowania zobowiązanej przez wierzyciela - UOKiK o nie przysługiwaniu zażalenia na postanowienie - stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego z dnia 20.05.2013 r., - w sytuacji gdy z treści art. 17 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynika, że zażalenie takie przysługuje.

W dalszej części skargi skarżąca spółka zakwestionowała prawomocność decyzji [...] z dnia 31 grudnia 2007 r. względem H-S. sp.j. oraz fakt jej obowiązywania w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)– dalej "P.p.s.a.", bada, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jego wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 P.p.s.a.). Sąd administracyjny nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, gdyż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że ewentualne uwzględnienie żądań skarżącego zgłoszonych w związku z postępowaniem w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należy do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie sądu. Sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje ponadto zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 P.p.s.a. Zgodnie z zasadą oficjalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich istotnych naruszeń prawa przez organy administracji, a związanych z przedmiotem zaskarżenia, którym w niniejszej sprawie jest oddalenie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych.

Analizując ustalenia faktyczne oraz powołaną podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jego uchylenia.

Zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zostało wydane w toku postępowania zainicjowanego zarzutami skarżącego, z których podniósł on zarzut z art. 33 pkt. 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1051) – dalej – "u.p.e.a.", tj. wszczęcia i prowadzenia postepowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia po stronie skarżącej spółki obowiązku zapłaty kary pieniężnej oraz niezgodności tytułu wykonawczego z art. 27 § 1 pkt 3 i 11 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Chodziło o brak treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz braku wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji środków pieniężnych.

Zaskarżonemu postanowieniu organu egzekucyjnego skarżąca spółka zarzuciła natomiast brak wypowiedzenia się co do zgłoszonych zarzutów dotyczących wadliwości tytułu wykonawczego oraz jego przedwczesność i wadliwość wobec błędnego poinformowania skarżącej spółki przez wierzyciela - UOKiK o nie przysługiwaniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów.

Analizując materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że uregulowana w art. 33 – 35 u.p.e.a. instytucja zarzutów w egzekucji administracyjnej jest szczególnie istotnym środkiem ochrony zobowiązanego. Rola tego środka wynika z tego, że są one skierowane przeciwko istocie postępowania egzekucyjnego, co w założeniu wnoszącego ten środek prawny sprowadza się do tego, że mają one spowodować zakończenie postępowania egzekucyjnego bez realizacji jego celu, jakim jest wykonanie obowiązku (B.Adamiak, J.Borkowski, A.Skoczylas, Prawo procesowe administracyjne, [w:] System Prawa Administracyjnego pod red. R.Hauser, Z.Niewiadomski, A. Wróbel, tom 9, s. 458).

Zarzuty mogą być oparte tylko na enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. podstawach, przy czym na wnoszącym zarzuty spoczywa obowiązek wskazania, które z okoliczności określonych w tym przepisie stanowią podstawę prawną tego środka. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, w których mowa w art. 33 pkt 1 – 5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo odniósł się do wszelkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą spółkę, a stanowisko przez niego zajęte odpowiada prawu.

Sąd podkreśla, że w zakresie zarzutu wszczęcia i prowadzenia postepowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia po stronie skarżącej spółki obowiązku zapłaty kary pieniężnej organ egzekucyjny wyjaśnił dlaczego nie podziela stanowiska spółki będąc przy tym związanym stanowiskiem wierzyciela.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyraził stanowisko uznające zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty kary pieniężnej za bezzasadny wskazując w treści postanowienia tego przyczyny. Na postanowienie to spółka nie wniosła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków Podgórze wydał postanowienie, w którym odmówił uznania złożonych zarzutów. Rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tym zakresie jest konsekwencją stanowiska wierzyciela zawartego w postanowieniu z dnia 20 maja 2013 r. Zachowanie się organu egzekucyjnego odpowiada treści art. 34 § 1 w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., a Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień. Podkreślić bowiem należy, że kwestionowanie przez stronę skarżącą stanowiska wierzyciela w zakresie uznania ww. zarzutu za bezzasadny mogło nastąpić jedynie w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego skarżąca spółka – mimo stosownego pouczenia – nie zrobiła. Tym samym, w niniejszej sprawie poza zakresem kontroli Sądu jest kwestia istnienia lub nieistnienia obowiązku zapłaty po stronie skarżącej spółki albowiem sprawa badana przez orzekający Sąd dotyczy prawidłowości działań organów egzekucyjnych, a nie meritum postanowienia wierzyciela z dnia 20 maja 2013 r. (które nie zostało zaskarżone).

W tym miejscu zasadnym jest odniesienie się do zarzutu skargi, który dotyczył braku prawidłowego pouczenia zawartego w postanowieniu wierzyciela z dnia 20 maja 2013 r., przez co zdaniem skarżącej spółki zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego naruszało art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. Kwestia ta ma o tyle znaczenie, że zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Zatem dla kontroli prawidłowości postępowania organów egzekucyjnych należało ustalić, czy postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela było ostateczne.

Sąd stwierdza, że zarzut ten jest bezpodstawny. W postanowieniu z dnia 20 maja 2013 r. wierzyciel zawarł pouczenie, z którego wynika, że na postanowienie to nie przysługuje zażalenie, a strona niezadowolona z niniejszego orzeczenia może za pośrednictwem organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Wierzyciel powołał się na art. 17 § 1a , art. 34 § 2 u.p.e.a. oraz art. 127 § 3 K.p.a. Sąd stwierdza, że pouczenie to jest poprawne i zupełności odpowiada prawu. Zgodnie bowiem z treścią art. 17 § 1a u.p.e.a. o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Takim właśnie organem jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dlatego też od wydanego przez niego postanowienia nie przysługiwało zażalenie, ale wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Podkreślić należy, że w toku postępowania organ egzekucyjny pierwszej instancji zwrócił się do wierzyciela z zapytaniem, czy postanowienie z dnia 20 maja 2013 r. jest prawomocne, w odpowiedzi na co wierzyciel poinformował, że skarżąca spółka otrzymała postanowienie w dniu 22 maja 2013 r., a na dzień 10 czerwca 2013 r. nie wpłynął wiosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Odnośnie zarzutu nie wypowiedzenia się przez organ w kwestii zarzucanej przez stronę wadliwości tytułu wykonawczego, na podstawie którego przeprowadzone zostało postępowanie egzekucyjne, Sąd stwierdza, że nie znajduje on uzasadnienia. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w tytule wykonawczym zawarto zarówno stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) jak i wskazano środki egzekucyjne stosowane w egzekucji należności pieniężnych (art. 27 1 pkt 11 u.p.e.a.). Ponadto organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do omawianego zarzutu, wyrażając jego niezrozumienie wobec faktu, że tytuł wykonawczy w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 27 § 1 u.p.e.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku prawomocności decyzji [...] Sąd stwierdza, że kwestia ta wykracza poza ramy kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 zd. 2 organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Reasumując Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów egzekucyjnych żadnych uchybień zarówno w zakresie prawa materialnego jak i procedury. Z tego względu skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.