Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1673/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 201 § 1 pkt 2, art. 216 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Protokolant Agata Próchniewska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Po 128/13 w sprawie ze skargi H. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie do gier poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P.; 2. zasądza od H. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. 280 (słownie dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z 17 maja 2013 r. (sygn. akt I SA/Po 128/13) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] grudnia 2012 r. Nr [...]w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] sierpnia 2012 r. Nr [...].

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 216 § 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej: O.p.), odmówił H. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry. W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że postanowieniem z [...] maja 2012 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automacie o nazwie APEX nr HFP [...] poza kasynem gry, tj. w Sklepie [...] przy ul. [...] w P.

Pismem z 4 lipca 2012 r. spółka, jako dysponent kontrolowanego urządzenia, wniosła o zawieszenie toczącego się postępowania do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia przez Ministra Finansów postępowania w sprawie charakteru gier urządzanych na symulatorze do gier zręcznościowych nr HFP [...] w rozumieniu art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej: u.g.h.).

Jednocześnie spółka pismem z 4 lipca 2012 r. wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. (sygn. RKS [...].

Organ pierwszej instancji uznał, że w żadnym z dwóch wskazanych przypadków nie występuje zagadnienie wstępne, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Na skutek zażalenia spółki, postanowieniem z [...] grudnia 2012 r., Dyrektor Izby Celnej w P. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej jest postępowaniem administracyjnym wszczętym na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych w trakcie przeprowadzonej kontroli. Natomiast rozstrzygnięcie, które zapadnie w sprawie karnoskarbowej, dotyczyć będzie osoby. Stwierdzenie w sprawie karnoskarbowej winy lub jej braku u osoby, która prowadziła grę na automatach o niskich wygranych wbrew przepisom, nie wpływa na ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy celnych w trakcie kontroli. W związku z tym nie sposób uznać, że rozstrzygnięcie sprawy karnoskarbowej jest zagadnieniem wstępnym w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w P. również rozstrzygnięcie Ministra Finansów o charakterze automatu nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie. W ocenie organu odwoławczego, nie wystąpiło w sprawie zagadnienie wstępne, a tryb przewidziany w art. 2 ust. 6 u.g.h. nie ma zastosowania. Ponadto Dyrektor Izby Celnej w P. stanął na stanowisku, że nieuzasadnione byłoby, aby każdorazowo przy prowadzeniu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry na automacie poza kasynem gry, organ celny uzależniał podjęcie decyzji w sprawie od stanowiska Ministra Finansów odnośnie do zatrzymanego automatu. W takiej sytuacji zbędne byłyby przepisy art. 2 ust. 3-5 u.g.h. definiujące gry na automatach, skoro tylko Minister Finansów miałby kompetencje do rozstrzygania w tym zakresie. Dyrektor Izby Celnej w P. wyjaśnił również, że Minister Finansów postanowieniem z 13 lipca 2012 r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] maja 2012 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku H. Spółki z o.o. z [...] marca 2012 r. o wydanie na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h. decyzji rozstrzygającej, czy gry urządzane m.in. na symulatorze do gier zręcznościowych APEX HOT MAGIC FRUITS nr HFP [...], są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 u.g.h.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., wspomnianym na wstępie wyrokiem, uwzględnił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istotą rozpatrywanej sprawy jest ustalenie, czy postępowanie z wniosku skarżącej spółki z 9 marca 2012 r., które toczyło się przed ministrem właściwym do spraw finansów publicznych w kwestii rozstrzygnięcia w drodze decyzji, czy urządzane gry są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 u.g.h., stanowi zagadnienie wstępne w myśl art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zauważył ponadto, że spór sprowadza się także do rozstrzygnięcia, czy toczące się postępowanie w trybie karnoskarbowym o przestępstwo określone w art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765, ze zm. – dalej: k.k.s.) może stanowić przesłankę do zawieszenia w trybie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. postępowania o wymierzenie kary administracyjnej z tytułu prowadzenia gier na automatach poza kasynami.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zasadniczym elementem pozwalającym stwierdzić, czy dana przesłanka stanowi obligatoryjnie o zawieszeniu postępowania jest istnienie zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Przepis art. 2 ust. 3 u.g.h. stanowi, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Artykuł 2 ust. 6 u.g.h. stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.

Wykładnia systemowa art. 2 ust. 6 u.g.h. prowadzi do wniosku, że jeżeli istnieją gry lub zakłady posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1–5 u.g.h., to Minister Finansów jest organem właściwym do rozstrzygnięcia, czy taka gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Ustawodawca nie wprowadził żadnych dodatkowych przesłanek takiego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że jest ono uzależnione od wystąpienia wątpliwości co do charakteru gry. Ustawa o grach hazardowych nie zawiera postanowień, które kompetencje Ministra Finansów zawarte w art. 2 ust. 6 modyfikowałyby w ten sposób, że takie uprawnienie przyznawałyby innym organom, choćby organom celnym, które prowadzą postępowanie na podstawie ustawy o grach hazardowych. Jeżeli zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, to w pierwszej kolejności zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia jest, czy gra posiada cechy wymienione w art. 2 ust. 5. u.g.h.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej podnosząc, że toczy się postępowanie przed Ministrem Finansów zainicjowane przez Spółkę wnioskiem z 9 marca 2012 r. o rozstrzygnięcie w drodze decyzji, czy symulatory do gier zręcznościowych są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącą Spółkę wiąże się z urządzaniem gry na będącym jej własnością automacie o nazwie APEX nr HFP [...] poza kasynem gry.

WSA w P. uznał, że skoro ustawodawca przyznał Ministrowi Finansów uprawnienie do rozstrzygnięcia w drodze decyzji, czy gra jest grą na automacie, to wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania jest w pełni uzasadniony.

W ocenie Sądu pierwszej instancji działanie Dyrektora Izby Celnej narusza art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Sąd podkreślił, że zagadnienie wstępne to zagadnienie materialnoprawne. Treścią takiego zagadnienia może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Jeżeli z mocy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, a wiążącej kwalifikacji dokonuje w drodze decyzji Minister Finansów, to nałożenie kary pieniężnej przez właściwy organ powinno być poprzedzone uzyskaniem rozstrzygnięcia Ministra Finansów, co do oceny danej gry w świetle przepisów ustawy o grach hazardowych. Tym samym ocena dokonana przez organy podatkowe musi być zgodna z oceną dokonaną przez Ministra Finansów. Sąd pierwszej instancji uznał, wbrew stanowisku Dyrektora Izby Celnej w P., że w rozpatrywanej sprawie podstawę do zawieszenia postępowania może stanowić prowadzone postępowanie karnoskarbowe. WSA w P. podzielił stanowisko skarżącej w kwestii uznania za zagadnienie wstępne (w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) wcześniejszego rozstrzygnięcia postępowania karnoskarbowego.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji postępowanie karnoskarbowe, jak również jego wynik, stanowią przesłankę do zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Istnieje bowiem zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem postępowania karnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy celne, ponownie prowadząc postępowanie, powinny rozważyć zasadność zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu prawomocnego zakończenia zarówno sprawy karnoskarbowej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P., jak również sprawy prowadzonej przez Ministra Finansów.

Dyrektor Izby Celnej w P. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez uznanie,

- że rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji dotyczącej kary pieniężnej uzależnione jest od orzeczenia przez Ministra Finansów o charakterze urządzanych gier i to mimo że wniosek strony w tej sprawie został pozostawiony bez rozpatrzenia.

- że postępowanie karnoskarbowe dotyczące osoby fizycznej stanowi zagadnienie wstępne i podstawę do zawieszenia postępowania dotyczącego kary pieniężnej nakładanej na spółkę z o.o.

2) art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art.141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu orzeczenia stanu sprawy przyjętego za podstawę wyroku, w części dotyczącej:

- charakteru prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania oraz etapu, na którym złożony został wniosek strony i jak został rozpatrzony.

- postępowania karnoskarbowego (przeciwko komu jest prowadzone i na jakim etapie się znajduje) na czym polega zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem postępowania karnego a rozpatrzeniem sprawy administracyjnej.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 6 u.g.h. w związku z art. 2 ust. 7 u.g.h. i uznanie, że Minister Finansów jest właściwy w sprawach dotyczących oceny charakteru gry na automacie w toku postępowania prowadzonego z urzędu w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h.

H. Sp. z o.o. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.

Z przedstawionych zarzutów kasacyjnych dotyczących zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak też przepisów prawa materialnego wynika, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy wynik postępowania karnoskarbowego stanowi zagadnienie prejudycjalne w postępowaniu w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry oraz do ustalenia relacji postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów na podstawie art. 2 ust 6 u.g.h. do postępowania prowadzonego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry.

Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" judykatura rozumie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne. Oznacza to, że nie każda kwestia, która w przekonaniu strony, czy też organu stanowi zagadnienie wstępne, takim zagadnieniem jest w istocie i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zwrócić należy przy tym uwagę, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę. Stąd też powoływany przepis Ordynacji podatkowej nie może podlegać wykładni rozszerzającej (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GSK 27/05). Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i obowiązek wstrzymania się z rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia (prejudykatu), będą zatem zachodziły jedynie w sytuacji bezpośredniego uzależnienia rozstrzygnięcia danej sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego, a zatem w sytuacji istnienia pomiędzy tymi kwestiami ścisłego związku. Związek ten nie zachodzi natomiast, kiedy sprawa, co do której rozstrzygać ma organ administracji, jest przedmiotowo związana z inną sprawą toczącą się przed organem administracji bądź sądem czy organami ścigania, ale której brak rozstrzygnięcia nie tamuje (nie uniemożliwia) prawidłowego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet będzie miał, wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (tak np. W. Jakimowicz, O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, Samorząd Terytorialny 2003/10/29).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w chwili składania przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania, jak również w dacie jego rozpoznawania przez organ, nie toczyło się żadne postępowanie, w stosunku do którego można by rozważać, czy istnieje między tym postępowaniem a postępowaniem w sprawie wymierzenia kary omawiany związek.

Nie stanowi zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu o wymierzenie grzywny na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, wynik postępowania karnoskarbowego o czyn z art. 107 k.k.s. – tj. ustalenie czy został popełniony czyn zabroniony (przestępstwo, wykroczenie) polegający na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia i kto jest jego sprawcą. W przypadku postępowania karnoskarbowego oraz postępowania o wymierzenie kary administracyjnej ustalenia jednego z nich pozostają bez wpływu na drugie, jako że inne są podstawy prawne obu postępowań i ich cele. Postępowanie karne prowadzone na podstawie przepisów k.k.s. zmierza do ustalenia faktu popełnienia przestępstwa i winy sprawcy, podczas gdy kara, o której mowa w art. 89 u.g.h. wymierzana jest za delikt administracyjny w oparciu o sam fakt jego popełnienia i oderwana jest od elementu zawinienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1539/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 995/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 797/11). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 ustawy O.p., poprzez przyjęcie, że postępowanie karnoskarbowe dotyczące osoby fizycznej stanowi zagadnienie wstępne i podstawę do zawieszenia postępowania dotyczącego kary pieniężnej nakładanej na spółkę z o.o.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszny jest również zarzut pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyjaśnienia zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem sprawy karnoskarbowej a rozpatrzeniem sprawy administracyjnej. Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że postępowanie karnoskarbowe, jak również jego wynik, stanowią przesłankę do zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 O.p. nie uzasadnił w żaden sposób swojego stanowiska, ograniczając się tylko do stwierdzenia, że istnieje zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem postępowania karnego a rozpatrzeniem sprawy o wymierzenie kary administracyjnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry. Z uwagi jednak, że – w ocenie NSA – kwestia zależności pomiędzy tymi postępowaniami nie może być rozpatrywana w kategoriach prejudykatu, powoływany zarzut, jakkolwiek trafny z formalnego punktu widzenia, nie ma istotnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 6 u.g.h. w związku z art. 2 ust. 7 tejże ustawy i uznanie, że Minister Finansów jest właściwy w sprawach dotyczących oceny charakteru gry na automacie w toku postępowania prowadzonego z urzędu w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h.

Zgodnie z art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h., minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tryb ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie wszczynane jest na wniosek przedsiębiorcy, chcącego uzyskać wiążącą decyzję rozstrzygającą, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Inicjatywa w tym zakresie przysługuje zainteresowanemu podmiotowi (przedsiębiorcy), w którego potencjalnym interesie jest uzyskanie urzędowego potwierdzenia zgodności z prawem prowadzonej reglamentowanej działalności gospodarczej. Nie oznacza to, że w sytuacji, gdy podmiot ten nie wystąpi o taki certyfikat organy celne nie mogą skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego o wymierzenie kary za urządzanie gry na automacie poza kasynem gry. Organy celne na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. uzyskały uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W ramach tychże ustaleń wspomniane organy mają prawo dokonywać samodzielnej oceny charakteru gry, w granicach danej rozpoznawanej sprawy, przy odpowiednim zachowaniu procedur Ordynacji podatkowej (por. art. 8 i 91 u.g.h.), mają bowiem ustawowy obowiązek i odpowiadające mu uprawnienie do wymierzenia kar administracyjnych za stwierdzone naruszenia.

Stanowisko o wadliwej wykładni art. 2 ust. 6 u.g.h., dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, podkreśla okoliczność, że w świetle art. 2 ust. 7 u.g.h. do wniosku o wydanie decyzji rozstrzygającej, czy dana gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy należy załączyć, w przypadku gry na automatach, m.in. badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zasadnie zatem podnosi skarżący organ, że wykonanie postanowień wspomnianego art. 2 ust. 7 u.g.h. na etapie postępowania w sprawie wymierzenia kary administracyjnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry, a więc już po zatrzymaniu danego automatu przez organy celne, jest wręcz niemożliwe.

W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał również za zasadny podniesiony przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez uznanie, że rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji dotyczącej kary pieniężnej uzależnione jest od orzeczenia przez Ministra Finansów o charakterze urządzanych gier, mimo że wniosek strony w tej sprawie został pozostawiony bez rozpatrzenia.

W rozpoznawanej sprawie Spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wskazując, że toczy się postępowanie przed Ministrem Finansów zainicjowane przez Spółkę wnioskiem z [...] marca 2012 r. o rozstrzygnięcie w drodze decyzji podejmowanej na podstawie art. 2 ust 6 u.g.h., czy symulatory do gier zręcznościowych są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.g.h. Zauważyć jednak należy, że postanowieniem z [...] lipca 2012 r. Minister Finansów utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] maja 2012 r. stwierdzające pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku spółki z [...] marca 2012 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznanie przez Sąd pierwszej instancji za zasadne zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie w sprawie, która nie została skutecznie wszczęta (wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia i to ostatecznym postanowieniem) należy uznać za błędne. W związku z tym w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do rozważania czy istnieje między tym postępowaniem a postępowaniem w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry jakikolwiek związek, gdyż – jak wykazano – postępowanie w sprawie o rozstrzygnięcie przez Ministra Finansów w drodze decyzji charakteru gier urządzanych na symulatorze do gier zręcznościowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 u.g.h. nie zostało skutecznie wszczęte.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.