Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 716/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Dariusz Skupień, Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 451/13 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. J. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt II FSK 716/14

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2010.

Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia 25 października 2012 r. określił na kwotę 468.203,16 zł stratę skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2010, w miejsce wykazanej przez skarżącego w kwocie 671.564,05 zł, uznając prowadzone przez skarżącego księgi za nierzetelne wskutek ustalenia, że skarżący nie wykazał przychodu ze sprzedaży kruszarki i z pośrednictwa w obrocie samochodami, przez co zaniżył przychody o łączną kwotę 155.328 zł, a także wskutek posłużenia się fakturami nie odzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz zaliczając do kosztów wydatki nie mające związku z przychodami, zawyżył koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 58.032,89 zł.

W odwołaniu skarżący zarzucił braki w ustaleniach faktycznych wskutek nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wyremontowania sprzedanej kruszarki i naczepy oraz z zeznań świadków – A. J., a także wystawcy zakwestionowanych faktur - E. C.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie decyzją z dnia 25 marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, wskazując, że świadek E. C., którego przesłuchania skarżący się domagał, w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego przyznał, że nie wykonał remontu kruszarki i naczepy skarżącego, a wystawione przez niego faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Odstąpiono od przesłuchania świadka A. J., bowiem nie stawił się on na przesłuchanie, a skarżący nie domagał się przeprowadzenia tego dowodu, podobnie, jak nie występował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, że niezasadnie pominięto dowód z przesłuchania E. C., opierając się na zeznaniach, które złożył jako podejrzany, nie dokonano oględzin kruszarki i naczepy, a także nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, celem stwierdzenia, czy były one remontowane i piaskowane; ponadto nie przesłuchano wskazanych przez skarżącego świadków.

Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zasadnie przyjęły za dowód zeznania wystawcy faktur, złożone w postępowaniu karnym; skarżący nie wskazał zresztą, na czym polegały świadczone jakoby na jego rzecz usługi remontowe. Dowód z opinii biegłego nie był przydatny, bowiem nie jest istotny obecny stan techniczny rzekomo remontowanej kruszarki. Nie było również podstaw do ponawiania próby przesłuchania brata skarżącego, skoro on sam o to nie występował. Jakkolwiek budzi wątpliwość cena odsprzedaży kruszarki (150.000 zł), skoro kilka miesięcy wcześniej skarżący kupił ją za cenę 333.437 zł, ale ten wątek przez organy podatkowe nie został rozwinięty, a uchylenie decyzji z tego powodu naruszałoby wyrażoną w art. 134 § 2 P.p.s.a. zasadę nie orzekania na niekorzyść skarżącego.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy wykazał, iż postępowanie organów kontroli podatkowej dotknięte było istotnymi wadami, naruszającymi:

- art. 120, art. 123 § 1 i art. 187 § 1 w związku z art. 196 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) przez zaniechanie przesłuchania E. C. w charakterze świadka, celem złożenia zeznań pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, a w konsekwencji poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie wyjaśnień złożonych przez niego w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym, w których to przesłuchaniach skarżący nie miał możliwości wzięcia udziału i które to wyjaśnienia nie mogą stanowić dowodu, gdyż w przeciwieństwie do zeznań nie są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej;

- art. 187 § 1 w związku z art. 198 § 1 O.p. przez zaniechanie dokonania oględzin kruszarki do betonu oraz naczepy, celem ustalenia, czy maszyny te były remontowane i piaskowane oraz czy zmieniła się ich wartość rynkowa;

- art. 187 § 1 w związku z art. 197 § 1 O.p. przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy wymienione maszyny były remontowane i piaskowane oraz czy zmieniła się ich wartość rynkowa;

- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 4 I pkt 6 O.p. przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i niedopełnienie obowiązku zebrania materiału dowodowego oraz wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału, to jest: zaniechanie przesłuchania świadka A. J., pomimo wniosku skarżącego oraz istotnego znaczenia zeznań dla wyjaśnienia sprawy, zaniechanie przesłuchania E. C. w charakterze świadka, niedokonanie oględzin kruszarki do betonu oraz naczepy, zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego;

- art. 193 O.p. przez bezzasadne uznanie ksiąg za nierzetelne w sytuacji, kiedy stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, nie zostały wykorzystane wszystkie okoliczności dowodowe i nie oceniono właściwie zebranych dowodów, a organ podatkowy nie wykazał, że księgi nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód w postępowaniu podatkowym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodami takimi mogą być materiały zgromadzone w toku postępowania karnego (art. 181 O.p.). Dlatego też przeprowadzony w toku postępowania karnego dowód z przesłuchania E. C. w charakterze podejrzanego stanowi pełnowartościowy materiał dowodowy, na podstawie którego organy podatkowe mogły czynić istotne dla sprawy ustalenia faktyczne. Okoliczności, że skarżący nie zgadza się z treścią tych wyjaśnień oraz że były one złożone w warunkach braku odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, same w sobie materiału tego nie deprecjonują ani nie powodują konieczności ponowienia już raz przeprowadzonego dowodu w postępowaniu podatkowym. Konieczność taka zachodziłaby tylko wtedy, gdyby organ podatkowy powziął uzasadnioną wątpliwość co do wiarygodności lub zupełności złożonych wyjaśnień, ale taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaszła, skoro świadek nie tylko zaprzeczył, by wykonywał fakturowane fałszywie usługi, ale nawet szczegółowo wyjaśnił, że za wystawienie faktury nie odzwierciedlającej rzeczywistego zdarzenia gospodarczego pobierał wynagrodzenie w wysokości połowy wykazanego na fakturze podatku od towarów i usług. W konsekwencji nie można przyjąć, że zaniechanie ponownego przesłuchania tego świadka w postępowaniu podatkowym prowadziło do naruszenia art. 120, art. 123 § 1, art. 187 § 1 czy art. 196 § 1 i § 3 O.p.

Nie narusza także art. 187 § 1 oraz – odpowiednio – art. 198 § 1 i art. 197 § 1 O.p. odmowa przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz z opinii biegłego na okoliczność, czy kruszarka do betonu oraz naczepa były remontowane i piaskowane, a także, jaka jest ich wartość rynkowa i jak się zmieniła. Nie jest bowiem istotna dla sprawy okoliczność, czy maszyny te były kiedykolwiek naprawiane względnie piaskowane, ale to, czy usługę tę dla skarżącego wykonał E. C. za cenę wyszczególnioną w wystawionej fakturze. Skoro rzekomy usługodawca temu zaprzeczył, przeprowadzanie dowodów wnioskowanych przez skarżącego było zbyteczne, a nawet niedopuszczalne, bowiem dowody te nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia prowadzonej sprawy. Nie ma także znaczenia, jaką wartość rynkową maszyny te miały w dacie rozstrzygania sprawy podatkowej, bowiem znaczenie dla tej sprawy miała tylko cena, za jaką kruszarkę do betonu skarżący sprzedał. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, cena ta – wobec ponad dwukrotnie wyższej ceny zakupu – mogła budzić wątpliwości, ale skoro organy podatkowe tym wątkiem sprawy nie zajęły się, sąd administracyjny nie miał podstaw do ingerencji w podjęte rozstrzygnięcie. W każdym razie zagadnienie ceny kruszarki w aspekcie jej relacji do wartości rynkowej nie było przedmiotem kontrowersji w badanej sprawie, przeto poszerzanie postępowania dowodowego w postulowanym przez skarżącego kierunku nie miałoby uzasadnienia.

Nie ma także podstaw do twierdzenia, że zaniechanie przeprowadzenia omówionych wcześniej dowodów, a także dowodu z przesłuchania świadka A. J., prowadziło do naruszenia – poza omówionymi wyżej przepisami O.p. – także art. 191 i art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 O.p. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe nie wykroczyły poza przyznaną im w art. 191 O.p. swobodę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto dały temu wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji, tak w powołanej podstawie prawnej rozstrzygnięcia, jak i w przedstawionym uzasadnieniu faktycznym i prawnym (art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 O.p.).

Oczywiście niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 193 O.p. Uznanie prowadzonych przez skarżącego ksiąg za nierzetelne, w sytuacji, gdy stwierdzono zarówno zaniżenia przychodów, jak i zawyżenie kosztów ich uzyskania, było w pełni uzasadnione i odpowiadało dyspozycji art. 193 § 6 O.p.

Ponieważ bezzasadne okazały się zarzuty skarżącego, odnoszące się do naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa podatkowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasadnie zastosował art. 151 P.p.s.a. i oddalił skargę wniesioną przez skarżącego.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żaden z zarzutów, postawionych w skardze kasacyjnej, nie okazał się uzasadniony. Prowadzi to do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.