Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1619/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 97  par. 1  pkt 4,  art. 145  par. 1  pkt 4,  art. 91  par. 3,  art. 49,  art. 28,  art. 157  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu wniosku P. S. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], którym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszono postępowanie administracyjne z wniosku P. S., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2002 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1951 r. nr [...], odmawiającego M. S. oraz J. F. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip.[...] – utrzymało w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2008 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że P. S., następca prawny M. S., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2002 r., nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1951 r. odmawiającego M. S. oraz J. F. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...].

W trakcie prowadzenia postępowania organ nadzoru stwierdził, że w postępowaniu nie bierze udziału J. F. ani jej następcy prawni.

J. F. zbyła swój udział w nieruchomości M. G. Organ nadzoru wskazał, że wystąpił do Centralnego Biura Adresowego w celu ustalenia adresu M. G., zwrócił się też z prośbą o ustalenie adresu do pełnomocnika wnioskodawcy oraz zapytał P., czy posiada adres M. G. Pełnomocnik P. S. wskazała, że nie udało się ustalić aktualnego adresu M. G. Centralne Biuro Adresowe ani P. nie udzielili odpowiedzi.

Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie i wezwało wnioskodawcę do podjęcia postępowania zmierzającego do ustalenia wszystkich stron postępowania – M. G., następczyni prawnej byłej współwłaścicielki w/w nieruchomości lub jej następców prawnych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem nr [...] utrzymano w mocy to postanowienie.

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 501/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił oba postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ nie wyczerpał możliwości ustalenia wszystkich stron postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podjęło zatem dalsze kroki celem ustalenia, czy M. G. żyje i jaki jest jej aktualny adres. Kolegium ustaliło, że M. G. zmarła 22 maja 1991 r. (akt zgonu w aktach sprawy).

Z uwagi na powyższe postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 2008 r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszono postepowanie administracyjne z wniosku P. S., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2002 r., nr [...] do czasu ustalenia następstwa prawnego po zmarłej M. G.

Zobowiązano również wnioskodawcę w oparciu o art. 100 § 1 kpa do podjęcia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia stosownych działań - wystąpienia do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej M. G.

Na powyższe postanowienie został złożony przez P. S. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Zdaniem skarżącego J. F. nie mogła zbyć skutecznie swojego udziału w przedmiotowej nieruchomości na rzecz M. G., ponieważ w dacie czynności prawnej właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, co potwierdzają wpisy w księdze wieczystej tej nieruchomości.

Samorządowe kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazało, że zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji państwowej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Z akt sprawy wynika, iż współwłaścicielka nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], J. F. zbyła swój udział w nieruchomości na rzecz M. G. Jak ustaliło Kolegium M. G. zmarła 22 maja 1991 r. (akt zgonu w aktach sprawy) i nie znani są jej następcy prawni.

Organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym toczącym się w przedmiotowej sprawie winny brać udział wszystkie strony postępowania. Konieczność zapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania, jest kwestią niezmiernie istotną wielokrotnie podkreślaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2003 r., sygn. akt I SA 224/02 i z 17 września 2003 r. w sprawie o sygn. akt I SA 3454/01.

Zdaniem organu nadzoru mając na względzie jasno określoną linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do udziału stron w postępowaniu, należy podjąć czynności mające na celu ustalenie wszystkich stron mających interes prawny. W niniejszej sprawie przedmiotem ustaleń jest następstwo prawne po M. G., która odkupiła roszczenia do części przedmiotowej nieruchomości od współwłaścicielki tej nieruchomości J. F. Organ podkreślił, że obowiązek uzyskania orzeczeń sądowych lub ustalenie w inny sposób następców prawnych M. G. nie ciąży na organie lecz na wnioskodawcy w sprawie wszczęcia postępowania, bowiem to on jako osoba mająca interes prawny, może wystąpić do sądu powszechnego o stwierdzenie praw do spadku. Ustalenie spadkobierców byłych właścicieli nieruchomości nie jest obowiązkiem organu gdyż z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego występuje strona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że jako organ administracji publicznej, nie jest dysponentem ani posiadaczem żadnych praw majątkowych do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], stąd nie może być uznane za zainteresowanego w rozumieniu art. 510 kpc do złożenia wniosku o stwierdzenie praw do spadku.

W przypadku ustalenia, iż spadek po M. G., następczyni byłej współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości [...] J. F., nie został objęty, wnioskodawca ma możliwość wystąpienia również do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora dla spadku nie objętego (w trybie art. 666 i 667 kpc). Zaś po przedłożeniu organowi prawomocnego postanowienia o ustanowieniu kuratora dla spadku odpadną przesłanki zawieszenia niniejszego postępowania.

Konkludując organ nadzoru wskazał, że na obecnym etapie, postępowanie wywołane wnioskiem P. S. o stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] kwietnia 1951 r., odmawiającego M. S. oraz J. F. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...], z dnia [...] lipca 1960 r. nie może być kontynuowane. Brak następstwa prawnego po wszystkich współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości obliguje do zawieszenia niniejszego postępowania.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. S. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia z [...] sierpnia 2008 r.

Postanowieniom zarzucił naruszenie przepisów art. 97 § 1 ust. 4 kpa, art. 7, art. 8, art. 12 § 1 kpa i art. 77 kpa jak również błędną interpretację: art. 510 § 1 kpc i art. 527 kpc nie uwzględniającą obowiązków wynikających z art. 529 kpc, art. 666 kpc i art. 667 kpc.

Skarżący podniósł, że organ nie wykazał związku przyczynowego miedzy rozstrzygnięciem kwestii obowiązywania orzeczeń administracyjnych z 1951 r., a rzekomym "zagadnieniem wstępnym rozstrzyganym przez inny organ bądź sąd".

Wykazanie istnienia tego związku jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracyjnego w przypadku powoływania się na art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.

Skarżący wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest stwierdzenie nieważności orzeczeń administracyjnych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r. podjętych przez Prezydium Rady Narodowej Miasta W. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku i odmowy ustanowienia na rzecz M. S. prawa własności czasowej gruntu oznaczonego nr hip. [...] – położonego przy ul. [...] w W., którą to decyzją rażąco naruszono prawo właścicielki – wynikające z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Pozostająca do rozstrzygnięcia kwestia dotycząca terminu, do którego przysługiwało M. S. prawo składania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, a więc i zasadności w/w orzeczeń administracyjnych nie wymaga żadnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia następców prawnych M. G.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest stwierdzenie formalnej bezzasadności odrzucenia wniosków, nie zaś merytoryczne uznanie uprawnień majątkowych następców prawnych M. G.

Skarżący podał, że o istnieniu M. G. bądź jej następców prawnych Kolegium nie pamiętało do momentu wskazania przez P. S. protokołu przejęcia nieruchomości, z którego wynika, że czynność ta dokonana została w dniu 20 października 1949 r., co jednoznacznie wskazywało na fakt, że wniosek z dnia 19 grudnia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej złożony został przez M. S. w terminie.

W świetle powyższego zaskarżone orzeczenia administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. winny ulec uchyleniu.

Skarżący zarzucił, że organ nie chcąc dopuścić do pozytywnego zakończenia sprawy zażądał od niego wskazania uczestników postępowania, co na meritum zagadnienia nie ma wpływu. Do tego czasu pisma kierowano wyłącznie do P. S. Również rozprawa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I SA 2669/00) nie wymagała powiadomienia M. G., ani jej następców prawnych.

Skarżący podniósł, że tytuł własności nieruchomości przy ul.[...] – wg zapisów w księdze wieczystej nie był uregulowany na nazwisko M. G., co w świetle art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19 poz. 147 z późn. zm.) podważa wiarygodność zaświadczenia wystawionego przez Sąd Powiatowy dla W. z dnia 27 marca 1959 r.

Skarżący wskazał, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 77 kpa Kolegium, zawieszając postępowanie i zmuszając wnioskodawcę do wyszukania bliżej nie określonych stron postępowania, nie wzięło pod uwagę, że w dacie rzekomego nabycia przez M. G. praw do nieruchomości przy ul. [...] w W. nieruchomość przeszła już na rzecz Skarbu Państwa, a następnie na rzecz Gminy, która jest stroną postępowania. Gdyby nawet doszło do uznania praw własności P. S. do nieruchomości, w obecnym stanie prawnym byłby on współwłaścicielem na równi z Gminą, która zachowałaby ewentualnie prawa przysługujące innym współwłaścicielom.

Skarżący zarzucił, że postępowanie z jego wniosku o stwierdzenie praw do spadku po M. G. nie mogłoby być wszczęte. We wniosku wskazać należy spadkobierców, a osób tych skarżący nie może wskazać, gdyż ich nie zna.

Trudno byłoby też wykazać przed Sądem jego interes prawny w prowadzeniu postępowania spadkowego, skoro:

- kwestionować należy skuteczność aktu kupna współwłasności nieruchomości przy

ul. [...] przez M. G. po dacie przejęcia jej przez Skarb Państwa,

- M. G. nie jest wpisana do księgi wieczystej jako współwłaścicielka nieruchomości,

- postępowanie spadkowe nie doprowadziłoby do ustalenia następców prawnych M. G., dziedziczących nieruchomość.

Postanowienie Sądu mogłoby jedynie wskazać jako spadkobiercę Skarb Państwa, a nie osób fizycznych mogących występować jako strony postępowania.

Skarżący podniósł, że w niniejszym postępowaniu interes następców prawnych J. F., I. S. bądź M. G. zabezpieczyć można poprzez publiczne ogłoszenie (obwieszczenie) w codziennej prasie, zgodnie z art. 91 § 3 kpa i art. 94 kpa.

W powyższej sytuacji prawnej prowadzenie postępowania spadkowego, w wyniku którego nie nastąpi wyłonienie spadkobierców jest niecelowe.

J. F. – współwłaścicielka nieruchomości przy ul. [...] w W. – po dacie 22 kwietnia 1951 r. nie mogła skutecznie zbyć udziału w nieruchomości, skoro właścicielem nieruchomości był Skarb państwa, co wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. z dnia 4 lipca 1997 r. (L. dz.[...]). Wobec tego zbycie udziału w nieruchomości na rzecz M. G. było czynnością nieważną.

Skarżący wskazał, że organ nadzoru zawieszając postępowanie naruszył przepis art. 97 § 1 ust. 4 kpa. Przedmiotem rozstrzygnięcia jest, czy wnioski M. S. z dnia 19 grudnia 1949 r. o przyznaniu prawa własności czasowej do gruntu przy

ul. [...] w W. złożone zostały w terminie bądź, czy istniały podstawy prawne do przywrócenia terminu złożenia wniosku.

Zdaniem skarżącego powyższe zagadnienie nie ma związku z rozstrzygnięciem w zakresie następców prawnych J. F., I. S., bądź M. G.

Reasumując skarżący stwierdził, że żaden przepis nie może obligować do prowadzenia postępowania spadkowego w cudzej sprawie i ponoszenia związanych z tym kosztów, w tym do ustanowienia kuratora spadku w trybie art. 666 kpc i art. 667 kpc, które to przepisy mają zastosowanie w przypadku istnienia majątku spadkowego nie objętego przez spadkobierców. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie pozwala na stosowanie w/w przepisów. Dla skarżącego stroną jest Gmina W., która ma interes w utrzymaniu w swojej gestii nie tylko całego gruntu przy ul. [...], ale też budynku, który zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r. powinien w połowie należeć do rodziny S.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie, dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z [...] kwietnia 1951 r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...].

W takiej sytuacji stroną postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanego orzeczenia, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995, nr 1, poz. 32).

Zatem organ administracji państwowej zobowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek (w niniejszej sprawie są to spadkobiercy M. G. następczyni prawnej J. F.). Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne podmioty (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 1998 r., I SA/Lu 684/97 LEX nr 34726). Prowadzenie postępowania administracyjnego bez zapewnienia udziału wszystkim stronom stanowiłoby kwalifikowaną wadą procesową stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa).

Skoro w toku przedmiotowego postępowania nie brali udziału spadkobiercy M. G. (zmarłej 22 maja 1991 r.), to oznacza, że zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wydało postanowienie o zawieszeniu postępowania na podstawie art. art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Przepis ten zobowiązuje organ do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Jak wynika z zebranych w sprawie dokumentów, w szczególności z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z 10 listopada 1949 r. (nr [...]) tytuł własności nieruchomości przy ul. [...] w W. opiewał na M. S. i J. F. Z tytułu wykonawczego Sądu Grodzkiego z 30 listopada 1948 r. wynika, że prawa do spadku po J. F. nabyła w całości I. S. Wniosek dekretowy z 19 grudnia 1949 r. złożyły I. S. i M. S. Następnie aktem notarialnym z [...] marca 1951 r. I. S. zbyła na rzecz M. G. ,,połowę opisanego domu oraz wszelkimi prawami, które jej służą i służyć mogą do gruntu rzeczonej nieruchomości (§ 2 aktu). W akcie notarialnym (znajdującym się w aktach administracyjnych) zawarta jest adnotacja, że nieruchomość podlega skutkom dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz że został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.

Natomiast w zaświadczeniu Sądu Powiatowego III Wydział Ksiąg Wieczystych z 27 marca 1959 r. stwierdza się, że tytuł własności nieruchomości przy ul [...] uregulowany był w połowie na rzecz M. S. oraz w połowie na rzecz M. G. na mocy aktu notarialnego z [...] marca 1951 r. z tytułu nabycia od I. S., spadkobierczyni J. F.

Wobec powyższego zarzuty skarżącego co do niewiarygodności zaświadczenia z księgi wieczystej z [...] marca 1959 r., nie znajdują uzasadnienia. Skarżący nie dostrzegł, że przedmiotem umowy sprzedaży aktem notarialnym z [...] marca 1951 r. pomiędzy I. S. a M. G. były także wszelkie prawa i roszczenia, które służyły zbywczyni wówczas i mogły służyć w przyszłości co do gruntu objętego działaniem dekretu warszawskiego. Z tej przyczyny chybiony jest zarzut skargi, że bezcelowe jest poszukiwanie spadkobierców M. G. Ponadto wskazać należy, że skarżący znajduje się w analogicznej sytuacji prawnej jak M. G. Jego interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej jest skutkiem czynności prawnej – umowy darowizny praw i roszczeń dekretowych z 7 grudnia 1998 r. pomiędzy nim a T. S. – spadkobiercą po M. S. Natomiast M. G. nabyła te prawa także od spadkobiercy właściciela w drodze czynności prawnej, tyle że odpłatnej.

Wymaga zaznaczenia, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z [...] kwietnia 1951 r. Nr [...] o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], adresowane było do M. S. i J. F. (pomimo że w dacie jego wydania J. F. już nie żyła – zmarła w 1945 r.). Ustalenie więc wszystkich spadkobierców byłych właścicieli lub ich następców prawnych jest konieczne, aby mogło się toczyć postępowanie nadzwyczajne, którego przedmiotem w niniejszej sprawie jest wyżej wskazane orzeczenie administracyjne z [...] kwietnia 1951 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej, a nie jak podnosi skarżący, orzeczenie z [...] kwietnia 1951 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego. Wobec powyższego wszelkie zarzuty skargi co do zachowania lub nie zachowania terminu do złożenia wniosku dekretowego, nie mają znaczenia dla kwestii ustalenia wszystkich stron postępowania nadzorczego. Kwestia zachowania terminu i dopuszczalności jego przywrócenia będzie mogła być przedmiotem oceny w postępowaniu merytorycznym, a nie postępowaniu incydentalnym, jakim jest zawieszenie postępowania.

Ustalenie kręgu spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości objętej działaniem dekretu warszawskiego lub jego następcy prawnego w postępowaniu nadzorczym, którego przedmiotem jest orzeczenie dekretowe, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Stanowisko to jest jednolicie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ustalenie kręgu spadkobierców może nastąpić jedynie w postępowaniu prowadzonym przed sądem powszechnym, a nie przed organem administracji.

Nie jest to ,,rzekome zagadnienie wstępne" jak podnosi skarżący, lecz zagadnienie realne, pozostające w bezpośrednim związku przyczynowym w rozpatrywaną sprawą. Jak już wyżej wskazano, prowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron, byłoby obarczone kwalifikowaną wadą stanowiącą przesłankę wznowieniową.

Wbrew zarzutom skargi w niniejszym postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania przepisy: art. 91 § 3 kpa (przepis ten dotyczy jedynie zawiadomienia o rozprawie administracyjnej) oraz art. 49 kpa (przepis ten normuje zawiadomienie strony o decyzji, a więc strona musi być organowi znana). W prowadzonym postępowaniu nadzorczym nie znane są wszystkie strony postępowania, co stanowi przeszkodę do wydania decyzji. Zachodzi więc konieczność usunięcia tej przeszkody.

Odnosząc się do zarzutów, że do czasu zawieszenia postępowania administracyjnego toczyło się ono tylko z udziałem skarżącego, a wobec tego nie ma potrzeby udziału innych osób w tym postępowaniu, jak również, że nie podniósł tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 maja 2002 r. I SA 2669/00 stwierdzić należy, że zarzuty te nie są zasadne. Właśnie dlatego, że nie wszystkie strony brały udział w postępowaniu zaszła konieczność ustalenia kręgu tych osób. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję poprzedzającą, co oznacza, że organ po tym wyroku obowiązany jest prowadzić postępowanie zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z uzasadnienia wyroku oraz zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi, w tym mając na względzie przepisy: art. 28 oraz 157 § 2 kpa w związku z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego.

Fakt, że skarżący nie może wskazać osób będących spadkobiercami M. G. również nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Skarżący jako strona postępowania administracyjnego jest zainteresowany w sprawie w rozumieniu art. 510 kpc do żądania stwierdzenia praw do spadku po M. G. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują stosowne procedury w odniesieniu do poszukiwania spadkobierców. W przypadku ustalenia, że spadkobiercą będzie Skarb Państwa, w postępowaniu administracyjnym, będzie brała udział właściwa jednostka reprezentująca Skarb Państwa.

Wymaga podkreślenia, że wykonując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2006 r., organ nadzoru ustalił, że M. G. nie żyje oraz czynił we własnym zakresie poszukiwania jej spadkobierców, jednakże nie jest on legitymowany do złożenia do sądu powszechnego wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Trafnie więc organ nadzoru wskazał, że do czasu ustalenia spadkobierców M. G. postępowanie administracyjne nie może być kontynuowane.

Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.