Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 768/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Par. 1 ust. 1 w zw. z par. 2 ust. 1, par. 3 ust. 1 pkt 1, par. 14 ust. 1  i ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: Art. 5 ust. 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka ( spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności skargę oddala


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 września 2004 r. działkę 77/5 zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2004 r. A. D., który dysponował przedmiotową działką na podstawie umowy użyczenia zawartą z I. M. Na tej podstawie Kierownik Biura ARiMR wydał w dniu [...] 2005 r. decyzję nr [...], w której przyznał A. D. płatności PRŚ (między innymi do działki 77/5) w kwocie 12.288,80 zł. Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2005 r. A. D. zwrócił się o przyznanie płatności PRŚ za 2005 r. Jednak w dniu 18 maja 2005 r. I. M. umową użyczenia oddał w użytkowanie działkę 77/5 swojemu bratu Z. M., na skutek czego A. D. złożył o zmianę swojego wniosku PRŚ na 2005 r. i wycofał z niego działkę 77/5.

W dniu 15 czerwca 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR skarżąca złożyła własny wniosek PRŚ, który jednak nie zawierał działki 77/5. W 2004 r. skarżaca nie składała żadnych wniosków o płatności. Natomiast Z. M. w dniu 21 czerwca 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR swój wniosek o płatności PRŚ, który zawierał tylko obszary położone na działce 77/5. W dniu 18 sierpnia 2005 r. przedmiotowa umowa użyczenia została rozwiązana za porozumieniem stron, w konsekwencji Z. M. wycofał swój wniosek o płatności PRŚ za 2005 r.

Następnie w tym samym dniu I. M. zawarł umowę użyczenia działki 77/5 ze swoją żoną i oddał jej tą działkę w użytkowanie. W dniu 31 sierpnia 2005 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności PRŚ na działce 77/5, w związku z przeniesieniem na nią gospodarstwa Z. M.

Decyzją z dnia [...] 2007 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącej łącznie 8.800 zł za przedsięwzięcia rolnośrodowiskowe realizowane na powierzchni 15 ha – tj. bez działki 77/5.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia [...] 2007r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi E. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 763/07 uchylił zaskarżaną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje organu I instancji. Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły wyczerpująco wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wyjaśniono okoliczności przejmowania i zgłaszania spornej działki do płatności tego rodzaju.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustalił, ze wniosek skarżącej o przyznanie PRŚ na 2006 r. wpłynął do Biura Podawczego ARiMR w dniu 2 maja 2006 r. Obszar na którym realizowano przedsięwzięcia rolnośrodowiskowe obejmował zgodnie z wnioskiem 6 działek rolnych: A o pow. 2,79 ha, B o pow. 0,29 ha, C o pow. 0,24 ha, D o pow. 2,05 ha, E o pow. 2,17 ha, F o pow. 2,69 ha, położonych na działkach ewidencyjnych nr 30/1 (działka rolna A i B), nr 57 (działki rolne C i D), nr 65 (działki rolne E i F), znajdujące się w powiecie [...], gminie K, obr. Ewid. W nr [...]. Na wszystkich działkach rolnych realizowano pakiet rolnictwo ekologiczne w wariancie trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności (oaz. S02b01). Na działkach rolnych A, C i E realizowano ponadto wariant półnaturalne łąki dwukośne (ozn. P01b). Na działce B, D i F realizowano obok pakietu S02b01 pakiet pastwiska górskie od 350 do 500 m n.p.m. (ozn. P02c01).

Nadto w dniu 22 maja 2006 r. do Biura ARiMR wpłynął formularz dotyczący przejęcia przez E. M. od A. D. działki 77/5, w którym skarżaca oświadczyła, że przedmiotową działkę przejęła w dniu 1 marca 2005 r. Oświadczenie to podpisał pełnomocnik skarżącej – I. M.

Podczas kontroli wniosku stwierdzono nieprawidłowości dotyczące opisania części działek zadeklarowanych do płatności, co stało się powodem wezwania skarżącej do usunięcia braków wniosku. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła korektę.

W dniach 4 grudnia 2006 r. i 20 grudnia 2006 r. skarżąca wniosła zmiany do swojego wniosku. Obejmowały one zmianę pakietu PO2c01 na pakiet PO2c02, z uwagi na położeni działek objętych w/w schematem pomocnym powyżej 500 m n.p.m. Do wniosku dodano również działkę ewidencyjną nr 77/5 w ramach której zadeklarowano realizację wariantu PO2c02 i SO2b02.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMr przekazał materiały sprawy PRŚ za 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR. Przekazanie to było konsekwencją rezygnacji przez skarżącą z własnego numeru producenta rolnego i kontynuowaniem podjętych przez nią zobowiązań i płatności przez jej męża I. M., obsługiwanego przez Powiatowe Biuro ARiMR. Po konsultacjach z centralą ARiMR zdecydowano się jednak dokończyć rozpoznanie sprawy w Biurze Powiatowym ARiMR.

Postępowanie w sprawie wniosku PRŚ za 2006 r. zakończono decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] 2009 r. w której przyznano skarżącej łącznie 13 090 zł za przedsięwzięcia rolnośrodowiskowe realizowane na powierzchni 43 ha (bez działki 77/5). Jako powody wykluczenia obszarów położonych na działce 77/5 wskazano brak skutecznego (zgodnego z aktualnymi dla 2006 r. przepisami dot. PRŚ) przekazania przedmiotowej działki skarżącej.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi, że błędnie koncentruje się na kwestii przenoszenia zobowiązań dotyczących płatności PRŚ, pomijając faktyczne użytkowanie spornej działki.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r. Detektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, uznając że niemożliwym było przejęcie przez skarżącą prawa do płatności PRŚ odnośnie pojedynczej działki ewidencyjnej. Nadto niemożliwym było rozpoczęcie przez skarżącą nowego zobowiązania PRŚ dotyczącej tej działki, ponieważ zobowiązanie rozpoczęte przez A. D. nie zostało zakończone.

Na skutek skargi E. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1803/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia był brak odpowiedniego i kompletnego uzasadnienia uchylonych decyzji oraz braki w postępowaniu wyjaśniającym.

Ponowne postępowanie zostało o zakończone decyzją Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] 2010 r. w której przyznano skarżącej płatność z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2006, w łącznej wysokości 13.090 zł. Organ uznał obszar działek rolnych E i F, położonych na obszarze działki ewidencyjnej 77/5, powiat [...] Gm. K, obr. W o pow. 80,18 ha, jako obszar nieprawidłowo zadeklarowany przez stronę do w/w płatności.

W odwołaniu E. M. zarzuciła, że postępowanie w sprawie A. D. jeszcze nie zostało zakończone, gdyż sprawa oczekuje na rozpoznanie przez WSA w Warszawie. Zdaniem skarżącej, logicznym jest, że działka 77/5 powinna być "zwolniona do użytkowania" przez ARiMR jak najszybciej, gdyż trudno sobie wyobrazić, że ARiMR zależy na pozbawieniu dotacji do spornej działki właściciela lub wskazanego przez niego użytkownika działki. Procedura ARiMR powinna uwzględnić fakt, że wyjaśnienie sprawy zwrotu dopłat może trwać wiele lat i w żaden sposób nie powinno to wpływać na sposób użytkowania działki 77/5.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] z dnia 24 stycznia 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Nadto organ II instancji doszukał się także innych powodów uniemożliwiających przyznanie skarżącej płatności PRŚ do obszarów płożonych na działce 77/5. W szczególności organ odwoławczy stwierdził, że brak możliwości przyznania stronie płatności PRŚ za 2005 i 2006 r. do obszaru działki ewid. 77/5 wynika miedzy innymi z braku spełnienia warunku zawartego w § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pomoc finansowa o której mowa w ust. 1, zwana dalej płatnością rolnośrodowiskową, jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro przewidzianej w Planie (...). Wzmiankowany w tym przepisie plan to Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 – 2006, ogłoszony jako załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. z 31 grudnia 2004 r. Nr 56 poz. 958 ze zm.), został zatwierdzony przez Komisję Europejską w decyzji z dnia 6 września 2004 r. Wyczerpanie środków przeznaczonych m.in. na płatności PRŚ realizowane w ramach PROW 2004-2006 nastąpiło pod koniec 2007 r.

Analogiczną regulacje zawarto w art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), będącej jednym z podstaw wydania wspomnianego rozporządzenia.

Nadto zgodnie z art. 4 ust. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. (Dz.Urz. L 243 z 6 września 2006 r. str. 6) niemożliwym jest wypłacenie wsparcia w ramach PROW 2004-2006 po końcowym terminie rozliczenia tego wsparcia. Przyjmując, że końcowy termin rozliczenia wsparcia nie mógł przypadać później niż na dzień 30 czerwca 2006 r., skarżąca nie może obecnie uzyskać w/w płatności do działki 77/5.

Płatności na przedmiotową działkę nie mogły zostać również sfinalizowane ze środków przydzielonych w ramach PROW 2007-2013, co jednoznacznie wynika z art. 5 ust. 1 w/w rozporządzenia 1320/2006, zgodnie z którym możliwość takiego finansowania była uzależniona od podjęcia zobowiązania PRŚ związanego z ta działką przez rolnika, co powinno być potwierdzone decyzją o przyznaniu wsparcia tego terenu wydaną przed dniem 31.12.2006 r. i otrzymaniem środków wynikających z takiej decyzji. W przypadku wniosków o płatności PRŚ za 2006 r., termin za wydanie decyzji został nawet przesunięty na dzień 15 grudnia 2006 r., co wynikało ze zmian w prowadzonych od dnia 4 maja 2006 r. w polskim rozporządzeniu rolnośrodiwiskowym dot. PROW 2004-2006, w oparciu o § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2006 r. Nr 75 poz. 521).

W konsekwencji ponieważ do upływu wskazanych terminów ARiMR nie wydała decyzji przyznającej skarżącej płatność PRŚ dla obszaru działki ewid. 77/5, niemożliwym jest obecnie przyznanie tych płatności.

Nadto zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm), w okresie od jego wejścia w życie tj. od dnia 1 września 2004 r. do dnia 14 marca 2007 r., przeniesienie prawa do w/w płatności mogło dotyczyć tylko całego gospodarstwa rolnego. Tymczasem skarżąca zamierzała kontynuować w/w zobowiązanie tylko na części gospodarstwa, w którym je rozpoczęto – tj. na jednej z działek tego gospodarstwa – 77/5. Zobowiązanie PRŚ związane z działką nr 77/5 rozpoczął bowiem w 2004 r. A. D. Z tego powodu kontynuować zobowiązania PRŚ na spornej działce nie mógł ani I. M., ani Z. M. ani też skarżąca. Z. M. był następnym po A. D. posiadaczem działki 77/5, który złożył wniosek p płatność PRŚ, nie mógł jednak, w myśl obowiązujących wówczas przepisów przejąć samej tylko działki 77/5 i ciążącego na niej zobowiązania.

Z kolei skarżąca usiłowała przejąć od Z. M. zobowiązania związane z przedmiotową płatnością (wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2005r.), jednak to A. D. rozpoczął zobowiązanie na tej działce polegające na realizowaniu na tej działce przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego przez 5 lat od otrzymania pierwszej wypłaty, zatem taki wniosek powinien obejmować przejęcie wszystkich zobowiązań od A. D., a nie od Z. M., gdyż wg. ARiMR on ich nie przejął. Natomiast wniosek, który mógłby być uznany za przejecie przez skarżącą od A. D. działki 77/5 i płatności z tym związanych nie został złożony w przewidzianym 35 dniowym terminie od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, w ramach którego realizowano w/w zobowiązanie.

Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że Z. M. miał kontynuować PRŚ rozpoczęte przez A. D. odnośnie działki 77/5, to wniosek PRŚ za 2005 r. przez Z. M. nie został złożony w przewidzianym terminie. Zgodnie bowiem z § 11 pkt 5 w/w rozporządzenia rolnośrodowiskowego obowiązującego w 2005 r. wnioski o przyznanie kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się w terminie od 1 marca do 30 kwietnia, natomiast Z. M. złożył wniosek p o przyznanie płatności PRŚ za 2005 r. dopiero w dniu 21 czerwca 2005 r. Również skarżąca wniosek kontynuacyjny dotyczący płatności PRŚ za 2006 r. złożyła dopiero w dniu 2 maja 2006 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżaca domagała się uchylenia lub zmiany zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, m.in. przez:

• obrazę § 14 ust. 3 w zw. z § 14 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez przyjęcie, że przesłankami przyznania płatności rolnośrodowiskowej w sytuacji opisanej we wskazanej normie jest zwrot płatności przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego oraz przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego,

• obrazę § 11 ust. 4 w/w Rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że wniosek w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej powinien być złożony do dnia 30 kwietnia 2006r.,

• obrazę art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, poprzez przyjęcie, że termin wskazany w przywołanym przepisie jest terminem do którego może nastąpić przyznanie płatności rolnośrodowiskowej,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez, m.in.:

• naruszenie art. 6 k.p.a, poprzez przyjęcie, iż stanem prawnym na podstawie którego orzeka organ administracyjny jest stan prawny z chwili składania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, a nie stan prawny z chwili wydawania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej,

• naruszenie art. 76, art. 75, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niepodjęcie niezbędnych kroków celem zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co stanowi jednocześnie zarzut kolejny,

• zarzut naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie.

Zgodnie z § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), płatność rolno-środowiskowa jest udzielania producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 ww. rozporządzenia 1257/1999/WE dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE, z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), a ponadto do realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 – zgodnie z planem działalności rolno-środowiskowej. W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów, płatność rolno-środowiskowa jest udzielania producentowi rolnemu do działek rolnych (...), użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska (...). Ponadto, zgodnie z § 5 ust. 1, powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2.

Zasadniczą kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest jednak kwestia przejęcia w 2005 r. i kontynuowania w 2006 r., przez skarżącą płatności rolno-środowiskowej, do której w 2004 r. nabył prawo A. D., rozpoczynający realizację pięcioletniego programu rolno-środowiskowego od 2004 r. i któremu przyznano płatność za rok 2004 r.

Przedmiotowa sprawa jest ściśle związana ze sprawą III SA/Kr 769/11, która wcześniej była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w wyroku z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 763/07 wskazał, że prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest prawem o charakterze publicznoprawnym, kształtowanym decyzją administracyjną. Nie może być więc przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym, służy realizacji określonych celów dotyczących gospodarstwa rolnego, stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące tej płatności przewidują taką możliwość.

Przeniesienie prawa do płatności rolnośrodowiskowej na innego producenta reguluje § 14 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 marca 2007 r.) w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego (...) na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego (...) złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Do tego wniosku, dołącza się kopię umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego (...). Powołany przepis stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego (...) nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej.

Zatem w przypadku zmiany producenta rolnego, konieczne jest ustalenie, czy spełnione zostały wszystkie przesłanki o których mowa w § 14. Jedną z tych przesłanek jest zobowiązanie się nowego producenta do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem. Z uwagi na publicznoprawny charakter prawa do płatności rolnośrodowiskowej, to zobowiązanie się nowego producenta do kontynuowania realizacji programu powinno być uczynione w stosunku do organu I instancji w którym składany jest wniosek.

Przesłanka ta nie jest spełniona, jeżeli zobowiązanie do kontynuowania realizacji programu czynione jest wyłącznie pomiędzy dotychczasowym producentem, a nowym producentem w zawieranej przez nich umowie cywilnoprawnej. W świetle treści § 14 rozporządzenia, nie można wykluczyć takiej sytuacji, w której zmiana producenta rolnego może nastąpić więcej niż jeden raz. Wówczas każdy przypadek zmiany producenta należy po kolei analizować z punktu widzenia spełnienia przesłanek z § 14, jeżeli bowiem nowy producent nie nabył skutecznie prawa do płatności rolnośrdowiskowej (które przysługiwało poprzedniemu producentowi), to tym samym nie może nastąpić jego przeniesienie na kolejnego producenta. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie koniecznym jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących przenoszenia posiadania działki nr 77/5 pomiędzy A. D., Z. M. i E. M., aby w następstwie tych ustaleń można było odpowiedzieć, czy spełnione zostały przesłanki zawarte w § 14 rozporządzenia.

Podkreślić należy, że § 14 ust. 1 i ust. 3 powołanego rozporządzenia wyróżnia się dwa okresy, w których następuje przejęcie gospodarstwa rolnego, tj.:

1) od dnia złożenia wniosku przez poprzedniego posiadacza do dnia wydania decyzji w sprawie płatności (ust. 1),

2) po dniu wydania decyzji w sprawie płatności.

W obu wymienionych powyżej sytuacjach, przejmujący gospodarstwo, dla nabycia (przejęcia) prawa do płatności, obowiązany jest dopełnić warunków wymienionych w tych przepisach, a w szczególności, złożyć stosowny wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji w terminie 35 od dnia przejęcia gospodarstwa wraz ze zobowiązaniem się do kontynuowania realizacji programu rolno-środowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Niezachowanie przez skarżącą, terminu do złożenia wniosku oznacza, że nie nabyła ona prawa do wnioskowanej płatności.

W przedmiotowej sprawie skarżąca zawarła umowę użyczenia działki 77/5 z I. M. w dniu 18 sierpnia 2005 r. Następnie w dniu 31 sierpnia 2005 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności do działki 77/5 za 2005 r., jednak formularz przejęcia działki rolnej 77/5 od A. D. złożyła dopiero w dniu 22 maja 2006 r., zatem organy prawidłowo uznały, że skarżąca nie dochowała terminu określonego w § 14 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia. Warunkiem koniecznym do otrzymania świadczenia pieniężnego przez nowego posiadacza gospodarstwa rolnego jest złożenie tzw. wniosku kontynuacyjnego oraz zobowiązanie się do realizacji programu rolnośrodowiskowego poprzedniego posiadacza gospodarstwa do końca trwania tego programu w terminie 35 dni od daty przeniesienia posiadania do kierownika biura powiatowego Agencji. Zatem nabywca musi złożyć wniosek z oświadczeniem w nieprzekraczalnym terminie 35 dni licząc od dnia przeniesienia na niego posiadania gospodarstwa rolnego przez poprzedniego posiadacza gruntu.

Termin 35 dni wskazany w § 14 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. jest terminem prawa materialnego, z którego zachowaniem związane jest konkretne prawo w postaci określonego świadczenia pieniężnego. Skutkiem uchybienia temu terminowi przy składaniu wniosku o płatności będzie nieuzyskanie płatności rolnośrodowiskowej przez nowego nabywcę gospodarstwa rolnego.

Następstwo prawne do płatności jest więc uzależnione od dochowania tego terminu. Nawet, jeżeli przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego z jednego producenta rolnego na drugiego, o którym mowa w § 14 rozporządzenia, na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy cywilnej będzie ważne z punktu widzenia prawa cywilnego o tyle nie będzie rodziło ono skutku prawnego w sferze prawa publicznego związanego przyznaniem świadczenia pieniężnego, gdy warunek 35 - dniowego terminu do złożenia wniosku wraz z oświadczeniem nie zostanie spełniony (por. wyrok NSA z 16 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 471/09 oraz wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 31/11 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http//www.nsa.gov.pl).

Zatem skoro skarżąca nie nabyła skutecznie prawa do przedmiotowych płatności PRŚ za 2005 rok, to tym bardziej nie mogła ich kontynuować w 2006 roku.

Istotnym jest również, na co słusznie zwróciły uwagę organy, że zgodnie z brzemieniem rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w okresie od jego wejścia w życie do dnia 14 marca 2007 r. - tj. do wprowadzenia zmiany w § 14, na podstawie rozporządzenia z dnia 14 marca 2007r. zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 marca 2007 r. (Dz.U.2007 Nr 46 poz.302 – przeniesienie prawa do płatności mogło dotyczyć tylko całego gospodarstwa rolnego. Prawidłowo zatem organy ARiMR ustaliły, że skarżąca nie mogła kontynuować przedmiotowego zobowiązania PRŚ tylko na części gospodarstwa rolnego (na działce 77/5) ani w 2005 roku ani też tym bardziej w roku 2006.

Nadto organy prawidłowo wskazały, że nie można przyrzynać płatności za 2005 i 2006 r. również z uwagi na niespełnienie warunków z w § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). W myśl powołanego przepisu pomoc finansowa o której mowa w ust. 1, zwana płatnością rolnośrodowiskową, jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro przewidzianej w Planie (...). Wzmiankowany w tym przepisie plan to Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 – 2006, ogłoszony jako załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. z 31 grudnia 2004 r. Nr 56 poz. 958 ze zm.), został zatwierdzony przez Komisję Europejską w decyzji z dnia 6 września 2004 r.

Wyczerpanie środków przeznaczonych m.in. na płatności PRŚ realizowane w ramach PROW 2004-2006 nastąpiło pod koniec 2007 r. Analogiczną regulacje zawarto w art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), będącej jednym z podstaw wydania wspomnianego rozporządzenia. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. (Dz.Urz. L 243 z 6 września 2006 r. str. 6) niemożliwym jest wypłacenie wsparcia w ramach PROW 2004-2006 po końcowym terminie rozliczenia tego wsparcia. Zatem końcowy termin rozliczenia wsparcia nie mógł przypadać później niż na dzień 30 czerwca 2006 r.

Przypomnieć należy, że termin wskazany w art. 5 ust. 3a jest terminem materialnym, zatem nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony.

Jeśli idzie o zarzuty naruszenie prawa procesowego, czyli art. 75, art. 76 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie podjęcie niezbędnych kroków celem zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, Sąd oceniając postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie stwierdza, że było ono prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśniono stan faktyczny sprawy. Organy orzekające oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że okoliczności faktyczne będące podstawą do wydania decyzji zostały udowodnione. Skarżący wzięli czynny udział w postępowaniu. Zarówno decyzja I instancji, jak i zaskarżona decyzja II instancji zawierają wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne oraz prawne.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie stwierdził zarzucanego przez skarżącą naruszenia prawa przez organy orzekające. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.