Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 384/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 kwietnia 2008 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 200Sr. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. nr 121, poz. 844 z późn. zm.), art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Wójta Gminy z dnia 21 lutego 2008r., nr [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za miesiące I-III 2007r. w wysokości 2.299,00zł oraz za miesiące IV-XII 2007r. w wysokości 360,00zł – utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji ustalił wobec J. W. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za m-ce I-III 2007r. w wysokości 2.299,00 zł oraz za m-ce IV -XII 2007 roku w kwocie 360,00 zł, przy czym podatek od nieruchomości za okres od I-III 2007r. ustalono w kwocie 2.195,00 zł zaś podatek rolny za w/w okres w kwocie 104,00 zł.

Nie zgadzając się z wysokością podatku od nieruchomości za miesiące I-III 2007r., podatnik wystąpił z odwołaniem, w którym podniósł, iż nie był wcześniej informowany o istniejącym błędzie w ewidencji gruntów i budynków, który nie powstał z jego winy oraz wyjaśnił, że po uzyskaniu informacji o nieprawidłowych zapisach złożył wniosek o dokonanie stosownych zmian.

Podczas rozprawy przeprowadzonej w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, w dniu 18 kwietnia 2008r. J. W. wyjaśnił, iż sporne grunty o łącznej powierzchni 4,39 ha, przekazane w 1993 roku przez ojca w drodze darowizny, od dawna wykorzystywane były jako stawy rybne, a nadto, iż wcześniej nie płacił tak wysokiego podatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w rozpoznaniu odwołania, w pierwszej kolejności wskazało, że w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Powołało nadto przepis art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.) zgodnie, z którym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Wobec powyższego uzasadnione jest w jego ocenie, twierdzenie, iż podstawowym kryterium rozstrzygającym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, zaś organ podatkowy dokonujący wymiaru podatku od nieruchomości gruntowej nie jest uprawniony do przyjęcia za podstawę wymiaru podatku innej powierzchni od tej, jaka figuruje w rejestrze gruntów prowadzonym przez właściwy organ geodezyjny. Podniesiono, że ewidencja gruntów i budynków pełni funkcję informacyjnotechniczną i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, natomiast rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, zaś wszystkie zmiany przedmiotowe i podmiotowe dokonywane się na podstawie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub innych aktów normatywnych.

Organ odwoławczy podał, że J. W. jest właścicielem gruntów o łącznej powierzchni 9,44 ha, położonych na terenie Gminy. Z zawiadomienia o zmianie z dnia 9 marca 2007r., dokonanej na wniosek zainteresowanego wynika, iż skorygowano kwalifikację gruntów o łącznej powierzchni 4,39 ha, w następujący sposób: uprzednio zakwalifikowane jako tereny różne (1,51 ha) i grunty pod wodami stojącymi (2,88 ha) na grunty pod stawami.

Stwierdził dalej, iż podstawę prawną opodatkowania podatkiem rolnym gruntów pod stawami zarybionymi stanowi art. 4 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku rolnym, zaś odnosząc się do przepisu art. 6a ust. 1 ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, jak również postanowienia art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. nr 121, poz. 844 z późno zm.) wskazujące, iż obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji SKO z dnia 14 grudnia 2007r. znak: [...], iż wyżej opisana zmiana w ewidencji gruntów i budynków, za grunt o pow. 4,39 ha skutkowała wygaśnięciem obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i powstaniem obowiązku podatkowego w podatku rolnym, z dniem 1 stycznia 2007r.

W świetle zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz powołanych przepisów ustaw: o podatku rolnym i podatkach i opłatach lokalnych – w jego ocenie – zasadnym pozostawało opodatkowanie za okres I-III 2007r. podatkiem od nieruchomości gruntów o łącznej powierzchni 4,39 ha, zakwalifikowanych w ewidencji gruntów jako tereny różne (1,51 ha) i grunty pod wodami stojącymi (2,88 ha).

Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż jakkolwiek na podatniku ciąży obowiązek wykazania należytej dbałości o swoje interesy, to biorąc pod uwagę fakt, iż zainteresowany nie ponosi winy za istniejące do 8 marca 2007r. błędne zapisy w ewidencji gruntów i budynków, jak również uwzględniając okoliczność, iż przy niezmienionym stanie faktycznym, organ I instancji od spornych gruntów ustalał za wcześniejsze lata podatkowe podatek rolny, to zasada zaufania do organów podatkowych (art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa) wymaga rozważenia, czy w niniejszej sprawie nie wystąpiły podstawy do zastosowania wobec skarżącego ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej z w/w tytułu, ale jednocześnie nadmieniło, iż postępowanie w tym przedmiocie prowadzone jest na wniosek podatnika.

Od tej decyzji J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając, iż jest ona sprzeczna z prawem.

Domagając się jej uchylenia, skarżący wskazał, że sprawa była już rozpatrywana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w 2007r., w której dokładnie opisał przebieg całej sprawy. Podtrzymał swoje stanowisko, że w niczym nie zawinił, zaś do takiej sytuacji doprowadził brak rozważnej decyzji ze strony Wójta Gminy.

Powołując się na wcześniejsze wyjaśnienia, zwrócił się jeszcze raz z "prośbą o wnikliwe zbadanie i wyjaśnienie do końca, kto zawinił i dlaczego to on ponosi konsekwencje za błędy urzędników".

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Sąd na wstępie, z urzędu zauważa, iż sprawa, do której nawiązuje skarżący w uzasadnieniu skargi, twierdząc, iż była "już rozpatrywana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w 2007r." została zarejestrowana w repertorium pod sygnaturą ISA/LU 492/07 i jej przedmiotem było uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 15 lutego 2007r., nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007.

Wyrokiem z dnia 11 września 2007r., wydanym w powołanej sprawie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2007r., nr SKO.505/07, zobowiązując organ II instancji do ustalenia, czy decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona zgodnie z przepisami art. 144 i art. 148 ustawy Ordynacja podatkowa.

Konsekwencją tego wyroku była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2008r., nr [...] uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy z dnia 22 sierpnia 2007r., znak. [...] zmieniającą ostateczną decyzję nr [...] z dnia 15 lutego 2007r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i rolnym na kwotę 9195,00, w ten sposób, że ustalone zobowiązanie podatkowe zmieniono na kwotę 2659zł / k – 11 akt podatkowych /. Organ odwoławczy uznał bowiem, że doręczenie decyzji Wójta Gminy nr [...] z dnia 15 lutego 2007r. było nieskuteczne, co oznacza, że skutek uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie nastąpił.

Podkreślenia wymaga, że niniejsza skarga dotyczy zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2008 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 21 lutego 2008r., nr [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za miesiące I-III 2007r. w wysokości 2.299,00zł oraz za miesiące IV-XII 2007r. w wysokości 360,00zł.

Skarżący nie zwalcza powołanych rozstrzygnięć w żaden sposób, poza ogólnikowym stwierdzeniem, "że w niczym nie zawinił, zaś do takiej sytuacji doprowadził brak rozważnej decyzji ze strony Wójta Gminy", jak również odwołaniem się "do poprzednio rozpoznawanej sprawy, w której opisał jej przebieg".

Wobec powyższego, należy podkreślić, że z mocy art. 134 §1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

Jak już wskazano wyżej argumentacja skarżącego zawarta w skardze wniesionej w sprawie ISA/LU 492/07, której przedmiotem było uchybienie terminu do wniesienia odwołania mogła dotyczyć jedynie okoliczności związanych z jej przedmiotem, a zatem odwoływanie się do niej aktualnie we wniesionej skardze nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku w postaci powielenia swojego stanowiska tamże wyrażonego.

Odnosząc się do meritum sporu, trzeba wskazać, że rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Zapis, iż "podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków", należy rozumieć w ten sposób, że dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym ((por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2008r., II FSK 1726/06 – LEX 361469, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994r., SA/Ka 2592/93 - M.Podat. 1995/6/179, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r., SA/Wr 1703/94 - Wspólnota 1995/42/24, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93 - POP 1999/2/67, Wspólnota 1994/40/14).

Także regulacja zawarta w przepisie art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.) nie pozostawia żadnej wątpliwości, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Skarżący nie zanegował ustaleń organów podatkowych, że jest właścicielem gruntów o łącznej powierzchni 9,44 ha, położonych na terenie gminy / wypis z rejestru gruntów, k – 12 /.

Z zawiadomienia o zmianie z dnia 9 marca 2007r., dokonanej na jego wniosek wynika, iż skorygowano kwalifikację gruntów o łącznej powierzchni 4,39 ha, w następujący sposób: uprzednio zakwalifikowane jako tereny różne (1,51 ha) i grunty pod wodami stojącymi (2,88 ha) - na grunty pod stawami / wypis z rejestru gruntów, k – 13 /.

Przypomnieć jednak należy organowi odwoławczemu, że celem postępowania podatkowego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualnej, a jest ono możliwe wówczas, gdy organ, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej / art. 122 Ordynacji podatkowej / podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co niewątpliwie wymaga zebrania informacji o tych faktach. Z kolei weryfikacja tych informacji następuje przez przeprowadzenie i zgromadzenie dowodów, zaś proces ustalania i istnienia lub nieistnienia faktów stanowi proces dowodzenia, który w ujęciu normatywnym stanowi postępowanie dowodowe.

Zasada prawdy obiektywnej ma swoje skonkretyzowanie w art. 187§1 Ordynacji podatkowej, w ramach którego – organ podatkowy ma obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Środki za pomocą których ma to nastąpić zawarte są w Rozdziale 11 Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Dowody". Rzeczą zatem organu jest dopełnić wszystkich wymogów wskazanych w jego przepisach.

Dyrektywy zawarte w powołanych przepisach obligują też organy podatkowe do zgromadzenia w aktach podatkowych kompletnego materiału dowodowego, który był punktem odniesienia przy wydawaniu rozstrzygnięć.

Jeśli zatem organ I instancji powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2007r., [...] mocą której, jak wskazał uchylono jego wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie łącznego zobowiązania z dnia 15 lutego 2007r., nr [...], zaś organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji także się do niej odniósł, ale nie zadbał, aby znalazła się ona w aktach postępowania podatkowego, Sąd nie ma możliwości oceny, czy rzeczywiście taka decyzja została wydana i doręczona podatnikowi, i czy w dalszym ciągu istotnie nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji.

Skoro zatem materiał dowodowy w sprawie wymaga uzupełnienia, należało uznać, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcia, co z kolei obliguje Sąd do jej uchylenia na podstawie przepisu art. 145§1 pkt.1 lit. c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na marginesie Sąd zauważa, iż skarżący powinien rozważyć zasugerowaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( in fine uzasadnienia zaskarżonej decyzji) możliwość złożenia wniosku o zastosowania wobec niego ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej.

O kosztach postępowania orzeczono w myśl przepisu art. 200 tej ustawy.