Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 269/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 41a ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 7 poz 24
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędzia WSA Piotr Popek Asesor WSA Jacek Boratyn / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników od III kwartału 2004 roku do IV kwartału 2009 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej KRUS), po rozpatrzeniu wniosku Z. C. – zwanego dalej skarżącym, o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] o odmowie umorzenia skarżącemu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, za okres od III kwartału 2004 r. do IV kwartału 2009 r., w kwocie 1 614 zł na funduszu wypadkowo – chorobowo - macierzyńskim wraz z odsetkami za zwłokę, w wysokości 1 149 zł oraz w kwocie 3.987 zł na fundusz emerytalno – rentowy, wraz z odsetkami za zwłokę, w wysokości 2.884 zł.

W dniu [...] lutego 2013 r. skarżący, zwrócił się do Prezesa KRUS

z wnioskiem o umorzenie całości zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników dotyczących zmarłej małżonki - [...].

Wnioskodawca został zobowiązany do uregulowania zadłużenia z tytułu nieopłaconych przez zmarłą małżonkę składek na ubezpieczenie społeczne rolników na mocy decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]. Odwołanie wniesione od tej decyzji przez Zobowiązanego zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w R.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. skarżący wniósł kolejny wniosek o umorzenie zadłużenia po zmarłej małżonce. W związku z powyższym Prezes KRUS wydał postanowienie, z dnia [...] maja 2016 r., w sprawie połączenia dwóch spraw

o umorzenie należności do wspólnego rozpatrzenia, tj. wniosku o umorzenie z dnia [...] lutego 2013 r. oraz [...] kwietnia 2016 r.

W toku postępowania wyjaśniającego Prezes KRUS ustalił, że żona skarżącego [...] zmarła [...] lutego 2010 r. Jej zadłużenie wobec KRUS jest efektem wieloletniego niewywiązywania się z obowiązków opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Małżonka skarżącego podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy jako rolnik, od [...] stycznia 1980 r. do [...] lutego 2010 r. W skład spadku, który odziedziczył między innymi skarżący, wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni 3,1800 ha (3,0880 ha przeliczeniowych), które skarżący posiadał we współwłasności z małżonką.

Oprócz tego skarżący posiada własne gospodarstwo rolne o powierzchni 2,7400 ha fizycznych(1,1575 ha przeliczeniowych). Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Gminy, skarżący obecnie posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 7,1000 ha fizycznych (5,9490 ha przeliczeniowych). Wartość szacunkowa własnych i odziedziczonych użytków rolnych stanowi około 113 211 zł. Wartość ta została wyliczona na podstawie ceny sprzedaży użytków rolnych w IV kwartale 2015 r., według danych GUS, obowiązujących od 22 lutego 2016 r., dla gruntów słabych

w województwie podkarpackim.

W przedmiocie warunków mieszkaniowych organ ustalił, że na terenie gospodarstwa skarżącego znajduje się drewniany budynek mieszkalny kryty dachówką, około stuletni. Budynek ten wymaga remontu. Skarżący użytkuje dwa pomieszczenia: kuchnię i pokój. Do budynku doprowadzona jest energia elektryczna, brak jest bieżącej wody oraz łazienki, wodę czerpie się ze studni, natomiast gaz używa się z butli. Skarżący posiada również murowaną stajnię i drewnianą stodołę, krytą dachówką. Budynki te również wymagają remontu. Gospodarstwo rolne skarżącego wyposażone jest w ciągnik, który wymaga remontu i podstawowy sprzęt do uprawy roli. W gospodarstwie brak jest hodowli inwentarza żywego na cele produkcyjne, jedynie na własne potrzeby skarżący hoduje drób, pożytki pozyskane

z uprawy wykorzystuje do własnych celów.

Miesięczny dochód skarżącego, ustalony na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, po dodaniu miesięcznego, szacunkowego dochodu z gospodarstwa rolnego oraz kwoty pobranych dopłat bezpośrednich w 2016 r. stanowi łącznie kwotę 2.428,28 zł. Po odliczeniu kwoty miesięcznych wydatków, które według oświadczenia skarżącego stanowią 774,50 zł, dysponuje on kwotą około 1.653 zł.

Na podstawie wyżej przedstawionego zestawienia przychodów i wydatków organ uznał więc, że kwota miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego nie przewyższa kwoty uzyskiwanego dochodu i nie zagraża jego egzystencji.

Mając na względzie powyższe Prezes KRUS, decyzją z dnia [...] maja 2016r., odmówił umorzenia skarżącemu całości zadłużenia zmarłej małżonki, na podstawie art. 41a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2016 r., poz. 277, ze zmianami, zwana dalej ustawą

o ubezpieczaniu społecznym rolników).

Skarżący, nie godząc się z zapadłym rozstrzygnięciem wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Zarówno zmarła małżonka, jak i on sam nie korzystali z żadnych świadczeń z KRUS, a dochody ustalone w zaskarżonej decyzji, odmawiającej umorzenia zaległości, są zawyżone.

Skarżący podkreślił też, że organ nie uwzględnił jego warunków mieszkaniowych i socjalnych, natomiast powierzchnia gospodarstwa rolnego została zawyżona, a do odpowiedzialności za zadłużenie nie została pociągnięta siostra wraz z dziećmi.

Prezes KRUS po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał własną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych brane są pod uwagę m.in. okoliczności, które wystąpiły niezależnie od rolnika i których wystąpienie miało wpływ na powstanie zwłoki w opłacaniu składek, a więc głównie zdarzenia losowe i klęski żywiołowe oraz inne nadzwyczajne zdarzenia powodujące pozbawienie możliwości opłacenia składek. Inną okolicznością wpływającą na uwzględnienie przy rozpatrywaniu wniosku umorzeniowego może być również zaistnienie przewlekłej choroby zobowiązanego lub sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Ponadto przy ocenie zasadności wniosku umorzeniowego powinny być brane pod uwagę inne okoliczności, takie jak: sposób i data powstania zadłużenia, możliwość spłaty zadłużenia w latach wcześniejszych, wykorzystanie udzielonych ulg w spłacie należności, sytuacja materialna gospodarstwa, w którym zamieszkuje rolnik. Dopiero suma wszystkich tych aspektów składa się na ocenę wniosku o umorzenie.

W ocenie Prezesa KRUS okoliczności ustalone na podstawie materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, nie dają podstaw do uwzględnienia żądania umorzenia całości zadłużenia zmarłej żony skarżącego, obowiązkiem spłaty którego został on obarczony. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, która ze względu na ważny interes skarżącego uzasadniałaby podjęcie decyzji umorzeniowej. Postępowanie wyjaśniające nie wykazało bowiem, aby

w gospodarstwie rolnym skarżącego zaistniały okoliczności niezależne, których wystąpienie miałoby wpływ na powstanie zwłoki w opłacaniu składek, tj. pozbawienie skarżącego możliwości opłacania składek. Organ wziął również pod uwagę możliwości płatnicze skarżącego, a zwłaszcza ustalony poziom miesięcznych dochodów, oscylujących w granicach kwoty 2 400 zł oraz kwoty pozostałej mu po uwzględnieniu obciążających go wydatków, a wynoszącej ok. 1 650 zł.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie w całości, umorzenie zadłużenia w oparciu o art. 41a ust. 1 pkt 3 o ubezpieczaniu społecznym rolników,

w związku z art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459; zm., zwanej dalej Kodeksem cywilnym), ewentualne o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu umorzenia długu.

Skarżący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji błędnie ustalono stan faktyczny, zwłaszcza aktualne możliwości spłaty przez niego zadłużenia, a ponadto doszło do nadużycia prawa podmiotowego, sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, usprawiedliwiającego zastosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. I SA/Rz 712/16, uchylił zaskarżona decyzję Prezesa KRUS z [...] lipca 2016 r. stwierdzając, że organ nie poczynił wystarczających i niebudzących wątpliwości ustaleń w zakresie ponoszonych przez skarżącego wydatków bytowych. Chodzi tu przede wszystkim o wydatki na żywności, w zakresie których organ powinien był wezwać skarżącego do przedstawienia odpowiednich dokumentów.

Prezes KRUS, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2016 r. nr [...],

o odmowie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kwartału 2004 r. do IV kwartału 2009 r., w kwocie 1 614 zł na funduszu wypadkowo – chorobowo - macierzyńskim wraz z odsetkami za zwłokę, w wysokości 1 149 zł oraz w kwocie 3.987 zł na fundusz emerytalno – rentowy, wraz z odsetkami za zwłokę, w wysokości 2.884 zł.

W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy organ, pismem z dnia [...] lutego 2017r. wezwał skarżącego do przedłożenia odpowiednich dokumentów, wskazujących na ponoszone przez niego koszty zakupu żywności. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwania skarżący, zgłaszając się trzykrotnie do organu, przedłożył dokumenty takie jak: kopie decyzji podatkowych, fakturę dokumentujące zakup węgla, dowody wpłat należności do banku i KRUS, zaświadczenie lekarskie, faktury za energię elektryczną, a także zdjęcia jego gospodarstwa.

Wobec nieprzedstawienia przez skarżącego dowodów zakupów żywności organ, określając jego wydatki na ten cel, oparł się na danych GUS, w szczególności tych dotyczących średnich wydatków ponoszonych na wyżywienie przez jedną osobę (320,96 zł). Do ogólnej sumy wydatków skarżącego organ dodał wydatki ponoszone na prowadzenie gospodarstwa rolnego, które według oświadczenia skarżącego wynoszą 1 500 zł rocznie, tj. 125 zł miesięcznie.

Łączną kwotę wydatków organ określił więc na 1 220,46 zł. Po jej odliczeniu od ogólnej sumy dochodów skarżącego, wynoszących łącznie 2 458,28 zł, Prezes KRUS stwierdził, że skarżącemu pozostaje miesięcznie 1 207,82 zł, a więc jest on

w stanie spłacić zadłużenie wobec KRUS.

W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że w przypadku skarżącego nie zachodzi sytuacja, która uzasadniałaby podjęcie decyzji umorzeniowej. W jego gospodarstwie rolnym nie miały miejsce niezależne od niego zdarzenia, których wystąpienie miałoby istotny wpływ na powstanie zadłużenia.

Skargę na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2017 r. wniósł skarżący, domagając się jej uchylenia, umorzenia obciążającego go zadłużenia wobec KRUS, na podstawie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w zw. z art. 5 Kodeksu cywilnego, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu umorzenia długu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

• nieuwzględnienie wytycznych Sądu, zawartych w wyroku z 8 listopada 2016 r., sygn. I SA/Rz 712/16,

• błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, poprzez mylne przyjęcie istnienia po jego stronie możliwości spłaty długu,

• nadużycie prawa podmiotowego, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, usprawiedliwiające zastosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego.

W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący podkreślił, że o zadłużeniu, jakie ciążyło na zmarłej małżonce dowiedział się dopiero w 2013 r. KRUS w latach poprzednich nie podejmował, bowiem żadnych działań w celu wyegzekwowania należności.

Zdaniem skarżącego obecne dochodzenie przez organ od niego należności,

z tytułu składek zmarłej żony, jest następstwem niewydzierżawienia przez niego nieruchomości rolnych "wysłannikom z KRUS". Podkreślił też, że równolegle

z dochodzeniem zaległych składek KRUS nalicza składki od jego własnego gospodarstwa, co stoi w sprzeczności z art. 7 ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników.

W dalszej części uzasadnienia zwrócono uwagę, że organ nieprawidłowo naliczył wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów, gdyż zawyżył je

o około 1 000 zł. Jednocześnie Prezes KRUS zaniżył wysokość ponoszonych przez niego wydatków, przyjmując kwotę 774,50 zł, jako wystarczającą na całomiesięczne utrzymanie.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. skarżący podniósł, że ani on ani jego żona nigdy nie korzystali ze świadczeń z KRUS, w związku z tym nie rozumie, dlaczego teraz musi płacić "alimenty" po 100 zł. Na pytanie Sądu o dzierżawę gruntu stwierdził, że część ziemi odziedziczonej po żonie dzierżawi nieodpłatnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 41 a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego

i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części; umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części. Jak z kolei stanowi art. 41 a ust. 3 przytoczonej wyżej ustawy umorzenie składek powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej zostały umorzone składki, oraz powoduje umorzenie należnych Kasie kosztów upomnienia.

Ustawodawca formułując zakres kompetencji Prezesa KRUS do stosowania ulg w postaci rozłożenia na raty należności, bądź ich umarzania posługuje się zwrotem "może", w związku z tym stwierdzić należy, że decyzja w tym zakresie pozostawiona została uznaniu tego organu. Oznacza to, że wykazanie przez określonego wnioskodawcę spełnienia przesłanek, o których mowa w przytoczonym wyżej art. 41 a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie rodzi po stronie takiego podmiotu swoistego rodzaju roszczenia o umorzenie, bądź rozłożenie na raty należności, nie obliguje tez organu do wydania tej treści rozstrzygnięcia.

Decyzja wydawana w oparciu o art. 41 a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ma charakter uznaniowy, co oznacza, że uprawniony do jej wydania organ korzysta ze swoistego rodzaju swobody w tym zakresie. Wspomniana uznaniowość nie oznacza jednak całkowitej dowolności po stronie organu, który przed jej podjęciem zobligowany jest do przeprowadzenia pełnego i rzeczowego postępowania, w przedmiocie którego wniosek dotyczy, odpowiadającego standardom postepowania administracyjnego, w szczególności obowiązującym na jego gruncie zasadom, prawdy obiektywnej, zapewnienia czynnego udziału strony itd.

Oprócz tego wydana w ramach uznania administracyjnego decyzja winna zostać w odpowiedni sposób uzasadniona, tj. wskazywać na motywy, którymi organ się kierował przy jej podjęciu, przy czym muszą się one opierać na logicznych

i racjonalnych argumentach.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezesa KRUS

z [...] marca 2017 r., utrzymująca decyzję tego organu z [...] maja 2015 r., którą odmówiono skarżącemu umorzenia obciążających go zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jego żony. Rozstrzygnięcie to (z [...] marca 2017 r.) zostało wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, będącym następstwem uchylenia przez Sąd decyzji Prezesa KRUS z [...] lipca 2016 r. Dokonując uprzednio oceny legalności podjętych w sprawie rozstrzygnięć Sąd dostrzegł, bowiem braki

w zakresie zebranego materiału dowodowego, dotyczącego ponoszonych przez skarżącego wydatków na zakup żywności. W związku z tym organ, ponownie rozstrzygając sprawę, zwrócił się do skarżącego (zgodnie ze wskazówkami Sądu)

o przedstawienie odpowiednich dokumentów, wskazujących na rodzaj i wysokość ponoszonych na ten cel wydatków. Skarżący jednak nie przedstawił żadnych dokumentów dotyczących zakupu przez niego żywności. Dostarczone, w następstwie wezwania organu dokumenty, dotyczyły bowiem takich pozycji jak zakup węgla, opłat ponoszonych za media i spłaty należności wobec KRUS i banku. W tej sytuacji organ prawidłowo, wobec postawy skarżącego, próbując określić wysokość jego wydatków na żywność oparł się na danych GUS, dotyczących przeciętnych wydatków ponoszonych na ten cel przez jedną osobę.

Na aprobatę zasługuje również uwzględnienie w ogólnej sumie wydatków skarżącego wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa, gdyż

w następstwie tego obraz jego sytuacji materialnej jest bardziej dokładny.

Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że Prezes KRUS nie zastosował się do wskazówek Sądu, zawartych w wyroku z dnia 8 listopada 2016 r., wytyczne te zostały, bowiem w pełni zrealizowane.

Nie zasługuje na aprobatę sformułowany w skardze zarzut zaniżenia przez organ kwoty wydatków, ponoszonych przez skarżącego, który zresztą nie wskazał, jakich to pozycji wydatkowych w sporządzonym zestawieniu nie uwzględniono. Poza tym, co w tym miejscu należy podkreślić, skarżący, wzywany przez organ, miał możliwość przedstawienia wszystkich swoich wydatków. Nieskorzystanie zaś z tej sposobności nie może więc przemawiać na jego korzyść oraz być przedmiotem zarzutów kierowanych do organu.

Wypowiadając się, co do prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania, we wskazanym wyżej wyroku z 8 listopada 2016 r., Sąd zakwestionował jedynie sposób i wysokość określenia wysokości wydatków skarżącego, a ściśle niektórych ich pozycji. Zastrzeżeń nie wzbudziła natomiast kwestia określenia osiąganych dochodów. Obecnie więc przyjąć również należy, że wysokość dochodów skarżącego została określona w sposób prawidłowy

i odpowiadający prawu. Nie ma racji skarżący podnosząc w skardze, że organ zawyżył kwotę jego dochodów o 1 000 zł, gdyż na ogólna ich sumę składają się nie tylko dochody z gospodarstwa, w zakresie których prawidłowo oparto się na danych GUS (wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych), a także świadczeń z ubezpieczeń społecznych i dopłat rolnych. Jego łączny dochód ze wszystkich tych źródeł wynosi 2 428,28 zł miesięcznie. Wbrew twierdzeniom skargi kwota ta nie stanowi tylko dochodu (statystycznego)

z prowadzonego gospodarstwa.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że prowadząc postępowanie

w przedmiotowej sprawie Prezes KRUS nie uchybił swoim obowiązkom, zwłaszcza tym z zakresu przepisów o postępowaniu dowodowym. Materiał dowodowy został bowiem zebrany w sposób wyczerpujący, a jego ocena nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, opartej na zasadach logicznego rozumowania

i doświadczenia życiowego.

Podobne uwagi należy poczynić, jeżeli chodzi o sposób uzasadnienia podjętej decyzji. W tym zakresie organ również uczynił zadość swoim obowiązkom przedstawiając w sposób jasny i zrozumiały motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Prezesa KRUS, z czym należy się zgodzić, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie ma możliwości spłaty obciążającego go zadłużenia, gdyż dysponuje oprócz comiesięcznego dochodu, w postaci świadczenia emerytalnego, również dochodami z gospodarstwa rolnego, przekraczającymi łącznie wysokość ponoszonych wydatków bytowych. Oprócz tego organ słusznie zwrócił uwagę, że skarżący odziedziczył po zmarłej małżonce gospodarstwo rolne, przedstawiające określoną wartość ekonomiczną, w związku z tym winien przejąć również wchodzące w skład spadku długi.

Jako sprzeczne z prawem nie może zostać uznane również stwierdzenie organu, że brak podstaw do umorzenia skarżącemu jego należności wynika także

z tego, że w jego przypadku nie zaszły niezależne od niego i nadzwyczajne okoliczności, uzasadniające przyznanie mu tego rodzaju ulgi. Stwierdzenie tego rodzaju, a ściślej rzecz biorąc zastosowanie tego rodzaju kryterium przez organ było dopuszczalne i nie może zostać uznane za wykroczenie poza zakres przyznanej organowi uznaniowości.

Na marginesie niniejszych rozważań dodać należy, że za nadzwyczajną okoliczność nie można było uznać śmierci żony skarżącego, ponieważ zdarzenie to miało miejsce przed obciążeniem skarżącego obowiązkiem spłaty zaległości składkowych małżonki. Rozpatrując zaś wniosek skarżącego o umorzenie wynikłego z tego zadłużenia organ oceniał czy został on dotknięty skutkami tego rodzaju zdarzenia już po tym fakcie.

Podobnie nie sposób czynić organowi zasadnie zarzutów odnośnie stwierdzenia, że rozpatrując wniosek o umorzenie jest on zobligowany również do wzięcia pod uwagę przyczyny powstania zadłużenia. Stwierdzenie, że obciążający obecnie skarżącego obowiązek spłaty należności wobec KRUS jest wynikiem wieloletniego niewywiązywania się przez jego małżonkę z obowiązku opłacania składek odpowiada prawdzie, może więc stanowić argument przemawiający za odmownym załatwieniem wniosku.

Bez znaczenia w kontekście prawidłowości – zgodności z prawem, załatwienia wniosku skarżącego pozostaje fakt niekorzystania przez skarżącego i jego małżonkę ze świadczeń z KRUS. Wszelkiego rodzaju ubezpieczenia, w tym ubezpieczenia społeczne, nie są bowiem oparte na zasadzie ekwiwalentności świadczeń, tj. wartości opłacanych składek i uzyskanych w związku z tym korzyści, w postaci świadczeń będących następstwem konkretnych zdarzeń ubezpieczeniowych. Argument tego rodzaju nie zasługuje więc na uwzględnienie.

Jak wynika z okoliczności sprawy skarżący spłaca swoje należności wobec KRUS w ratach, których wysokość określił na kwotę około 100 zł miesięcznie, co świadczy o tym, że uzyskał już ulgę w tym zakresie. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że obowiązek ten przekracza zakres jego możliwości finansowych, określonych znacznie powyżej tej kwoty.

Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy podkreślić, że sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznaniowej nie jest władny wkraczać

w kompetencje organu, który z mocy ustawy jest upoważniony do podejmowania tego typu rozstrzygnięcia. W sytuacji więc, gdy jego decyzja mieści się w granicach prawa, nie nosi cech arbitralności ani dowolności, brak jest podstaw do eliminowania jej z porządku prawnego.

Jeżeli chodzi o zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 5 Kodeksu cywilnego, to w tym zakresie należy zaznaczyć, że przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania w nie tylko w przedmiotowej sprawie, ale również na gruncie szeroko rozumianego prawa administracyjnego. Jak stanowi bowiem art. 1 Kodeksu cywilnego reguluje on stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi, w związku z czym brak jest podstaw do przenoszenia poszczególnych jego instytucji i zasad na grunt stosunków administracyjnoprawnych.

Poza zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy pozostają również kwestie związane z podleganiem ubezpieczeniu społecznemu rolników, uregulowanym w art. 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem decyzja o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek i tylko co do tej kwestii Sąd jest władny się wypowiadać.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), oddalił skargę.