Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 168/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35-37
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku J.Z. z dnia 24 lipca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. hip. jako [...] nr rej hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J.Z. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J.Z., reprezentowany przez pełnomocnika adw. I.R., pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 24 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. hip. jako [...]nr rej hip. [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że bezczynność organu była już przedmiotem zażalenia złożonego do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] uznał je za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta [...] do podjęcia w sprawie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia powyższego postanowienia. Organ pomimo upływu terminu zakreślonego przez Wojewodę nie wydał decyzji administracyjnej. Co więcej, nie podjął w tym czasie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku i do dnia wniesienia niniejszej skargi nie rozpoznał merytorycznie tego wniosku.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z kolei prowadzone postępowanie odszkodowawcze za przedmiotową nieruchomość toczy się w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.). W chwili obecnej postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji mającej na celu określenie czy ww. nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 powołanej ustawy.

Jednocześnie organ wskazał, że pełnomocnik strony pismem z dnia 21 października 2013 r. został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a". sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Dalej, podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w tym poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności i jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 24 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. hip. jako [...] nr rej hip. [...], zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.

W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego J.Z. pismem z dnia 24 lipca 2013 r. wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomości położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), ozn. hip. jako [...] nr rej hip. [...]. Nie mogąc doczekać się rozpoznania sprawy, pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. wystąpił do Wojewody [..] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. W dniu 4 listopada 2013 r. Prezydent [...] otrzymał ww. postanowienie.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pierwszą i jedyną czynnością jaką organ podjął w sprawie mającą znaczenia dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie było wystąpienie, pismem z dnia 21 października 2013 r. do Urzędu [...] w Dzielnicy [...] Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami o przesłanie akt dotyczących przedmiotowej nieruchomości.

Jednocześnie, pismem o tej samej dacie, Prezydent poinformował pełnomocnika skarżącego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, tj. do dnia 28 lutego 2014 r.

Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 9 stycznia 2014 r. wynika, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd oceniając aktywność organu w prowadzeniu postępowania doszedł do przekonania, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Faktem jest, że organ podjął czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże nie można przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. W ocenie Sądu działania te przebiegały niezwykle opieszale i nie doprowadziły do zakończenia postępowania.

Ponadto organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. i w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, nie powiadamiał o tym fakcie strony. Zrobił to raz, wyznaczając przy tym termin, z którego wynikało, że z góry zakładał możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. Praktyki takie są niedopuszalne. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 k.p.a., nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i 35 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 k.p.a., nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego.

W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania, uznał, że na dzień wyrokowania organ był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek naganna), nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Taki brak aktywności Prezydenta [...] w rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, nie miał miejsca. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, organ przedsięwziął czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku, w szczególności w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów. Ponadto, Sąd zauważa, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art.120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.