Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 376/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1, 4 i 8, art. 25, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 13, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu na posiedzeniu uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. wystąpiło do Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie:

– wykazu wszystkich umów, które Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP zawarł do dnia wykonania wniosku,

– informacji o wszystkich wydatkach poniesionych przez Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP podczas tegorocznej kampanii wyborczej do dnia wykonania wniosku,

– danych o wszystkich wpłatach na rzecz Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP dokonanych do dnia wykonania wniosku.

We wniosku wskazano, że informacje należy przekazać na wskazany adres e-mail.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Pełnomocnik Wyborczy Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy pismem z dnia [...] marca 2020 r., przesłanym drogą elektroniczną oraz pocztą tradycyjną poinformował wnioskodawcę, że Komitet Wyborczy nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż zobowiązanie do udzielania informacji publicznej ma źródło w wykonywaniu zadań publicznych, a komitet wyborczy nie wykonuje takich zadań. Wyłącznym –ustawowym – zadaniem komitetów wyborczych jest prowadzenie kampanii wyborczej.

W dniu [...] lipca 2020 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p."), w zakresie w jakim przepis ten określa jakie podmioty są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej, poprzez błędne uznanie, że Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

W skardze Stowarzyszenie wniosło o:

– stwierdzenie, że doszło do bezczynności;

– zobowiązanie organu do załatwienia wniosku;

– zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, przywołując treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Stowarzyszenie podniosło, że przepis ten zawiera katalog podmiotów wykonujących zadania publiczne, lecz katalog ten ma charakter otwarty i nie stanowi wyczerpującego wyliczenia. Kluczowym więc dla ustalenia, czy dany podmiot jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, jest to, czym jest zadanie publiczne. W orzecznictwie przyjmuje się, że zadania publiczne, to zadania wywodzące się z Konstytucji i obowiązujących ustaw, które służą zaspokojeniu potrzeb zbiorowych, przypisane Państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie. Stosownie natomiast do regulacji ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, to komitetom wyborczym przysługuje prawo zgłaszania kandydatów w wyborach; komitety wyborcze także prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów. W ocenie Stowarzyszenia ww. zadania wskazują, że działanie i funkcjonowanie komitetów wyborczych (także ich finanse) ściśle związane są z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawa. To poprzez komitety wyłania się kandydatów na Prezydenta RP, a działalność komitetów w zakresie kampanii ma istotny wpływ na to, który kandydat zwycięży w wyborach. W konkluzji Stowarzyszenie podniosło, że pozbawione podstaw jest twierdzenie, by zadania komitetów wyborczych nie były zadaniami publicznymi. Sam bowiem organ wprost przyznał, że jego zadaniem jest prowadzenie kampanii wyborczej. Na poparcie swojego stanowiska Stowarzyszenie przywołało wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 1115/15.

Podkreśliło jednocześnie, że stanowisko organu jest błędne także z innej przyczyny, wskazując, że w sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej, zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca rozumie jako każdą informację o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Dalej Stowarzyszenie wskazało, że wydatki komitetów wyborczych, jako sposób wykorzystywania środków, które mają prowadzić do zwycięstwa danego kandydata w wyborach, bez wątpienia dotyczą spraw publicznych, szczególnie zważywszy, że Kodeks wyborczy nakłada istotne ograniczenia na sposoby finansowania kampanii.

Wobec powyższego Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy stanowi podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej i bez wątpienia naruszył wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin odpowiedzi na informację publiczną, zatem pozostaje w bezczynności, stąd też skarga jest uzasadniona i konieczna.

W odpowiedzi na skargę Pełnomocnik Wyborczy Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak zdolności sądowej Komitetu Wyborczego, ewentualnie o oddalenie skargi.

Uzasadniając powyższe stanowisko wskazał, iż zdolność sądowa stanowi cechę danego podmiotu, która pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony, tj. zgodnie z art. 32 P.p.s.a. - skarżącego lub organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi.

Charakterystyka kategorii podmiotów, którym przysługuje zdolność sądowa przed sądami administracyjnymi, została dokonana w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 25 P.p.s.a. przede wszystkim na podstawie cywilistycznych kryteriów związanych ze statusem takiego podmiotu w prawie prywatnym, głównie jego zdolnością prawną. Przepisy Kodeksu wyborczego nie przewidują natomiast dla komitetów wyborczych zdolności sądowej. W konsekwencji komitet wyborczy nie ma zdolności sądowej ani procesowej. Jest oczywiste, że nie ma jej ani po stronie czynnej, ani biernej.

Przytaczając orzecznictwo sądów cywilnych, dotyczących wyjaśnienia kwestii zdolności sądowej komitetów wyborczych, organ wskazał, że orzeczenia te zapadły wprawdzie na gruncie procedury cywilnej, jednak prawidłowo oddają charakter i przymioty prawne komitetów wyborczych, jako jednostek organizacyjnych pozbawionych zdolności sądowej. Rozważania te są aktualne również na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Komitet nie dysponuje żadnym władztwem publicznym, nie jest również adresatem żadnych uprawnień, zakazów, nakazów publicznoprawnych.

Organ podniósł nadto, że zobowiązanie do udzielenia informacji publicznej ma źródło w wykonywaniu zadań publicznych. Zadaniami publicznymi, w rozumieniu ustawy, są zadania mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli oraz istotne z punktu widzenia celów państwa. Natomiast wyłącznym – ustawowym – zadaniem komitetów wyborczych jest prowadzenie kampanii wyborczej.

Wyłączną rolą komitetów wyborczych jest czasowa aktywność agitacyjna na rzecz zarejestrowanych przez siebie kandydatów. Działalność ta nie jest objęta zakresem działalności administracji publicznej, czy też zadaniami publicznymi. Działalność komitetów wyborczych nie generuje żadnych obowiązków publicznoprawnych, czy też nakazów, zobowiązań lub prerogatyw o takim charakterze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej zwana jako"P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno – technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, dalej jako u.d.i.p.).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zakres podmiotowy ww. ustawy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.).

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpatrywanej sprawie Stowarzyszenie [...] wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. wystąpiło do Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykazu wszystkich umów, które Komitet zawarł do dnia wykonania wniosku, informacji o wszystkich wydatkach poniesionych przez Komitet podczas kampanii wyborczej do dnia wykonania wniosku oraz danych o wszystkich wpłatach na rzecz Komitetu dokonanych do dnia wykonania wniosku.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak było podstaw do odrzucenia skargi ze względu na brak zdolności sądowej Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy .

Zdolność sądową podmiotu skarżonego (czyli organu w szerokim tego rozumieniu) w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wynika bowiem z art. 25 P.p.s.a., jak podniesiono w odpowiedzi na skargę. Zdolność ta ma samodzielne źródło w art. 32 P.p.s.a. (B. Adamiak, O podmiotowości organów administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Państwo i Prawo" 2006, nr 11, s. 52-53; M. Romańska, Glosa do uchwały NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 3/12, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2014, nr 3, s. 28 i n.). Zatem każdy podmiot, przeciwko którego aktowi, czynności, bezczynności, czy też przewlekłości sformułowana jest skarga, z tego faktu uzyskuje przymiot zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przyjmując w świetle ustawy status skarżonego "organu" .

Rozważenia wymagało zatem, czy Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy mieści się w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publiczne.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, przepis art. 4 u.d.i.p. powinien być interpretowany w kontekście art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który wskazuje jakich podmiotów działalność stanowi przedmiot informacji. Z porównania tych przepisów wynika ponad wszelką wątpliwość, że przedmiotem informacji jest działalność organów władzy publicznej oraz osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania władzy publicznej, a tym samym zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej są organy władzy publicznej oraz osoby i jednostki organizacyjne wykonujące zadania władzy publicznej. Przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 w ust. 1 w punktach od 1 do 5, poprzedzone jest ogólnym określeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Oznacza to, że w każdym przypadku dokonywania oceny, czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, konieczne jest ustalenie czy podmiot ten mieści się w tym ogólnym określeniu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne" (vide: uchwał NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05 publ. CBOSA).

Ustawodawca tworząc katalog podmiotów, o których mowa powyżej, podzielił je więc na dwie zasadnicze kategorie. Po pierwsze - do udzielania informacji publicznej zobowiązane zostały "władze publiczne", a po drugie – inne podmioty wykonujące "zadania publiczne" (posiadające takie informacje).

Przy czym należy zwrócić uwagę, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga więc kwestia, czy komitet wyborczy wyborców w wyborach na Prezydenta RP wykonuje zadania publiczne.

Działalność komitetów wyborczych uregulowana jest w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1319).

Zgodnie z art. 84 § 1 ww. ustawy prawo zgłaszania kandydatów w wyborach przysługuje komitetom wyborczym. Komitety wyborcze wykonują również czynności wyborcze, w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów. Zgodnie natomiast z § 3 tego artykułu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej komitety wyborcze mogą być tworzone wyłącznie przez wyborców.

Przepis art. 90 tej ustawy stanowi, że w celu zgłoszenia kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej obywatele w liczbie co najmniej 15, mający prawo wybierania, tworzą komitet wyborczy. Komitet ten na zasadzie wyłączności prowadzi kampanię wyborczą na rzecz zgłoszonego kandydata (§ 1). Zgłoszenie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej musi być poparte podpisami co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu (§ 2).

Z powyższego wynika, że to wyłącznie poprzez komitety wyborcze wyborców obywatele mają możliwość zgłaszania swoich kandydatów w wyborach na Prezydenta RP. Komitety te na zasadzie wyłączności prowadzą też kampanię na rzecz zgłoszonego kandydata.

Mając zatem na uwadze rolę jaką odgrywają komitety wyborcze wyborców w wyborach Prezydenta RP są one w ocenie Sądu podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na wykonywanie zadań publicznych związanych z realizacją publicznych praw podmiotowych obywateli w procesie wyborczym.

Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6.

Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.

W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ. CBOSA). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.

W ocenie Sądu, informacja objęta wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. posiada walor informacji publicznej.

Skarżące Stowarzyszenie wnioskowało o udostępnienie wykazu wszystkich umów, które Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy zawarł do dnia wykonania wniosku, informacji o wszystkich wydatkach poniesionych przez ten Komitet podczas kampanii wyborczej do dnia wykonania wniosku oraz danych o wszystkich wpłatach na rzecz Komitetu dokonanych do dnia wykonania wniosku.

Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 125 ustawy Kodeks wyborczy, finansowanie kampanii wyborczej jest jawne. Natomiast w myśl art. 129 § 1 ww. ustawy, komitet wyborczy ma prawo pozyskiwać i wydatkować środki jedynie na cele związane z wyborami. Gospodarowanie środkami przez komitet wyborczy poddane zostało zatem ścisłej regulacji. Ponadto, stosownie do art. 129 § 2 ww. ustawy, zabrania się pozyskiwania środków przez komitet wyborczy przed dniem przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu oraz po dniu wyborów. Natomiast w myśl art. 129 § 3 ustawy, zabrania się wydatkowania środków przez komitet wyborczy przed dniem przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu oraz po dniu złożenia sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 142 § 1.

Zgodnie natomiast z art. 132 § 4 ww. ustawy, środki finansowe komitetu wyborczego kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej mogą pochodzić wyłącznie z wpłat obywateli polskich mających miejsce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, z funduszy wyborczych partii politycznych oraz z kredytów bankowych zaciąganych na cele związane z wyborami.

Z kolei w myśl art. 134 § 1 ww. ustawy, środki finansowe komitetu wyborczego gromadzone są na jednym rachunku bankowym. Umowa rachunku bankowego zawarta w imieniu komitetu wyborczego musi zawierać zastrzeżenie o wymaganym w kodeksie sposobie dokonywania wpłat na rzecz komitetu wyborczego oraz o dopuszczalnym źródle pozyskiwania środków finansowych przez komitet wyborczy, a także o dopuszczalnym terminie dokonywania wpłat (§ 6).

W świetle powyższych regulacji uprawnione jest stanowisko, że wnioskowane informacje dotyczące spraw finansowych Komitetu Wyborczego, tj. poniesionych wydatków oraz wpłat dokonanych na Komitet stanowią informację publiczną. To samo dotyczy umów zawartych przez Komitet Wyborczy, na potrzeby prowadzonej kampanii wyborczej. Dokumenty te dotyczą działalności Komitetu Wyborczego, która - jak wskazano już powyżej - prowadzona jest w sferze publicznej. Odnosi się zatem do spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Skoro zatem w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy u.d.i.p., wniosek skarżącego Stowarzyszenia winien być rozpatrzony zgodnie z przepisami tej ustawy.

W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnienie informacji publicznej, co należy podkreślić, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z ww. przepisami prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z ww. przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej, podmiot obowiązany powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej (rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p.).

W niniejszej sprawie Komitet Wyborczy nie zrealizował wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2020 r. w sposób powyżej określony. Na dzień wniesienia skargi pozostawał zatem w bezczynności.

W tym stanie rzeczy zaszły podstawy do zobowiązania Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP Andrzeja Dudy do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2020 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Oceniając charakter bezczynności Komitetu Wyborczego w rozpatrzeniu ww. wniosku z dnia [...] marca 2020 r. Sąd uznał, iż nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Z powyższego wynika, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie zaistniała w niniejszej sprawie. Bezczynność Komitetu Wyborczego była konsekwencją niewłaściwej interpretacji przepisów u.d.i.p., nie wynikała natomiast z lekceważenia strony skarżącej przez podmiot obowiązany, czy też z celowego przedłużania postępowania. Regulacje u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne i wymagają dokonywania ich wykładni. Nie bez znaczenia pozostaje w tym kontekście charakter podmiotu obowiązanego, który nie jest organem administracji publicznej sensu stricto. Okoliczność ta uzasadnia stwierdzenie, że Komitet Wyborczy mógł mieć obiektywnie wątpliwości co do obowiązku realizacji wniosku na gruncie przepisów ww. ustawy.

Z tych względów Sąd z urzędu nie stwierdził przesłanek do wymierzenia Komitetowi Wyborczemu grzywny na zasadzie art. 149 § 2 P.p.s.a. O zastosowanie instytucji przewidzianych w ww. przepisie nie wnioskowało też skarżące Stowarzyszenie.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.