Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1736/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. i W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 107/06 w sprawie ze skargi M. i W. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Gd 107/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. i M. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] o wymeldowaniu M. K., W. K. i D. K. z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że u podstaw rozstrzygnięcia organu legło unormowanie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) zgodnie, z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że opuszczenie lokalu w rozumieniu cytowanego przepisu musi mieć charakter dobrowolny i trwały. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący obecnie nie zamieszkują w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] została orzeczona eksmisja W. K. i M. K. z przedmiotowego lokalu, w wyniku czego Komornik Sądu Rejonowego G.-P. usunął skarżących z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G., a ich ruchomości przewiezione zostały do lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Zdaniem Sądu opuszczenie lokalu w następstwie eksmisji należy rozpatrywać jako równoznaczne z opuszczeniem lokalu w sposób dobrowolny i trwały, zatem nie może się ostać zarzut skarżących o braku dobrowolności w opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Z zawartych w dniu [...] "zasad użytkowania lokalu", podpisanych przez skarżących wynika, że za zgodą Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zajęli oni do użytkowania lokal nr [...] przy ul. [...] w G. i zobowiązali się uiszczać opłaty z tego tytułu. Mają również nie zrealizowane jeszcze uprawnienie do lokalu socjalnego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...].

W takiej sytuacji, zdaniem Sądu uprawniony jest pogląd organu wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie zamieszkują w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. W ocenie Sądu została spełniona przesłanka określona w cytowanym art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zameldowanie nie prowadzi do uzyskania lub utraty prawa własności danego lokalu, zaś meldunek ma za zadanie jedynie umożliwić organom administracji prowadzenie ewidencji ludności.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi Sąd zwrócił uwagę, iż samo zaskarżenie czynności komornika do sądu nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego czy sądowo-administracyjnego, ani też przesłanki do wydania decyzji o odmowie wymeldowania. Zapis pkt 3 "zasad użytkowania lokalu" z dnia [...] może stanowić podstawę do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Dokument ten nie stanowi aktu organu administracji publicznej, zatem sąd administracyjny, mając na uwadze treść art. 3 § 2 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może orzekać w tym zakresie.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. K. i W. K., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w sytuacji, gdy jego zastosowanie nie było dopuszczalne w świetle ustalonego i przyjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego.

Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku i zasądzenie kosztów procesu według norm.

W ocenie skarżących nie opuścili oni lokalu przy ul. [...] w sposób dobrowolny i stały, gdyż bezsporny fakt opuszczenia przez nich tego lokalu po przeprowadzeniu czynności komorniczych związanych z eksmisją przeczy tezie o dobrowolności opuszczenia.

Zwrócili oni uwagę, że podejmują czynności mające na celu odzyskanie możliwości zamieszkania w spornym lokalu i w tym celu "zaskarżyli stosowną decyzje Prezydenta Miasta G., a Prokuratura w ich imieniu zaskarżyła do sądu powszechnego działania komornika". Okoliczności te świadczą o braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, którego nie może zostać uznane za mające cechy trwałości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że o zakresie kontroli zaskarżonego orzeczenia decyduje wnoszący skargę kasacyjną chyba, że zachodzi nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 cyt. ustawy przesłanek nie zaistniała. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się zatem wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skargę kasacyjną, jak wynika z treści art. 174 cyt. ustawy można oprzeć na dwóch podstawach: naruszeniu prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, o ile uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, sprowadzający się do niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w sytuacji, gdy jego zastosowanie nie było dopuszczalne w świetle ustalonego i przyjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego

Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust 2 ustawy organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest jednolity pogląd, iż spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma trwały charakter. Należy oczywiście mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że opuszczenie przez skarżących miejsca stałego pobytu, w związku z wykonaniem przez Komornika Sądu Rejonowego G.-P. eksmisji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] uznać należy za dobrowolne w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy. Przepis ten wymaga dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego w lokalu istnienia dwóch przesłanek: utraty przez tę osobę uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenia przez nią lokalu. Wiąże się to z faktem, iż stosownie do brzmienia art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Wobec tego przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Obie wskazane przesłanki zostały w sprawie niniejszej spełnione.

W szczególności prawomocny wyrok orzekający eksmisję skarżących stanowił wystarczający dowód utraty przez nich uprawnień do przebywania w lokalu. Wyrok ten wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Sąd administracyjny nie może w konsekwencji poddawać ocenie trafności tego wyroku. W świetle wyraźnej treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sąd administracyjny nie może też uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję.

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony zarzut dokonania przez Sąd I instancji naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.