Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 487/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 216 ust. 1, art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1949 nr 18 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1981 nr 12 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] odmawiającą zwrotu na rzecz A.P. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w obecnej ewidencji gruntów miasta obręb 024 numerem działki [...] o pow. 0,1118 ha, będącej własnością Gminy we władaniu Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu, oznaczonej numerem [...] o pow. 0,0057 ha, będącej własnością Gminy, stanowiących w dniu nabycia część działki nr [...] o pow. 0,1305 oraz oznaczonej numerem działki [...] o pow. 0,0047 ha, stanowiącej w dniu nabycia część działki nr [...] o pow. 0,0214 ha, będącej obecnie własnością Gminy.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny. Aktem notarialnym z dnia 23.03.1943r. Rep. 255/43 S.J. P. oraz B.P. stali się właścicielami działki położonej w miejscowości "[...]" na terenie miasta K., o powierzchni około 2000 m2. Decyzją nr [...] z dn. [...] o lokalizacji szczegółowej /k. 51/ Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury ustaliło lokalizację szczegółową Pracowniczych Ogrodów Działkowych na terenie położnym w K. przy projektowanym przedłużeniu ul. [...]. Teren objęty lokalizacją zaznaczono na stanowiącej integralną część decyzji mapie wpisanej do ewidencji w dn. 18.11.1967 za nr [...]. Jak wynika z tej mapy pozyskanej z księgi wieczystej KIlL/00077109/1, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Sąd Rejonowy, stanowiącej integralną część decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dn. [...], wydanej przez PMRN, działka nr [...] o pow. 1305 m2 znajdowała się w terenie przeznaczonym pod ogródki działkowe, natomiast działka nr [...] o pow. 214 m2 przeznaczona została pod projektowaną ul. [...].

Aktem notarialnym z dn. 07.07.1970r. Rep. 5921/70 S.P., działająca w imieniu własnym oraz męża – B.P., darowała A.P. całą w/w nieruchomość, tj. działkę nr [...].

Wnioskiem z dn. 17.04.1972r. znak: [...] /k. 81/ Prezydium Miejskiej Rady Narodowej wystąpiło do Prezydium [...} Rady Narodowej o wszczęcie, między innymi w stosunku do działek nr [...], [...] i [...] postępowania wywłaszczeniowego, z przeznaczeniem pod pracownicze ogródki działkowe dla [...} Spółdzielni Spożywców "[...]" oraz pod projektowaną ulicę [...] i zieleń okalającą opisane ogródki. Wniosek ten oparto na decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].

Aktem notarialnym z dnia 11.07.1972r. Rep. 6892/72 /k. 54/ A.P. sprzedał Skarbowi Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dn. 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nieruchomość składającą się z działek nr [...], [...] i [...] o powierzchni łącznej 1638 m2, położoną w K. przy ul. [...].

Decyzją z dn. [...] /k. 7/ Urząd Miejski umorzył postępowanie o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby Wydziału Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej i Komunikacji Urzędu Miejskiego w/w nieruchomości o powierzchni 1638 m2, położonej w K. przy ul. [...], z uwagi na nabycie w/w działek aktem notarialnym z dn. 11.07.1972r.

Decyzją z dn. [...] Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę działki nr [...], która utworzona została między innymi z działki hipotecznej nr [...].

Wnioskiem z dnia 28.12.1998r. A.P. wystąpił do Wojewody o zwrot nieruchomości o pow. 1638 m2 oznaczonej jako działka nr [...] wskazując na szereg uchybień dotyczących procedury przejęcia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa i wskazując, iż nieruchomość ta nie została wykorzystana zgodnie z celem jej przejęcia.

Decyzją z dn. [...] Wojewoda stwierdził m.in., iż działka nr [...] i [...] stały się z mocy prawa własnością Gminy.

W dn. 22.03.2000r. zostały przeprowadzone oględziny wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] (odpowiadające działkom hipotecznym nr nr [...], [...] i [...]). W trakcie tych oględzin, ustalono, iż przez południową część nieruchomości przebiega rów odwadniający, pas zieleni, chodnik z płyt betonowych, ulica [...] i część ta stanowi urządzony pas drogowy ulicy, na którym dodatkowo usytuowane są linie: telekomunikacyjna, wodociągowa i niskiego napięcia. W dalszej części nieruchomości usytuowane jest ogrodzenie ogródków działkowych i magistrala ciepłownicza. Na pozostałej części urządzone są ogródki działkowe.

Kończąc postępowanie administracyjne w I instancji Prezydent Miasta decyzją z dn. [...] odmówił zwrotu na rzecz A. P. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej wcześniej jako działka hip. Nr [...] o pow. 1638 m2, a aktualnie jako działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podniósł, iż cel przejęcia określony w umowie notarialnej sprzedaży został zrealizowany, a nieruchomość zagospodarowana została zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...].

Decyzją z dn. [...] Wojewoda rozpatrując odwołanie A.P. od decyzji Prezydenta Miasta z dn. [...] utrzymał w mocy tę decyzję.

Wyrokiem z dn. 08.10.2001r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, rozpatrując skargę A.P. na decyzję Wojewody z dn. [...], uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dn. [...].

W uzasadnieniu tego wyroku sąd administracyjny podkreślił, iż istotne znaczenie dla sprawy ma precyzyjne określenie oznaczenia przejmowanej na rzecz Skarbu Państwa w 1972r. nieruchomości, a zatem i przedmiotu postępowania zwrotowego, a organy obu instancji ominęły ten problem. Sąd wskazał również na konieczność ponownego, precyzyjnego ustalenia celu przejęcia, również w oparciu o dokumenty sprzed sierpnia 1967r. Rozpatrując sprawę ponownie Prezydent Miasta przeprowadził ponowne oględziny wnioskowanej do zwrotu nieruchomości. Następnie decyzją z dn. [...] ponownie odmówił zwrotu A.P. opisanej wyżej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż wnioskowane do zwrotu nieruchomości zagospodarowane zostały zgodnie z celem określonym w akcie notarialnym, zatem nie podlegają zwrotowi.

Po rozpatrzeniu odwołania A.P. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dn.[...].

Wyrokiem z dn. 07.12.2006r. sygn. akt II SA/Kr 1149/03 w sprawie ze skargi A.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dn. [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie wskazał, że: nie zostały wykonane wszystkie zalecenia zawarte w poprzednim wyroku z dn. 08.10.2001r. sygn. akt 1454/01, organy orzekające w sprawie w sposób dowolny i wybiórczy oceniły materiał dowodowy i nie ustosunkowały się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania, organy orzekały na podstawie nieoryginalnych dokumentów.

Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Prezydenta Miasta, Urząd Wojewódzki wskazał na konieczność uwzględnienia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dn. 07.12.2006r. oraz konieczność wydzielenia do odrębnego postępowania sprawy zwrotu działek stanowiących własność Gminy.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy Prezydent Miasta uzyskał uwierzytelnioną kopię mapy nr [...] przyjętej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dn. 18.11.1967r. Ustalił też, że w rejestrze gruntów :

a) działka nr [...] o pow. 0,1118 ha stanowi własność Gminy, a jej władającym jest Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd,

b) działka nr [...] o powierzchni 0,0130 ha stanowi własność Skarbu Państwa, jej zarządcą jest Prezydent Miasta, a użytkownikiem Miejski Zarząd Dróg,

c) działka nr [...] o powierzchni 0,0057 ha i działka nr [...] o powierzchni 0,0047 ha stanowią własność Gminy,

d) działka nr [...] o powierzchni 0,0167 ha i działka nr [...] o powierzchni 0,0002 ha stanowią własność Skarbu Państwa, ich zarządcą jest Prezydent Miasta, a znajdują się w użytkowaniu Miejskiego Zarządu Dróg,

e) działka nr [...] o powierzchni 0,0117 ha stanowi własność Skarbu Państwa.

Pismem z dn. 20.09.2007r. Wojewoda wyznaczył Starostę jako organ właściwy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu działek nr nr [...] i [...] (stanowiących w dniu nabycia na rzecz Skarbu Państwa część działki nr [...]) oraz działki nr [...] (stanowiącej w dniu nabycia na rzecz Skarbu Państwa część działki nr [...]) będących własnością Gminy. W toku ponownego postępowania organ I instancji uzyskał między innymi następujące dokumenty:

a). mapę sytuacyjną do regulacji stanu prawnego, przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dn. 04.01.1996r. za nr [...], dokumentującą zmiany w oznaczeniu działek nr [...], [...] i [...]. Z mapy tej wynika, iż zmiana numeracji powierzchni uwidocznionych na niej działek wynikła przy modernizacji ewidencji gruntów. Z rozliczenia działki hipotecznej nr [...] o pow. 1305 m2 wynika, iż odpowiadają jej działki nr [...] o pow. 1118 m2 i [...] o pow. 187 m2. Natomiast działka nr [...] weszła w skład działki nr [...] o pow. 29352 m2, a działka nr [...] - w skład działki nr [...],

b). mapę sytuacyjną do regulacji stanu prawnego, wpisaną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10.10.1997r. za nr [...], z której wynika, iż działka nr[...] uległa podziałowi na działki między innymi nr [...] o pow. 57 m2 i [...] o pow. 47 m2, natomiast działki nr [...] o pow. 1118 m2 i [...] o pow. 57 m2 (wraz z nieobjętą niniejszym postępowaniem działką nr [...] o pow. 130 m2) wywodzą się z dawnej działki nr hip. [...] o pow. 1305 m2.

Na zlecenie Starosty we wrześniu 2008r. sporządzono opracowanie geodezyjne dotyczące wznowienia granic działek będących przedmiotem zwrotu. Mapa stanowiąca część tego opracowania stanowiła podstawę do przeprowadzenia oględzin tej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono następujący stan ich zagospodarowania:

a) działka nr [...] położona jest na terenie urządzonych ogrodów działkowych. Znajdują się na niej altanki działkowców oraz nasadzenia roślinne, urządzenia wodociągowe i zbiornik wodny. Na działce tej usytuowana jest również alejka komunikacyjna,

b) działka nr [...], w części południowej zajęta jest pod chodnik z płyt betonowych szerokości ok. 1,5 m, dalej w kierunku północnym znajduje się na niej ogrodzenie ogródków działkowych,

c) działka nr [...] zajęta jest w części pod naziemną rurę ciepłowniczą, a w pozostałej części wchodzi w teren ogródków działkowych i w tej części zagospodarowana jest nasadzeniami roślinnymi.

W tak ustalonym stanie faktycznym Wojewoda przytoczył treść art. 136 ust. 3, 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dn. 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami. Następnie wyjaśnił, że w myśl tych przepisów pierwszym obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o zwrot jest precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa nieruchomość nabyta została aktem notarialnym z dn. 11.07.1972r. W akcie tym przeznaczenie nieruchomości określono jako "pracownicze ogródki działkowe dla [...] Spółdzielni Spożywców [...] w K.". Przeznaczenie to określono na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dn. [...] (również cytowanej w w/w akcie notarialnym). Faktem jest, iż decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydana została w dn. [...]. Istnieje zatem rozbieżność w określeniu daty wydania tej decyzji. Jednakże analiza treści tej decyzji, jej oznaczenia (sygnatury) jak również stanowiącego jej integralną cześć załącznika graficznego - mapy nr [...] wskazuje bezspornie, iż działki przejęte w/w aktem notarialnym objęte były decyzją o lokalizacji szczegółowej z dn. [...], zatem wskazanie w tym akcie daty decyzji o lokalizacji szczegółowej obarczone jest błędem. Chociaż w w/w akcie notarialnym cel wywłaszczenia określony został ogólnie, to jego precyzyjne określenie wynikało z decyzji o lokalizacji szczegółowej, popartej załącznikiem graficznym. W związku z tym organ przyjął, że z wskazanych dokumentów wynika, iż działka nr [...] przeznaczona była pod ogródki działkowe, natomiast działka nr [...] - pod projektowaną ulicę [...].

Przedstawione ustalenia w zakresie wskazania celu przejęcia przedmiotowej nieruchomości znajdują również potwierdzenie w dokumentach poprzedzających nabycie jej na rzecz Skarbu Państwa w 1972 r. Na mapę nr [...] powołuje się bowiem oferta skierowana do B.P. i S.P. przez PMRN, zawarta w piśmie z dn. 10.12.1969r. /k.97/. Również pismo [...} Spółdzielni Spożywców "[...]" z dn. 07.02.1969r. /k. 75/ skierowane do PMRN wskazuje, iż na terenie "[...]" w K. (a więc w sąsiedztwie dzisiejszej ul. [...]) powstać miały ogródki działkowe. Kolejny dokument - wniosek PMRN z dn. 17.04.1972r. o wywłaszczenie nieruchomości, dotyczący m. in. działek nr [...], [...] i [...], oparty jest na lokalizacji szczegółowej nr [...] z dn. [...] a jako przeznaczenie nieruchomości wskazuje pracownicze ogródki działkowe, projektowaną ul. [...] i zieleń okalającą ogródki /k. 93, 81/.

Dodatkowo Wojewoda wskazał, że w aktach sprawy /k. 145 - 153/ znajdują się decyzje Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z lat 1970-1975, mocą których przekazano bezpłatnie w trwałe użytkowanie Zarządowi Pracowniczych Ogródków Działkowych teren Skarbu Państwa położony w K. przy ul. [...]. Wszystkie te decyzje wydane były zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...], a działki nimi objęte uwidocznione zostały na mapie nr [...].

W dalszym ciągu Wojewoda wyjaśnił, że kolejnym krokiem organu rozpatrującego wniosek o zwrot nieruchomości jest określenie, czy przejęta nieruchomości zagospodarowana została zgodnie z celem przejęcia i czy nastąpiło to z zachowaniem okresów, o których mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro zaś przejęcie nieruchomości nastąpiło w dn. [...]. to należało sprawdzić, czy w okresie do lipca 1979r. rozpoczęto prace związane z realizacją celu albo czy w okresie do lipca 1982r. cel ten został zrealizowany. Akceptując ustalenie organu I instancji, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość zagospodarowana została zgodnie z celem przejęcia, Wojewoda wskazał na następujące argumenty.

W zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej jako dowód dochowania terminów, o których mowa wart. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazano, iż ogród działkowy funkcjonował już w 1980r., co potwierdza lista użytkowników Pracowniczego Ogrodu Działkowego "[...]" /k. 101/.

Kolejnym dowodem, jest decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dn. [...] znak: [...], uchylająca do ponownego rozpoznania decyzję Prezydenta Miasta w sprawie odmowy wydania pozwolenia na budowę ogrodzenia Ogrodu Działkowego "[...]" w K. Z uzasadnienia tej decyzji wynika m. in., iż w dn. 27.10.1980r. na terenie położonym w rejonie ul. [...] (dziś ul. [...]) i ul. [...] znajdował się ogród działkowy. W decyzji tej przywołane jest również pismo z dn. 28.09.1981r. Polskiego Związku Działkowców Wojewódzki Zarząd z którego wynika, że przedmiotowy ogród jest już częściowo zainwestowany w sposób trwały /k. 114/.

Również decyzje Urzędu Miejskiego z dn.[...] i z dn. [...] /k. 157/, ustalające miejsce i warunki realizacji inwestycji magistrali sieci cieplnej, potwierdzają, iż w w/w datach na terenie tym funkcjonowały już ogródki działkowe i planowana była budowa magistrali cieplnej.

Odnośnie części działki nr [...] Starosta wskazał, iż stanowi ona część urządzonej ulicy [...] i wchodzi w jej pas drogowy. W związku z tym organ I instancji uznał, iż zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym, nie może być przedmiotem zwrotu nieruchomość objęta takim żądaniem, jeżeli w czasie orzekania o zwrocie stanowi części drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Sytuacja taka ma zaś miejsce w niniejszym przypadku, co determinuje odmowę zwrotu nieruchomości również w tej części.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów A.P. zawartych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, co następuje:

Kwestia prawidłowości i legalności dokonanego na potrzeby przejęcia podziału nieruchomości nie może być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem przejęcia na rzecz Skarbu Państwa były działki nr [...], [...] i [...] i w stosunku do tak oznaczonych (lub ich aktualnych odpowiedników w ewidencji gruntów) działek można prowadzić postępowanie zwrotowe.

Nie ulega również wątpliwości, iż w okresie poprzedzającym przejecie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa, jej właściciele nie kwestionowali podziału działki nr [...]. Świadczy o tym to, że w piśmie z dn. 10.12.1969r. PMRN wystąpiło do B.P. i S.P. z propozycją nabycia działki nr [...] i nr [...]. Pismem z dn. 03.07.1971r. skierowanym do PMRN A.P. wyraził zgodę na zbycie działek nr [...], [...] i [...] i tak oznaczone działki zbył aktem notarialnym w 1972r.

Kolejny zarzut dotyczący braku wiarygodności dokumentów stanowiących podstawę orzeczenia oraz braku uwierzytelnienia tych dokumentów jest również nietrafiony. Starosta zgromadził uwierzytelnioną kopię mapy nr [...], uwierzytelnione kopie innych map dotyczących tego terenu i sporządzonych w latach późniejszych, wypisy z rejestru ewidencji gruntów oraz odpisy z ksiąg wieczystych i uwierzytelnione kopie decyzji, mające znaczenie dla ustalenia stanu sprawy.

Zarzut dotyczący rozszerzenia celu przejęcia nieruchomości o drogę, również nie może zostać uwzględniony. Faktem jest, iż w akcie notarialnym z 1972r. figuruje zapis o przeznaczeniu nieruchomości pod ogródki działkowe. W akcie tym jednak przywołana została również decyzja nr [...], a ta wprawdzie również dotyczyła lokalizacji szczegółowej Pracowniczych Ogródków Działkowych lecz już jej załącznik graficzny (mapa nr [...]) wskazywała jako przeznaczenie przejmowanej nieruchomości również (oprócz ogródków działkowych) projektowaną ulicę [...]. Podobnie również wniosek z dn. 17.04.1972r. o wywłaszczenie nieruchomości dotyczy działek nr: [...] (poza lokalizacją), [...] (przeznaczona pod ulicę) i [...] (przeznaczona pod ogródki działkowe) i oparty został o decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...].

Odnosząc się do zarzutu braku konkretnego inwestora i niemożliwości realizacji inwestycji wskazać należy, iż inwestorem w niniejszym przypadku było PMRN (po zmianach - Urząd Miasta), przy finansowym udziale WSS "[...]" w K. Kwestia ta została szczegółowo omówiona również w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dn. [...] /k. 128/ utrzymującego swoją decyzję z dn. [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PMRN nr [...] w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej. Na stronach 7 - 9 tej decyzji wyjaśniono, iż zgodnie z obowiązującym wówczas systemem prawnym sprawy związane z zakładaniem ogrodów działkowych należały do zakresu działania gminy, konkretnie do zakresu działania wydziałów gospodarki komunalnej i mieszkaniowej. Stąd wniosek, iż terenowy organ administracji państwowej (a konkretnie Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej PMRN) był inwestorem pracowniczych ogródków działkowych.

Wojewoda nie uznał również za zasadny zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia stron postępowania. W chwili obecnej bowiem użytkownikiem (władającym) Pracowniczym Ogrodem Działkowym zlokalizowanym na przedmiotowym terenie jest Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd i jest on stroną postępowania. Natomiast WSS "[...]" nie ma żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości, zatem nie ma również interesu prawnego w sprawie jej zwrotu. Podobnie również Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej nie posiada żadnego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Wprawdzie decyzje z dn. [...] i z dn. [...] ustalające miejsce i warunki realizacji inwestycji (magistralnej sieci cieplnej) wydane zostały dla Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej, to jednak następca prawny WPEC nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot.

Wojewoda uznał natomiast za zasadny zarzut braku pozyskania dokumentacji statuującej ulicę [...]. Organ I instancji nie poczynił bowiem żadnych działań w tym kierunku, a materiał dowodowy nie odnosi się w żaden sposób do tej kwestii. Wojewoda wskazał jednak, że uchybienie to nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie odmowy zwrotu działki nr [...], zajętej pod pas drogowy ul. [...]. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowo - administracyjnym (m. in. wyrok NSA OZ w Gdańsku z dn. 29.05.2003r. sygn. akt II SA/Gd 1206/01, ONSA 2004/2/72), nie może być przedmiotem zwrotu nieruchomość będąca w czasie orzekania o zwrocie częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Działka nr [...] położona jest w pasie drogowym ul. [...], a dodatkowo usytuowane jest na niej ogrodzenie ogródków działkowych. Uwzględniając definicję pasa drogowego wynikającą z przepisów ustawy o drogach publicznych (pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Natomiast drogą jest budowlą wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami stanowiącym całość techniczno - użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym) Wojewoda uznał, że usytuowany na tej działce chodnik z płyt betonowych, stanowi urządzenie związane z obsługą ruchu.

Skargę na takie rozstrzygnięcie złożył A.P. wnosząc o uchylenie zarówno decyzji Wojewody, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 8, 10, 12§1, 28, 35§1, 77, 78 §1, 80, 81 i 107§ 3 kpa oraz art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł następujące zarzuty:

1. oba skarżone organy bez żadnych konkretnych dowodów i w sposób dowolny ustaliły że w okresie do lipca 1979r. rozpoczęte zostały prace budowlane związane z realizacją celu wywłaszczenia na działce skarżącego oznaczonej numerem [...] wywłaszczonej aktem notarialnym Rep. 1672/72 z dnia 11.07.1972 r. Zdaniem skarżącego "nie przekazanie Zarządowi Wojewódzkiemu Pracowniczych Ogrodów Działkowych kompletnej decyzji o lokalizacji Nr [...] i nie zobowiązanie w decyzji i protokole z przekazania wywłaszczanych nieruchomości (działek) celu zrealizowania inwestycji, która powinna być zgodna z planem realizacyjnym (który nie został w ogóle sporządzony) oznacza, że nie został i nie mógł być zrealizowany cel wywłaszczenia",

2. organy nie ustaliły, co na wywłaszczonej nieruchomości skarżącego miało być zrealizowane. Nie wiadomo nawet ile działek miało być utworzone i jakie obiekty budowlane i urządzenia techniczne miały być zrealizowane na pracowniczym ogródku działkowym przy ulicy [...].

Organ nie ustalił też jaką funkcję miał pełnić ten pracowniczy ogród działkowy i jaki miał mieć program użytkowy, ponieważ nie było sporządzonego planu zagospodarowania,

3. oba skarżone organy powinny wnikliwie zbadać, czy rzeczywiście wnioskodawca o wywłaszczenie nieruchomości pod pracownicze ogródki działkowe, tj. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej mógł być teoretycznie i faktycznie inwestorem budowy pracowniczych ogródków działkowych i kto był wnioskodawcą wydania decyzji o lokalizacji terenu pod budowę pracowniczych ogródków działkowych. Zdaniem skarżącego bowiem, wymieniony organ nie mógł być inwestorem, ponieważ jest oczywistym, że wywłaszczona nieruchomość skarżącego została wykupiona na potrzeby Spółdzielni Spożywców "[...]" w K. pod pracownicze ogródki działkowe, gdyż ustawa z 9.03.1949r. o pracowniczych ogrodach działkowych narzucała w art. 5.2 zakładom pracy zatrudniającym więcej niż 200 osób obowiązek zakładania i utrzymywania ogrodów działkowych stałych dla swych pracowników i rodzin. Dlatego należy uważać, że inwestorem budowy pracowniczych ogródków działkowych przy ulicy [...] w K. powinien być WSS "[...]" w K., który finansował wykup wywłaszczonych nieruchomości i dał swoją nazwę zakładanym ogródkom działkowym. Powoduje to, że Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców "[...]" w K. bezwzględnie powinna być stroną postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i powinna wykazać swoje prawa w niniejszym postępowaniu,

4. dla obszaru planowanej budowy pracowniczych ogródków działkowych oraz projektowanego przedłużenia ulicy [...] w K. nie został sporządzony i zatwierdzony wymagany prawem szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie został też wyznaczony teren pracowniczych ogródków działkowych na podstawie uchwały Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Zastosowano natomiast tryb przeznaczony dla inwestycji budowlanych niezbędnych do wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych lub na cele użyteczności publicznej, choć Pracowniczy Ogród Działkowy przy projektowanym przedłużeniu ulicy [...] nigdy nie został ujęty w zatwierdzonych planach gospodarczych i nie był też celem użyteczności publicznej, co miało stanowić podstawę do wywłaszczenia skarżącego z nieruchomości. Ponieważ ceł wywłaszczenia był nieprawdziwy, to taki cel zgodnie z prawem nie mógł być w ogóle zrealizowany co daje podstawę skarżącemu do zwrotu nieruchomości. Ponadto w niniejszej sprawie nie wydano żadnego pozwolenia na budowę (w tym nawet na budowę ogrodzenia). Nie ubiegano się również o wydanie pozwolenia na użytkowanie,

5. ponieważ w okresie wieloletniego narodowego planu gospodarczego w latach 1966-1970 nie rozpoczęto robót budowlanych związanych z budową przedmiotowych pracowniczych ogródków działkowych i nie zamieszczono tej inwestycji w następnym planie gospodarczym na lata 1970-1975, to zgodnie z przepisem § 22 ust. 1 pkt 2 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 20 maja 1966r. w sprawie ustalania lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (MP Nr 25, poz. 129), wszystkie decyzje dla tej inwestycji budowlanej utraciły swą ważność. Brak ważnej decyzji o lokalizacji szczegółowej dla przedmiotowych pracowniczych ogródków działkowych oraz nie przekazanie prawnie tej działki Zarządowi Wojewódzkiemu Pracowniczych Ogrodów Działkowych oznacza, że stroną tego postępowanie nie może być Polski Związek Działkowców Zarząd Okręgowy,

6. ponieważ brak jest decyzji o lokalizacji Nr [...] z dnia [...], to nie można było przyjąć na podstawie fałszywych dowodów (tj. rzekomych załączników graficznych - mapa nr [...]), że decyzja Nr [...] z dnia [...] jest tożsama z decyzją Nr [...] z [...], której kompletnego oryginału również brak,

7. wydanie decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] pod inwestycję budowy pracowniczych ogródków działkowych na teren rolny kI. IV było niedopuszczalne i niezgodne z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 9.03.1949r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 18, poz. 117), który dopuszczał wywłaszczanie jedynie "odpowiednich terenów". Teren nowej lokalizacji szczegółowej Nr [...] obejmował nieruchomość skarżącego, która nie była takim odpowiednim terenem", gdyż teren tej nieruchomości nie spełniał warunków i wymagań określonych w p.2.2.2.1 w załączniku do zarządzenia Nr 23 Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27.10.1960r. tj. Normatywu Technicznego Projektowania i Zakładania Pracowniczych Ogrodów Działkowych, bo przekraczał dopuszczalny procent spadku terenu - 4%, a przede wszystkim wymienione nieruchomości były użytkowane rolniczo i były chronione odrębnymi przepisami prawa,

8. nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, że kwestia czy nieruchomość skarżącego została zgodnie z obowiązującym prawem podzielona na działki Nr [...], [...] i [...] jest nieistotna i nie może być badana w niniejszym postępowaniu. Nie zatwierdzony plan podziału nieruchomości skarżącego nie może być prawnie przywołany, a oba skarżone organy cały czas powołują się na ten bezprawny podział, co jest rażącym naruszeniem prawa,

9. ponieważ część wywłaszczonej nieruchomości skarżącego zabudowano ulicą [...], to skarżący domaga się aby skarżony organ dokładnie i rzetelnie na podstawie dokumentacji inwestycji budowy ulicy [...] w K. oraz dokumentów z ewidencji gruntów i na podstawie wypisów z ksiąg wieczystych wykazał, jaka faktycznie część nieruchomości została zajęta na ten cel.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację będącą podstawą zaskarżonej decyzji. W nawiązaniu do zarzutów skargi organ II instancji zauważył, że działania i czynności poprzedzające nabycie przedmiotowej nieruchomości stanowiące jej podbudowę formalną i prawną, nie mogą być oceniane w niniejszym postępowaniu. Możliwe by to było jedynie w przypadku badania zgodności z prawem decyzji wywłaszczeniowej, gdyby taka była wydana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).

Instytucja zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowana jest w przepisach działu III rozdziału 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przytaczanej dalej jako ugn (tekst jednolity – Dz. U. Nr 261/04 poz. 2603 ze zm.). Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do nieruchomości wywłaszczonych w rozumieniu i na podstawie przepisów działu III rozdziału 4 ugn. Z mocy przejściowego przepisu art. 216 ust. 1 ugn, przepisy tej ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie między innymi art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przytaczanej dalej jako ustawa z 12 marca 1958 r. (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Przepisy art. 136 i 137 ustawy określają sytuacje, w jakich dochodzić można zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie z ustępem 3 art. 136 warunkiem skutecznej realizacji roszczenia o zwrot jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznanie nieruchomości za zbędną w powyższym rozumieniu następuje przy tym w przypadkach określonych i zdefiniowanych w ustawie, a konkretnie w art. 137 ust. 1. Stosownie do zapisu w nim zawartego, obowiązującego w dacie orzekania przez organy obu instancji, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Nie mogło być w sprawie wątpliwości co do tego, że nabycie przez Skarb Państwa nieruchomości należącej do A.P., objęte notarialną umową sprzedaży z dnia 11 lipca 1972 r., Nr Rep. 6892/72, nastąpiło na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Okoliczność ta została bowiem wprost wskazana w § 2 tego aktu notarialnego i nie była w sprawie kwestionowana. Trafnie też organy administracji uznały, że ich zadaniem w sprawie wszczętej na podstawie wniosku o zwrot nieruchomości nabytej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jest precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie czy nieruchomość objęta żądaniem zwrotu została zagospodarowana zgodnie z tym celem oraz czy nastąpiło to z zachowaniem terminów określonych w art. 137 ugn.

Należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącego przedmiotem postępowania nie mogła być cała działka nr [...] o pow. 2099 m². Zakres przedmiotowy postępowania o zwrot nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. ograniczony jest bowiem wyłącznie do tej nieruchomości, która była przedmiotem takiego nabycia, chyba że sama strona nie domaga się zwrotu całej takiej nieruchomości, a jedynie jej części. W niniejszej sprawie A.P. we wniosku z dnia 28 grudnia 1998 r. określił jako przedmiot jego roszczenia działkę nr [...] o pow. 1638 m². odpowiadającą co do powierzchni działkom objętym aktem notarialnym z dnia 11 lipca 1972 r. Dlatego ta tylko nieruchomość mogła być przedmiotem niniejszego postępowania.

Oceniając ustalenia organów co do celu wywłaszczenia (ściślej nabycia nieruchomości w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.) należy zauważyć, że cel ten został wprost wskazany w akcie notarialnym z 11 lipca 1972 r. Ponadto w akcie tym powołano decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...], której z kolei integralną częścią był załącznik graficzny – mapa nr [...]. Wbrew zarzutom podnoszonym w toku sprawy, organy rozpatrujące wniosek wyjaśniły wątpliwości dotyczące oryginalności dokumentów, tj. wskazanej decyzji nr [...] i mapy nr [...], a także rozbieżności w dacie wydania decyzji nr [...], wykonując w ten sposób wiążące wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2006 r. Wyjaśnienia organu II instancji dotyczące decyzji nr [...] nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane w bardzo obszernej skardze. Co do mapy nr [...], to uznanie jej przez organy za załącznik graficzny do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...], stanowiący jej integralną część, znajduje oparcie w aktach sprawy. Odbitka tej mapy znajdująca się bowiem na k. 72 akt administracyjnych, potwierdzona za zgodność z oryginałem dołączonym do akt księgi wieczystej Kw. Nr KI1L/00077109/1 przez Sąd Rejonowy Wydział VI Ksiąg Wieczystych , zawiera opieczętowaną wklejkę integrującą tę mapę z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...]. Nie można więc uznać tej mapy za sfałszowaną. Wbrew zarzutom skargi mapa ta nie była planem podziału nieruchomości rolnych, ale mapą sytuacyjno-własnościową zawierającą uzgodniony z Wydziałem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium MRN i zgodny z ustaleniami planu ogólnego projekt lokalizacji Pracowniczych Ogrodów Działkowych przy projektowanym przedłużeniu ulicy [...] w K. Świadczą bowiem o tym stosowne adnotacje na tej mapie, a także będący jej częścią rejestr pomiarowy określający szczegółowo, które wydzielone działki i o jakiej powierzchni są przeznaczone do wywłaszczenia pod Pracownicze Ogrody Działkowe, które pod projektowaną ulicę oraz które pod zieleń. W rejestrze tym znajdują się w szczególności działki oznaczone numerami [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 1638 m² stanowiące wówczas własność S.P. Z rejestru tego wynika, że działka nr [...] o pow. 1305 m² przeznaczona była pod P.O.D., a działka nr [...] o pow. 214 m² pod projektowaną ulicę [...].

Cel nabycia przedmiotowej nieruchomości był również ustalany przez rozpatrujące sprawę organy w oparciu o inne zgromadzone w toku sprawy dokumenty, co również stanowiło realizację wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 października 2001 r. Chodzi tu o ofertę nabycia nieruchomości z dnia 10 grudnia 1969 r. skierowaną przez PMRN do B. i S. P., pismo WSS "[...]" z 7 lutego 1969 r. skierowane do PMRN, wniosek PMRN z dnia 17 kwietnia 1972 r. o wywłaszczenie m. in. działek nr [...], [...] i [...] oraz decyzje Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z lat 1970-1975 dotyczące bezpłatnego przekazywania w trwałe użytkowanie Zarządowi Pracowniczych Ogródków Działkowych terenu Skarbu Państwa położonego w K. przy ul. [...]. Wszystkie te dokumenty powołują się na mapę nr [...], decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] oraz wynikające z tych dokumentów przeznaczenie przedmiotowych terenów pod ogródki działkowe i pod projektowane przedłużenie ulicy [...].

W świetle wskazanych dokumentów na podstawie których organy dokonały trafnych ustaleń, zupełnie niezrozumiałe są zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że organy nie ustaliły co na wywłaszczonej nieruchomości miało być realizowane i jaką funkcję miał pełnić ogród działkowy. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego powstanie pracowniczych ogrodów działkowych i braku wyznaczenia obszaru pod ogródki przez Prezydium MRN w K. w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 18 poz. 117) oraz do zarzutów dotyczących ważności decyzji o lokalizacji szczegółowej nr 152/67 z dnia 5 sierpnia 1967 r. należy zauważyć, że na mapie tej znajduje się stwierdzenie o zgodności objętego nią projektu z ustaleniami planu ogólnego. Skoro tak, to dołączanie do akt sprawy jeszcze tego planu nie było potrzebne. Ponadto nawet istnienie ewentualnych wadliwości w procedurze poprzedzającej decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...], w tym również zarzucany brak decyzji dotyczącej podziału działki nr [...] na działki [...], [...] i [...], nie mogło mieć wpływu na prawidłowość ustalenia celu wywłaszczenia. Cel ten bowiem został określony w tej właśnie decyzji, a jej ważność nie została - mimo prób - skutecznie podważona przez skarżącego w żadnym postępowaniu przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z tym pozostaje ona w obrocie prawnym i może być podstawą ustaleń organów administracji. Ponieważ przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ważność tej decyzji, ani organy rozpatrujące niniejszą sprawę, ani też Sąd nie mógł oceniać formułowanych przez A.P. zarzutów podważających jej ważność. Na ocenę tej decyzji nie mogły w szczególności mieć wpływu nie dotyczące jej bezpośrednio postępowania administracyjne, w toku których w 1999 r. miało dojść do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w K. przy ulicy [...], stanowiących własność A.P. i B.P., dla realizacji narodowych planów gospodarczych zgodnie z lokalizacją szczegółową Nr [...]. Takie stwierdzenie nieważności dotyczyło bowiem innych niż przedmiotowa nieruchomości i nie doprowadziło do podważenia legalności decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].

Również ustalenia organów co do realizacji prawidłowo ustalonego celu nabycia przedmiotowych działek oraz co do daty tego zdarzenia - zasługują na akceptację. Wojewoda ustalił bowiem w oparciu o niepodważane w skardze dokumenty, że w okresie do lipca 1982 r. (tj. w ciągu 10 lat od daty nabycia przedmiotowej nieruchomości w dniu [...]), między innymi na działce nr [...] o pow. 1305 m² powstały pracownicze ogrody działkowe. Z dokumentów tych należy wymienić: decyzję Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] uchylającą do ponownego rozpoznania decyzje Prezydenta Miasta w sprawie odmowy wydania pozwolenia na budowę ogrodzenia Ogrodu Działkowego "[...]" w K., w której uzasadnieniu stwierdzono, że w dniu 27 października 1980 r. na terenie położonym w rejonie ul. [...] i [...] znajdował się ogród działkowy oraz decyzje Urzędu Miejskiego z dnia [...] i [...] ustalające miejsce i warunki realizacji inwestycji magistrali cieplnej, potwierdzające, że w tych datach na tym terenie istniały już ogródki działkowe. Istotnym dokumentem potwierdzającym fakt istnienia ogrodów działkowych już w 1980 r. jest lista użytkowników Pracowniczego Ogrodu Działkowego "[...]", z której wynika, że teren tych ogrodów w 1980 r. był już podzielony pomiędzy poszczególnych działkowiczów i przez nich zagospodarowany. Należy przy tym wyrazić pogląd, że realizacja celu wywłaszczenia określonego jako pracownicze ogrody działkowe nie musi się wiązać z trwałym zainwestowaniem takiego terenu. Specyfika ogrodów działkowych wskazuje bowiem na to, że już ich podział pomiędzy bezpośrednich użytkowników wydzielonych działek świadczy o zrealizowaniu celu określanego jako "powstanie pracowniczego ogrodu działkowego". Sposób zagospodarowania takich wydzielonych działek, a także czas w ciągu którego takie zagospodarowanie miało nastąpić pozostawiany był bowiem samym działkowiczom i w praktyce był bardzo zróżnicowany. Nie można więc wiązać faktu realizacji takiego celu wywłaszczenia z datą rzeczywistego trwałego zainwestowania całego terenu przeznaczonego pod pracownicze ogrody działkowe. Przedstawiona wykładnia znajduje oparcie w treści przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 12/81 poz. 58), która weszła w życie w dniu 12 maja 1981 r., a więc jeszcze przed upływem 10-letniego terminu, o jakim mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn. Zgodnie z tym przepisem bowiem, pracowniczym ogrodem działkowym jest obszar gruntu rolnego podzielony na działki przeznaczone pod uprawy ogrodowe i oddane w użytkowanie osób fizycznych, wyposażony w urządzenia niezbędne do prowadzenia upraw ogrodowych oraz służący zarazem do wypoczynku użytkowników działek i innych osób.

Podzielając poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych należy dodać, że nawet w razie przyjęcia, iż ustalony przez organy i wskazany wyżej cel nabycia przedmiotowej działki nr [...] nie został zrealizowany w terminie, o jakim mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn, to i tak nie mogłoby to spowodować zasadności wniosku o zwrot tej nieruchomości. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela bowiem pogląd z którego wynika, iż decydujące znaczenie dla oceny zasadności zwrotu nieruchomości wywłaszczonej ma okoliczność, czy nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, jeśli zaś cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wszczęciem postępowania zwrotowego, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, czy realizacja ta nastąpiła w terminach z art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn. Wobec niespornych ustaleń organów co do obecnego wykorzystywania działki nr 56/3 pod pracownicze ogrody działkowe, nie do przyjęcia byłoby stanowisko, że "nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony przy nabyciu w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w sytuacji, gdy cel ten został zrealizowany, ale po upływie wskazanych ustawowo terminów. Wówczas w każdej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (bądź nabytej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.) - w szczególności, gdy nabycie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - organ orzekający o zwrocie musiałby ustalać dokładną datę realizacji celu wywłaszczenia. Konsekwencją ustalenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie omawianych terminów 7 albo 10 lat, byłaby konieczność wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, mimo iż nieruchomość była (lub jest) wykorzystywania zgodnie z celem wywłaszczenia już kilkadziesiąt lat. Takiej interpretacji nie sposób pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 271/08, wyrok NSA z dnia 28 maja 2002 r. sygn. akt: I SA 2743/00).

Trafny jest również pogląd Wojewody, co do niemożliwości zwrotu części przedmiotowej nieruchomości zajętej pod pas drogi publicznej, tj. pod ulicę [...]. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, co do niedopuszczalności orzeczenia o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., I OSK 361/08, LEX nr 516045). Argumentację tę należy przy tym odnieść do drogi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, gdzie w art. 4 pkt 1 i 2 zdefiniowano drogę jako budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym, tj. w wydzielonym liniami granicznymi gruncie wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. W konsekwencji uzasadniona jest odmowa zwrotu zarówno działki zajętej bezpośrednio pod jezdnię, jak i zajętej pod przyległy do takiej jezdni chodnik stanowiący urządzenie związane z obsługą ruchu.

Nie mogło być też w sprawie wątpliwości co do identyfikacji przedmiotowych działek. Organ I instancji sporządził bowiem w toku postępowania opracowanie geodezyjne dotyczące wznowienia granic działek będących przedmiotem zwrotu, które było podstawą do przeprowadzenia ich oględzin w dniu 30 września 2008 r. W czasie tych oględzin stwierdzono stan zagospodarowania działek nabytych w 1972 r. od A.P.

Odnosząc się do nieomówionych wyżej zarzutów skargi należy zauważyć, że nie mogły one zmienić oceny Sądu.

Nieprawdą jest, że inwestorem budowy pracowniczych ogrodów działkowych nie mogło być Prezydium MRN, a powinna nim być Spółdzielnia Spożywców "[...]" w K. z racji finansowania wykupu wywłaszczonych nieruchomości przeznaczonych pod pracownicze ogrody działkowe. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów (decyzji o lokalizacji szczegółowej adresowanej do PMRN Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, wniosku tego samego wydziału o wywłaszczenie nieruchomości pod ogródki działkowe, zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i pism WSS "[...]" w K. dotyczących współfinansowania wykupu terenów pod planowane ogródki działkowe) wynika, że inwestorem budowy pracowniczych ogródków działkowych było PMRN przy finansowym udziale WSS "[...]" w K. Spółdzielnia ta nie mogła jednak być obecnie stroną postępowania zwrotowego, ponieważ nie mając tytułu prawnego do którejkolwiek z przedmiotowych działek, nie ma interesu prawnego w sprawie ich zwrotu.

Zarzucana w skardze wadliwość przekazywania terenów na rzecz Zarządu Wojewódzkiego Pracowniczych Ogrodów Działkowych nie została w sprawie wykazana. Skarżący nie przedstawił bowiem dowodów wyeliminowania z obrotu prawnego znajdujących się w aktach sprawy decyzji dotyczących przekazania w trwałe użytkowanie ZW POD terenów przeznaczonych pod pracownicze ogrody działkowe. W niniejszej sprawie legalność tamtych decyzji nie może być natomiast badana. Poza tym nawet domniemana wadliwość przekazania tych terenów dla ZW POD nie świadczyłaby o tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Jak to bowiem wyżej wyjaśniono negatywną przesłanką zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest również fakt zrealizowania celu wywłaszczenia w terminie późniejszym, niż 10 lat od daty nabycia nieruchomości, ale przed złożeniem wniosku o zwrot. Legalność istnienia pracowniczych ogrodów działkowych przy ulicy [...] w latach 90-tych nie była natomiast kwestionowana.

Skarżący nie wyjaśnił, jakie znaczenie dla sprawy miałby mieć brak dokumentacji dotyczącej budowy pracowniczych ogrodów działkowych, tj. projektu wstępnego inwestycji, projektu technicznego, książki obiektu budowlanego. Uniemożliwia to ustosunkowanie się do takiego zarzutu.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.