Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 579/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz J. M. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. M. (zwany dalej: "Strona"; "Skarżący") pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Państwowej [...] Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w [...] (dalej: "P[...]SSE"; "Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2021 r.

o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej i wniósł o:

1) ustalenie, że wniosek z dnia [...] maja 2021 r. dotyczył informacji publicznej;

2) zobowiązanie Inspektora do udzielenia żądanej informacji publicznej, zgodnie

z wnioskiem z dnia [...] maja 2021 r. - w terminie czternastu dni od daty wydania prawomocnego wyroku;

3) na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. przyznanie Skarżącemu kwoty pieniężnej

w wysokości 1.000 zł ewentualnie nałożenie grzywny również w tej samej wysokości;

4) zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto wniósł o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie Inspektora do przekazania Sądowi informacji publicznej, o której mowa we wniosku o dostęp do informacji publicznej, w celu ustalenia przez Sąd czy wniosek dotyczył informacji publicznej.

Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. w odpowiedzi na skargę wniósł o:

1) oddalenie skargi w całości z powodu braku podstaw materialno-prawnych do jej uwzględnienia, tj. braku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ewentualnie o odrzucenie skargi z tych samych przyczyn;

2) oddalenie żądań skarżącego o:

a) zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej z powodu braku wniosku o udostępnienie informacji publicznej,

b) przyznanie skarżącemu od organu administracji publicznej kwoty pieniężnej

w wysokości 1000 zł,

c) nałożenie grzywny w wysokości 1000 zł;

d) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;

e) zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Organ wskazał, że po wpłynięciu skargi z dnia [...] sierpnia 2021 r. pracownicy P[...]SE dokonali sprawdzenia całości korespondencji wpływającej do organu administracji publicznej, w tym korespondencji wpływającej drogą elektroniczną na skrzynki pocztowe e-mail. Zaznaczył, że zakresem poszukiwania pisma Skarżącego objęto kilka dni, nie tylko dzień [...] maja 2021 r. Nie odnaleziono żadnego pisma kierowanego przez Skarżącego dnia [...] maja 2021 r., ani w kolejnych dniach, do Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...].

Z tego powodu Organ stwierdził, że Strona nie złożyła do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2021 r., o którym jest mowa w skardze. Organ stwierdził również, że skoro Skarżący nie złożył wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to organ nie mógł udostępnić wnioskowanej informacji publicznej.

W związku z powyższym stwierdził, że skarga, jak również towarzyszące jej wnioski, jest całkowicie nieuzasadniona.

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie procesowym z dnia [...] września 2021 r., zatytułowanym "Replika na odpowiedź na skargę" wyjaśnił, że Skarżący na podstawie danych kontaktowych zawartych na stronie P[...]IS [...] ustalił adres e-mail podany do korespondencji z P[...]IS, tj. [...].

Skarżący na ten właśnie adres wiadomością e-mail z dnia [...] maja 2021 r. o godz. 1327 złożył wniosek o dostęp do informacji publicznej do P[...]SSE. Na dowód powyższego twierdzenia Skarżący załączył e-mail z dnia [...] maja 2021 r.

Jednocześnie Skarżący podkreślił, że w odpowiedzi na wysłaną wiadomość P[...]SSE również w dniu [...] maja 2021 r. o godz. 1327 przesłał wiadomość potwierdzającą otrzymany wniosek, na dowód czego w załączeniu do pisma powyższego procesowego przedstawił automatyczną odpowiedź z dnia [...] maja 2021 r.

W związku z powyższym Skarżący stwierdził, że wniosek został prawidłowo złożony a jego odbiór potwierdzony przez P[...]SSE.

Organ, reprezentowany również przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie procesowym z dnia [...] września 2021 r. w odpowiedzi na pismo Skarżącego z dnia [...] września 2021 r. wyjaśnił, że przedstawiony do akt sprawy skan systemowej i automatycznej wiadomości wysyłanej z serwerów organu administracji publicznej nie stanowi potwierdzenia doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Stwierdził, że w zasobach teleinformatycznych P[...]SSE brak jest wniosku z dnia [...] maja 2021 r., na który powołuje się Skarżący. Odnotowano w systemie wiadomości e-mail wpływające dnia [...] maja 2021 r. w godzinach: 13:00, 13:19, 13:42, 13:43.

Wskazał, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zezwala każdemu na złożenie wniosku również w sposób nieformalny, tj. poprzez wiadomość e-mail, jednak należy liczyć się z konsekwencjami skorzystania z niej. Zdaniem Organu żaden system teleinformatyczny nie daje gwarancji pewności jej dostarczenia do adresata z przyczyn niezależnych od nadawcy lub adresata.

Z tych też względów, w systemie prawnym nie powiązano z tego rodzaju wymianą korespondencji żadnych skutków prawnych. Ciężar dowodu skutecznego doręczenia pisma spoczywa w tym względzie na Skarżącym. Organ stwierdził również, że Skarżący nie będzie w stanie tego faktycznie udowodnić, ponieważ ten sposób komunikacji nie daje takiej możliwości (ani w znaczeniu sprzętowym, ani oprogramowania). Dlatego w celu elektronicznej wymiany informacji stworzono mechanizmy pozwalające na skuteczne potwierdzenie doręczeń korespondencji wysyłanej poprzez sieć internet tj.: ePUAP, certyfikowany podpis elektroniczny, dedykowane systemowe rozwiązania teleinformatyczne.

Natomiast w przypadku wiadomości nazywanych wiadomościami "e-mail", takie rozwiązanie techniczne jest niemożliwe. Z tych też względów, w ocenie Organu, wymiana korespondencji e-mail nie została usankcjonowana w systemie prawnym,

a skan wiadomości, na którą powołuje się Skarżący nie może stanowić potwierdzenia skutecznego doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2021 r.

Jednocześnie Organ stwierdził, że jest możliwe, że wiadomość e-mail z dnia [...] maja 2021 r., stanowiąca wniosek o udostępnienie informacji publicznej, mogła faktycznie dotrzeć do serwera organu administracji publicznej i uruchomić automatyczną odpowiedź (jaka została zobrazowana w skanie przez Skarżącego), jednak na tym etapie transmisja danych do skrzynki odbiorczej P[...]SSE mogła zostać zablokowana z nieznanych względów będących przyczynami technicznymi, całkowicie niezależnych od pracowników organu administracji publicznej.

Organ podał też, że po piśmie Skarżącego z dnia [...] września 2021 r. ponownie przeanalizował rejestry wpływających wiadomości e-mail na podaną skrzynkę kontaktową (pierwsza weryfikacja nastąpiła po wpłynięciu skargi i obejmowała wszystkie kanały wymiany informacji elektronicznej w organie administracji publicznej), jednakże wniosku z dnia [...] maja 2021 r. z godziny 13:27 nie odnotowano w systemie. Wniosek ten mógł trafić do skrzynki "spam", z której systemowo został usunięty (bez wiedzy i woli użytkownika), ewentualnie wskutek błędu systemowego nie został umieszczony ostatecznie na serwerze P[...]SSE, co uniemożliwiło jego wyświetlenie w skrzynce odbiorczej.

Natomiast w dniu [...] września 2021 r., tj. po wpłynięciu i zarejestrowaniu wniosku, udostępnił Skarżącemu żądaną informację o liczbie zgonów z powodu COVID-19, która była w posiadaniu organu na dzień [...] maja 2021 r., wskazując, że dane przekazywane są do [...] Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] i ustosunkował się do wniosku Skarżącego w pozostałym zakresie.

W piśmie tym wyjaśnił Skarżącemu, że nie posiada narzędzi do weryfikowania przyczyn zgonu, zatem posługuje się danymi otrzymanymi od podmiotów leczniczych,

w których stwierdzono zgon, nie zajmuje się stwierdzaniem zgonów, zatem nie posiada wypracowanych "metod i przyczyn ustalania przyczyn tych zgonów", nie prowadzi sekcji zwłok, ani nie gromadzi danych o sekcjach zwłok, zatem nie posiada danych o "ilości przeprowadzonych sekcji zwłok i ich wyników w przypadku stwierdzenia zgonów na covid-19". Inspektor zwrócił też uwagę, że nie był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi również w zakresie liczby zgonów z powodu COVID-19, ponieważ zgodnie z ww. ustawą, organ nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej na wniosek, która już została upubliczniona w sposób przewidziany w ustawie, o czym jednoznacznie stanowi art. 10 ust. 1 w zw. z art. 9a ust. 2ab pkt 1, art. 9b ust. 2 oraz art. 9c ust. 1 ww. ustawy.

Ponadto wskazał, że dane dotyczące zgonów z powodu COVID-19 (wraz

z dostępem do danych archiwalnych od samego początku epidemii SARS-CoV-2) zostają umieszczone na bieżąco w centralnym repozytorium informacji publicznej: Raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2) - Otwarte Dane, a dodatkowo również publikowane są bieżąco (wraz z dostępem do danych archiwalnych od samego początku epidemii SARS-CoV-2) na stronie mon.gov.pl: Raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2) - Koronawirus: informacje i zalecenia - Portal Gov.pl (www.gov.pl)

Z powyższych względów (bieżąca publikacja danych) podkreślił, że nie miał interesu (ani faktycznego, ani prawnego) do utrudniania Skarżącemu dostępu do informacji publicznej, która jest na bieżąco upubliczniana m.in. dzięki działalności Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...].

Stwierdził również, że próby odnalezienia wiadomości e-mail z dnia [...] maja 2021 r. były znacznie bardziej obciążające czasowo pracowników zaangażowanych w zwalczanie SARS-CoV-2, niż udostępnienie informacji publicznej, która i tak jest na bieżąco udostępniana (a liczba zgonów zliczana każdego dnia do liczby wszystkich zgonów z powodu COVID-19).

Reasumując, Organ stwierdził, że jedyną i wyłączną przesłanką braku udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2021 r. był brak otrzymania przez P[...]SSE wiadomości e-mail, w której przedmiotowy wniosek został zawarty.

Skarżący, w piśmie z dnia [...] października 2021 r., odnosząc się do pisma Organu podniósł, że błędne jest twierdzenie, iż to na nadawcy e-maila spoczywa obowiązek wykazania, że pismo określonej treści zostało doręczone organowi i powinien on upewnić się, że wysłane pocztą elektroniczną pismo dotarło do organu i w tym celu zażądać od organu urzędowego poświadczenia odbioru.

Skarżący nie zgodził się również z poglądem, że wszelkie ryzyko związane z awarią systemu lub jakąkolwiek inną przeszkodą, która spowodowała, że pismo nie dotarło do organu, obciąża nadawcę.

W ocenie Skarżącego wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia wniosków o udostępnienie informacji publicznej także drogą elektroniczną, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres wniosków, podobnie jak taka konfiguracja filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych podań.

Tym samym ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej listu, skierowanego na oficjalnie dostępne adresy poczty elektronicznej organu, obciążało ten organ, a nie wnioskodawcę.

W replice na pismo Skarżącego z dnia [...] października 2021 r. Organ stwierdził, że nie zlekceważył - ani w znaczeniu konfiguracyjnym, ani organizacyjnym dotyczącym pracy - korespondencji wpływającej od Skarżącego.

Zwrócił uwagę, że specyfika wymiany informacji poprzez wiadomości e-mail obarczona jest niestety ryzykiem braku jej skutecznego doręczenia adresatowi, z przyczyn niezależnych ani od nadawcy, ani od adresata. Inspektor zgodził się z twierdzeniem Skarżącego, że ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej listu (e-mail), skierowanego na oficjalnie dostępne adresy poczty elektronicznej organu, obciążało ten organ, a nie wnioskodawcę, ale jednocześnie stwierdził, że ryzyko to dotyczy "nieodebrania" wiadomości e-mail. Organ zwrócił uwagę, że nie można "odebrać" czegoś, co nie zostało skutecznie doręczone z przyczyn technicznych (właściwie - ograniczeń użytego systemu wymiany informacji drogą elektroniczną), nie leżących po stronie organu.

Zdaniem Organu, brak dotarcia wiadomości e-mail na skrzynkę pocztową organu z przyczyn technicznych, niezależnych od organizacji pracy organu, to zupełnie inna sytuacja. Dlatego nie można obciążać organu ryzykiem braku technicznej możliwości zagwarantowania pewności komunikacji realizowanej za pomocą wiadomości e-mail, ponieważ jest to sprzeczne z dotychczas dostępną wiedzą technologiczną w zakresie funkcjonowania poczty e-mail i wnioskami wynikającymi z prawa powszechnie obowiązującego w zakresie dotyczącym narzędzi wymiany elektronicznej gwarantujących skutek doręczenia. Niedoskonałości systemu wymiany informacji e-mail sankcjonuje obowiązujący system prawny, wprowadzając do obiegu prawnego sposoby wymiany korespondencji drogą elektroniczną, gwarantujące skutek doręczenia wiadomości adresatowi.

Po raz kolejny wskazał, że jedne z takich systemów tj. ePUAP - jest całkowicie darmowy dla obywatela i powszechnie dostępny. Gwarantuje skuteczne doręczenie każdego pisma wysłanego ze skrzynki nadawczej do organu administracji publicznej w postaci weryfikowalnego certyfikowanego dokumentu elektronicznego - urzędowego poświadczenia nadania i odbioru.

W związku z tym wyraził pogląd, że nie uchybił obowiązkom wynikającym z właściwej organizacji systemu wymiany informacji e-mail w znaczeniu technicznym (którego granice wyznaczają naturalne technologiczne ograniczenia komunikacji poprzez e-mail) lub organizacji pracy. Wskazał, że pracownicy organu monitorują pocztę elektroniczną na skrzynkach podanych na stronach internetowych organu administracji publicznej, a korespondencja kierowana na skrzynkę e-mail, na którą wpłynął wniosek od Skarżącego, monitorowana jest na bieżąco przez dwóch pracowników. W okresach zwiększonych zachorowań na COVID-19 skrzynka obsługiwana jest przez większą ilość pracowników w systemie dwuzmianowym. Podkreślił, że żadna organizacja - ani systemu teleinformatycznego organu, ani organizacja pracy pracowników - nie jest w stanie zapobiec przypadkom niedostarczenia wiadomości e-mail z powodów niezależnych od czynników organizacyjnych.

Z powodu natłoku otrzymywanych informacji (każdym kanałem elektronicznym), P[...]SSE przeorganizowała system teleinformatyczny na początku epidemii SARS-CoV-2, znacznie zwiększając jego wydolność.

Uzyskano zdolność do merytorycznej obsługi kilkuset wiadomości e-mail dziennie, kierowanych m.in. na skrzynkę, na którą trafił wniosek Skarżącego.

Od czasu reorganizacji systemu teleinformatycznego, przypadek nieotrzymania wiadomości e-mail zawierającej wniosek skarżącego, jest jak na razie jedyny i incydentalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.

Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 1276, zwanej dalej także jako: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przy tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd w punkcie wyjścia rozważań wskazuje, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).

Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Podkreślenia wymaga, że katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną.

Wyjaśnić jeszcze należy, że jeżeli żądane informacje mają charakter informacji publicznej, a adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia i jest w ich posiadaniu, to powinien zakończyć postępowanie albo udostępniając informację (czynność materialno-techniczna) albo jeżeli zaistniały ku temu odpowiednie warunki wydać decyzję administracyjną o odmowie jej udostępnienia lub o umorzeniu postępowania. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej przybiera postać pism skierowanych do wnioskodawcy i zawiadamiających go, że adresat wniosku nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna bądź też nie jest w posiadaniu danej informacji.

Zauważenia wymaga, że ponieważ sformułowania te są nieostre przyjmuje się, że należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że P[...]SSE jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.)., o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponieważ w tych kwestiach strony są zgodne, Sąd odstępuje od dalszych rozważań w tej kwestii, podkreślając jedynie za Skarżącym, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy oraz, że dostęp do informacji publicznej umożliwia także efektywną kontrolę obywatelską działań podejmowanych przez organy władzy publicznej.

Bezspornym jest także między stronami, że P[...]SSE w dniu [...] września 2021 r. udostępnił Skarżącemu żądaną informację publiczną o liczbie zgonów z powodu COVID-19, która była w posiadaniu Organu na dzień [...] maja 2021 r., wskazując, że dane przekazywane są do [...] Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] oraz ustosunkował się do wniosku Skarżącego w pozostałym zakresie, wyjaśniając w szczególności, że nie posiada narzędzi do weryfikowania przyczyn zgonu i dlatego posługuje się danymi otrzymanymi od podmiotów leczniczych,w których stwierdzono zgon.

Organ wyjaśnił zarazem, że nie zajmuje się stwierdzaniem zgonów, zatem nie posiada wypracowanych "metod i przyczyn ustalania przyczyn tych zgonów", nie prowadzi sekcji zwłok, ani nie gromadzi danych o sekcjach zwłok i dlatego "nie posiada danych o ilości przeprowadzonych sekcji zwłok i ich wyników w przypadku stwierdzenia zgonów na covid-19".

Jednocześnie Organ zwrócił uwagę, że dane w zakresie liczby zgonów z powodu COVID-19 zostały upublicznione w sposób przewidziany w ustawie, o czym jednoznacznie stanowi art. 10 ust. 1 w zw. z art. 9a ust. 2ab pkt 1, art. 9b ust. 2 oraz art. 9c ust. 1 ww. ustawy, a także, że dane te są "automatycznie" umieszczane "na bieżąco" w centralnym repozytorium informacji publicznej: Raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2) - Otwarte Dane, a dodatkowo również na stronie mon.gov.pl: Raport zakażeń koronawirusem (SARS-CoV-2) - Koronawirus: informacje i zalecenia - Portal Gov.pl (www.gov.pl).

Spór między stronami dotyczy natomiast tego czy po pierwsze, wniosek Skarżącego z dnia [...] maja 2021r., który został wysłany w formie email na skrzynkę [...] został zarejestrowany w systemie informatycznym Organu oraz, po drugie, czy był w tej formie dopuszczalny oraz, po trzecie, czy ciężar dowodu skutecznego doręczenia pisma spoczywa na Skarżącym.

Zdaniem Organu, przedstawiony do akt sprawy "skan" systemowej i automatycznej wiadomości wysyłanej z serwerów organu administracji publicznej z dnia [...] maja 2021r. o godz. 13,27, potwierdzający otrzymany wniosek przez Organ, nie stanowi potwierdzenia doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż po sprawdzeniu w zasobach teleinformatycznych [...] Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] brak jest przedmiotowego wniosku z dnia [...] maja 2021 r., na który powołuje się Skarżący. Natomiast odnotowano w systemie wiadomości e-mail wpływające dnia [...] maja 2021 r. odpowiednio w godzinach: 13:00, 13:19, 13:42, 13:43.

W ocenie Sądu, stanowisko Organu nie może być uznane za prawidłowe, a przede wszystkim zaprzecza temu właśnie otrzymane przez Skarżącego "automatyczne" potwierdzenie wpływu wniosku do Organu. Niejako ubocznie należy przy tym zauważyć, że adres pod który Skarżący przesłał swój wniosek, tj. skrzynka mailowa [...], wskazywana jest przez P[...]SE w [...] w każdej korespondencji kierowanej do organu, czego przykładem jest także w niniejszej sprawie odpowiedź Organu z dnia [...] września 2021 r. na wniosek o dostęp do informacji publicznej, która załączona została do pisma z dnia [...] września 2021 r., skierowanego do tutejszego Sądu.

Jako chybione uznać należy też w tej kwestii stanowisko Organu, że jakkolwiek złożenie wniosku w formie emaila "(...) jest wygodne, to jednak należy liczyć się z konsekwencjami skorzystania z niej", gdyż "(...) Żaden system teleinformatyczny nie daje gwarancji pewności jej dostarczenia do adresata z przyczyn niezależnych od nadawcy lub adresata" i dlatego z tych względów, "w systemie prawnym nie powiązano z tego rodzaju wymianą korespondencji żadnych skutków prawnych", zaś ciężar dowodu dostarczenia korespondencji spoczywa na zainteresowanym.

Wręcz przeciwnie, jak słusznie podnosi w skardze Skarżący, wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia wniosków o udostępnienie informacji publicznej także drogą elektroniczną, należy stwierdzić, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres wniosków (por. postanowienie NSA z dnia W września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15, opublikowany na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Tym samym ryzyko nieodebrania przez organ wvsłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej listu, skierowanego na oficjalne, dostępne adresy poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę.

Nie można też podzielić poglądu, ze wszelkie ryzyko związane z awarią systemu lub jakąkolwiek inną przeszkodą, która spowodowała, ze pismo nie dotarło do organu, obciąża nadawcę" (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2946/15).

Podkreślić też trzeba, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 323/14).

Dlatego Sąd nie może zaakceptować stanowiska Organu, że skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami, w realiach sprawy - poczty elektronicznej, obarczają stronę i mogą być przerzucane na osoby korzystające z tych systemów.

Dlatego też, w ocenie Sądu, ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na adres poczty elektronicznej, obciąża organ, a nie stronę skarżącą.

Z powyższym stanowiskiem zharmonizowany jest obowiązek organu administracji publicznej takiej konfiguracji poczty elektronicznej oraz obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres wniosków, co wynika z zasady zaufania, tj. iż jednostka ma prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, ze skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej, to będzie odbierał listy skierowane na ten adres. Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu.

W związku z tym stanowisko Organu wyrażone w piśmie z dnia [...] września 2021 r., w którym stwierdza się m.in., że żaden z systemów teleinformatycznych nie daje gwarancji pewności jej dostarczenia do adresata z przyczyn niezależnych od nadawcy lub adresata oraz, że ciężar dowodu skutecznego doręczenia pisma spoczywa w tym względzie na skarżącym – jest wadliwe.

Powyższego nie może zmienić także zastrzeżenie Organu, że "(...) jest przy tym możliwe, że wiadomość e-mail z dnia [...] maja 2021 r. stanowiąca wniosek o udostępnienie informacji publicznej mogła faktycznie dotrzeć do serwera organu administracji publicznej, uruchomić automatyczną odpowiedz (jaka została zobrazowana w skanie przez skarżącego), jednak na tym etapie transmisja danych do skrzynki odbiorczej [...] Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] mogła zostać zablokowana z nieznanych względów będących przyczynami technicznymi, całkowicie niezależnych od pracowników organów administracji" bo wniosek ten mógł trafić do skrzynki " spam ", w której systemowo został usunięty (bez woli i wiedzy użytkownika).

Jeszcze raz bowiem podkreślić należy, że wszelkie ryzyko związane z awarią systemu lub jakąkolwiek inną przeszkodą, która spowodowała, ze pismo nie dotarło do organu, obciąża Organ administracji, a nie wnioskodawcę, zaś Skarżący – jak wskazano to już wcześniej – w przekonywujący sposób uprawdopodobnił, przedstawiając "skan" maila, że wniosek wysłał na podany, oficjalny adres elektroniczny Organu.

Reasumując dotychczasowe rozważania oraz ustalenia faktyczne, Sąd uznał, że jakkolwiek Organ "ostatecznie" w piśmie z dnia [...] września 2021r. przekazał Skarżącemu żądane informacje o liczbie zgonów z powodu COVID-19, która była w posiadaniu na dzień [...].05.2021r. oraz wszechstronnie wyjaśnił pozostałe związane z tym kwestie, to jednak dopuścił się naruszenia przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudzielenie odpowiedzi na żądaną informację w terminie 14 dni od daty wpływu wniosku.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Dodać należy, że zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (por. ust. 2 art. 13 u.d.i.p.).

Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zatem jako zasadę udostępnianie informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny.

Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji.

Podkreślić przy tym należy, że przedłużenie ww. terminu jest usprawiedliwione, jeśli podyktowane jest ważną, uzasadnioną przyczyną (jest niezbędne), a nadto, gdy w następstwie upływu przedłużonego terminu organ udostępnia wnioskowaną informację, ewentualnie wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie NSA podkreśla się również, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Na gruncie tego specyficznego postępowania w orzecznictwie powstaje zagadnienie, co do sposobu korzystania ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Jak wyjaśnił NSA, analiza postanowień art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwiania spraw. Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności.

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wydłużenie 14-dniowego terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowienia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Należy jednak przyjąć, jak podkreślił NSA, iż podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Konstrukcja tej regulacji jest analogiczna do postanowień art. 36 k.p.a., przy czym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p wskazany jest nieprzekraczalny terminu 2 miesięcy na udzielenie informacji publicznej. Termin ten ma charakter instrukcyjny. (tak: NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1469/13, opubl. w CBOSA).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się nadto, iż termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielenia informacji.

Termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491).

W terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji. Natomiast gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. A zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu w którym udostępni informację nie dłuższym jednak niż 2 miesiące id dnia złożenia wniosku.

Dodać należy, iż nie wszystkie sprawy o udzielenie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca miał to na uwadze przy regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., I OSK 1027/14, LEX nr 1464729).

W sytuacji jednak, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest sformułowany w sposób tak ogólny, iż powstają istotne i uzasadnione wątpliwości co do treści i zakresu żądania wnioskodawcy, termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. może rozpocząć swój bieg dopiero od chwili, gdy wnioskodawca w sposób jasny i konkretny określi zakres żądania.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów sprawy Sąd stwierdza, że wniosek Skarżącego, "inicjujący" udostępnienie informacji publicznej został "skutecznie" złożony w formie mailowej do Organu [...] maja 2021 r.

Jak już stwierdzono wcześniej, Skarżony taką informację "z daleko posuniętej ostrożności procesowej" uzyskał pismem z dnia [...] września 2021r., po piśmie Skarżącego z dnia [...] września 2021r., kiedy to ponownie przeanalizował rejestry wpływających maili na podaną skrzynkę kontaktową.

Z zaprezentowanej chronologii zdarzeń wynika zatem, że Organ od [...] czerwca 2021 r. do [...] września 2021r. pozostawał w bezczynności, gdyż na wniosek Skarżącego z [...] maja 2021r. winien udzielić informacji (ewentualnie – wydać decyzję odmowną), zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w ciągu 14 dni, a więc najpóźniej do dnia [...] czerwca 2021 r.

Jednocześnie z akt sprawy wynika, że Organ nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. nie poinformował Skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.

Reasumując powyższe, załatwienie wniosku Skarżącego nastąpiło faktycznie po upływie terminu wyznaczonego w trybie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a jednocześnie bez skorzystania przez Organ z możliwości procedury określonej w ust. 2 art. 13 ust. u.d.i.p.

Dlatego też przyjąć należy, iż organ pozostawał w bezczynności od dnia od [...] czerwca 2021 r. do [...] września 2021r., tj. do dnia poprzedzającego dzień przesłania informacji publicznej w dniu [...] września 2021r.

Jednocześnie Sąd uznał, że w zaprezentowanych realiach sprawy bezczynność Organu w załatwieniu wniosku Skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12).

Powyższe oznacza, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: m.in. WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega żadnej wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku strony Skarżącego, określony w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., został przez organ przekroczony nieznacznie oraz, że - jak wynika z całokształtu sprawy i analizy pozostałych wniosków Skarżącego - nie miał takich cech działań Organu, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa, a główny powód nie załatwienia sprawy w terminie wynikał z niemożności zidentyfikowania wniosku Skarżącego z dnia [...] maja 2021r. w systemie informatycznym (skrzynce odbiorczej) Organu. Dlatego też Sąd oddalił skargę Skarżącego w zakresie wymierzenia Organowi nałożenia grzywny w wysokości 1000 zł.

Sąd nie znalazł również podstaw do na rzecz Skarżącego zasądzenia sumy pieniężnej, która może być przyznana zarówno na wniosek jak i "z urzędu" przez Sąd, co stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu (postanowienie NSA z 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 705/16).

Owa "suma pieniężna" jest jednym z dwóch (obok grzywny) środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a decyzja o ich zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16 i z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16, z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16 i z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1685/17).

Ma ona na celu zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznała strona skarżąca na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Stwierdzenie istnienia bezczynności niemającej charakteru rażącego naruszenia prawa jest niewystarczające, zdaniem Sądu, do uznania za zasadne przyznania sumy pieniężnej.

Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, Sąd podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. orzekł w pkt 1 sentencji, tj. że Państwowy Inspektor Sanitarny w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2021r r. oraz, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji), oddalając – z przyczyn wskazanych wcześniej - skargę w pozostałym zakresie (pkt 3 sentencji).

Na wniosek Skarżącego Sąd zasądził na jego rzecz na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. 2015 poz. 1804 ze zm.) zwrot kosztów postępowania sądowego w łącznej wysokości 580 zł, na które składają się uiszczony wpis sądowy (100zł) oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.