Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 107/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 44, 45, 47
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w bazie ewidencji gruntów i budynków 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] Starosta R. na podstawie art. 22 ust. 1 i art. 24 a ust 1 i 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 tekst jednolity), § 44 pkt 2, § 45, § 47 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku J. W. G., odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu A., gmina J., dotyczącej weryfikacji danych ewidencyjnych w odniesieniu do użytku gruntowego "B" dla działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej własność J. W. G., c. K. i S.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. W. G. zwróciła się o zmianę użytku "B" dla działki nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie A., gmina J., podnosząc, iż w/w działka pozostała jej z odpisu gospodarstwa dzieciom i od pięćdziesięciu lat jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym i z uwagi na dawne siedlisko działka jest nieruchomością rolną.

Wyjaśniono, że w latach 2008-2009 dla obrębu A., gmina J. została przeprowadzona kompleksowa modernizacja ewidencji gruntów i założona ewidencja budynków. Został sporządzony projekt operatu opisowo-kartograficznego, który po wyłożeniu do wglądu osób zainteresowanych w lokalu Starostwa Powiatowego w R. w okresie od [...].06.2010 r. do [...].06.2010 r. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Powyższe zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego nr 146, poz. 4470 z dnia 21.09.2009 r. Do projektu operatu w zakresie dotyczącym działki [...] nie zostały zgłoszone zastrzeżenia. Przed modernizacją działka (nr [...] przed jej podziałem) była opisana według użytków gruntowych i klas bonitacyjnych jako RVI. W wyniku modernizacji dla całej działki o pow. [...] ha wpisany został użytek B – tereny zabudowy mieszkaniowej. Przeprowadzenie modernizacji ewidencji wynikało z obowiązku dostosowania zapisów istniejących w operacie do wymogów powołanego w podstawie prawnej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że dla działki pierwotnej oznaczonej nr [...] toczyło się postępowanie z wniosku J. G., następnie w stosunku do działki tej, na skutek jej podziału wprowadzono zmianę w ewidencji gruntów i budynków wpisując działki :

– [...] o powierzchni [...] ha o użytku; grunty orne R VI,

– [...] o powierzchni [...] ha o użytku; grunty orne R o powierzchni [...] ha oraz teren zabudowy mieszkaniowej B o powierzchni [...] ha.

Ujawnienie podziału działki w poprzednim postępowaniu administracyjnym doprowadziło do uchylenia uprzedniej decyzji Starosty R. i umorzeniu postępowania administracyjnego organu I instancji.

W wyniku obecnego postępowania organ wskazał, że J. G. jest właścicielką działki nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, zatem nie posiada gospodarstwa rolnego. Budynki znajdujące się na działce [...] jak podał w decyzji organ, od wielu lat utraciły charakter zabudowy zagrodowej. Na działce posadowiony jest dom mieszkalny murowany jednokondygnacyjny bez poddasza użytkowego - wybudowany w 1966 r. oraz budynek składowy murowany, jednokondygnacyjny wybudowany w 1975 r., służący do przechowywania opału, sprzętu gospodarczego (tj. łopat, grabi, taczek). W budynku składowym są kury i króliki w ilości 15-20 sztuk.

Działka oznaczona nr [...], co do której wnioskująca domaga się weryfikacji danych ewidencyjnych w odniesieniu do użytku gruntowego "B" nie jest wykorzystywana rolniczo, nie może być także uznana za zajętą pod budynki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, bowiem zgodnie z kodeksem cywilnym, gospodarstwo rolne to gospodarstwo nie mniejsze niż 1 ha użytków rolnych. Organ podkreślił, iż nieruchomość gruntowo-budowlana nie stanowi już siedliska w gospodarstwie rolnym.

Zgodnie z definicją "gruntu rolnego zabudowanego", zawartą w ust. 1 pkt 5 powołanego wyżej załącznika nr 6, do tego użytku należą grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (kotłownie, komórki, garaże, szopy, stodoły wiaty, spichlerze, budynki inwentarskie, place składowe i manewrowe w obrębie zabudowy), a także pod ogródki przydomowe

w gospodarstwach rolnych. Natomiast do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewykorzystane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.), a także ogródki przydomowe.

Powyższe, jak podał organ, znajduje odzwierciedlenie w § 15 ust. 8, 9 i 11 instrukcji technicznej G-5 - Ewidencja gruntów i budynków, wprowadzonej do stosowania zarządzeniem nr 16 Głównego Geodety Kraju w sprawie wytycznych techniczno-organizacyjnych dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków

z dnia 3 listopada 2003 r. wydanego na podstawie art. 7 a pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stosownie do wymienionych wytycznych do terenów zabudowy mieszkaniowej zalicza się tereny zabudowy jednorodzinnej jak

i wielorodzinnej oznaczone konturem "B", czyli kontur B powinien zawierać w sobie grunty zajęte pod budynki mieszkalne, gospodarcze, garaże, komunikację wewnętrzną

i podwórza, zieleń przydomową (drzewa, krzewy, trawniki), urządzenia techniczne związane z funkcją mieszkaniową (studnie, zbiorniki, przewody naziemne, skrzynki energetyczne, urządzenia do gromadzenia oczyszczania ścieków, trzepaki, ławeczki itp.), śmietniki, składowiska odpadów, place zabaw i wypoczynku, obiekty małej architektury, urządzenia sportowe, miejsca postojowe pojazdów mechanicznych, ogródki przydomowe, oczka wodne, ogródki skalne, inne grunty bezpośrednio związane z funkcją mieszkaniową. Przez ogródki przydomowe rozumie się w szczególności rabaty, kwietniki, warzywniki położone w granicach obszaru zabudowanego.

Organ podkreślił, iż z chwilą uprawomocnienia się decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2011 r. wydzielona działka nr [...] przyjęła status działki budowlanej – B.

W podsumowaniu organ stwierdził, ze zabudowa na działce [...] nie stanowi składników gospodarstwa rolnego, nie jest gruntem rolnym zabudowanym według definicji "gruntu rolnego zabudowanego". Zapis użytku B – tereny mieszkaniowe

o powierzchni [...] ha dla działki [...] o powierzchni całkowitej [...] ha jest zgodny ze stanem faktycznym, gdyż użytek ten nie może być zapisany jako grunty rolne zabudowane, ponieważ znajdujące się na działce budynki nie służą do produkcji rolniczej.

Biorąc pod uwagę powyższe organ odmówił wprowadzenia zmiany w zakresie zmiany użytku "B" w operacie ewidencji gruntów obręb A.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. G. zakwestionowała wprowadzenie użytku B w gruncie klasy VI, ponieważ nieruchomość ta stanowi grunty siedliskowe bez względu na wielkość powierzchni, ponadto w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów

i budynków celowo pominięto klasę gruntów, bowiem za klasę VI nie płaci się podatku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 ust 1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty R.

W uzasadnieniu organ odwoławczy po przytoczeniu stanu sprawy, wyjaśnił, że strona skarżąca żąda wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu użytku rolnego RVI przed jej modernizacją, co w ocenie organu II instancji nie stanowi przesłanki do zmiany istniejących zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na treść § 44 pkt 2, § 45, § 47 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), organ odwoławczy wyjaśnił, że "aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych", zaś "do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 stosuje się odpowiednio" – co oznacza że "źródłami danych ewidencyjnych są m.in. materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym".

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wskazał okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za słusznością ww. decyzji. Załączona do wniosku mapa podziału tejże działki [...] oraz decyzja Wójta Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2011 r. zatwierdzająca podział tej działki na działki: [...]

o powierzchni [...] ha – działka niezabudowana i działki [...] o powierzchni [...] ha - działka budowlana, wskazują że decyzja nie została zaskarżona w zakreślonym terminie i z chwilą jej uprawomocnienia sporna działka przyjęła status działki budowlanej. Dalej wskazano, iż decyzja o podziale wraz z mapą podziału stanowiącą integralną część decyzji, skutkują że dla organu prowadzącego ewidencję gruntów

i budynków istotny jest aktualny zapis w tejże ewidencji wynikający z decyzji o podziale i mapy. Według organu odwołująca jest właścicielką działek [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, zatem nie posiada gospodarstwa rolnego, zaś budynki znajdujące się na działce [...] utraciły charakter zabudowy zagrodowej, co potwierdziła wizja w terenie w poprzednim postępowaniu administracyjnym.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. W. G. (dalej jako skarżąca). Skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację. W jej ocenie przedmiotowa nieruchomość nie zmieniła swego charakteru i nadal jest siedliskiem, powołała się przy tym na treść pisma Wójta Gminy J. z dnia [...] lutego 2010 r. skierowanego do mieszkańców gminy. Przyznała, że przedmiotowa działka w 2011 r. została podzielona i jej część została darowana wnuczce. Wniosła o rozstrzygnięcie, że przedmiotowa działka jest siedliskiem.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2012 r. było wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.).

Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych uregulowane zostało w rozdziale 3 wymienionego rozporządzenia. Priorytetowym zadaniem organu prowadzącego ewidencję gruntów jest zachowanie aktualności tej ewidencji.

Organy administracji należycie zebrały i oceniły materiał dowodowy, dochowując gwarancji procesowych skarżącej poprzez udzielenie jej wyczerpujących wyjaśnień oraz umożliwienie zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów. Brak też podstaw do kwestionowania poczynionych przez organy ustaleń co do stanu zagospodarowania działki nr [...], szczegółowo opisanej w decyzji organu pierwszej instancji i udokumentowanej w protokole oględzin z dnia [...] lipca 2011 r. wraz

z materiałem fotograficznym, który w sposób obiektywny przedstawia wygląd nieruchomości. Wbrew zarzutom skargi, organy administracji określiły też jednoznacznie, że działka [...] – w odniesieniu do użytku gruntowego "B" nie jest wykorzystywana rolniczo, nie może być nadto uznana za zajętą pod budynki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego.

Działka stanowi dawne siedlisko, nie mniej budynki znajdujące się na tej działce ([...]) od wielu lat utraciły charakter zabudowy zagrodowej. Budynek składowy służy do przechowywania opału, sprzętu gospodarczego oraz częściowo drobiu. Nadto na działce tej częściowo usytuowany jest dom mieszkalny, murowany.

Okoliczność, że pierwotnie cała działka przed jej podziałem stanowiła siedlisko nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, decydujący bowiem jest fakt nie posiadania gospodarstwa rolnego przez skarżącą, nie prowadzenia produkcji rolniczej na działce

i niewykorzystywania budynku składowego na cele produkcji rolnej. Okoliczność przekazania gospodarstwa rolnego jest niesporna i niekwestionowana przez skarżącą. Brak jest dowodów podważających ustalenia organów co do tego, że skarżąca na działce (posiadanych działkach) prowadzi produkcję rolną. Hodowla drobiu (króliki czy kury) w niewielkim zakresie służy potrzebom własnym, nie stanowi ona o zmianie charakteru działki. Analiza żądania skarżącej i powoływanie się na odległe czasy i stan faktyczny z okresu posiadania gospodarstwa rolnego, wykazywania przez to, że działka stanowiła siedlisko, nie stanowi argumentu skutkującego dokonania żądanego wpisu do ewidencji.

Prawidłowo zatem organy administracji uznały, że teren ten służy potrzebom mieszkańców domu mieszkalnego, usytuowanego bezpośrednio na tej jak i na sąsiadującej działce. Działka sporna zabudowana jest dwoma budynkami, co wynika

z dołączonej do akt mapy podziału. Działki [...] i [...] są połączone ze sobą

w gospodarczy sposób i funkcjonalnie służą zaspokojeniu potrzeb skarżącej, bowiem nie sposób przyjąć, że służą produkcji rolniczej jako grunt orny, łąka, pastwisko bądź stanowią ugór czy odłóg.

W zakresie naruszenia załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów

i budynków, wskazać należy również, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z pkt 3 ppkt 1 załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia, do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.),

a także ogródki przydomowe. Jedynie ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych (pkt 1 ppkt 5 załącznika nr 6). Powołane rozporządzenie nie wprowadza też kryterium powierzchniowego w przypadku zaliczania terenów do kategorii ogródków przydomowych, jak to uczyniono w przypadku sadu

i gruntów zadrzewionych (pkt 1 ppkt 2 i pkt 2 ppkt 2 załącznika nr 6). Łączna powierzchnia obydwu sąsiadujących działek skarżącej wynosi zaś [...] ha.

W nawiązaniu do skargi zaznaczenia wymaga, co również nie uszło uwadze organów, że zgodnie z załącznikiem Nr 6 do rozporządzenia powołanego wyżej – pkt 1 ppkt 5, do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (kotłownie, komórki, garaże, szopy, stodoły, wiaty, spichlerze, budynki inwentarskie, place składowe i manewrowe w obrębie zabudowy itp.), a także zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych. Nie ulega wątpliwości, że budynki skarżącej nie służą do produkcji rolniczej, co wskazano powyżej.

Skoro zatem w ewidencji po jej modernizacji działka nr [...] figuruje jako użytek gruntowy oznaczony symbolem "B", jej faktyczny sposób wykorzystywania jest też zgodny z danymi, ujawnionymi w ewidencji, tym samym skarga jest niezasadna.

W obecnym stanie faktycznym brak jednak podstaw do wprowadzenia zmiany rodzaju użytku zgodnie z żądaniem w trybie art. 22 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wreszcie zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, decyzje organów obydwu instancji zostały w sposób wyczerpujący i należyty umotywowane, zgodnie z wymogiem z art. 107 § 3 k.p.a. Stąd też nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Na podstawie art. 250 p.p.s.a. Sąd orzekł o przyznaniu na rzecz adwokata P. W. kwoty 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwoty 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącej 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.