Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1464/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 18.01.2006r. T. S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z prośbą o umorzenie zaległości wobec ZUS. Wyjaśniła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, przez wzgląd na co nie może zapłacić zaległych składek. Utrzymywała, że jest osobą bezrobotną, ma problemy ze znalezieniem pracy, a poza tym jest osobą chorą, co stanowi tym większą przeszkodę w znalezieniu właściwej pracy. Tłumaczyła, iż dotychczas pieniądze na spłatę zadłużenia wobec ZUS (w systemie ratalnym) pobierała od męża, ale obecnie firma męża ma problemy finansowe i nie może on jej dłużej dawać środków finansowych na regulowanie jej zobowiązań. Przedstawiła genezę problemów finansowych firmy męża.

Pismem z dnia 20.01.2006r. ZUS wezwał T. S. do przedłożenia dowodów wskazujących okoliczności uzasadniające umorzenie zaległych składek. ZUS wyjaśnił też, w jakich sytuacjach może nastąpić umorzenie zaległej należności.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie T. S., iż znane jest jej uprawnienie wynikające z art. 10 § 1 i art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.).

ZUS decyzją z dnia [...].02.2006r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wyjaśnił, że przesłanki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w art. 28 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), dalej zwanej "u.s.u.s." oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Stwierdził, iż dla oceny przez ZUS, czy wniosek o umorzenie należności jest uzasadniony konieczne jest, by dłużnik dowiódł, iż jego sytuacja materialna spełnia przesłanki umorzenia należności określone przepisami prawa. W niniejszej sprawie pomimo wezwania wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów, które mogłyby zobrazować sytuację materialną rodziny oraz uwierzytelnić informację o złym stanie zdrowia. W tej sytuacji ZUS stanął na stanowisku, iż z analizy akt sprawy wynika, że brak jest przesłanek do podjęcia pozytywnej decyzji w przedmiocie umorzenia należności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. S. powtórzyła argumenty zawarte we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Dowodziła, iż jej sytuacja materialna spełnia przesłanki do umorzenia należności, czego urzędnik ZUS zdaje się nie rozumieć.

Decyzją z dnia [...].03.2006r. nr [...] Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes ZUS wskazał główne motywy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zwrócił uwagę, że układ ratalny zawarty z T. S. został zerwany z jej winy ze względu na zaprzestanie wpłat. Podkreślił, iż wskazywana przez stronę trudna sytuacja materialna i zły stan zdrowia nie zostały w żaden sposób udokumentowane, pomimo poinformowania przez ZUS o obowiązku wykazania, iż nie jest ona w stanie spłacić zaległych należności. Prezes ZUS zauważył, że brak dokumentów obrazujących sytuację materialną T. S. stanowił przeszkodę w podjęciu pozytywnej dla niej decyzji. Stwierdził, iż ciężar udowodnienia, iż sytuacja majątkowa wyczerpuje przesłanki umorzenia należności, spoczywa na wnioskodawcy. Zwrócił uwagę, że przywoływany przez T. S. status osoby bezrobotnej nie został udokumentowany, podobnie jak zły stan zdrowia, zaś trudna sytuacja finansowa firmy męża nie może stanowić przesłanki umorzenia należności.

W skardze T. S. nawiązała do decyzji ZUS z dnia [...].01.2005r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, zwracając uwagę, że zawarte w niej pouczenie o możliwości odwołania się do Prezesa ZUS jest błędne, gdyż w tym czasie nie był on właściwym organem. Wyjaśniła, jak doszło do tego, że nie mogła spłacać kolejnych rat oraz przedstawiła problemy finansowe firmy prowadzonej przez męża. Stwierdziła, że nie zgadza się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, gdyż nie jest ono zgodne ze stanowiskiem rządu, państwa, które poprzez akty prawne daje możliwość umorzenia zaległych należności.

Zdaniem skarżącej postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone nieprawidłowo, ponieważ okoliczności przedstawione we wnioskach nie zostały wzięte pod uwagę. ZUS nie dążył do wyjaśnienia przyczyn braku możliwości spłaty pozostałych rat, tym samym nie doprowadził do ustalenia, czy rzeczywiście sytuacja skarżącej skutkowałaby niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Poza tym T. S. podniosła, że Prezes ZUS wydając decyzję w bardzo krótkim czasie od dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej nie dał możliwości uzupełnienia wniosku, wyjaśnienia braku możliwości ściągnięcia zaległości, co było podnoszone we wnioskach. Skarżąca utrzymywała, że Prezes ZUS powinien przestrzegać zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a. oraz należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków (art. 9 k.p.a.). Powinien też w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie skarżącej w niniejszym postępowaniu Prezes ZUS nie przestrzegał tych reguł procesowych. Nie dążył do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie uzasadnił swojej decyzji w sposób wyczerpujący. Skarżąca podniosła, iż Prezes ZUS nie wezwał jej do przedłożenia dokumentów, do czego jej zdaniem był zobowiązany.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie może być uwzględniona. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach tak określonej kognicji Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do meritum sprawy należy wskazać, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należne składki mogą być umorzone w przypadku wystąpienia całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.),

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych dopuszcza również przypadki umorzenia składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach pomimo braku ich całkowitej ściągalności - § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. W takim przypadku umorzenie jest możliwe, o ile zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności wobec zbyt ciężkich skutków dla niego i jego rodziny. Jednakże i w tym przypadku przepis określa rodzaj okoliczności, uzasadniających taką decyzję, wskazując, iż może to nastąpić w przypadkach niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia albo też przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania przez niego opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwia uzyskiwanie dochodu.

Mając na uwadze taki stan prawny Sąd stwierdza, że decyzja wydana na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. jest rodzajem decyzji o charakterze uznaniowym, wobec czego Prezes ZUS może oceniać dokonane ustalenia pod kątem istniejącej podstawy prawnej. Treść art. 28 ust. 1 u.s.u.s. wprost stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem jego ust. 2-4. Oznacza to, że decyzja w tym zakresie należy do ZUS, który może - na warunkach określonych tym przepisem - umarzać należności składkowe. Zgodnie z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a pozwalającego na umorzenie, w uzasadnionych przypadkach, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, także pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest czytelny i nie budzi na tle wykładni gramatycznej wątpliwości interpretacyjnych. Jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., jak również w § 3 ust 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., wyraźnie wskazują na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jak też w przypadku, gdy brak jest całkowitej nieściągalności - stanowiąc, że w takim wypadku należności mogą być umorzone.

W związku z powyższym trudno zgodzić się ze skarżącą, która twierdzi w skardze, iż stanowisko ZUS jest niezgodne ze stanowiskiem państwa (rządu), które poprzez ustawy daje możliwość oddłużania zakładów. Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawodawca stworzył prawne możliwości umorzenia należności z tytułu składek, ale obwarował je wystąpieniem ściśle określonych przesłanek i ostateczną decyzję w tej kwestii pozostawił organowi. Ażeby z kolei organ mógł stwierdzić, czy w danej sprawie występują przesłanki umorzenia należności, winien dysponować materiałem dowodowym, który umożliwi mu ocenę sytuacji majątkowej osoby wnioskującej o umorzenie. Pełną wiedzę o sytuacji majątkowej posiada zawsze osoba ubiegająca się o umorzenie i to jej rolą jest przedstawienie swojej sytuacji, a jeśli organ żąda uprawdopodobnienia informacji zawartych we wniosku o umorzenie, jak miało to miejsce w niniejszej sprawi, to obowiązkiem wnioskodawcy jest przedłożenie dowodów zaświadczających o prawdziwości tych informacji. W sprawach o umorzenie należności w interesie osoby ubiegającej się o ten rodzaj zwolnienia się z ciążącego na niej obowiązku leży wykazanie, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że kwalifikuje się do zastosowania wobec niej instytucji umorzenia. W takich sprawach nie wystarczy wyłącznie złożenie wniosku o umorzenie, w którym zostanie opisana sytuacja strony i bierne oczekiwanie, jak uczyniła to w niniejszej sprawie skarżąca, na pozytywne rozstrzygnięcie. Konieczna jest aktywność wyrażająca się współdziałaniem z organem w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego. Można przyjąć, iż nie zawsze wnioskujący o umorzenie należności wie, iż powinien złożyć dokumenty, które pozwolą organowi ocenić jego sytuację i wtedy obowiązkiem organu jest pouczyć o konieczności przedłożenia stosownych dowodów. Z tego obowiązku w rozpoznanej sprawie ZUS wywiązał się. Pismem z dnia 20.01.2006r. wezwał T. S. do przedłożenia dowodów wskazujących okoliczności uzasadniające umorzenie zaległych składek, wyjaśnił też, w jakich sytuacjach może nastąpić umorzenie zaległej należności, dzięki czemu strona miała rozeznanie, jakiego rodzaju dowody mogą dowieść spełnienia przez nią przesłanki umorzenia należności. Trudno oczekiwać od organu, ażeby każdą nie potwierdzoną materiałem dowodowym informację osoby wnioskującej o umorzenie należności przyjmował za prawdziwą i na jej podstawie umarzał należności.

W niniejszej sprawie swoje problemy finansowe skarżąca tłumaczyła brakiem pracy, złym stanem zdrowia i trudnościami, z jakimi się boryka jej mąż w swojej firmie. Oczekiwała przy tym, jak wynika ze skargi, iż to Prezes ZUS zbierze odpowiedni materiał dowodowy zaświadczający o prawdziwości tych twierdzeń, sama zaś przez cały tok postępowania instancyjnego nie przedłożyła ani jednego dokumentu. Skarżąca zdaje się nie zauważać lub nie chce zauważyć, iż rzeczą zupełnie oczywistą jest, że Prezes ZUS nie ma żadnych możliwości zebrać materiałów zaświadczających o jej stanie zdrowia. Nie można przecież oczekiwać, iż podejmie on działania mające na celu odnalezienie lekarza, który potwierdzi stan zdrowia strony. Jak wiadomo, leczyć się można w każdym miejscu na terenie kraju, dokonując wyboru pomiędzy służbą zdrowia publiczną i prywatną. Podobnie nie jest on w stanie ustalić, czy wnioskodawczyni podejmowała próby znalezienia pracy, czy jest osobą bezrobotną z wyboru. Zaświadczenie, iż dana osoba jest bezrobotną wydają odpowiednie urzędy, ale tylko na wniosek osoby zainteresowanej, kiedy rzeczywiście nie może ona skorzystać z oferty zatrudnienia. Nie inaczej sytuacja wygląda w przypadku firmy prywatnej, gdzie odpowiednią dokumentacją dysponuje jej właściciel.

Zatem wszelkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. są niezasadne. Jak już powiedziano, strona była informowana o obowiązku przedłożenia dowodów zaświadczających o spełnieniu przez nią przesłanek umorzenia należności, nie podjęła żadnej inicjatywy w celu dowiedzenia, iż twierdzenia zawarte w jej pismach są prawdziwe, a organ nie mógł przy absolutnie biernej postawie skarżącej zweryfikować podanych przez nią informacji. Przyczynę odmowy umorzenia należności ZUS wyjaśnił w swojej decyzji i jasno z tych wyjaśnień wynikało, iż jest nią nie przedłożenie przez stronę żądanych dowodów. Nie dość więc, iż skarżąca była wzywana przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej do przedłożenia stosownych dowodów, to o wadze ich złożenia dowiedziała się z decyzji ZUS. Pomimo to nie złożyła (konsekwentnie) żadnych dowodów na etapie postępowania odwoławczego. W skardze natomiast skarżąca czyni zarzut Prezesowi ZUS, że zbyt szybko wydał decyzję, przez co pozbawił ją możliwości uzupełnienia wniosku i wyjaśnienia przyczyn nieściągalności zaległości. Nie wspomina jednak o tym, że nosiła się z zamiarem przedłożenia potrzebnych dokumentów, czyli usunięcia przyczyny, dla której odmówiono jej umorzenia należności przez ZUS. Poza tym wszystkie informacje, o których wspomina skarżąca w skardze, mogła zamieścić we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jeśli z jakichś przyczyn nie było to wówczas możliwe, mogła zasygnalizować w owym wniosku, iż w późniejszym (konkretnie wskazanym) czasie chce wniosek uzupełnić. Takich postulatów nie zgłosiła, dlatego Prezes ZUS, zważywszy na nieskomplikowany charakter sprawy, miał obowiązek załatwić sprawę w ustawowym terminie (art. 35 § 3 k.p.a.), co też uczynił.

Nie może być przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji zaniechanie przez Prezesa ZUS wezwania strony o przedłożenie stosownych dokumentów. Po pierwsze, skarżąca miała wiedzę o konieczności złożenia dowodów i skutkach ich nie złożenia, co już dowiedziono powyżej, po drugie, w postępowaniu odwoławczym postępowanie dowodowe ogranicza się wyłącznie do uzupełnienia dowodów (art. 136 k.p.a.). W rozpoznanej sprawie nie mogło być mowy o uzupełnieniu dowodów, bo ich nie było z przyczyn leżących po stronie wnioskodawczyni, zaś uchylenie decyzji ZUS z powodu braku dowodów było niecelowe zważywszy na okoliczności sprawy, co już zostało omówione. Prezes ZUS nie miał też obowiązku, w ramach rozpatrywania sprawy w przedmiocie umorzenia należności dociekać przyczyn, dla których strona zaprzestała spłat należności w układzie ratalnym, co zarzuca skarżąca w skardze. Zakres sprawy wyznaczył wniosek o umorzenie należności i wszelkie okoliczności dotyczące spłaty rat lub odstąpienia od ich spłaty pozostały poza zakresem sprawy. Nawet, jeśli odstąpienie od spłaty rat nastąpiło na skutek trudności finansowych, to i tak w postępowaniu w sprawie umorzenia należności istotne było wykazanie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawczyni.

Trudno też zgodzić się ze skarżącą, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera ona bowiem uzasadnienie faktyczne i prawne. Wskazuje przyczynę, dla której odmówiono umorzenia należności i czyni to w sposób przekonywujący.

Pozostaje jeszcze odnieść się do poczynionej, jak to skarżąca określiła z ostrożności procesowej, uwagi odnośnie nieprawidłowego pouczenia jej w decyzji ZUS z dnia [...].01.2005r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, tj. o możliwości odwołania się do Prezesa ZUS, podczas gdy nie był on właściwym organem. Otóż wyjaśnić trzeba, że decyzja ta nie jest poddana kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Została ona wydana w odrębnym postępowaniu administracyjnym, które zostało ostatecznie zakończone i nie znalazło finału w Sądzie. Sam fakt, iż decyzja ta została wydana w tym samym przedmiocie nie oznacza, że podlega ona kontroli Sądu w ramach niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy [...], zaś granice rozpoznania sprawy przez sąd wyznacza treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W rozpoznanej sprawie zaskarżona została decyzja Prezesa ZUS z dnia [...].03.2006r., a poprzedzała ją decyzja ZUS z dnia [...].02.2006r., wobec tego kontroli Sądu podlegają tylko te decyzje. W tym miejscu dodać też trzeba, że możliwe jest wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności w sytuacji, gdy wcześniej już decyzja w tym przedmiocie została wydana, jeżeli sytuacja majątkowa wnioskodawcy uległa zmianie. Z pism skarżącej, które znajdują się w aktach sprawy wynika, że jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej, na bazie której została wydana decyzja z dnia [...].01.2005r., dlatego ZUS mógł wniosek skarżącej z dnia 18.01.2006r. rozpatrzyć merytorycznie, nie narażając się na zarzut wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie.

Niezależnie od powyższego Sąd z urzędu zauważa, że w niniejszej sprawie organy nie wywiązały się z obowiązku określonego w art. 10 k.p.a., tj. umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. W aktach sprawy nie ma dowodów, do których strona mogłaby się odnieść, żadne też dowody nie zostały przywołane w decyzjach organów. Skarżąca nie stawia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. i nie dowodzi ograniczenia jej uprawnień procesowych. O możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym strona została pouczona przez ZUS, czego dowodzi znajdujące się w aktach jej oświadczenie złożone na tę okoliczność.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.