Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2624/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie NSA Piotr Lechowski WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2004 r. sprawy ze skargi "F." Spółka z o.o. w [...]- Agencja Celna w [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 27 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2000r. nr [...], II. stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] 1999r. Nr [...] w części dotyczącej uznania za dłużnika Agencji Celnej - "F." Spółka z o.o., III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, IV. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 1999 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] 1999 r za nieprawidłowe z uwagi na błędnie podaną taryfikację towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł oraz wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości [...] zł. Organ celny orzekł m.in., że na podstawie art.209 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) dłużnikiem jest Agencja Celna Nr [...] "F." Spółka z o.o. w [...].

Agencja celna wniosła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji w części dotyczącej uznania jej za dłużnika wskazując, iż dokonując zgłoszenia celnego reprezentowała Państwową Inspekcję Weterynaryjną - Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w [...] i działała w charakterze przedstawiciela bezpośredniego na rzecz w/w instytucji. Zgodnie z art.253 § 1 Kodeksu celnego przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu i na rzecz innej osoby. W niniejszej sprawie skarżąca działała w imieniu i na rzecz w/w reprezentowanego. Zgodnie z art.254 § 4 Kodeksu celnego stroną postępowania przed organami celnymi jest osoba, która ustanowiła przedstawiciela i ona też jest zobowiązana do wykonania decyzji organu celnego.

Skarżąca podniosła, że działała w oparciu o wiedzę o towarze przekazaną przez mocodawcę oraz przedłożone przez niego przetłumaczone dokumenty, które wskazywały, że przedmiotowe urządzenia zostały zataryfikowane prawidłowo.

W piśmie z dnia [...] 2000 r skarżąca wskazała jako podstawę swego wniosku art.247 § 1 pkt.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.).

Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...] decyzją z dnia [...] 2000 r odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i stwierdził, że stroną niniejszego postępowania jest Inspekcja Weterynaryjna, zaś skarżąca - jej przedstawicielem bezpośrednim. W decyzji organu I instancji prawidłowo została wskazana jako strona Inspekcja Weterynaryjna, a jako jej przedstawiciel - Agencja Celna, dlatego brak jest podstaw do wzruszenia tej decyzji na podstawie art.247 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art.253 § 1 pkt.2 Kodeksu celnego, jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru procedurą, o której mowa w § 1, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników.

Należy mieć przy tym na uwadze art.258 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, iż agencja celna ponosi pełną odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie kwot długów celnych lub innych opłat, jakie powstały na skutek nieprawidłowego lub nieterminowego dokonania lub niewykonania czynności, do których została upoważniona agencja celna.

W rozpatrywanej sprawie - w ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł - "działająca z upoważnienia Inspekcji Weterynaryjnej Agencja celna bez wątpienia nie zachowała należytej staranności przy sporządzaniu zgłoszenia celnego, co spowodowało pobranie należności celnych przywozowych w kwocie niższej niż prawnie należna".

Pismem z dnia [...] 2001 r skarżąca wniosła odwołanie podnosząc, iż działała z zachowaniem należytej staranności, gdyż zadeklarowana w dokumencie celnym pozycja taryfy celnej została przyjęta na podstawie tłumaczonej przez importera zagranicznej faktury. Tłumaczenie to zawierało opis towaru i proponowaną pozycję taryfy celnej. W/w zarzuciła, że organy celne założyły jej odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a art.209 § 3 Kodeksu celnego wyraźnie mówi o winie podmiotu. Fakt nie zachowania przez skarżącą należytej staranności nie został przez organy celne udowodniony. Wskazanie skarżącej jako dłużnika w postępowaniu celnym powoduje, iż staje się ona stroną tego postępowania, a zatem wywody Prezesa Głównego Urzędu Ceł zawarte w zaskarżonej decyzji są nietrafne.

Decyzją z dnia [...] 2001 r Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. Dodatkowo organ celny podniósł, że Agencja celna to podmiot gospodarczy zawodowo trudniący się dokonywaniem przed organami celnymi na rzecz innych osób czynności przewidzianych przepisami prawa celnego. Agenci celni wpisani na listę agentów celnych, posiadają pełną wiedzę zarówno z zakresu prawa celnego, jak i towaroznawstwa. Przy zachowaniu należytej staranności i dokładnym zbadaniu stanu importowanego w niniejszej sprawie towaru, działający z upoważnienia Agencji celnej wyspecjalizowany pracownik nie powinien mieć żadnych wątpliwości co do prawidłowego klasyfikowania towaru będącego przedmiotem importu. Brak dołożenia należytej staranności przy wykonywaniu czynności celnych przez Agencję celną spowodowało, iż klient Agencji uzyskał korzyść finansową. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż skarżąca działała na podstawie umowy zlecenia zawartej z importerem towaru jako jego przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art.253 § 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią tego przepisu przedstawiciel bezpośredni działa "w imieniu i na rzecz innej osoby". Oznacza to, że agencja celna działa w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej; w rozpatrywanej sprawie tą osobą jest Inspekcja Weterynaryjna - Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w [...] z/s w [...]. Zgłoszenie celne dokonane w granicach umocowania, którego zakres określała umowa zlecenia, pociąga za sobą skutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego.

Organy celne jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazały art.209 § 3 Kodeksu celnego i art.258 § 1 tej ustawy. Stanowisko takie należy uznać za nie zgodne z prawem.

Art.209 § 3 w/w ustawy stanowi, że:

1. Dłużnikiem jest zgłaszający.

2. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art.253 § 1 pkt.2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne.

3. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie procedurą, o której mowa w § 1, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników.

W zdaniu pierwszym przytoczonego przepisu ustawodawca określił zasadę, że dłużnikiem długu celnego w przywozie jest zgłaszający. Pojęcie "zgłaszającego" zostało zdefiniowane w art.3 § 1 pkt.23 Kodeksu celnego i oznacza osobę, która dokonuje zgłoszenia celnego:

a) we własnym imieniu i na swoją rzecz

b) we własnym imieniu na cudzą rzecz

c) albo osobę, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego. Skarżąca działająca jako przedstawiciel bezpośredni, a więc podejmujący czynności prawne "w imieniu i na rzecz innej osoby" nie mieści się w żadnej z przytoczonych kategorii podmiotów. Oczywistym zatem jest, że skarżąca nie może być uznana za zgłaszającego, a tym samym za dłużnika w świetle art.209 § 3 Kodeksu celnego w związku z art.3 § 1 pkt.23 tej ustawy.

Przesłanka określona w zdaniu drugim omawianego art.209 § 3 ustawy nie ma zastosowania do skarżącej, gdyż dotyczy przedstawicielstwa pośredniego.

Natomiast przesłanka określona w zdaniu trzecim dotyczy osób, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. Osoby te zostają uznane za dłużników. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o dane dostarczone przez Inspekcję Weterynaryjną.

Analiza art.209 § 3 Kodeksu celnego tj. przepisu, na podstawie którego organy celne uznały skarżącą za dłużnika prowadzi do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w tym przepisie, a zatem nie mógł on stanowić podstawę rozstrzygnięć tych organów skierowanych do Agencji Celnej Nr [...], "F." Spółka z o.o. w [...] (na marginesie należy stwierdzić, że w decyzji błędnie oznaczono nazwę podmiotu; poprawna nazwa tego podmiotu brzmi: F. spółka z o.o. w [...] - Oddział [...] - Agencja Celna w [...]).

Wbrew stanowisku Prezesa Głównego Urzędu Ceł wyrażonego w zaskarżonej decyzji, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art.258 § 1 Kodeksu celnego. Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem wymiaru należności celnych, a nie określenia odpowiedzialności za dług celnych. Art.258 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do sytuacji związanej z odpowiedzialnością majątkową agencji celnej za pokrycie długu celnego, natomiast art.209 § 3 tej ustawy dotyczy sytuacji związanej z powstaniem długu celnego. Wskazane przepisy regulują odmienne stany prawne. Istnieją zasadnicze różnice w odpowiedzialności dłużnika (zgłaszającego) wobec wierzyciela (organu celnego) i gwaranta (agencja celna) wobec beneficjenta (organ celny).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.135 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] 1999 r w części dotyczącej uznania za dłużnika Agencji celnej. Wskazana decyzja została wydana z naruszeniem art.247 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej w związku z art.262 Kodeksu celnego, gdyż jak wyżej wykazano podstawą odpowiedzialności skarżącej nie mógł stanowić powołany w w/w decyzji art.209 § 3 Kodeksu celnego.

Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a i ust.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.