Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1912/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia:NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie: WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant: Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] C. [...]S.A. w [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 3 sierpnia 2001r, Nr: [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej uznania za dłużnika Agencji Celnej - Przedsiębiorstwa [...] C. [...][...] SA w [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] złotych ([...])


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2000 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] uznał zgłoszenie celne SAD E [...] z dnia [...] 2000 r za nieprawidłowe z uwagi na błędnie podaną taryfikację towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł . Organ celny orzekł m.in. , że na podstawie art.209 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) dłużnikami solidarnie zobowiązanymi do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego są : Firma "[...]" s.c. M. W., G. W., S. G., E. G. oraz A. C. - Przedsiębiorstwo [...] C. [...][...] S.A. w [...] .

Agencja celna złożyła odwołanie od w/w decyzji w części dotyczącej uznania jej za dłużnika wskazując, iż działała w charakterze przedstawiciela bezpośredniego w/w Firmy "[...]" s.c. Zgodnie z art.253 § 1 Kodeksu celnego przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu i na rzecz innej osoby. W niniejszej sprawie skarżąca działała w imieniu i na rzecz w/w Firmy z zachowaniem - jak twierdzi - wszelkiej staranności w oparciu o wiedzę o towarze przekazaną przez mocodawcę. Organ I instancji jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazał art.209 § 3 Kodeksu celnego , który stanowi , iż dłużnikiem jest zgłaszający . Definicja "zgłaszającego" zawarta w art.3 § 1 pkt.23 Kodeksu celnego wyklucza uznanie, iż skarżąca może być dłużnikiem.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...] decyzją z dnia [...] 2001 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając zarzuty skarżącej za niezasadne. Organ odwoławczy stwierdził, że należy mieć na uwadze art.258 § 1 Kodeksu celnego, który stanowi, iż agencja celna ponosi pełną odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie kwot długów celnych lub innych opłat, jakie powstały na skutek nieprawidłowego lub nieterminowego dokonania lub niewykonania czynności, do których została upoważniona agencja celna. W związku z tym, że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane w należnej wysokości, dlatego skarżąca, która nie zachowała należytej staranności przy sporządzaniu w/w zgłoszenia ponosi odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie długu celnego.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż skarżąca działała na podstawie umowy zlecenia zawartej z importerem towaru jako jego przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art. 253 § 1 Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią tego przepisu przedstawiciel bezpośredni działa "w imieniu i na rzecz innej osoby". Oznacza to, że agencja celna działa w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej; w rozpatrywanej sprawie tą osobą jest Firma "[...]" s.c. M. W., G. W., S. G., E. G.. Zgłoszenie celne dokonane w granicach umocowania, którego zakres określała umowa zlecenia, pociąga za sobą sutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego.

Organy celne jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazały art. 209 § 3 Kodeksu celnego i art. 258 § 1 tej ustawy. Stanowisko takie należy uznać za nie zgodne z prawem.

Art. 209 § 3 w/w ustawy stanowi, że:

1. Dłużnikiem jest zgłaszający.

2. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art. 253 § 1 pkt. 2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne.

3. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie procedurą, o której mowa w § 1, zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników.

W zdaniu pierwszym przytoczonego przepisu ustawodawca określił zasadę, że dłużnikiem długu celnego w przywozie jest zgłaszający. Pojęcie "zgłaszającego" zostało zdefiniowane w art. 3 § 1 pkt. 23 Kodeksu celnego i oznacza osobę, która dokonuje zgłoszenia celnego:

a) we własnym imieniu i na swoją rzecz

b) we własnym imieniu na cudzą rzecz

c) albo osobę, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego. Skarżąca działająca jako przedstawiciel bezpośredni, a więc podejmujący czynności prawne "w imieniu i na rzecz innej osoby" nie mieści się w żadnej z przytoczonych kategorii podmiotów. Oczywistym zatem jest, że skarżąca nie może być uznana za zgłaszającego, a tym samym za dłużnika w świetle art. 209 § 3 Kodeksu celnego w związku z art. 3 § 1 pkt. 23 tej ustawy.

Przesłanka określona w zdaniu drugim omawianego art. 209 § 3 ustawy nie ma zastosowania do skarżącej, gdyż dotyczy przedstawicielstwa pośredniego.

Natomiast przesłanka określona w zdaniu trzecim dotyczy osób, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. Osoby te zostają uznane za dłużników. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o dane dostarczone przez Firmę "[...]" s.c.

Analiza art. 209 § 3 Kodeksu celnego tj. przepisu, na podstawie którego organy celne uznały skarżącą za dłużnika prowadzi do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w tym przepisie, a zatem nie mógł on stanowić podstawę rozstrzygnięć tych organów skierowanych do Agencji Celnej - Przedsiębiorstwa [...] C. [...][...].

Wbrew stanowisku Prezesa Głównego Urzędu Ceł wyrażonego w zaskarżonej decyzji, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 258 § 1 Kodeksu celnego. Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem w y m i a r u należności celnych, a nie określenia odpowiedzialności za dług celny. Art. 258 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do sytuacji związanej z odpowiedzialnością majątkową agencji celnej za pokrycie długu celnego, natomiast art. 209 § 3 tej ustawy dotyczy sytuacji związanej z powstaniem długu celnego. Wskazane przepisy regulują odmienne stany prawne. Istnieją zasadnicze różnice w odpowiedzialności dłużnika (zgłaszającego) wobec wierzyciela (organu celnego) i gwaranta (agencja celna) wobec beneficjenta (organ celny).

Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 209 tej ustawy.