Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 107/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2013 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 817 (osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia

[...] października 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "Kpa."), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej jako "udp.") oraz lp. 7 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 15 lit. b) załącznika nr 2 do udp., art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako "Prd."), po rozpatrzeniu odwołania K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (cytowanej dalej jako "skarżąca", "Spółka") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2.580 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia.

W dniu [...] czerwca 2012 r. w miejscowości K. (DK nr [...]), na której dopuszczalny jest ruch pojazdów o nacisku osi napędowej do 10 ton, zatrzymano do kontroli drogowej czteroosiowy pojazd samochodowy marki [...]

o nr rej. [...], którego kierowcą był W. S.. Wyżej wymienionym pojazdem przedsiębiorstwo "B." sp.j. (na podstawie wypisu z licencji nr [...]) wykonywało przedmiotowy przewóz drogowy. W toku czynności kontrolnych dokonano ważenia zespołu pojazdów pod względem nacisku na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Ważenie zostało przeprowadzone na stanowisku pomiarowym w miejscowości K. wagą samochodową do ważenia pojazdów o nr fabrycznym wagi [...] oraz [...]. Kierowca został pouczony o procedurze ważenia. Wyniki pomiarów zostały przedstawione kierowcy wraz z okazaniem świadectwa legalizacji ponownej wagi i protokołu z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów w miejscowości K. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów stwierdzono następujące naruszenie: przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi: powyżej 18,0 t do 19,0 t maksymalnie 16,0 t, po odliczeniu możliwych błędów nacisk wynosił 19,25 t, co stanowiło przekroczenie o 3,25 t.

Dokonane ustalenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (organ I instancji) decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c udp., art. 64 ust. 1 Prd., § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) i art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 2.580 zł.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 10 Kpa., poprzez niepowiadomienie załadowcy o prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego po zakończeniu postępowania, art. 7 Kpa., art. 8 Kpa., art. 77 § 1 Kpa., przez obrazę zasady stosowania prawdy obiektywnej i niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości oraz art. 107 Kpa., poprzez niezamieszczenie w treści decyzji uzasadnienia prawnego i faktycznego. Zdaniem Spółki, zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że załadowca godził się i miał wpływ na powstanie naruszenia obowiązków przewozu drogowego, a cała odpowiedzialność powinna zostać skierowana do podmiotu wykonującego przejazd. Wskazano też, że organ w toku postępowania nie przesłuchał w charakterze świadka W. S., celem zweryfikowania jego oświadczenia złożonego do treści protokołu kontroli, nie wyjaśnił czy podczas przejazdu pojazd nie został dotankowany przez kierowcę, czy też wyposażony

w dodatkowy ładunek oraz nie ustalił, co działo się z ładunkiem po opuszczeniu terenu Spółki od godz. [...] do godz. [...] dnia [...] czerwca 2012 r., kiedy to rozpoczęto kontrolę drogową. Ponadto poinformowano, że załadowca nie miał wpływu na sposób wykonywania przewozu drogowego przez kontrolowanego kierowcę, w wyniku którego ładunek mógł ulec przemieszczeniu. W dalszej części odwołania Spółka podała, że po załadunku w wyniku pomiarów dokonanych na jej terenie, kiedy to stwierdzono, że łączna masa pojazdu wynosi 32600 kg, kierowca został ustnie zobligowany do rozładowania pojazdu, celem doprowadzenia do jego normatywności, jednakże organ I instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania. Mając na uwadze przedstawioną w odwołaniu argumentację Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną na wstępie decyzją

z dnia [...] października 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 64 ust. 1 Prd. ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach

o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Organ powołał się również na art. 13g ust. 1 udp. wskazujący, że za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną

w drodze decyzji administracyjnej, którą nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy

i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. GITD wskazał także art. 41 ust. 4 i 5 udp., zgodnie z którym wykaz dróg krajowych, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r.

(Dz.U. Nr 138, poz. 932 i 933 ze zm.). Droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W przypadku podwójnych osi napędowych pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 16 t, w myśl zapisów lp. 7

pkt 9 załącznika nr 2 do utd., gdzie określono również wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach. Z kolei w przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze

i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 32 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt 15 załącznika nr 2 do udp.

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 19,25 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 3,25 t,

- łączna masa pojazdu - 32,35 t - przekroczenie dmc o 0,35 t,

- kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.

Jak podał GITD, w niniejszej sprawie organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w oparciu o następujące zapisy załącznika nr 2 do utd., a mianowicie:

1. lp. 7 za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t:

- pkt 9) dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi::

- lit. d) powyżej 18,01 do 19,01 – 1080 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 19,0 t dodatkowo 900 zł

2. lp. 9 za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:

- pkt 15) czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t:

- lit. b) powyżej 32,0 t do 37,0 t - 600 zł.

W niniejszej sprawie, jak podał GITD, kara pieniężna wymierzona Spółce wyniosła związku z powyższymi przepisami: 1080 zł + 900 zł + 600 zł = 2580 złotych.

Organ odwoławczy stwierdził, że argumenty Spółki w świetle obecnie obowiązujących regulacji prawnych nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W obszernym uzasadnieniu decyzji GITD wskazał, że w chwili rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy zmienił się stan prawny, gdyż weszła w życie w całości ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo

o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Stosownie do art. 5 ust. 1 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wprowadzając przepis art. 13g ust. 1b pkt 2 udp. ustawodawca uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego może być szerszy. Dał w ten sposób sygnał, jak wskazał GITD, że nie tylko przewoźnicy poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. GITD nadmienił, że w procesie załadunku uczestniczą nie tylko sami kierowcy pojazdów, co więcej, decydującą rolę w tych czynnościach odgrywają zwykle załadowcy wydający ładunek do przewozu.

Jak podał GITD, przepis art. 13g ust. 1b pkt 2 udp. będący podstawą

do nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności załadowcy za przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu wskazuje jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń. W ocenie organu odwoławczego, Spółka jako załadowca towaru miała wpływ oraz godziła się

na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. GITD zauważył, że załadowca posiadał odpowiednią wiedzę w zakresie możliwości przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w wielkości 32 t, gdyż jak wynika z dokumentu WZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., łączna masa pojazdu po załadunku wyniosła 32.600 kg. W ocenie GITD, nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność załadowcy za stwierdzone naruszenia argumentacja Spółki o ustnym poleceniu rozładowania pojazdu celem zredukowania jego wagi o 600 kg, do 32.000 kg. To załadowca, jak podał GITD, powinien

w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa tak konstruować relacje z kontrahentami, by pojazdy opuszczające jego teren nie przekraczały dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Pomimo powyższego, załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną.

GITD powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że jakkolwiek załadowca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza terenem jego przedsiębiorstwa,

to bezsprzecznym jest, że załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd

po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. Załadowca powinien zbadać możliwą dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, na który dokonano załadunku wziąwszy pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Nadto GITD podał, że poprzez wprowadzenie możliwości zastosowania sankcji w stosunku do załadowcy, ustawodawca pośrednio nakłada na niego pewne obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym i o drogach publicznych. Nie są one zapisane wprost w prawie, co oznacza tylko, że ustawodawca dał wolną rękę podmiotom wymienionym w art. 13g ust. 1b pkt 2 udp. w doborze środków umożliwiających zabezpieczenie się przed konsekwencjami finansowymi z tytułu zaistnienia przekroczenia parametrów pojazdu, w załadunku którego uczestniczyły. Z punktu widzenia przepisów transportowych przewoźnik jest odpowiedzialny za ich przestrzeganie, w tym również za dostosowanie się

do obowiązujących norm dotyczących nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. Jednakże, na co zwrócił uwagę GITD, jak chce ustawodawca, odpowiedzialność ta może być dodatkowo rozciągnięta na inny podmiot, który przyczynił się do powstania stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej naruszeń. Zdaniem GITD, podmiotem tym jest Spółka - jako załadowca, która dopuściła do wyjazdu na drogi publiczne pojazd przekraczający dopuszczalne normy.

GITD nie zaakceptował zarzutu Spółki, jakoby organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 10 Kpa. i podał, że pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformowano ją o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Spółka w toku postępowania pismem z dnia [...] lipca 2012 r. złożyła wyjaśnienia, do których organ odniósł się w treści zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 10 Kpa., poprzez niepowiadomienie załadowcy o prawie wypowiedzenia się

co do zebranego materiału dowodowego po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, czym organ I instancji naruszył zasadę czynnego udziału skarżącej w postępowaniu zmierzającym do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie warunków przewozu drogowego,

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 Kpa., poprzez obrazę zasady stosowania prawdy obiektywnej i niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości

i pochopne przypisanie odpowiedzialności załadowcy za naruszenie warunków przewozu drogowego na podstawie niepełnego i niezbadanego w sposób wyczerpujący stanu faktycznego,

- art. 107 Kpa., poprzez braki formalne wydanej decyzji jako aktu stosowania prawa, w tym niezamieszczenie w wydanym rozstrzygnięciu uzasadnienia prawnego

i faktycznego, co czyni wydaną decyzję wadliwą.

Ponadto skarżąca zarzuciła zbyt daleko idącą swobodę organu I instancji

w zakresie oceny materiału dowodowego oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych skutkujących przyjęciem, że załadowca miał wpływ lub godził się

na naruszenie warunków przewozu drogowego.

Skarżąca postawiła też zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. 13g ust. 1

i art. 40 c udp., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także niezasadne przyjęcie, że załadowca ponosi odpowiedzialność za oba rodzaje naruszeń warunków przewozu drogowego.

W ocenie skarżącej, działanie organu z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego przejawia się między innymi brakiem przesłuchania kierowcy pojazdu poddanego kontroli. Organ I instancji przyjął jak dowód oświadczenie kierowcy złożone do protokołu kontroli, że ładunek został w całości załadowany

na terenie przedsiębiorstwa Spółki, nigdzie po drodze nie był rozładowywany ani doładowywany. Zdaniem skarżącej, oświadczenie takie powinno być poddane doprecyzowaniu i zweryfikowane poprzez przesłuchanie kierowcy. Nie zostało wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości, co działo się z pojazdem i jego załadunkiem po opuszczeniu terenu Spółki na odcinku przejazdu pomiędzy K. a K., co wyklucza przyjęcie, że załadowca miał wpływ na naruszenie warunków przewozu drogowego poddanego kontroli.

Jak podała skarżąca, po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego pismem z [...] lipca 2012 r. złożyła uwagi, zastrzeżenia wraz z wnioskami dowodowymi, które w jej ocenie nie zostały wyjaśnione. Podała, że w chwili opuszczenia terenu Spółki całkowita waga brutto pojazdu wynosiła 32.600 kg. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ

I instancji wymierzył Spółce karę pieniężną za dwa rodzaje naruszeń: pierwsze

z nich dotyczy naruszenia za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś III i IV pojazdu i za to naruszenie została wymierzona kara łącznie w kwocie 1980 zł, drugie dotyczy kary pieniężnej w kwocie 600 zł za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej skontrolowanego pojazdu. Skarżąca stwierdziła, że organ I instancji błędnie przypisał jej odpowiedzialność z tytułu dwóch powyższych naruszeń, co powinno być zweryfikowane przez GITD. Zdaniem skarżącej, naruszenie polegające

na przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi winno obciążać podmiot wykonujący przejazd, a nie załadowcę. W jej ocenie, dochowała należytej staranności w zakresie załadunku, przy czym nie miała wpływu na dalszy los ładunku, który podczas nagłego hamowania lub pokonywania ostrego zakrętu mógł się przemieszczać na skrzyni ładunkowej, czego wynikiem było ponadnormatywne obciążenie III i IV osi pojazdu. Skarżąca dodała, że przy wyjeździe pojazdu z terenu Spółki z przyczyn

od siebie niezależnych nie dokonała pomiaru nacisku na poszczególne osie pojazdu, nie dysponowała bowiem wagą samochodową umożliwiającą taki pomiar, przy czym ładunek w chwili pomiaru rozmieszczony był prawidłowo.

Skarżąca podkreśliła, że po przeprowadzonym ważeniu pojazdu ustnie zobligowała kierowcę do rozładownia pojazdu celem zredukowania jego wagi brutto

o 600 kg, na okoliczność czego organ nie przeprowadził postępowania dowodowego, co mogło przyczynić się do wyłączenia jej odpowiedzialności poprzez wskazanie, że nie miała ona wpływu na postępowanie kierowcy. Dodała, że kierowca nie skorzystał z przygotowanego przez załadowcę stanowiska do zrzucenia nadwagi towaru.

Skarżąca stwierdziła, że treść art. 13g ust. 1b udp. obliguje organ

do przeprowadzenia wyjątkowo starannego wyjaśnienie roli załadowcy przy wykonywaniu przewozu drogowego. Skarżąca odnosząc się do postawionych

w powyższym zakresie zarzutów podała, że organy administracji ustalenia takiego nie przeprowadziły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Odnotowania wymaga, że stosownie do treści art. 13g ust. 1 udp.

za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi

w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 13g ust. 1b udp. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd, 2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu.

Z treści wskazanego wyżej przepisu prawa wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd,

a w sytuacjach opisanych w pkt 2 art. 13g ust.1b ustawy może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku i to niezależnie od kary nałożonej na podmiot wykonujący przejazd. Pamiętać również należy o tym, że przepis art.13g ust. 1b udp. został dodany do ustawy z dniem 3 listopada 2007 r. na podstawie

art. 2 pkt 1 ustawy z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 192, poz.1381). W stanie prawnym obowiązującym przed tą zmianą karę pieniężną nakładano tylko na podmiot dokonujący przejazdu pojazdem nienormatywnym. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika, że wprowadzona zmiana przepisów miała na celu między innymi zapobieżenie dewastacji nawierzchni dróg przez przeciążone pojazdy. Niewątpliwie środkiem służącym realizacji tego celu ma być prawna możliwość nakładania kary pieniężnej za przejazd pojazdem przeciążonym zarówno na podmiot wykonujący przejazd, jak i na inne podmioty mające wpływ lub godzące się

na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podmioty wymienione w art. 13g ust. 1b udp. ponoszą odpowiedzialność na nieco innych podstawach, a mianowicie, przewoźnik (podmiot wykonujący przejazd) ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, załadowca lub spedytor ładunku ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się

na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (vide: wyrok NSA

z 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 764/10 niepublikowany).

Niewątpliwie dla ustalenia odpowiedzialności podmiotów wskazanych

w pkt 2 ust. 1b art. 13g udp. konieczne jest takie przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego, które w sposób nie budzący wątpliwości pozwoli na dokonanie ustaleń faktycznych dających podstawę do przyjęcia, że w konkretnej sprawie zaistniały przesłanki opisane w tym przepisie prawa. W ocenie Sądu, odwoływanie się przez organ do dokumentu wydania towaru z [...] czerwca 2012 r.,

z którego wynika łączna masa pojazdu po załadunku oraz wskazywanie na załadowcę jako podmiot odpowiedzialny za załadunek towaru, w tej konkretnej sprawie nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki z art.13g ust. 1b pkt 2 udp. Podkreślić należy, że ustawodawca w ustawie o drogach publicznych nie wskazał jak należy rozumieć ustawowe przesłanki "...miał wpływ" oraz "...godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu". W takiej sytuacji określenie znaczenia tych przesłanek zostało powierzone orzecznictwu i doktrynie. Dla prawidłowej kontroli legalności wydanych przez organ decyzji koniecznym więc jest odniesienie się także przez sam organ

do tego, w jaki sposób odczytuje on wskazane wyżej ustawowe przesłanki odpowiedzialności nadawcy (vide: wyrok NSA z 9 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 491/11).

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie było podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego jej wyjaśnienia i załatwienia oraz rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. Mając na względzie zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, że

działanie organu pozbawione było tych cech. GITD przy ustalaniu odpowiedzialności skarżącej, podzielając stanowisko organu I instancji, przyjął za punkt odniesienia oświadczenie kierowcy złożone do protokołu kontroli, zgodnie z którym ładunek

został w całości załadowany na terenie przedsiębiorstwa Spółki, nigdzie po drodze nie był rozładowywany ani doładowywany. Podkreślić należy, że okoliczność ta nie została na dalszym etapie postępowania doprecyzowana poprzez przesłuchanie tego kierowcy i ostatecznie zweryfikowana, by mogła stanowić dowód w sprawie ustalenia odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone w dniu kontroli naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Ostatecznie nie zostało wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości, co działo się z pojazdem i jego załadunkiem po opuszczeniu terenu skarżącej, w związku z czym organ nie był uprawniony do przyjęcia, że załadowca miał wpływ na powstałe naruszenia. Również co do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu organ nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego. Nie odniósł się bowiem do okoliczności podniesionej przez skarżącą w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., że kierowca pojazdu poddanego kontroli nie wyraził zgody na jego rozładowanie o 600 kg, w celu pomniejszenia wagi, pomimo skierowanego przez skarżącą żądania w tym zakresie.

Podkreślić należy, że rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów Kpa. oraz przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Również zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania, oceny i analizy całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. oraz

do uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa.

Natomiast zasada oficjalności postępowania administracyjnego (art. 7

i art. 77 Kpa.) zobowiązuje organ administracji publicznej, aby w toku postępowania podejmował wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy i dopuszczał jako dowód wszystko co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne

z prawem, a więc by z urzędu przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 948/00).

Z uzasadnienia rozstrzygnięcia GITD wynika, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe dotyczące zaistnienia przesłanek odpowiedzialności skarżącej za zdarzenie objęte kontrolą organu, a zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający. Co istotne, organy orzekające nie podjęły próby wyjaśnienia, jak w istocie zorganizowana była praca w przedsiębiorstwie skarżącej,

jak przebiegał proces załadunku i ważenia oraz co działo się z załadunkiem po opuszczeniu terenu Spółki. W tej kwestii skarżąca w toku postępowania administracyjnego zgłosiła swoje wątpliwości, których organ nie wyjaśnił. Z treści

art. 13g ust. 1b pkt 2 udp. wynika bowiem, że to organ ma obowiązek ustalenia okoliczności i dowodów wskazujących jednoznacznie na wpływ lub godzenie się załadowcy na powstałe naruszenie. Zaniechanie organów w tym zakresie narusza art. 7 i art. 78 Kpa. Samo bowiem stwierdzenie zaistnienia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu nie uzasadnia odpowiedzialności załadowcy.

GITD rozpoznając ponownie sprawę winien wykazać, że jej okoliczności

i zgromadzone dowody jednoznacznie wskazują na wpływ lub zgodę nadawcy, załadowcy lub spedytora ładunku na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Oznacza to, że dowody takie powinny istnieć, a okoliczności załadunku towaru nie mogą budzić wątpliwości oraz dowody i okoliczności te powinny być na tyle jednoznaczne, aby nie pozostawiały żadnych wątpliwości, co do wpływu i godzenia się załadowcy na powstanie naruszeń. Dopiero po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania dowodowego, organ orzekający dokona właściwej oceny, czy w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 13g

ust. 1b pkt 2 udp.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów Sąd wydał na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a)

w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).