Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 852/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant st. referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 26 lutego 2016r. D.P. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w M. (dalej: MOPS) wniosek o przyznanie pomocy finansowej na wykupienie leków w m-cu marcu 2016r. w wysokości 350 zł, które musi wykupić do dnia 16 marca 2016r. W uzasadnieniu podał, że posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, otrzymuje zasiłek stały od Skarbu Państwa w wysokości 604 zł miesięcznie, gdyż pozostaje bez pracy i jest niesłusznie przekwaterowany do pomieszczenia 14,3 m² bez kuchni, aby Gmina Miejska ponosiła mniejsze koszty jego utrzymania. Wskazał, że przepisane przez lekarzy specjalistów leki są niezbędne do utrzymania jego zdrowia i życia. W piśmie uzupełniającym wniosek z dnia 7 marca 2016r. załączył kserokopie recept oznaczonych jako: A, B, C i D na niezbędne lekarstwa dla niego do używania w okresie od 10-16 marca 2016r., załączając jednocześnie wycenę leków przez najtańszą aptekę w M. Wskazał, że musi otrzymać kwotę 350 zł na zakup leków, gdyż w MOPS w M. jest zasada, iż podopieczni otrzymują zwrot środków wydatkowanych na zakup lekarstw.

Po rozpatrzeniu wniosku i przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu, decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał D.P. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w kwocie 150 zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków wskazując, że wypłata świadczenia zostanie zrealizowana w dniu 22 marca 2016r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 163 ze zm.) zwanej dalej: u.p.s., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r., poz.1058) oraz art. 104 i art. 108 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania wskazując, że w dniu 26 lutego 2016r. wnioskodawca wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na wykupienie niezbędnych leków ratujących życie w wysokości 350 zł. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony do dnia [...] 2016r. i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 604 zł miesięcznie. Zajmuje mieszkanie jednoizbowe w starym budownictwie, na parterze, o powierzchni użytkowej 14,30 m2, ogrzewane piecem kaflowym. Lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego, gdyż wnioskodawca odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą - [...]. W mieszkaniu brak jest energii elektrycznej - brak umowy z zakładem energetycznym. W lokalu znajduje się bardzo dużo rzeczy, szczególnie sterty dokumentów, przez co poruszanie się jest znacznie utrudnione, praktycznie niemożliwe jest wyminięcie się dwóch osób. Pracownik socjalny ustalił w aptece, że leki wskazane na kartach oznaczonych jako A, B, C i D stanowią kwotę 373 zł.

Organ uznał, że spełnione zostały przesłanki do przyznania zasiłku celowego określone w art. 7 pkt 5 i 6 u.p.s., gdyż strona jest osobą niepełnosprawną oraz choruje na choroby przewlekłe, jak również jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach wyżej powołanej ustawy. Jednak organ podkreślił, że w pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie, czy osoba ubiegająca się o wsparcie wykorzystuje wszelkie własne zasoby i możliwości aby zaspokoić zgłaszaną potrzebę we własnym zakresie, a dopiero później, gdy działania te okażą się niewystarczające, osoba uprawniona może ubiegać się o wsparcie ze środków publicznych. Dokonując analizy sytuacji wnioskodawcy tj. źródeł jego utrzymania, ponoszonych wydatków oraz uzasadnionych potrzeb w kwestii leczenia, jak również własnych możliwości i możliwości finansowych ośrodka, z uwzględnieniem ilości podopiecznych zgłaszających się o wsparcie, postanowiono przyznać wsparcie w wysokości 150 zł, zaś odmówić wsparcia w pozostałym zakresie. Podkreślono, że strona prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe ponosi relatywnie niskie opłaty za mieszkanie w wysokości - 32 zł, otrzymuje natomiast zasiłek stały w wysokości 604 zł. Poza tym wnioskodawca winien najpierw wykorzystać własne możliwości, jakie daje wystąpienie o przyznanie emerytury, gdyż już od miesiąca marca 2015r. mógłby otrzymywać emeryturę z uwagi na ukończenie 65 lat i 7 miesięcy lecz do dnia rozpoznawania tej sprawy nie został złożony wniosek do ZUS o przyznanie emerytury, czyli strona nie wykorzystuje własnych możliwości celem zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Taka postawa, w ocenie organu, wyczerpuje dyspozycję art. 11 ust. 2 u.p.s. tj. umożliwia ograniczenie wsparcia, bądź odmowę udzielenia pomocy, z uwagi na brak współpracy zainteresowanego w rozwiązaniu jego trudnej sytuacji bytowej. W tej sytuacji, gdy zamiast wykorzystywać własne możliwości w postaci wystąpienia i pobierania emerytury z ZUS wnioskodawca koncentruje się jedynie na wnioskowaniu o pomoc z organu pomocy społecznej, to nie wykorzystuje posiadanych własnych możliwości.

Nadto organ nie jest w stanie przyznać wsparcia w pełnej wnioskowanej kwocie wobec ograniczonych własnych środków finansowych jakimi dysponuje oraz z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. W miesiącu lutym 2016r. wsparcie w zakupie leków przyznano 9 osobom i rodzinom, na łączną kwotę 988 zł, co średnio daje kwotę świadczenia w wysokości 109,78 zł, zatem wnioskujący otrzymuje wsparcie w kwocie i tak wyższej niż wysokość średniego wsparcia na ten cel. Poza tym w 2016r. do MOPS wpłynęło 720 podań o przyznanie wsparcia w formie zasiłków celowych oraz 513 wnioski o przyznanie zasiłków okresowych. Wyjaśniono, że posiadane środki w stosunku do rosnącej liczny osób oczekujących wsparcia są realnie niższe, dlatego organ musi nimi dysponować bardzo racjonalnie, zwłaszcza, że pomoc ta jest niezbędna dla osób i rodzin mających na utrzymaniu małoletnie, bądź uczące się dzieci, jak również zabezpieczyć pokrycie kosztów utrzymania mieszkańców DPS, koszt zapewnienia niezbędnego schronienia osobom tego pozbawionym, konieczność pokrycie kosztów posiłku dla dzieci i uczniów w szkołach w ramach realizacji wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania w latach 2014-2020". Wnioskodawca wciąż zwiększa swoje żądania skupiając się na ich dokumentowaniu oraz oczekuje ich wypłaty w konkretnych terminach, co oznacza, że w całości próbuje przerzucić na samorząd i Państwo koszt własnego utrzymania, co nie jest zgodne z zasadą pomocniczości, której celem jest jedynie pomoc i wsparcie, a nie zaspokajania wszystkich zgłaszanych potrzeb.

Organ I instancji zauważył, że strona jest osobą, której systematycznie udzielane jest wsparcie w różnych formach, przy czym w 2015r. łączna kwota udzielonych świadczeń wyniosła 12.075,18 zł, co średnio miesięcznie stanowiło 1006,26 zł, natomiast w 2016r. w styczniu przyznano: zasiłek celowy na zakup leków 150 zł, zasiłek stały 604 zł, składkę na ubezpieczenie zdrowotne 47,61 zł, zaś w miesiącu lutym zasiłek celowy na leki 150 zł, zasiłek stały 604 zł, składkę na ubezpieczenie 47,61 zł oraz zasiłek celowy na zakup jednej butli gazu 50 zł.

D.P. wniósł odwołanie od tej decyzji domagając się jej uchylenia i przyznanie zasiłku celowego na wykupienie niezbędnych lekarstw lub przekazania sprawy do ponownego wyjaśnienia oraz ustalenia, czy za posiadane środki z zasiłku stałego można żyć oraz zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe, skoro brak jest przepisów wykonawczych do ustawy o pomocy społecznej w zakresie określenia zasad przyznawania zasiłków na lekarstwa, leczenie i badania diagnostyczne oraz wyjaśnienie, które tańsze lekarstwa niewiele obniżą koszt leczenia w miesiącu i poinformowanie o tym skarżącego w trakcie wywiadu środowiskowego przez zestawienie nazw leków na zmianę ich ceny oraz zastosowanie leków przepisanych. Zdaniem skarżącego, osoba otrzymująca zasiłek stały powinna mieć przyznany w całości zasiłek na lekarstwa ratujące życie i zdrowie.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, co oznacza, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zasiłek celowy może, ale nie musi być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie ustawowe przesłanki uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Organ odwoławczy stwierdził, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., co kwalifikuje go do otrzymania zasiłku celowego.

Podkreślono, że organ I instancji nie naruszył prawa przyznając stronie zasiłek celowy w wysokości 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, bowiem organ ten z jednej strony uwzględnił sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz wielkość środków finansowych pozostających w jego dyspozycji, jak również liczbę osób oczekujących na wsparcie. Kolegium wskazało, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają być podstawowym źródłem utrzymania. Podzieliło stanowisko organu I instancji, że odwołujący winien swoje działania w pierwszej kolejności ukierunkować na skompletowanie dokumentów z przebiegu pracy zawodowej w celu wystąpienia z wnioskiem do ZUS o przyznanie emerytury, skoro już w marcu 2015r. osiągnął uprawnienia do tego świadczenia z uwagi na wiek. Nie jest zrozumiała opieszałość w tym względzie skoro upłynął już rok, od kiedy strona osiągnęła wiek emerytalny a nie wystąpiła jeszcze o to świadczenie. Wyjaśniono, że odmowa współpracy z pracownikiem socjalnym w tym zakresie może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zakres pomocy jest uzależniony od możliwości organu, ale również od osobistej aktywności strony. Osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Poza tym osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej musi się liczyć z tym, że nie każdy jej wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony. Fundusze jakie organ I instancji może przeznaczyć na realizację pomocy osobom potrzebującym nie są nieograniczone. Organ I instancji przeanalizował swoje możliwości finansowe oraz liczbę rodzin i osób oczekujących wsparcia na terenie działania MOPS w M. i udzielił pomocy w zakresie możliwym z uwagi na posiadane środki oraz liczbę osób potrzebujących wsparcia ze strony organu. Wyjaśniono, że organ I instancji w miarę swoich możliwości wspiera skarżącego, zaś kwota udzielonego wsparcia i tak jest większa niż średnia wysokość zasiłku przyznawana na leki. Wyjaśniono, że wobec regularnego udzielania skarżącemu comiesięcznego wsparcia na zakup leków po 150 zł zasadne było przyjęcie, że pozostałe środki na zabezpieczenie zakupu leków strona zabezpieczy w ramach własnej aktywności zwłaszcza, że mimo przyznania niższej od oczekiwanej kwoty na zakup leków zainteresowany zakupił za gotówkę wszystkie potrzebne mu leki, co potwierdzają załączone do odwołania faktury zakupu leków. Potwierdzono, że w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2016r. odwołującemu przyznano wsparcie w różnych formach w wysokości 2934,08 zł, zaś w roku 2015 na kwotę 12.075,18 zł, co oznacza, że obejmowany jest pomocą w miarę posiadanych środków finansowych przez organ pomocy społecznej.

Na tę decyzję D.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia prawa materialnego do uzyskania środków na pilne wykupienie niezbędnych leków. Zarzucił, że wpływ na jego obecną sytuację miały działania organów, które od 1990r. nie dostarczyły mu lokalu zamiennego i obszernie przedstawił historię związaną z ubieganiem się o lokal mieszkalny. Dalej zarzucił, że wywiad środowiskowy powinien zostać przeprowadzony w terminie 7 dni od złożenia wniosku o pomoc, a po następnych trzech dniach winna zostać wystawiona decyzja na świadczenie tj. potrzebne do wykupienia leki. Pomoc, czy zasiłek winien być wypłacony dwa lub trzy tygodnie po złożeniu wniosku o pomoc, ponieważ recepty są ważne 30 dni i muszą w tym czasie zostać zrealizowane. Podkreślił, że wypłata zasiłku w takim przypadku winna odbywać się niezwłocznie wobec krótkiego czasu ważności recept. Nadto wskazał, że zasiłki na wykupienie lekarstw, czyli cel niezbędny, powinny być niezwłocznie i kategorycznie przyznane w całości. W jego sprawie organ nie przeprowadził w takim terminie postępowania, wobec czego był zmuszony pożyczyć pieniądze.

Powołując się na treść art. 68 Konstytucji RP skarżący podniósł, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a skoro organ nie dysponuje właściwą kwotą na taki cel, to powinien się zwrócić do Ministerstwa Finansów i Prezydium Rządu o dofinansowanie takiego celu, czy przesunięcie środków na wskazany cel, gdyż jest to potrzeba niezbędna. Podniósł, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego, gdyż przerzuciły na zasiłek stały konieczność wydatkowania na leki otrzymanego świadczenia, podczas gdy zasiłek stały jest przeznaczony na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych, który jest niewystarczający, gdyż Państwo rozporządzeniem przyznaje środki na "Pomoc w dożywianiu" oraz dodatki mieszkaniowe. Podniósł, że Burmistrz Miasta nie zabezpiecza niezbędnych środków na lekarstwa, które musi wykupić w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Nadto zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ww. ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2015r., poz. 163, ze zm) dalej: u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wspomnianej ustawy między innymi w postaci zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowiącego, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany".

Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom oraz mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie można zapominać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą dysponować posiadanymi środkami finansowymi, które jak wynika z akt tej sprawy, nie zaspokajają wszelkich zgłaszanych przez osoby ubiegające się o pomoc świadczeń w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.

Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego winno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zaś motywy podjętego orzeczenia winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., sygn. I SA 945/00, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Wobec tego spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na uwadze nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 624/07, dostępny w CBOSA).

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w rzeczonej sprawie wskazane wymogi zostały zachowane. Organ I instancji sporządził wywiad środowiskowy w dniu [...] 2016r. ( w 10 dniu od złożenia wniosku), w toku którego ustalono, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego w ramach pomocy społecznej, gdyż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do dnia [...] 2016r., zaś jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego ustawą o pomocy społecznej. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku strona dysponowała zasiłkiem stałym - 604 zł, zasiłkiem celowym na leki 150 zł oraz zasiłkiem celowym na zakup butki gazu 50 zł. Mając na uwadze zarówno sytuację materialną strony, jak również uwzględniając własne możliwości finansowe oraz konieczność zaspokojenia potrzeb także innych osób i rodzin występujących o przyznanie pomocy, organ udzielił skarżącemu wsparcia w postaci przyznania zasiłku celowego w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 200 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Niewątpliwie sytuacja finansowa i życiowa strony jest trudna. Z tych względów decyzja o przyznaniu skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego, w ocenie Sądu miała oparcie w przepisach prawa. Skarżący kwestionuje jednakże wysokość przyznanego zasiłku.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż udzielona pomoc jest zbyt mała, należy wskazać, że nie jest to jedyna pomoc którą otrzymuje z organu pomocy społecznej. Z przekazanych akt administracyjnych wynika bowiem, że strona otrzymała w przeciągu okresu od 1 stycznia 2016r. do 31 marca 2016r. wsparcie w różnych formach pomocy na łączną sumę udzielonego wsparcia 2.934,08 zł, co średnio miesięcznie daje 978,02 zł, natomiast w całym 2015r. na kwotę 12. 075,18 zł, co miesięcznie stanowiło 1006,26 zł. W każdym miesiącu skarżący otrzymuje pomoc w formie zasiłku celowego na wykupienie leków w wysokości 150 zł, co wprawdzie nie zabezpiecza w całości konieczności zakupu leków lecz stanowi znaczące wsparcie, zwłaszcza, że strona wyraża przekonanie, iż pozostała kwota niezbędna na zakup leków nie może być przeznaczona z otrzymywanego zasiłku stałego. Twierdzenie to nie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika bowiem z treści art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z przepisu tego nie wynika, aby osoba otrzymująca taką pomoc nie mogła przeznaczyć jej m.in. na zakup leków poza zaspokojeniem potrzeb bytowych, przy czym jak wskazano w trakcie wywiadu skarżący ponosi niewielkie koszty utrzymania lokalu – 32 zł miesięcznie. Nadto oprócz zasiłku stałego otrzymywanego miesięcznie, skarżący otrzymuje również zasiłki celowe na zaspokojenie innych potrzeb bytowych, poza zakupem leków np. zakup butli gazowej. Nie może jednak oczekiwać, iż świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą i systematyczną formą wspomagania zainteresowanego w wysokości świadczeń przez niego oczekiwanych, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, nie jest natomiast świadczeniem stałym.

Należy również zwrócić uwagę na okoliczność, że organ pomocy wykazał, że przyznał stronie świadczenie w wysokości, w jakiej był w stanie udzielić z uwagi na środki pozostające w jego dyspozycji. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika nadto, że w miesiącu lutym 2016r. udzielono świadczeń na zakup leków 9 osobom i rodzinom w łącznej kwocie 988 zł, co daje na jeden wniosek średnio 109,78 zł. Tylko z tych danych wydatkowanych na zakup leków wynika, że stronie udzielano wyższego wsparcia niż średnia wysokość pomocy z przeznaczeniem na ten cel.

Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2006r., sygn. I SA/Wa 1825/05 (dostępny w CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni je podziela. Podobnie spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o taki zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. II SA/Po 393/12, dost. CBOSA). Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013r., sygn. II SA/Ol 42/13, dostępny w CBOSA).

Należy również zauważyć, iż osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać pomoc społeczna może być przyznana (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008r., sygn. I OSK 1910/07, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2008r., sygn. I OSK 840/07, dostępne CBOSA). Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Nie może jednak oczekiwać, iż organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie w sposób ciągły. Poza tym jak trafnie podnoszą to organy orzekające w tej sprawie, skarżący z uwagi na wiek ma możliwość we własnym zakresie poprawy swojej sytuacji materialnej poprzez złożenie wniosku o przyznanie emerytury z ZUS, czego do chwili obecnej nie uczynił, pomimo że osiągnął wiek emerytalny w miesiącu marcu 2015r. Posiadanie własnego świadczenia emerytalnego stanowi niewątpliwie skorzystanie z własnych możliwości, dlatego w tym kierunku skarżący winien podjąć działania celem skompletowania takiego wniosku o przyznanie emerytury.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze zarzutu, iż przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie pomocy na realizację recept uwzględniano tę okoliczność, że recepta musi być zrealizowana w terminie 30 dni od jej wystawienia wyjaśnić pozostaje, że stosownie do zapisu art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Regulacja powyższa odnosi się jednakże do świadczeń, których naturą jest periodyczność, przyznawane są a następnie wypłacane w wymiarze miesięcznym. Świadczenie w postaci zasiłku celowego nie należy do takich świadczeń, gdyż jest świadczeniem jednorazowym, natomiast okoliczność, że strona skarżąca w każdym miesiącu składa wniosek o objęcie pomocą w formie zasiłku celowego na zakup leków nie oznacza, że świadczenie to przyznawane przez organ pomocy społecznej nabrało charakteru zasiłku przyznawanego periodycznie. Wobec tego stosownie do zapisu art. 35 § 1 kodeksu postepowania administracyjnego złożony wniosek winien być rozpoznany bez zbędnej zwłoki, załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy - w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania – art. 35 § 3 kpa. Z przekazanych akt wynika, że organ I instancji zachował wskazany termin rozpoznania wniosku, jak również data realizacji wypłaty mieści się w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku, skoro wniosek złożono w dniu 26 lutego 2016r., decyzję wydano w dniu [...], a realizacja świadczenia miała miejsce w dniu 22 marca 2016r

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.