Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 414/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu R. M. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

R. M. wniósł sprzeciw od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 12 maja 2020 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 marca 2019 r. orzekającej o braku podstaw do wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót na dz. nr [...], [...] i [...] w miejscowości Ł., gm. K., do stanu zgodnego z prawem i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W zaskarżonej decyzji PWINB działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej k.p.a.) wskazał, że PINB przeprowadził postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych na dz. nr [...], [...] i [...] w miejscowości Ł., gm. K..

W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym pismo Wójta Gminy z 6 lutego 2018 r. oraz przeprowadzone w dniu 21 marca 2018 r. oględziny ustalono, że:

działki nr [...] i [...] W K. są własnością Gminy , natomiast dz. nr [...] jest własnością R. M.;

przy granicy z dz. nr [...], na dz. nr [...] oraz dz. nr [...] znajduje się stroma, naturalna skarpa o wys. ok. 18 m;

- R. M. wykonał w 2015 r. prace polegające na faszynowaniu części ww. skarpy i zasadzeniu na niej drzew na dz. nr [...] (do 2014 r. porosłej drzewami) powstało osuwisko (zsuw ziemnego materiału luźnego po stoku), w wyniku czego powstała nisza osuwiskowa w górnej części stoku;

Wójt Gminy wskazał w piśmie z 6 lutego 2018 r. - że zaistniała sytuacja spowodowana jest robotami budowlanymi wykonanymi przez R. M., co może stwarzać realne zagrożenie dla bezpieczeństwa istniejących u podnóża skarpy obiektów, jak również może osunąć się budynek usytuowany na jej skraju.

Na działce nr [...] istnieje obiekt budowlany o funkcji produkcyjno-magazynowej. Obiekt ten został w latach 2014-2015 rozbudowany w oparciu o ostateczną decyzję Starosty nr [...] z 11 września 2013 r. zmienioną ostateczną decyzją ww. organu nr [...] z 18 sierpnia 2014 r. - udzielającą A pozwolenia na budowę hali produkcyjno-magazynowej oraz budowę budynku gospodarczo-garażowego z instalacją elektryczną i kanalizacyjną, w ramach rozbudowy istniejącego zakładu A na terenie dz. nr [...] w m. Ł., gm. K.. Ww. inwestycja uzyskała pozwolenie na użytkowanie ostateczną decyzją organu I instancji z 10 listopada 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do uruchomienia w sprawie dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego gdyż, że zebrana w sprawie dokumentacja wskazuje, że kwestia osunięcia się części naturalnej skarpy nie stanowi sprawy normowanej przepisami Prawa budowlanego, zatem nie można nakazać "naprawy obsuniętej skarpy" w oparciu o ww. przepisy.

Ponownie rozpoznając sprawę WINB stanął na stanowisku, że skoro przedmiotem postępowania jest osuwisko powstałe na naturalnej skarpie stanowiącej stromy, naturalny uskok terenu błędne jest badanie przez organ I instancji czy w przedmiotowym postępowaniu zachodzą przesłanki do zastosowania trybu art. 50, 51 - w odniesieniu do przedmiotowej skarpy, w której powstało omawiane osuwisko. Nie zgodził się organ odwoławczy, że taka ocena pozwala przyjąć, że PINB nie jest zobowiązany do podjęcia działań w sprawie w odpowiednim do zaistniałej sytuacji trybie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.

Wedle twierdzeń Gminy (właściciela dz. nr [...] i [...]) - przedmiotowe osuwisko spowodowane zostało w wyniku robót budowlanych wykonanych przez R. M. (właściciela dz. nr [...]) - związanych z rozbudową zakładu produkcyjno-magazynowego w latach 2014-2015 - co grozić może osunięciem się budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na szczycie skarpy i zagrozić bezpieczeństwu istniejących u podnóża skarpy obiektów.

W ocenie organu odwoławczego zaistniała sytuacja (obsuwanie się skarpy) może być spowodowana niewłaściwym stanem obiektów budowlanych zlokalizowanych na dz. nr [...] (terenie usytuowanym na górze skarpy, przylegającym bezpośrednio do niej). Może być to np. skutkiem nieprawidłowego odprowadzenia wód opadowych z terenu ww. posesji. Z drugiej zaś strony obsuwanie się przedmiotowej skarpy stanowić może zagrożenie dla utrzymania obiektów budowlanych zlokalizowanych u spodu tej skarpy (są tam działki zabudowane obiektami budowlanymi), jak również dla obiektów zlokalizowanych na działce nr [...]. W ocenie organu odwoławczego nie można wykluczyć na obecnym etapie sprawy, że osuwanie się mas ziemi może zagrozić zarówno budynkom położonym powyżej, jak i poniżej omawianego osuwiska.

Skoro obie ww. kwestie nie były przedmiotem postępowania organu I instancji w omawianej sprawie, a mogą mieć one decydujący wpływ na prawidłowość biegu sprawy i podjęte rozstrzygnięcie to wymagają rozważenia przez organ I instancji.

Zaznaczył WINB, że wymienione kwestie nie są jednak objęte procedurami Prawa budowlanego z 1994 r. wyznaczonymi trybem art. 50 i 51 ww. ustawy (który to tryb w sprawie był do tej pory przedmiotem analizy organu I instancji). Są to procedury wyznaczone przepisami art. 62-66 Prawa budowlanego z 1994 r. tj. przepisami dotyczącymi utrzymania obiektów budowlanych. To w trybie ww. przepisów organ I instancji winien w ocenie organu odwoławczego przeprowadzić sprawę ponownie ją rozpatrując. Zlokalizowany na dz. nr [...] zakład produkcyjno-magazynowy, został oddany do użytkowania decyzją PINB z 10 listopada 2015 r., tak więc obecnie aby sprawę prawidłowo przeprowadzić, zastosowanie w tej sytuacji w stosunku do użytkowanego legalnie zakładu znajdują dyspozycje przepisów "utrzymania obiektów budowlanych" z art. 62-66 Prawa budowlanego z 1994 r. W odniesieniu co do wątpliwości w sprawie, w odniesieniu do budynków zlokalizowanych na działkach zlokalizowanych u podnóża skarpy w miejscu osuwiska - w tej kwestii organ I instancji winien również dokonać działań w ww. trybie.

Zdaniem organu odwoławczego PINB ponownie rozpatrując sprawę powinien wyodrębnić w trybie art. 62-66 Prawa budowlanego dwa postępowania: pierwsze dotyczące obiektów zakładu produkcyjno-magazynowego na dz. nr [...] (zlokalizowanego na terenie przylegającym do korony skarpy m.in. w miejscu osuwiska), drugie zaś dotyczące obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach położonych u spodu skarpy przy osuwisku.

Uzasadniając rozstrzygnięcie kasacyjne wskazał organ odwoławczy, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji winien zebrać w sprawie prawidłowy materiał dowodowy dla właściwej oceny zaistniałej sytuacji - dotyczy to m.in. faktu, że przedłożone do tej pory w sprawie opracowanie pt. "Ekspertyza dotycząca przyczyn powstania osuwiska na dz. nr [...], [...], [...], [...] w m. Ł. gm. K. wraz z koncepcją jej zabezpieczenia" - nie jest podpisane przez autora tego opracowania w części końcowej opisu dotyczącej wniosków i zaleceń. Ekspertyza przede wszystkim nie daje odpowiedzi czy powstałe osuwisko nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa dla obiektów na w/wym. działkach. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał WINB, że winny być one poddane analizie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z uwagi na okoliczność, że sprawa rozpatrzona została z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. i wymaga ponownego rozpoznania z uwzględnieniem omówionych wyżej aspektów, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotne znaczenie dla jej prawidłowego zakończenia uznał organ odwoławczy za konieczne wydanie decyzji kasacyjnej.

We wniesionym sprzeciwie R. M. zarzucił skarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie oraz bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania wskazanego przepisu, bowiem decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i nie jest obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ drugiej instancji;

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji utrzymującej zaskarżoną przez Gminę decyzję organu pierwszej instancji w mocy;:

3) art. 138 § 2a k.p.a. poprzez sformułowanie nieprawidłowej wykładni przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego oraz art. 62-66 Prawa budowalnego w kontekście ich zastosowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy wniosek strony Gminy, którego dotyczy niniejsze postępowanie administracyjne obejmował nie stan obiektów budowlanych, a prowadzonych rzekomo robót budowlanych, a nadto sformułowanie nieuprawnionego wniosku w postaci nakazania organowi pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania w kierunku art. 66 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy osuwisko skarpy powstaje w Ł. na działkach nr [...] i [...],na których nie są wzniesione żadne obiekty budowlane, ani nie będącej własnością właściciela działki nr [...] (R. M.), ani własnością właścicieli działek przylegających do podnóża skarpy, a zatem brak jest podstaw do badania stanu technicznego obiektów położonych poza granicami zbocza skarpy, których stanu technicznego nikt w toku niniejszego postępowania nie kwestionował,

4) naruszenie przepisów postępowania w art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, że zaistniała sytuacja, a mianowicie powstawanie osuwiska na skarpie, może być spowodowana niewłaściwym stanem obiektów budowlanych zlokalizowanych w Ł. na działce nr [...], w szczególności jako skutek nieprawidłowego odprowadzenia wód opadowych z terenu tej posesji w sytuacji, gdy z materiałów zgormadzonych w niniejszej sprawie wynika, że wyłączną przyczyną osuwania się ziemi na zboczu skarpy na niezabudowanych działkach nr [...] i [...] będących własnością Gminy jest przeprowadzona przez nieznane osoby wycinka drzew, których dobrze ukształtowany system korzeniowy zabezpieczał stabilność skarpy, a zatem brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w kierunku zarówno art. 50-51, jak i art. 62-66 Prawa budowlanego.

Pełnomocnik strony wnoszącej sprzeciw wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz R. M. kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że osuwisko powstało z uwagi na przeprowadzenie na działkach należących do Gminy nr [...] i [...] wycinki drzew i krzewów. Zarówno opinia sporządzona przez dr. hab. inż. W. Ś., jak i ekspertyza powstała na zlecenie Gminy, potwierdzają, że zasadniczym czynnikiem zapewniającym stateczność gruntu skarpy były porastające powierzchnię skarpy dziko rosnące drzewa, krzewy i inna roślinność. Przyczyna osuwiska nie tkwi zatem w stanie technicznym obiektów wzniesionych na sąsiadujących i pobliskich działkach, ale w poczynionych przez nieznane osoby zmianach na działkach będących własnością ww. gminy.

Wbrew temu co przyjął organ drugiej instancji odnośnie potrzeby zbadania stanu technicznego obiektów budowlanych położonych w pobliżu przedmiotowej skarpy, organ pierwszej instancji podczas oględzin zweryfikował odwodnienie obiektów budowlanych położonych na działce nr [...] należącej do skarżącego. Wody opadowe z hali produkcyjnej odprowadzane są w kierunku drogi publicznej, tj. w przeciwną stronę niż skarpa. Oznacza to, że nie ma podstaw, aby sądzić, że stan techniczny obiektów położonych w sąsiedztwie skarpy powoduje osuwanie się mas ziemi.

Powyższe potwierdza, że WINB po pierwsze przekroczył granice swobodnej oceny zgromadzonych w toku sprawy dowodów, czym naruszył art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., a po drugie dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów art. 62-66 Prawa budowlanego, na których podstawie organ pierwszej instancji miałby ponownie rozpatrzyć sprawę. Ma to o tyle istotne znaczenie, gdyż odczytując uzasadnienie zaskarżonej decyzji PINB ukierunkowany zostałby do zbadania sprawy z przypisaniem odpowiedzialności właścicielom działek sąsiednich za powstałe na działkach niebędących ich własnością osuwisko, za które może ponosić odpowiedzialność wyłącznie właściciel, tj. Gmina. Z kolei przez to, że na działkach będących własnością gminy, a mianowicie dz. nr [...] i [...], nie ma wzniesionych obiektów budowlanych, postępowanie prowadzone w oparciu o art. 62-66 Prawa budowlanego będzie w istocie nową sprawą administracyjną dotyczącą nie rzekomo prowadzonych robót budowlanych, zgodnie z zawiadomieniem Gminy, co zainicjowało niniejsze postępowanie, a stanu technicznego obiektów budowalnych na przedmiotowej skarpie nie położonych. Prezentowane przez organ odwoławczy stanowisko jest nieprawidłowe i wykracza poza granice będącej przedmiotem niniejszego postępowania sprawy administracyjnej. Organ drugiej instancji nie miał podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej. Postępowanie powinno zakończyć się utrzymaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie

Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 64e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 .k.p.a.. Zgodnie zaś z tym ostatnim przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Na tle art. 64e p.p.s.a. za utrwalone już uznać należy stanowisko, zgodnie z którym sądowa ocena decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (przykładowo wyrok NSA z 18 października 2018 r. sygn. I OSK 3632/18 - LEX). Potwierdza to brzmienie art. 64e p.p.s.a., w którym wskazuje się, że rozpoznając sprzeciw od decyzji Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie bada w tym względzie kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu (wyrok z 27 sierpnia 2018 r. sygn. II OSK 2226/18 – LEX).

Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny (por. – wszystkie dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl - wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3001/17, WSA w Gdańsku z dnia 3 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 677/17, LEX nr 2394299). Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach jej wydania określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 82/19, LEX nr 2623669 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17, LEX nr 2341954). Sąd nie ma natomiast podstaw prawnych, aby - kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie - odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji.

Z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ pierwszej instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Co prawda zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" - będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. - jest zwrotem ocennym, jednak przyjąć należy, że jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Aby naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Oznacza to jednak, że przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, taka sytuacja zatem wyłącza dopuszczalność kasacji decyzji organu pierwszej instancji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016, str. 622). Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest bowiem dopuszczony tylko wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. zachowujące aktualność wyroki NSA: z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2653/14; z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12 oraz z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2958/140.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że na tle omawianego przepisu organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007 r., II SA/GI 439/06, LEX nr 930299). Innymi słowy, decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1256/13, LEX nr 1479048). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., II SA/Kr 997/13, LEX nr 1384918; zob. też wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 88).

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej decyzji, stwierdzić należy, że wskazane przez organ odwoławczy okoliczności nie uzasadniały zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Przyznaje sąd słuszność zarzutowi sprzeciwu, że nakaz wypływający z kontrolowanej decyzji dotyczący rozpoznania sprawy w oparciu o przesłanki art. 62 – 66 Prawa budowlanego tworzy dla organu pierwszej instancji obowiązek rozpoznania "nowej" sprawy administracyjnej.

Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 marca 2018r., II FSK 487/16, składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (LEX nr 2466528). Podkreślenia wymaga, że organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały, że brak jest podstaw do wkraczania w ustalony stan faktyczny sprawy rozstrzygnięciami podjętymi na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Taka konstatacja powinna prowadzić do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy skoro podstawa materialnoprawną decyzji organu I instancji był przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowalnego.

Przyznać należy rację organowi odwoławczemu, że nie zostało w sprawie wyjaśnione czy istnieje zagrożenie ze strony osuwiska skarpy dla budynków zlokalizowanych na niej i u jej stopy, czy budynek skarżącego utracił stateczność w świetle utraty stateczności przez skarpę. I są to pytania, na które PINB winien poszukać odpowiedzi, żeby zapobiec ewentualnemu zagrożeniu dla budynków i ludzi. Jednak wyrokowanie w chwili obecnej w oparciu, o który przepis materialnoprawny winno odbyć się takie postępowanie jest zdecydowanie przedwczesne. W tym zakresie konieczna może okazać się ekspertyza wykonana przez specjalistów z określeniem realnego zagrożenia i wskazaniem ewentualnych środków zapobiegawczych. To jednak pozostaje w gestii organu pierwszej instancji już poza ramami kontrolowanej sprawy.

Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w sprawie, bowiem w ramach regulacji art. 50 i 51 Prawa budowlanego brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, a zatem zbędne jest dokonywanie jakichkolwiek dodatkowych ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Dlatego też Sąd uwzględnił sprzeciw i uchylił zaskarżoną decyzję w całości na podstawie art. 151a § 1 ustawy p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. uznając, że organ odwoławczy zobowiązany jest do zwrotu na rzecz skarżącego wysokości uiszczonego w sprawie wpisu (100 zł) oraz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł zastępującego go radcy prawnego w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpatrywana przez organ odwoławczy, który - stosownie do art. 153 p.p.s.a. - uwzględni przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną.

Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d p.p.s.a..