Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 5/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie pokontrolne w części
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1991 nr 77 poz 335
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1495
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w O. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie usuwania składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne w części obejmującej pkt 2, 2. określa, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu w części, w jakiej w pkt 1 wyroku orzeczono jego uchylenie, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O. na rzecz skarżącej A Spółka z o.o. w O. kwotę 557 ( słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w O. w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287), w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w A Sp. z o.o. w O. w dniach 31 sierpnia 2007 oraz 7 i 18 września 2007 r., zarządził:

1. prowadzić na bieżąco jakościową i ilościową ewidencje dla wszystkich odpadów zbieranych i odzyskiwanych zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz

2. niezwłocznie po przyjęciu zużytego sprzętu usuwać składniki niebezpieczne, materiały i części składowe, określone w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495).

W uzasadnieniu, odnośnie pierwszego punktu zarządzenia podniesiono, iż przeprowadzona kontrola wykazała, że nie prowadzi się jakościowej i ilościowej ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, przy czym przedłożone zostało wyjaśnienie dotyczące wady używanego programu komputerowego oraz uzupełnione karty ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Odnośnie natomiast punktu drugiego zarządzenia wskazano, że zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny był zbierany przez kontrolowaną firmę w roku 2006 i 2007 zgodnie z przedłożonymi sprawozdaniami kwartalnymi i selektywnie magazynowany pod wiatami, tj. sprzęt z grupy 3B – sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny oraz w hali w opakowaniach zbiorczych tj. sprzęt z grupy 5 – sprzęt oświetleniowy. Po uzyskaniu przez kontrolowaną firmę pozwolenia na użytkowanie warsztatu podręcznego przeznaczonego do demontażu m.in. zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego decyzją z dnia 12 lipca 2007 r., rozpoczęto przetwarzanie w/w odpadów. Organ stwierdził, iż działania te są niezgodne z art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...). W końcowej części uzasadnienia organ wskazał, że o realizacji zarządzenia należy poinformować go w terminie do 31 października 2007 r.

Pismem z dnia 29 października 2007 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. w dniu 30 października 2007 r., A Spółka z o.o., informując o zmianie nazwy, jaka nastąpiła od dnia 12 października 2007 r., wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując nakaz zawarty w punkcie 2 zarządzenia pokontrolnego. Zarzucając naruszenie przepisów art. 3 ust. 1, art. 15, 37, 38 i 44 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495), zwanej dalej w skrócie ustawą o zużytym sprzęcie (...), wskazała, że wynikający z art. 44 tej ustawy obowiązek niezwłocznego usunięcia z przyjętego odpadu składników niebezpiecznych następuje w chwili przyjęcia sprzętu na teren warsztatu demontażu sprzętu elektronicznego, tj. zakładu przetwarzania, mieszczącego się na hali, której część zaadoptowano na ten cel zgodnie z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 12 lipca 2007 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w O., stwierdzając brak podstaw do uchylenia zarządzenia wskazał, iż z dniem 20 kwietnia 2007 r. Spółce zostało udzielone przez Wojewodę [...] pozwolenie na wytwarzanie odpadów, w tym z uwzględnieniem odzysku odpadów – zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, natomiast przekazanie do przetwarzania odpadów takiego sprzętu w ilości 4,957 Mg nastąpiło 31 lipca 2007r. Organ stwierdził, że usuwanie składników niebezpiecznych z przyjętego sprzętu miało miejsce dopiero po uzyskaniu przez firmę pozwolenia na użytkowanie warsztatu podręcznego przeznaczonego do demontażu decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 12 lipca 2007 r. Do tego czasu sprzęt z grupy 3B sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny był magazynowany selektywnie pod wiatami wraz z zebranym sprzętem przed uzyskaniem pozwolenia na odzysk. Organ wskazał również, że ewidencja odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz karty przekazania zawierają dane począwszy od miesiąca lipca 2007 r. i nie wskazywały jednoznacznie na usunięcie składników, które powinny być usunięte w pierwszej kolejności, jak np. tonery barwiące czy wkłady drukujące przyjętych drukarek. Organ podniósł ponadto, że wydane zarządzenie pokontrolne podkreśliło tylko obowiązek wynikający z art. 44 ustawy i nie przekracza treści tego artykułu.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze, datowanej na dzień 10 grudnia 2007 r., A Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego A. T., wniosła o uchylenie zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] w części dotyczącej pkt 2 tego aktu oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 3 ust. 1 pkt 15 poprzez pominięcie, że skarżący prowadzi kilka rodzajów działalności w odniesieniu do odpadów, w tym m.in. zakład przetwarzania i na terenie firmy zostały wyodrębnione sektory, pomieszczenia, z których każde posiada określone przeznaczenie dla wskazanego rodzaju prowadzonej gospodarki odpadami,

- art. 44 w zw. z art. 37 i 38 i w zw. z art. 7 ustawy o zużytym sprzęcie (...) poprzez pominięcie, że skarżący prowadzi obok zakładu przetwarzania również wyodrębnioną działalność w zakresie zbierania i magazynowania zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego,

-art. 63 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251) poprzez przyjęcie, że uprawniony do zbierania/magazynowania zużytego sprzętu nie ma uprawnienia do magazynowania tego sprzętu niezależnie od obowiązków wynikających z art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...), które powstają dopiero po przyjęciu zużytego sprzętu na zakład przetwarzania przedmiotowych odpadów.

W obszernym uzasadnieniu wskazano, że wbrew twierdzeniom organu, operacje na odpadach w zakresie przetwarzania zużytego sprzętu są prowadzone zgodnie z przepisami prawa oraz z decyzją Wojewody [...] z dnia 20 kwietnia 2007 r. Podkreślając odrębność różnych rodzajów działalności w zakresie gospodarki zużytym sprzętem, z których na każdą przedsiębiorca musi uzyskać wpis w rejestrze, wskazano, iż po uzyskaniu decyzji z dnia 20 kwietnia 2007 r. ustalającą warunki prowadzenia działalności w zakresie przetwarzania (odzysku) urządzeń elektroenergetycznych oraz zużytego sprzętu elektronicznego, a także zbierania i transportu odpadów, w tym również miejsce i sposób demontażu zużytego sprzętu, skarżący dokonał przebudowy i wyodrębnienia pomieszczenia przeznaczonego na ten cel, a następnie uzyskał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 12 lipca 2007 r. o pozwoleniu na użytkowanie, stąd dopiero na mocy tej decyzji mógł przystąpić do działalności jako zakład przetwarzania. Ponadto wskazano, iż w związku z poszczególnymi rodzajami prowadzonej działalności, z których każda wykonywana jest na innej, wyodrębnionej części nieruchomości, skarżący ma też odrębne obowiązki wynikające z ustawy o zużytym sprzęcie (...), stąd po przyjęciu odpadów musi je sklasyfikować i przetransportować do miejsca magazynowania albo na zakład przetwarzania, przy czym przepisy nie określają terminu przekazania przez zbierającego odpadów do zakładu przetwarzania, natomiast ustawa o odpadach wyznacza termin magazynowania wynoszący do trzech lat. Wywiedziono, iż z kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego wynika, że skarżący niezwłocznie po przyjęciu zużytego sprzętu powinien skierować go na zakład przetwarzania i dokonać demontażu, a to prowadziłoby do wypaczenia i uniemożliwienia prowadzenia działalności jako zbierającego zużyty sprzęt, jak również do jego ograniczenia, zwłaszcza, że przepisy prawa dopuszczają łączne prowadzenie działalności związanej z odpadami. Wskazano ponadto, że w lipcu i sierpniu 2007 r. do zakładu przetwarzania przekazano 7492 kg zużytego sprzętu teleinformatycznego i telekomunikacyjnego, który został w całości zdemontowany, co potwierdza sprawozdanie o przetworzonym zużytym sprzęcie za III kwartał.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podając, że przez skarżącą Spółkę zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny był zbierany w roku 2007 zgodnie ze złożonymi sprawozdaniami za II kwartał, w tym 12172,5 kg zebranego sprzętu z grupy 3B oraz 27073,14 kg z grupy 5 załącznika nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie (...) Z dniem 20 kwietnia 2007 r. wydana została przez Wojewodę [...] decyzja na wytwarzanie odpadów, w tym z uwzględnieniem działalności w zakresie odzysku odpadów, natomiast z dniem 30 maja 2007 r. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska nadał Spółce numer rejestrowy jako zakładowi przetwarzania. Po uzyskaniu powyższej decyzji Wojewody oraz wpisie do rejestru Spółka stała się zakładem przetwarzania, do którego stosuje się art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...), który ma charakter bezwzględnie obowiązujący i ma zastosowanie do każdego przetwórcy odpadów wymienionych w tej ustawie. Zaskarżone postanowienie zarządzenia jest jedynie powtórzeniem zapisu ustawowego, zatem można stwierdzić, że skarga jest bezprzedmiotowa. Skarżący jest przetwórcą odpadów i winien stosować się do przepisów ustawy o zużytym sprzęcie (...).

W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2008 r., wskazując na istnienie dychotomii uprawnień w zakresie zbierania i przetwarzania sprzętu, które to uprawnienia wzajemnie się nie unieważniają, pełnomocnik Spółki dodatkowo podkreślił, że warunkiem powstania wynikającego z art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...) obowiązku niezwłocznego usunięcia składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych jest wcześniejsze przyjęcie sprzętu do zakładu przetwarzania. Wskazując, że przekazanie zużytych urządzeń nastąpiło w dniu 2 lipca 2007 r., natomiast demontaż zakończył się z upływem miesiąca lipca, skarżący stwierdził, iż biorąc pod uwagę względy organizacyjne i technologiczne dokonał przetworzenia przedmiotowych odpadów niezwłocznie. Podniósł również, iż brak jest definicji pojęcia "niezwłocznie", przy czym organ nie wskazał też jego rozumienia na tle analizowanej sprawy, wywodząc że prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania - ograniczającej się do przetwarzania sprzętu z grupy 3B, tj. teleinformatycznego i telekomunikacyjnego - przed uzyskaniem decyzji Wojewody [...], pozostawałoby w sprzeczności z przepisami prawa. Poza tym stwierdził, iż nie posiada uprawnień do przetwarzania odpadów z grupy 5 tj. sprzętu oświetleniowego, o którym to sprzęcie jest mowa w zaskarżonym zarządzeniu. Ponadto wywiódł, iż nie może być mowy o wskazywanej przez organ bezprzedmiotowości skargi, gdyż nie dotyczy ona zasadności nałożonego obowiązku wskazanego w art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...), lecz przyjęcia, że skarżący dopuścił się jego naruszenia.

Na rozprawie przed Sądem strony podtrzymały prezentowane stanowiska, ponadto pełnomocnik organu stwierdził, że z uwagi na fakt prowadzenia przez kontrolowaną Spółkę działalności gospodarczej od maja 2007 r., organ ustalając treść zarządzenia pokontrolnego miał na celu zwrócenie uwagi na prawidłowe prowadzenie tej działalności, poinformowanie o obowiązkach, co nie było równoznaczne z sankcjami wynikającymi z przepisów karnych.

Na wezwanie Sądu zostały przez strony przedłożone dowody doręczenia zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego oraz odpowiedzi na wezwanie, jak również dowody nadania wezwania do usunięcia naruszenia prawa i skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje w całości na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżony akt lub czynność nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określa natomiast enumeratywnie przepis art. 3 § 2 P.p.s.a., w którym wymieniono również orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.

W tym miejscu od razu należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarga dotyczy aktu, wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O., zatytułowanego "zarządzenie pokontrolne", w którym jako podstawę prawną wskazano przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 44, poz. 287 ze zm.). Przepisy tej ustawy uprawniają wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do wydawania zarządzeń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonywanych kontroli, nie przewidując jednocześnie środka zaskarżenia tego zarządzenia do organu wyższego stopnia. Zaznaczyć należy, że zarządzenie pokontrolne jest jedną z kilku możliwych form działań tego organu przewidzianych przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 tej ustawy, obok decyzji administracyjnej, wymienionej w pkt 2 tego przepisu i wszczęcia postępowania egzekucyjnego (pkt 3).

W treści omawianego zarządzenia pokontrolnego, odnosząc się do wyników kontroli przeprowadzonej w skarżącej Spółce, organ zawarł zobowiązanie do poinformowania o realizacji zarządzenia pokontrolnego, zakreślając w tym celu termin do dnia 31 października 2007 r., co wskazuje, iż w tym zakresie oparł się o treść art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Poza tym, w końcowej części zarządzenia organ przytoczył treść art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, zawierający sankcje karne za niepoinformowanie o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych, lub niezgodne z prawdą poinformowanie o wykonaniu zarządzeń w postaci kary aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.

Wobec takiej treści aktu nie może być, zdaniem Sądu, żadnych wątpliwości co do tego, że w niniejszej sprawie organ wydał zarządzenie pokontrolne, o jakim mowa w przepisie powołanym jako jego podstawa prawna.

W kwestii dopuszczalności wniesienia skargi sądowoadministracyjnej na zarządzenie pokontrolne, wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, należy podnieść, że akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., są działaniami administracji publicznej podejmowanymi w zakresie realizacji ich zadań wynikających z przepisów prawa. Mogą one mieć charakter władczy z tym, że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas miałyby charakter decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Z tego względu przez "czynność", o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętą przez właściwy organ, a dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Bezspornie zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, gdyż na gruncie art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska ta forma działania została wyraźnie odróżniona przez ustawodawcę od decyzji, wymienionej pkt 2 tego przepisu. Nie jest również czynnością materialno-techniczną sensu stricto. W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, które skład orzekający podziela, że zarządzenie pokontrolne ma charakter władczy i rozstrzyga indywidualną kwestię konkretnego podmiotu, a zatem jest aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i z tego względu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 107/08 oraz z dnia 28 lutego 2008, sygn. akt II OSK 216/08 i powołane tam orzecznictwo – publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W związku z przedstawioną wyżej kwalifikacją prawną zarządzenia pokontrolnego wydawanego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, należy przyjąć, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi na takie zarządzenie podlega reżimowi wynikającemu z art. 52 § 3 P.p.s.a., zawierającego wymóg uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie natomiast do art. 53 § 2 P.p.s.a. w przypadku, o których mowa w art. 52 § 3 tej ustawy, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Na tle ostatniego fragmentu rozważań, na podstawie przedłożonych dowodów należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały wymogi formalne wniesienia skargi, gdyż wymagane prawem terminy zostały dochowane. Po otrzymaniu zarządzenia pokontrolnego w dniu 18 października 2007 r., co wynika zarówno z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jak i z zapisu w książce korespondencyjnej, wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa pismem złożonym w organie w dniu 30 października 2007 r., co wynika z daty prezentaty uwidocznionej na kopii tego pisma, a po otrzymaniu odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 23 listopada 2007 r., na co wskazuje data pokwitowania na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru - wniesiono skargę do tut. Sądu, przesyłając ją pocztą, listem poleconym nadanym w dniu 21 grudnia 2007 r., co wynika z zapisu w pocztowej książce nadawczej.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż zarówno z jej treści, jak i z treści późniejszego pisma procesowego oraz z wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że kwestionowanym zaleceniem zarządzenia pokontrolnego jest zawarty w jego punkcie 2 nakaz niezwłocznego po przyjęciu zużytego sprzętu usuwania składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych, określonych w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495), zwanej dalej ustawa o zużytym sprzęcie (...). W skardze wniesionej przez pełnomocnika, ustanowionego przez Dyrektora Zarządzającego Spółki oraz jej prokurenta, nie kwestionowano zaś zaleceń zawartych w punkcie pierwszym zarządzenia pokontrolnego, a dotyczących prowadzenia na bieżąco ewidencji odpadów, stąd należy przyjąć, iż skarżący zgadza się z zasadnością stwierdzonych w wyniku kontroli uchybień w tym zakresie i jest gotów wyeliminować je w zakreślonym przez organ terminie. Zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, jak i w kolejnych pismach procesowych, konsekwentnie podnoszony jest natomiast argument, że przedmiotem działania Spółki objęte są dwa odrębne i niezależne zakresy, tj. zbieranie odpadów oraz ich przetwarzanie, co ma istotny wpływ na określenie momentów czasowych przyjęcia odpadów i dopiero następnie przystąpienia do ich przetwarzania.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy mieć na uwadze treść uregulowań zawartych w art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, stanowiących podstawę prawną wydawania zarządzeń pokontrolnych przez inspektora ochrony środowiska, będącego organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 "na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej". Dopełnieniem regulacji zawartej w zacytowanym przepisie jest unormowanie zawarte w art. 12 ust. 2 omawianej ustawy, który stanowi, że kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.

W świetle powyższych przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie może być, zdaniem Sądu, żadnych wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne wydawane jest w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu wyeliminowanie tych naruszeń poprzez zobowiązanie do poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Takie stwierdzenie wynika wprost z odczytania treści art. 12 ust. 1 pkt 1 w zestawieniu z art. 12 ust. 2 tej ustawy. Przesądza o tym użyte przez ustawodawcę w art. 12 ust. 2 in fine sformułowanie "wskazanych naruszeń", które pozwala przyjąć, że wymogiem wydania zarządzenia pokontrolnego jest uprzednie stwierdzenie naruszeń w toku kontroli, a następnie wskazanie ich w zarządzeniu pokontrolnym. Argumentem przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest okoliczność, że istotą kontroli, a do tego celu powołane zostały organy inspekcji ochrony środowiska, jest po pierwsze - badanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi regułami, które w prawie uznane są za warunku jego poprawności, po drugie - ustalenie zasięgu i przyczyn rozbieżności, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, a czasem i wynikających stąd dyspozycji, podmiotowi kontrolowanemu lub też jego jednostce nadrzędnej. Realizacja ostatniej z wymienionych kompetencji organu inspekcji ochrony środowiska przejawia się w wydaniu zarządzenia pokontrolnego, które - jak wskazano już wcześniej - ma charakter władczy. Nie można pominąć faktu, że niepoinformowanie o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych, lub niezgodne z prawdą poinformowanie o wykonaniu zarządzeń, zagrożone jest odpowiedzialnością karną, co wynika z art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Taka sytuacja zachodzi również w niniejszej sprawie, w której organ zamieścił zobowiązanie do poinformowania o realizacji zarządzenia pokontrolnego, zakreślając w tym celu termin do dnia 31 października 2007 r.

W świetle powiedzianego dotychczas, nie można zgodzić się z podnoszonymi na rozprawie przez pełnomocnika organu stwierdzeniami odnośnie informacyjnego celu zapisu zawartego w kwestionowanym punkcie zarządzenia pokontrolnego, należy podkreślić, że ratio legis uregulowania zawartego w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest zupełnie odmienne, a jego funkcja jest wyraźnie sprecyzowana. Z tego względu przysługujące organowi kompetencje w zakresie wydawania zarządzeń pokontrolnych nie mogą być przez organ wykorzystywane w celach instruktażowych, do bieżącego pouczania i przypominania o obowiązkach ciążących na kontrolowanej jednostce, a wynikających z przepisów prawa, gdyż służą wyłącznie w celu przeciwdziałania stwierdzonym w toku kontroli naruszeniom.

Z uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego, dotyczącego zaleceń zawartych w jego punkcie 2, nie wynika jakie ustalenia kontroli uzasadniają wyprowadzone przez organ stwierdzenie naruszenia przepisu art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...), który stanowi, że prowadzący zakład przetwarzania po przyjęciu zużytego sprzętu jest obowiązany do usunięcia niezwłocznie składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych, określonych w załączniku nr 2 do ustawy.

W ustaleniach kontroli, zawartych w protokole kontroli z dnia [...] na str. 3 wskazano, że "usuwanie ze sprzętu składników niebezpiecznych, materiały i części składowe określonych w załączniku nr 2 ustawy odbywają się dopiero od około dwóch miesięcy. Przekazanie zużytego sprzętu tj. odpadu o kodzie 160213*, 160214 nastąpiło 31.07.2007 r. masa odpadów 4,957 Mg". Natomiast na str. 5 protokołu, w punkcie zatytułowanym "Stwierdzone nieprawidłowości", zawarto zapis: "po przyjęciu zużytego sprzętu nie usuwa się niezwłocznie ze sprzętu składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych, określonych w załączniku nr 2 do ustawy, co jest niezgodne z art. 44 ustawy o sprzęcie elektrycznym i elektronicznym". Z kolei w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego, podkreślając fakt rozpoczęcia przetwarzania przez skarżącą Spółkę odpadów po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 12 lipca 2007 r. stwierdzono o niezgodności tych działań z art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...).

Przytoczone wyżej zapisy protokołu oraz zarządzenia pokontrolnego nie pozwalają, zdaniem Sądu, na weryfikację wskazywanego przez organ faktu naruszenia przepisu art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...) i stwierdzenie, czy istotnie Spółka, jako podmiot uprawniony do przetwarzania odpadów usuwała z przyjętego sprzętu niebezpieczne materiały w terminie innym niż niezwłoczny po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie warsztatu podręcznego. Podkreślić trzeba, co zresztą zasadnie podniesiono w skardze, że ustawodawca, nakładając w art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (...) na prowadzącego zakład przetwarzania obowiązek usuwania składników niebezpiecznych, materiałów i części składowych, nie sprecyzował terminu, posługując się w tym zakresie nieostrym pojęciem "niezwłocznie", co oznacza termin, który powinien nastąpić w jak najkrótszym czasie, bez nieuzasadnionej zwłoki, przy czym pojęcie to wymaga wykładni na użytek każdego indywidualnego przypadku. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym należy wskazać, że z mocy art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., na organie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Obowiązek ten odnosi się zarówno do przeprowadzenia zgodnie z przepisami ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska czynności kontrolnych, jak i ewentualnego wydania zarządzeń pokontrolnych. W przedmiotowej sprawie organ tego obowiązku nie wykonał. Nie dopełnił również obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 K.p.a., czyli sporządzenia uzasadnienia faktycznego zarządzenia według kryteriów wskazanych w tym przepisie.

Końcowo zauważyć jeszcze przyjdzie, iż argumentacja organu - zarówno w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i w odpowiedzi na skargę, a także na rozprawie - sugeruje, że organ w istocie nie zarzuca naruszenia przepisu art. 44 ustawy o zużytym sprzęcie (..), gdyż w przeciwnym razie wiązałoby się to z sankcjami karnymi określonymi w art. 77 pkt 1 tej ustawy, który przewiduje w tym wypadku zagrożenie w postaci kary grzywny, a zalecenie zawarte w kwestionowanym punkcie zarządzenia traktuje jako informację, co jednak stanowi naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, którą to kwestię omówiono szczegółowo już wyżej.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności i rozważania prawne, na podstawie przepisu art. 146 § 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Orzeczenie w punkcie 2 wyroku wydano w oparciu o przepis art. 152 P.p.s.a. natomiast o zwrocie kosztów postępowania sądowego, Sąd postanowił na mocy art. 200, 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), uwzględniając uiszczony wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę za pełnomocnictwo.

W związku z kasacyjnym charakterem podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia, rzeczą organu będzie ponowne rozważenie możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego w powyższym zakresie, z uwzględnieniem wskazań wynikających wprost z rozważań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, które to zarządzenie pokontrolne – stosownie do treści art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska i w świetle ust. 2 tego przepisu – winno zostać skierowane do konkretnej, zindywidualizowanej personalnie osoby, będącej kierownikiem kontrolowanej jednostki.