Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1031/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2,  art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 136 par. 1 pkt 3 w zw. z  art. 226
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia D.W., postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] ustalającą D. W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem A. W.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Wójt Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. przyznał D. W., w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem A.W., świadczenie pielęgnacyjne.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. D. W. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wygaszenia decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2012. r. wydanej bezterminowo przez Wójta Gminy [...].

Wójt Gminy [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie wygaszenia decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., na skutek zażalenia D. W., utrzymało w mocy powyższe postanowienie organu I instancji.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1469/14 oddalił skargę D. W. na wyżej powołane postanowienie Kolegium.

Następnie wnioskiem z dnia [...] listopada 2014 r. D. W. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z warunkowym wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna. Skarżący, powołując się na art. 145a Kpa wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie nr [...], w której została wydana decyzja z dnia [...] października 2013 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt K 38/13 z dnia 21 października 2014 r.(Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). Jednocześnie podał, że w przypadku podjęcia przez organ l instancji decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2013 r. wnosi o uchylenie, na mocy art. 155 Kpa, decyzji ostatecznej przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna nr [...] z dnia [...] września 2014 r. z dniem przyznania prawa do tego świadczenia, tj. [...] maja 2014 r. w zakresie ubezpieczenia społecznego, a od 1 lipca 2013 r. w zakresie pozostałych świadczeń. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że w innym przypadku, niż wydanie decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie wnosi o uchylenie decyzji [...]z dnia [...] września 2014 r.

Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na skutek zażalenia D. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzupełnieniu wniosku z dnia [...] listopada 2014 r., zawartym w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. D. W. wyjaśnił, że postępowanie należałoby przeprowadzić w kontekście decyzji: - z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] przyznającej świadczenie pielęgnacyjne bezterminowo (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13), - z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3062/14, - z dnia [...] września 2014 r., nr [...] dotyczącej przyznanego zasiłku dla opiekuna. Podtrzymał też w całości swoje stanowisko wyrażone we wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z warunkowym wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna.

Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na skutek zażalenia D. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Z kolei Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], powołują się na wniosek D. W. z dnia [...] listopada 2014 r., orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] ustalającą D. W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Na skutek zażalenia D. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...].

D. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Wójta Gminy [...]. Skarżący, powołując się na stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13 wskazał, że przepis art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548) został uznany za niekonstytucyjny. Na podstawie powołanego przepisu decyzje o przyznaniu opiekunom osób niepełnosprawnych prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasły z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. Opiekunów osób niepełnosprawnych i niezdolnych do samodzielnej egzystencji (w tym również ich jedynych opiekunów) pozbawiono wówczas jedynych środków do życia oraz odebrano tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego. Fakt ten potwierdza również przesłana odpowiedź Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 czerwca 2014 r. D. W. zauważył, że wbrew Konstytucji RP i orzeczeniom Trybunału Konstytucyjnego władze mogą skutecznie blokować i/lub przeciągać w czasie uzasadnione roszczenia obywateli. Dowodem czego jest skarga do WSA w Warszawie, jak i dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że dokumentów wygenerowanych przez GOPS [...] od 2012 r. naliczył ponad 30 i zauważył, że próbuje zakończyć sprawę samodzielnie i unika zastosowania się do zaleceń SKO w [...]. Powołał się na zalecenie SKO w [...] zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. dotyczące przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego ustalenia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem opinii Komisji Weneckiej i Parlamentu Europejskiego dotyczących traktowania Konstytucji RP i funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego. Wniósł też o rzetelne rozważenie sprawy oraz według uznania sędziów: a) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji w całości do ponownego rozpatrzenia lub: b) przekazanie innemu organowi właściwemu w danej sprawie lub; c) rozstrzygnięcie sprawy w zakresie podanym w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. znajdującym się w aktach sprawy. Skarżący uważa, że wyrok Sądu ma istotne znaczenie dla dalszego przebiegu sprawy, a dla potomnych dokumentować będzie podejście organów Państwa w tym zakresie do specyficznej grupy obywateli - osób niepełnosprawnych i ich opiekunów, które to od 2012 r. próbuje się ze społeczeństwa wykluczać.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. D. W. wniósł o nieużywanie określenia "wygasła/odebrana z mocy prawa" w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekunów osób niepełnosprawnych, odebranych na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. Wskazał, że decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne wygasła na podstawie uznanego za niekonstytucyjny art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., a zatem świadczenie to zostało odebrane niezgodnie z prawem, czego organy Państwa mają świadomość, a co wynika z pisma Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 czerwca 2014 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów, niż w niej podniesione.

Uszło uwadze Wójta Gminy [...] i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] uchyliło postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], który po rozpoznaniu wniosku D. W. z dnia [...] listopada 2014 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., odmówił wszczęcia postępowania wznowieniowego w tej sprawie. SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. umorzyło również postępowanie wznowieniowe prowadzone przez organ I instancji.

Z powyższego wynika, że sprawa z wniosku D. W. z dnia [...] listopada 2014 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. została ostatecznie zakończona przez SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r.

Wobec tego Wójt Gminy [...] nie był uprawniony, aby badać w trybie art. 61a § 1 Kpa, dopuszczalność wniosku D. W. z dnia [...] listopada 2014 r., który już wcześniej został rozpoznany i rozstrzygnięty ostatecznym postanowieniem. Takie działanie Wójta Gminy [...] Sąd zakwalifikował jako wydanie postanowienia w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 Kpa. Przepis ten stosowny odpowiednio do postanowień przewiduje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność postanowienia, które dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym.

Wady tej nie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], a zatem także postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy akt obarczony kwalifikowaną wadą nieważności zostało wydane w warunkach nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 Kpa.

Skoro zaskarżone przez D. W. postanowienie SKO w [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] r. i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] zostały wydane w warunkach nieważności, to Sąd zobowiązany był do wycofania tych aktów z obrotu prawnego. Wobec tego Sąd nie badał zgodności z prawem stanowiska organu w zakresie odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], ani tym bardziej nie mógł odnieść się do podniesionych w niniejszej skardze zarzutów.

Wobec tego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.