Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 195/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust.1 pkt 3, art. 5 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 121 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi F. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Ol 195/14

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]’ Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania F. W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" uchylającą w całości decyzję z dnia "[...]" i ustalającą podatek od nieruchomości na 2013 r. w kwocie 67544 zł.

Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, że postanowieniem z dnia "[...]" organ podatkowy pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe w celu wymierzenia podatku od nieruchomości na 2013 r. od gruntów o powierzchni 129.241 m2 i budynków o powierzchni 578,07 m2, położonych w O., przy ul. "[...]". Z informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynikało, że podatnik jest właścicielem działki nr "[...]","[...]", położonej w obrębie "[...]", o pow. 12.9241 ha, sklasyfikowanej jako "Bi" oraz budynków położonych w obrębie "[...]", o nr ewidencyjnym "[...]";"[...]", "[...]";"[...]", "[...]";"[...]", "[...]";"[...]", położonych na działce nr "[...]", o funkcji: zbiorniki, silosy i budynki magazynowe o pow. zabudowy odpowiednio: 498 m2, 43 m2, 34 m2, 115 m2,

Decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta wymierzył za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 110.195 zł wskazując, że przedmiotowe grunty i budynki znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy.

W odwołaniu od decyzji strona zakwestionowała fakt wykorzystywania budynków na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą wskazując, iż budynki nie spełniają kryteriów i warunków technicznych dla prowadzenia działalności gospodarczej. Nie spełniają też warunków do pobytu w nich ludzi zarówno na pobyt stały jak również na pobyt czasowy. Strona poinformowała również, że z dniem 31 maja 2013 r. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, na dowód czego załączyła do odwołania stosowny wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej potwierdzający ten fakt. Dodatkowo załączyła opinię rzeczoznawcy majątkowego dotyczącą stanu technicznego budynków wraz z dokumentacją fotograficzną.

W dniu 17 czerwca 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła korekta informacji IN-1 za 2013 r., w której podatnik wykazał:

- w poz. D.D.1.1 pow. pozostałych gruntów, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 129.241 m2,

- w poz. D.D.2.2 pow. użytkowa budynków lub ich części pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 578,07 m2.

W wyjaśnieniach do złożonej korekty podatnik podał, że potrzeba jej złożenia powstała w związku z faktem zakończenia w dniu 31 maja 2013 r. działalności gospodarczej. Decyzją z dnia "[...]", działając na podstawie art. 226 Ordynacji podatkowej, Prezydent Miasta uchylił w całości decyzję z dnia "[...]" i ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości na 2013 r. w łącznej kwocie 67.544 zł, od następujących przedmiotów opodatkowania:

- budynki pozostałe: pow. 578,07 m2, stawka podatku 6,92 zł/1m2, za okres od stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.,

- grunty - działalność gospodarcza: pow. 129.241 m2, stawka podatku 0,76 zł/1m2, za okres od stycznia 2013 r. do maja 2013 r.,

- grunty pozostałe: pow. 129.241 m2, stawka podatku 0,30 zł/1m2, za okres od czerwca 2013 r. do grudnia 2013 r.

Organ uwzględnił stanowisko podatnika, iż budynki znajdujące się na działce nr "[...]" nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Nadto, mając na uwadze brzmienie art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, organ pierwszej instancji uwzględnił fakt zaprzestania przez stronę prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 31 maja 2013 r.

Organ wskazał, że art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedno Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) definiuje pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt l lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Brzmienie art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje, że o tym, czy nieruchomość (grunt) podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Z treści art. 1 a ust. 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności jest kryterium posiadania, które to wobec braku stosownej definicji w ustawie podatkowej, należy rozumieć w znaczeniu, o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07). Majątkowy charakter podatku od nieruchomości wyraża się w tym, że ustawodawca, opodatkowując określone stany faktyczne, koncentruje się na samej własności lub posiadaniu określonych przedmiotów opodatkowania. W swej konstrukcji podatek ten nie nawiązuje do efektów ekonomicznych, co oznacza, że nie jest ważna okoliczność, jak intensywnie wykorzystywany jest przedmiot opodatkowania oraz jakie (i czy w ogóle) przynosi to efekty finansowe (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1016/12).

Dla celów podatku od nieruchomości nie ma też znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie w danym okresie czasu wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynikało, że od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 maja 2013 r., podatnik prowadził działalność gospodarczą ( wydruk z systemu komputerowego Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 3 czerwca 2013 r.), a zatem sporne grunty do dnia 31 maja 2013 r. pozostawały w posiadaniu podatnika, jako przedsiębiorcy. Prawidłowo zatem organ podatkowy pierwszej instancji opodatkował grunty stanowiące działkę nr "[...]", w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do 31 maja 2013 r., stawkami przewidzianymi dla działalności gospodarczej, a od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z uwagi na utratę statusu przedsiębiorcy przez stronę (z uwagi na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej), stawkami przewidzianymi dla gruntów pozostałych.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu odwołania dotyczącego pominięcia w zaskarżonej decyzji okoliczności uiszczenia przez podatnika kwot: w dniu 4 czerwca 2013 r., w wysokości 27.548 zł oraz w dniu 5 czerwca 2013 r. na kwotę 18.366 zł. Wskazał, iż wpłat tych podatnik dokonał na poczet decyzji z dnia "[...]". W sytuacji, gdy powyższa decyzja została uchylona i zastąpiona decyzją z dnia "[...]", wpłaty te podlegały zaliczeniu na poczet decyzji z dnia "[...]".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżonej decyzji strona zarzuciła niewłaściwe zakwalifikowanie działki gruntu w okresie 01.01.2013 r.- 31.05.2013 r. zamiast do pozycji "grunty pozostałe" do pozycji "grunty- działalność gospodarcza".

Strona zarzuciła również, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu w zakresie wydania decyzji przez Prezydenta O. z "dużym opóźnieniem" oraz braku możliwości podziału działki na mniejsze pomimo wielokrotnych wniosków do Prezydenta O. i Rady Miasta.

Do pisma procesowego z dnia 7 kwietnia 2014 r. skarżący dołączył wniosek z dnia 18 marca 2014 r. o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skierowany do Prezydenta Miasta. Zawarte w nim zostało stanowisko skarżącego w zakresie zawyżonego wymiaru podatku od jego nieruchomości ( działka nr "[...]") za rok 2013. W jego opinii, drastyczne zróżnicowanie stanu prawnego właścicieli terenów wojskowych o takich samych walorach i poddanych takiemu samemu stanowi prawnemu stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Do pisma załączono również wypis i wyrys z planu dotyczący przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomości "[...]’ w O.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i odczytał pismo z dnia 18.03.2014 r. skierowane do Prezydenta Miasta O.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" określającą wysokość zobowiązania podatkowego skarżącemu z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2013 w kwocie 67.544 zł.

Zasadniczy spór koncentruje się w niniejszej sprawie wokół interpretacji art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz.613 ze zm.) zwana dalej u.p.o.l. Stanowi on, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadził do dnia 31 maja 2013 roku działalność w zakresie "realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków". Bezsporne jest zatem, że skarżący był przedsiębiorcą do dnia 31 maja 2013 r., w którego posiadaniu pozostają sporne grunty i budowle, które co do zasady podlegają opodatkowaniu według stawki najwyższej, przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.

Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie i doktrynie – sam fakt posiadania budynku, budowli lub gruntu przez przedsiębiorcę przesądza o uznaniu tych przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1121/12, LEX nr 1316407), wyrok WSA w Opolu z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 160/10 i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Rzeszowie z 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 729/11, wyrok WSA w Gdańsku z 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11, zachowująca aktualność uchwała NSA z 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00 – wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia/nsa.gov.pl, L. Etel, "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny", Podatkowe Komentarze Praktyczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 39).

Należy zauważyć, że z opinii biegłego wynikało, że budynki o pow. 578 m2 nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej ze względów technicznych, którą to okoliczność organy podatkowe uwzględniły w ferowanej decyzji. W sprawie sporne jest natomiast opodatkowanie podatkiem od nieruchomości ze stawką najwyższą gruntów o łącznej powierzchni 129.241 m2, których działki oznaczone są w rejestrze gruntów jako grunty "Bi", jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej do dnia 31 maja 2013 r. (natomiast od dnia 1 czerwca 2013r., w związku z zakończeniem działalności gospodarczej, powinny być zakwalifikowane jako grunty pozostałe).

Zdaniem Sądu, rozstrzygając powstały spór rację przyznać trzeba organom.

Z przedstawionych przez skarżącego na rozprawie sądowej pism wynika, że będąca w posiadaniu skarżącego działka nr "[...]" położona w O. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na: usługi nieuciążliwe, gastronomia, kultura i wypoczynek, usługi turystyczne, hotelarskie, sport, ośrodki szkoleniowe, wypis i wyrys z plany zagospodarowania przestrzennego z dnia 22.12.2008 r.

Natomiast z pisma skarżącego z dnia 18.03.2013 rok, zatytułowanym "Wniosek o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" wynika, że skarżący wniósł o zmianę przeznaczenia działki nr "[...]" na działkę usługowo-mieszkaniową. W uzasadnieniu wniosku podał, że zakaz budowy mieszkaniowej ogranicza jego prawa właścicielskie.

W kontekście powyższych pism, należy przyjąć, że chodzi tu o subiektywną ocenę dokonywaną przez przedsiębiorcę, w zakresie oceny przydatności danego gruntu dla celów prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na ich przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Sądu, ograniczenia w wykorzystywaniu gruntów w związku z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają same w sobie charakteru technicznego. W ocenie Sądu, mogą jedynie powodować ograniczenia o charakterze prawnym. W przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. chodzi natomiast o sytuację, w której ze względów technicznych przedmiotu opodatkowania w sposób trwały nie można wykorzystać do żadnej działalności gospodarczej.

Zważyć ponadto należy, że zmiany dokonane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie wykluczają prowadzenia działalności gospodarczej na gruntach użytkowanych przez skarżącego. W decyzji organu I instancji dokonano bardzo szczegółowego opisu poszczególnych działek gruntu, w uwzględnieniem ich dotychczasowego i planowanego przeznaczenia. Wynika z niego, że tereny te mogą służyć działalności gospodarczej, przede wszystkim w zakresie turystyki i rekreacji.

Niezależnie od tego trzeba zauważyć, że skarżący podjął działania od dnia 18.03.2014 r. z których wynikałoby, że jego ewentualne plany inwestycyjne w zakresie budownictwa mieszkaniowego nie mogą być zrealizowane z uwagi na nowe, planistyczne przeznaczenie terenu.

Stwierdzenie takiej okoliczności nie jest tożsame z ustaleniem, czy dany grunt może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Jak już przedstawiono powyżej w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. chodzi o sytuację, w której ze względów technicznych przedmiotu opodatkowania nie można wykorzystać do żadnej działalności gospodarczej, a nie do aktualnie prowadzonej.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia w toku postępowania zasady niewłaściwego zakwalifikowania działki skarżącego okresie od 1.01.2013 r. do 31.05.2013 r., jako działki gruntu związanej z działalnością gospodarczą, zamiast od gruntów pozostałych, ponieważ w okresie tym skarżący prowadził działalność gospodarczą. Skarżący bezpodstawnie wskazał, iż organ odwoławczy pomijał jego argumenty przemawiające za zastosowaniem niższej stawki podatkowej, a nadto interpretował wszelkie niejasności na niekorzyść podatnika, stosując przy tym niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Należy w tym miejscu rozważyć pojęcie zasady wskazanej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podziela w całości tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. (sygn. akt I GSK 1051/2011)cyt. "celem zasady nakazującej prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych jest przede wszystkim humanizowanie stosunków między organami podatkowymi a podatnikami. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawnie, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interes podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika. Jakkolwiek zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe przy tym samym stanie faktycznym i prawnym narusza zasadę zaufania wyrażoną w tym przepisie, to jednak nie zawsze uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Zasada zaufania nie może być rozumiana, jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem i powielających poprzednie błędy". Przy tak rozumianej zasadzie prowadzenia postępowania nie sposób czynić organowi II instancji jakiegokolwiek zarzutu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób rzetelny i wnikliwy przeprowadziło postępowanie, odnosząc się do argumentów strony skarżącej.

Doprowadziło to do uwzględnienia części twierdzeń podatnika i zmniejszenia wymiaru podatku w porównaniu z pierwotną decyzją, po uwzględnieniu dowołania przez organ I instancji. Nie można także podzielić poglądu jakoby wątpliwości interpretacyjne były tłumaczone na niekorzyść podatnika.

Ustalenia faktyczne natomiast organ ocenił w sposób maksymalnie uwzględniający interes podatnika, w oparciu o prawidłową ocenę materiału dowodowego. Dowodem takiej postawy organu jest m. in. uwzględnienie opinii biegłego w odniesieniu do stanu technicznego budynków.

Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, albowiem jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonego procesu stosowania prawa. Stan faktyczny sprawy został należycie ustalony w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Uprawnienia strony do udziału w postępowaniu zostały zachowane. Organ dokonał wyboru właściwych przepisów prawa i prawidłowo je zinterpretował. Nie popełnił również błędu na etapie subsumcji, uznając, że w odniesieniu do gruntów nie ma zastosowania przesłanka wyłączająca uznanie tych nieruchomości za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w okresie od 1.01.2013 r. do 31.05.2013 r.

Z powyższych względów Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.