Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1822/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 27c ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1261
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 380/18 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w sprawie zakazu wprowadzenia produktu do obrotu oraz nakazu zniszczenia go na koszt strony oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D B na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [..] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania produktów do obrotu oraz nakazania ich zniszczenia.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi decyzją z [..] marca 2018 r., wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz.1261, dalej: u.p.i.s.), art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania D B od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z [..] stycznia 2018 r. zakazującej wprowadzania do obrotu produktów zabezpieczonych w sklepach S, S, R, N, , Soraz orzekającej o ich zniszczeniu na koszt strony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku działań kontrolnych podjętych 2, 6 i 7 października 2010 r. we wskazanych sklepach, w których działalność gospodarczą prowadził D B, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi zatrzymał zakwestionowane produkty, które przekazano do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi. Próbki przesłano do badań w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie. Na podstawie protokołów z badań z 9 i 20 grudnia 2010 r. stwierdzono, że w badanych próbkach produktów zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. Nr 179, poz. 1485 ze zm., dalej: u.p.n.), wszystkie te substancje wykazują działanie psychoaktywne. W większości produktów stwierdzono obecność wielu niezidentyfikowanych związków stanowiących zanieczyszczenia, które mogą pochodzić zarówno z syntezy substancji aktywnych, jak i z niewłaściwych warunków wytwarzania lub/i przechowywania produktów gotowych. Mogą to być: nieprzereagowane substancje wyjściowe, półprodukty, produkty uboczne, produkty rozkładu, katalizatory, rozpuszczalniki organiczne, zanieczyszczenia pochodzące z niewłaściwej jakości substancji wyjściowych i inne, w tym przypadkowe.

Przebadane produkty zawierały substancje, które wykazują działanie psychoaktywne, a więc są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.p.n. i stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu przez środek zastępczy rozumie się co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Tak skonstruowana definicja obejmuje substancje znajdujące się w oferowanych produktach, wobec których ustawodawca sformułował w art. 44b ust. 1 u.p.n. zakaz ich wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

W ocenie organu II instancji, wyniki badań wykazały, że kwestionowane produkty są środkami zastępczymi, bowiem zawierają substancje psychoaktywne, które zagrażają zdrowiu i życiu człowieka. Specyfika środków zastępczych odróżniająca je od "klasycznych" narkotyków, polega na wyrafinowanym oszustwie przy wprowadzaniu ich na rynek i utrzymywaniu się z niego poprzez wykorzystanie niezgodnych z prawem działań mających pozory legalności. Łatwo dostępne tzw. "dopalacze" stwarzają poważne zagrożenie dla zdrowia i życia nabywców, rekrutujących się głównie z ludzi młodych. Wymienionych w zaskarżonej decyzji produktów nie można uznać za bezpieczne. Stosowanie takich preparatów jest bardzo niebezpieczne, z czego rzadko zdają sobie sprawę ich nabywcy. Zmiany legislacyjne wprowadzone w u.p.n. zmieniły status tzw. "dopalaczy". Produkty te zakwalifikowane zostały jako środki zastępcze, których wprowadzanie do obrotu obecnie jest zabronione, zgodnie z art. 44b ust. 1 u.p.n.

Organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję zastosował jako jedną z podstaw prawnych art. 27c ust. 6 u.p.i.s. w związku z art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 875). Organ I instancji uznał, że zastosowanie powyższego trybu jest odzwierciedleniem aktualnie prowadzonego postępowania w sprawie.

Organ wskazał, że zaskarżona decyzja stanowi kontynuację działań w stosunku do podmiotu gospodarczego, wobec którego uprzednio podjęto czynności w zakresie wycofania z obrotu substancji stanowiących zagrożenie zdrowia i życia ludzi.

Organ podnosił też, że zakaz wprowadzania zabezpieczonych produktów do obrotu i nakaz ich zniszczenia na koszt strony postępowania leży w interesie społecznym. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących art. 27c ust. 6 u.p.i.s. przez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie skarżącego kosztem zniszczenia środków zastępczych oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7a i art. 8 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie prawnej, która nie obowiązywała w dniu wszczęcia postępowania i nie mogła znaleźć zastosowania w sprawie, organ II instancji podniósł, że w dniu wydania decyzji przez organ I instancji 9 stycznia 2018 r. obowiązywała przywołana podstawa prawna. Przepis art. 27c ust. 6 wszedł w życie 27 listopada 2010 r. w wyniku nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z 8 października 2010 r. Dalsze postępowanie dotyczące m.in. zniszczenia środków zastępczych zatrzymanych w skontrolowanych sklepach należących do strony, w trybie art. 27c u.p.i.s. było prowadzone od 2011 r. (pismo PPIS w Łodzi z 11 stycznia 2011 r.). Pełnomocnik skarżącego po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym 28 stycznia 2011 r. nie zgłosił uwag (adnotacja w aktach sprawy). Ustawa z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 2010 r. Nr 213, poz. 1396, dalej: ustawa zmieniająca), nie przewidywała by postępowania wszczęte, a niezakończone przed datą jej wejścia w życie – miały być prowadzone według przepisów dotychczasowych. Organ I instancji zastosował przepisy prawa adekwatne do zaistniałego stanu faktycznego, tj. postępowania prowadzonego w zakresie zniszczenia zatrzymanych środków zastępczych. Zdaniem organu, nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa byłaby sytuacja, w której osoba sprzedająca środki zastępcze zawierające substancje psychoaktywne, świadomie narażałaby na zagrożenie zdrowia i życia ludzi łamiąc przepisy prawa i nie ponosząc za to żadnych konsekwencji prawnych, np. w postaci kosztów zniszczenia zatrzymanych produktów.

Skargę na tę decyzję wniósł D B.

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz.1369 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Odwołując się do art. 27c ust. 6 u.p.i.s., art. 4 pkt 27 i 34 u.p.n. w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 listopada 2010 r. oraz art. 44b i art. 44c ust. 1 u.p.n. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż decyzją z dnia [..] października 2010 r. nr [..] Główny Inspektor Sanitarny wycofał z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie Tajfun, określony jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich, oraz wszystkie podobne wyroby mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Nadto nakazano zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu takich wyrobów oraz nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Wymieniona decyzja została zaskarżona przez D Bi prawomocnym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2016 r. w spr. VII SA/Wa 1808/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazywał, że pracownicy Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej w Łodzi wraz z funkcjonariuszami Policji dokonali kontroli w pięciu sklepach prowadzonych przez D B , w czasie kontroli pobrano próbki kilkudziesięciu różnych produktów jakie znajdowały się w sklepach (szczegółowo wymienionych w protokołach kontroli) i przekazano je do badania Narodowemu Instytutowi Leków w Warszawie.

Jak wynika z czterech protokołów badań N.I.L. (nr NI-1475-10, NI-1490-10, NI-1424-10 i NI-1393-10) we wszystkich próbkach zidentyfikowano analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, i wszystkie te substancje wykazują działanie psychoaktywne. Nadto w większości produktów stwierdzono obecność wielu niezidentyfikowanych związków stanowiących zanieczyszczenie, które mogą pochodzić zarówno z syntezy substancji aktywnych jak i z niewłaściwych warunków wytwarzania i/lub przechowywania produktów gotowych. Mogą to być: nieprzereagowane substancje wyjściowe, półprodukty, produkty uboczne, produkty rozkładu, katalizatory, rozpuszczalniki organiczne, zanieczyszczenia pochodzące z niewłaściwej jakości substancji wyjściowych i inne, w tym przypadkowe.

W ocenie Sądu I instancji analiza czterech protokołów badań Narodowego Instytutu Leków wskazuje, że produkty zatrzymane w sklepach skarżącego stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Zawierają bowiem analogii strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Sąd wywodził, że wymieniona ustawa posiada dwa załączniki i są one wykazem środków odurzających (załącznik nr 1) oraz wykazem substancji psychotropowych (załącznik nr 2). Wszystkie substancje zawarte w produktach zatrzymanych w sklepach D B mają działanie psychoaktywne. Wykazują się one taką szkodliwością dla życia i zdrowia ludzi, że ustawodawca nie tylko zakazał ich wytwarzania i wprowadzania do obrotu ale nawet ich posiadania. Nie budził zatem wątpliwości Sądu I instancji fakt, że produkty zatrzymane w pięciu sklepach prowadzonych przez skarżącego, stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podnosił, że konsekwencją uznania, że produkty zatrzymane w sklepach D B stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego jest wycofanie ich z obrotu oraz nakazanie ich zniszczenia na podstawie art. 27c ust. 6 u.p.i.s. Sąd zaznaczył, że przepis art. 27c wymienionej ustawy wszedł w życie z dniem 27 listopada 2010 r. na podstawie ustawy zmieniającej, która nie zawierała przepisów przejściowych. W szczególności brak jest w niej przepisu stanowiącego, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że wolą ustawodawcy było aby przepisy znowelizowanej ustawy miały zastosowanie od dnia 27 listopada 2010 r. do wszystkich spraw zarówno wszczętych przed jak i po tym dniu. Sąd I instancji dodał również, iż także w stanie prawnym obowiązującym w czasie kontroli w sklepach skarżącego istniała podstawa do wycofania produktów zagrażających życiu i zdrowiu ludzi. Podstawą tą stanowił art. 27 ust. 2 u.p.i.s.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, iż w niniejszej sprawie nie powinien mieć zastosowanie art. 27c ust. 6 u.p.i.s. gdyż nie obowiązywał on w dacie zatrzymania produktów w sklepach D B. Skarżący w tym zakresie powołał się na treść art. 7a § 1 k.p.a.

Sąd I instancji zaznaczył, że przepis art. 7a § 1 k.p.a. wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z treścią art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a–96n ustawy zmienianej w art. 1. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęto przed dniem 1 czerwca 2017r. a więc przepis art. 7a k.p.a. nie ma tutaj zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wywodził, że nawet gdyby przyjąć, że przepis art. 7a k.p.a. stosuje się do niniejszego postępowania to dotyczy on sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a ponadto nie da się ich usunąć w drodze metod wykładni (reguł, dyrektyw, wskazówek). W niniejszej sprawie treść art. 27c ust. 6 u.p.i.s. nie budzi wątpliwości. Sąd wspomniał też, że przepisu art. 7a § 1 k.p.a. nie stosuje się między innymi wtedy gdy wymaga tego ważny interes publiczny co wynika z treści art. 7a § 2 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie ważny interes publiczny przemawia za zastosowaniem art. 27c ust. 6 u.p.i.s.

Za nieuzasadniony uznał zatem Sąd I instancji zarzut naruszenia przez organy administracji przepisów art. 6 i 8 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie prawnej, która nie obowiązywała w dniu zatrzymania produktów i nie mogła mieć zastosowanie w sprawie.

Sąd zaznaczył, że brak jest przepisu nakazującego stosowanie dotychczasowych przepisów do spraw wszczętych przed dniem 27 listopada 2010 r. Prowadzi to do wniosku, że intencją ustawodawcy było aby znowelizowane przepisy stosować do wszystkich toczących się postępowań, także tych, które zostały wszczęte przed dniem 27 listopada 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odwołał się przy tym do uzasadnienia projektu ustawy z 8 października 2010 r. Wskazał, że z uzasadnienia tego wynika, że projekt ustawy został opracowany w związku z dynamicznym rozwojem zjawiska wprowadzania do obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne. Substancje te są potocznie nazywane "dopalaczami". Głównym celem nowelizacji było wprowadzenie zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu substancji o działaniu psychoaktywnym. Rozwiązanie to miało umożliwić szybkie i elastyczne reagowanie na pojawiające się zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Uzasadnienie projektu nie budzi wątpliwości jaki był cel nowelizacji dotychczasowych przepisów i potwierdza tezę, że znowelizowane przepisy winny mieć zastosowanie także do postępowań toczących się w dniu 27 listopada 2010 r. Sąd uznał zatem, że zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Skargę kasacyjną do tego wyroku wniósł D B zaskarżając go w części utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, utrzymującej w mocy decyzję Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [..] stycznia 2018 r. co do orzeczenia o zniszczeniu środków zastępczych na koszt strony postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 27c ust. 6 u.p.i.s. i w zw. z art. 2 Konstytucji przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest stosowanie przepisu uzasadniającego obciążenie strony postępowania kosztami zniszczenia środków zastępczych do zdarzeń mających miejsce przed dniem jego wejścia w życie,

b) art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ustawy zmieniającej przez jego błędną wykładnię i całkowicie dowolne uznanie, że wobec braku przepisów intertemporalnych, wolą ustawodawcy było stosowanie przepisów ustawy zmieniającej do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy.

2. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu, że rozstrzygnięcie w sprawie może zostać oparte na podstawie prawnej, która nie obowiązywała w dniu wszczęcia postępowania i nie mogła tym samy znaleźć zastosowania w sprawie oraz że stronę winien obciążać obowiązek nie wynikający w sposób jednoznaczny z przepisów ustawy,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ w toku postępowania administracyjnego.

Skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów.

W piśmie wniesionym 30 października 2018 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony – w tym przypadku organ – w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego komplementarny charakter podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. sprawia, że zasadne i celowe jest odniesienie się do nich łącznie.

Skarżący kasacyjnie kwestionuje zaskarżony wyrok w części, którą Sąd I instancji oddalił skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji co do orzeczenia o zniszczeniu środków zastępczych na koszt strony postępowania. Produkty wymienione szczegółowo w decyzji zostały zatrzymane w sklepach prowadzonych przez skarżącego w październiku 2010 r. W produktach tych stwierdzono analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wobec czego ustalono, że stanowią one zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi i zakazano skarżącemu wprowadzania ich do obrotu, skarga kasacyjna nie kwestionuje wyroku Sądu I instancji w tym zakresie.

Decyzja o zniszczeniu środków zastępczych na koszt strony postępowania została wydana na podstawie art. 27c ust. 6 u.p.i.s., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

Przepis ten został wprowadzony do ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej na mocy art. 2 ustawy z 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z art. 4 tej ustawy – ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Została ona ogłoszona w Dz.U. z 12 listopada 2010 r. zatem weszła w życie 27 listopada 2010 r. Ustawa zmieniająca nie zawierała żadnych innych przepisów przejściowych.

Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że wolą ustawodawcy było aby przepisy znowelizowanej ustawy, w tym art. 27c ust. 6 u.p.i.s. miały zastosowanie od dnia 27 listopada 2010 r. do wszystkich spraw zarówno wszczętych przed jak i po tym dniu. Sąd I instancji wskazał przy tym na uzasadnienie projektu ustawy zmieniającej podnosząc, że rozwiązania wprowadzone znowelizowanymi przepisami były reakcją ustawodawcy na dynamiczny rozwój zjawiska wprowadzania do obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne i miały umożliwić szybkie i elastyczne reagowanie na pojawiające się zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, co zdaniem Sądu I instancji potwierdza tezę, że znowelizowane przepisy winny mieć zastosowanie także do postępowań toczących się w dniu 27 listopada 2010 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela to stanowisko.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej wskazującego na naruszenie art. 27c ust. 6 u.p.i.s. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwe jest stosowanie przepisu uzasadniającego obciążenie strony postępowania kosztami zniszczenia środków zastępczych do zdarzeń mających miejsce przed dniem jego wejścia w życie zauważyć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy obciążenia strony kosztami zniszczenia produktów, a nie nałożenia kary. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie zaakceptował stanowisko organu, iż nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa byłaby sytuacja, w której osoba sprzedająca środki zastępcze zawierające substancje psychoaktywne, świadomie narażałaby na zagrożenie zdrowia i życia ludzi łamiąc przepisy prawa i nie ponosząc konsekwencji w postaci kosztów zniszczenia zatrzymanych produktów.

Za nieusprawiedliwione uznać zatem należy także zarzuty wskazujące na naruszenie art. 6 i 8 § 1 k.p.a. Sąd I instancji słusznie uznał, że organy administracji publicznej działały w oparciu o obowiązujący w dacie wydania decyzji przepis. Wynikająca z art. 6 k.p.a. zasada praworządności oraz zasada zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 § 1 k.p.a., nakładają na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Jednak wydanie decyzji nie po myśli odwołującego się nie świadczy o naruszeniu zasady praworządności.

Wobec braku uznania skuteczności omówionych wyżej zarzutów skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwiony uznać należy też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Przepisy te mają charakter wynikowy, tj. określają sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej przez wojewódzki sąd administracyjny w zależności od tego, czy organy administracji publicznej dopuściły się naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też do takiego naruszenia nie doszło. Nie mogą one stanowić samoistnej podstawy kasacyjnej.

Stwierdzić zatem należy, że w ustalonym w tej sprawie stanie materialnoprawnym, procedowanie organów administracji i jego ocena dokonana przez Sąd I instancji nie naruszała wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zawartego w piśmie wniesionym 30 października 2018 r. wniosku Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wobec tego, że pismo to zostało wniesione z przekroczeniem terminu określonego w art. 179 p.p.s.a.