Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 302/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1, art. 33 pkt 10
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Fundacji [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z [...] kwietnia 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia Minister przedstawił następujący stan sprawy:

Decyzją z [...] kwietnia 1997 r. nr [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. nakazał Fundacji [...] wykonanie prac konserwatorskich przy rządcówce w B. polegających na natychmiastowym zabezpieczeniu obiektu przed dostępem osób niepowołanych, zabezpieczeniu dachu oraz remoncie dachu i obróbek blacharskich. Generalny Konserwator Zabytków decyzją z [...] sierpnia 1997 r. utrzymał w mocy tę decyzję wyznaczając termin wykonania nakazanych prac do 31 grudnia 1998 r. Decyzja z [...] kwietnia 1997 r. stała się ostateczna.

Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. upomnieniem z 15 stycznia 1999 r. wezwał Fundację do wykonaniu obowiązku.

Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z [...] lutego 2007 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia został doręczony Fundacji 7 marca 2007 r. Tym samym zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne.

Fundacja złożyła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i wniosła o umorzenie postępowania powołując się przede wszystkim na opinię, w której wskazano, iż w budynku nie są zachowane warunki bezpieczeństwa konstrukcji. Przekroczone zostały stany graniczne nośności i stany graniczne przydatności do użytkowania. Zdaniem Fundacji przesądza to o niewykonalności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z [...] kwietnia 1997 r.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2007 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. nie uwzględnił wniesionych zarzutów podnosząc, że obowiązek nałożony w decyzji z [...] kwietnia 1997 r. jest wykonalny, a remont obiektu nadal możliwy do przeprowadzenia po wykonaniu aktualnego projektu budowlanego. Przedłożona przez Fundację wstępna opinia rzeczoznawcy budowlanego nie jest dokumentem rozstrzygającym.

Po rozpatrzeniu zażalenia należało stwierdzić, że decyzja z [...] kwietnia 1997 r. stanowiąca podstawę do prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego została wydana na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury. Wprawdzie ustawa ta przestała obowiązywać przed wystawieniem tytułu wykonawczego, zgodnie jednak z art. 140 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami decyzje wydane na jej podstawie zachowują ważność. Niewykonalność obowiązku podlegającego egzekucji musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. II OSK 509/05).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochronie i opiece podlegają zabytki, bez względu na stan zachowania. Opieka nad zabytkami, zgodnie z art. 5 pkt 2 i 3 ustawy, polega m.in. na zapewnieniu przez jego właściciela lub posiadacza warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych oraz na zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Fundacja [...] wniosła o uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz postanowienia [...] Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Skarżąca zarzuciła wydanym postanowieniem naruszenie art. 26, art. 119 § 1 i art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków oraz naruszenie art. 30 i 31 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury. Fundacja w uzasadnieniu skargi podniosła, ze w wykonaniu decyzji nr [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. wystawił tytuł wykonawczy w dniu [...] marca 1999 r. a następnie [...] marca 2004 r. wydane zostało postanowienie o nałożeniu grzywny. Ponowne wystawienie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2007 r. w wykonaniu tej samej decyzji narusza art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiadając na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga została uwzględniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc związany granicami skargi sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydanych w nim aktów.

Wystawienie nowego tytułu wykonawczego na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) oznacza, że dalsze postępowanie egzekucyjne będzie prowadzone na jego podstawie. Przemawia za takim stanowiskiem przepis § 40 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne, wszczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, będzie prowadzone w myśl przepisów tego rozporządzenia, z tym że wydane postanowienia oraz czynności egzekucyjne dokonane przed tym dniem z zachowaniem przepisów dotychczasowych są skuteczne. Skoro w sprawie został wydany nowy tytuł egzekucyjny, to powinien on odpowiadać przepisom powołanej ustawy i przepisom powyższego rozporządzenia.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. określa w art. 27 § 1 warunki, jakim powinien odpowiadać tytuł wykonawczy. Przepis § 3 tego artykułu stanowi natomiast, że do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Zatem wierzyciel wystawiając nowy tytuł wykonawczy był obowiązany dołączyć do niego dowód doręczenia upomnienia albo wyjaśnienie dlaczego upomnienie nie było wymagalne. Nie spełnia tego warunku informacja, że upomnienie doręczono w dniu 20.01.1999 r., gdyż odnosiło się do poprzedniego tytułu wykonawczego. Ponieważ nowy tytuł ma być podstawą dalszego postępowania egzekucyjnego, to musi spełniać wszystkie warunki określone w ustawie. Niespełnienie warunków określonych w art. 27 ustawy może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, o czym stanowi art. 33 pkt 10 ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że tytuł nie spełnia wymogów z art. 27 § 3 ustawy ponieważ mogło to stanowić podstawę zarzutu Sąd uchylił wydane w sprawie postanowienia jako naruszające powołane wyżej przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i miało to wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.