Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2472/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr.), , Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Bożena Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek A. P. postępowania administracyjnego, odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w oparciu art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), wymierzył A.P. karę w wysokości 75.000 zł, z tytułu nielegalnego użytkowania samodzielnej stacji gazu płynnego (w skład której wchodzą: stanowisko tankowania pojazdów wraz z dwoma nadziemnymi zbiornikami magazynowymi gazu o pojemności 4,85 m3 każdy, pompą oraz dystrybutorem gazy płynnego; budynek magazynowy butli z gazem; dwuboksowy garaż samochodów; budynek administracyjno-usługowy oraz infrastruktura techniczna), zlokalizowanej na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w T., gm. T.. Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...].

Następnie, organ nadzoru wyjaśnił charakter postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności oraz zaznaczył, że przedmiotem rozstrzygnięcia, pomimo wniosku strony, uczynił postanowienie organu II instancji, albowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia nie może dotyczyć jedynie rozstrzygnięcia organu stopnia podstawowego, ale przede wszystkim rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym. Byt prawny postanowienia organu pierwszej instancji jest bowiem uzależniony w całości od utrzymującego go w mocy postanowienia organu odwoławczego. Pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia wydanego w wyniku postępowania zażaleniowego, w warunkach ewentualnego stwierdzenia nieważności tylko rozstrzygnięcia pierwszej instancji stwarzałoby stan niepewności prawnej i prowadziłoby do niewykonalności rozstrzygnięcia nadzorczego, stanowiącej przesłankę nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., którym nałożono karę z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowej stacji gazu płynnego, nie jest obarczone żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności postanowienia, a w szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia na podstawie przywołanego przez skarżącego art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Organ wskazał, że w myśl art. 55 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu na dzień orzekania w postępowaniu zwykłym), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie jeżeli: na wzniesienie obiektu jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczany do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane "w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu". Na podstawie art. 59g ust. 5 ustawy Prawo budowlane do kar za przystąpienie do użytkowania bez pozwolenia stosuje się także odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.).

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2007 r. podczas oględzin, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że inwestor A. P. na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 1997 r., znak: [...] wybudował magazyn gazu propan-butan z garażem, budynek administracyjny, gazową stację tankowania samochodów i szambo na działce nr [...] położonej w T. przy ul. [...]. Jednocześnie stwierdzono, że inwestor przystąpił do użytkowania przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Fakt nielegalnego przystąpienia do użytkowania potwierdza także znajdująca się w aktach sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], którą odmówiono A. P. udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji LPG z częścią socjalną (stanowiska tankowania pojazdów wraz z dwoma naziemnymi zbiornikami magazynowymi o poj. 4,85 m3 każdy, pompą oraz dystrybutorem gazy płynnego, budynku magazynowego propan-butan z garażem oraz budynku administracyjnego) zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] położonej w T. przy ul. [...]. W decyzji wskazano, że budynek wybudowano niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a odstąpienia dokonane przez inwestora mają charakter istotny.

Przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zakończone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymującym w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., którym wymierzono A.P. karę w wysokości 75.000 zł, z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowej stacji gazu płynnego.

Stosownie do art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

Przy obliczaniu kary w badanym postanowieniu przyjęto następujące dane: - stawka opłaty(s) = 500 zł, - współczynnik kategorii obiektu (k) - zgodnie z pozwoleniem na budowę kategoria XX tj. stacja paliw = 15, - współczynnik wielkości obiektu (w) - powierzchnia mierzona w m2 (ze znajdujących się w aktach sprawy szkiców usytuowania poszczególnych elementów kontrolowanej stacji wynika, ze jej powierzchnia wynosi 335,30 m2), dla kategorii XX przy powierzchni mniejszej lub równej 1 000 m2 = 1,0.

Mając na uwadze powyższe parametry, sposób wyliczenia kary przedstawia się następująco: - 10 x s (500 zł) x k (15) x w (1,0) = 10 x 500 zł x 15 x 1,0 = 75.000 zł.

W ocenie organu nadzoru, obliczenie kary przeprowadzone zostało prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności, odnośnie wydania weryfikowanego w trybie nadzoru postanowienia "po upływie terminu przedawnienia" (we wniosku wskazano, że do użytkowania przystąpiono wiosną 1998 r., wobec czego "bieg okresu przedawnienia rozpoczął się [...] stycznia 1999 r., a 5-letni okres na doręczenie decyzji o wymierzeniu kary minął [...] grudnia 2003 r.), organ nadzoru wskazał, że okoliczności, na które powołuje się skarżący były podnoszone także na etapie postępowania zwykłego, jednak nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu [...] grudnia 2007 r. inwestor nie podał daty rozpoczęcia użytkowania. Natomiast w dzienniku budowy nr [...] wydanym dnia [...] kwietnia 1997 r. kierownik budowy I. C. dokonał wpisu w dniu [...] listopada 2007 r. o treści "roboty budowlane zostały zakończone, zbiorniki i instalacje wykonano. Inwestor otrzymał stosowne dokumenty. Budynek socjalny nadaje się do użytkowania. (...) Na tym zakończono prowadzenie dziennika budowy." Wpisy w dzienniku budowy nie potwierdzają stanowiska skarżącego na temat daty przystąpienia do użytkowania spornej inwestycji. Przyjmując za miarodajny wpis zakończeniu budowy należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do przedawnienia uprawnienia do nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, o którym mowa w przepisach działu III Ordynacji podatkowej.

Reasumując, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznał, że badane postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2009 r. zostało wydane przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa, bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem, zostało skierowane do strony postępowania, było wykonalne w dniu jego wydania, a jego wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił A.P..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2016 r., podtrzymując argumentację w nim przedstawioną.

Dodatkowo wskazał, w odniesieniu do złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że skarżący próbuje dowieść, że kontrolowana stacja gazu płynnego jest użytkowana od 1998 r., co w konsekwencji świadczyć będzie o przedawnieniu uprawnienia do nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, o którym mowa w przepisach działu III Ordynacji podatkowej. Zdaniem organ przedstawione dokumenty nie udowadniają tego twierdzenia. Z aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2006 r. Rep. A Nr [...] wynika, że A. i T. P. nieruchomość położoną w B. gm. T. oznaczoną nr [...], z budynkiem biurowym i magazynem sprzedali na rzecz "[...] " sp. z o.o. z siedzibą w R.. Ze wskazanego aktu notarialnego nie wynika, aby na działce istniała stacja gazu płynnego. Zapisy dziennika budowy potwierdzają, że zbiorniki zostały zainstalowane w dniu [...] lipca 2006 r., czyli po dacie wskazywanego aktu notarialnego. Również fakt sprzedaży nie ma tutaj znaczenia, ponieważ A. P. jest inwestorem opisywanej inwestycji - do niego została skierowana decyzja o pozwoleniu na budowę, również w dzienniku budowy wymieniony jest jako inwestor, ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], odmówił A. P. udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji LPG. Wszystko to potwierdza, że adresatem postanowienia o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie winien być A.P.. Organ wyjaśnił także, że przedstawiona "tabela amortyzacyjna środków trwałych za rok 2005" nie dowodzi, iż twierdzenia skarżącego są prawdziwe. To, że w tabeli została wymieniona "Stacja [...] " o niczym nie świadczy, nie jest to dokument urzędowy, lecz opracowany przez samego skarżącego, ponadto nie powołuje się na żadne konkretne parametry np. numer działki, adres dlatego trudno przyjąć, że w tabeli ujęto tą samą stacje, która objęta jest przedmiotowym postępowaniem.

Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A.P., wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ nadzoru nie odniósł się podstawowego zarzutu. Zdaniem strony, wykroczenie przez organ poza okres przedawnienia powoduje, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez umocowania organu w przepisach, a tym samym jest ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skoro organy rozpatrujące sprawę merytorycznie - Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniedbały ustalenia konkretnego momentu przystąpienia do użytkowania, to sam fakt braku ustalenia przez organ nadzoru terminu rozpoczęcia użytkowania dyskwalifikuje postanowienie, gdyż termin ten jest kluczowy dla ustalenia uprawnień organu do nałożenia kary.

W momencie kiedy skarżący na ten fakt się powołał organ winien bez żadnych wątpliwości ustalić moment przystąpienia do użytkowania i dopiero wtedy wydać orzeczenie w przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności. Ponadto, organ nie może dyskwalifikować dokumentu prywatnego - tabeli amortyzacji, tylko dlatego, że pochodzi od skarżącego, a z tabeli wynika wprost termin przyjęcia do użytkowania stacji gazu płynnego. Fakt prawdziwości zapisów tabeli można potwierdzić zarówno w urzędzie gminy T., gdzie od daty wynikającej z tabeli amortyzacji odprowadzane były podatki za użytkowany obiekt oraz w urzędzie skarbowym w B., gdzie od daty wskazanej w tabeli odprowadzane były podatki dochodowe i rejestrowane kasy fiskalne ze stacji gazu płynnego w T.. Mogą to także potwierdzić zeznania pracowników zatrudnionych w stacji gazu płynnego w T. oraz ich umowy o pracę datowane w roku 1998.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że postępowanie to traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157 i następnych k.p.a. Jest to samodzielne postępowanie administracyjne, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja (postanowienie) jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) jest zobligowany do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, m.in. że doszło do rażącego naruszenia prawa i na czym ono polegało (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Należy zwrócić uwagę, że Kodeks postępowania administracyjnego rozróżnia "naruszenie prawa" od "rażącego naruszenia prawa", nie każde bowiem naruszenie prawa wywołuje skutki prawne. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną formą naruszenia prawa i wywołuje najdalej idące konsekwencje prawne, dlatego też podlega ścisłej wykładni (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 1989 r., sygn. akt IV SA 90/89; wyrok NSA z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 828/13). Przedmiotem rażącego naruszenia prawa są najczęściej przepisy prawa materialnego, jednakże naruszenie to może również dotyczyć przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza tych, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Skuteczność zarzutów przedstawionych przez pryzmat rażącego naruszenia prawa zależy więc od wykazania szczególnej wadliwości decyzji (postanowienia) administracyjnej podjętych w postępowaniu zwykłym, co wiąże się z zasadą trwałości aktów administracyjnych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Chodzi tu zatem o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć poprzez wyeliminowanie z obrotu obarczonego tymi wadami aktu administracyjnego.

Dla stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) konieczna jest ocena naruszenia jako "rażącego" w świetle całokształtu okoliczności sprawy. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony, pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne czy gospodarcze. Przy czym wymienione powyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiane, ale jasno wskazane (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2594/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 116/14; wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 878/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że postanowienie, którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że inwestor A.P. wnioskiem z dnia [...] listopada 2007 r. wystąpił do organu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stacji LPG z częścią socjalną. W dniu [...] grudnia 2007 r. podczas oględzin, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że inwestor na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 1997 r., znak: [...], wybudował magazyn gazu propan-butan z garażem, budynek administracyjny, gazową stację tankowania samochodów i szambo na działce nr [...] położonej w T. przy ul. [...]. Jednocześnie stwierdzono, że inwestor przystąpił do użytkowania przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Fakt nielegalnego przystąpienia do użytkowania potwierdza także znajdująca się w aktach sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], którą odmówiono A. P. udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji LPG z częścią socjalną (stanowiska tankowania pojazdów wraz z dwoma naziemnymi zbiornikami magazynowymi o poj. 4,85 m3 każdy, pompą oraz dystrybutorem gazy płynnego, budynku magazynowego propan-butan z garażem oraz budynku administracyjnego) zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] położonej w T. przy ul. [...]. W decyzji wskazano, że budynek wybudowano niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a odstąpienia dokonane przez inwestora mają charakter istotny.

Okoliczności przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu nie kwestionuje sam skarżący.

Stosownie do art. 55 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania weryfikowanego w postępowaniu nieważnościowym postanowienia), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie jeżeli: na wzniesienie obiektu jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczany do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy.

Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W myśl art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

W niniejszym przypadku, przy obliczaniu kary przyjęto następujące dane: - stawka opłaty (s) = 500 zł, - współczynnik kategorii obiektu (k) - zgodnie z pozwoleniem na budowę kategoria XX tj. stacja paliw = 15, - współczynnik wielkości obiektu (w) - powierzchnia mierzona w m2 (ze znajdujących się w aktach sprawy szkiców usytuowania poszczególnych elementów kontrolowanej stacji wynika, ze jej powierzchnia wynosi 335,30 m2), dla kategorii XX przy powierzchni mniejszej lub równej 1 000 m2 = 1,0. W przypadku zastosowania ww. parametrów wysokość kary wynosi 75.000 zł (10 x 500 zł x 15 x 1,0).

W ocenie Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu nadzoru, że obliczenie kary przeprowadzone zostało prawidłowo. Podkreślić trzeba, że także i wysokości naliczonej kary nie kwestionuje strona.

Istotą sporu, co wynika z wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia oraz dalszych pism skarżącego, w tym ze skargi, jest ustalenie uprawnień organu do nałożenia kary. Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zostało wydane po upływie terminu przedawnienia. Inwestor przystąpił do użytkowania obiektu wiosną 1998 r., bez złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, wobec czego bieg okresu przedawnienia rozpoczął się [...] stycznia 1999 r., a 5-letni okres na doręczenie decyzji o wymierzeniu kary minął [...] grudnia 2003 r.

Z powyższym spostrzeżeniem nie sposób jest się zgodzić, przeczą temu bowiem okoliczności wynikające z akt administracyjnych sprawy. Jak zauważył organ nadzoru, w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu [...] grudnia 2007 r. inwestor nie podał daty rozpoczęcia użytkowania. Natomiast w dzienniku budowy nr [...] wydanym dnia [...] kwietnia 1997 r. kierownik budowy I. C. dokonał wpisu w dniu [...] listopada 2007 r. o treści "roboty budowlane zostały zakończone, zbiorniki i instalacje wykonano. Inwestor otrzymał stosowne dokumenty. Budynek socjalny nadaje się do użytkowania. (...) Na tym zakończono prowadzenie dziennika budowy".

Wpisy w dzienniku budowy zatem nie potwierdzają stanowiska skarżącego na temat daty przystąpienia do użytkowania spornej inwestycji. Zapatrywania tego nie zmienia tabela amortyzacyjna środków trwałych za rok 2005, na którą powołuje się skarżący, albowiem nie wynika z niej w sposób jednoznaczny, że dotyczy inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, nie wskazuje ona żadnych parametrów np. numeru działki, adresu.

Zauważyć należy, iż postępowanie zakończone kwestionowanym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. zostało wszczęte z wniosku skarżącego złożonego w dniu [...] listopada 2007 r.

Kwestia okresu przedawnienia należności z tytułu kary za nielegalne użytkowanie obiektu była przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1853/09, przeprowadził szczegółową analizę tego zagadnienia i w uzasadnieniu wskazał, że "Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54) lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55) informuje organ o zakończeniu budowy i daje mu możliwość ustalenia, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Daty dokonania takich czynności należy też uznać za decydujące do ustalenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 prawa budowlanego, chyba że organ już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem. W tej ostatniej sytuacji termin do wymierzenia kary będzie bowiem biegł od rzeczywistego stwierdzenia naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennej wykładni omawianych przepisów prowadziłoby niejednokrotnie do iluzoryczności przepisów o karach z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż organ dowiadywałby się o rozpoczęciu użytkowania obiektu już po upływie terminu, w którym mógł wymierzyć karę. Powiązanie początku biegu terminu przedawnienia ze zgłoszeniem lub wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (art. 54 i 55 prawa budowlanego) albo wcześniejszym uzyskaniem informacji o nielegalnym rozpoczęciu użytkowania powoduje, że termin przedawnienia do wymierzenia kary biegnie od daty, gdy organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo - przy prawidłowym działaniu - mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do wymiaru kary."

Rozróżnienie trzyletniego i pięcioletniego okresu przedawnienia, wskazanych w § 1 i § 2 art. 68 Ordynacji podatkowej należy odpowiednio stosować do omawianych kar w ten sposób, że okres trzyletni odnosi się do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie (bądź zawiadomienie o zakończeniu budowy, jeśli pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane), natomiast okres pięcioletni - gdy przystąpił do użytkowania obiektu w żaden sposób nie informując organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych (zob. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1110/09, sygn. II OSK 1023/09).

Obowiązek zgłoszenia obiektów do użytku wynikał z decyzji z dnia [...] lutego 1997 r., inwestor wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie złożył w dniu [...] listopada 2007 r. Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie, stanowi, co wyżej wskazano, rozpoczęcie trzyletniego terminu przedawnienia wymierzenia kary. Skoro wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie został złożony w dniu [...] listopada 2007 r., a kwestionowane postanowienie zostało wydane w dniu [...] lipca 2009 r., to czyni bezzasadnym zgłoszony zarzut przedawnienia.

Reasumując, w ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że kontrolowane przez niego postanowienie nie wyczerpuje przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a ponadto nie jest dotknięte inną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., skutkującą koniecznością stwierdzenia jego nieważności.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.