Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 197/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 96 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA del. Tomasz Judecki Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności polegających zwrotowi z tytułu udzielonych świadczeń w formie odpłatnych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu odwołania Z. N., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta w L. z dnia [...] ustalającą: 1) należności podlegające zwrotowi z tytułu udzielonych A. N. świadczeń w formie odpłatnych usług opiekuńczych w okresie od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 17 grudnia 2020 r. w wysokości[...], 2) termin zwrotu ww. należności do dnia 31 grudnia 2022 r.

Jak wynikało z akt sprawy, powołaną na wstępie decyzją wydaną po wszczęciu wobec strony postępowania administracyjnego, organ ustalił wskazane należności i termin ich zwrotu. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał art. 2 ust.1, art. 3, art. 4, art. 6, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 36 pkt 2 lit. l, art. 50, art. 96 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 104, art. 106 ust. 4 i art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.).

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że na mocy decyzji z dnia 20 października 2021 r. ustalono A. N. (matka skarżącego) prawo do pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w okresie od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. w wymiarze czterech godzin dziennie w dni robocze i dwóch godzin dziennie w dni wolne od pracy. Odpłatność określono w wysokości 90% kosztu jednej usługi (godziny), która w 2020 r. wynosiła 24,50 zł, co dawało kwotę 22,05 zł. W dniu 17 grudnia 2020 r. beneficjentka świadczeń zmarła pozostawiając zaległość z tytułu opłat za usługi od listopada 2020 r. do grudnia 2020r. w łącznej kwocie 2.383,90 zł. Obejmowała ona niedopłatę za listopad 2020 r. w wysokości 1.105 zł i za grudzień 2020 r. 1.278,90 zł (58 godzin usług opiekuńczych).

Pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. organ poinformował synów zmarłej beneficjentki świadczeń (skarżącego i H. N.) o wysokości należności przypadających do spłaty. W odpowiedzi H. N. (brat skarżącego) pismem z dnia 8 lutego 2021 r. złożył wniosek o umorzenie ww. należności. Wobec obligu wystąpienia do sądu o wskazanie kręgu spadkobierców uprawnionych do dziedziczenia postępowanie w tej sprawie zawieszono. W dniu 14 lipca 2021 r. wpłynęło pismo Sądu Rejonowego w L. stwierdzające, że nie toczyło się żadne postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku w tych sprawach, zarejestrowano jedynie oświadczenie o odrzuceniu spadku, zaś sprawa o odebranie oświadczeń spadkowych jest w toku.

W wyniku poczynionych ustaleń dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej osób zobowiązanych do zwrotu należności po zmarłej beneficjentce świadczeń wobec strony wszczęto postępowanie. W jego toku wezwano skarżącego, celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, na co nie wyraził on zgody. Organ stwierdził, że wobec odrzucenia spadku po matce skarżący odpowiada na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 3 u.p.s. Brak współpracy z organem uniemożliwił ustalenie sytuacji dochodowej, osobistej i rodzinnej skarżącego, co nie wyklucza jego odpowiedzialności we wskazanym trybie.

Jednocześnie organ wskazał, że po podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie drugiego zstępnego, ustalono, że sytuacja dochodowa brata skarżącego nie uzasadnia odstąpienia od żądania zwrotu wydatków ponoszonych na usługi opiekuńcze zmarłej beneficjentki. Organ wyjaśniał, że dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Organ dodał, że zarówno skarżący jak i jego brat są na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 3 u.p.s. solidarnie zobowiązani do zwrotu należności za świadczone odpłatnie usługi opiekuńcze po zmarłej matce w wysokości 2.383.90 zł.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji. przywołało art. 96 ust. 1 u.p.s. wskazując, że określa on kolejność zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Rozważając relację pomiędzy pkt 2 i 3 ww. przepisu wyjaśniło, że obowiązek obciążający m.in. zstępnych wystąpi, gdy nie zwrócono wydatków zgodnie z zasadami opisanymi we wcześniejszych jednostkach redakcyjnych. Powyższe dowodzi subsydiarnego charakteru i zastosowania art. 96 ust. 1 pkt 3 u.p.s. Odpowiedzialność na tej podstawie jest uzasadniona wówczas gdy zwrot wydatków nie jest możliwy przez zobowiązanego i spadkobierców z masy spadkowej. Zatem omawiana norma zawiera trzy autonomiczne podstawy określające podmioty zobowiązane: zobowiązanego, spadkobierców (tylko z masy spadkowej) i małżonka, zstępnych przed wstępnymi. Odpowiedzialność podmiotów wskazanych w uprzednich jednostkach redakcyjnych wyłącza odpowiedzialność podmiotów wskazanych w dalszych regulacjach. Przy czym w zakresie pkt 2 i 3 art. 96 ust. 1 u.p.s. może zachodzić tożsamość osób zobowiązanych, co stanowi podstawę do dochodzenia należności niezależnie na podstawie jednej z dwóch podstaw prawnych. Oznacza to, że zstępni mogą zostać zobowiązani do uregulowania należności wskazanych w przepisie zarówno na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 jak i pkt 3 ww. ustawy. Przy czym w przypadku pierwszej ze wskazanych podstaw prawnych odpowiedzialność jest ograniczona do masy spadkowej. W zakresie zaś dalszej regulacji zależność odpowiedzialności jest powiązana z sytuacją finansową zobowiązanych.

Wspierając się na opisanych zasadach organ wywodził, że istotne jest ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych oraz ich możliwości finansowych (ustalenia, czy ich dochód przekracza kryterium uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej). Nadto wskazany przepis odnosi się do zaległych zobowiązań obciążających beneficjenta.

Dalej organ wskazał na decyzję z dnia 20 października 2021 r. ustalającą beneficjentce pomocy prawo do pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych na opisany w decyzji okres i zasady ich wyceny. W związku ze śmiercią uprawnionej powstała zaległość za usługi świadczone od listopada do grudnia 2020 r., o czym poinformowano zstępnych. Po ustaleniu, że odrzucili oni spadek zasadnie wskazano, że ich odpowiedzialność wynika z art. 96 ust. 1 pkt 3 u.p.s. W odniesieniu do strony organ wzywał do podjęcia współpracy i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, co nie odniosło skutku. Także działania zamierzające do ustalenia wysokości osiąganych dochodów (wnioski kierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz urzędu skarbowego) nie dostarczyły żadnych informacji. Organ wskazał, że strona wzywana do ustalenia terminu wywiadu środowiskowego została pouczona o skutkach odmowy lub uniemożliwienia przeprowadzenia wskazanych czynności. Końcowo organ wskazał na przepis art. 104 u.p.s.

W skardze strona zarzucała naruszenie art. 1015 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej k.c.). Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący przywołał okoliczności faktyczne stwierdzając, że jego mama pozostawiła zaległości z tytułu nieopłaconych usług opiekuńczych w wysokości 2.383,90 zł, o czy został poinformowany w dniu 21 grudnia 2021 r. przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. (MOPS). W tym samym miesiącu skarżący poinformował pracownika MOPS, że odrzucił spadek po mamie, mimo tego wydano zaskarżoną decyzję. Strona podkreślała, że na podstawie art. 1015 § 1 k.c. spadek odrzuciła przed notariuszem w Kancelarii Notarialnej, zachowując termin wymagany prawem. Tym samym skarżący nie jest spadkobiercą swojej mamy. W opinii strony organy obu instancji błędnie wykładają art. 96 ust. 1 pkt 1 – 3 u.p.s., gdyż dotyczy on tych spadkobierców, którzy nie odrzucili spadku. Powyższy pogląd strona wspierała na uzyskanej opinii prawnej. Skarżący zarzucał również bezprawne ustalanie jego dochodów w sytuacji, gdy nie ponosi on odpowiedzialności, nie jest spadkobiercą. Potwierdza to także informacja z Sądu do którego zawracał się organ w toku postępowania. W opinii strony organy nadużyły swoich kompetencji, zlekceważono odrzucenie spadku mające umocowanie w przepisach prawa.

Do skargi strona załączyła akt notarialny przyjęcia oświadczenia o odrzuceniu spadku przez stronę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a do lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ).

Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest także zapis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżony akt w tak nakreślonych granicach Sąd stwierdza, że narusza on przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie orzeczeń organów obu instancji. Zatem podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego wskazanych decyzji są okoliczności inne niż podnoszone w skardze, w tym bowiem zakresie – błędnej wykładni przepisu art. 96 ust. 1 u.p.s. Sąd podziela stanowisko organów administracji.

Rozpoczynając rozważania od tego właśnie wątku, co ma dla strony istotne znaczenie podkreślane zarzutami skargi, przywołać należy brzmienie art. 96 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. Stanowi on, że obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na: 1) osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej; 2) spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej - z masy spadkowej; 3) małżonku, zstępnych przed wstępnymi osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej - jedynie w przypadku gdy nie dokonano zwrotu wydatków zgodnie z pkt 1 i 2, w wysokości przewidzianej w decyzji dla osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej (ust. 1). Wydatki na usługi, pomoc rzeczową, posiłki, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków przekracza kwotę kryterium dochodowego (ust. 2).

Poprawnie wywodzą organy administracji, że odpowiedzialność z tytułu zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na wskazanych w ust. 1 ww. zapisu osobach. Przy czym nie jest przypadkowy prządek wskazanych w nim podmiotów. W pierwszej kolejności odpowiedzialność spoczywa na osobach wskazanych w pkt 1 ww. zapisu, w dalszej powołani są spadkobiercy w zakresie ograniczonym do masy spadkowej i wreszcie podmioty wskazane w pkt 3 ww. normy. Oczywistym jest przy tym, że podmioty wskazane w pkt 2 – spadkobiercy będą ponosili odpowiedzialność tylko wówczas gdy osoba uprawniona do świadczeń zmarła.

Takie ukształtowanie zasad odpowiedzialności prowadzi do wniosku, że osoby wskazane w pkt 3 ww. regulacji odpowiadają wówczas gdy nie można domagać się zwrotu należności od osób już wskazanych, opisanych w pkt 1 i 2. W tym sensie rację ma organ, że odpowiedzialność tej grupy podmiotów ma charakter subsydiarny. Takie ukształtowanie przepisów powoduje, a dowodzi tego przykład niniejszej sprawy, że może wystąpić sytuacja, w której dojdzie do zbieżności osób wskazanych w pkt 2 i pkt 3. Większość osób będących spadkobiercami jest również zstępnymi lub zstępnymi albo też małżonkami osoby zobowiązanej, korzystającej ze świadczeń. W tej sytuacji osoby wymienione w pkt 3 przywołanego przepisu będące równocześnie spadkobiercami zobowiązane są do zwrotu wydatków z dwóch różnych tytułów raz jako spadkobiercy, a innym razem jako współmałżonek, zstępni czy wstępni, przy czym jeżeli występują jako spadkobiercy to ich obowiązek ograniczony jest do masy spadkowej.

Przedstawiony pogląd ma uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, zasadę tę potwierdził w swoich tezach m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 360/16 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Zatem odnosząc się do zarzutów i pretensji strony podnoszonych w skardze i w toku postępowania najlepiej wyjaśnić to w ten sposób, że skarżący jako zstępny osoby uprawnionej (syn osoby korzystającej z usług opiekuńczych) jest także w sensie prawnym jej spadkobiercą. Ponieważ jednak zrzekł się spadku nie będzie ponosił odpowiedzialności na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 u.p.s.. Jednakże na mocy art. 96 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy będzie zobowiązany do zwrotu opłat z innego tytułu - jako zstępny (nie spadkobierca).

W tej sytuacji zakres jego odpowiedzialności nie będzie dookreślany przez masę spadkową. Niemniej ograniczenie takie istnieje i określa je ust. 2 art. 96 u.p.s. na co słusznie zawracają uwagę organy.

Zatem zarzuty skargi nie mają uzasadnienia, przeprowadzona przez organy wykładnia spornego przepisu jest prawidłowa. Zastrzeżenia Sądu odnoszą się jednak do zachowania przez organy, zwłaszcza organ I instancji, wymogów procesowych. Istotną, jeśli nie rażącą wadą, dotknięte jest rozstrzygnięcie wydane przez ten organ, czego nie dostrzeżono badając sprawę w trybie odwoławczym. Utrzymanie zaś w mocy orzeczenia dotkniętego tak istotną wadą prawną skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego obu decyzji.

Na podstawie art. 14 u.p.s. w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 r. poz. 256, 695 i 1298), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W świetle tych zapisów do oceny wymogów jakie winna zawierać decyzja zastosowanie znajdzie przepis art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym zapisem decyzja zawiera 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; 9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.

Przy czym jak wynika z poglądów wyrażonych w doktrynie nie wszystkie z powołanych elementów mają jednakowe znacznie prawne. Brak któregoś z elementów decyzji wskazanych w art. 107 § 1 k.p.a. nie musi oznaczać, że pismo przestaje być decyzją i staje się innego rodzaju formą działania administracji. W orzecznictwie przyjmuje się, poczynając od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 r. (SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9–10, poz. 169), że pismo zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji jest decyzją, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawiera minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania go jako decyzji. Do takich elementów zalicza się: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 107).

Skupiając się na wskazanym minimum nie sposób pominąć, że orzeczenie organu I instancji nie spełnia ww. elementów w części odnoszącej się do oznaczenia strony (stron) decyzji. Lektura tego aktu wskazuje, że w miejscu oznaczenia adresata wskazano zapis "wg rozdzielnika". Taki zabieg, przy braku dookreślenia w sentencji oznaczenia adresata decyzji i podmiotu zobowiązanego, godzi w treść powołanego zapisu art. 107 § 1 k.p.a. i wskazane minimum elementów stanowiących decyzję. Rozdzielnik nie stanowi elementu decyzji, nie jest on prawnie znaczącym wyliczeniem stron i innych uczestników postępowania – jako wykaz "odbiorców decyzji" ma on wyłącznie charakter pomocniczy. Nie jest zatem wystarczające wskazanie strony jako osoby, której doręczono decyzje w rozdzielniku tej decyzji. Pogląd ten ma uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle którego wskazanie w decyzji na wnioskodawcę, którego wniosek rozpatrzono, bez odniesienia się w rozstrzygnięciu, że w stosunku do tego wnioskodawcy wydano rozstrzygnięcie, nie konwaliduje braku oznaczenia strony w decyzji, to samo dotyczy wskazania osoby, której doręczono decyzję (w części informacyjnej decyzji – "otrzymuje"). Braku oznaczenia strony, do której decyzja jest kierowana, nie można sprostować w trybie art. 113 k.p.a. i potraktować tego jako oczywistej omyłki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt GSK 335/06, orzeczenie dostępne w CBOSA).

Sądowi znany jest także pogląd odmienny, stwierdzający, że wskazanie strony w rozdzielniku decyzji nie stanowi istotnej jej wady. Jednakże dotyczyło to sytuacji, w której nie istniały wątpliwości, kto jest stroną takiego postępowania i był to jeden podmiot (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 674/07, dostępne w CBOSA).

Okoliczności rozpoznawanej sprawy budzą jednak uzasadnione wątpliwości. Z treści decyzji organu I instancji po pierwsze nie wynika kto ponosi odpowiedzialność, kto jest zobowiązany na podstawie art. 96 ust. 1 u.p.s. do zwrotu ustalonych należności we wskazanym terminie. W rozdzielniku wskazano na skarżącego i jego brata, jednocześnie wskazując w końcowej części rozstrzygnięcia na solidarne zobowiązanie obu tych osób.

W opinii Sądu w takiej sytuacji (solidarnego zobowiązania) nie może być wątpliwości kto, na jakiej zasadzie i za co odpowiada. Z treści zaś wskazanej decyzji takie okoliczności nie wynikają. Wątpliwości te pogłębia uzasadnienie rozstrzygnięcia i akta sprawy obrazujące prowadzone postępowanie. W samym uzasadnieniu organ wskazuje bowiem na postępowanie z udziałem brata skarżącego, a dotyczące umorzenia powstałych zaległości. Brak jednak jakichkolwiek informacji o zakończeniu tej procedury. Nie wiadomo, czy wobec tego podmiotu toczyło się odrębne postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości należności z tytułu zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej, a to ono winno poprzedzać umorzenie obciążających go kwot. Żadnych rozstrzygnięć w zakresie odmowy umorzenia zaległości czy też zobowiązania do zapłaty zaległych świadczeń nie zawiera decyzja organu I instancji z dnia 21 grudnia 2021 r., choć w rozdzielniku jako odbiorcę decyzji wskazano także brata strony, co mogłoby wskazywać, że jest on stroną tego postępowania i adresatem decyzji. Kwestie te pozostają w sferze domysłów, nie faktów, co jest niedopuszczalne. Treść samego rozstrzygnięcia i zwartość akt nie dają bowiem jednoznacznej odpowiedzi w tym zakresie. W aktach nie ma postanowienia o wszczęciu postępowania wobec brata strony, nie ma wiarygodnych ustaleń, co do kręgu osób zobowiązanych. Organy wskazują, że jest to skarżący i jego brat, tymczasem z treści załączonego do skargi aktu notarialnego wynika, że żyjących zstępnych jest więcej. Brak w tym zakresie ustaleń i wspierających ich dokumentów. Okoliczności te mają ta ma istotne znaczenie zwłaszcza wobec twierdzeń organu I instancji, zawartych w zaskarżonej decyzji, a odnoszących się do solidarnego zobowiązania skarżącego i jego brata do zwrotu ustalonych kwot. Nie negując tego poglądu dostrzec jednak trzeba, że przywoływany art. 96 ust. 1 pkt 3 u.p.s. określając podmioty zobowiązane do zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej nie daje, poza art. 96 ust. 2 u.p.s. podstaw do odstąpienia od domagania się zwrotu ww. należności wobec niektórych podmiotów. Ta konstatacja wymaga zatem poczynienia ustaleń w zakresie osób obciążonych takim obowiązkiem, czego w sprawie nie dokona w sposób rzetelny. Akta sprawy nie zawierają bowiem wystarczających informacji w tym zakresie. Z odpowiedzi udzielonej przez Sąd Rejonowy w L. Wydział I Cywilny wynika, że zarejestrowano oświadczenia o odrzuceniu spadku, podając sygnatury akt, z których wynika, że takich aktów było osiem. Okoliczności tych nie wyjaśniono w toku prowadzonego postępowania, pomimo posiadanych w tym względzie instrumentów (art. 106 u.p.s.). Sąd dostrzega, że w aktach sprawy są pisma, w których organ zwracał się o informację do Sądu Rejonowego w L. i odpowiedź Sądy, niemniej organ nie wykorzystał w pełni swoich uprawnień.

Nadto, co w sprawie także ma istotne znaczenie to brak w aktach sprawy decyzji, na którą powołują się organy obu instancji, tj. orzeczenia z dnia [...] r. nr [...]Powoduje to, że zaskarżone rozstrzygnięcie i poprzedzający je akt uchylają się w tym zakresie spod kontroli Sądu, brak bowiem podstaw do weryfikacji zasadności ustalonych kwot zaskarżonym aktem.

Brak wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności stanowi naruszenie postanowień przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Samo zaś rozstrzygnięcie narusza art. 107 § 1 k.p.a. w powiazaniu z powołanymi już przepisami postępowania administracyjnego i to w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Tym samym konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji, a art. 135 p.p.s.a. uzasadnia uchylenie także orzeczenia organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane do uwzględnienia uwag Sądu zawartych w przedstawionych rozważaniach, ustalenia kręgu osób zobowiązanych na podstawie art. 96 ust. 1 u.p.s. i na tej podstawie wydania decyzji odpowiadającej wymogom procedury, załączając do akt sprawy dowody, na których wsparły swoje ustalenia.