Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 154/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 15 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki z o. o. w S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], działając m.in. na podstawie art. 46b pkt 2 w związku z art. 48a ust. 1 pkt 3 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r., poz. 1239 ze zm.), decyzją z dnia 3 września 2020r. (nr [...]) nałożył na "B" Sp. z o. o. z siedzibą w S. administracyjną karę pieniężną w kwocie 25.000 zł za naruszenie zakazu polegającego na nie prowadzeniu działalności dyskotek i klubów nocnych, ustanowionego w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1356 ze zm.).

"B" Sp. z o. o. zmieniła w dniu 15 września 2020 r. nazwę na "A" Sp. z o. o. z siedzibą w S.

Spółka pismem z dnia 22 stycznia 2021 r. zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z wnioskiem o prawidłowe doręczenie decyzji, wskazując, że pismo to, z ostrożności procesowej, należy potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Do przedmiotowego pisma Spółka załączyła odwołanie.

Spółka podniosła, że nigdy nie otrzymała decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Korespondencja była kierowana na właściwy adres Spółki, jednak w skrzynce odbiorczej brak było awiza i awiza powtórnego. Spółka zatem była pozbawiona możliwości jej odbioru w placówce pocztowej. Nie doszło zatem do doręczenia decyzji, stąd wniosek o jej prawidłowe doręczenie. Spółka nadmieniła, że o toczącym się postępowaniu dowiedziała się w związku z otrzymaniem zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., które zostało jej doręczone 12 stycznia 2021 r. Spółka nie miała wówczas wiedzy czego dotyczy zajęcie. Po kontakcie z wierzycielem, który miał miejsce 15 stycznia 2021 r., umożliwiono spółce zapoznanie się z aktami sprawy i wykonanie fotokopii. Dopiero w tej dacie powzięła ona informację o istnieniu i treści decyzji.

Niezależnie od powyższego Spółka wskazała, że w przypadku nie podzielenia jej argumentacji w zakresie konieczności ponownego prawidłowego doręczenia decyzji, wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Spółka przyznała, że otrzymała wezwanie do złożenia wyjaśnień. W zakreślonym terminie K. K. - Prezes Zarządu Spółki, zgłosił się osobiście celem złożenia wyjaśnień. Na miejscu został poinformowany, że z uwagi na epidemię, takie czynności nie są przeprowadzane. Ustnie zakreślono mu termin, do kiedy takie wyjaśnienia mają zostać drogą elektroniczną złożone. W dniu 31 sierpnia 2020 r. Prezes Spółki otrzymał listę pytań, na które odpowiedział w formie elektronicznej w zakreślonym i ustalonym wcześniej terminie, tj. do 2 września 2020 r. Spółka nie mogła przypuszczać, przy zachowaniu należytej staranności, że już w dniu 3 września 2020 r., zostanie wydana decyzja. Nie przeprowadzono żadnych dalszych czynności, a Spółka została pozbawiona możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Spółka była pewna, że informacje przedstawione w wyjaśnieniach będą weryfikowane. Stanowczo w nich zaprzeczono prowadzeniu dyskoteki, czy klubu nocnego. Przed wydaniem decyzji organ pozostawał w mailowym kontakcie ze Spółką, informując np. że wysłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które jest awizowane. Na taką wiadomość następowała natychmiastowa reakcja ze strony Spółki. W przypadku decyzji brak było jakiekolwiek informacji. Prezes Spółki na bieżąco monitorował elektroniczną skrzynkę pocztową, bo w takim kontakcie wówczas był z organem.

Dodatkowo Spółka wskazała, że w dniach 5-23 września 2020 r. Prezes Zarządu Spółki przebywał poza granicami kraju, tj. w Grecji. Do kraju powrócił 23 września 2020r., po czym odbywał dobrowolną kwarantannę, w bardzo dużym zakresie ograniczając kontakt z ludźmi. Zagrożenie epidemiologiczne uzasadniało bowiem izolowanie się od osób trzecich po powrocie z zagranicy.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej w skrócie powoływanej jako "k.p.a.", postanowieniem z dnia 12 lutego 2021 r. (nr [...]), stwierdził że odwołanie "A" Sp. z o. o. z siedzibą w S. z dnia 22 stycznia 2021 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 3 września 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] została wysłana do strony za potwierdzeniem odbioru. Z uwagi na niezastanie adresata pod wskazanym adresem, przesyłkę w dniu 7 września 2020 r. awizowano. W dniu 15 września 2020 r. przesyłka została awizowana powtórnie. Doręczenie decyzji nastąpiło, zgodnie z art. 44 k.p.a., 7 dni po dniu wystawienia powtórnego awiza, tj. 22 września 2020 r. Zatem ustawowy, czternastodniowy termin na wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., upłynął w dniu 7 października 2020 r. Natomiast odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji strona wniosła w dniu 22 stycznia 2021r. (data stempla pocztowego).

Wyrokiem z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 355/21 wydanym po rozpoznaniu skargi na powyższe postanowienie wniesionej przez "A" Sp. z o. o. z siedzibą w S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zasady logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 k.p.a. jest etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Skarżąca Spółka nie tylko złożyła odwołanie, ale złożyła przede wszystkim wniosek o prawidłowe doręczenie decyzji, podnosząc iż przedmiotowa decyzja nie została jej doręczona. W tym zakresie skarżąca wskazywała, że z akt sprawy, z którymi mogła zapoznać się dopiero 15 stycznia 2021 r., wynika iż korespondencja była kierowana na właściwy adres Spółki, jednak w skrzynce odbiorczej brak było awiza i awiza powtórnego. Była zatem pozbawiona możliwości jej odbioru w placówce pocztowej. Na okoliczność braku awiza w skrzynce odbiorczej skarżąca Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Prezesa Zarządu Spółki, wniosła również o zwrócenie się i zobowiązanie Poczty Polskiej do: a) przedłożenie kopii pozostawionych w krzynce odbiorczej zawiadomienia - awiza oraz powtórnego awiza, b) wskazania danych osobowych doręczyciela, c) po uzyskaniu danych osobowych doręczyciela, o przeprowadzenie dowodu jego przesłuchania na okoliczność prawidłowego doręczenia przesyłki. Tym samym skarżąca Spółka zakwestionowała fakt dokonania doręczenia, jak i jego prawidłowość.

Jest oczywiste, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy wnoszący odwołanie przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie było zatem ustosunkowanie się w ramach postanowienia wydanego w trybie art. 134 k.p.a. do twierdzeń skarżącej Spółki dotyczących nieprawidłowości doręczenia - braku awiza w skrzynce pocztowej. Zwłaszcza, że z uregulowania art. 44 k.p.a. - normującego tryb doręczenia zastępczego, który miał zastosowanie w rozpatrywanej sprawie - wynika, że skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych we wskazanym przepisie. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle.

Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru.

Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał jedynie, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] została wysłana do strony za potwierdzeniem odbioru. Z uwagi na niezastanie adresata pod wskazanym adresem, przesyłkę w dniu 7 września 2020 r. awizowano. W dniu 15 września 2020 r. przesyłka została awizowana powtórnie. Doręczenie decyzji nastąpiło, zgodnie z art. 44 k.p.a., 7 dni po dniu wystawienia powtórnego awiza, tj. 22 września 2020 r. Organ pominął milczeniem twierdzenie skarżącej Spółki, że w skrzynce pocztowej brak było awiza i awiza powtórnego, oraz nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wniosków dowodowych skarżącej Spółki w tym zakresie.

W ocenie Sądu, uzasadnienie kwestionowanego postanowienia jest wadliwe w szczególności w zakresie, w którym nie zawierało odniesienia się do treści pisma skarżącej Spółki z dnia 22 stycznia 2021 r. (wniosek o prawidłowe doręczenie decyzji) i nie zawierało wyjaśnienia przyczyn, dlaczego organ treści tego pisma nie wziął pod uwagę. Jeśli organ nawet uznał, że treść przedmiotowego pisma nie zasługuje na uwzględnienie (w tym zwłaszcza zawarte w nim wnioski dowodowe), to powinien dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Organ powinien swoje stanowisko w sposób zrozumiały dla skarżącej Spółki wyjaśnić oraz je uzasadnić.

Niezależnie od powyższych uwag Sąd orzekający zauważył, że pomimo tego, iż stoi na stanowisku, że organ jest władny wydać postanowienie w trybie art. 134 k.p.a., przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to nie można zaakceptować zachowania organu, który ignoruje kompletnie taki wniosek. Z przedstawionych akt sprawy i ze stanowiska organu nie wynika, aby przedmiotowy wniosek został (lub miał zostać) rozpoznany przez organ odwoławczy poprzez wydanie stosownego postanowienia.

Organ odwoławczy nie tylko przemilczał w kontrolowanym postanowieniu zastrzeżenia skarżącej Spółki, co do prawidłowości doręczenia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], ale również "zlekceważył" wniosek skarżącej Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie został on przez organ rozpoznany. Pozostawił również bez odpowiedzi pismo skarżącej Spółki z dnia 19 marca 2021 r.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ winien w pierwszej kolejności ocenić kwestię prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, ustalając w sposób niebudzący wątpliwości datę początku biegu i końca terminu odwoławczego. Okoliczności te powinny być zbadane przez organ przy uwzględnieniu twierdzeń skarżącej Spółki, która w piśmie z dnia 22 stycznia 2021 r. (wniosek o prawidłowe doręczenie decyzji), kwestionuje doręczenie tej decyzji. Następnie, w przypadku uznania, że doszło do uchybienia terminu, organ winien przystąpić do rozpoznawania wniosku skarżącej Spółki o jego przywrócenie, oceniając czy skarżąca Spółka uprawdopodobniła swój brak winy w przekroczeniu terminu. Rozważania co do terminowości złożonego odwołania i zasadności przywrócenia terminu powinny znaleźć się w odrębnych rozstrzygnięciach (postanowieniach) organu odwoławczego.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2021r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a. ponownie stwierdził, że odwołanie "A" sp. z o.o. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 3 września 2020 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja organu i instancji została wysłana do strony za potwierdzeniem odbioru. Z uwagi na niezastanie adresata pod wskazanym adresem, przesyłkę w dniu 7 września 2020 r. awizowano. W dniu 15.09.2020 r., przesyłka została awizowana powtórnie. Zgodnie z art. 44 k.p.a. powyższe doręczenie uważa się za dokonane. Odwołanie od powyższej decyzji strona wniosła w dniu 22 stycznia 2021 r., (data stempla pocztowego). Mając na względzie powyższe, odwołanie "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. zostało złożone po terminie. W przedmiotowej sprawie, doręczenie decyzji nastąpiło 7 dni po dniu wystawienia powtórnego awizo, tj. 22.09.2020 r. Zatem ustawowy czternastodniowy termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 7 października 2020 r.

Odnośnie podejmowanej przez stronę kwestii dotyczącej wadliwego doręczenia przesyłek przez Pocztę Polską i argumentu o nie otrzymaniu żadnego awiza od decyzji, ani upomnienia w przedmiotowej sprawie wskazano, że z otrzymanych zwrotów przesyłek wynika, że były one awizowane, a ich zwrot nastąpił z powodu nie podjęcia w terminie. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie odpowiadają ani nie posiadają wiedzy odnośnie działań Poczty Polskiej. Jeśli składający odwołanie ma wątpliwości co do działań Poczty Polskiej poprzez nie otrzymanie awiz przesyłek powinien zwrócić się i wyjaśnić przedmiotową sprawę bezpośrednio z Pocztą Polską.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła ":A" sp. z o.o. z siedzibą w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a." poprzez nie zastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 355/21;

2) art. 134 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie postanowienia w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy analiza okoliczności faktycznych niniejszej sprawy winna doprowadzić do stwierdzenia, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, gdyż decyzja nie została stronie prawidłowo doręczona a zatem kwestionowana decyzja jest co najmniej przedwczesna;

3) art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, tj. wobec zakwestionowania przez skarżącą prawidłowości doręczenia, wskutek braku awiz w skrzynce pocztowej i nie rozpoznania wniosku skarżącej o prawidłowe doręczenie oraz zgłoszonych wniosków dowodowych i w konsekwencji przemilczenie twierdzeń i wniosków dowodowych strony.

4) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwe zbadanie okoliczności prawidłowości doręczenia decyzji, a w zasadzie brak i odmowa przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania w tym zakresie;

5) art. 9 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia jako jedynego pisma po uchyleniu poprzedniego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku;

6) art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu i niezawiadomienie strony o zebraniu materiału przed wydaniem zaskarżonego postanowienia czym uniemożliwiono stronie ostateczne zajęcie stanowiska;

7) art. 124, art. 107 § 3 w zw. z art. 126, art. 11 i art. 8 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia bez odniesienia się do strony faktycznej jak i prawnej (brak wskazania faktów, które uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, brak wyjaśnienia przesłanek, którymi się organ kierował, brak rozpoznania wniosków dowodowych skarżącej);

8) art. 15 zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw wprowadzonych nowelizacją z dnia 9 grudnia 2020 r. poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy wskazany przepis dodatkowo nakazuje wyznaczenie stronie dodatkowego 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu przy wydawaniu postanowienia o wniesieniu pisma z uchybieniem terminu.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 355/21 organ odwoławczy zobowiązany był do oceny kwestii prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości daty początku i końca biegu terminu do wniesienia odwołania, przy uwzględnieniu twierdzeń skarżącej Spółki kwestionującej doręczenie tej decyzji.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że stwierdzenie przez organ administracji uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. prowadzi do zakończenia postępowania administracyjnego na etapie rozstrzygnięcia sprawy co do jej meritum przed organem I instancji. Wyłączona jest tym samym kontrola instancyjna sprawowana przez organ odwoławczy oraz kontrola sądowa, którą sprawują sądy administracyjne. Kontrolę tę gwarantuje art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Nie kwestionując w żadnej mierze obowiązku dochowania przez strony ustawowych terminów przewidzianych dla dokonania czynności procesowych, takich jak wniesienie odwołania, należy wskazać, że ocena, czy terminy te zostały zachowane musi być przeprowadzana przez organy administracji szczególnie starannie, z dbałością, by dopełnione zostały wszelkie formalne gwarancje ochrony praw strony przewidziane przez ustawodawcę.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy nie wykonał należycie wytycznych udzielonych mu przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 355/21. Nie można uznać za wystarczające ponownego stwierdzenia, że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji była awizowana. Konieczna jest bowiem ocena, czy awizowanie to było prawidłowe. Organ odwoławczy błędnie przyjął, że ocena prawidłowości awizowania powinna zostać dokonana w relacji pomiędzy skarżącą spółką i Pocztą Polską, podczas gdy obowiązek ten obciąża w pełni organ administracji. Jego bowiem rzeczą było ustalenie, czy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, czy nie, a ustalenie to jest pochodną wyjaśnienia, czy zostały dochowane wszystkie wymogi niezbędne, by uznać skuteczność wszystkich czynności przewidzianych w art. 44§1 - 4 k.p.a. Dopiero bowiem dochowanie tych wymogów pozwala na przyjęcie, że awizowanie przesyłki, a co za tym idzie doręczenie "zastępcze" było prawidłowe. Z tych już powodów stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 153 p.p.s.a.

Dalsze rozważania wymagają przywołania przepisów art. 44§1 – 4 k.p.a. Stanowią one co następuje:

Art. 44 § 1 W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że co do zasady jedynym dowodem na okoliczność umieszczenia awizo w przewidzianym do tego miejscu jest pisemne oświadczenie doręczyciela uwidocznione na doręczanej przesyłce. Oświadczenie to, choć z natury rzeczy uproszczone, musi zawierać niezbędne elementy, a mianowicie datę dokonanej czynności, sposób jej wykonania (określenie miejsca umieszczenia awiza) oraz podpis pozwalający na identyfikację autora oświadczenia (doręczyciela) i ustalenie jego odpowiedzialności za treść złożonego oświadczenia.

Analizując pod tym kątem kwestię prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji należy stwierdzić, że zwrócona do nadawcy koperta zawierająca tę decyzję opatrzona jest szeregiem pieczęci i adnotacji. W odniesieniu do pierwszego awizowania na kopercie zaznaczono, że awizowano w "oddawczej skrzynce pocztowej adresata" oraz zamieszczono datownik 2020-09-07. Przy tej adnotacji nie ma żadnego podpisu. Na drugiej stronie koperty znajduje się natomiast pieczęć "awizowano powtórnie" wraz z datą 15.09.20 - opatrzona podpisem. Znajduje się tam też pieczęć datownika 2020-09-07 wraz z nieczytelną adnotacją i znakiem mogącym stanowić parafę. Widnieje tam także pieczęć okrągła z datą 07.09.2020 wraz z podpisem.

Oceniając w świetle przyjętych wyżej założeń prawidłowość dokonanych czynności związanych z doręczeniem skarżącej spółce decyzji organu I instancji należy stwierdzić, że nie jest możliwe by czynnościom tym przypisać skutek w postaci "zastępczego" doręczenia decyzji. Brak bowiem koniecznego oświadczenia doręczyciela co do pierwszego awizowania (przyjmowanego przez organ na datę 7 września 2020r.). Na kopercie zawierającej decyzję organu I instancji brak jest podpisu doręczyciela, który w sposób nie budzący wątpliwości można by połączyć z wymienioną datą jako datą awizowania. Brak podstaw, by przyjąć, że pieczęć okrągła z 7.09.2020 wraz z podpisem łączy się z awizowaniem. Odręczna zaś adnotacja przy datowniku z tej samej daty jest całkowicie nieczytelna. Można w tym miejscu wskazać jako wzór prawidłowego oświadczenia o awizowaniu adnotację dotyczącą powtórnego awizowania, która obejmuje treść czynności, datę i podpis. Niestety czynności dotyczące pierwszego awizowania nie znalazły takiego odzwierciedlenia na doręczanej przesyłce.

W konsekwencji, biorąc pod uwagę istotne znaczenie prawidłowości i pewności wszystkich czynności prowadzących do pozostawienia decyzji administracyjnej organu I instancji w aktach ze skutkiem doręczenia w trybie art. 44 § 1-4 k.p.a., z punktu widzenia konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu, należy stwierdzić, że uznanie decyzji z dnia 3 września 2020r. za doręczoną skutecznie z dniem 22 września 2020r. naruszało przepis art. 44§ 4 k.p.a. Co za tym idzie stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu także naruszało art. 134 k.p.a.

W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania i uzasadnione było jego uchylenie na podstawie art. 145§1 pkt lit. c p.p.s.a jak w punkcie I sentencji wyroku.

Rzeczą organu odwoławczego będzie, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku przyjęcie, że odwołanie wniesiono w terminie i jego rozpoznanie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. wobec uwzględnienia skargi w całości.