Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 163/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. SA z siedzibą w L. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. działając na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619) oddalił zarzuty zobowiązanego – A. S.A. z siedzibą w L. ul. S. – w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający wskazał m.in., że obowiązek egzekwowany w postępowaniu, w którym wniesiono zarzuty nałożony został decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. Nr [...], nakazującą spółce A. S.A. jako właścicielowi obiektu budowlanego doprowadzenie do stanu sprawności technicznej nadziemnej linii energetycznej średniego napięcia [...] 20 kV, wraz ze słupami żelbetowymi, zlokalizowanej w L. na działkach nr [...], poprzez: zdemontowanie uszkodzonych (złamanych) słupów nr 3, 4, 5, 6, 7, 9, i 10 i zamontowanie słupów strunobetonowych wraz z konstrukcją wsporczą i izolatorami liniowymi oraz założenie na zamontowanych słupach przewodów AFL6 o przekroju 35 mm2 wraz z wykonaniem niezbędnych badań rezystancji uziemienia całości linii, w terminie do 30 czerwca 2015 r.

Decyzja opisana powyżej jest decyzją ostateczną i podlega przepisom o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wyjaśnił w uzasadnieniu, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. W stosunku do tego postępowania i zastosowanych w nim środków egzekucyjnych strona zobowiązana może złożyć odpowiednie środki zaskarżenia. Jednym z nich jest, uregulowany art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzut (służący wyłącznie zobowiązanemu). Zgodnie z treścią w/w art. 33 podstawą zarzutu może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka

egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

W rozpoznawanej sprawie podstawą zarzutu jest niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, czyli przesłanka określona w art. 33 pkt 5 przywołanej powyżej ustawy.

Jednocześnie organ orzekający podał, że z uwagi na fakt, iż w tej sprawie działając jako organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem, to przy rozpoznawaniu zarzutów stanowisko wierzyciela nie zostało wyrażone odrębnym postanowieniem, ponieważ zawarte zostało w postanowieniu rozpoznającym zgłoszone zarzuty.

Ponadto – uznając zarzuty za nieuzasadnione – organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślono, iż przy powoływaniu się na przesłankę niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, konieczne jest wykazanie, że ma ona charakter obiektywny i jest następstwem nieusuwalnych przyczyn o charakterze technicznym lub prawnym, wynikających z samej natury.

Wynika z tego, że aby uznać niewykonalność obowiązku konieczne jest stwierdzenie, że obowiązek, którego wykonanie jest przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego jest niemożliwy do zrealizowania (wykonania) nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia jest również fakt czy przeszkody te mają charakter przedmiotowy (obiektywny), czy podmiotowy (subiektywny). Zgodnie z wyrokiem WSA z Wrocławia z dnia 25 stycznia 2011 r., o sygn. II SA/Wr 653/10 "(...) Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym dotyczy sytuacji, gdy wykonanie obowiązku wskazanego w tytule egzekucyjnym nie jest możliwe nie tylko przez zobowiązanego, ale także przez każdą inną osobę (np. brak przedmiotu egzekucji), jak i takich, gdy przyczyna niemożności leży wyłącznie po stronie zobowiązanego. Zawsze jednak niemożliwość wykonania musi mieć charakter trwały i zupełny oraz musi oznaczać brak warunków czyniących wykonanie obowiązku egzekucyjnego możliwym. (...)".

O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała nieusuwalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczności zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji.

Powołując się na przedstawione powyżej okoliczności organ orzekający uznał, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o niewykonalności obowiązku polegającego na doprowadzeniu w określonym terminie do stanu sprawności technicznej nadziemnej linii energetycznej średniego napięcia [...] 20 kV w L..

Jednocześnie organ przedstawił argumenty powoływane przez zobowiązanego, który wskazał, że "(...) podejmuje przewidziane prawem kroki aby mieć możliwość wstępu na nieruchomości przez które przebiega nadziemna linia energetyczna średniego napięcia [...] 20 kV i dokonanie jej naprawy. Aktualnie, w sytuacji kiedy właściciele tychże nieruchomości nie wyrażają zgody na wstęp na ich nieruchomość i uniemożliwiają tym samym zobowiązanemu dokonanie naprawy linii energetycznej, a zobowiązany, mimo podejmowania starań w tym kierunku, nie dysponuje prawomocnymi decyzjami odpowiedniego organu zezwalającymi na czasowe zajęcie tych nieruchomości, obowiązek nałożony na zobowiązanego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] jest niewykonalny (...)".

Zdaniem organu powołane argumenty nie zasługują na uwzględnienie, bowiem przedmiotowy obiekt został zrealizowany w latach 1968-1969, a z przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego postępowań administracyjnych i wydanych rozstrzygnięć dotyczących przedmiotowej linii wynika, że stan techniczny poszczególnych odcinków linii był zły.

W dalszej części uzasadnienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że w celu wykonania ciążących obowiązków zawartych w decyzji Nr [...] A. S.A. (dawniej [...] S.A.) zawarła ugodę dotyczącą "(...) ustanowienia służebności przesyłu napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia nr [...] przez działkę uczestników o numerze 37 (...)".

Z powyższego wynika, że już w 2008 r. stan części linii był niezadowalający i jej właściciel winien poczynić niezbędne starania w celu swobodnego dysponowania elementami linii w przypadku zaistnienia sytuacji związanej z jej uszkodzeniem bądź też złym stanem technicznym wynikającym ze zużycia materiału.

Zdaniem organu orzekającego, o niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze trwale nieusuwalnym.

Postanowienie powyżej opisane zostało w toku instancyjnym zaskarżone przez zobowiązaną Spółkę, reprezentowaną przez pełnomocnika.

Po rozpatrzeniu zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy przedstawił okoliczności faktyczne sprawy oraz stanowisko przyjęte przy orzekaniu przez organ pierwszej instancji i okoliczności podnoszone przez zobowiązaną Spółkę. Zwrócił też uwagę, że konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także względy techniczne i ekonomiczne utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji.

Wskazał też, że ciężar dowodu w zakresie niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym – w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – obciąża stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W ocenie organu odwoławczego zobowiązana Spółka nie wykazała zaistnienia przesłanki, polegającej na niewykonalności obowiązku. Organ wskazał przy tym, że przeszkody związane z koniecznością porozumienia się z właścicielami nieruchomości, przez, którą przebiega linia energetyczna, której nieodpowiedni stan techniczny zobligował organ do wydania egzekwowanej decyzji, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Zobowiązana podjęła działania, na które się powołuje, (wnioskowanie do Starosty o wydanie zgody na mocy art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami) przy czym jak wynika z treści decyzji wydawanych przez Starostę działania te nie są adekwatne do okoliczności. Starosta L. swoje decyzje odmawiające udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie części nieruchomości wydał w związku z decyzjami kasacyjnymi Wojewody, uzasadniając, iż aktualnie nie zaistniała okoliczność siły wyższej, o której mowa w art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obowiązki nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. związane są, bowiem w szczególności z wieloletnimi zaniedbaniami z zakresu utrzymania przedmiotowej linii. Zdaniem organu orzekającego działania podejmowane przez zobowiązaną w celu uzyskania dostępu do nieruchomości, przez które przechodzi przedmiotowa linia energetyczna wydają się być nieadekwatne do zaistniałych okoliczności.

Organ stwierdził, że jakkolwiek zobowiązana powołała przeszkody, które pojawiły się w związku z koniecznością wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, niemniej jednak nie uzasadniają one stwierdzenia, że obowiązek wynikający z decyzji Nr [...] jest niewykonalny. Charakter obiektu, co do którego toczyło się postępowanie w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane, związany jest z koniecznością podejmowania czynności niezbędnych do utrzymania, konserwacji, remontu, modernizacji, dozoru czy usunięcia awarii urządzeń przesyłowych.

Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że przepisy kodeksu cywilnego umożliwiają ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest służebność przesyłu o której mowa w art. 3051 kc i wyjaśnił, że treścią służebności przesyłu jest korzystanie przez przedsiębiorcę w oznaczonym zakresie z cudzej nieruchomości (nieruchomości obciążonej), w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych (art. 3051 k.c. in fine) (zob. G. Bieniek, W sprawie podmiotowych praw rzeczowych w nowym kodeksie cywilnym, Rejent 2008, nr 2, s. 43). Będzie to oznaczać w praktyce możliwość wejścia przez przedsiębiorcę, któremu przysługuje służebność (a w praktyce jego pracownikom, podwykonawcom), na cudzy grunt obciążony służebnością oraz jego zajęcia w trakcie budowy w zakresie niezbędnym do realizacji inwestycji, w celu posadowienia tam urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 kc, podejmowania czynności niezbędnych do utrzymania, konserwacji, remontu, modernizacji, dozoru czy usunięcia awarii urządzeń przesyłowych.

Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu drugoinstancyjnym została zakwestionowana przez A. S.A. z siedzibą w L. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działająca imieniem Spółki pełnomocnik zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu:

- naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez wadliwy i sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej sposób wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w kwestii ustalenia, że w sprawie nie zaistniała podstawa do uznania zarzutu określona w art. 33 § 1 pkt 5) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegająca na niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym,

- naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego celem ustalenia przyczyn, z uwagi na które spełnienie przez zobowiązanego obowiązku o charakterze niepieniężnym jest niewykonalne,

- naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 4 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie, co stanowiło brak podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie przez organ swojego rozstrzygnięcia i brak zawarcia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

- naruszenie przepisu art. 33 § 1 pkt 5) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na jego błędnej interpretacji, a w konsekwencji na uznaniu, iż w niniejszej sprawie, nie ma miejsca niewykonalność obowiązku polegającego na doprowadzeniu w określonym terminie do stanu sprawności technicznej nadziemnej linii energetycznej średniego napięcia [...] 20 kV w L..

Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej Spółki wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. (Nr [...]) oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki wskazała m.in., że Starosta L. w dniu [...] r. wydał decyzje zezwalające spółce A. S.A. na czasowe zajęcie ww. nieruchomości w pasie o szerokości 4m pod linią elektroenergetyczną w celu nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody wynikającej z jej awarii, powstałej na skutek uderzenia pioruna i zerwania linii, a tym samym pozbawienia kopalni, należącej do wnioskującej spółki, zasilania w energię elektryczną.

Od decyzji wydanych przez Starostę L. w dniu [...] r. wskazani powyżej właściciele nieruchomości, przez które przebiega linia energetyczna, złożyli odwołania do Wojewody D.. Wojewoda D. po rozpatrzeniu wszystkich poszczególnych spraw, stwierdzając potrzebę przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego, uchylił zaskarżone decyzje w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowań Starosta L. w dniu [...] r. i [...] r. podjął decyzje, w których odmówił udzielenia spółce A. S.A. zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. (Przedstawione powyżej okoliczności znajdują potwierdzenie w decyzjach Starosty L. z dnia [...] r. i [...] r., których kopie znajdują się w aktach sprawy administracyjnej, gdyż zostały złożone przez zobowiązaną jako dowody w sprawie.)

Zobowiązana nie zgodziła się z powyższymi decyzjami Starosty L. z dnia [...] r. i [...] r. o odmowie udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie przez niego części nieruchomości, wobec czego wniosła od każdej z tych decyzji odwołanie do Wojewody D.. Postępowania wszczęte na podstawie tych odwołań są w toku.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest okoliczność, że decyzjom Starosty L. wydanym w dniu [...] r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Mimo upomnień kierowanych przez Starostę L. do właścicieli nieruchomości, na których posadowiona jest przedmiotowa linia energetyczna [...], a później mimo nałożenia na nich przez ten organ grzywny w celu przymuszenia, nie wykonali oni zobowiązania i nie udostępnili przedstawicielom spółki A. S.A. swoich nieruchomości.

Ponadto pełnomocnik spółki A. S.A. podała w uzasadnieniu, że zgodnie ze stanowiskiem przyjmowanym w orzecznictwie i doktrynie niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją niezależne od zobowiązanego przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przeszkody te mogą mieć charakter faktyczny lub prawny. Decyzja jest niewykonalna z przyczyn prawnych również w sytuacji, gdy nakłada na stronę obowiązek, który jest zgodny z prawem, ale którego strona nie może wykonać z powodu przeszkód prawnych. W ocenie pełnomocnika skarżącej Spółki za taką przyczynę niewątpliwie uznać należy sytuację zaistniałą w tej sprawie tzn. taką, w której zobowiązana spółka ma podjąć czynności naprawcze linii elektroenergetycznej przebiegającej przez nieruchomości stanowiące cudzą własność, do których nie ma ona aktualnie możliwości dostępu.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu 21 marca 2016 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 17 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczyła, że podtrzymuje skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji (postanowienia) administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżone postanowienie, którym organ wyższego stopnia utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wcześniej powoływanej. Stosownie do przepisu art. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 tej ustawy określa ona sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej, a także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, wynikających z takich aktów.

Z doręczonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania instancyjnego skarżąca Spółka podejmowała czynności zmierzające do wykazania niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego poprzez zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, uwzględniony w przepisie art. 33 § 1 pkt 5 powoływanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wskazać zatem należy, że obowiązek niewykonalny to taki obowiązek, którego adresat jest w trwale pozbawiony możliwości wykonania pewnych czynności albo zaniechania określonych działań (por. System egzekucji administracyjnej pod. red. J. Niczyporuka, J. Radwanowicza, S. Fundowicza, W-wa 2004).

Istotne jest też, że niewykonalność obowiązku może mieć charakter niewykonalności prawnej albo faktycznej (A. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986 r., s. 147). Słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, że przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku powinny istnieć niezależnie od podmiotu zobowiązanego oraz mieć charakter trwały (por. L. Klat - Wertelecka, Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, Wrocław 2009 r., s. 312). Przyjąć zatem należy, że obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Chodzi w tym miejscu o sytuację w której, w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki, nikt nie może wykonać obowiązku. Od faktycznej niewykonalności o charakterze obiektywnym należy odróżnić subiektywną niemożność wykonania obowiązku, gdy adresat obowiązku nie może go zrealizować z przyczyn leżących po jego stronie. Trudno zatem przyjąć, że stanowić mogą przyczynę niewykonalności obowiązku okoliczności, na które powołuje się skarżąca. Akceptacja stanowiska prezentowanego przez zobowiązaną Spółkę prowadziłaby m.in. do wyeliminowania możliwości zastosowania przy egzekwowaniu przedmiotowego obowiązku jako środka egzekucyjnego wykonania zastępczego.

Zdaniem Sądu – podzielającego ocenę przyjętą w tym zakresie przez organy właściwe instancyjne – okoliczności wskazywane przez zobowiązaną Spółkę, wynikające z braku tytułu prawnego do nieruchomości, na których usytuowane są elementy linii energetycznej, objęte orzeczonymi i egzekwowanymi w trybie przymusowym nakazami, postrzegać należy jako trudności w realizacji przedmiotowych obowiązków, a nie jako przesłanki niewykonalności obowiązku. Należy przy tym zwrócić uwagę, co zasadnie też uczyniły organy orzekające w postępowaniu instancyjnym, że w obowiązującym porządku prawnym istnieją instrumenty, przy wykorzystaniu których powoływane przez Spółkę, jako powodujące niewykonalność obowiązku, okoliczności można usunąć.

Należy też – wobec okoliczności istniejących w sprawie – wskazać na pogląd przyjęty przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 20067 r. (sygn. akt II OSK 509/05, Lex nr 196712), w którym stwierdzono, że "Jak przyjmuje się powszechnie w judykaturze w odniesieniu do art. 33 pkt 5 omawianej ustawy dotyczy on niewykonalności obowiązku zaistniałego zarówno po wydaniu decyzji jak i niewykonalności obowiązku, która zaistniała jeszcze przed wydaniem decyzji co uzasadniałoby przyjęcie nieważności decyzji w świetle postanowień art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia".

Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).