Postanowienie NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SAB/Wr 15/92
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1992-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art. 216 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: l. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy organ nadzoru nad działalnością komunalną prowadzi zawsze z urzędu, a nie na wniosek osób trzecich.

2. Brak reakcji organu nadzoru na pismo żądające stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy nie jest "bezczynnością organu", uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 216 par. 1 Kpa.

TEZY

l. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy organ nadzoru nad działalnością komunalną prowadzi zawsze z urzędu, a nie na wniosek osób trzecich.

2. Brak reakcji organu nadzoru na pismo żądające stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy nie jest "bezczynnością organu", uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 216 par. 1 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 204 par. 1 Kpa w związku z art. 216 par. 1 i 5 Kpa oraz art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ skargę Antoniego C. na niewydanie przez Wojewodę W-kiego rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie uchwały Zarządu Miejskiego w B. o unieważnieniu przetargu.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, Antoni C. - niezadowolony z uchwały Zarządu Miejskiego w B. z dnia 16 listopada 1991 r. o unieważnieniu przetargu na oddanie w najem lokalu użytkowego - skorzystał równolegle z dwóch dróg jej zakwestionowania. Wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ oraz wystąpił do Wojewody W-kiego pismem z dnia 17 grudnia 1991 r., zawierającym wniosek o zbadanie prawidłowości uchwały i wstrzymanie jej wykonania.

Postanowieniem z dnia 12 lutego 1992 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę Antoniego C., przyjmując, że uchwała Zarządu Miejskiego o unieważnieniu przetargu jest czynnością cywilnoprawną, a zatem nie może być uznana za "sprawę z zakresu administracji publicznej", co jest warunkiem dopuszczalności skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy samorządowej

W dniu 30 marca 1992 r. Antoni C. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego "skargę na bezczynność Urzędu Wojewody w W.", polegająca na niezałatwieniu sprawy objętej podaniem z dnia 17 grudnia 1991 r. Jest to więc skarga przewidziana w art. 216 par. 1 Kpa, według którego można wnieść skargę, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji publicznej nie wydał decyzji w postępowaniu w pierwszej instancji lub w postępowaniu odwoławczym w sprawach, o których mowa w art. 196 Kpa. Konsekwencją uwzględnienia skargi wniesionej w tym trybie jest zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie /art. 216 par. 4 Kpa/. Nie ulega więc wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko bezczynność polegająca na zaniechaniu wydania decyzji w sprawie, która w świetle przepisów materialnego prawa administracyjnego podlega załatwieniu właśnie w drodze decyzji administracyjnej.

Przedmiotem wniosku skarżącego, skierowanego do Wojewody W-kiego, było żądanie skontrolowania w trybie nadzoru legalności uchwały Zarządu Miejskiego w B. Jednakże postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy organ nadzoru nad działalnością komunalną prowadzi zawsze z urzędu, nie zaś na wniosek osób trzecich. Dlatego ewentualne pisma takich osób, wskazujące na wadliwości prawne określonych uchwał, nie powodują powinności wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały.

Rozstrzygnięciem nadzorczym w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ jest tylko taka decyzja organu nadzoru, która władczo ingeruje w uchwałodawczą działalność organów gminy, najczęściej stwierdzając nieważność konkretnej uchwały z powodu jej sprzeczności z prawem /art. 91 ust. 1 tej ustawy/. (...) Brak reakcji organu nadzoru na pismo żądające stwierdzenia w trybie nadzoru nieważności uchwały organu gminy nie jest "bezczynnością organu" uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 216 par. 1 Kpa

Wypada zresztą podkreślić, że samo rozstrzygnięcie organu nadzoru dotyczące gminy podlega wprawdzie zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ale do złożenia takiej skargi uprawniona jest tylko gmina lub związek komunalny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone /art. 98 ust. 1 i 3 ustawy samorządowej/. Takie uregulowanie ustawowe wyłącza możliwość wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem komunalnym. Inne podmioty natomiast mogą kwestionować legalność uchwał organów gminy w trybie art. 101 ustawy samorządowej. Skarżący skorzystał wcześniej z tej właśnie drogi, jednakże okazała się ona niedopuszczalna ze względu na przedmiot zaskarżonej uchwały.

W tym stanie rzeczy obecnie wniesioną skargę na "bezczynność" organu nadzoru - jako niedopuszczalną - należało odrzucić w myśl art. 204 par. 1 Kpa w związku z art. 216 par. 1 i 5 Kpa oraz art. 91 ustawy samorządowej.