Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1080/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt. 2 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 1080/15

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/12, ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności, decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp z o.o. pozwolenia na budowę:

- sieci wodociągowej wraz z kablem sterowniczym od odwiertów, położonych w A. do Rozlewni [...] w M. na nieruchomości, położonej w A. na działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w M. na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],

- kabla zasilającego nn na nieruchomości, położonej w A. na działkach o nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i na nieruchomości, położonej w M. na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011r w całości i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Uzdrowiskowej[...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w części, dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z kablem sterowniczym od odwiertów, położonych w A. do Rozlewni [...] w M. na nieruchomości położonej na działce o nr ewid. [...] w M.. Ponadto GINB w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. P. S., jako następca prawny właściciela działki o nr ewid. [...] w M., wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] sp zo.o. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z kablem sterowniczym od odwiertów położonych w A. do Rozlewni [...] w M.. Wnioskodawca stwierdził, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką wnioskodawcy (o nr ewid. [...] w M.) na cele budowlane.

Wojewoda [...] wszczął na wniosek P. S. postępowanie nadzorcze, a następnie decyzją z dnia [...] września 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania P. S., decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/12, po rozpoznaniu skargi [...] sp. zo.o. z/s w M., uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., która w ocenie sądu zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał między innymi w odniesieniu do interesu prawnego wnioskodawcy, że "stan prawny nieruchomości określa aktualny wpis, w prowadzonej dla niej, księdze wieczystej. Na jego ocenę nie mają wpływu postępowania sądowe do czasu zmiany na ich podstawie wpisów w księdze wieczystej".

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zakres wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie inwestycji liniowej musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy. W niniejszej sprawie interes prawny, P.S. wywodzi z tytułu własności do działki o nr ewid. [...] w M. na której zaprojektowano część omawianej inwestycji liniowej.

Dlatego też GINB uznał, iż kontrolą w postępowaniu nieważnościowym, powinna być objęta tylko ta część decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], która dotyczy części kwestionowanej inwestycji liniowej w zakresie działki o nr ewid. [...] w M..

Natomiast zaskarżona decyzja Wojewody [...]

z dnia [...] września 2011 r., rozstrzyga w zakresie wykraczającym poza interes prawny wnioskującego, gdyż odmawia stwierdzenia nieważności całości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001r. o pozwoleniu na budowę.

Z tych względów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał działanie organu wojewódzkiego za bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie wykraczającym poza interes prawny wnioskodawcy.

W ocenie organu odwoławczego, ustalenia stanu faktycznego Wojewody [...], dotyczącego decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z 1974r., dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w zakresie działki o nr ewid. [...], nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W szczególności w uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki twierdził, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania terenem przedmiotowej inwestycji na cele budowlane, zgodnie z wymaganiami obowiązujących wówczas przepisów.

W tym kontekście organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 33 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym na dzień 29 czerwca 2001 r.) do wniosku o pozwolenie na budowę należało dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ustawodawca wskazał, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Następnie organ odwoławczy zauważył, iż z uwagi na fakt, że inwestor ([...] sp. z o.o.) nie był właścicielem działki o nr ewid. [...] w M., to musiał mieć pisemną zgodę właściciela powyższej działki na realizację inwestycji.

Dowodem potwierdzającym prawo inwestora, do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie ww. działki - nie mógł być wypis z ewidencji gruntów (wydany przez Starostę Powiatowego w N. z dnia [...] stycznia 2012r. sporządzony według stanu na dzień [...] stycznia 2001 r.).

Jak ustalił organ odwoławczy M. P. w dniu [...] czerwca 2001 r. (w dacie wydania kontrolowanej decyzji) była właścicielem działki o nr ewid. [...] w M. na podstawie - Aktu Własności Ziemi z dnia [...] września 1974r., Nr [...], wydanego przez Naczelnika Powiatu w N. (karta nr 9, księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w N.).

Kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej z wykazem zmian, sporządzonej przez uprawnionego geodetę inż. B. W. w dniu [...] sierpnia 2009 r. (karta nr 7, znajdująca się w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w N.) potwierdza, że po zmianach poregulacyjnych nieruchomość o nr ewid. [...] (o powierzchni 8 hektarów, 21 arów i 95 metrów kwadratowych), tworzą obecnie dwie działki o nr ewid.: [...] (o powierzchni 44 ary) oraz [...] (o powierzchni 7 hektarów i 75 arów).

Z zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r. projektu budowlanego "Sieci wodociągowej, kabla zasilającego nn i sterującego od odwiertów wody mineralnej do Rozlewni [...], wykonanego w czerwcu 2001 r., przez mgr inż. M. B. i mgr. Inż. B. M. wynika, że część spornej inwestycji - sieci wodociągowej wraz z kablem sterowniczym od odwiertów wody mineralnej do Rozlewni [...] w M. - została zaprojektowana na działce o nr ewid. [...] w M..

Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę powinien dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działki o nr ewid. [...] w M.. W aktach sprawy brak jest dokumentu, potwierdzającego, że właściciel działki o nr ewid. [...] w M. ( M. P. lub - jak uznał organ nadzorczy pierwszej instancji, działający w imieniu Skarbu Państwa - Burmistrz Miasta i Gminy [...] M.), wyrazili zgodę inwestorowi na budowę spornej inwestycji.

Brak dowodu stwierdzającego prawo inwestora ([...] sp. z o.o.) do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zakresie działki o nr ewid. [...] w M. w zgromadzonym materiale dowodowym może stanowić podstawę do uznania, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w zakresie działki o nr ewid. [...] w M., w sposób rażący narusza art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 i 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Dalej organ wskazał, że uwzględnienie przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] M., wniosku inwestora ([...] sp. z o.o.) o pozwolenie na budowę - w zakresie działki o nr ewid. [...] w M. - bez spełnienia wskazanego warunku, traktowane musi być jako rażące naruszenie prawa i winno skutkować stwierdzeniem nieważności takiego pozwolenia, gdyż oczywistość tego naruszenia nie budzi wątpliwości. Również skutki jakie może wywołać decyzja, na mocy której realizowane są prace budowlane, sprzeczne z konstytucyjnym prawem własności, są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Spółdzielnia Pracy "[...]" w K. oraz [...] sp. z o.o. z siedzibą w M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2013 r. w sprawie o sygn. VIISA/WA 442/13, po rozpoznaniu skarg Spółdzielni Pracy "[...] " w K. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...] - oddalił skargę Spółdzielni Pracy "[...] " w K.; natomiast w odniesieniu do skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do działki numer ewidencyjny [...], a w pozostałej części oddalił skargę [...] Sp. z o.o.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że zakres postępowania nadzorczego w sprawie inwestycji liniowej musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy. W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w zakresie wykraczającym poza zakres interesu prawnego wnioskodawcy.

Natomiast rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji, w części dotyczącej udzielenia skarżącej spółce [...] pozwolenia na budowę na działce nr o nr ewid. [...], było zdaniem sądu wadliwe.

Organ odwoławczy wskazał, iż w aktach sprawy brak jest dokumentu, potwierdzającego, że właściciel działki o nr ewid. [...] w M., wyraził zgodę inwestorowi na budowę spornej inwestycji.

Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż dowodem potwierdzającym prawo inwestora do dysponowania działką nr ew [...] na cele budowlane nie mógł być wypis z ewidencji gruntów.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy pominął i nie odniósł się do ustaleń zawartych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011r odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...].

Z ustaleń tych wynikało, że działka nr ew [...] w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie miała założonej księgi wieczystej. Księga wieczysta dla działki nr ew [...] została założona dopiero w dniu [...] września 2009r.

Jedynym dokumentem dostępnym Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] M. przy ocenie wniosku inwestora był skrócony wypis z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2001r.

Według tego rejestru działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. to jest organu udzielającego pozwolenia na budowę.

Fakt pozytywnego dla inwestora rozpatrzenia jego wniosku przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. w zakresie terenów pozostających w jego dyspozycji, potwierdza jednoznacznie zgodę dysponenta terenu na zabudowę działek zgodnie z zatwierdzoną przez ten organ dokumentacją.

Od decyzji o pozwoleniu na budowę nie wniesiono odwołania, jak również w trakcie prowadzonych na działce nr ew [...] robót budowlanych nie wniesiono zastrzeżeń.

Zdaniem Wojewody [...] nikt nie kwestionował uprawnień Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. do dysponowania działką nr ew [...] na cele budowlane określone w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę.

Sąd wskazał, że wadliwa była ocena organu odwoławczego z której wynikało, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką nr ew [...] na cele budowlane, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentu, potwierdzającego zgodę Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. działającego w imieniu Skarbu Państwa na budowę spornej inwestycji.

Skoro Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że właścicielem działki nr ew. [...] w dacie wydania kontrolowanej decyzji był Skarb Państwa i działka pozostawała w dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M., to pozytywne rozpatrzenie przez Burmistrza wniosku inwestora i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji przebiegającej przez działkę nr ew [...] potwierdza jednocześnie zgodę Burmistrza na budowę.

Dalej Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien sprawdzić czy ustalenia faktyczne dokonane przez Wojewodę [...] znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

W ocenie Sądu, wyjaśniania wymagało ustalenie czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], istniała księga wieczysta dotycząca działki nr ew [...], kto był właścicielem tej działki i czy dokumenty którymi dysponował organ wydający pozwolenie na budowę były wystarczające do wydania decyzji badanej w trybie nadzoru.

Nadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając, czy kontrolowana decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane miał uwzględnić okoliczność ujawnioną już po wydaniu badanej decyzji. Z pisma Prokuratora Rejonowego w M. z dnia [...] września 2013r wynikało, iż było prowadzone dochodzenie Ds. [...] w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] września 1974r na podstawie, którego M. P. stała się właścicielką działki nr ew [...]. Dochodzenie to zostało umorzone wobec przedawnienia karalności czynu .

W konkluzji Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła bez należytego wyjaśnienia kwestii dysponowania przez inwestora działką nr [...] na cele budowlane. Skarga Spółdzielni Pracy "[...]" z siedzibą w K. została natomiast oddalona jako wniesiona przez podmiot nie będący stroną postępowania. Skarżąca Spółdzielnia Pracy "[...]" jest właścicielką części działki nr [...] w stosunku do której nie zostało wszczęte postępowanie nadzorcze. Nie ma zatem interesu prawnego do kwestionowania decyzji w części dotyczącej działki nr ew [...].

Aaktualnie kontrolowaną przez Sąd decyzją z dnia [...] marca 2015r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 442/13, po ponownym rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., (odmawiającej stwierdzenia, nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...]), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do działki nr ewid. [...] w M. i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], znak: [...], w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci wodociągowej wraz z kablem sterowniczym na działce o nr ewid. [...] w M..

GINB wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu były dla niego wiążące.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że do dnia [...] września 2009 r. dla parceli [...] położonej w M, Gmina M., z której wydzielona została m. in. działka [...]. nie była prowadzona księga wieczysta. Wynikało to z pisma Sądu Rejonowego w M. V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] listopada 2012 r., znajdującego się w aktach sprawy prowadzonej przez Naczelny Sądu Administracyjny, pod sygn. akt II OSK 319/14, dotyczącej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 929/13, oddalającego skargę [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] (stwierdzającą nieważność, w części dotyczącej ww. działki o nr ewid. [...] w M., decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] czerwca 2001r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę kanalizacji opadowej z Rozlewni [...] w M.).

Organ zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy [...] M. o udzielenie informacji, czy w dniu [...] lipca 2001 r. działka o nr ewid. [...] położona w M. znajdowała się w gminnym zasobie nieruchomości. W odpowiedzi, uzyskano informację, że działka nr ewid. [...] w M., na dzień [...] lipca 2001 r. nie figurowała w gminnym zasobie nieruchomości Miasta i Gminy [...] M. (pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] stycznia 2014 r.).

GINB zwrócił się także do Starosty [...], reprezentującego Skarb Państwa o udzielenie informacji, czy w dniu [...] lipca 2001 r. działka o nr ewid. [...] M. znajdowała się w zasobie Skarbu Państwa oraz czy [...] sp. z o.o. zwracała się z prośbą o udzielenie zgody na budowę spornej inwestycji na działce o nr ewid. [...] w M..

W odpowiedzi uzyskano informację, że działka nr ewid. [...] w M., na dzień [...] lipca 2001 r., zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa (pismo Starostwa Powiatowego w N. z dnia [...] lutego 2014 r.).

Ponadto w dniu [...] stycznia 2002 r. (po dniu wydania kontrolowanego pozwolenia na budowę) została podpisana umowa dzierżawy m. in. działki nr ewid. [...], na okres 3 lat. Jednak umowa dzierżawy została rozwiązana z dniem [...] lutego 2003 r. Jednocześnie Starostwo nie udzielało zgody inwestorowi na roboty budowlane na działce nr ewid. [...].

Organ odwoławczy wystąpił także do Prokuratury Rejonowej w M. o udzielenie informacji, czy w toku prowadzonego dochodzenia (lub innego postępowania) w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi nr [...], wydanego przez Naczelnika Powiatu w N. w dniu [...] września 1974 r. i stwierdzającego nabycie prawa własności przez M. P. do działki o nr ewid. [...] w M., zostało udowodnione, że ww. dokument został sfałszowany.

W odpowiedzi uzyskano informację, że dochodzenie zakończyło się wydaniem prawomocnej decyzji o jego umorzeniu. W czasie dochodzenia powołano biegłego z zakresu badania pisma i dokumentów, który z uwagi na znamiona autentyczności dokumentu i braku materiału porównawczego (oryginalnych druków AWZ z tego okresu) nie wydał jednoznacznej opinii potwierdzającej fakt sfałszowania tego dokumentu (pismo z Prokuratury Rejonowej z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt Ds. [...]).

W ocenie organu II instancji zarzut ewentualnego sfałszowania Aktu Własności Ziemi z dnia [...] września 1974 r., nr [...], nie został dotychczas udowodniony. Natomiast organy administracji nie są uprawnione do samodzielnego rozstrzygania kwestii ewentualnego fałszowania dokumentów, przesądzania o prawidłowości aktów notarialnych bądź wpisów do ksiąg wieczystych.

Przy ocenie przesłanki rażącego naruszenia prawa, podstawowe znaczenie ma okoliczność, czy [...] sp. z o.o. na dzień [...] lipca 2001 r. posiadała prawo do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...] i tym prawem się wykazała.

Akt Własności Ziemi z dnia [...] września 1974 r., nr [...] wraz z mapą ewidencyjną z dnia [...] sierpnia 2009 r., stanowiły podstawę wpisu w Księdze Wieczystej nr [...], P. S. jako właściciela ww. działki nr ewid. [...], który nabył od B. S. spadek po M. P. (w skład którego wchodziła sporna nieruchomość inwestycyjna). Przy czym ostrzeżenie wpisane w ww. Księdze Wieczystej nr [...], dotyczące postępowania o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, nie prowadzi do zmiany ujawnionego w powyższej Księdze Wieczystej prawa własności P. S..

Stosownie do brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (według stanu na dzień [...] lipca 2001 r.), jednym z podstawowych obowiązków inwestora ubiegającego się o wydanie pozwolenia na budowę było wykazanie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Uwzględnienie wniosku inwestora przez organ administracji publicznej, bez spełnienia tego warunku, traktowane musi być jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 pkt 2 k.p.a. i skutkować winno stwierdzeniem nieważności takiego pozwolenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 1092/2000).

Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winno być oceniane według prawa cywilnego. Prawo to nie może być ani domniemane, ani wykazane warunkowo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 1986 r., sygn. akt IV SA 400/86, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 408/04).

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumenty, którymi dysponował organ wydający pozwolenie na budowę nie były wystarczające do wydania kontrolowanego pozwolenia na budowę, odnośnie działki nr ewid. [...].

Nie można było uznać, tak jak to zrobił organ wojewódzki, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania na cele budowlane powyższą nieruchomością inwestycyjną w oparciu o skrócony wypis z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2001 r. Nadto wbrew ocenie zaprezentowanej przez Wojewodę [...], z powyższego skróconego wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2001 r., nie wynika, że działka nr ewid. [...] pozostawała "w dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M.."

Tymczasem organ stopnia podstawowego, do którego wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę, nie wezwał inwestora do wykazania prawa do dysponowania działką o nr ewid. [...] w M. na cele budowlane i zezwolił na jej zainwestowanie jedynie w oparciu o wypis z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2001 r., wskazujący, że nieruchomość ta znajduje się we władaniu Skarbu Państwa.

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi przysługiwać inwestorowi najpóźniej w chwili składania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (według stanu prawnego na dzień [...] lipca 2001 r.). Musi być prawem realnie istniejącym w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

Okoliczności tej nie zmienia nieuprawniona teza zaprezentowana przez organ wojewódzki, że działka o nr ewid. [...] w M. jako będąca we władaniu Skarbu Państwa, pozostawała w dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy M. - to jest - organu udzielającego pozwolenie na budowę, zaś fakt pozytywnego dla inwestora rozpatrzenia jego wniosku przez Burmistrza Miasta i Gminy M. w zakresie terenu pozostającego w jego dyspozycji potwierdza jednoznacznie zgodę dysponenta terenu na zabudowę tejże działki.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543, ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę) z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów tej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Zarząd Gminy natomiast zgodnie z ustawą, gospodarował jedynie gminnym zasobem nieruchomości - art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 przywołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, w skład którego nie wchodziła działka nr ewid. [...] w M..

Natomiast Starosta [...], nie udzielał [...] Sp. z o.o. zgody na prace budowlane na działce nr ewid. [...] w M.. W aktach sprawy brak jest również zgody M.P. na omawianą inwestycję.

Dalej organ II instancji wskazał, że niezależnie od tego do kogo ostatecznie należeć będzie działka nr ewid. [...] w M. i kto był jej właścicielem w dniu [...] lipca 2001 r., to skarżąca Spółka nie wykazała, aby posiadała prawo do dysponowania ww. nieruchomością.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r.. Nr [...] w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę sieci wodociągowej wraz z kablem sterowniczym na działce o nr ewid. [...] w M., rażąco narusza art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, według stanu prawnego na dzień jej wydania.

Oceniając skutki społeczno-gospodarcze powyższego naruszenia, organ wskazał, że wydanie pozwolenia na budowę, pomimo braku zgody właściciela, stanowi nie tylko naruszenie wskazanego przepisu Prawa budowlanego, ale również naruszenie prawa własności, o którym mowa w art. 140 Kodeksu cywilnego jaki i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe jest nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa (art. 6 k.p.a., art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

[...] Spółka z o.o. z siedzibą w M., wniosła do WSA w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] marca 2015 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 442/13;

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi z dnia [...] 5 września 1974 r.,

- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej;

- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy.

Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji

W uzasadnieniu skargi Spółka "[...]" wskazała, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął ocenę prawną przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2013 r., którą był stosownie do art. 153 p.p.s.a. bezwzględnie związany. Organ nie uwzględnił też wskazań, co do dalszego postępowania.

GINB ustalił wprawdzie, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., nie istniała księga wieczysta działki nr ew [...], ale już dalsze wskazania Sądu nie zostały zrealizowane, bądź zostały zrealizowane w sposób nieprawidłowy. Sąd nakazał organowi ustalić m.in. kto był właścicielem działki nr ew [...].

W tym zakresie organ oparł się na treści Aktu Własności Ziemi z dnia [...] września 1974 r., nr [...] wraz z mapą ewidencyjną z dnia [...] sierpnia 2009 r., które stanowiły podstawę wpisu w Księdze Wieczystej nr [...] na rzezc P. S. jako właściciela działki nr ew [...]. Zauważył jednocześnie, że wpisane w Księdze Wieczystej ostrzeżenie, dotyczące postępowania o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, nie prowadzi do zmiany ujawnionego w Księdze prawa własności P. S..

Organ wskazał, że w aktach sprawy brak jest zgody M. P. na omawianą inwestycję, przyjmując tym samym, iż to M.P., z uwagi na treść Aktu Własności Ziemi nr [...], była osobą uprawnioną do wyrażenia zgody na realizację inwestycji na działce nr ew [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 września 2013 r. wskazał, że organ "(...) oceniając, czy kontrolowana decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, powinien uwzględnić okoliczność, iż było prowadzone dochodzenie w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] września 1974r., na podstawie którego M. P. stała się właścicielką działki nr ew [...]. Dochodzenie to zostało umorzone wobec przedawnienia karalności czynu.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób bezkrytyczny przyjął moc wskazanego Aktu Własności Ziemi, nie uwzględnił wniosków strony: o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się kolejne postępowanie w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi.

Sąd wyraźnie wskazał, że w toku prowadzonego postępowania należy ustalić właściciela działki nr ew [...] na dzień [...] lipca 2001 r. i jednocześnie uwzględnić okoliczność, iż było prowadzone postępowanie w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi nr [...].

Prawo własności P. S. wynikające z treści Księgi Wieczystej nr [...] jest wątpliwe również z uwagi na to, że zostało wpisane na podstawie stwierdzenia nabycia spadku po M. P. przez B. S.. Postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego - w tej chwili funkcjonuje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M. P. przez syna B. S. i córkę E. G..

P. S. nie mógł nabyć spadku, od jednego ze spadkobierców bez zgody drugiego. W ślad za tym toczy się postępowanie o uzgodnienie treści Księgi Wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.

Organ nie ustalił w ten sposób jednoznacznie, wbrew wytycznym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 27 września 2013 r., tego kto był właścicielem działki nr ew. [...].

Wadliwe było stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z którym nie jest istotne kto był właścicielem działki nr ew. [...] w dniu [...] lipca 2001 r., gdyż tak czy inaczej Spółka nie wykazała, aby posiadała prawo do dysponowania ww. nieruchomością. Ustalenie właściciela działki nr ew. [...] na dzień [...] lipca 2001 r. było konieczne nie tylko z uwagi na wytyczne Sądu, ale konieczność ustalenia czy przez sam fakt wydania pozwolenia nie wyrażono zgody na inwestycję (w przypadku, gdy uprawnionym do wydania takiej zgody był Burmistrz Miasta i Gminy [...] M.), ale także, co nie zostało przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uwzględnione, czy wnioskodawca – P. S. posiada interes prawny i może być stroną postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zadaniem Sądu, było dokonanie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647, ze zm.), kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a..) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wbrew twierdzeniem skargi niezasadny był podstawowy zarzut skargi, naruszenia przez organ odwoławczy art. 153 p.p.s.a. - poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 442/13, jak również zarzuty naruszenia wskazanych w niej przepisów proceduralnych (kodeksu postępowania administracyjnego) wiążące się właściwie z twierdzeniem, iż zgromadzony materiał dowodowy, a zwłaszcza jego ocena, nie pozawalały na wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim Sąd Wojewódzki we skazanym wyroku z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 442/13, nie przesądził w sposób jednoznaczny czy w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], wystąpiło rażące naruszenie prawa czy też nie.

Natomiast w jego ocenie decyzja GINB z [...] stycznia 2013r., stwierdzająca we wskazanym zakresie nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], zapadła bez odniesienia się do ustaleń faktycznych dokonanych przez Wojewodę [...], który przecież zajął odmienne stanowisko oceniając decyzję organu podstawowego.

Dlatego też Sąd, nakazał wyjaśnienie czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], istniała księga wieczysta dotycząca działki nr ew [...], kto był właścicielem tej działki i czy dokumenty którymi dysponował organ wydający pozwolenie na budowę były wystarczające do wydania decyzji badanej w trybie nadzoru.

Nadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając, czy kontrolowana decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, miał uwzględnić wyniki dochodzenia w sprawie sfałszowania Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] września 1974r na podstawie, którego M.P. stała się właścicielką działki nr ew [...].

W konkluzji Sąd wskazał wówczas, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2013r. zapadła bez należytego wyjaśnienia kwestii dysponowania przez inwestora działką nr [...] na cele budowlane.

Zdaniem Sądu, aktualnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2015r., rzetelnej oceny dotychczas zebranego oraz uzupełnionego materiału dowodowego. Organ odwoławczy wypełnił wszystkie wskazania Sądu, jego ocena jest prawidłowa i kompletna. Poza tym spójna z dotychczasową oceną w odniesieniu do innej inwestycji Spółki "[...]" mającej miejsce w tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych.

Sąd musi zauważyć, że kwestia wykazania się inwestora prawem do dysponowania nieruchomością stanowiącą działkę o nr ew. [...] w M., była już badana przez organ nadzorczy w odniesieniu do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] czerwca 2001 r., Nr [...], (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce z o.o. [...], pozwolenia na budowę kanalizacji opadowej z Rozlewni [...] w M.).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2013 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., uchylił kontrolowaną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] czerwca 2001 r., Nr [...], (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce z o.o. [...], pozwolenia na budowę kanalizacji opadowej z Rozlewni [...] w M. na działkach nr ew.: [...],[...],[...] w M.) w części, dotyczącej działki o nr ew. [...] w M., a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2013 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 929/13, po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oraz umorzenia postępowania w pozostałym zakresie - skargę oddalił.

Sąd podzielił pogląd organu II Instancji, iż postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na wniosek strony i tym samym jego zakres musiał odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy (art. 28 Kpa). Tym samym w części, w której żądanie wnioskodawcy wychodziło poza przysługujący mu interes prawny postępowanie musiało być umorzone.

Analizując przesłankę "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), Sąd zaznaczył, że z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji - jednoznacznie wynika, iż jednym z podstawowych obowiązków inwestora ubiegającego się o wydanie pozwolenia na budowę jest wykazanie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uwzględnienie wniosku inwestora przez organ, bez spełnienia tego warunku, traktowane musi być jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1pkt 2 K.p.a.

Sąd wskazał, iż do wniosku o pozwolenie na budowę omawianej inwestycji inwestor nie dołączył dokumentu, z którego wynikało jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działki o nr ewid. [...] w M.. Okolicznością bezsporną było, iż dla ww. nieruchomości nie była urządzona księga wieczysta, która powstała dopiero w 2009 r. i w której ujawniono, iż na podstawie Aktu Własności Ziemi z dnia [...] września 1974r. właścicielem działki o nr ewid. [...] w M. (obecnie: działki o nr ew.: [...] i [...]) w dniu [...] czerwca 2001 r. była M. P..

Nie ulegało także wątpliwości, iż organ do którego wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę nie wezwał inwestora do wykazania prawa do działki nr [...] na cele budowlane i zezwolił na jej zainwestowanie jedynie w oparciu o wypis z rejestru gruntu z dnia [...] stycznia 2001 r. wskazujący, iż nieruchomość ta znajduje się we władaniu Skarbu Państwa – Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa. Dane z ewidencji gruntów nie mogą stanowić dowodu istnienia bądź nieistnienia po stronie określonego podmiotu tytułu prawnego do nieruchomości, w tym do wykorzystania jej na cele budowlane.

Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Nie może być jednak traktowane jako wypełnianie obowiązku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego przez podmiot ubiegający się o wydanie pozwolenia na budowę powołanie się na stan posiadania albowiem jest to stan faktyczny, a nie prawny. Słowo "wykazać" w języku polskim oznacza "przedstawić dowody, dowieść, unaocznić".

Jak podkreślił wówczas Sąd, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi przysługiwać inwestorowi najpóźniej w chwili składania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynikało z przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia 29 czerwca 2001r.). Wydanie zaś pozwolenia na budowę, pomimo braku takiej zgody, stanowi wprost naruszenie ww. przepisu Prawa budowlanego, jak również art. 140 K.c. i art. 64 Konstytucji RP i nie ma wątpliwości, że zachodzi jawna sprzeczność treści decyzji z dnia 29 czerwca 2001 r. z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a sprzeczność ta nie jest do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa (art. 6 K.p.a., art. 2 i 7 Konstytucji RP).

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być prawem realnie istniejącym w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Okoliczności tej nie zmienia nieuprawniona teza, iż działka nr [...] była we władaniu Skarbu Państwa Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa i jako taka pozostawała w dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M., bowiem posiadanie terenu "w dyspozycji" nie daje prawa do udzielania zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.

Również zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę, tekst jedn. Dz. U z 2000 r. Nr 46, poz. 543) organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta.

Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ustalenia organu odwoławczego, iż w dacie udzielenia pozwolenia na budowę inwestor nie dysponował prawem do działki nr [...] na cele budowlane i brak ten nie został w żaden prawny sposób konwalidowany. Uzasadniało to stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na budowę w części dotyczącej tej działki na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skutki, jakie wywołała decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r., na podstawie której zrealizowane zostały prace budowlane, naruszając konstytucyjne prawo własności i ograniczając możliwości zagospodarowania tej działki przez jej właścicieli są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2015 r. w sprawie II OSK 319/14, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 929/13 - oddalił skargę kasacyjną.

Oceniając w uzasadnieniu wniesioną skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż podstawowy problem ujawniony na tle niniejszej sprawy sprowadzał się do oceny, czy skarżący (inwestor), składając wniosek o wydanie pozwolenie na budowę wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z wymogami art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. w dniu [...] czerwca 2001 r.

Stawiając wymóg "wykazania prawa" przepis ten wprost nakładał na inwestora obowiązek udowodnienia, iż posiada on tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ jak ustaliły orzekające w sprawie organy administracyjne, a Sąd pierwszej instancji ustalenia te zaakceptował i czemu nie przeczyła strona skarżąca, inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę nie dołączył dokumentu, z którego wynikałoby jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działki nr [...] w M., to organ wydając tę decyzję uchybił dyspozycji art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Ponieważ przepis ten jest jasny, a jego treść oczywista, uchybienie to miało charakter rażącego naruszenia prawa. Stwierdzenie naruszenia tegoż przepisu nie wymagało żadnej wykładni, czy oceny przedstawionych dowodów i opierało się na prostym ustaleniu, że inwestor nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, którym wykazałby prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto inwestor prawem tym nie dysponuje też obecnie, co miałoby znaczenie przy ocenie społeczno – gospodarczych skutków tego naruszenia.

Kwestia braku księgi wieczystej w dniu udzielenia pozwolenia na budowę była oceniana przez Sąd pierwszej instancji, który prawidłowo wywodził, że fakt ten nie miał znaczenia dla okoliczności "wykazania prawa".

Trafnie na podstawie art. 11 ust. 1, art. 24 ust. 1 i art. 25 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zauważył Sąd pierwszej instancji , że organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta.

Sąd Wojewódzki prawidłowo odnosił kwestię "nieodwracalności" do skutków prawnych związanych ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu.

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut kasacyjny naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem strona skarżąca nie zdoła wykazać w jakikolwiek sposób posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do przedmiotowej działki nr [...].

Biorąc pod uwagę w świetle art. 170 p.p.s.a., dokonaną już przez sądy administracyjne ocenę tożsamego stanu faktycznego i prawnego - tym razem w odniesieniu do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] M. z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z kablem sterowniczym od odwiertów, położonych w A. do Rozlewni [...] w M. na nieruchomości położonej na działce o nr ewid. [...] w M. - należy stwierdzić iż decyzja Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. jest prawidłowa.

Oprócz tego przypomnieć trzeba, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją, cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Wszystkie te elementy spełnione zostały w niniejszej sprawie.

Nie ulega wątpliwości, że do wniosku o pozwolenie na budowę omawianej inwestycji z dnia [...] lipca 2001 r., inwestor nie dołączył dokumentu z którego wynikało jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działki o nr ewid. [...] w M..

Okolicznością bezsporną jest także, iż dla nieruchomości tej nie była urządzona Księga Wieczysta, która powstała dopiero w 2009r. i w której ujawniono, iż na podstawie Aktu Własności Ziemi z dnia [...] września 1974r., Nr [...], wydanego przez Naczelnika Powiatu w N. właścicielem działki o nr ewid. [...] w M.(obecnie: działki o nr ew.: [...] i [...]) w dniu [...] czerwca 2001 r. była M. P..

Nadto, organ do którego wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę nie wezwał inwestora do wykazania prawa do działki nr [...] na cele budowlane i zezwolił na jej zainwestowanie jedynie w oparciu o wypis z rejestru gruntu z dnia [...] stycznia 2001r. wskazujący, iż nieruchomość ta znajduje się we władaniu Skarbu Państwa- Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa.

Za prawidłowe Sąd uznaje ustalenie organu odwoławczego, iż w dacie udzielenia pozwolenia na budowę inwestor nie dysponował prawem do działki nr [...] na cele budowlane i brak ten nie został w żaden prawny sposób konwalidowany, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na budowę w części dotyczącej tej działki na podstawie art. 156 pkt 2 k.p.a.

Sąd podziela stanowisko organu, albowiem jest ono zgodne z oceną sądów

(Wojewódzkiego i Naczelnego), że warunki w jakich doszło do wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] lipca 2001r. powodują skutek jej nieważności, naruszając nadto konstytucyjne prawo własności i ograniczając możliwości zagospodarowania ww. działki przez jej właścicieli, co powoduje iż niemożliwe jest jej zaakceptowanie z punktu widzenia praworządności.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.