Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 92/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 40, art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 listopada 2013 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 listopada 2013r. Nr [...], znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z dnia 14 maja 2013 r., znak [...], umarzającą postępowanie w sprawie kontynuowanego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Naczelnika Miasta i Gminy [...] pod sygn. [...], dotyczącego samowolnie wybudowanego zbiornika typu "szambo", a następnie zmiany sposobu użytkowania na pomieszczenie gospodarcze na działce nr [...] w W..

Orzekając w ten sposób Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył na wstępie, że w ramach postępowania znak [...] organy obu instancji były związane w myśl art. 153 p.p.s.a. stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonym w wyroku z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 527/12.

Jak wyjaśnił dalej, organ pierwszej instancji prowadził postępowanie administracyjne znak [...] w sprawie legalności zbiornika o betonowej konstrukcji umiejscowionego pod powierzchnią gruntu, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w W.. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w związku z interwencjami J. S. oraz A. P. w sprawie nielegalnego podłączenia szamba na posesji M. D., W.. J. S. wskazywała, że już uprzednio toczyło się postępowanie przed Naczelnikiem Miasta i Gminy w [...], którego przedmiotem była likwidacja skutków samowoli budowlanej. Pomimo zasadności jej uwag żadne decyzje nie zostały wykonane, tj. ani zbiornik przerobiony na piwniczkę, ani szambo zrobione według planu i prawa budowlanego. Nadto do piwniczki zostały podłączone ścieki. J. S. przedłożyła jednocześnie kopie dokumentów obrazujących dotychczasowy stan sprawy.

W związku z powyższym w dniu 6 grudnia 2005 r. pracownicy organu pierwszej instancji przeprowadzili kontrolę zbiornika na nieczystości na działce nr [...] w W.. W jej toku ustalono, że przedmiotowy obiekt jest usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie z granicą nieruchomości sąsiedniej (działką nr [...]), znajduje się w nim woda, nie jest podłączony do instalacji. Zgodnie z oświadczeniem D. D. - współwłaściciela działki nr [...] - zbiornik powstał w 1990 r. Ścieki z budynku mieszkalnego położonego na tej samej działce nigdy nie były do niego odprowadzane, albowiem do tego celu służył zbiornik na nieczystości zlokalizowany w odległości ok. 13 metrów od granicy z działką sąsiednią. W dalszym toku postępowania D. D. w dniu 6 lutego 2006 r. przedłożyła protokół kontroli szczelności szamba dwukomorowego wykonanego z kręgów betonowych, jedna studzienka głębokości 1,50 druga głębokości 1,00.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 20 czerwca 2007 r. wydał decyzję znak [...], którą umorzył postępowanie w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce nr [...] w W.. Decyzją z dnia 15 listopada 2007 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania przeprowadzono w dniu 8 maja 2008 r. kontrolę przedmiotowego obiektu. Dokonano wówczas szczegółowych pomiarów obiektu, jak również jego usytuowania na gruncie. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych pracownicy organu dokonali też inspekcji wnętrza zbiornika. W dniu 19 maja 2008 r. D. D. przedłożyła opinię techniczną zbiornika żelbetowego objętego niniejszym postępowaniem, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane.

W dniu 24 lipca 2008 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję znak [...], którą na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., odmówił wydania nakazu rozbiórki zbiornika na działce nr [...] w W.. Decyzją z dnia 9 lutego 2009 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W wyniku skargi A. P., wyrokiem z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 591/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji.

Prowadząc postępowanie wyjaśniające raz jeszcze, w dniu 11 marca 2010 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejną kontrolę przedmiotowego zbiornika. Jak zeznali uczestnicy kontroli – M. S. oraz R. D. - sporny zbiornik jest użytkowany, jako piwniczka do składowania (podziemne pomieszczenie gospodarcze). Z zeznań stron wynikało nadto, że obecnie budynek mieszkalny na działce nr [...] podłączony jest do gminnej sieci kanalizacyjnej, a w przedmiotowym zbiorniku nie ma żadnych rur doprowadzających ścieki bytowe. W dniu 15 kwietnia 2010 r. wydana została kolejna decyzja w sprawie - Nr [...], znak [...], którą na podstawie art. 37 ust. 1 i 2, art. 40 i art. 42 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., organ pierwszej instancji odpowiednio: odmówił wydania nakazu rozbiórki obiektu, nie stwierdził podstaw do nakazania wykonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a nadto udzielił pozwolenia na użytkowanie zbiornika. Po Po rozpoznaniu odwołania A. P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu 28 września 2010 r. decyzję znak, [...], kolejny raz uchylając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Powiatowy Inspektor przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakreślonym przez WINB zakresie, a następnie w dniu 22 lipca 2011 r. wydał decyzję Nr [...], znak [...], którą na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. odmówił wydania nakazu rozbiórki wybudowanego zbiornika. Decyzją z dnia 21 lutego 2012 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości, z uwagi na fakt, że decyzja ta zapadła w efekcie wszczęcia i przeprowadzenia drugiego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Organ odwoławczy wskazał na tożsamość przedmiotową i podmiotową postępowania administracyjnego prowadzonego znak [...] oraz sprawy administracyjnej prowadzonej od 1989 r. przez organ ówcześnie właściwy w sprawach weryfikacji legalności obiektów budowlanych, tj. Naczelnika Miasta i Gminy w [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał jednocześnie organ pierwszej instancji do podjęcia przewidzianych prawem dalszych działań w celu zakończenia sprawy legalizacji przedmiotowej samowoli, prowadzonej dotychczas przed Naczelnikiem Miasta i Gminy w [...], a mianowicie do dokończenia procedury legalizacyjnej przewidzianej przepisami ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez A. P.. Wyrokiem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 527/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Mając na uwadze zalecenia zawarte w decyzji z dnia 21 lutego 2012 r., znak [...] - prawidłowej w ocenie Sądu - organ pierwszej instancji podjął próbę kontynuacji i zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez Naczelnika Miasta i Gminy [...] pod sygnaturą [...]. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą [...]. Do akt postępowania włączono materiały dotyczące postępowania prowadzonego przez Naczelnika Miasta i Gminy [...]. Czynności kontrolne przeprowadzono w obecności D. D. i M. S., które uprzedzone o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczyły, że przedmiotowy zbiornik - piwniczka został w całości rozebrany, teren działki po rozbiórce został uporządkowany. Rozbiórki dokonano systemem gospodarczym we własnym zakresie w miesiącu kwietniu-maju 2012 r. Do kanalizacji budynek został podłączony ok. 3 lata temu. Ustalono że w miejscu lokalizacji zbiornika brak widocznej płyty, teren przysypany ziemią i porośnięty trawnikiem. Strony przedłożyły do wglądu inwentaryzację powykonawczą przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] przyjętą do ewidencji Starostwa z dnia 28 lutego 2012r. pod nr [...] oraz protokół odbioru technicznego przyłącza kanalizacji sanitarnej z dnia 2 grudnia 2009 r. dla posesji nr [...]. W dniu 14 maja 2013 r., po uprzednim zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał następnie, że postanowieniem Nr [...] z dnia 23 września 2013 r., znak [...], wydanym w postępowaniu odwoławczym, działając na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego o przeprowadzenie oględzin z udziałem stron postępowania, jednoznacznie potwierdzających, że zbiornik typu "szambo", użytkowany jako piwniczka, został rozebrany- poprzez wykonanie odkrywek i szkiców, a także dołączenie inwentaryzacji powykonawczej przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce nr [...] w W., przyjętą do ewidencji Starostwa z dnia 28 lutego 2012 r. pod nr [...], oraz protokół odbioru technicznego przyłącza kanalizacji sanitarnej z dnia 2 grudnia 2009 r. dla posesji nr [...] w W.. Żądany dodatkowy materiał dowodowy wpłynął w dniu 21 października 2013 r. Nadto zostały przesłane oświadczenia E. P. i H. L., jak również wniosek J. S. o ponowienie oględzin w sprawie. J. S. przesłała dodatkowy materiał dowodowy, a mianowicie plik trzech zdjęć oraz oświadczenie R. S..

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał dalej, że sporny obiekt usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...]. W sposób bezsprzeczny ustalono, że został on wybudowany w 1990 r. Powyższe postępowanie stanowi kontynuację postępowania administracyjnego prowadzonego przez Naczelnika Miasta i Gminy [...] pod sygnaturą [...]. Postępowanie to zostało zarejestrowane pod nową sygnaturą - znak [...], a do akt sprawy włączono wcześniejsze materiały.

Analiza akt sprawy znak [...] prowadzi do wniosku, że przedmiotowy obiekt został uznany przez prowadzący wówczas postępowanie organ za wzniesiony samowolnie. Zamiarem inwestora było wybudowanie szamba dla potrzeb budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]. W sposób jednoznaczny stwierdzono także, iż obiekt ten powstał w 1990 r. W efekcie powyższego wdrożone zostało postępowanie legalizacyjne oparte na reżimie prawnym wynikającym z przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Celem postępowania było dokonanie oceny, czy ziściły się przesłanki przewidziane w art. 37 ust. 1 i 2 tej ustawy do nakazania inwestorom rozbiórki zbiornika.

Zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Powyższe oznacza, że jeśli zgromadzony materiał dowodowy wykluczy okoliczności określone w art. 37 tej ustawy (które skutkowałyby obligatoryjnym orzeczeniem nakazu rozbiórki), wówczas należy dokonać legalizacji samowoli budowlanej, po ewentualnym, uprzednim nakazaniu zmian i przeróbek mających na celu dostosowanie obiektu do wymogów Prawa budowlanego (art. 40 ustawy). Jeżeli analizowany obiekt będzie tym wymogom odpowiadał, to wówczas legalizacja samowoli następuje przez wydanie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, o czym stanowi art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wskazany w zaskarżonej decyzji. Pozwolenie na użytkowanie jest bowiem etapem końcowym legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego w oparciu o procedurę przewidzianą przepisami ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

W przedmiotowej sprawie organ uznał, że lokalizacja szamba względem granic i obiektów nieruchomości sąsiedniej, stanowiącej działkę nr [...], naruszałaby bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, a to przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W dniu 19 lutego 1990 r. na dziennik podawczy Urzędu Miasta i Gminy w [...] wpłynęło pismo D. D., stanowiące deklarację zmiany zamierzonego sposobu użytkowania zbiornika jako szamba na zbiornik (pomieszczenie) do przechowywania płodów rolnych. W tym stanie rzeczy, w piśmie z dnia 19 lutego 1990 r. organ wskazał na konieczność zamurowania trwale wlotów do zbiornika oraz usunięcia rur łączących zbiornik ze studzienkami zbiorczymi, określając jednocześnie termin wykonania obowiązku na dzień 15 maja 1990 r. W dniu 14 marca 1990 r. Naczelnik Miasta i Gminy w wydał decyzję znak [...], którą nakazał inwestorom "wykonać inwentaryzację wykonanego obiektu budowlanego w ziemi i dostarczenie jej wraz z planem realizacyjnym, projektem adaptacji obiektu na pomieszczenie gospodarcze. Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta z dnia 12 czerwca 1990 r., znak [...].

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 3 marca 2013 r. pracownicy PINB przyjęli oświadczenia od D. D. i M. S., które uprzedzone o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wskazały, że przedmiotowy zbiornik - piwniczka został w całości rozebrany, teren działki po rozbiórce został uporządkowany. Rozbiórki dokonano systemem gospodarczym, we własnym zakresie w miesiącu kwietniu-maju 2012r. Do kanalizacji budynek został podłączony ok. 3 lata temu. W miejscu lokalizacji zbiornika stwierdzono brak widocznej płyty, teren przysypany ziemią i porośnięty trawnikiem. Strony przedłożyły do wglądu inwentaryzację powykonawczą przyłącza kanalizacji sanitarnej na działce nr [...], przyjętą do ewidencji Starostwa pod nr [...], oraz protokół odbioru technicznego przyłącza kanalizacji z dnia 2 grudnia 2009 r. dla posesji nr [...]. Wobec wykonanej rozbiórki, organ pierwszej instancji uznał, iż postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego zbiornika typu "szambo" stało się bezprzedmiotowe i wydał decyzję o jego umorzeniu.

Z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z ustaleń kontroli nie wynikało czy "szambo" zostało rzeczywiście rozebrane. Przeprowadzone w toku postępowania odwoławczego oględziny odbyły się z udziałem D. D., M. S., J. S. i A. P.. D. D. wskazała przebieg przyłącza kanalizacji (od budynku do studzienki z włazem następnie obok garażu wolnostojącego do kolejnej studzienki znajdującej się na sieci kanalizacyjnej). Sprawdzono również pomieszczenie garażu i stwierdzono, że nie ma tam studzienki, która odprowadzałaby wodę z pomieszczenia garażowego. Jednocześnie D. D. oświadczyła, że w miejscu, którym było szambo ma zagospodarowaną działkę i nie chce jej niszczyć. W trakcie oględzin nie wykonano odkrywek, lecz dokonano jedynie niewielkiego wykopu pod znajdującym się na posesji wiatrakiem - obiektem małej architektury. W wykopie stwierdzono grunt. D. D. wyjaśniła nadto, że nie dokończono budowy na szambo, tylko wykonano zbiornik i był on wykorzystywany jako pomieszczenie na kwiaty i warzywa. Jej zięć stłukł beton, druty poodcinał, w jednej ze ścian był zrobiony otwór pod wykonanie przyłącza, którego nie zrobiono w związku z protestem sąsiadki. Zięć zasypał gruzem i ziemią wykop i nie ma już zbiornika, jest warstwa ziemi i zasiana trawa. Powyższe potwierdziła M. S.. J. S. wyjaśniła natomiast, że zbiornik jest zasypany płytami, a ona żąda powrotu do stanu prawidłowego, tj. wybrania płyt, usunięcia rur i zasypania tylko ziemią. Nadto organowi odwoławczemu przesłane zostały oświadczenia E. P. i H. L., którzy wskazali, iż byli naocznymi świadkami zasypania przedmiotowego zbiornika gruzem i ziemią. Zasypania dokonali M. S. i D. D.. Z kolei J. S. za pismem z dnia 30 października 2013 r. przesłała dodatkowy materiał dowodowy, a mianowicie plik trzech zdjęć oraz oświadczenie R. S., zgodnie z którym pod "wiatraczkiem" nadal znajduje się nie usunięty zbiornik szambowy, zakryty płytami betonowymi.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowania administracyjnego dotyczącego samowolnie wybudowanego zbiornika typu "szambo", którego sposób użytkowania zmienił się następnie na pomieszczenie gospodarcze. Organ odwoławczy uznał za udowodniony fakt zasypania przedmiotowego zbiornika betonowego. Co prawda niezgodnie z zaleceniem nie dokonano odkrywek w miejscu usytuowania obiektu, niemniej jednak z oświadczeń złożonych przez wszystkie strony postępowania wynika, że na działce nr [...] w W. istnieją pozostałości po przedmiotowym zbiorniku. Ustalono, że pod powierzchnią gruntu znajdują się aktualnie betonowe płyty po uprzednio istniejącym szambie. Szambo to zostało zasypane. Będący przedmiotem postępowania obiekt nie został całkowicie rozebrany, nie mniej jednak niezależnie od powyższego, wniosek organu o bezprzedmiotowości postępowania należy uznać za prawidłowy. W obecnym stanie faktycznym nie można już bowiem mówić o istnieniu zbiornika na nieczystości ciekłe czy o "pomieszczeniu gospodarczym". Z chwilą zasypania obiekt ten stracił powyższy charakter. Istniejąca aktualnie pod powierzchnia gruntu budowla lub jej fragment może natomiast zostać uczyniona przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

A. P. nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem, wnosząc w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wykonania obowiązku całościowego wyjaśnienia sprawy i przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego;

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwianie stronie, w rażący sposób uczestnictwa aktywnego w postępowaniu;

- art. 67 w zw. z art. 68 § 2 k.p.a. poprzez sporządzenie przez organ protokołu z oględzin w sposób nie zgodny z prawem;

- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie uwzględnianie przez organ wniosków dowodowych strony;

- art. 79 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku poinformowania strony o oględzinach w sprawie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego;

- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji, tj. brak wskazania, którym dowodom w sprawie dano wiarę, a którym nie i dlaczego;

- art. 105 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że istnieją przesłanki dla umorzenia postępowania;

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie zastawanie się w sprawie do wytycznych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 lutego 2011 r. Nr [...];

- art. 153 ustawy o ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie zastosowanie się do ocen prawnych i wskazań co dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt. II SA/Kr 591/09, oraz z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 527/12;

- art. 37, 40, 46 i 47 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane poprzez nie zastosowania przepisów powyższych w sprawie.

Skarżąca wniosła o nakazanie wykonania rozbiórki spornego obiektu i zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając powyższe skarżąca podnosiła, że fakt naruszenia prawa strony do uczestnictwa w postępowaniu wynika z negatywnego nastawienia pracowników organu pierwszej instancji do strony, a skutkuje nieprawidłowością i niekompletnością ustalenia stanu faktycznego. Strona sygnalizowała te uchybienia w trakcie postępowania, lecz nie zostały one przez organ poprawione, nadto w uzasadnieniu decyzji nie wspomina się o nich w żaden sposób. Ponieważ postępowanie sprowadza się do oceny stanu faktycznego zbiornika szambowego, wszystkie czynności sprawdzające i dowodowe mające na celu stan ten ustalić winny być przeprowadzane przez organ z najwyższą staranności. Już w trakcie oględzin w dniu 8 maja 2008 r. pracownicy organu pomijali uwagi i wnioski dowodowe stron, w tym o odkrycie przewodów rurowych prowadzących do zbiornika w celu faktycznego stwierdzenia ich unieczynnienia, wykonania próby szczelności, nie czyniąc na ten temat żadnej wzmianki w protokole oględzin. Wobec takiego rażącego naruszenia jej praw strona odmówiła dalszego uczestnictwa w oględzinach. Tak przeprowadzony dowód nie może stanowić podstawy do ustalenia stanu faktycznego w sprawie ani jej rozstrzygnięcia.

W trakcie kolejnych oględzin zbiornika w dniu 3 marca 2013 r. organ umożliwił stronie w nich uczestnictwo i ograniczył je jedynie do oceny powierzchni budowli bez jej odkrycia, oraz stwierdzenia stanu jej wnętrza.

Analogiczna sytuacja ma miejsce w trakcie oględzin budowli wykonywanych w dniu 18 października 2013 r.

Uchybienia w obowiązku organu zapewnienia stronie czynnego udziału w czynnościach prowadzą do braku ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy, takich jak obecny stan budowli, termin jej unieczynnienia i sposób w jaki zostało to dokona, zakres i charakter prac dostosowawczych dla sposobu użytkowania piwniczki na jarzyny oraz termin ich wykonania, fakt wykopania i unieczynnienia rur doprowadzających, szczelność obiektu istotna z uwagi na odległość od studni wnoszącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać na treść art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W związku z powyższym za wiążąca w niniejszej sprawie uznaje się ocenę prawną i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 527/12. Wyrok ten zapadł na gruncie stan faktycznego ustalonego obecnie analogicznie w zaskarżonej, jak w orzeczeniu Sądu do daty jego wydania. Poczynione w tym zakresie ustalenia znajdują zaś potwierdzenie w materiale dowodowy zgromadzonym w przedstawionych aktach administracyjnych.

Oddalając powyższym wyrokiem skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 lutego 2012 r., znak [...], Sąd zaakceptował przede wszystkim stanowisko organu nadzoru budowlanego, zgodnie z którym załatwienie przedmiotowej sprawy wymaga w pierwszej kolejności rozpoznania wniosku D. D. z dnia 21 marca 1990 r. w sprawie wydania zezwolenia na wykorzystywanie przedmiotowego zbiornika typu "szambo" na cele gospodarcze. Ten bowiem wniosek, od chwili jego złożenia, nadal nie jest rozpoznany i to pomimo upływu 22 lat.

Sąd uznał za prawidłowo ustalone, że M. i D. D. wybudowali w 1989 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę zbiornik na nieczystości płynne, posadowiony w ziemi. Podstawowym przeznaczeniem tego zbiornika miało być gromadzenie ścieków płynnych (nieczystości płynnych). Ponieważ tak wybudowany obiekt nie spełniał warunków technicznych, a w szczególności nie spełniał warunku zachowania wymaganej odległości od granic z działką sąsiednią oraz od miejsca pobierania wody (studni), na wniosek J. S. zostało w maju 1989 r. wszczęte postępowanie mające początkowo na celu uniemożliwienie eksploatacji tego zbiornika jako tzw. "szamba", a w sierpniu 1989 r. wnioskodawczyni wprost zwróciła się do ówczesnego Naczelnika Miasta i Gminy [...] o wydanie nakazu rozbiórki tego zbiornika. J. S. jeszcze dwukrotnie (pismami z dnia 4 grudnia 1989 r. i z dnia 10 stycznia 1990 r.) zwracała się do Naczelnika Miasta i Gminy [...] o wydanie nakazu rozbiórki tego zbiornika. W wyroku z dnia 12 września 2012r.

Sąd przyjął, że niewątpliwie od sierpnia 1989 r. było prowadzone postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki tego obiektu.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 37 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm, nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub przejęcie na własność Państwa bez odszkodowania miało miejsce tylko wówczas, gdy wybudowany bez pozwolenia na budowę obiekt znajdował się w terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, lub tak wybudowany bez pozwolenia na budowę obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, albo jeśli inne ważne względy uzasadniały nakazanie rozbiórki lub przejęcie na własność Państwa obiektu wybudowanego z naruszeniem obowiązujących w okresie budowy przepisów. Jeżeli jednak nie zachodziły przesłanki z powołanego art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, wówczas organy administracji miały obowiązek prowadzenia postępowania zmierzającego do umożliwienia korzystania z tego obiektu w zakresie dającym się pogodzić z obowiązującymi przepisami. Takie umożliwienie wykorzystywania obiektu budowlanego wiązało się najczęściej bądź z wykonaniem dodatkowych robót budowlanych, bądź ze zmianą jego przeznaczenia i dostosowaniem do pełnienia innej funkcji. Podstawę prawną do takiego działania organów administracji zawierał art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami (a więc także bez pozwolenia na budowę) oraz braku spełnienia przesłanek wymienionych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., właściwy organ administracji wydawał inwestorowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Sąd podał, że ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, iż również i w tej sprawie takie czynności zostały podjęte.

W tym zakresie ustalił, że pismem z dnia 16 lutego 1990 r. D. D. zwróciła się do Naczelnika Miasta i Gminy [...] o zaniechanie prowadzenia postępowania w tej sprawie i zadeklarowała, że zbiornik będzie wykorzystywany jako piwnica ziemna na jarzyny. Oznacza to, że inwestor zamierzał zmienić przeznaczenie obiektu pierwotnie wybudowanego jako zbiornik na nieczystości płynne na obiekt magazynowo-gospodarczy, przeznaczony pod składowanie warzyw. Po otrzymaniu tego wniosku Naczelnik Miasta i Gminy [...] nałożył na inwestorów pismem z dnia 19 lutego 1990 r. obowiązek wykonania określonych prac budowlanych, które pozwolą na zmianę sposobu użytkowania zbiornika (trwałe zamurowanie wylotów do zbiornika i usunięcie rur założonych pomiędzy zbiornikiem a studzienkami zbiorczymi).

Jak wskazał Sąd, podstawą prawną do takiego działania był art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Sąd ustalił następnie, że Naczelnik Miasta i Gminy w [...] wydał w dniu 14 marca 1990 r. decyzję znak [...], mocą której nakazano inwestorom wykonanie inwentaryzacji wykonanego obiektu budowlanego w ziemi i dostarczenie jej wraz z planem realizacyjnym, projektem adaptacji obiektu na pomieszczenie gospodarcze do Urzędu Gminy i Miasta [...] w terminie do dnia 15 maja 1990 r., a w przypadku niedostarczenia w terminie ww. dokumentacji wraz z wnioskiem o zmianę użytkowania obiektu z szamba na pomieszczenie gospodarcze – zagrożono inwestorom wydaniem nakazu rozbiórki w określonym terminie.

Sąd ustalił również, że Inwestorzy M. i D. D. przedstawili, jak wynika to z akt administracyjnych sprawy, opis inwentaryzacyjny, uzupełniany później na wniosek organu, oraz – co istotne w tej sprawie – w dniu 21 marca 1990 r. także wniosek o wydanie zezwolenia na zmianę sposobu wykorzystywania zbiornika na cele gospodarcze – piwniczka. Takie działanie inwestorów znajdowało swoją podstawę w art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., który nakazywał uzyskanie pozwolenia na użytkowanie w przypadku nałożenia obowiązków wynikających z art. 40 ww. ustawy. Bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie inwestor nie mógł przystąpić do korzystania z danego obiektu.

Powyższe fakty istotne w procesie subsumcji zostały trafnie ustalone również obecnie w zaskarżonej decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i nie są kwestionowane w skardze.

Mając na uwadze tak przedstawiony przebieg postępowania Sąd stwierdził, że w postępowaniu w okresie od maja 1989 r. do marca 1990 r. Naczelnik Miasta i Gminy [...] dokonał oceny prawnej zgodności przedmiotowego zbiornika z prawem, możliwości wydania nakazu rozbiórki oraz umożliwienia korzystania z niego powiązanego ze zmianą jego przeznaczenia (funkcji). Pozostało jedynie rozpoznanie wniosku inwestorów co do oceny, czy po dokonaniu przeróbek zbiornika i związaną z tym zmianą sposobu jego korzystania, nie narusza to obowiązujących przepisów prawa i czy nie zagraża interesom prawnie chronionym innych osób (w tym skarżącej).

Sąd uznał również, że dopóki wniosek D. D. z dnia 21 marca 1990 r. nie zostanie rozpoznany, orzekanie co do nakazu rozbiórki tego obiektu jest bezprzedmiotowe. Jeżeli bowiem okaże się, że zbiornik nie może spełniać funkcji magazynowania warzyw (piwniczki), bądź też realizacja tej funkcji będzie wymagała dalszych określonych robót budowlanych, to obecnie właściwy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prowadząc postępowanie w sprawie wniosku D. D. z 21 marca 1990 r., odmówi wydania zezwolenia na użytkowanie tego zbiornika i – stosownie do ustaleń stanu faktycznego – nakaże wykonanie określonych robót budowlanych, które umożliwiłyby eksploatacje tego zbiornika bez naruszania prawa, bądź jeżeli nie będzie możliwa zmiana jego funkcji ze zbiornika gromadzenia odpadów ciekłych na inną funkcję – podejmie inne wymagane działania, nie wyłączając nakazu jego rozbiórki.

Jednocześnie w wyroku z dnia 12 września 2012r. Sąd przesądził, że organom nadzoru budowlanego nie można zarzucić braku wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2009 roku sygn. akt. II SA/Kr 591/09.

Sąd zauważył ponadto, że jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 16 sierpnia 1989 r. (który był jeszcze ponawiany w grudniu 1989 r. i styczniu 1990 r.) J. S. wyraźnie domagała się od ówczesnego właściwego organu - Naczelnika Miasta i Gminy [...] - wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego zbiornika. Ten organ prowadził postępowanie w przedmiocie tejże rozbiórki uznając jednak, że nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki i po dokonaniu określonych zmian możliwym jest zmiana jego przeznaczenia. To drugie postępowanie nie zostało jeszcze zakończone Skoro tak, to złożony we wrześniu 2005 r. wniosek skarżącej o nakazanie rozbiórki tego obiektu dotyczył sprawy już rozstrzyganej w okresie 1989-1990 r. Rozpoznając bowiem wniosek złożony w 2005 r. co do nakazu rozbiórki organ administracji i tak musiałby stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

W tym kontekście należy stwierdzić, że prawomocny wyrok z dnia 12 września 2012r., sygn. akt II SA/Kr 527/12, przesądza w sposób wiążący, iż postępowanie przed organami nadzoru budowlanego dotyczące stwierdzenia czy zachodzą podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki zbiornika typu " szambo", prowadzone na podstawie art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974r., zostało zakończone . W latach poprzednich wyczerpano także tryb przewidziany w art. 40 powyższej ustawy, a dalsze losy przedmiotowego zbiornika typu "szambo" zależą od ustalenia przesłanek wydania pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. Zgodnie z oceną prawną i zaleceniami zawartymi w powyższym wyroku, prowadząc postępowanie w dalszym ciągu organy nadzoru budowlanego winny były zatem uznać za rozstrzygnięte w sposób ostateczny i prawomocny wskazane zagadnienia, natomiast ich rzeczą była kontynuacja postępowania w sprawie rozpoznania wniosku D. D. o pozwolenie na użytkowanie zbiornika.

Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że właśnie w takim kierunku prowadzono kontrolowane obecnie postępowanie administracyjne, z poszanowaniem oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 527/12, nie mnie jednak, z uwagi na zmianę okoliczności wydanie decyzji co do istoty sprawy uznano za bezprzedmiotowe. Zmianę okoliczności można zaś uznać, za powód do wydanie w sprawie takiego orzeczenia, którego nie przewidują wprost zalecenia zawarte w prawomocnym wyroku sądu. Stan taki ma miejsce w szczególności, gdy zmiana okoliczności nakazuje uznać postępowanie za bezprzedmiotowe i zakończyć go decyzja z art. 105 § 1 k.p.a., zamiast rozstrzygnięciem co do istoty sprawy.

Tak tez się stało w niniejszej sprawie albowiem w toku postępowania dowodowego prowadzonego po dacie wydania prawomocnego wyroku z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 527/12, organy obu instancji uznały za udowodnione, że sporny zbiornik typu " szambo" nie istnieje. Działania inwestora po wydaniu tego wyroku organ pierwszej instancji uznał za rozbiórkę przedmiotowego zbiornika typu " szambo". Organ odwoławczy zakwalifikują je natomiast w inny sposób, wykazując, że zbiornik nie może pełnić funkcji użytkowych, co odpowiada woli i zamiarom inwestora.

Mając na uwadze czynności podjęte przez organ pierwszej w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. narusza prawo. Do takiej negatywnej oceny powyższego upoważnia fakt, że organ ten w czasie działań nazwanych kontrolą, dokonanych dnia 3 marca 2013r., nie podjął czynności dowodowych z udziałem wszystkich stron, pomimo iż przeprowadził w istocie oględziny, a także dowód z przesłuchania D. D. i M. S.. Organ ten nie włączył do zgromadzonego materiału dokumentów przedstawianych w czasie powyższej czynności, mimo iż uznał je za istotne dla końcowego orzeczenia. W aktach administracyjnych brak dowodu zawiadomienia o czynności podmiotów wymienionych w rozdzielniku do pisma z dnia 5 lutego 2013r., a zatem odmowę ponowienia czynności - zgodnie z wnioskiem A. P. z dnia 12 marca 2012r. - należy uznać za bezzasadną. Tak przeprowadzone postępowanie narusza dyspozycję art. 78 k.p.a. i art. 79 k.p.a., a także zasady z art. 7 k.p.a., 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. Brak natomiast podstaw do zarzucanego w skardze naruszenia art. 67 i art.68 § 2 k.p.a.

Decyzja organu pierwszej instancji budzi zastrzeżenia nie tylko z tego powodu, że została wydana na podstawie wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego. Kontrolowane decyzja narusza bowiem wymogi z art. 107 § 1 i 3 k.p.a, jako pozbawiona wymaganego, wyczerpującego uzasadniania faktycznego i prawnego. Na jej podstawie nie jest nawet wiadomym co organ pierwszej instancji rozumie pod pojęciem rozbiórki obiektu budowlanego, chociaż fakt przeprowadzenia takich robót budowlanych ustala. Z faktu dokonania rozbiórki obiektu budowlanego mogą zaś wnikać dla inwestorów określone konsekwencje natury prawnej. Ich analiza nie należy jednak do przedmiotu niniejszej sprawy.

Powyższe uchybienia dostrzegł prawidłowo organ odwoławczy, który uzupełnił we właściwym kierunku postępowanie dowodowe, nie przekraczając przy tym kompetencji określonych w art. 15 k.p.a. i art. 136 k.p.a. Organ ten wydał następnie decyzję odpowiadającą wymogom z art. 7 k.p.a, 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 §1 i 3 k.p.a.

W szczególności, strony zostały prawidłowo zawiadomione o terminie oględzin dnia [...] października 2013r., które ponowiono na zasadach przewidzianych w art. 136 k.p.a. Stwierdzone w czasie tej czynności w terenie fakty, w powiązaniu z zeznaniami D. D., M. S. i J. S. – osób mających wiedzą w sprawie istnienia zbiornika, stanowią dostateczny dowód, że przedmiotowy zbiornik typu "szambo" nie istnieje, jako obiekt budowlany mogący pełnić funkcje gromadzenia ścieków bytowych albo opadowych, czy też pomieszczenia służącego przechowywaniu płodów rolnych lub innych rzeczy. Teren na powierzchni gruntu zagospodarowano w inny sposób, niezwiązany z poprzednim istnieniem zbiornika typu " szambo". W tym zakresie nie ma znaczenia, że pod powierzchnią gruntu pozostały rury, beton albo elementy inne niż ziemia. Oględziny przeprowadzone w możliwie pełnym zakresie, jednakże bez dewastacji zagospodarowanej działki, w czasie których nie stwierdzono istnienia poprzedniej budowli, należy uznać za dowód w tym zakresie wiarogodny, zwłaszcza w powiązaniu z jednobrzmiącymi zeznaniami osób zainteresowanych, o spornych interesach, które wskazały jednakże zgodnie na fakt zasypania zbiornika. Protokół z oględzin zleconych przez organ odwoławczy spełnia wymogi przewidziane w art. 67 k.p.a. i art. 68 § 2 k.p.a. W opisanej sytuacji nie narusza zasad z art. 78 k.p.a. pominięcie przez organ odwoławczy innych zgłoszonych następnie przez strony wniosków o przesłuchanie świadków, którzy mieli podać jedynie szczegóły dotyczące sposobu pozbawienia zbiornika cech użytkowych.

W sprawie nie ma znaczenia czy i jak przed zasypaniem zbiornika był on użytkowany, albowiem nie jest przedmiotem niniejszego postępowania kwestia nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Na marginesie można jedynie zauważyć, że zgromadzone w aktach dowody wskazują, że inwestor nie korzystał z przedmiotowego zbiornika zgodnie z pierwotnym zamiarem, jako ze zbiornika na ścieki bytowe.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy trafnie nie uznaje działań podjętych przez inwestora względem przedmiotowego zbiornika typu " szambo" za rozbiórkę tego obiektu budowlanego. Zarówno w ustawie z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane, jak obecnie obowiązujących przepisach ustawodawca nie zdefiniował pojęcia rozbiórki obiektu budowlanego, która oznacza określony rodzaj robót budowlanych. W języku potocznym, słowo " rozebrać" oznacza m.in. : - rozłożyć na części, rozmontować, zdemontować; - rozwalić, zlikwidować usuwając częściami ( tak Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, tom III R-Ż, PWN, W-wa 1981 oraz podobnie Słownik języka polskiego, PWN, wyd. III z 2012r.) W takim potocznym znaczeniu pojęcie rozbiórki funkcjonuje na gruncie prawa budowlanego. Wiąże się ono z działaniami mającymi na celu likwidację obiektu budowlanego w senesie zakończenia jego bytu fizycznego, w więc nie tylko w sensie użytkowym. Rozbiórką jest bowiem nie tylko demontaż, ale również usunięciu z przestrzeni określonego, istniejącego obiektu budowlanego lub jego części.

Rozważyć należy zatem, jaki wpływ na możliwość dalszego prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie piwniczki na płody rolne ma fakt zasypania spornego obiektu budowlanego. Wyraźnie bowiem wskazano w powołanym wyroku z dnia 12 września 2012r., że losy postępowania w niniejszej sprawie zależą właśnie od możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu o takie funkcji.

W tym zakresie należy uwzględnić, że postępowanie administracyjne musi posiadać swój przedmiot. Jest nim kwestia, co do której organy administracji publicznej są władne orzekać, konkretyzując w sposób władczy prawa lub obowiązki stron. W przypadku braku tak rozumianego przedmiotu postępowania, nie może się ono zakończyć wydaniem rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Z uwagi na ustaloną datę wykonania spornego obiektu budowlanego, zastosowanie w sprawie znajdą przepisy Prawa budowlanego z roku 1974. Stosownie do art. 42 ust. 1 tej ustawy, inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Użytkować (przystąpić do legalnego użytkowania) można tylko taki obiekt, który istnieje i do użytkowania się nadaje. Znajduje to potwierdzenie w wyraźnym brzmieniu art. 42 ust. 3 wskazanej ustawy, zgodnie z którym podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Nie ma zatem podstawy prawnej do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu nieistniejącego albo nie posiadającego cech, pozwalających go użytkować, zwłaszcza, w sytuacji rezygnacji inwestora z możliwości korzystania z obiektu i pozbawienia go właściwości, od posiadania których korzystanie z obiektu jest uzależnione. W takim wypadku postępowanie o wydanie pozwolenia na użytkowanie jest bezprzedmiotowe.

Odnosząc te uwagi do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego należy stwierdzić, że wobec zasypania spornego typu " szmbo" nawet bez dokonania likwidacji jego pozostałości znajdujących się pod poziomem gruntu, postępowanie w przedmiocie pozwolenia na jego użytkowanie jako piwniczki na gromadzenie płodów rolnych jest bezprzedmiotowe. Zasypany płytami betonowymi zbiornik nie jest bowiem dla takich celów przydatny, zaś zostało on pozbawiony cech użytkowych z woli inwestora. Opisany stan powoduje, że brak podstaw w kierunku prowadzenia postępowania administracyjnego mającego na celu legalizację pierwotnej budowli, jak również do odmowy wydania pozwolenia na jego użytkowanie. Skoro nie istnieje fizycznie żadna budowla mająca cechy fizyczne zbiornika albo piwnicy, brak w sprawie podstaw do wydania decyzji merytorycznej, zaś właściwym sposobem zakończenia postępowania jest wydanie decyzji o jego umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Takie orzeczenie pozostaje w pełnej zgodzie ze wskazaniami, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2012r., sygn. akt II SA/Kr 527/12, który wyraźnie powiązał sposób zakończenia postępowania administracyjnego z możliwością wydania pozwolenia na użytkowanie, natomiast nie opisał wprost sytuacji występującej w ustalonym aktualnie stanie faktycznym. Zaszła zmiana stanu faktycznego nie stwarzała podstaw do przekształcenia postępowania prowadzone na wniosek inwestora w trybie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, w postępowanie dotyczące utrzymania obiektów budowlanych, co sygnalizują zarzuty skargi poprzez powołanie przepisów art. 46 i 47 tej ustawy. Zaskarżona decyzja organu drugiej instancji jest zatem prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.