Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 84/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101 ust. 1, art. 6 pkt 8
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Jerzy Solarski, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy R. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy R. a Burmistrzem Miasta N. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie skierowania I. G. do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy R. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2009 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego między pomiędzy Ośrodkiem Pomocy Społecznej w N. a Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w R. w sprawie Nr (...) której przedmiotem jest skierowanie Pani I. G.do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w dniu (...) kwietnia 2009r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wpłynął wniosek o skierowanie Pani I. G.do domu pomocy społecznej. Postanowieniem z dnia (...) maja 2009r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N., przekazał wniosek do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. celem załatwienia zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Pani I. G.była zameldowana na pobyt stały w R. do dnia 06.08.2002r., a faktycznie zamieszkiwała w miejscowości N. w mieszkaniu syna, który opiekował się nią jako osobą niepełnosprawną. W ocenie organu Pani G. jest osobą bezdomną a zatem właściwą gminą do skierowania jej do domu pomocy społecznej jest Gmina R. jako Gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby bezdomnej.

W ocenie wnioskodawcy gminą właściwą do skierowania Pani I. G.jest Gmina N., bowiem na terenie tej gminy bezsprzecznie zamieszkuje wnioskodawczyni.

Z ustaleń poczynionych przez wnioskodawcę wynika, że Pani I. G.opuściła lokal mieszkalny przy ul. K. w R. w 1996r. W 1999r. rozwiązała ona związek małżeński. Od 1996r. nie zamieszkiwała ona w Gminie R. a od 2002r. zamieszkiwała w Gminie T., a następnie w mieszkaniu syna w N..

W ocenie organu lokal mieszkalny w tej miejscowości służył Pani G. do zaspokajania jej potrzeb mieszkaniowych i na terenie Gminy N. skoncentrowała swoją aktywność życiową.

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, jest miejscowość w której ona przebywa z zamiarem stałego pobytu. Niewątpliwie po opuszczeniu 1996r. miejscowości R. , Pani G. od 2003 r. zamieszkała w N. u syna i tam miała zamiar stałego pobytu. Spełnione zostały zdaniem wnioskodawcy w tej sytuacji dwie przesłanki decydujące o zamieszkiwaniu w danej miejscowości a mianowicie czynnik zewnętrzny/ fakt fizycznego przebywania / oraz wewnętrzny/ zamiar stałego pobytu /. Pani G. po opuszczeniu miejscowości R. nigdy nie wyrażała woli powrotu do tej miejscowości, zaś zamieszkując w N. korzystała tam ze świadczeń z pomocy społecznej oraz opieki lekarskiej.

Wnioskodawca stwierdził również, że pani G. nie jest osobą bezdomną w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej. W przypadku osoby niezameldowanej nigdzie na pobyt stały, warunkiem uznania jej za osobę bezdomną jest niezamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Zamieszkując w mieszkaniu syna niewątpliwie zamieszkiwała ona w lokalu mieszkalnym spełniającym powyższe wymogi, zatem nie sposób traktować ją jako osobę bezdomną.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta N. stwierdził, iż w dniu 24.04.2009r. do tutejszego organu, za pośrednictwem Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Neuropsychiatrycznego w Opolu, wpłynął wniosek wraz z kompletem dokumentów pani I. G.o skierowanie jej do domu pomocy społecznej. Dokumenty wpłynęły do niego, ponieważ do szpitala pani G. została przewieziona z lokalu syna zamieszkałego w N..

Następnie Burmistrz wskazał, iż jak wynika z informacji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. , wnioskodawczyni do 06.08.2002r. była zameldowana na pobyt stały w R. przy ul. K. (dowód: pismo (...) z dnia 14.04.2009r. Kierownika GOPS w R. ). W 2002r. uległa wypadkowi samochodowemu, w wyniku którego, pomimo półrocznego leczenia szpitalnego, stała się osobą niepełnosprawną. Z powodu braku zainteresowania stanem zdrowia matki pozostałych członków najbliższej rodziny, zaopiekował się nią syn, mieszkający w N., przyjmując ją do swego mieszkania i meldując na pobyt czasowy na okres od 15.09.2003r. do 15.09.2008r. (dowód: poświadczenie o adresach i okresach zameldowania z dnia 1 lipca 2009 r. wydane przez działającą z upoważnienia Burmistrza N. podinspektor B. Z.). Pomoc syna miała mieć charakter okresowy, do czasu odzyskania przez panią G. pełnej sprawności.

Ponieważ jednak uszkodzenie organizmu okazało się być trwałe, syn odmówił dalszego opiekowania się matką z powodu braku możliwości zapewnienia jej odpowiednich warunków. W tej sytuacji pani I. G.zwróciła się z prośbą o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej.

W dniu 24 kwietnia 2009 r. Dyrektor Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Neuropsychiatrycznego w Opolu przesłał wywiad środowiskowy sporządzony przez pracownika socjalnego szpitala, wraz z kompletem dokumentów, do Ośrodka Pomocy Społecznej w N.. Po powtórnym, wnikliwym zbadaniu, który organ jest właściwy do rozpatrzenia sprawy w dniu wszczęcia postępowania, tj. w dniu złożenia wniosku przez panią Irenę G. - 20 kwietnia 2009r. - dokumenty te, postanowieniem (...) z dnia 13 maja 2009 r., zostały przez Burmistrza Miasta N. przesłane do GOPS w R. .

Podstawą prawną do przekazania dokumentów, a tym samym ustalenia właściwości miejscowej do załatwienia sprawy, w ocenie Burmistrza Miasta N. jest przepis art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Stanowi on, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Pani G. w jego ocenie niewątpliwie spełnia wszelkie warunki do uznania jej obecnie za osobę bezdomną na podstawie art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. (Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728 z późn. zm.)

Burmistrz Miasta N. wskazał, iż I. G.na terenie Gminy N. przebywała jedynie okresowo, do czasu poprawy stanu zdrowia, z powodu braku innej możliwości zamieszkania. Nie miała podstaw do planowania, iż N. będzie jej stałym miejscem pobytu. Syn nigdy nie deklarował stałej opieki, czego dowodem jest zameldowanie jej jedynie na pobyt czasowy. Wbrew stwierdzeniom zawartym we wniosku GOPS w R. , Burmistrz Miasta N. podniósł, iż I. G.nigdy nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej, a od 15 września 2008 r. zamieszkiwała na terenie Gminy bez spełnienia obowiązku meldunkowego, niezgodnie z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2).

Ustosunkowując się do błędnego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska Wójta Gminy R. przyjmującego, że I. G.nie jest osobą bezdomną, należy w pierwszym rzędzie odnieść się do pojęcia osoby bezdomnej w myśl ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 6 pkt 8 tej ustawy za osobę bezdomną należy rozumieć osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać, że bezspornym jest, iż I. G.jest osobą bezdomną. Nie zamieszkuje ona w lokalu mieszkalnym przeznaczonym na pobyt stały w celu zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych oraz nie jest nigdzie zameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Fakt, iż zamieszkiwała przez pewien okres czasu u syna, który sprawował nad nią opiekę nie przesądza o tym, iż N. jest miejscem, w którym postanowiła ustanowić centrum zamieszkania. Wielokrotnie już Naczelny Sąd Administracyjny wyrażał niekwestionowany pogląd, iż o stałym pobycie danej osoby na terenie określonej miejscowości decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowy interesów. Ze stanu faktycznego sprawy wynika bezspornie, iż I. G. jest osobą znajdującą się w bardzo złym stanie fizycznym i psychicznym co powoduje, że wymaga całodobowej opieki. Rodzina odmówiła sprawowania nad nią opieki i przyjęcia po wyjściu ze szpitala. Nie posiada ona także żadnego miejsca pobytu na terenie miejscowości N.. Trudno w takim wypadku byłoby uznać, że w miejscowości N. I. G. skupiła swoją aktywność życiową.

Wszystko to powoduje, iż I. G. spełniała przesłanki, uzasadniające uznanie jej za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Tak więc należało uznać, że zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej właściwym do rozpoznania wniosku o skierowanie I. G. do domu pomocy społecznej jest Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. reprezentowany przez Wójta Gminy R. .

Z tego względu na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.