Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 477/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Joanna Runge-Lissowska Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1540/05 w sprawie ze skargi R. K. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia uposażenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. K. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1540/05, oddalił skargę R. K. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia uposażenia.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w dniu 22 stycznia 2005 r. przedstawił R. K. zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, określonych w art. 178 a § 1 kk i art. 224 § 2 kk. Następnie w dniu 23 stycznia 2005 r. na podstawie art. 249 i 276 kodeksu postępowania karnego wydał postanowienie o zawieszeniu wyżej wymienionego w czynnościach służbowych i zakazie prowadzenia pojazdów w ruchu lądowym.

Komendant Rejonowy Policji Warszawa VI rozkazem personalnym z dnia 22 stycznia 2005 r. zwolnił R. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) tj. z uwagi na oczywistość popełnienia czynów o znamionach przestępstwa, uniemożliwiających pozostawienie policjanta w służbie.

Na skutek złożonego przez wyżej wymienionego odwołania, sprawę rozpoznawał Komendant Stołecznej Policji, który rozkazem personalnym z dnia 27 kwietnia 2005 r. zaskarżony rozkaz uchylił i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Konsekwencją tego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż R. K. nadal pozostaje w służbie w Policji.

Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 124 ust. 1 cyt. ustawy o Policji, zawiesił R. K. uposażenie w wysokości 50% należnego uposażenia od dnia 1 czerwca 2005 r. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności i doręczono ją policjantowi w dniu 13 maja 2005 r.

Komendant Rejonowy Policji [...] postanowieniem z dnia 18 maja 2005 r., sprostował z urzędu omyłkę dotyczącą daty wydania rozkazu nr [...], poprzez zastąpienie – dnia [...] – dniem [...].

Od powyższego rozkazu policjant złożył odwołanie do Komendanta Stołecznego Policji, który rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozkazu wskazał, że przesłanką wydania zaskarżonego rozkazu było zastosowanie przez prokuratora środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta. W takiej sytuacji, w świetle art. 124 ust. 1 cyt. ustawy o Policji, podjęcie decyzji o zawieszeniu 50% należnego policjantowi uposażenia było obligatoryjne.

Komendant Stołeczny Policji, ustosunkowując się szczegółowo do podniesionej przez skarżącego w odwołaniu zarzutów – przytaczając argumentację – uznał je za nieuzasadnione.

Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi R. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z wnioskiem o jego uchylenie. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie art. 107 i 108 kpa. Wskazał, że informacje dotyczące stanu faktycznego podane przez organy nie są prawdziwe. Podniósł, że w postępowaniu administracyjnym nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a "obligatoryjność wydania decyzji" nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania administracyjnego i nie usprawiedliwia przekroczenia uprawnień strony.

Komendant Stołeczny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny (decyzja) jest zgodna z prawem.

W myśl art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Zwrot "zawiesza się" wskazuje, że w razie zaistnienia określonych warunków, istnieje obowiązek zawieszenia policjantowi od najbliższego terminu płatności 50% należnego uposażenia. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż pozostałe zarzuty podnoszone w skardze nie są uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, a prawo udziału w postępowaniu związanym z zawieszeniem uposażenia skarżący realizował poprzez złożenie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "Ppsa") – skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. K. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa zarzucił:

1. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 52 § 1 i 2 w zw. z art. 178 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), poprzez nie odrzucenie skargi, pomimo iż była ona jako przedwczesna niedopuszczalna, albowiem zaskarżony rozkaz Komendanta Stołecznego Policji został wydany na skutek odwołania od rozkazu Komendanta Rejonowego Policji [...], który nie został skarżącemu doręczony zgodnie z wymogami określonymi w art. 109 § 1 kpa, a zatem nie został wyczerpany tok instancji w postępowaniu administracyjnym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. rażące naruszenie praw procesowego, a mianowicie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), poprzez oddalenie skargi, pomimo iż zaskarżony nią rozkaz został wydany z naruszeniem reguł procesowych określonych w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, polegających na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności tych, które legły u podstaw nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedstawiając powyższe zarzuty wniósł o:

1. odrzucenie skargi na podstawie art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), względnie

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

3. zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż skoro doręczono mu jedynie odpis potwierdzonego za zgodność z oryginałem rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji, a oryginał rozkazu pozostawiono w aktach sprawy, to nie spełniono obowiązku określonego w art. 109 § 1 kpa.

Przyznał, że wprawdzie zaskarżony do Sądu rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji został mu doręczony w oryginale, to jednak - zdaniem skarżącego – skoro nie został mu doręczony w oryginale rozkaz organu pierwszej instancji, to nie było przedmiotu odwołania. W postępowaniu administracyjnym nie został zatem wyczerpany tok instancji. W związku z tym złożona do Sądu skarga na rozkaz personalny organu drugiej instancji była przedwczesna, niedopuszczalna i powinna być odrzucona.

Skarżący zarzucił również, iż Sąd pierwszej instancji oddalając skargę nie ustosunkował się do zarzutu lakoniczności uzasadnienia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. To uchybienie miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, bo gdyby wspomniany rygor nie został w tej sprawie nadany, to do czasu rozpoznania odwołania, a więc do czerwca 2005 r. otrzymywałby on pełne uposażenie.

Komendant Stołeczny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy Ppsa – rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA postawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenie w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 Ppsa). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

W tej sprawie skargę kasacyjną oparto na drugiej podstawie kasacyjnej pokreślonej w art. 174 pkt 2 Ppsa – naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem niedopuszczalności skargi w tej sprawie w pierwszej kolejności rozważenia wymagał zarzut rażącego naruszenia art. 52 § 1 i 2 w związku z art. 178 i art. 134 Ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nieuzasadniony.

Z akt sprawy wynika, że R. K. w dniu 13 maja 2005 r. został zapoznany w Komendzie Rejonowej [...] z rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Rejonowego Policji [...] i otrzymał jego kopię, a fakt ten potwierdził własnoręcznym podpisem. Następnie w terminie ustawowym uruchomił tryb jego weryfikacji przez złożenie odwołania do Komendanta Stołecznego Policji, który rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy. W tych warunkach zarzut skarżącego, że skoro nie otrzymał on oryginału rozkazu personalnego, to nie wszedł on do obrotu prawnego, a to z kolei winno skutkować wskazanymi przez niego następstwami – nie jest trafny. Wskazać należy, iż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 2003 r. sygn. akt III RN 135/03, OSNP 2004/16/274 wyraził pogląd, że organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu do doręczenia stronie postępowania, jednego uwierzytelnionego odpisu decyzji, a nie jej oryginału - art. 109 § 1 kpa.

Z tych względów należało uznać, że skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, prawidłowo wypełnił obowiązek wyczerpania przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, a zatem art. 52 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 178 Ppsa i art. 134 § 1 Ppsa nie zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Zarzut ten nie został bowiem uzasadniony. Przy uwzględnieniu zasady wyrażonej w art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej i formułować za niego uzasadnienia zarzutu. Przede wszystkim jednak wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji mógłby naruszyć art. 1 § 1 i2 Ppsa tylko wówczas, gdyby pomimo swojej właściwości i spełnienia wszystkich wymogów formalnych skargi nie rozpoznał względnie rozpoznał ja z uwzględnieniem innych kryteriów niż kryteria legalności, a w tej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła.

Kolejny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 i art. 134 § 1 Ppsa postępowania wymagający ustosunkowania się, obejmuje sposób uzasadnienia w decyzji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, który skarżący kwestionuje - nie zasługiwał na uwzględnienie z następujących przyczyn.

Zarzut enigmatyczności i powierzchowności uzasadnienia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności był podnoszony przez skarżącego zarówno w odwołaniu od rozkazu organu pierwszej instancji jak i w skardze do Sądu. Komendant Stołeczny Policji w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] nr [...] wskazał przesłanki i okoliczności uzasadniające jego nadanie.

Sąd pierwszej instancji argumenty te podzielił uznając, że zarzut ten nie znajduje uzasadnienia. Przepis art. 108 § 1 kpa stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności m.in. wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na interes społeczny. Niewątpliwie niezwłoczne wykonanie decyzji zawieszającej policjantowi 50% ostatnio należnego uposażenia, który nie pełni służby z uwagi na to, że został zawieszony w czynnościach służbowych i jest podejrzany o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego leży w interesie społecznym.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.

O kosztach orzeczono na mocy art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 i art. 248 Ppsa, a ich wysokość określono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez Radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).