Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3036/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Marzenna Kosewska Protokolant: sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A" w W na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz uchybienia terminowi do jego wniesienia na postanowienie w sprawie dot. obciążenia kosztami postępowania celnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki "A" w W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, ze zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/B. Koś EW


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego obciążył Spółkę "A" siedzibą w W. ( reprezentowaną przez przedstawiciela bezpośredniego -Agencję Celną [...] ) kosztami postępowania celnego prowadzonego w sprawie towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego z dnia [...]r., tj. kosztami wykonania wyceny importowanych tekstyliów przez biegłego rzeczoznawcę z Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w imieniu Spółki "A", J. C. w piśmie z dnia [...]r., żądając jego uchylenia i umorzenia postępowania. Według strony skarżącej obciążenie jej kosztami ekspertyzy biegłego było bezzasadne i niezgodne z prawem.

W związku z tym, że do odwołania nie było załączone pełnomocnictwo do reprezentowania spółki "A" pismem z dnia [...]r. wezwano J. C. do jego przedłożenia. Z treści złożonego pełnomocnictwa z dnia [...]r. wynikało, że upoważniało ono J. C. - pracownika do reprezentowania zarządu i Spółki przed organami celnymi, inspekcją celną, organami podatkowymi i egzekucyjnymi.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. adresowanym do J. C. Dyrektor Izby Celnej -działając na podstawie art. 228 § 1 pkt. 1 i § 2 oraz art. 236 § 2 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej stwierdził niedopuszczalność w.w. zażalenia oraz uchybienie terminowi do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 253 § 2 Kodeksu celnego w postępowaniu przed organem celnym przedstawicielem bezpośrednim osoby fizycznej lub prawnej w sprawach dotyczących towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej może być wyłącznie pracownik tej osoby, agencja celna, adwokat lub radca prawny, a jej przedstawicielem pośrednim może być wyłącznie agencja celna. J. C. w niniejszej sprawie nie spełnia powyższych wymogów, ponieważ przedłożona przez niego umowa o pracę obejmuje okres od [...]r., a odwołanie złożone zostało [...]r. Biorąc pod uwagę te okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że J. C. nie mógł złożyć skutecznie zażalenia w niniejszej sprawie.

Ponadto Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zażalenie zostało wniesione w dniu [...]r., tj. po upływie siedmiodniowego terminu określonego w

art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, bowiem zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone Agencji Celnej [...] w dniu [...]r.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła Spółka "A", wnosząc o jej uchylenie w całości jako niezgodnej z prawem. Skarżąca powołała się na przepis art. 137 § 1 Ordynacji zgodnie z którym pełnomocnikiem strony postępowania celno - administracyjnego może być osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych. Konieczność reprezentowania Spółki przez któryś z podmiotów wyliczonych taksatywnie w art. 253 § 2 Kodeksu celnego istniała, zdaniem strony, jedynie w momencie dokonywania przez nią zgłoszenia przedmiotowego towaru. Ponadto wskazano, że J. C. zatrudniając się w spółce nie naruszył przepisów ustawy o doradztwie podatkowym. Odnośnie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia skarżąca wyjaśniła, że skoro była reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej wszelkie pisma należało doręczać pełnomocnikowi.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmian. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż to zarzucał skarżący.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy prawne dotyczące przedstawicielstwa występujące w Kodeksie celnym są przepisami lex specialis w stosunku do przepisów regulujących instytucję przedstawicielstwa na gruncie Kodeksu cywilnego jak i Ordynacji podatkowej, zatem nietrafne są wywody skargi wskazujące na przepis art. 137 § Ordynacji podatkowej, jako podstawę działania pełnomocnika J. C. na etapie weryfikacji zgłoszenia celnego. Takim przepisem szczególnym jest art. 253 § 2 ustawy z dnia 09.01.1997r. Kodeks celny ( Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), ograniczający krąg podmiotów umocowanych do sprawowania przedstawicielstwa w sprawach celnych. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2002 r. tj. w dacie składania przedmiotowego zażalenia oraz wydawania postanowienia przez organ II instancji ) przedstawicielem bezpośrednim osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu przed organem celnym w sprawach dotyczących towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do

działalności gospodarczej mógł być wyłącznie pracownik tej osoby, agencja celna, adwokat lub radca prawny, a jej przedstawicielem pośrednim wyłącznie agencja celna. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że ograniczenie kręgu podmiotów mogących reprezentować stronę w postępowaniu przed organami celnymi ( pierwszej i drugiej instancji ) ma związek z przeznaczeniem towaru i wbrew twierdzeniom skarżącej nie jest ograniczone tylko do fazy zgłoszenia celnego.

W sprawie było bezsporne, że towar będący przedmiotem toczącego się postępowania w sprawie celnej był przeznaczony do działalności gospodarczej, zatem z powyższego wyczerpującego wyliczenia podmiotów uprawnionych do reprezentowania strony postępowania celnego wynika jasno, że J. C., mógł występować w charakterze pełnomocnika skarżącej Spółki ewentualnie jako jej pracownik. Z przedłożonej przez J. C. przy piśmie z dnia [...]r. kserokopii umowy o pracę wynika, że J. C. był zatrudniony w spółce "A" w okresie od [...]r.

Organ celny zatem trafnie przyjął, iż J. C. nie udowodnił faktu zatrudnienia u skarżącej i nie wykazał umocowania do działania w imieniu spółki jako jej pracownik. Wobec stwierdzenia bezskuteczności pełnomocnictwa J. C. - organ celny winien był wezwać Spółkę ( jako podmiot wyłącznie posiadający przymiot strony prowadzonego postępowania ) - na podstawie art. 169 § 1 i art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego - do usunięcia braku formalnego tego zażalenia poprzez podpisanie go przez osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki i to w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Zażalenie bowiem, jak każde podanie musi pod względem formy i treści spełniać wymagania stawiane w art. 168 § 1, § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej dla tej czynności procesowej strony. Nie wezwanie strony przez organ celny do usunięcia braku formalnego zażalenia stanowi istotne naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania oraz art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej (w zw. z art. 262 Kodeksu celnego) zgodnie z którym organy celne są zobowiązane udzielać stronom niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa celnego i postępowania celnego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania ( por. wyrok NSA z 20.08.1999 r., sygn. akt IV SA 848/98, LEX nr 47870 ). Przestrzeganie powyższych przepisów i zasad postępowania wyklucza możliwość uznania, iż zażalenie wniósł rzekomy pełnomocnik we własnym imieniu. Zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie przeszło w trakcie postępowania celnego na rzekomego pełnomocnika wskutek złożenia przez niego zażalenia. Stroną postępowania odwoławczego była zatem nadal spółka "A", a nie J. C., zatem również nieprawidłowo oznaczono J. C. jako adresata postanowienia. W konsekwencji stwierdzenie, że to J. C. wniósł zażalenie z uchybieniem terminowi do jego wniesienia było niezasadne, bo tylko strona może uchybić terminowi.

Ze względu na powyższe okoliczności należało uznać, że organ odwoławczy, wydając przedmiotowe postanowienia, naruszył przepisy postępowania ( art. 121 § 2, art. 169 § 1 w zw. z art. 168 § 3 oraz art. 228 § I pkt. 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu Celnego ) w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien wezwać stronę do podpisania zażalenia zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.

Z tych względów orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian.) jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/B. Koś

EW