Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 870/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.122,art.128 ust.1 pkt 7,art. 131 ust.2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Gospodarstwa Rybackiego na decyzję Wojewody z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" udzielił Polskiemu Związkowi Żeglarskiemu w "[...]" pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie pomostu pływającego na jeziorze "[...]" na wysokości działki nr "[...]" obręb "[...]" gm. "[...]" i określił warunki, na jakich pomost ma być wykonany. W uzasadnieniu podano, iż z wnioskiem w niniejszej sprawie wystąpił H. O. działający z upoważnienia Polskiego Związku Żeglarskiego w "[...]". W trakcie oględzin ustalono, iż projektowany pomost ma być ustawiony w miejscu istniejącego, a jego wymiary – według wnioskodawcy - mają być zbliżone do wymiarów pomostu pierwotnego, wykonanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 1981r. Wskazano, iż w związku ze złym stanem technicznym, część segmentów pomostu została już usunięta. Wykonany pomost ma służyć do celów rekreacyjnych oraz do cumowania sprzętu pływającego. Podano, iż pomost jest częścią funkcjonującej od lat stanicy wodnej. Podano, iż w trakcie postępowania przedstawiciel Gospodarstwa Rybackiego wystąpił z wnioskiem o zawarcie ugody w sprawie strat poniesionych przez gospodarstwo rybackie w związku z ograniczeniem racjonalnej gospodarki rybackiej. Jednakże wnioskodawca przesłał wyrok sądu Okręgowego w "[...]", z którego wynika iż Polski Związek Żeglarski nie jest zobowiązany do zapłaty tego odszkodowania. Wskazano, iż Gospodarstwo Rybackie odmówiło wyrażenia zgody na wykonanie przedmiotowego pomostu, uzależniając swoją zgodę od podjęcia rozmów i ustalenia odszkodowania. Wskazano, iż organ nie przychylił się do wniosku Gospodarstwa, gdyż pomost ma stanąć w miejsce istniejącego i dlatego nie można mówić o nowych ograniczeniach w prowadzeniu gospodarki rybackiej oraz o dochodzeniu z tego tytułu roszczeń odszkodowawczych, co potwierdza – w ocenie organu – nadesłany przez wnioskodawcę wyrok sądu. Wskazano, iż pozostałe strony nie złożyły zastrzeżeń. W związku z tym, powołując się na treść art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h ustawy - Prawo wodne wydano przedmiotową decyzję.

Od decyzji tej odwołał się Prezes Zarządu Gospodarstwa Rybackiego w "[...]". Podał, iż Gospodarstwo jako dzierżawca jeziora "[...]", nie wyraziło zgody na budowę przedmiotowego pomostu, bowiem jest on o blisko 1/3 większy niż poprzedni pomost i ogranicza w większym stopniu wykonywanie gospodarki rybackiej. Wskazano, iż Spółka ponosi z tytułu dzierżawy koszty, związane z zapłatą czynszu dzierżawnego i zarybianiem jeziora, a przez budowę pomostu nie może uzyskiwać z jeziora należnych pożytków. Natomiast inwestor nie ponosząc żadnych kosztów związanych z eksploatacją pomostu może uzyskiwać dochody z opłat od żeglarzy cumujących łodzie. Dodatkowo w piśmie z dnia "[...]" 2008r. odwołujący się wskazał, iż jezioro "[...]" wchodzi w skład Obszaru Chronionego Krajobrazu Wielkich Jezior Mazurskich i budowa pomostów wymaga uzgodnienia warunków zabudowy z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody.

Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż przepisy ustawy -Prawo wodne wskazują, iż pozwolenie wodnoprawne jako jeden z instrumentów zarządzania wodami jest decyzją administracyjną, dającą podmiotowi prawo do szczególnego korzystania z wód, wykonania urządzeń wodnych, jak i wykonywania innych czynności oraz innych budowli i robót, które mają znaczenie w gospodarowaniu wodami lub korzystaniu z wód. Do urządzeń wodnych w myśl art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h ustawy - Prawo wodne należą pomosty. Odnosząc się do braku zgody odwołującego się na wykonanie przedmiotowego pomostu wskazano, iż przepisy ustawy - Prawo wodne nie uzależniają wydania pozwolenia wodnoprawnego od zgody pozostałych stron postępowania. Podano, iż odwołujące się Gospodarstwo posiada prawo rybackiego użytkowania jeziora, wynikające z art. 13 ustawy, zaś użytkowanie gruntów pokrytych wodami pod budowę pomostów służy do uprawiania rekreacji, turystyki, sportów wodnych i amatorskiego połowu ryb i wynika z art. 20 powołanej ustawy. Wyjaśniono, iż oddanie wód w użytkowanie następuje w drodze cywilnoprawnej, a organem właściwym do podpisania takiej umowy jest wykonujący prawa właścicielskie właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Zatem organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nie jest właściwy do wypowiadania się w kwestii kosztów ponoszonych przez podmioty korzystające z wody. Podniesiono, iż godnie z art. 128 ust. 1 pakt 7 ustawy - Prawo wodne organ może w pozwoleniu wodnoprawnym ustalić obowiązki wobec innych zakładów posiadających już pozwolenia wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego. Jednakże pomimo wezwania odwołujące się Gospodarstwo w nie określiło żadnego obowiązku, ani jego zakresu. Podało jedynie, iż obszar zajęty pod wykonanie pomostu wyłączony będzie z gospodarki rybackiej ze względy na likwidację tarlisk ryb i brak możliwości odłowu sprzętem ciągnionym. Jednakże wyjaśniono, iż stan taki istniał już w momencie wydawania pozwolenia wodnoprawnego w 1981r. W ocenie organu odwoławczego posadowienie w tym samym miejscu wysuniętego o około 13 m dalej w stosunku do starego pomostu w skali całego jeziora nie będzie miało istotnego wpływu na sposób prowadzenia gospodarki rybackiej. Ponadto wskazano, iż w miejscu posadowienia pomostu brak jest roślinności i tarlisk ryb. Wyjaśniono także, iż jezioro "[...]" należy do Krainy Wielkich Jezior i stanowi śródlądową drogę wodną. Pomost jest częścią funkcjonującej od lat stanicy wodnej, która istniała w czasie przejmowania przez Gospodarstwo obwodu rybackiego. Zatem znane były ograniczenia z tym związane. Podano, iż uwzględnienie powierzchni jeziora oraz powierzchni pomostu wskazuje na bezzasadność zarzutu dotyczącego ograniczenia gospodarski rybackiej. Odnosząc się do zarzutu brak uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody podano, iż Wojewoda w niniejszym postępowaniu nie jest właściwy do analizowania prawidłowości postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Decyzję taką zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo wodne należy przedłożyć do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli jest wymagana. Dołączona w niniejszej sprawie decyzja Burmistrza "[...]" orzeka o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy z uwagi na fakt, iż przedsięwzięcie nie wymaga wydania takiej decyzji. Zatem wiosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego spełniał wymogi ustawowe. Dodatkowo wskazano, iż regulacje Prawa wodnego kierują się potrzebą ochrony zasobów wodnych oraz możliwością udostępniania wody na potrzeby ludności oraz wszystkich gałęzi gospodarki i z tego punktu widzenia ocenia się możliwość bądź potrzebę realizacji urządzeń wodnych. Przedmiotowe pozwolenie w ocenie organu odwoławczego nie będzie miało negatywnego wpływu na stan zasobów wodnych jeziora, a biorąc pod uwagę żeglowny charakter jeziora, sposób dotychczasowego jego wykorzystania miejsce usytuowania pomostu i przeznaczenie urządzenia wydano przedmiotową decyzję.

Na tę decyzję skargę wniosło Gospodarstwo Rybackie w "[...]", zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Podano, iż w dniu "[...]" 2008r. Spółka ustanowiła pełnomocnika w osobie radcy prawnego – J. W., który w dniu "[...]" 2008r. złożył pełnomocnictwo faksem, a w dniu "[...]" 2008r. oryginał. Mimo to Wojewoda nie doręczył decyzji pełnomocnikowi. Zarzucono także, iż wydając zaskarżoną decyzję naruszono art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 29 ustawy - Prawo budowlane i art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo wodne. Przyjęto bowiem, iż inwestor nie musiał legitymować się decyzją o warunkach zabudowy mimo, iż z okoliczności faktycznych wynika, iż nie remontuje dotychczasowego pomostu, a ma zamiar wybudować nowy pomost, na postawienie którego wymagana jest decyzja o warunkach zabudowy. W tej sytuacji przedłożona decyzja Burmistrza "[...]" nie ma znaczenia, gdyż dotyczy remontu, a nie wybudowania nowego pomostu. Zdaniem skarżącej Spółki naruszono także art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy – Prawo wodne, gdyż na organie wydającym pozwolenie wodnoprawne ciąży obowiązek ustalenia ciążącego na wnioskodawcy obowiązku niezbędnego ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności obowiązku wobec innych zakładów, uprawnionych do rybactwa oraz osób narażonych na szkody w związku z wykonywaniem wydanego pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym organ winien przeprowadzić szczegółową i wnikliwą analizę wpływu działalności podmiotu otrzymującego takie pozwolenie na gospodarkę rybacką i środowisko, czego nie wykonał.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołączono decyzję Burmistrza "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy, w związku z czym w ocenie organu zostały spełnione wymogi określone w ustawie – Prawo wodne. Natomiast odnosząc się do kwestii nienależytego doręczenia decyzji wyjaśniono, iż oryginał pełnomocnictwa wpłynął do organu w dniu "[...]" 2008r., tj. w dniu wydania decyzji i stąd niedoręczenie jej pełnomocnikowi. Strona nie została jednak pozbawiona możliwości działania o czym świadczy skarga wniesiona do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Podnieść należy, iż decyzja w niniejszej sprawie została wydana na podstawie art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. Z wniosku pełnomocnika Polskiego Związku Żeglarskiego wynikało bowiem, iż strona występuje o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie i ustawienie pomostu pływającego. Wskazać jednak należy, iż w myśl art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo wodne do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana – w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego. W ocenie Sądu ten warunek nie został przez inwestora spełniony. Wprawdzie wnioskodawca dołączył decyzję Burmistrza Miasta "[...]" z dnia "[...]" 2007r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, lecz decyzja ta dotyczy inwestycji polegającej na remoncie pomostu pływającego, a nie na wykonaniu i ustawieniu nowego pomostu. Zatem decyzja ta nie dotyczy tej samej inwestycji, która jest przedmiotem wniosku o wydanie pozwolenia wodprawnego. Zasadne jest przy tym stanowisko organu odwoławczego, iż nie ma on uprawnień do weryfikowania decyzji w sprawie warunków zabudowy, ale ma on obowiązek sprawdzenia, czy decyzja ta dotyczy tego samego przedsięwzięcia, które ma być przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego. Nie można zaś utożsamiać pojęcia remontu i wykonania nowego pomostu, nawet jeśli ten nowy pomost ma stanąć w miejsce dotychczasowego. Trudno bowiem uznać za remont przedsięwzięcie polegające na rozebraniu dotychczasowego pomostu i postanowienie nowego - w dodatku większego - urządzenia wodnego. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane remontem jest wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. W związku z tym wnioskodawca musi się legitymować decyzją o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu urządzenia wodnego – pomostu, a nie na jego remoncie.

Ponadto należy wskazać, iż kolejnym dokumentem niezbędnym do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego jest – zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo wodne jest operat wodnoprawny. Operat przedłożony w niniejszej sprawie także nie odpowiada wnioskowi o wydanie pozwolenia, gdyż dotyczy remontu przedmiotowego pomostu. Dodatkowo zaś w operacie tym wskazano, iż remont pomostu ma polegać na zdemontowaniu dotychczasowego i zainstalowaniu nowego pomostu, co z powyższych względów za remont uznane być nie może.

Podnieść ponadto należy, ż zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy – Prawo wodne w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego. W związku z tym na organie właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania także na tę okoliczność. Przy czym w niniejszej sprawie organ nie może się ograniczyć wyłącznie do stwierdzenia, iż teren na którym usytuowany będzie pomost został wyłączony z gospodarki rybackiej i stan taki istniał na dzień wydawania pozwolenia wodnoprawnego w 1981r. Jak bowiem wskazano wyżej inwestycja, której dotyczy wniosek, polega na wybudowaniu nowego pomostu, w dodatku większego od dotychczasowego. W związku z tym organ winien dokonać ponownych ustaleń co do nałożenia ewentualnych obowiązków, uwzględniając te zmienione okoliczności. Natomiast skarżącej Spółce należy wskazać, iż jej zgoda nie jest warunkiem udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Może ona zatem domagać się zabezpieczenia swoich uprawnień w granicach zakreślonych przepisami ustawy – Prawo wodne, lecz całkowicie bezskuteczne jest uzależnianie zgody od wypłaty odszkodowania za korzystanie z poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. Kwestie odszkodowawcze leżą zresztą w ogóle poza zakresem przedmiotowej sprawy.

W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.