Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1793/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot–Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1524/11 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1524/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Prezydent Miasta O., na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, skierował J. C., posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B, na badania lekarskie. Decyzję tę organ uzasadnił wystąpieniem Prokuratury Rejonowej w O., która w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego, stwierdziła, że J. C. zachowywała się w sposób wskazujący na zaburzenia psychiczne. Ponadto Prokuratura podała, że z uzyskanej do sprawy opinii sądowo-psychiatrycznej wynika między innymi, iż stan psychiczny J. C. jest niezadowalający, znajduje się ona w okresie zaostrzenia choroby psychicznej.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. nie zgodziła się w wydanym rozstrzygnięciem i stanowiskiem Prokuratury Rejonowej w O. Wskazała, że jej stan zdrowia nie dyskwalifikuje jej jako kierowcy, a obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim ze względu na rehabilitację po urazie kręgosłupa.

Po rozpatrzeniu odwołania J. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ, odwołując się do przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15), stwierdził, że wystąpiły w sprawie przesłanki zastosowania ww. przepisów skoro (jak wynika z wniosku Prokuratury Rejonowej w O.), biegli lekarze psychiatrzy badający skarżącą w postępowaniu karnym, stwierdzili u niej chorobę psychiczną, która znajduje się w okresie zaostrzenia. Okoliczności te, jak podał organ odwoławczy, z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują bowiem na to, że w stosunku do skarżącej mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jej dalszego udziału w ruchu drogowym, w charakterze kierowcy. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że nie miał obowiązku ustalać, czy u skarżącej istnieją przeciwskazania do prowadzenia pojazdu, a jedynie, czy istnieją takie zastrzeżenia, co do jej stanu zdrowia, które wymagają przeprowadzenia badań mających na celu stwierdzenie istnienia lub brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Organ odwoławczy wskazał również, że stan zdrowia kierującego pojazdem mechanicznym jest istotny nie tylko dla jego własnego bezpieczeństwa, ale również bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Dlatego też w sytuacji, o jakiej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, organ nie tylko ma prawo ale również obowiązek skierowania kierującego pojazdem na badania. Przy czym decyzja wydana w tym zakresie nie przesądza o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, a ma jedynie charakter zapobiegawczy.

W skardze na powyższą decyzję J. C. wskazała, że wniosek Prokuratury Rejonowej w O. jest nietrafiony, gdyż biegli lekarze psychiatrzy badający ją w postępowaniu karnym źle zdiagnozowali chorobę i źle dobrali leki. Złe leki spowodowały, że była otępiała, otumaniona. Dopiero kolejne badania wskazały na to, że ma niedoczynność tarczycy i nadczynność nadnerczy, a nie chorobę psychiczną. Skarżąca wskazała także, że skończyła studia wyższe z wynikiem dobrym, a gdyby miała chorobę psychiczną nie byłoby to możliwe. Obecnie nie bierze żadnych leków i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 23 marca 2012 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu podtrzymał wnioski merytoryczne zawarte w skardze, dodatkowo zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, w tym art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. Podniósł, że Prezydent Miasta O. w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazał na wystąpienie Prokuratora Rejonowego w O. i to samo wystąpienie stanowiło podstawę wydania decyzji przez ten organ o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie. Zarzucił, że organ I instancji w ogóle nie dokonywał w tej sprawie własnych ustaleń i nie przeprowadził własnego postępowania mającego na celu ustalenie, czy zachodzą zastrzeżenia w stanie zdrowia skarżącej, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Tak też zachował się organ odwoławczy, wyraźnie wskazując, że organ I instancji uzasadnił decyzję wystąpieniem Prokuratury. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że skierowanie kierującego pojazdem na poddanie się sprawdzeniu jego stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, a okoliczności ustalone przez organ muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja oparta jest na dostatecznie zgromadzonym materiale dowodowym, a okoliczności faktyczne z niego wynikające wypełniały dyspozycję § 2 ust. 5 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., stanowiącego uszczegółowienie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Sąd podkreślił, że z powyższych przepisów wynika, że jedyną przesłanką skierowania kierowcy na badanie lekarskie jest powzięcie przez właściwy organ wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach co do stanu jej zdrowia. Przy czym, to dopiero badanie lekarskie ma przesądzić, czy dana osoba może kierować pojazdem czy też istnieją ku temu przeciwwskazania, a to oznacza, że starosta nie ma obowiązku prowadzić postępowania dowodowego w takim zakresie, tj. szerszym niż to wynika z ww. przepisów. Uzyskanie wiarygodnej informacji obliguje właściwy organ do wydania orzeczenia o skierowaniu na badania, ale rozstrzygnięcie to w żaden sposób nie przesądza o uprawnieniach do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu, zawarte w piśmie Prokuratury stwierdzenia i przytoczone fakty (w tym dotyczące opinii biegłego sądowego), bezspornie nasuwały zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej. Skoro zaś informacje te pochodziły od Prokuratury, należało uznać je za wiarygodne, a takich informacji wymaga się w ww. § 2 ust. 5 rozporządzenia. Ponadto Sąd dostrzegł, że z wyjaśnień skarżącej oraz jej matki wynika, że J. C. cierpi na depresję, a to utrudnia funkcjonowanie nie tylko jej ale i osobom trzecim, bo wymaga ona opieki innych osób. Skoro skarżąca nie może na co dzień funkcjonować bez opieki innej osoby, to można mieć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy może ona uczestniczyć w ruchu drogowym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a. Sąd stwierdził, że decyzja organu I instancji nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, odpowiadającego wymogom tego przepisu, jednakże wady te zostały konwalidowane decyzją organu odwoławczego. W zaskarżonej decyzji organ wskazał przepisy prawa materialnego, na podstawie których orzekał, dokonał ich wykładni, wskazał na materiał dowodowy w sprawie, wyjaśniając cel i skutek wydanego rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła J. C., wnosząc o jego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd w sytuacji gdy doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przez przyjęcie za organami orzekającymi, że w sprawie zaistniały wiarygodne informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia osoby, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało aby ustalono, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia mogły powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Skarżąca kasacyjnie sformułowała również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędne zastosowanie, tj. art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., w sytuacji gdy organ nie ustalił, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

W motywach skargi kasacyjnej wskazano, że organ I instancji w ogóle nie dokonywał w sprawie własnych ustaleń i nie przeprowadził własnego postępowania mającego na celu stwierdzenie, że zachodzą w tej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Organ jako jedyną podstawę rozstrzygnięcia wskazał bowiem wniosek Prokuratury Rejonowej, do którego nie dołączono jednak opinii biegłego. Zwrócono również uwagę, że Sąd I instancji uznał, iż nie było potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a tymczasem J. C. do skargi dołączyła zaświadczenie lekarza medycyny pracy o zdolności do wykonywania pracy na stanowisku pracownika ds. zaopatrzenia. Podkreślono również, że okoliczności ustalone przez organ muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze. Natomiast takich ustaleń zabrakło w decyzjach organów wydanych w obu instancjach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw ani nie można dopatrzeć się okoliczności wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Autor skargi kasacyjnej podniósł zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, ale w istocie, skoro w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy wywiedziono, że przepis ten został wadliwie zastosowany w stanie faktycznym sprawy (błąd subsumcji), należało przyjąć, iż zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają wyłącznie do podważenia ustaleń faktycznych Sądu I instancji. W szczególności chodziło tu o wyjaśnienie czy w przypadku skarżącej J. C. zaistniała wynikająca z art. 122 ust. 1 przesłanka "przypadku nasuwającego zastrzeżenia co do stanu zdrowia". Skarżąca kasacyjnie zarzuca, że informacja pochodząca od Prokuratora Rejonowego w O. z dnia [...] lutego 2011 r., dotycząca możliwości istnienia u niej przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nie została w postępowaniu administracyjnym w sposób prawidłowy zweryfikowana. W ocenie skarżącej brak "własnego" postępowania organu I instancji w tym zakresie, niedołączenie opinii psychiatrycznej stanowiącej podstawę wystąpienia prokuratora oraz nieuzupełnienie tego braku w postępowaniu przed organem II instancji powinny prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia obu tych decyzji. Przywołując przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. zarzuciła, że również Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu kwestii tej nie wyjaśnił.

Zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 357). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 305). Dotyczy to przede wszystkim wadliwości lub braku dostatecznych – z punktu widzenia zastosowanej normy materialnoprawnej – ustaleń faktycznych.

Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela stanowisko i argumentację Sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący zarzuca, że Sąd pierwszej instancji, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, wadliwie uznał, że nie narusza ona przepisów prawa, bowiem organy administracji orzekające w sprawie, nie dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organy administracji publicznej, w toku postępowania, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W doktrynie wskazuje się, że z zasady tej wynika dla organu administracji publicznej m. in. obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody, dla udowodnienia tych faktów, są potrzebne (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 57). Ponadto przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakazuje organowi administracji zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.

Podstawą materialnoprawną wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm). W postanowieniach art. 122 ustawy prawodawca określił przesłanki skierowania na badania lekarskie kierowcy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W świetle art. 122 ust. 1 pkt 4, jedną z nich mogą stanowić "nasuwające się zastrzeżenia", co do stanu zdrowia kierującego pojazdem.

Skierowanie na takie badania przez starostę, w trybie przewidzianym w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej, która podlega kontroli instancyjnej i poddana być może ocenie pod względem legalności w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Omawiany przepis ustawy, zawierający normę zezwalającą staroście na wydanie decyzji w przedmiocie skierowania na badania, został tak zredagowany, że musi wystąpić w sprawie przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń do stanu zdrowia" kierującego pojazdem, które muszą zostać potwierdzone w wyniku przeprowadzonego przez starostę postępowania, bowiem tylko zastrzeżenia potwierdzone przez starostę dają temu organowi prawo do wydania decyzji o skierowaniu na badania. Również określone ustawowo przesłanki skierowania na badania ograniczają ramy stosowania tego trybu jedynie do wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadków, w których starosta na podstawie przeprowadzonego postępowania uzna, że skierowanie takie jest konieczne.

Z treści przytoczonego wyżej art. 122 ust. 1 pkt 4 wynika, że ustawa nie określa bliżej, o jakie zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem chodzi, ani bliżej ich nie definiuje. Natomiast przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 133) stanowi, że "Starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów." Mając na względzie treść normatywną przepisu rozporządzenia, należy przyjąć, że podstawą do wydania decyzji jest już wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie zaaprobował stanowisko organów, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, posiada przymiot wiarygodnej informacji, uzasadniającej przeprowadzenie u skarżącej badania na okoliczność istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę wszczęcia postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie stanowił, bowiem wniosek Prokuratora Rejonowego w O., zawierający informację, że w toku postępowania karnego została wydana opinia przez biegłych lekarzy psychiatrów, wskazująca na możliwość wystąpienia u niej zaburzeń mogących spowodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego przez daną osobę. W tym kontekście należy stwierdzić, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go, jako kierowcę. W piśmiennictwie podkreśla się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem (zob. W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, Wyd. ABC 2002 r.; R. A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Wyd. ABC 2005 r.).

Także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest to, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 126/09, LEX nr 557072; z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 167/10, LEX nr 745122).

Niewątpliwie, mając na względzie zarówno interes publiczny polegający na zapewnieniu maksymalnego możliwego poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak i konieczność zagwarantowania ochrony praw jednostek przed dyskryminacją związaną z ich stanem zdrowia, normy art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy i § 2 ust. 5 rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że podstawą skierowania na badania lekarskie mogą być jedynie konkretne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierującego, związane z jego określonymi zachowaniami lub diagnozą lekarską wskazującą bezpośrednio na możliwość istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami.

Sąd pierwszej instancji zatem trafnie skonstatował, że informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, oparta na opinii biegłych lekarzy psychiatrów, pochodziła od Prokuratora, który to organ, zgodnie z art. 182 K.p.a., jest uprawniony do zainicjowania postępowania administracyjnego. Organy administracyjne uprawnione do kierowania kierowców na badania w trybie przywoływanego przepisu nie są natomiast na tym etapie powołane do oceny stanu zdrowia kierowcy i z tego punktu widzenie prowadzenie dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej, o co jak się wydaje postuluje autor skargi kasacyjnej, było zbyteczne. Podobnie dokonanie merytorycznej oceny przedłożonego przez stronę w toku postępowania administracyjnego orzeczenia o zdolności do pracy zawodowej stanowiłoby prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność stanu zdrowia skarżącej, do czego organ kierujący na badania nie jest uprawniony.

Tego rodzaju informacja, jak uzyskana przez Prezydenta Miasta O., działającego jako starosta, z Prokuratury Rejonowej o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia psychicznego skarżącej, z której wynikało, że stwierdzono u niej wystąpienie zakłócenia czynności psychicznych, była informacją wiarygodną, a zatem sama w sobie uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Tym samym nie można podzielić twierdzenia strony skarżącej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji zasady prawdy obiektywnej i zasady praworządności. Sąd prawidłowo uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Podobnie zakwalifikował Naczelny Sąd Administracyjny informację pochodzącą od organów ścigania w analogicznym stanie faktycznym w wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 159/12 (zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ocenie tej Sąd dał wyraz w prawidłowo sporządzonym, w sposób zgodny z wymogami przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., uzasadnieniu.

Oznacza to, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – na mocy art. 184 P.p.s.a., z braku innych usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 wskazanej ustawy. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.