Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1536/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania J.K., decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] o skierowaniu J.K. do Domu Pomocy Społecznej w O.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] orzekł o skierowaniu J.K. do Domu Pomocy Społecznej w O. W uzasadnieniu organ podał, że konieczność skierowania J.K. do domu pomocy społecznej powstała, z uwagi na stan zdrowia oraz niemożność zorganizowania usług opiekuńczych oraz brak własnego mieszkania. Od powyższej decyzji J.K. złożyła odwołanie stwierdzając, że jej córka przebywa w domu pomocy społecznej w R. i wnioskodawczyni chciałaby również otrzymać skierowanie do tego domu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z przepisem art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Zdaniem organu, z powyższego wynika, że w domu pomocy społecznej umieszczona może być osoba, która wymaga całodobowej opieki, nie jest samodzielna w codziennym życiu oraz brak jest możliwości zapewnienia opieki w formie usług opiekuńczych.

Kolegium zauważyło, że w niniejszej sprawie skierowanie J.K. do domu pomocy społecznej bez jej zgody orzekł Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt [...]. W ocenie organu, w sytuacji gdy o umieszczeniu w domu pomocy społecznej zadecydował sąd powszechny, rola organu administracji sprowadza się do wykonania orzeczenia Sądu i wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej osobę skierowaną do domu pomocy społecznej kieruje się do domu odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej.

Organ ustalił, że J.K., ze względu na stan zdrowia wymaga stałej, całodobowej opieki, a konieczność skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej, który jest domem odpowiedniego typu, ze względu na schorzenie skarżącej, nie budzi wątpliwości.

Kolegium podkreśliło, że nawet brak woli skarżącej do przebywania w domu pomocy społecznej nie może stanowić podstawy do odmiennego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, albowiem przepisy zezwalają w określonych wypadkach na umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wbrew jej woli, a taka sytuacja ma miejsce w konkretnym przypadku.

Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie nastąpił przypadek skierowania J.K. do domu pomocy społecznej na podstawie postanowienia sądu, a organ administracji wydając decyzję w sprawie skierowania wykonał orzeczenie sądu działając na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy skład orzekający uznał, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] J.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podała, że nie jest osobą niepełnosprawną i mimo swojego wieku może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, opiekować się córką, wykonywać wszystkie prace domowe. Skarżąca podała, że mieszkała w mieszkaniu spółdzielczym w W. od 1983 r., lecz na skutek eksmisji i bezprawnych działań w dniu [...] lutego 2009 r. została usunięta z tego lokalu wraz z córką L.K. za nie płacenie czynszu, co nie miało miejsca. Po tym zdarzeniu skarżąca została bezpodstawnie uznana za osobę [...] chorą i przewieziona do Szpitala Psychiatrycznego w Z., zaś córka przebywa w Domu Opieki Społecznej w R. Skarżąca opisała działania pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej i sąsiadów, które zaowocowały jej usunięciem z mieszkania. Skarżąca zauważyła, że rozdzielenie jej i jej niepełnosprawnej córki źle na nią wpływa. Córka potrzebuje bowiem opieki życzliwej, drugiej osoby, ponieważ nie chodzi samodzielnie i źle się czuje w Domu Pomocy Społecznej. Skarżąca podała, że córka siedzi albo leży na łóżku, a opiekunki nie wychodzą z nią na spacery, choćby na krótko; chcą by stale przebywała w pokoju. Jej zdaniem takie działania świadczą o zamiarze odizolowania jej od dzieci córki i syna zamieszkałego w [...]. Skarżąca kwestionuje fakt uznania jej za osobę chorą [...] przez biegłego psychiatrę i uważa, że w ten sposób pozbawiono jej głosu we własnej sprawie przez co stała się niewiarygodna. Skarżąca wskazała, że przejmowana jest jej korespondencja od syna i córki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów, niż w niej podniesione.

Sąd zauważa, że zgodnie z § 3rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo (Dz. U. Nr 92, poz. 460 ze zm.), po otrzymaniu orzeczenia sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu organ wydaje decyzję o skierowaniu osoby do domu odpowiedniego typu. Wydanie takiej decyzji nie wymaga złożenia wniosku o skierowanie do domu oraz przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Tymczasem w niniejszej sprawie zarówno Burmistrz Gminy W. jaki i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie orzekli o skierowaniu J.K. do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu (wymienionego w art. 56 ustawy o pomocy społecznej i zgodnego ze wskazaniami lekarza psychiatry – (zaświadczenie z dnia [...] lutego 2010 r.), lecz o skierowaniu skarżącej do konkretnego domu pomocy społecznej - Domu Pomocy Społecznej w O.

Takie działanie organów narusza wskazany wyżej przepis w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Sąd zauważa, że dopiero w decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, wydanej na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej wskazuje konkretny dom pomocy społecznej, zgodny z typem domu określonym we wcześniejszej decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 tej ustawy. Wobec tego decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej nie może rozstrzygać o tym, co należy do właściwości organu wydającego decyzję o umieszczeniu osoby w konkretnej placówce.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za bezzasadne. Dla niniejszej sprawy nie ma bowiem znaczenia to, że skarżąca nie zgadza się z postanowieniem Sądu z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt [...], w zakresie w jakim sąd opiekuńczy rozstrzygnął o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej z powodu stanu jej zdrowia psychicznego. Kwestionowanie tego orzeczenia jest bowiem możliwe w postępowaniu przed sądem powszechnym. Dopóki to orzeczenie pozostaje w obrocie prawnym, dopóty organ pomocy społecznej jaki i sąd administracyjny są nim związane i - jak słusznie wskazało Kolegium – decyzja organu administracji o skierowaniu do domu pomocy społecznej stanowi jedynie wykonanie orzeczenia Sądu wydanego na podstawie art. 38 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.), co zwalnia organ z obowiązku badania istnienia podstaw do skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej . Dla niniejszej sprawy nie mają też znaczenia podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z eksmisją jej i jej córki z lokalu spółdzielczego w W., ponieważ kwestie te wykraczają poza przedmiot sprawy o skierowanie skarżącej do domu pomocy społecznej. Jeżeli zaś chodzi o podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące wskazania przez organ pomocy społecznej domu pomocy społecznej położonego w miejscowości zbyt odległej od miejsca pobytu jej córki L.K. (R.), to Sąd wskazuje, że zarzuty te mogą być skuteczne, ale w następnej sprawie, tj. w sprawie o umieszczenie skarżącej w konkretnym domu pomocy społecznej. Jeszcze raz należy podkreślić, że Burmistrz Gminy W. nieprawidłowo orzekł o skierowaniu skarżącej do konkretnego domu pomocy społecznej – Domu Pomocy Społecznej w O., skoro badanie przesłanki odpowiedniej lokalizacji domu (w zależności od okoliczności konkretnego przypadku i zgodnie z zasadą działania dla dobra świadczeniobiorcy - art. 54 ust. 2 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), należy do organu prowadzącego inną sprawę – sprawę o umieszczenie skarżącej w domu pomocy społecznej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz Gminy W. wyda decyzję o skierowaniu J.K. do domu pomocy społecznej, wskazując typ tego domu wynikający z opinii lekarza psychiatry i przepisu art. 56 ustawy o pomocy społecznej.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.