Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 932/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11a ust.1, art. 11 f ust. 1 i 3, art. 12, art. 17
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. B. i S. B. na decyzję Wojewody z dnia 4 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy P., działając w imieniu Gminy P., w dniu 19 kwietnia 2010 r. wystąpił do Starosty Powiatowego w S. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn: Przebudowa ulic gminnych w miejscowości P., gmina P., ulice: P., G., S., 9 - tego Maja, K.. Powołując się na ważny interes społeczny wniesiono o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do wniosku dołączono opracowanie – "Materiały do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193 poz.1194 z późn. zm.) oraz cztery egzemplarze projektu budowlano - wykonawczego wraz z aktualnym zaświadczeniem o wyborze wójta.

W dniu 17 maja 2010 r. Starosta S. zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Pozostałe strony poinformowano o wszczęciu postępowania w drodze obwieszczenia opublikowanego w dniu 12 maja 2010 r. w prasie lokalnej - "G. P." oraz w drodze obwieszczenia umieszczonego na tablic ogłoszeń Starostwa Powiatowego w S. oraz na tablicy ogłoszeń gminnych w Urzędzie Gminy P.. W trakcie postępowania dołączono do akt decyzję Wójta Gminy P. Nr [...] z dnia 29 czerwca 2009 r., stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie ulic gminnych w P. (ulic P., G., S., 9 - Maja, K.). Pismem z dnia 19 maja 2010 r. zastrzeżenia do planowanej inwestycji złożyli S. i T. B., wnioskując o odstąpienie od podziału stanowiącej ich własność działki nr [...] obr. P. Starosta S. pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. odmówił uwzględnienia wniosku małżonków B., powołując się na art. 11e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Starosta wyjaśnił ponadto, iż projekt podziału nieruchomości przewiduje podział działki nr [...] na dwie działki: [...] i [...], przy czym działka przeznaczona pod inwestycję drogową nr [...] ma powierzchnię 42 m2.

Następnie Starosta, działając na podstawie art. 11 a ust. 1, art. 11f ust. 1 i 3, art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193 poz.1194 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, decyzją z dnia 9 lipca 2010 r. Nr [...] w punkcie 1) zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn: "przebudowa ulic gminnych w miejscowości P., gmina P., ulice: P., G., S., 9 - Maja, K.", zlokalizowanej w obrębie geodezyjnym P. nr działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 2) zatwierdził podział nieruchomości w obrębie geodezyjnym P., zgodnie z którym działka nr [...] zostanie podzielona na działki nr [...] i [...]; działka nr [...] zostanie podzielona na działki nr [...] i [...]; działka nr [...] zostanie podzielona na działki nr [...] i [...]; działka nr [...] zostanie podzielona na działki nr [...] i [...]; działka nr [...] zostanie podzielona na działki nr [...] i [...]; 3) wskazał, iż na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 2 wskazanej ustawy nieruchomości położone w obrębie geodezyjnym P.: nr [...] o powierzchni 0,0023 ha; nr [...] o powierzchni 0,0051 ha; nr [...] o powierzchni 0,0008 ha; nr [...] o powierzchni 0,0008 ha, nr [...] o powierzchni 0,0042 - stają się z mocy prawa własnością Gminy P.. Jeżeli na wymienionych wyżej nieruchomościach lub prawach ich wieczystego użytkowania zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe - prawa te wygasają na mocy niniejszej decyzji; w punkcie 4) ustalił, iż odszkodowanie za przejęte nieruchomości przysługuje dotychczasowym właścicielom, użytkownikom wieczystym oraz osobom, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe. Do ustalenia i wypłaty odszkodowania stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.); w punkcie 5) określił, iż decyzja niniejsza stanowi podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych i katastrze nieruchomości; 6) zatwierdził projekt budowlany przebudowy ulic gminnych w P. - ulice P., G., S., 9 - Maja, K.(obiekty kategorii IV, XXV, XXVI) oraz w punkcie 7) nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Ponadto w decyzji Starosty określono warunki realizacji przedsięwzięcia dotyczące linii rozgraniczających teren inwestycji, wymagania dotyczące powiązania drogi gminnej z innymi drogami publicznymi, ustalenia dotyczące obowiązku dokonania przebudowy dróg innych kategorii oraz istniejącej sieci uzbrojenia terenu, ustalenia dotyczące określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku przebudowy infrastruktury i przebudowy dróg innych kategorii, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz obronności państwa, zasady prowadzenia robót budowlanych oraz wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich.

Uzasadniając treść decyzji Starosta wyjaśnił, iż przedmiotowa inwestycja polega na przebudowie i modernizacji nawierzchni ulic, rozbudowie istniejącej sieci kanalizacji deszczowej, realizacji trawników, usunięciu kolizji z sieciami infrastruktury technicznej. Planowana inwestycja ma na celu polepszenie warunków, komfortu bezpieczeństwa eksploatacji dróg. Wnioskodawca występując o uzyskanie zezwolenia przedłożył wszystkie dokumenty wymagane przepisami prawa właściwymi w przedmiotowej sprawie.

T. i S. B. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty, w którym ponownie sprzeciwili się zatwierdzonemu decyzją podziałowi działki nr [...]. Według odwołujących decyzja Starosty narusza ich interesy ekonomiczne, mieli bowiem własne plany dotyczące działki nr [...], zamierzali zrealizować na działce zabudowę jednorodzinną, a uszczuplenie działki jest zbyt duże i istotnie ograniczy możliwości budowy oraz niekorzystnie zniekształci działkę. Odwołujący podnieśli również, iż nie byli informowani o planowanym podziale oraz wywłaszczeniu. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2010 r. skierowanym do małżonków B. Starosta wskazał, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, odwołującym się doręczono odpowiednie zawiadomienia dotyczące planowanej inwestycji i jej zakresu oraz poinformowano o możliwości zapoznania się ze wszystkimi materiałami dotyczącymi sprawy. Odwołujący zapoznali się z dokumentacją w dniu 20 maja 2010 r. w siedzibie Starostwa.

Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia 4 października 2010 r. Nr [...] utrzymał decyzję Starosty w mocy. Uzasadniając Wojewoda wyjaśnił, iż chociaż prawo własności podlega szczególnej ochronie prawnej, to jednak Konstytucja RP dopuszcza możliwość wywłaszczenia nieruchomości w przypadku realizacji celów publicznych. Zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Według Wojewody przebudowa ulic gminnych stanowi jeden z celów publicznych, zdefiniowanych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.). Celami publicznymi w rozumieniu tej ustawy jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6). Do realizacji przebudowy dróg stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193 poz. 1194, z późn. zm.), która reguluje procedurę oraz zakres dokumentacji, niezbędnej do wydania zezwolenia. W ocenie Wojewody planowana inwestycja jest uzasadniona względami społecznymi i ma charakter publiczny. Planowane wywłaszczenie dotyczy narożnego fragmentu działki na styku skrzyżowania ulic G. z P., o powierzchni 42,0 m2. Jest on niezbędny dla technicznie poprawnego połączenia obu ulic, w sposób umożliwiający bezpieczne wyprofilowanie prawoskrętu jezdni oraz zapewniający prawidłową widoczność skrzyżowania. Włączenie tego fragmentu do pasa drogowego uzasadniają przed wszystkim wymogi bezpieczeństwa ruchu drogowego, a przebudowa tego skrzyżowania w inny sposób nie jest możliwa. Ponadto, w opinii Wojewody, planowane wywłaszczenie nie utrudni małżonkom B. zabudowy działki. Analiza załączonej do zaskarżonej decyzji dokumentacji pozwala stwierdzić, iż planowany podział w minimalnym stopniu wpłynie na możliwości zagospodarowania ich nieruchomości. Sporny fragment stanowi ułamek powierzchni działki (ok. 1%), który zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i tak nie mógłby zostać zabudowany, z uwagi na konieczność zachowania minimalnych odległości obiektów budowlanych od krawędzi drogi gminnej. W związku z narożnym położeniem jego wydzielenie nie ograniczy ani dojazdu do działki ani możliwości zabudowy i zagospodarowania pozostałej powierzchni zgodnie z jej przeznaczeniem, a ponadto dotychczasowym właścicielom przysługuje odszkodowanie za przejętą nieruchomość.

Wojewoda wyjaśnił również, iż małżonkowie B., jako strony postępowania, zgodnie z art. 10 § 1 kpa, mieli zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania. Doręczono im zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania (w dniu 19 maja 2010 r.), jak i o jego zakończeniu decyzją o zgodzie na realizację inwestycji drogowej (w dniu 27 lipca 2010 r.). Organ I instancji w korespondencji prowadzonej ze skarżącymi wskazywał na odpowiednie przepisy prawa dotyczące planowanej inwestycji, z którymi skarżący mogli się zapoznać. Odwołujący uzyskali w dniu 10 czerwca 2010 r. od organu I instancji pisemną odpowiedź na swój sprzeciw dotyczący podziału działki nr [...] a w dniu 20 maja 2010 roku w siedzibie Starostwa Powiatowego zapoznali się z dokumentacją dotyczącą inwestycji.

Na decyzję Wojewody T. i S. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania.

W ocenie skarżących zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem: 1) art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w sytuacji, gdy brak jest podstaw do zastosowania przedmiotowej ustawy; 2) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie obowiązku równego traktowania wszystkich podmiotów przez władze publiczne - co dotyczy nierównego potraktowania skarżących przy wydawaniu skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; 3) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, oraz wydanie jej z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w szczególności: nie dokonanie ustaleń czy wszystkie drogi objęte inwestycją są zaliczone do jednej z kategorii dróg publicznych oraz przyjęcie, że strona była informowana o planowanym wywłaszczeniu części nieruchomości; 4) art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli; 5) art. 10 § 1 kpa poprzez nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań, 6) art. 11 kpa poprzez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy administracji publicznej przy załatwieniu sprawy, 7) art. 138 § 2 kpa poprzez zaniechanie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza kontrolę wydanego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia zatem legalność rozstrzygnięcia w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Kontrolując w świetle wskazanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez rozstrzygające sprawę organy.

Według prawidłowych ustaleń Wojewody Starosta rozpatrzył wniosek inwestora – Wójta Gminy P. z dnia 19 kwietnia 2010 r. o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, polegającej na "przebudowie ulic gminnych w miejscowości P., gmina P.. Ulice: P., G., S., 9-Maja, K.", wraz z wnioskiem o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do wniosku dołączono komplet materiałów, w tym projekty podziałów działek, projekty zagospodarowania terenu, wraz z niezbędnymi opiniami i projektem budowlanym (vide: wniosek oraz załączniki do wniosku, w aktach administracyjnych I instancji). We wniosku wskazane zostały numery działek ewidencyjnych, wśród nich działka nr [...] (przed podziałem część działki nr [...] stanowiącej własność skarżących). W postępowaniu prowadzonym przez Starostę, wbrew zarzutom skargi, małżonkowie B. uczestniczyli czynnie, powiadomieni zarówno o wszczęciu postępowania (vide: zawiadomienia wraz z potwierdzeniami odbioru w aktach administracyjnych I instancji), jak i o wydaniu decyzji przez organ I instancji, od której skutecznie wnieśli odwołanie, kierując zresztą pisma zarówno do Wójta jak i Starosty (vide: zawiadomienie o decyzji z dowodami doręczenia w dniu 18 lipca 2010 r., odwołania, w aktach administracyjnych I instancji). Pozostaje niesporne, że skarżący w dniu 20 maja 2010 r. zapoznali się z materiałami dołączonymi do wniosku inwestora, jak również składali na piśmie zastrzeżenia do podziału działki nr [...] i "odcięcie" 52 m2, do których Starosta ustosunkował się na piśmie, doręczonym stronom w dniu 10 czerwca 2010 r., a więc przed wydaniem decyzji (vide: pisma skarżących i Starosty, dowody doręczenia, w aktach administracyjnych I instancji). Jak wynika również z ustaleń organu i akt sprawy administracyjnej, poza powiadomieniami skierowanym do stron postępowania – właścicieli nieruchomości wymienionych we wniosku, organ I instancji dokonał obwieszczenia (z dnia 28 kwietnia 2010 r.) o wszczęciu postępowania administracyjnego, opublikowanego w dniu 12 maja 2010 r. w prasie lokalnej – "Głosie P." i wywieszonego na tablicy ogłoszeń Urzędu gminy P. oraz Starostwa Powiatowego w S. (oraz stronie internetowej starostwa). Następnie obwieszczeniem z dnia 18 lipca 2010 r. organ I instancji zawiadomił o wydaniu w dniu 9 lipca 2010 r. decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Obwieszczenie to ukazało się zarówno w prasie lokalnej – "G. P.", a także zostało jak uprzednio wywieszone na tablicach ogłoszeń i zamieszczone na stronie internetowej. Pozostaje niesporne, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała przeprowadzenia postępowania o oddziaływaniu na środowisko w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.), jak wynika bowiem z akt decyzją Wójta Gminy P. Nr [...] z dnia 29 czerwca 2009 r., stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Opisane okoliczności w istocie nie są kwestionowane, zarzuty strony, dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP zmierzają przede wszystkim do wykazania braku uzasadnionej konieczności wywłaszczenia części stanowiącej ich własność nieruchomości.

Data wniosku inwestora, także niesporna, determinuje stan prawny dla rozstrzygnięć w niniejszej sprawie. Ich podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194, z późn. zm.), art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 i 3, art. 12 oraz art. 17, w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą z dnia 25 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 958), obowiązującym od dnia 10 września 2008 r. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r., poza przepisami mającymi charakter norm materialnych, przede wszystkim normuje w sposób szczególny postępowanie wywołane wnioskiem inwestora. Wymieniona ustawa ma charakter regulacji szczególnej, której celem w początkowym zamyśle było skrócenie i uproszczenie procedury planistycznej, podziałowej i nabywania nieruchomości pod budowę dróg krajowych, następnie na skutek noweli z dnia 18 października 2006 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1601, ze zm.) od dnia 16 grudnia 2006 r. rozszerzony został zakres jej stosowania w stosunku do inwestycji obejmujących wszystkie drogi publiczne, skutkiem kolejnych nowelizacji w obecnym stanie prawnym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności rozstrzygnięcie o zatwierdzeniu projektu budowlanego (pełniąc rolę pozwolenia na budowę) jak i o wywłaszczeniu (poza odszkodowaniem). Badając rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej przepisów tej ustawy Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, których skutkiem mogłaby nastąpić eliminacja decyzji z obrotu prawnego. Zarówno wniosek jak i decyzja dotyczyły inwestycji drogowej polegającej w szczególności na przebudowie i modernizacji nawierzchni wskazanych wyżej ulic (dróg gminnych), rozbudowie istniejącej kanalizacji deszczowej, usunięcia kolizji z sieciami infrastruktury technicznej. Stąd decyzja I instancji, rozstrzygająca wniosek inwestora (spełniający według oceny organów wymogi przepisu art. 11d ust. 1), zawiera ustawowe elementy z katalogu przewidzianego w art. 11f ust. 1 ustawy, dostosowane do zakresu przedmiotowej inwestycji drogowej.

Nietrafny jest w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, całkowicie dowolne jest bowiem twierdzenie, że inwestycja dotyczyła dróg wewnętrznych. Nie ulega wątpliwości, takie jest również stanowisko judykatury (por. m. in. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1111/08, ONSAiWSA z 2010 r., Nr 1, poz. 12), że uproszczone zasady i procedury przygotowania i realizacji inwestycji drogowych, określone w tej ustawie mają zastosowanie do inwestycji mających na celu budowę (rozbudowę) dróg innych niż drogi wewnętrzne w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Według art. 1 tej ostatniej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Dalej, według tej ustawy (art. 2 ust. 1), drogi publiczne dzielą się ze względu na funkcje w sieci drogowej na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Z akt sprawy administracyjnej, w szczególności zaś treści wniosku wynikało, że dotyczy on dróg gminnych, których zarządcą pozostaje wójt gminy, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy o drogach publicznych (por. wypisy z rejestru działek dot. działek stanowiących przedmiotowe drogi, w aktach administracyjnych I instancji). Wskazane zatem we wniosku inwestora i podlegające przebudowie ulice mają status dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Niemniej, Sądowi z urzędu znana jest treść uchwały Nr [...] Zarządu Województwa z dnia 15 marca 2005 roku w sprawie nadania numeracji drogom gminnym na obszarze Województwa, zawierająca wykaz dróg zaliczonych do kategorii dróg gminnych wraz z nadaną numeracją, gdzie w poz. 13, 15, 16, 17 19 figurują drogi gminne (ulice) będące przedmiotem rozpatrzonego wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Tym samym rozstrzygający sprawę organ prawidłowo zastosował dla przedmiotowej inwestycji tryb przewidziany ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, co w sposób uzasadniony nie budziło wątpliwości organu odwoławczego.

Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, który skarżący upatrują w nierównym ich potraktowaniu w związku z wywłaszczeniem części nieruchomości stanowiącej ich własność. Jak wynika z dokumentacji projektowej i materiałów dołączonych przez inwestora do wniosku (załączników graficznych z liniami rozgraniczającymi teren), przebudowa przedmiotowego skrzyżowania łączy się z podziałem i odjęciem własności nie tylko działki skarżących, także innych nieruchomości, położonych w dwóch innych narożnikach tego skrzyżowania. Trzeba też podkreślić, co przekonywająco wywodzi Wojewoda oceniając konieczność wywłaszczenia skarżących, narożny fragment ich działki jest niezbędny dla technicznie poprawnego połączenia obu ulic i bezpiecznego wyprofilowania prawoskrętu jezdni. Również z opisu znajdującego się w projekcie budowlanym (vide: projekt str. 3) wynika, iż przebudowa nawierzchni z infrastrukturą "przebiegać będzie w istniejących pasach technicznych dróg. Wyjątek stanowią skrzyżowania gdzie ze względu na bezpieczeństwo ruchu niezbędnym będzie przejęcie od dotychczasowych właścicieli części ich działek (narożniki działek) w celu wpisania bezpiecznych rozwiązań komunikacyjnych". Sąd tylko na marginesie zauważa, iż w tym zakresie sporna inwestycja drogowa nie będzie polegać na "przebudowie" w rozumieniu art. 4 pkt 18 ustawy o drogach publicznych, która jest "wykonywanie robót, w których wyniku następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego", lecz "budowie drogi", którą stanowi "wykonywanie połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami, a także jego odbudowę i rozbudowę". Wskazana okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia prawidłowości zastosowania przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

Trzeba w tym miejscu zauważyć, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zawiera przepisy (w Rozdziale 3 "Nabywanie nieruchomości pod drogi"), które w istocie prowadzą do wywłaszczenia dotychczasowych właścicieli. Niemniej, jak trafnie wywodzi Wojewoda, prawo własności będące dobrem chronionym przez Konstytucję (art. 21 ust. 1 i art. 64) nie jest prawem bezwzględnymi i może być ograniczone, pod warunkiem, że nastąpi to w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Natomiast wywłaszczenie jest dopuszczalne tylko na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Wskazane wyżej warunki spełnia zaś omawiana ustawa. Przejście z mocy prawa własności nieruchomości następuje w granicach ustalonych liniami rozgraniczającymi, stanowiącymi linie podziału (art. 12 ust. 2, 3, 4), z obowiązkiem ustalenia odszkodowania (art. 18), a pozbawienie własności nieruchomości skarżących – fragmentu działki na styku skrzyżowania ulic G. z P., stanowi realizację celu publicznego, jakim jest przedmiotowa inwestycja drogowa. Niemniej, decydując o podziale nieruchomości i ustaleniu linii rozgraniczających inwestycję należy rozważyć, czy wynikające z tego pozbawienie prawa własności jest konieczne i czy nie może odbyć się mniejszym dla właścicieli kosztem. Mimo bowiem swojej wyjątkowości ustawa ta nie wyłącza konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W kwestii pojmowania zasady proporcjonalności oraz wartości, których ochrona przemawia za dopuszczalnością ingerencji w konstytucyjne wolności i prawa utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, iż norma przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji dopuszcza możliwość ingerencji w konstytucyjne prawa ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób. Musi przy tym zaistnieć konieczność takowej ingerencji, zaś sama ingerencja musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r., K 13/98 za Z. Niewiadomskim, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, str. 58-59). Przytoczone wyżej ustalenia organu, znajdujące odzwierciedlenie w materiale dowodowym, prowadzą do oceny, że ingerencja organów w prawo własności skarżących uzasadniona została przede wszystkim względami technicznymi dla budowy skrzyżowania dróg publicznych. Trzeba zwrócić uwagę, że ważnym aspektem życia każdej samorządowej wspólnoty jest bezpieczeństwo jej mieszkańców, zaś elementem zapewnienia porządku publicznego społeczności jest z kolei zapewnienie bezpieczeństwa na drogach publicznych (co mieści się w konstytucyjnym obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego). Na gruncie niniejszej sprawy należy także podkreślić, że skutek w postaci odjęcia prawa własności dotyczący działki nr [...] o powierzchni 42 m2, stanowiącej zaledwie ułamek (1%) działki nr [...] sprzed podziału nie jest nadmiernie dolegliwy. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, nie można zarzucić organowi, że przyjęty do realizacji wariant przebudowy stanowi o naruszeniu konstytucyjnej zasady proporcjonalności, skoro istnieje konieczność przystosowania wskazanego skrzyżowania dróg publicznych do stanu zgodnego z przepisami technicznymi, w szczególności przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), ani też zasady równości, pojmowanej chociażby w ten sposób, że wywłaszczenie dotyczy poza skarżącymi także innych właścicieli działek położonych przy spornym skrzyżowaniu.

Wymaga także podkreślenia, że zgoda na realizację przedmiotowej inwestycji w takim kształcie wynika z propozycji inwestora i zarządcy dróg (Wójta Gminy P.), zawartej we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie. Organ zezwalający w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie może korygować wniosku i ustalać innego przebiegu drogi czy też wprowadzać inny wariant inwestycji, oceniając racjonalność i słuszność rozwiązań przyjętych przez inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 645/10, dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również na inwestora ustawodawca nie nałożył obowiązku przedstawienia rozwiązań wariantowych, alternatywnych. Organ właściwy dla zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dokonuje jedynie sprawdzenia, czy wniosek spełnia ustawowe wymogi, czy przedłożony projekt jest zgodny z ustawą i czy dotyczy dróg publicznych. Pozytywna ocena w tym zakresie nakłada obowiązek wydania decyzji - w aktualnym stanie prawnym, wynikającym z ustawy nowelizacyjnej z dnia 25 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 958) - zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że ani w postępowaniu administracyjnym, ani do odwołania skarżący nie przedstawili żadnego innego sposobu rozwiązania przebudowy skrzyżowania bez ingerencji w ich własność, który organ odwoławczy powinien był rozważyć przy wydaniu decyzji. Z powyższych przyczyn Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez ten organ art. 138 § 2 kpa, wbrew zarzutowi skargi nie było bowiem konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie.

Nietrafne są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7, 77, 10 § 1 i 11 kpa. Jak szerzej opisano wyżej ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych normuje w sposób szczególny postępowanie i tryb w związku z wnioskiem inwestora o zgodę na realizację inwestycji. Jak stanowi o tym przepis art. 11c do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy (podkreślenie Sądu). Szczególne unormowania dotyczą zwłaszcza sposobu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 11d ust. 5, 6), doręczeń i zawiadomień o wydaniu decyzji (art. 11f ust. 3, 4, 6), kary za przewlekłość w wydaniu decyzji (nierozpatrzenie wniosku w terminie 90 dni od daty jego złożenia, art. 11h). W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w szczególności zamieszcza się informację o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, a zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji. Opisane wyżej przepisy nie zostały naruszone przez organ I instancji, który w toku postępowania dodatkowo wyjaśniał stronie stan sprawy oraz stan prawny. Wskazując na naruszenie art. 10 § 1 kpa strona nie wywiodła, jakie jeszcze inne zastrzeżenia i dowody mogła zgłosić w postępowaniu administracyjnym, skoro nie zgłosiła ich w odwołaniu, w dalszym piśmie precyzującym odwołanie, nie skonkretyzowała ich nawet w skardze do Sądu. Zatem nawet ewentualne naruszenie tego przepisu nie miałoby istotnego wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy skarżący należycie powiadomieni o wszczęciu postępowania zapoznali się z aktami sprawy oraz zgłosili swoje zastrzeżenia jeszcze przed organem I instancji. Następnie zawiadomieni o wydaniu decyzji z dnia 9 lipca 2010 r. podnosili jedynie, że skutkiem wywłaszczenia naruszony zostanie ich interes ekonomiczny, który upatrują w braku możliwości wybudowania budynku mieszkalnego dla dzieci. Do tego zarzutu odniósł się Wojewoda wywodząc zasadnie, że wywłaszczenie 42m2 nieruchomości (narożnika działki, stanowiącego ok. 1% całej nieruchomości) nie utrudni zabudowy, a planowany podział w minimalnym stopniu wpłynie na możliwości zagospodarowania nieruchomości odwołujących. Ponadto, słusznie wskazał Wojewoda, że ta część działki nie mogłaby być zabudowana z uwagi na konieczność zachowania minimalnych odległości od krawędzi drogi gminnej. Trafnie także wyjaśniono skarżącym, że przejęcie części nieruchomości odbędzie się za odszkodowaniem, co wypełnia nie tylko wymóg ustawowy i konstytucyjny, ale chroni także interes ekonomiczny dotychczasowego właściciela. Tak więc w zaskarżonej decyzji rozważono kwestie istotne będące przedmiotem zarzutów strony, to zaś, że interes skarżących nie został uwzględniony, a nadano prymat interesowi publicznemu, nie może świadczyć o wadliwości tej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako niezasadną oddalił, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.