Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1827/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 77 § 3
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 3 § 2 pkt 4, art. 146 § 1 i § 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA del. Wiesław Morys (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Powiatu S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Go 502/10 w sprawie ze skargi A. W. na czynność Starosty Powiatu S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2010 r., stwierdził bezskuteczność czynności Starosty Powiatu S. polegającej na odmowie zwrotu A. W. części opłaty za wydanie karty pojazdu, uznał obowiązek tegoż Starosty dokonania zwrotu części wniesionej przez skarżącą opłaty w wysokości 425 zł oraz orzekł o kosztach postępowania.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, iż A. W. zwróciła się do Starosty S. o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty pobranej przezeń w wysokości 500 zł za wydanie karty pojazdu marki [...] nr rej. [...] oraz zwrot nadpłaconej kwoty w wysokości 425 zł. Uważała bowiem tę opłatę za nienależnie pobraną. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] organ odmówił uwzględnienia żądania wskazując, iż przedmiotowa opłata została pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Zdaniem organu pobrana opłata nie podlega zwrotowi, o czym świadczy odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. (U 6/04, OTK-A 2006/1/3) terminu utraty mocy obowiązującej przepisu § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. A. W. wezwała Starostę S. do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Organ nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim A. W. wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności organu, zwrot części opłaty za kartę pojazdu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przede wszystkim wskazał na dopuszczalność rozpatrzenia żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu na drodze administracyjnej, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt l OPS 3/07, w której stwierdzono, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., jest sprawą administracyjną, załatwianą przez organ w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uchwale podkreślono, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej decyzją administracyjną. Zatem obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie czyni tego w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego rozpatrując żądanie zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub dokonuje czynności. W tej sytuacji skarga do sądu administracyjnego opiera się na przepisie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Wskazano przy tym, iż droga ta jest dopuszczalna obok możliwości dochodzenia stosownego roszczenia przed sądem powszechnym (p. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07). Dalej Sąd wskazał, iż obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu został określony w treści art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści ust. 3 powołanego przepisu, kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast ust. 4 pkt 2 ww. przepisu zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu zastrzegając, że w rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (ust. 5). Wykonując powyższą delegację Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), dalej zwane rozporządzeniem. Przewidywało ono w § 1 ust. 1, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. Powyższe rozporządzenie zostało uchylone wprost z dniem 15 kwietnia 2006 r. przez § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421). W jego § 1 określono, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł. Sąd wskazał, iż kwestia pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu była przedmiotem powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. K 6/04, w którym stwierdzono niezgodność § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Dlatego też § 1 ust. 1 rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wykonawczy uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż sprecyzowana w nim opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym. Jednocześnie Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r. Odnosząc powyższe wywody do kompetencji sądów administracyjnych Sąd uznał, iż z art. 178 Konstytucji RP wynika samodzielność sądownictwa administracyjnego w zakresie oceny konstytucyjności prawa wykonawczego. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie istnieje zgodność poglądów o uprawnieniu do dokonywania takiej oceny w ramach kontroli stosowania prawa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2000 r., OPK 13/00 (ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 63) oraz wyrok składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 16 stycznia 2006 r., l OPS 4/05 (ONSA i WSA nr 2, poz. 39). Nie pozostaje ono w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność wywołuje bowiem ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną w ustawie lub przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd administracyjny jest podstawą do odmowy zastosowania przepisu aktu rangi podstawowej w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2009 r., sygn. akt l OSK 418/08). Tym samym określenie przez Trybunał innego, niż wynikającego z bazowej reguły walidacyjnej, momentu utraty mocy obowiązującej przepisu wykonawczego sądu administracyjnego nie wiąże (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r., P 10/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2008, nr 1; także J. Trzciński, R. Hauser: Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 70 i 85; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 maja 2009 r., II OSK 290/09, LEX nr 505239; z dnia 21 maja 2009 r., II OSK 179/09, LEX nr 507638; z dnia 5 maja 2009 r., II OSK 71/09, LEX 507812; z dnia 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07, LEX nr 357511). Sąd I instancji powołując się na liczne i jednolite w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, iż czynność polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo, jako że nie ma umocowania prawnego. Skoro żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to podmiot uprawniony do żądania wydania w tej materii aktu lub dokonania czynności opisanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ma prawo domagać się orzeczenia przez sąd o jego istnieniu lub nieistnieniu (art. 146 § 1 P.p.s.a.). Ponieważ uprawnienie skarżącej do zwrotu opłaty ponad kwoty wynikające z przepisów prawa (ustawy) ma charakter bezpośredni, a nie podlegało ono konkretyzacji w formie indywidualnego aktu prawnego, zachodziła potrzeba uznania go w treści niniejszego orzeczenia za bezskuteczny (art. 146 § 2 P.p.s.a.). Sąd powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym konkretyzacja ta przyjmuje postać uznania obowiązku organu do dokonania zwrotu stronie skarżącej, pobranej bez podstawy prawnej, części opłaty w kwocie 425 zł za kartę pojazdu (por. uzasadnienia powołanych wyżej wyroków z dnia 9 grudnia 2009 r., l OSK 773/09; z 15 lutego 2010r., l OSK 842/09 oraz z 17 lutego 2010 r., l OSK 589/09 i l OSK 590/09). Sąd doszedł do przekonania, iż niewątpliwie uiszczona przez skarżącą kwota 500 zł za wydanie karty pojazdu była zawyżona, gdyż opłata winna uwzględniać wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją, o których mowa w art. 77 ust. 5 ustawy. Uzasadnia to obowiązek organu, który pobrał przedmiotową opłatę do zwrotu skarżącej różnicy pomiędzy opłatą pobraną a należną, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w tym przepisie. Pomocnym w zakresie ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi był niewątpliwie przepis § 1 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r., zgodnie z którym opłata za kartę pojazdu wynosi 75 zł. Zatem różnica pomiędzy 500 zł (opłatą uiszczoną przez skarżącą) a 75 zł (opłatą pobieraną na podstawie rozporządzenia z 2006 r.) wynosi 425 zł. Tę kwotę organ winien więc zwrócić. Według Sądu, dodatkowym argumentem przemawiającym za taką interpretacją jest też fakt, iż w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r. przewidziana opłata za wydanie wtórnika karty pojazdu wynosiła także 75 zł. Kwota w tej samej wysokości wyznaczona została też za wydanie wtórnika karty pojazdu w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2006 r. Dlatego orzekł Sąd jak w sentencji zaskarżonego wyroku.

Skargę kasacyjną od tegoż orzeczenia wywiódł Starosta S. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 146 § 2 P.p.s.a. poprzez uznanie obowiązku dokonania zwrotu A. W. części opłaty w wysokości 425 zł za kartę pojazdu z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], podczas gdy, w jego ocenie, brak jest ku temu umocowania prawnego. Na tej podstawie domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Starosta wskazał, iż opłata w kwocie 500 zł została pobrana zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. Nawiązując do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, podkreślił, że rozpatrywany przepis tracił moc z dniem 1 maja 2006 r. Według skarżącego kasacyjnie z uzasadnienia tegoż wyroku należy wnioskować, iż Trybunał nie uznał wpłat dokonywanych przez wnioskodawców na podstawie rozpatrywanych przepisów za podlegające zwrotowi, a wręcz przeciwnie – odsuwając w czasie termin obowiązywania orzeczenia, usankcjonował działanie organów administracji podejmowane na ich podstawie. Powtarzając treść zarzutu zgłoszonego w podstawie kasacyjnej, Starosta wskazał, że przepis art. 146 § 1 P.p.s.a. dotyczy sytuacji, w których organ administracji precyzuje przepis prawa w sprawie indywidualnej w innej formie, niż decyzja, czy postanowienie. Taką też formę pisma przyjęło stanowisko Starosty w przedmiocie wniosku skarżącej. Forma ta wynikała z braku przepisów prawa regulujących żądanie zawarte we wniosku. Brak tych przepisów, w ocenie Starosty, stanowi również przeszkodę dla wydania rozstrzygnięcia wskazanego w art. 146 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu uprawnienie lub obowiązek winny wynikać z przepisu prawa, tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny takiej normy nie wskazał. Zdaniem tego organu, uznanie uprawnienia lub obowiązku może być zawarte w wyroku i będzie ono zastępować rozstrzygniecie organu tylko w przypadku, gdy istnieje przepis prawa przewidujący takie uprawnienie lub obowiązek. Dlatego w jego ocenie wyrok ten nie powinien się ostać.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkich sądów administracyjnych, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Wskazując podstawę skargi kasacyjnej należy zatem podać, czy skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, czy zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zabrakło tego w podstawie skargi kasacyjnej, która też w uzasadnieniu nie precyzuje, jaki wpływ mogło mieć uchybienie art. 146 § 2 P.p.s.a. na wynik sprawy. Tego rodzaju wadliwość nie skutkuje jednak odrzuceniem skargi kasacyjnej. Można bowiem przyjąć, iż przez wskazanie konkretnego przepisu proceduralnego zostały zakreślone granice skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 808/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 484866).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 146 § 2 P.p.s.a. nie jest zasadny. Przepis ten stanowi, że w sprawach, o których mowa w § 1 tego artykułu, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisu prawa. Zgodnie zaś z art. 146 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Zaskarżony wyrok wydano w sprawie, o której mowa w art. 146 § 1 P.p.s.a. Obowiązek uiszczenia opłaty na podstawie § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz.1310 ze zm.), miał charakter publicznoprawny. Opłata ta stanowiła dochody powiatu, określone w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966). Obowiązek jej uiszczenia wynikał bezpośrednio z przepisów prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 537/07, niepublikowane, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 360321). Sprawa odmowy zwrotu opłaty, jako dotycząca obowiązku publicznoprawnego, ma swoje źródło w przepisach regulujących obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu, a więc w art. 77 ust.3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Odmowa zwrotu opłaty jest wyrażana przez organ w formie czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (patrz: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSA i WSA 2008/2/21). Skoro żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisu prawa, to podmiot, którego on dotyczy ma prawo żądać, aby sąd, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł o jego istnieniu lub nieistnieniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 52/07 i z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 590/09, niepublikowane, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W sytuacji, w której wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a więc stosuje jedną z dyspozycji art. 146 § 1 P.p.s.a., istnieje także podstawa prawna zastosowania dyspozycji z art. 146 § 2 P.p.s.a. (por. w/w wyrok z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 590/09).

Z dotychczasowych uwag wynika, że sąd uwzględnił skargę na czynność polegającą na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, a więc uwzględnił skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W pierwszym rzędzie Sąd pierwszej instancji oparł wyrok jednak na przepisie art. 146 § 1 P.p.s.a. Nie można zatem skutecznie podnosić zarzutu braku podstawy prawnej do zastosowania art. 146 § 2 P.p.s.a. Uznanie obowiązku zwrotu części opłaty jest konsekwencją uznania czynności za bezskuteczną. Zasadność uwzględnienia skargi na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. jest przy tym odrębną kwestią. Zagadnienie to nie zostało jednakowoż podniesione w podstawie kasacji ograniczającej się do zarzutu uchybienia art. 146 § 2 P.p.s.a. Skoro jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono zarzut braku przepisu prawa, z którego wynika obowiązek organu zwrotu wnioskodawcy części uiszczonej opłaty za kartę pojazdu, to można odnieść się do tak postawionego zarzutu. Jak już wynika z powyższych rozważań, konieczność zwrotu opłaty ma swoje źródło w przepisach ustanawiających obowiązek uiszczenia opłaty. Jego podstawę materialnoprawną określa art. 77 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Przyczyny, dla których Sąd Wojewódzki wskazał konkretną kwotę zwrotu opisane zostały w motywach zaskarżonego wyroku, a Naczelny Sąd Administracyjny je podziela.

Na koniec wypada dodać, że orzecznictwo w tych sprawach jest utrwalone, a zasadza się na uznaniu niekonstytucyjności cytowanego wyżej rozporządzenia, która może być uwzględniona przez sądy administracyjne niezależnie od "odroczenia" utraty mocy obowiązującej przez Trybunał Konstytucyjny. Zresztą termin określony w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. już upłynął, zaś w państwie prawa niepodobna akceptować oparcia czynności czy innych aktów na niekonstytucyjnych podstawach, a taki charakter ma to rozporządzenie i to od początku jego wydania.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.