Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 470/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, 36 kpa
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1, par. 1 a ppsa
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec Sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2019 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. zobowiązuje Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania D. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 roku nr [...] w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

D. B. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. o odmowie udzielenia jemu zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce.

Akta sprawy wraz z odwołaniem przekazano w dniu 27 marca 2018 r. do organu odwoławczego – Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, informując, że zwrotne poświadczenie odbioru decyzji organu I instancji przez Stronę zostanie niezwłocznie nadesłane po jego otrzymaniu.

Pismem z 24 kwietnia 2018 r. organ odwoławczy faxem wezwał Wojewodę do nadesłania zpo. Jednocześnie zawiadomiono Stronę o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy do dnia 22 czerwca 2018 r.

Pismem z dnia 7 czerwca 2018 r. ponownie wezwano organ I instancji do nadesłania zpo.

W dniu 21 czerwca do organu odwoławczego wpłynęły dokumenty nadesłane przez Stronę.

Pismem z dnia 25 lipca 2018 r. ponownie wezwano organ I instancji do nadesłania zpo.

Pismem z 24 sierpnia 2018 r. Strona złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

Pismem z dnia 4 września 2018 r. ponownie wezwano organ I instancji do nadesłania zpo. Jednocześnie zawiadomiono Stronę o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy do dnia 31 października 2018 r. wskazując, że załatwienie sprawy nastąpi niezwłocznie po otrzymaniu zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji organu I instancji. Podano również, że na długość prowadzonego postępowania bezpośredni wpływ ma oczekiwanie na zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Wojewody, a także znaczna ilość spraw do rozpatrzenia.

Pismem z 19 września 2018 r. (data wpływu do organu 20.09.2018 r.), D. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na bezczynność Szefa Urzędu w rozpatrzeniu odwołania. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenie kosztów procesu.

W dniu 22 października 2018 r. wpłynęła informacja od Wojewody, że 19 października została wszczęta procedura reklamacyjna dotycząca zpo.

W dniu 3 grudnia 2018 r. organowi odwoławczemu przekazano zwrotne poświadczenie odbioru.

W dniu 18.12.2018 r. organ odwoławczy wezwał Stronę do złożenia aktualnych dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia społecznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska wskazano, że wydanie decyzji nie było możliwe z uwagi na nieprzekazanie przez organ I instancji zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, pomimo wysyłanych wezwań do Wojewody [...] w tym przedmiocie. Organ poinformował także o braku dostatecznej obsady etatowej i znacznej ilości spraw do rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 w/wym. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z § 1a art. 149 P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

Na podstawie § 2 art. 149 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżący dopełnił tego wymogu, składając do organu ponaglenie z [...] sierpnia 2018 r. w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie.

Organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiły przesłanki pozwalające stwierdzić bezczynność organu w prowadzeniu postępowania. Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu odwoławczego 27 marca 2018 r. Pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. zawiadomiono Stronę o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy do dnia 22 czerwca 2018 r., podając jako przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie toczące się postępowanie wyjaśniające. Do dnia 22 czerwca 2018 r., czyli do ostatniego dnia wyznaczonego w sprawie terminu przez organ na załatwienie sprawy, nie rozpoznano odwołania. Jednocześnie organ odwoławczy nie zawiadomił Strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyny zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Dopiero pismem z dnia 4 września 2018 r. wyznaczono nowy termin na załatwienie sprawy do 31 października 2018 r. i podano przyczynę zwłoki. Powyższe niewątpliwie świadczy, że organ nie załatwił sprawy ani w terminie określonym w art. 35 k.p.a., ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Do dnia wniesienia skargi organ - poza czynnościami zmierzającymi do otrzymania zwrotnego poświadczenie odbioru - nie wykonywał żadnych istotnych czynności w sprawie.

Powołać w tym miejscu należy, że niezależnie od obowiązku rozpoznania sprawy zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ winien dokładać wszelkich starań celem załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, oraz informować strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, podając przewidywany termin zakończenia postępowania. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie organ nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków. Jednak biorąc pod uwagę krótki okres bezczynności organu, Sąd uznał, że w sprawie nie miała miejsca bezczynność z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała. Ponadto organ odwoławczy podejmował czynności celem dołączenia do akt sprawy brakującego zwrotnego poświadczenie odbioru decyzji z tym, że działania te nie były skuteczne, a organ odwoławczy nie intensyfikował tych działań i dopiero w miesiącu październiku organ I instancji wszczął postępowanie reklamacyjne.

Z uwagi na fakt, że odwołanie nie zostało rozpoznane do dnia wydania wyroku, w pkt. I zobowiązano organ odwoławczy do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., w zw. z art. 120 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a., na które to koszty składa się opłata od skargi, opłata od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w stawce wynikającej z § 14 ust. 1 pkt. 1 lic c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.2018.256tj.).