Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 93/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 180 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Ewa Babik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.-T. Spółki z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt I SA/Rz 649/07 w sprawie ze skargi P.-T. Spółki z o.o. w T. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], [...] czerwca 2007 r. nr [...], [...] czerwca 2007 r. nr [...], [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P.-T. Spółki z o. o. w T. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. 900 złotych (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R., po połączeniu spraw do łącznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia, wyrokiem z dnia 16 października 2007 r., sygn. I SA/Rz 649/07 oddalił skargi P.-T. Spółki z o.o. z siedzibą w T. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2007 r. o numerach [...], [...], [...], [...] w przedmiocie określenia kwot wynikających z długu celnego.

Sąd I instancji oparł swoje ustalenia na następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] kwietnia 2004 r. spółka P.-T. w imieniu której - jako przedstawiciel bezpośredni - działała Kupiecka Agencja Celna M. R. w S. W., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu przywieziony z B. towar w postaci odzieży damskiej, męskiej oraz niemowlęcej. W złożonych zgłoszeniach do określenia kwot wynikających z długu celnego zastosowano obniżoną (zerową) stawkę celną na podstawie deklaracji zawartych w fakturach eksportera, wskazujących na tureckie preferencyjne pochodzenie. Zgłoszenia zostały przyjęte i poddane częściowej weryfikacji, w trakcie której nie stwierdzono nieprawidłowości.

W odpowiedzi na przesłany do b. władz celnych wniosek Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2005 r. o przeprowadzenie weryfikacji wymienionych wyżej świadectw pochodzenia, władze celne B. poinformowały, że świadectwa te zostały wystawione zgodnie z regułami zawartymi w Protokole 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a B. z drugiej strony - podpisanego w dniu 8 marca 1993 r. (Dz. U. L 358 z 31 z grudnia 1994 r.), dalej: Protokół 4, w oparciu o wcześniejsze świadectwa przewozowe wystawione w T., a towary nie były przetwarzane w B. i zachowały swoje pochodzenie. Równocześnie b. władze celne poinformowały, że świadectwa t. przekazały do weryfikacji t. władzom celnym. W kolejnym piśmie z dnia [...] września 2006 r., nr [...] b. władze celne podały, że wystawione w T. świadectwa EUR.1 są fałszywe i wobec powyższego wyżej wymienione świadectwa b. nie mogą być uznane za ważne, skoro zostały wystawione na podstawie wadliwych dokumentów t.

Opierając się na przekazanym wyniku weryfikacji świadectw pochodzenia, Naczelnik Urzędu Celnego w R. postanowieniami z dnia [...] września 2005 r. wszczął z urzędu postępowania w przedmiocie prawidłowego określenia należności celnych związanych z importem towaru objętego wymienionymi powyżej zgłoszeniami celnymi, a następnie dwoma decyzjami z dnia [...] stycznia 2007r. nr nr [...], [...] i dwoma decyzjami z dnia [...] stycznia 2007r. nr nr [...], [...], skierowanymi do spółki P.-T. orzekł, że wynikające z długu celnego zerowe kwoty, zaksięgowane według zgłoszeń celnych z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] są niższe od kwot prawnie należnych i wynoszą odpowiednio 2.627 zł, 2.083 zł, 1.850 zł, 2.785 zł. Kwoty wymienione wyżej, stanowiące różnicę między kwotami wynikającymi z długu celnego według powyższych zgłoszeń celnych, podlegają retrospektywnemu zaksięgowaniu w trybie przewidzianym w art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L Nr 302, poz.1), dalej: WKC. W wymienionych decyzjach Naczelnik Urzędu Celnego w R. stwierdził jednocześnie powstanie obowiązku uiszczenia odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), od należnych kwot wynikających z długu celnego.

Po rozpatrzeniu odwołań od wymienionych wyżej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w P. decyzjami z dnia [...] czerwca 2007 r., nr nr [...] - uchylił zaskarżone decyzje w części podstawy materialnoprawnej w ten sposób, że w podstawie tej pominął przepisy art. 201 ust. 1a, ust. 2 i 3, art. 217 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, natomiast dodał przepisy art. 204 ust. 1a, ust. 2, ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, uchylił zaskarżone decyzje w punktach 1 i 2 sentencji i w tym zakresie orzekł, iż powinno być: "1. określić kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości.... (tu w poszczególnych decyzjach podano kwoty z poszczególnych decyzji organu I instancji tj. 2.627 zł, 2.083 zł, 1.850 zł, 2.785 zł), która podlega retrospektywnemu zaksięgowaniu w trybie przewidzianym w art. 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego", w pozostałej części utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego w R. stwierdzając bezpodstawne skorzystanie przez skarżącą spółkę z preferencyjnego traktowania towarów, prawidłowo wszczął postępowanie celne z udziałem importera w przedmiocie weryfikacji przedstawionych zgłoszeń celnych. Zarówno zasadność retrospektywnego zaksięgowania należności celnych przywozowych, tj. cła obliczonego według stawek niepreferencyjnych, jak i pobrania odsetek od tych należności, w opinii Dyrektora Izby Celnej, nie mogło budzić wątpliwości, skoro przedstawione świadectwa pochodzenia okazały się fałszywe, a jednocześnie strona skarżąca nie udowodniła, że podanie nieprawidłowych danych nie wynikało z jej zaniedbania lub świadomego działania.

Oddalając skargi spółki P.-T., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że okazały się one niezasadne, albowiem zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. nie naruszały prawa w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd I instancji wyjaśnił, że dokonanie zgłoszenia celnego, przy spełnieniu określonych wymogów formalnych, warunkuje możliwość objęcia towaru określoną procedurą celną, co w przypadku procedury dopuszczenia do obrotu, skutkuje także obliczeniem opłat prawnie należnych oraz powstaniem długu celnego, według danych podanych w zgłoszeniu. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organy celne nie oznacza jednak definitywnego zakończenia postępowania z tym zgłoszeniem związanego, ponieważ sam zgłaszający w określonych sytuacjach może dokonać jego sprostowania, może wnosić o jego unieważnienie (art. 65, art. 66 WKC), natomiast organy celne - stosownie art. 78 WKC - po zwolnieniu towarów mogą także z urzędu albo na wniosek zgłaszającego, dokonać zmian w zgłoszeniu. W szczególności z mocy art. 78 ust. 2 WKC, organy celne mogą kontrolować dokumenty, dane handlowe dotyczące operacji przywozu towarów, a także późniejszych operacji dotyczących tych samych towarów, a także późniejszych operacji dotyczących tych samych towarów - a celem tych działań jest upewnienie się co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu.

Sąd podał, że w stanie prawnym odnoszącym się do kontrolowanej sprawy - przy uwzględnieniu zapisów art. 2, art. 6 ust. 2, ust. 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), według art. 17 Protokołu 4, przy uwzględnieniu treści tegoż Protokołu, nadanej decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE – B. z dnia 4 czerwca 2003 r. (OJ I 191 z 30 lipca 2003 r.), świadectwa pochodzenia były wystawiane przez władze celne kraju eksportera, na pisemny wniosek tegoż eksportera albo jego upoważnionego przedstawiciela. Zgodnie z art. 31 cyt. Protokołu 4, władze celne krajów Wspólnoty Europejskiej oraz B. zapewniły o udzielaniu sobie wzajemnej pomocy - za pośrednictwem kompetentnych władz celnych - w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw pochodzenia, poprawności informacji zawartych w tych świadectwach. Na podstawie zaś art. 32 cyt. Protokołu 4 władze celne kraju importu upoważnione zostały do dokonywania weryfikacji świadectw pochodzenia zarówno wyrywkowo, jak i w przypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości, odnośnie autentyczności tych świadectw, statusu pochodzenia importowanych towarów albo spełnienia innych wymogów.

Mając na uwadze charakter przyjętego omawianą regulacją postępowania weryfikacyjnego, Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącej spółki, że czynności organu celnego I instancji, podjęte w przedmiocie weryfikacji, nie mogły być skuteczne, albowiem nastąpiły przed formalnym wszczęciem postępowania celnego, a postępowanie to nie zostało poprzedzone ani postępowaniem sprawdzającym, ani kontrolnym, o którym spółka zostałaby powiadomiona. Odnosząc się do przyjętego przez stronę stanowiska, Sąd wyjaśnił, że odesłanie zawarte w przepisie art. 73 ustawy Prawo celne dotyczyło "odpowiedniego" stosowania przepisów Ordynacji podatkowej i z "uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego". Oznaczało to, że powyższe przepisy Ordynacji podatkowej miały odpowiednie zastosowanie z uwzględnieniem specyfiki postępowania celnego, wynikającej z przedmiotu tego postępowania i tylko w takim zakresie, w jakim przepisy prawa celnego, czyli szeroko rozumiane regulacje prawa wspólnotowego oraz polskiego prawa celnego, danej kwestii nie regulowały. Zdaniem Sądu, pozbawione słuszności było utożsamianie przez spółkę trybu weryfikacji świadectw przewozowych EUR.1 z postępowaniem jurysdykcyjnym. Polski organ celny, działając jako inicjator postępowania w sprawie dodatkowej weryfikacji dowodów pochodzenia towaru, nie był bowiem - w zakresie tego wniosku - organem prowadzącym postępowanie rozpoznawcze (jurysdykcyjne). W trybie międzynarodowej współpracy pomiędzy organami celnymi wykonywał jedynie określoną czynność (wystąpił ze stosownym wnioskiem), skutkującą uruchomieniem przed organem państwa obcego stosownego postępowania o charakterze kontrolnym. Działając na podstawie art. 32 ust. ust. 1-3 i 5 cyt. Protokołu 4, polskie organy celne nie były zatem ani zobowiązane, ani uprawnione do zapewnienia skarżącej spółce udziału w postępowaniu, gdyż przed organami postępowanie celne w trybie tych przepisów się nie toczyło.

W opinii Sądu I instancji, wewnętrzne czynności urzędowe, prowadzące do powzięcia "uzasadnionych wątpliwości", co do autentyczności lub zasadności wydania wystawionych wcześniej poza granicami kraju importu świadectw przewozowych EUR.1 należało kwalifikować jedynie jako formułowaną przez krajowy organ celny hipotezę co do podejrzewanych naruszeń prawa, do jakich mogło dojść poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie tych wątpliwości we wniosku skierowanym do organów państwa obcego nie stanowiło podstawy, ani do zawiadamiania o tym podmiotów zainteresowanych, ani też do każdorazowego, automatycznego wszczynania z urzędu postępowania celnego, którego wynik hipotetycznie tylko mógłby zależeć od negatywnego wyniku przyszłej dodatkowej weryfikacji.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki odnośnie niezapewnienia jej możliwości podejmowania realnych działań w toku postępowania celnego w związku z weryfikacją świadectw pochodzenia, Sąd zwrócił uwagę, że przebieg kontrolowanych postępowań celnych wskazywał, że spółka była poinformowana o prowadzonej weryfikacji świadectw pochodzenia i miała możliwość podejmowania inicjatyw dowodowych, jednakże na wezwania organu I instancji przedłożyła jedynie dowody wpłat należności za towary i poinformowała, że nie dysponuje żadnymi innymi dowodami poza kontraktami z bułgarskim eksporterem.

Zdaniem Sądu, dopiero znaczące, istotne prawdopodobieństwo tego, że zdarzenia prawne mogły kształtować się w sposób rzutujący na zobowiązania celne, uzasadniało rozważenie przez organ możliwości wydania postanowienia wszczynającego postępowanie. Z punktu widzenia czynnego udziału strony w postępowaniu celnym nie był w związku z tym w zasadzie istotny moment wszczęcia postępowania z urzędu, natomiast istotne było to, czy już po wszczęciu postępowania zagwarantowano stronie możliwość czynnego udziału w zakresie każdej z okoliczności, która choćby w najmniejszym stopniu mogła wywierać wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze tę zasadę, Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanych sprawach strona skarżąca nie wykazała jednak, na czym polegać miałaby korzystna dla niej rewizja kontraktu handlowego, która - jak twierdziła - mogłaby spowodować, gdyby organ I instancji wcześniej wszczął postępowania celne, tj. zapewne przed złożeniem wniosków o weryfikację dowodów pochodzenia, nie wykazała też, w jaki sposób ewentualna modyfikacja stosunków handlowych już po przedłożeniu konkretnych świadectw pochodzenia, wpłynęłaby na wynik rozpatrywanych spraw.

Sąd stwierdził, że stosownie do art. 86 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w związku z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, wynik dodatkowej weryfikacji, stanowiący dokument wydany przez organ celny państwa obcego, o ile zawierał elementy określone w art. 32 ust. 5 Protokołu 4, winien był być traktowany jako dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Skoro w wyniku dodatkowej weryfikacji przekazanej krajowemu organowi celnemu wykazano w urzędowej formie, że wystawione uprzednio świadectwa przewozowe EUR.1 były nieprawidłowe i nie mogły wywoływać skutków prawnych polegających na zastosowaniu do przedmiotowych towarów preferencyjnych stawek celnych, organ prowadzący postępowanie celne, nie mógł ustalać faktów wbrew takiemu dokumentowi.

Sąd uznał również za pozbawiony uzasadnienia zarzut skargi, że oparcie się przez orzekające w sprawie organy na dowodzie, jakim była informacja zagranicznego organu celnego o wyniku dodatkowej weryfikacji świadectw przewozowych EUR.1, odbyło się z naruszeniem art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, rolą organu rozpoznającego sprawę długu celnego nie było zbadanie, czy organ prowadzący weryfikację i udzielający odpowiedzi w trybie art. 32 ust. 5 cyt. Protokołu 4, mógł kierować się przy ustalaniu wyniku własnej weryfikacji, wnioskami przedstawionymi przez organ celny państwa, z którego pochodziły jeszcze wcześniejsze świadectwa przewozowe EUR.1, tj. przez organ t. Przepisy adresowane do polskich organów celnych, inicjujących postępowanie w sprawie dodatkowej weryfikacji świadectw przewozowych EUR.1 i oczekujących na wynik tej weryfikacji nie zobowiązywały i nie uprawniały ich do podejmowania jakichkolwiek innych ustaleń, poza zapoznaniem się z treścią przedstawionego wyniku weryfikacji i przyjęciem jego treści za udowodniony element stanu faktycznego w prowadzonej sprawie celnej (przy uwzględnieniu także innych dowodów zebranych w sprawie). W szczególności polskie organy celne nie były władne badać ani motywów, ani metod ustalania autentyczności i prawnej skuteczności dotychczasowych dowodów pochodzenia towaru, ani nawet żądać uzasadnienia takiego czy innego kierunku wyniku weryfikacji. Przedstawiony kształt unormowań powodował, zdaniem Sądu, że skutek utraty możliwości skorzystania z preferencyjnej stawki celnej następował także wówczas, gdy organ celny kraju eksportu stwierdził w wyniku weryfikacji, iż wystawione przez niego uprzednio świadectwo przewozowe EUR.1 straciło skuteczność z tego powodu, że stanowiące podstawę jego wydania analogiczne świadectwo z kraju poprzedniego eksportu, w wyniku odrębnej weryfikacji, okazało się fałszywe (nieautentyczne).

Mając na uwadze powyższe względy, Sąd stwierdził, że organy celne przyjmując, że kwota długu celnego została pierwotnie zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej, prawidłowo zastosowały w sprawie art. 220 ust. 1 WKC, albowiem uprawnione były do retrospektywnego zaksięgowania brakujących należności. Odnosząc się do orzeczonych w sprawie odsetek, Sąd stwierdził, że - co do zasady - zachodziła podstawa do obciążenia strony skarżącej odsetkami, skoro w dacie przyjęcia zgłoszeń i objęcia towarów wnioskowaną procedurą skarżąca spółka nie naliczyła cła, a więc nie dokonała jego zapłaty, natomiast cło takie zostało naliczone w późniejszych decyzjach organu celnego i zaksięgowane retrospektywnie. Spółka ani na etapie postępowań celnych obydwu instancji, ani też w toku postępowania sądowego nie przedstawiła przy tym dowodów wskazujących na jakiekolwiek akty staranności, poczynione w celu uchronienia się od wejścia w posiadanie niezasadnie wydanych dokumentów, uprawniających do stosowania preferencyjnej stawki celnej.

W skardze kasacyjnej P.-T. Spółka z o.o. zaskarżyła w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że dopuszczalnym było przyjęcie jako dowodu pisma z dnia [...] września 2006 r., nr [...], stanowiącego wynik weryfikacji dokonanej przez b. władze celne, jako dowodu uzyskanego sprzecznie z prawem.

Wnoszący skargę kasacyjną podał, że zarówno treść zarzucanego art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jak i jego konstrukcja oraz wykładnia celowościowa ograniczają pojęcie "dowodu" w postępowaniu podatkowym (celnym) tylko i wyłącznie do tych dowodów, które znalazły się w posiadaniu organu zgodnie z prawem, zatem w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwa sądów administracyjnych - zgodnie z procedurą szeroko rozumianego postępowania podatkowego. Taki stan prawny potwierdzony został przez ustawodawcę w art. 181 Ordynacji podatkowej. Przepisem tym ustawodawca wyłączył ze zbioru środków dowodowych dokumenty z czynności kontrolnych dokonanych z naruszeniem obowiązku doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli kontrolowanemu lub osobie wyznaczonej do jego reprezentowania albo upoważnionej do prowadzenia jego spraw - zatem wykluczono wszelkie dokumenty uzyskane przez organ celny bez wiedzy strony postępowania. Wobec tego, podstawy faktycznej rozstrzygnięcia postępowania organ celny nie mógł zbudować na podstawie dowodów uzyskanych w innym trybie, niż przewidziany przepisami prawa proceduralnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. nieuwzględniając zarzutu naruszenia zarzucanego przepisu Ordynacji podatkowej, dopuścił do pozostawienia w obrocie prawnym wadliwej decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym -zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż przedstawiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przez Sąd I instancji normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczalne przyjęcie przez organy celne jako dowodu pisma z dnia [...] września 2006 r., nr [...] stanowiącego wynik weryfikacji dokonanej przez b. władze celne, jest niezasadny z przyczyn, o których będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Przytaczając treść art. 73 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) Sąd I instancji całkowicie trafnie wskazał, iż "odesłanie" w powołanych wyżej przepisach prawa dotyczy jedynie odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W omawianym zakresie znajdują zastosowanie przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego – rozporządzenie nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny - (Dz. Urz. WE L 302/92), dalej: WKC, rozporządzenie nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz przepisy wskazanego wyżej Prawa celnego. Odwołując się do treści art. 4 pkt 17 WKC należy przypomnieć, że zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą określona osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Jak trafnie zauważa Sąd I instancji, przyjęcie zgłoszenia celnego przez właściwe organy celne nie musi oznaczać zakończenia postępowania dotyczącego tego zgłoszenia celnego. Przepis art. 78 WKC stanowi podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów w sytuacji, gdy objęte takim zgłoszeniem towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione. Zakres kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów został określony w art. 78 ust. 2 WKC. Z powołanego wyżej przepisu prawa wynika jednoznacznie, że organy celne w celu upewnienia się, iż dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe, mogą kontrolować dokumenty, dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Dokonane w wyniku tej kontroli ustalenia wskazujące, iż przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, obligują organ celny do podjęcia, zgodnie z wydanymi przepisami, działań w celu uregulowania sytuacji związanej z dokonanym zgłoszeniem celnym.

Działania, o których mowa w powołanym wyżej przepisie prawa, polegają na udzielaniu, sobie wzajemnie przez właściwe organy celne, pomocy w zakresie sprawdzania autentyczności świadectw przywozowych - art. 32 ust. 2 Protokołu 4. Jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, o charakterze "postępowania weryfikacyjnego" może świadczyć także treść art. 33 ust. 1 Protokołu 4. Weryfikacja dowodów pochodzenia może być przeprowadzana wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia danych dokumentów lub spełnienia innych wymogów tegoż protokołu. Czynności podejmowane przez organy celne kraju przywozu towaru w celu ustalenia autentyczności dowodów pochodzenia nie są więc czynnościami podlegającymi regułom o jakich mowa w art. 165 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej. Dodatkowym argumentem przemawiającym za takim rozwiązaniem prawnym jest treść art. 23 Prawa celnego. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że opisane wyżej czynności podejmowane przez organy celne kraju przywozu mają na celu uruchomienie postępowania weryfikującego dowody pochodzenia, które jest w całości prowadzone przez organy celne kraju wywozu towarów i w którym to postępowaniu organy celne, które powzięły wątpliwość, o jakiej mowa w art. 33 ust. 1 Protokołu 4, nie biorą udziału. Oznacza to, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż przed podjęciem opisanych wyżej czynności organy celne są zobowiązane do wszczęcia postępowania administracyjnego. Tym samy brak jest także podstaw do przyjęcia, że dokumenty uzyskane przez organy celne w wyniku przeprowadzenia czynności weryfikujących autentyczność dowodów pochodzenia towarów nie mogą zostać wykorzystane w postępowaniu, o jakim mowa w art. 23 ust. 2 Prawa celnego. Oznacza to, że zasadnie Sąd I instancji uznał, iż organy celne nie naruszyły zasady, o której mowa w art. 180 Ordynacji podatkowej. Dokumenty uzyskane od b. władz celnych zostały poddane ocenie w postępowaniu, w którym strona skarżąca miała zapewnioną możliwość czynnego udziału.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.