Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 200/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant st. inspektor sądowy Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi H.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1, art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3, art. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz. 163 z późn.zm.) po rozpatrzeniu wniosku H. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważność decyzji Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Z., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z dnia 23 lutego 2015r. dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 360 zł. na zakup obiadów w barze mlecznym w P. Z. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. na zakup obiadów w barze mlecznym w P. Z. w dniu 4 lutego 2015r. do Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo B. zatytułowane "wezwanie przedsądowe", w którym zarzuca Kolegium wydanie orzeczeń w trybie konspiracyjnym w dniu 28 grudnia 2015r. w gmachu publicznym. Zarzucił znieważenie art. 17 ustawy SKO podniesionego do rangi zasady konstytucyjnej poprzez nie rozpoznanie na rozprawie jego wniosku z dnia 16 października 2015r. w terminie zawitym 30 dni, obrażanie i znieważanie art. 16, art. 124, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, naruszenie dóbr osobistych ubogiego/niepełnosprawnego prawnie chronionych nie tylko w art. 23 kodeksu Cywilnego ale również prawem międzynarodowym dotyczącym praw osoby obciążonej trwale chorobami psychicznymi. Zarzucił zorganizowanej grupie napastniczej poplecznictwo i ochronę Kierownika OPS P. Z. przed odpowiedzialnością karną za to, że w okresie od kwietnia 2015r. do nadal pozbawiono go prawa do publicznych środków pieniężnych na zakup jednego ciepłego posiłku. Podaje, że nie osiąga dochodu 813zł. i uprawnia go to do korzystania z pomocy państwa w zakresie dożywiania. Zażądał na podstawie art. 17 ustawy SKO w związku z art. 16 k.p.a. otwarcia rozprawy administracyjnej w celu niezwłocznego dobrowolnego usunięcia z obrotu prawnego patologicznych orzeczeń z dnia 28 grudnia 2015r. Zażądał również w oparciu o art. 3a ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych pilnego zawiadomienia o sprawie nadzór zwierzchni Prezesa Rady Ministrów i na bieżąco informowanie ofiary o wszystkich podejmowanych czynnościach oraz udzielenie ofierze informacji faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło co następuje:

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 138 k.p.a. organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.

W dniu 16 października 2015r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynęło pismo H. B. o "stwierdzenie nieważności/ uchylenie/zmianę wszystkich decyzji/postanowień wydanych przez podejrzanego Kierownika OPS mgr M. W. w okresie od luty 2015 do września 2015r. - wobec pokrzywdzonego H. B.". W uzasadnieniu zainteresowany podał, że obydwa organy dokonały zamachu na jego niezbywalne, konstytucyjne prawa dotyczące wypowiedzi wobec materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji oraz inne dotyczące praw człowieka. Decyzje pozbawiły niepełnosprawną ofiarę prawa do godnego mieszkania, utrzymania, czystości i obowiązku leczenia zdrowia psychicznego, prawa do jednego ciepłego posiłku dziennie, higieny osobistej. W dniu 28 maja 2015r. na żądanie strony przeprowadzono wywiad środowiskowy, wykorzystano w tym celu druki niedozwolone w rozumieniu § 13 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2012r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zdaniem strony w czasie przeprowadzania wywiadu autorzy sami tworzyli jego treść poprzez zadawanie pytań i sugerując jednocześnie odpowiedź na pytanie, w trakcie wywiadu podał, ze jest osoba pozbawiona statusu bezrobotnego na stałe z uwagi na złożony proces choroby i nie posiada należnych dochodów. Stronie nie podoba się, że podczas wypełniania kwestionariusza wywiadu środowiskowego pracownik socjalny wpisał, że jest bierny zawodowo co w ocenie strony oznacza, że jest pasożytem społecznym podejmującym próbę wyłudzenia nienależnego świadczenia. Strona kwestionuje sposób obliczenia jego dochodu. Prezes Sądu wystawił czek na pokrycie odsetek karnych za okres od 1 czerwca 2011 r. do stycznia 2015r. oraz dalszych odsetek do czasu zwrotu świadczenia rentowego za okres od lipca do września 2002r. zdeponowanego w Sądzie przez Skarb Państwa-MZS, jako zaliczka tytułem szkód i krzywd wyrządzonych przez Rzeczpospolitą Polską. Zaświadczył, że Rzeczpospolita Polska jest mu winna kwotę około 1000.000 zł. i inne świadczenia wymagane prawem. Postępowanie cywilne w tej sprawie toczyło się dwukrotnie przed Sądem Najwyższym, a obecnie sądami powszechnymi we Wrocławiu i Kłodzku. H. B. podał, że kwota wypłacona przez bank stanowiła dochód za okres od czerwca 2011r. do stycznia 2015r., nie jest to dochód na kolejne miesiące lecz jest to dochód zaległy/wsteczny, tytułem bezprawnego rozporządzania się przez Prezesa Sądu pieniędzmi strony. W ocenie strony bezsporne jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło zasady prawdy obiektywnej poprzez lekceważenie zarzutów odwołującego, a opieranie się na stronniczych zrzutach podejrzanego Kierownika OPS, to jest przedstawianie i popieranie faktów nieprawdziwych tak jak sugerował to podejrzany mgr socjologii M. W. Zdaniem strony prawo polskie określa, że pracownik przeciwko któremu toczy się postępowanie karne lub dyscyplinarne nie może prowadzić żadnych czynności wobec osoby, z którą dodatkowo pozostaje w stałym konflikcie. W chwili obecnej Komisja Dyscyplinarna nie podjęła czynności wobec jego wniosku z dnia 13 maja 2015r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec mgr M. W. w oparciu o statut Urzędu Miejskiego w P. Z. Burmistrz Miasta P. Z. pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. Strona złożyła kolejny wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec zorganizowanej grupy napastniczej obrażającej polskie prawo i rażąco naruszającej dobra osobiste prawnie chronione. Wniosek ten został przekazany do Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. Z.. Strona oczekuje od SKO poddania się samokontroli i bez przymusu naprawienia swojego ciężko wadliwego postępowania, oczywiście obciążając winą Kierownika OPS mgr socjologii M.W. o ukrywaniu faktów, jakie dotyczą jego osoby. Pismem z dnia 30 listopada 2015r. Kolegium Odwoławcze zawiadomiło stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta P. Z., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z dnia [...] lutego 2015r. dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 360zł. na zakup obiadów w barze mlecznym w P. Z. Pismo to strona otrzymała w dniu 17 grudnia 2015r.

Na podstawie akt sprawy ustalono, że w dniu 10 lutego 2015r. H. B. złożył wniosek o przyznanie kwoty 360zł. na zakup obiadów w barze mlecznym w P. Z.

Z notatki służbowej sporządzonej przez dwóch pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. w dniu 17 lutego 2015r. wynika, że pracownicy socjalni udali się do miejsca zamieszkania H. B. w dniu 16 lutego 2015r. nikt nie otworzył drzwi mimo, iż pracownicy słyszeli, że po mieszkaniu ktoś się porusza. Ponownie w dniu 17 lutego 2015r. pracownicy organu I instancji wraz ze strażnikiem miejskim ponownie udali się do mieszkania strony. H. B. wprawdzie wpuścił pracowników organu ale stwierdził, że nikogo nie zapraszał i odmówił współpracy twierdząc, że pracownik nie posiada właściwego druku wywiadu środowiskowego i w związku z tym nie będzie udzielał żadnych informacji i nie podpisze wniosku. H. B. mówił podniesionym głosem, po zapewnieniu pracowników, że druki są prawidłowe nadal domagał się sporządzenia wywiadu na takim druku jaki on posiada, zarzucił pracownikowi socjalnemu okłamywanie, brak kompetencji, podważanie zapisów ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w związku z nieprzestrzeganiem druków. Straszył pracownika oraz OPS jako instytucję pozwami, które na nich pisze. Poinformował, że nie życzy sobie wizyt tylu osób, a tym bardziej w asyście straży miejskiej.

Z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, wynika obowiązek do spółdziałania osób korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej z pracownikiem ośrodka pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Przejawem tego obowiązku jest między innymi informowanie organu o każdej zmianie dotyczącej sytuacji osobistej w tym informowanie o zmianie miejsca pobytu, sytuacji finansowej, umożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i aktywny w nim udział.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenia majątkowe H. B. z dnia 8 lutego 2015r. W końcowej części oświadczenia dotyczącej odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia w brzmieniu Jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" H. B. skreślił fragment "Jestem świadoma/świadomy" i odręcznie napisał "NIE PODLEGAM. Oświadczenie jest prawdziwe." H. B. złożył do akt sprawy wypełnioną przez siebie część IV kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego stanowiącego załącznik do nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. (Dz.U. z 2011r. Nr 27, poz. 138).

W myśl art. 107 ust. 1, 4, 4a ustawy o pomocy społecznej:

ust.1. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103 ust.4. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych.

ust.4a. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Podkreślenia wymaga, że rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja, w myśl art. 107 ust. 4 ww. ustawy jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej, lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia organowi pomocowemu dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej H. B. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, bowiem z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi.

Z § 2 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego ( Dz.U. z 2012r. poz. 712) wynika, że wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy.

Zaznaczyć należy, że to pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy określa jakie okoliczności dotyczące życia strony, rodziny musi ustalić mając na uwadze treść art.2, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, zadaje pytania stronie i członkom jej rodziny, żąda okazania dokumentów by ustalić jaka jest rzeczywista sytuacja osobista rodzinna i dochodowa strony aby określić rodzaj i zakres koniecznej pomocy. Pracownik socjalny nadaje kierunek toczącemu się postępowaniu, wypełnia kwestionariusz wywiadu środowiskowego. Nie może mieć miejsca sytuacja, że to strona przejmuje rolę pracownika socjalnego i samodzielnie wypełnia kwestionariusz nieobowiązującego już druku wywiadu środowiskowego, jednocześnie odmawiając udzielenia odpowiedzi na jakiekolwiek pytanie zadawane przez pracownika socjalnego negując kwestionariusz wywiadu, którym dysponuje pracownik. Wypełnienie przez H. B. kwestionariusza wywiadu środowiskowego na nieobowiązującym druku oraz oświadczenia o stanie majątkowym ze skreśleniami obowiązkowej części oświadczenia o odpowiedzialności karnej zastąpienie jej zapiskami zniekształcającymi treść oświadczenia, nie może zastąpić wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego.

W ocenie Kolegium H. B. swoim postępowaniem uniemożliwił pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie z nim wywiadu środowiskowego co jak słusznie przyjął organ I instancji należy potraktować jako odmowę spółdziałania z pracownikiem socjalnym (wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011r. sygn. akt. I OSK 60/11). Natomiast odmowa współdziałania z pracownikiem socjalnym w myśl art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, jest podstawą do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. H. B. nie ma żadnej osoby na utrzymaniu więc nie ma zastosowania art. 11 ust.3 ustawy.

Nieuzasadniony jest zarzut strony dotyczący nieprawidłowego druku przy sporządzaniu wywiadu środowiskowego. Obowiązujący wzór wywiadu środowiskowego został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Kolegium stwierdza, że kwestionariusz wywiadu z dnia 17 lutego 2015r. znajdujący się w aktach sprawy jest zgodny z ww. wzorem.

Zgodnie z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Kolegium Odwoławcze po dokonaniu analizy dokumentacji sprawy oraz wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji stwierdza, że w sprawie nie zachodzą żadne ww. przesłanki stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji albowiem decyzja Kolegium nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, organ podjął decyzję przy zastosowaniu właściwych przepisów prawnych, decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie ma charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Z uwagi na to, że zarzuty zawarte w piśmie zawierającym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 23 lutego 2015r. dotyczą spraw jakie miały miejsce od marca 2015r. i nie mają wpływu na ustalenie przesłanek stwierdzenie nieważności ww. decyzji Kolegium się do nie odniesie.

Odnosząc się do żądania strony przeprowadzenia rozprawy administracyjnej należy stwierdzić, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Żaden przepis szczególny ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych nie określa sytuacji, w której kolegium byłoby zobowiązane do wyznaczenia rozprawy, w której miałaby oczywiście prawo wziąć udział strona odwołująca się od decyzji. Uznać należy zatem, że znajduje w tej sytuacji zastosowanie przepis art. 89 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek przeprowadzenia rozprawy, w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania albo gdy wymaga tego przepis prawa. Artykuł 89 § 2 k.p.a. stanowi natomiast, że organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

W ocenie Kolegium Odwoławczego przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem rozpatrzenia wniosku H. B. z dnia 16 października 2015r. nie zapewni przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, przeprowadzenia rozprawy nie wymaga przepis prawa, nie zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, przeprowadzenie rozprawy nie jest potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Z tego względu Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu niejawnym rozpatrzyło wniosek strony z dnia 4 lutego 2015r. w oparciu o obowiązujące przepisy prawne.

Kolegium informowało też stronę, która domagała się zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o sprawie, że organ nadzoru nad działalnością administracyjną kolegiów, o którym mowa w art. 3a ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz.U. z 2015r. poz. 1659 z późn.zm.), nie sprawuje nadzoru merytorycznego nad wydawanymi przez Kolegium orzeczeniami. W każdym orzeczeniu Kolegium wydanym w wyniku rozpatrzenia wniosku strony zawarte jest pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia środka odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadku gdy strona nie zgadza się z merytorycznym rozstrzygnięciem Kolegium.

Wnioskodawca w dniu 16 marca 2016 r. sporządził do tutejszego Sądu skargę "na nieludzkie i poniżające traktowanie niepełnosprawnego człowieka w Rzeczypospolitej Polskiej".

Stwierdził "że nie rozumie postępowania jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa i utraciłem w całości zaufanie do Rzeczypospolitej Polskiej".

W punkcie III skargi żądał "z urzędu stwierdzenia nieważności wszystkich orzeczeń oskarżonego SKO z W. ogłoszonych konspiracyjnie w grudniu 2015 r. i lutym 2016 r. na szkodę Pokrzywdzonego H. B.".

W uzasadnieniu skargi podał, że od 44 roku życia legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności co stanowi "dowód prawdy" o całkowitej niezdolności do pracy skarżącego.

"Dodatkowo od 2008 roku pokrzywdzony legitymuje się statusem Ofiary Rządu Polskiego nadanym przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w przedmiocie rażącego naruszenia art. 6 i art. 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Obywatela – w sprawie uniemożliwienia dochodzenia zabezpieczenia społecznego przed Sądami Polskimi.

W okresie od 2003 do 2011 roku oraz od marca 2015 do nadal Rzeczpospolita Polska wraz z jednostkami organizacyjnymi Skarbu Państwa postanowili w sposób zorganizowany umyślnie pozbawić Ofiarę prawa do pracy i zabezpieczenia społecznego, w szeroko rozumianym pojęciu oraz dostępu do bezpłatnej opieki lekarskiej."

Według skarżącego SKO W. lekkomyślnie pomija dowody prawdy obiektywnie "istniejącej", "uzurpuje" sobie prawo decydowania o prawie do egzystencji i leczenia, zdrowia psychicznego Pokrzywdzonego, rozstrajanego nieustannie przez pracowników jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa".

Oświadczył też, że jest pozbawiony prawa do pracy i jakichkolwiek środków finansowych do życia i dostępu do bezpłatnej opieki lekarskiej.

Dodał, że "nie rozumie postępowania pracowników samorządowych oraz stronniczych i zawisłych sędziów WSA z Wrocławia".

Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie w terminie zawitym 30 dni od otrzymania skargi "aby zapobiec przewlekłości postępowania i bez powodu pozbawić Pokrzywdzonego zabezpieczeń społecznych gwarantowanych zasadami konstytucyjnymi i art. 67, art. 68, art. 69 ustawy Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – których zakres i formę pomocy określają stosowne ustawy powołane między innymi przez Sąd Rejonowy w Kłodzku w Postanowieniu: z dnia 11.01.2016 r. sygn. akt IC 5/16 oraz z dnia 22.02.2016 r. sygn. akt IC 208/16 i zarządzenie Sędziego SR z Kłodzka sygn. akt III Nmo 125/16". Skarżący powołał ponadto art. 416 KC, art. 5 ustawy o pomocy społecznej, art. 23 Europejskiej Karty Społecznej (Prawo osób w podeszłym wieku do ochrony socjalnej), Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych, Polską Kartę Praw Ofiar i inne ratyfikowane przez RP, uchwałę Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020", uchwałę nr XLVIII/295/2014 Rady Miejskiej w P. Z. z dnia 25 lutego 2014 r. o podwyższaniu kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania z pomocy społecznej (813 zł) w formie świadczenia pieniężnego na zakup jednego ciepłego posiłku dziennie dla osób objętych programem osłonowym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020; ustawę z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego" (art. 1, art. 8).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając to stanowisko powołało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1969 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa .

Jednakże zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną.

Kontrola sądu oparta we wskazanych wyżej przepisach daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Przedmiotem rozpoznania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. i [...] grudnia 2015 r. był wniosek skarżącego z dnia 11 października 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z dnia [...] lutego 2015 r. [...] w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. Jednakże SKO wpisało mylny numer kontrolowanej decyzji – nosi ona nr [...]; została wydana po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 8 lutego 2015 r., doręczonego Urzędowi Miejskiemu w P. Z. w dniu 10 lutego 2015 r., a do OPS w dniu 11 lutego 2015 r., poz. 92. Powyższe wynika z treści w/w wniosku, decyzji oraz pisma organu z 13 grudnia 2016 r. Jest to jedna z decyzji, o których mowa w pkt III skargi wnioskodawcy.

Instytucję stwierdzenia nieważności postępowania administracyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tj. Dz. U z 2013r. Nr 267 ze zm.) w art. 156-159.

Przesłanki stwierdzenia nieważności określa art. 156 § 1 k.p.a. Mówi on, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną

4) została skierowana do osoby niebędącą stroną w sprawie

5) była niewykonalna w dniu wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały

6) w razie jej wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą

7) Zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

§2 powyższego przepisu stanowi :

Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1,3,4 i 7 jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywarła nieodwracalne skutki prawne.

Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia a gdy decyzja wydana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze lub ministra ten organ.

W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku jest stwierdzenie nieważności decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z dnia [...] lutego 2015 r. Zatem właściwym do jego rozpoznania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.; nie zaistniały również przeszkody do rozpoznania wniosku określone w art. 156 § 2 k.p.a. (powołany wyżej).

Przedmiotem zaskarżenia są zaś decyzje Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2016 r. i z dnia [...] grudnia 2015 r. odmawiające stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji OPS w P. Z..

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy uznać, że przedmiotem analizy powinny być przesłanki do stwierdzenia nieważności określone w wymienionym art. 156 § 1 k.p.a.

Zarzuty i uzasadnienie wniosku skarżącego z dnia 11 października 2015 r. (doręczonego SKO w dniu 16 października 2015 r.) są następujące: Skarżący postawił zarzut niezgodności z prawem zaskarżonych decyzji wskazując, że są one wydane bez właściwej podstawy prawnej lub rażącym naruszeniem prawa – ustaw: o pomocy społecznej, o leczeniu zdrowia psychicznego, kodeksu postępowania administracyjnego, a nadto statutu Urzędu Miejskiego w P. Z., Regulaminu Organizacji i porządku w procesie pracy pracowników SKO i OPS.

Uzasadniając zarzuty podał, że jego wnioskami o pomoc "zajął się osobiście mgr socjologii M. W. podejrzewany od stycznia 2015 r. przez Prokuraturę Rejonową o czyn z art. 231 kk. Na żądanie wnioskodawcy OPS przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy – choć wykorzystywał w tym celu niedozwolone druki w rozumieniu § 13 Rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego". Ponadto przeprowadzający wywiad "sami tworzyli jego treść poprzez zadawanie pytań, sugerując jednocześnie odpowiedź na pytanie, na co ofiara wielokrotnie zwracała uwagę".

Podał "że jest osobą pozbawioną statusu bezrobotnego na stałe z uwagi na złożony proces chorobowy i nie posiada żadnych dochodów. Tymczasem pracownik wpisał, że jest Bierny Zawodowo – co znaczy tyle samo co, że jestem pasożytem społecznym, podejmującym próbę wyłudzenia nienależnego świadczenia. Nie podawałem, że posiadam dochód w rozumieniu art. 8 pkt 11 ustawy o pomocy społecznej – co fałszywie podaje skład orzekający SKO z W. – popierając, myśl podejrzanego mgr M. W.".

Stwierdził, "że Prezes Sądu Rejonowego wystawił czek na pokrycie odsetek karnych za okres od 1 czerwca 2011 r. do stycznia 2015 r. (...) jako zaliczkę tytułem szkód i krzywd wyrządzanych przez Rzeczpospolitą Polską, a także, że Państwo Polskie jest mu winne kwotę około 1000.000 zł i inne świadczenia wymagane prawem międzynarodowym".

Według skarżącego "zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 12 ustawy o pomocy społecznej: w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby przez okres, za który uzyskano ten dochód. Kwota wypłacona przez Bank stanowiła dochód za okres od czerwiec 2011 r. do styczeń 2015 r. – co jest faktem, że nie jest to dochód na kolejne miesiące lecz jest dochód zaległy, wsteczny – tytułem bezprawnego rozporządzenia się moimi pieniędzmi przez Prezesa Sądu, co regulują odpowiednio przepisy prawa cywilnego".

Stwierdził, że podanie o pomoc rozpoznaje się w miesiącu, w którym zostało złożone, a podania zainteresowanego są rozpoznawane przewlekle przez Kierownika OPS.

W dalszej części wniosku odwołujący się zawarł "uwagi i zastrzeżenia do SKO z W. i Kierownika OPS z P. Z.".

Podał, że do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy między innymi: opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych, której celem jest integracja osób z grup szczególnego ryzyka.

Według skarżącego "bezspornym jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło zasadę prawdy obiektywnej poprzez lekceważenie zarzutów odwołującego, a opieranie się na stronniczych zarzutach podejrzanego Kierownika OPS mgr socjologii M. W. – to jest przedstawienie i popieranie faktów nieprawdziwych tak jak sugerował to podejrzany mgr socjologii M. W.

Prawo polskie w sposób jednoznaczny określa, że pracownik przeciwko, któremu toczy się postępowanie karne lub dyscyplinarne nie może prowadzić żadnych czynności wobec osoby, z którą dodatkowo pozostaje w stałym konflikcie".

Podał, że "do dnia sporządzenia pisma z dnia 11 października 2015 r. Komisja Dyscyplinarna nie podjęła czynności wobec jego wniosku z dnia 13 maja 2015 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wobec mgr M.W. (...)".

Wskazał, że wniosek powyższy został zakwalifikowany przez M.W. jako skarga w rozumieniu art. 229 k.p.a. i przesłany do Rady Miejskiej w P. Z., a następnie do Burmistrza Miasta, "który pozostawił wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec Kierownika OPS bez rozpoznania – nie informując pokrzywdzonego o środkach zaskarżenia swojego pisma".

W tych okolicznościach złożył drugi wniosek "o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec zorganizowanej grupie napastniczej – obrażającej polskie prawo; rażąco naruszającej moje dobra osobiste prawnie chronione".

Wniosek ten został przekazany zgodnie z właściwością do rozpoznania Radzie Miejskiej w P. Z.

W końcowej części stwierdził iż oczekuje, "że SKO z W. podda się samokontroli i bez przymusu naprawi swoje ciężko wadliwe postępowanie, oczywiście obciążając winą Kierownika OPS mgr socjologii M. W. o ukrywaniu faktów, jakie dotyczą jego osoby".

Skarżący w uzasadnieniu wniosku z 11 października 2015 r. zarzucał, że wskazane z daty wydania decyzje (poza 3 określonymi) zostały wydane bez właściwej podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Alternatywnie wskazane podstawy stwierdzenia nieważności decyzji odnoszą się do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie skarżącego dowodem na te kwalifikowane uchybienia jest opisany stan faktyczny, okoliczności podniesione we wniosku.

Według Sądu przedstawione wyżej zarzuty skarżącego nie dają podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji ocenianych w niniejszej sprawie.

Zarzuty odnośnie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego są niezasadne, z § 2 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 712) wynika jednoznacznie, że to pracownik socjalny zadaje pytania. Przepisy rozporządzenia wskazują co przede wszystkim powinno być brane pod uwagę. Wskazuje się na indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową wnioskodawcy. Niewątpliwie z przepisów powyższych wynika, że pracownik socjalny kieruje postępowaniem dotyczącym wywiadu środowiskowego, wypełnia kwestionariusz.

Następnie zaś analizuje i ocenia sytuację majątkową i rodzinną osoby zainteresowanej udzieleniem pomocy i wyprowadza wnioski w tym przedmiocie.

W świetle powołanego rozporządzenia a także art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wywiad środowiskowy przeprowadza się z osobami ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w miejscu zamieszkania i pobytu. Niedopuszczalne jest aby pracownik socjalny nie wykonał wskazanych czynności i odbierał od zainteresowanego wypełniony kwestionariusz. Taka sytuacja narusza prawo.

Wywiad środowiskowy jest podstawowym dowodem w sprawach o świadczeniu z pomocy społecznej.

Ponadto skarżący przypisuje zupełnie inne znaczenie słów "bierny zawodowo". Jest to bowiem osoba niepracująca.

Dodać też należy, że znajdujący się w aktach administracyjnych kwestionariusz wywiadu środowiskowego jest sporządzany według wzoru wywiadu środowiskowego określonego w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

W niniejszej sprawie nie mają żadnego znaczenia zarzuty dotyczące uzyskanego przez skarżącego dochodu i jego rozliczenia a także ewentualnie inne wierzytelności należne od Skarbu Państwa.

Podstawą bowiem odmowy przyznania świadczenia był fakt braku współpracy skarżącego z pracownikami pomocy społecznej.

Ta zaś okoliczność (brak współpracy) wynika z notatki służbowej pracowników OPS z dnia 17 lutego 2015 r. Wskazano w niej, że poprzedniego dnia skarżący mimo obecności w mieszkaniu nie otworzył drzwi, następnego dnia wprawdzie wpuścił do mieszkania, ale nie dopuścił do sporządzenia wywiadu środowiskowego przez pracownika, kwestionując jego pytania i żądając by wywiad został przeprowadzony na druku jaki posiadał (nieaktualny).

Ustawa o pomocy społecznej w art. 4 zobowiązuje osoby ubiegające się o pomoc do współpracy z pracownikami socjalnymi w szczególności w przedmiocie przeprowadzania wywiadu. Waga jaką ustawodawca przykłada do współpracy i do sporządzenia wywiadu wyraża się w konsekwencjach. Art. 11 ust. 3 a także art. 107 ust. 4a stanowią, że brak współpracy strony, nie udzielenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia lub uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymaniu świadczeń z pomocy społecznej.

Ponieważ ze stanu faktycznego sprawy wynikał brak współpracy zainteresowanego z pracownikami socjalnymi uzasadnione było zastosowanie – powołanego wyżej art. 107 ust. 4a i art. 11 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej – odmowa przyznania świadczenia. Zatem decyzja będąca przedmiotem oceny organów ma oparcie w prawie. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

W dalszej części skargi skarżący formułuje zarzuty dotyczące Kierownika MOPS w P. Z. zarzucając, że wobec toczącego się postępowania karnego i dyscyplinarnego a także konfliktu z wnioskodawcą nie powinien orzekać w jego sprawie. Tym samym wydane przez Kierownika OPS w P. Z. decyzje są wadliwe.

Odpowiadając na powyższy zarzut należy przede wszystkim podnieść, że nawet przy zaistnieniu takich okoliczności, jak podniósł skarżący, fakty takie nie mogłyby stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25, i 27. Art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie z powodu, której wszczęto przeciwko niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne.

Ustawodawca zatem nie przyjął aby taka sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. była podstawą do stwierdzenia nieważności a tym samym stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

Na marginesie brak jest dowodu na to, że w związku z niniejszą sprawą wszczęto wymienione wyżej postępowania. Próby uruchomienia postępowania dyscyplinarnego, jak wynika z akt administracyjnych i twierdzeń zawartych w piśmie z dnia 11 października 2015 r. skarżący podjął wobec Kierownika OPS w P. Z. w styczniu i maju 2015 r.

Tymczasem wniosek dotyczący zakwestionowanej decyzji w rozpoznawanej sprawie wpłynął w lutym 2015 r. Strona ani też organy nie podnosiły aby w stosunku do Kierownika OPS toczyły się jakiekolwiek sprawy karne. Skarżący podnosił tylko fakt zgłoszenia według niego nieprawidłowości w działaniu Kierownika do Prokuratury.

Sąd z urzędu analizując zaistnienie przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. stwierdza, że brak jest również jakichkolwiek innych podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z 23 lutego 2015 r. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze właściwie oceniło, że wniosek skarżącego z dnia 11 października 2015 r. nie jest zasadny i odmówiono stwierdzenia nieważności.

W sprawie orzekł bowiem właściwy organ, kwestionowana decyzja wskazuje właściwą podstawę prawną jej wydania i Sąd nie stwierdza aby była wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie zaistniały również przesłanki określone w pkt 3-7 art. 156 § 1 k.p.a. Brak jest jakiejkolwiek informacji, aby decyzja dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją administracyjną. Poza sporem pozostaje też, że decyzja została skierowana do zainteresowanego. Z uwagi też na swoją treść nie podlegała wykonaniu. Sąd nie stwierdza też aby posiadała wadę powodującą nieważność z mocy prawa.

Odpowiadając na zarzuty skargi Sąd zauważa, że oczywistym jest, że obowiązują akty prawne, w tym wymienione przez skarżącego, które mają za cel ochronę osób starszych, chorych, niepełnosprawnych. Sam jednak fakt pozostawania w takim stanie nie rodzi automatycznie obowiązku udzielenia wsparcia finansowego od Państwa. Osoba pozostająca w takiej sytuacja musi ponadto spełniać przesłanki określone w prawie materialnym. Ma też prawne obowiązki – np. współpracy.

Nie spełnienie – tak jak w przypadku skarżącego przesłanek ustawowych – wyłącza udzielenie pomocy.

Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 stycznia 2001 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.

H.B.27.12.2016 r.