Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 304/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 7;  art. 42-44;  art. 57;  art. 59  par. 1 w zw. z  art. 58 par. 1;  art. 64;  art. 77;  art. 107 par. 1;  art. 124 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje adw. B. S. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem wydanym po rozpatrzeniu zażalenia M. C. (zwanego w dalszej części uzasadnienia skarżącym) na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. odmawiającego skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za rok 2010 r. – Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] czerwca 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynął nadany pocztą w dniu [...] czerwca 2009 r. wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2010. Podczas obsługi sprawy na etapie kontroli kompletności stwierdzono braki we wniosku, w związku z czym do strony, w dniu [...] czerwca 2010 r. wystosowano wezwanie do usunięcia tych braków. Wezwanie zostało wysłane w dniu [...] czerwca 2010 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres ul. [...],[...] L. Do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynął zwrot ww. przesyłki pocztowej z adnotacją na kopercie o pierwszym awizowaniu przesyłki w dniu [...] czerwca 2010 r. oraz informacja o awizowaniu powtórnym w dniu [...] czerwca 2010 r. Na przesyłce zamieszczono także pieczęć informującą o zwrocie listu ze względu na jego niepodjęcie w terminie.

W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego w L. uznał, że doszło do doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. i ze względu na niedostarczenie w terminie korekty wniosku lub prośby o przywrócenie terminu do jej złożenia pozostawił wniosek bez rozpoznania. Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] października 2010 r. W tym samym dniu skarżący złożył prośbę o przywrócenie terminu wraz z prośbą o wydanie mu kopii wezwania z dnia [...] czerwca 2010 r. Skarżący wskazał, że nie znalazł żadnego awiza informującego o oczekującej na nią przesyłce z ARiMR. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w złożonej przez stronę prośbie o przywrócenie terminu nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, a ponadto strona nie dopełniła czynności dla której określony był termin. Postanowienie to zostało osobiście odebrane przez skarżącego w dniu [...] października 2010 r. w siedzibie organu. W dniu [...] października 2010 r. strona złożyła korektę wniosku, w której uzupełniła wszelkie braki formalne istniejące we wniosku pierwotnym

Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w dniu [...] października 2010 r. zażalenie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego (DOR) we W. za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. Jak wynika z daty nadania przesyłki w placówce pocztowej, zażalenie strony złożone zostało z zachowaniem 7 dniowego terminu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że w piśmie z dnia [...] października 2010 r. prosił o wydanie mu kserokopii wezwania, aby mógł dopełnić czynności dla której był określony termin. Jak wskazał skarżący kopię tą otrzymał w dniu [...] października 2010 r. i w tym samym dniu złożył stosowną korektę wniosku - czyli przed upływem 7 dni. Zdaniem skarżącego postanowienie zostało wydane pochopnie bez możliwości uzupełnienia braków w terminie 7-dniowym oraz bez podania szczegółowych informacji na czym braki we wniosku polegały. Ponadto skarżący zarzucił organowi I instancji brak dostatecznego doświadczenia życiowego w ocenie braku rzetelności wykonywanych usług przez Pocztę Polską. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia, Dyrektor OR ARiMR we W. uchylił w całości postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem wydania tego typu rozstrzygnięcia było nieprawidłowe ustalenie przez organ I instancji, iż strona wraz z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, do jakiej została wezwania oraz wątpliwości dotyczące prawidłowości awizowania przesyłki zawierającej wezwanie z dnia [...] czerwca 2010 r. organ II instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przywrócenia terminu zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. do wyjaśnienia sposobu i daty zawiadomienia adresata o możliwości odbioru przesyłki zawierającej wezwanie z dnia [...] czerwca 2010 r.

Kierownik BP ARiMR w L. wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z wykryciem nieprawidłowości w zakresie działek nr [...],[...] zgłoszonych do dopłat przez skarżącego. W odpowiedzi na ww. wezwanie strona złożyła korektę do wniosku, w której poprawiono zapisy działek rolnych na załączniku -graficznym oraz skorygowano pozostałe błędy wskazane w ww. wezwaniu. W efekcie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia I bezpośredniego. Mocą tej decyzji przyznał stronie jednolitą płatność obszarową, (JPO) w wysokości [...] zł . Powyższą decyzję skutecznie doręczono w dniu [...] stycznia 2011 r. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył w terminie odwołanie, kwestionując ustalenia poczynione przez organ I instancji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor OR ARiMR we W. w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Powodem wydania decyzji o charakterze kasacyjnym była konieczność dokonania weryfikacji prawidłowości wyznaczenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne A i B, uwzględniając stan i widoczny na ortofotomapach. Powtórne rozpatrzenie sprawy doprowadziło do wydania w dniu [...] listopada 2011 r. przez Kierownika BP ARiMR w L. decyzji na mocy której przyznano stronie płatność JPO w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji skarżący wniósł w terminie odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego we W.Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. organ II instancji wydał decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Wadliwość przedmiotowej decyzji polegała zdaniem Dyrektora ARiMR we W. na rażącym naruszeniu podczas rozpatrywania niniejszej sprawy przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 6, 7,58 i art. 59 § 1 k.p.a. bowiem organ I instancji po otrzymaniu postanowienia Dyrektora OR ARiMR we W. z dnia [...] listopada 2010 r. zamiast przystąpić do rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia terminu do usunięcia przez stronę braków formalnych wniosku, który został pozostawiony bez " rozpoznania" rozpoczął czynności zmierzające do merytorycznej oceny wniosku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. W uzasadnieniu wskazał, iż w złożonej przez stronę prośbie o przywrócenie terminu nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie zażalenie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego (DOR) we W. W uzasadnieniu zażalenia ponowił swoją argumentację zawartą w zażaleniu z dni [...] października 2010 r. opierając swoją argumentację przede wszystkim na nierzetelności wykonywanych usług przez Pocztę Polską. Dodatkowo skarżący podkreślił, że był przekonany na postawie decyzji organów administracji rolnej, że termin do złożenia korekty wniosku o przyznanie płatności za rok 2010., został mu przywrócony tym samym jego zażalenie z dnia [...] października 2010 r. zostało uwzględnione. Skarżący oświadczył, że gdyby znalazł jakiekolwiek awizo w swojej skrzynce pocztowej na pewno odebrałby przesyłkę w terminie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w sposób prawidłowy, a w świetle obowiązujących przepisów i ustalonego stanu faktycznego nie znaleziono podstaw do jej uchylenia w trybie zażaleniowym. W pierwszej kolejności wskazał, że instytucję przywrócenia terminu reguluje art. 58 k.p.a., którego treść w uzasadnieniu postanowienia przywołał. Organ II instancji wyjaśnił, że Kierownik BP ARiMR w L. słusznie odmawiając stronie skarżącej przywrócenia terminu wskazał, że nie uprawdopodobniła, braku winy w uchybieniu terminu. Dyrektor OR ARiMR we W. odnosząc się do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy podkreślił, że osoba zainteresowana zobowiązana jest w prośbie o przywrócenie terminu swoją argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Organ II instancji na poparcie powyższego twierdzenia przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych oraz twierdzenia doktryny i podkreślił, że omawianej sytuacji nie można przyjąć jako uprawdopodobnienie istnienia "okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie oraz, iż niedochowanie terminu było przez skarżącego niezawinione.

Organ II instancji przypomniał, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o płatności oraz w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. wskazał, iż przyczyną uchybienia terminowi była niemożność odebrania korespondencji zawierającej przedmiotowe wezwanie z uwagi na niepozostawienie w jego skrzynce pocztowej awiza przez listonosza. Strona zwróciła uwagę na nagminnie występujące nieprawidłowości w działaniu pracowników poczty. Organ orzekający wskazał, że z uwagi na te właśnie argumenty strony uchylił w dniu [...] listopada 2010 r. pierwsze wydane w przedmiocie przywrócenia terminu postanowienie organu I instancji w celu przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, natomiast Kierownik BP ARiMR w L. wystosował do Naczelnika Urzędu Pocztowego w L. w dniach pisma z prośbą o wyjaśnienia sposobu i daty pozostawienia skarżącemu zawiadomień o możliwości odbioru wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Organ II instancji potwierdził, że doszło do tzw. fikcji doręczenia na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "k.p.a."), bowiem jak wynika z pism Naczelnika Urzędu Pocztowego w L. z dnia przesłanki skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. zostały dochowane. Po pierwsze nastąpiło przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej licząc od pierwszego awiza. Po drugie pracownik poczty umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, w oddawczej skrzynce pocztowej po raz pierwszy w dniu [...] czerwca 2010 r. i po raz drugi [...] czerwca 2010 r. Dodatkowo Dyrektor OR ARiMR we W. wskazał, że w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, które muszą być spełnione łącznie. .

Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi zarzucił organom pierwszej i drugiej instancji brak staranność w ustalaniu stanu faktycznego, brak logiki w działaniu. Skarżący stanowczo stwierdził, że nie otrzymał zawiadomienia o spornej przesyłce, ponownie wskazał na nieprawidłowości w dokonywaniu doręczeń przez Poczt Polska S.A., oświadczył, że w jego skrzynce znajdował wielokrotnie przesyłki nie adresowane do niego oraz awiza nie wystawiane na inną osobę. Skarżący dołączył do skargi kserokopie koperty listu adresowanego do J. S. oraz kserokopie awiza przeznaczonego dla M. K., które zostały umieszczone omyłkowo w jego skrzynce. Wskazał, że postępowanie prowadzone prze organy administracji nie wykazało, że został w prawidłowy sposób poinformowany o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. Skarżący zwrócił uwagę na błędy jakie w jego sprawie popełniły organy administracji rolnej. Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz naliczenie na jego rzecz karnych odsetek za przewlekle prowadzone postępowanie. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji podtrzymał zajmowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem prawnym sprawy przyjął co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały wyłącznie do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach tak określonych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Przy ocenie zaskarżonych aktów nie mogą mieć zastosowania względy celowości czy słuszności. Dokonując czynności kontrolnych. Sąd zobowiązany jest również uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania decyzji lub postanowienia.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych, postanowień uchybiających prawu materialnemu – jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 z 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.] zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "p.p.s.a.") – jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego ( lit. b przywołanego przepisu, a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu).

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu i dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów wydanego wyroku Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że kwalifikując stwierdzone w tej sprawie, a opisane w dalszej części uzasadnienia naruszenia przepisów postępowania jako takie, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przyjął, że pojęcia "wynik sprawy" nie można ograniczać do rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 lub art. 124 § 1 kpa tzn. do sformułowania stanowiącego ten element strukturalny orzeczenia administracyjnego. Rozważając tę kwestię Sąd przyjął pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997r. (sygn. akt V SA 1512/96) i akceptującej go glosie J. Zimmermanna (OSP 1998, Nr 2, poz. 29), zgodnie z którym wynik sprawy to również zawarte w uzasadnieniu wyjaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania w danym stanie faktycznym konkretnego przepisu prawa materialnego lub prawa procesowego.

Zaskarżone orzeczenie ma charakter procesowy, a jego podstawę prawną stanowił przepis art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 kpa. Wydane zostało na skutek prośby (wniosku) wniesionego przez skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej za rok 2010, następnie złożenia zażalenia na postanowienie wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. odmawiające przywrócenia powyższego terminu.

Wskazane w podstawie prawnej zaskarżonego orzeczenia przepisy formalne regulują instytucję przywrócenia terminu, poprzez którą ustawodawca umożliwia zainteresowanemu podmiotowi zniesienie negatywnych skutków niezawinionego uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej warunkowanej czasowo. Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z przepisem art. 57 § 1 kpa: "Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu".

Oznacza to, że początkiem biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma – stosownie do przywołanej powyżej reguły – jest dzień następny po dniu, w którym nastąpiło skuteczne, czyli prawidłowe doręczenie wezwania w trybie art. 64 §2 k.p.a. Niezachowanie terminu zastrzeżonego dla dokonania tej czynności powoduje, że nie uzupełnione pismo zawierające braki pozostawia się w aktach bez rozpoznania, z tym, że zaistnienie warunków określonych w art. 58 § 1 i § 2 kpa umożliwia przywrócenie terminu, a poprzez to rozpoznanie uzupełnionego pisma tym uznanie go za wniesione prawidłowo tzn. z zachowaniem terminu ustawowo zastrzeżonego.

Zgodnie z treścią przyjętego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia przepisu art. 58 § 1 kpa "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Wynika z niego, że okolicznością warunkującą przywrócenie terminu jest jego uchybienie. W procedurze administracyjnej czynności doręczenia są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny.

Ścisłe przestrzeganie tych wymagań formalnych należy do obowiązków organu administracyjnego, bowiem od skuteczności doręczenia zależą w wielu przypadkach uprawnienia procesowe i materialnoprawne stron. Nie jest więc w żaden sposób dopuszczalne dokonywanie w toku postępowania administracyjnego jakiejkolwiek modyfikacji uregulowań prawnych w powyższym zakresie przy ocenie skuteczności doręczeń (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 106/08, Lex nr 506201).

Z akt sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie organy właściwe w postępowaniu instancyjnym uznały, że doręczenie skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o dopłaty zaskarżonego przedmiotowym zażaleniem nastąpiło w trybie art. 44 kpa, przyjmującego tzw. fikcję doręczenia. Dokument znajdujący się w aktach sprawy ( koperta zawierająca sporną przesyłkę - k nr 3) jest opatrzony następującymi adnotacjami: pieczątką Poczty z datą nadania [...] czerwiec 2010 r., pod nią znajduje się odręcznie napisana "[...]" bez podpisu, dalej pieczątka awizowano powtórnie z datą [...].07.10 z ...., kolejno skreślona pieczątka awizowano powtórnie z datą [...].06.10 z ..., potem dwie okrągłe pieczęcie na jednej widać napis L. [...].06. 10 16, druga jest nieczytelna, na kopercie znajduje się również pieczątka o treści zwrot nie podjęto w terminie, odręczna nieczytelna adnotacja. Natomiast z treści dwóch pism Naczelnika Poczty Polskiej S.A. Urząd Pocztowy L. S. z dnia [...] stycznia 2012 oraz [...] lutego 2012 r. (k. Nr 25, k nr 23) wynika, że przesyłkę awizowano w dniu [...] czerwca 2010 r. po raz pierwszy – adresat nie był obecny, powtórna próba doręczenia nastąpiła w dniu [...] czerwca 2010 r., a awiza zostały umieszczone w skrzynce pocztowej adresata.

Wskazany wcześniej przepis art. 44 kpa ma zastosowanie wówczas, gdy niemożliwe jest doręczenie pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 kpa, które regulują – odpowiednio – doręczenie bezpośrednie pism osobom fizycznym oraz doręczenie zastępcze i stanowi, że:

§1. 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Tryb ten zarówno w piśmiennictwie prawniczym jak i w orzecznictwie traktowany jest w sposób szczególnie rygorystyczny. Z prezentowanych w odniesieniu do omawianego przepisu poglądach, które Sąd w składzie orzekającym podziela, wynika, że samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Organ prowadzący postępowanie musi dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym biurze pocztowym lub urzędzie właściwej gminy przez określony czas. Z akt sprawy musi też jednoznacznie wynikać, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tyko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 2 art. 44 kpa. (np. wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt I SA/Op 314/07, Lex nr 437617; M. Jaśkowska, A. Wróbel: KPA, Komentarz, Kraków 2000).

Przepis stanowiący podstawę dla przyjęcia fikcji musi być interpretowany ścieśniająca, bowiem uznanie doręczenia zastępczego za dokonane nie może prowadzić do zamknięcia ochrony interesów strony. Należy podkreślić, że przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwość, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej . Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona z tej procedury korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia ( postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 695/12 publ. orzeczenia.nsa.gov..pl/cbo/query.) O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę , lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanko doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a.. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44. k.p.a.. (zob. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., II OSK 695/12).

Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy budzi jednak istotne wątpliwości co do prawidłowości doręczenia skarżącemu wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku o dopłaty. Z treści zapisów znajdujących się na kopercie zawierającej wezwanie do usunięcia braków wniosku o dopłaty nie wynika kiedy po raz pierwszy nastąpiła próba doręczenia listu, można jedynie domniemywać, że był to [...] czerwiec 2010 r., gdyż pod pieczęcią Poczty Polskiej wskazującej na datę nadania przesyłki - [...].06.2010 widnieje odręcznie : "[...]" bez podpisu. Natomiast kolejne informacja o doręczeniu tzw. awizo opatrzona datą [...] czerwiec 2010 r. jest przekreślona.

Istotne w tych okolicznościach jest, że na znajdującym się w materiale sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania wcześniej opisywanego, brak jest wymaganych adnotacji o miejscu i czasokresie złożenia przesyłki, miejscu pozostawienia zawiadomienia o tym i podpisu osoby dokonującej doręczenia. W doktrynie panuje pogląd, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. powinno być dokonywane przez organy starannie tj. w sposób, aby ze zwrotnych poświadczeń odbioru wynikało bezspornie, że doręczenie w istocie miało miejsce. Doręczenie nie może zostać uznane za dokonane, jeżeli z takiego zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika niezbicie, że strona odebrała przesyłkę, lub że doszło do doręczenia w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a.

Niezachowanie tych wszystkich wymogów wyłącza możliwość uznania, że wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. zostało doręczone. Na sposób doręczenia nie mają wpływu późniejsze (ze stycznia i lutego 2012 r. ) wyjaśnienia Naczelnika Urzędu Pocztowego w L. Nie tylko zostały złożone bowiem po upływie półtora roku, ale i nie powodują, że zaznaczone nieprawidłowości przestają istnieć. W tym miejscu uzasadnienia Sąd zwraca uwagę, że postawa skarżącego w trakcie postępowania przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazuje na to, iż w sposób terminowy reaguje on na każde wezwania organu , który w tej sprawie wydał omyłkowo także decyzje merytoryczne.

W ocenie Sądu – akceptującego stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tej kwestii – w warunkach powyżej opisanych, czyli w przypadku bezskutecznego (wadliwego) doręczenia bezprzedmiotowa jest prośba o przywrócenie terminu, bowiem nie zaistniało uchybienie terminu (np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 maja 2009r., sygn. akt III SA/Łd 12/09, Lex nr 565714).

Podkreślenia wymaga, że wezwanie do usunięcia braków formalnych doręczone niezgodnie z obowiązującymi przepisami, w istocie nie doręczone narusza przepis zawarty w art. 64 § 2 k.p.a. Organy administracji naruszyły w toku postępowania art. 7, art. 77 w zw. z art. 44 k.p.a. Postanowienie jest wadliwe również z powodu naruszenia art. 59 § 1 k.p.a.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło uchybienie terminu, a zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie I sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, o orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią przepisu art. 250 tej samej regulacji.

Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. uwzględni uwagi i ocenę Sądu przedstawione w uzasadnieniu wyroku i stosownie do tego podejmie czynności orzecznicze.