Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1051/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
article: §38 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
article: art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Bożena Popowska /spr./ WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2012r. sprawy ze skargi PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania mineralizacji powierzchni pasów przeciwpożarowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Cz. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 12, poz. 68 ze zm., dalej uPSP) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 10 maja 2011 r., nakazał PKP PLK S.A. w P. - Zarządcy infrastruktury kolejowej usytuowanej na terenie obszaru leśnego Nadleśnictwa S. w ustalonym terminie do 10 lipca 2011 r., wykonanie mineralizacji pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych w obszarze eksploatowanej linii kolejowej (wzdłuż linii kolejowej nr [...]) na odcinku R. – P. zgodnie z § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. 2010 r., nr 109, poz. 719, dalej – rozrządzenie przeciwpożarowe) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym. (t.j. Dz. U. 2007 r., nr 16 poz. 94 ze zm., dalej – ustawa o transporcie kolejowym).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w trakcie prowadzenia planowanych czynności kontrolno – rozpoznawczych stwierdzono brak mineralizacji pasów przeciwpożarowych przy eksploatowanej trasie kolejowej (wzdłuż linii kolejowej [...]) na odcinku R. – P. na obszarze oddziałów od [...] do [...]. Mając na uwadze fakt, iż źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych położonych wzdłuż szlaków kolejowych jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu, stwierdzono iż wykonanie obowiązku zabezpieczenia obszarów leśnych pasami przeciwpożarowymi ma na celu ograniczenie zagrożenia pożarowego oraz możliwości rozprzestrzeniania się ewentualnego pożaru. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał dwa pożary z 1992r., które miały miejsce na terenie obszarów leśnych powiatu cz. – t., w następstwie których na skutek nieprawidłowego procesu hamowania pociągu i jego składu uległo spaleniu 4980,5 ha

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. (dalej odwołujący), zarzucając naruszenie § 38 ust. 2 rozporządzenia przeciwpożarowego w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym przez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że odwołujący jest podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów przeciwpożarowych na sąsiadujących z linią kolejową gruntach. Wobec powyższego, odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, art. 26 ust. 1 i art. 27 uPSP, § 38 pkt 2 rozporządzenia przeciwpożarowego w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W pkt 2 nakazał - PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. wykonanie mineralizacji powierzchni pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych Nadleśnictwa S. w obszarze eksploatowanej linii kolejowej (wzdłuż linii kolejowej nr [...]) na odcinku R. – P. z terminem wykonania do dnia 19 września 2011 r. i zapewnić ich użyteczność przez cały rok.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzja organu I instancji pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego nie budziła zastrzeżeń, zawierała natomiast wadę formalną. Mając na uwadze przepisy art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w P. Skierowanie decyzji PKP PLK S.A. na adres właściwego terenowo Zakładu Linii Kolejowych Spółki, z pominięciem jego wskazania, jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną. W konsekwencji, decyzja dotknięta była wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa, co w trybie odwoławczym skutkowało jej uchyleniem.

Nadto organ II instancji podkreślił, że analizując treść art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym należało uznać, że argumentacja przyjęta w odwołaniu nie znalazła uzasadnienia. Zgodnie z art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, tylko wówczas gdy posadzenie drzew lub krzewów, powodujące urządzenie pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właściciela gruntu. Prawo zarządcy, o którym w art. 55 ust. 1 ww. ustawy, dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury. Należało mieć na uwadze fakt, że źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Podstawową zasadą skutecznego zabezpieczenia obszarów leśnych wzdłuż linii kolejowych jest ciągłość wykonania pasów przeciwpożarowych. Stąd też, niezwłoczne ich wykonanie gwarantuje właściwy poziom bezpieczeństwa pożarowego na przedmiotowych odcinkach.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w zakresie jej pkt 2 złożyła PKP PLK S.A., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 38 ust. 2 rozporządzenia przeciwpożarowego w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym przez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że skarżący jest podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów przeciwpożarowych na sąsiadujących z linią kolejową gruntach. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 11 października 2011 r. w zakresie pkt 2 osnowy decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania oraz 2) zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że decyzja z dnia 18 sierpnia 2011 r. była obarczona nie tylko wadą formalną, przejawiającą się w skierowaniu jej do osoby niebędącej stroną w sprawie, lecz także sama jej podstawa prana powinna była powodować jej uchylenie. Art. 17 ustawy o transporcie kolejowym nakłada na zarządców infrastruktury, przewoźników kolejowych oraz użytkowników bocznic kolejowych jedynie ogólny obowiązek spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego, eksploatację przejazdów kolejowych oraz ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Norma ta wyraża generalną zasadę, której adresatami są podmioty korzystające ze środowiska. Zgodnie natomiast z zasadą przyzwoitej legislacji, przepisy prawa powinny być formułowane w taki sposób, aby adresat normy mógł bez trudności określić ciążące na nim obowiązki i prawne konsekwencje jego działania i zaniechania. Normy prawne muszą być wyrażone w sposób bezpośredni i jasny. Analizując art. 17 ustawy o transporcie kolejowym nie sposób przyjąć, aby zawarte w nim regulacje sformułowane w sposób ogólnikowy i niedookreślony mogły stanowić samoistną podstawę nałożenia jakichkolwiek obowiązków na zarządców infrastruktury. Stosownie natomiast do art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym, zarządca infrastruktury dysponuje jedynie uprawnieniem do wykonywania pasów przeciwpożarowych, nie jest jednakże do tego zobowiązany. Stąd brak jest podstaw do wywodzenia z tego przepisu ciążącego na skarżącym obowiązku, którego wykonania domaga się organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę, Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji [art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa)].

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja organu II instancji oraz -poprzedzające jej wydanie - postępowanie w przedmiocie wykonania mineralizacji pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych wzdłuż linii kolejowej nr [...] na odcinku R.-P.

W niniejszej sprawie wystąpiły problemy prawne, podobne, jak w szeregu innych spraw w przedmiocie nakazu wykonania mineralizacji powierzchni pasów przeciwpożarowych, w których legalność zapadłych decyzji kontrolował WSA w Poznaniu i inne wojewódzkie sądy administracyjne. W niniejszej sprawie chodzi o kwestie związane z oznaczeniem adresata decyzji i interpretacją zastosowanych przepisów prawnych. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela poglądy prawne wyrażone w wyrokach: WSA w Poznaniu z 06.12.2011 r. sygn. akt IV SA/Po 988/11 oraz WSA w Poznaniu z 14.12.2011 r. sygn. akt IV SA/Po 1054/11, a także: WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1010/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

Z uwagi na fakt, iż przepisy prawne wprost nie formułują normy, która ze względu na stan faktyczny niniejszej sprawy winna stanowić podstawę jej rozstrzygnięcia, konieczna jest egzegeza przepisów ustawy o transporcie kolejowym, ustawy o lasach oraz przepisów w stosunku do nich wykonawczych, w kontekście przepisów uPSP.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 uPSP Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organ I instancji – Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Cz. w związku z zagrożeniem pożarowym jakie stwarza dla obszaru leśnego ruch kolejowy. Ta konstatacja ma zasadnicze znaczenie w kwestii ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za wykonywanie pasów przeciwpożarowych na wskazanych w obu decyzjach odcinkach linii kolejowych.

Z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. 2011 r., nr 12, poz. 59 ze zm., dalej ustawa o lasach) wynika, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Natomiast art. 9 ust. 3 tejże ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów.

Z kolei art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm.) wskazuje, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1 uwzględnia się sposób, w jaki właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów budowlanych lub terenów powinni spełniać swoje obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej (art. 13 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy). Wydane na podstawie tego przepisu rozporządzenie przeciwpożarowe w § 38 ust. 1 stanowi, że lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Cytowane rozporządzenie nie określa w sposób jednoznaczny sposobu wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz podmiotów właściwych i zobowiązanych do ich urządzania i utrzymywania. W odróżnieniu od niego, poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowanych i terenów (Dz. U. 2006 r., nr 80, poz. 563) w § 34 ust. 3 pkt 2 nakładało jednoznacznie obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych na właścicieli linii kolejowych. Obowiązujące rozporządzenie prawidłowo w tym zakresie w § 38 ust. 2 wskazuje, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie o lasach, ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej, określają:

- rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz.U. nr 58, poz.405 i nr 82, poz.573);

- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. nr 153, poz. 955).

Zatem, w odniesieniu do treści § 38 ust. 2 rozporządzenia przeciwpożarowego stwierdzić należy, że wskazując poszczególne akty prawne, ma on charakter informacyjny.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów w § 10 wyróżniało cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych (pas oddzielający las od dróg publicznych i dróg dojazdowych niebędących drogami publicznymi; pas przeciwpożarowy oddzielający las od parkingów i zakładów przemysłowych; pas przeciwpożarowy oddzielający las od obiektów na terenach poligonów wojskowych i pas przeciwpożarowy rozdzielający duże zwarte obszary leśne). W katalogu tym nie występują pasy przeciwpożarowe oddzielające linie kolejowe. Kwestią tego rodzaju pasów zajmuje się natomiast ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. To ostatnie reguluje jedynie techniczną kwestię prowadzenia robót i odległości dotyczących pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych.

Kwestią podmiotowości zaś zajmują się przepisy ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: 1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych; 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Przepis powyższy nakłada na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Jest to przepis ogólny. Przepis art. 55 ust. 1 pkt 1-3 o transporcie kolejowym określa natomiast sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1 o transporcie kolejowym stanowiąc, że zarządca infrastruktury kolejowej ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem: ustawiać zasłony odśnieżne, zakładać żywopłoty, urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Z kolei zgodnie z art. 55 ust. 2 o transporcie kolejowym ustalenie odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron. Odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych należne są zatem właścicielom gruntów, w drodze umowy stron. Jednocześnie, wyjątek opisany w art. 55 ust. 3 o transporcie kolejowym, dotyczący wskazania, kto ponosi faktyczne koszty wykonywania pasów przeciwpożarowych, świadczy o tym, że podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów jest zarządca linii kolejowej, który na podstawie umowy cywilnoprawnej może domagać się ich poniesienia przez właścicieli gruntów. Zatem prawo zarządcy, o którym mowa w art. 55 ust. 1 o transporcie kolejowym, dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów, celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych jest obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej. Zarządcą infrastruktury kolejowej jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Infrastrukturę kolejową stanowią zaś linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym (art. 4 pkt 7 i 1 ustawy o transporcie kolejowym). Pod pojęciem linii kolejowej należy rozumieć natomiast drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyległy pas gruntu to grunt wzdłuż linii kolejowych, usytuowany po obu ich stronach, przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 2 i 3 o transporcie kolejowym).

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obydwu instancji (jak podniesiono w skardze): zarówno § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej, jak i art. 55 o transporcie kolejowym oraz art. 9 ust.1 i 13 ust.1 ustawy o lasach.

Analiza zapisów art. 17 ust. 1 oraz art. 55 o transporcie kolejowym, do której odsyła § 38 w/w rozporządzenia, prowadzi do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim niewątpliwie PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w P.

Przepis art. 17 ust. 1 o transporcie kolejowym precyzyjnie określa podmiot oraz zakres jego odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa, w tym także pożarowego terenu, w obrębie którego usytuowana jest infrastruktura kolejowa. Regulacja w tym brzmieniu nie może budzić żadnych wątpliwości, że ustawodawca nałożył na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wymienione w tym przepisie czynności mają ścisły związek z obowiązkiem prowadzenia ruchu kolejowego w sposób bezpieczny. Art. 55 ust. 1 w/w ustawy dotyczy możliwości korzystania z gruntów sąsiadujących z linią kolejową celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, co nie jest sprzeczne z twierdzeniem, że urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury.

Właściwe ustalenie w zaskarżonej decyzji podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych znajduje swoje potwierdzenie także w dalszych regulacjach ustawy o transporcie kolejowym, w tym w art. 56. Przepis ten stanowi, że w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Decyzję wykonuje zarządca.

Z powyższych przepisów wynika wyraźnie, że to zarządca infrastruktury kolejowej wykonuje decyzję innego organu (starosty) o usunięciu drzewa stanowiącego przeszkodę w ruchu pociągu, a rosnącego na gruncie, nie należącym do zarządcy. Jednocześnie zarządca infrastruktury płaci odszkodowanie za wycinane drzewa, chyba że są spełnione przesłanki, opisane w art. 56 ust. 4 analizowanej ustawy. W świetle powyższego nie do przyjęcia jest twierdzenie skarżącego, w myśl którego to na lasach państwowych miałby spoczywać obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych. W taki sposób rozumując należałoby uznać, że PKP PLK S.A. powinna żądać odszkodowań od właściciela lasu za to, że jest konieczne ustawianie zasłon śnieżnych i żywopłotów, celem zapewnienia możliwości prowadzenia bezpiecznego ruchu kolejowego.

W odniesieniu do art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o lasach podkreślić należy, że zobowiązują one właścicieli lasów jedynie ogólnie do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Przepisem szczególnym dotyczącym realizacji pasów przeciwpożarowych jest natomiast art. 17 ust.1 w zw. z art. 55 ww ustawy o transporcie kolejowym.

Słusznie podkreśliły organy, że w niniejszej sprawie istotne znaczenie miało także ustalenie źródła zagrożenia pożarowego. Należało mieć na uwadze fakt, że źródłem tym dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Czynność ta bowiem odbywa się z wytwarzaniem snopów iskier mechanicznych, stanowiących rozżarzone cząstki stali, które w zetknięciu z wysuszoną ściółką mogą zainicjować pożar lasu. Nie do rzadkości należą w lasach pożary spowodowane zablokowanymi hamulcami kolejowego taboru jezdnego, czy z powodu urwania rozgrzanych klocków hamulcowych odrzuconych na znaczne odległości.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wziął pod uwagę to, że organy administracji przy wydawaniu zaskarżonych decyzji uchybiły przepisom art. 107 §3 kpa w zakresie sporządzenia ich uzasadnienia, uznając je za mało wyczerpujące, ale tego typu uchybienie w zakresie procedury nie miało wpływu na ostateczny wynik sprawy.

Podkreślenia także wymaga, że organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, z uwagi na to, że błędnie określała ona adresata i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Istotnie, adresatem decyzji winien być podmiot zobowiązany do wykonania pasów przeciwpożarowych ( co wynika z art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tj. Dz. U. 2007 r. nr 16, poz. 94 ze zmianami)), a więc zarządca infrastruktury kolejowej, czyli PKP PLK SA Zakład Linii Kolejowych w P.

Zdaniem Sądu, organ II instancji w prawidłowy sposób oznaczył termin wykonania nałożonego obowiązku przez określenie konkretnej daty. Sądowi znane jest odmienne stanowisko wyrażane w orzecznictwie (wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 01.12.2011 r., sygn. akt II SA/Bd 1139/11, sygn. akt II SA/Bd 1140/11, baza orzeczeń NSA), zgodnie z którym organ wydając decyzję administracyjną o nakazie powinien ustalić termin poprzez wyznaczenie konkretnej liczby dni (tygodni, miesięcy) na wykonanie nałożonego obowiązku, kierując się wskazaniami art. 57 kpa. Terminy, zwane także ograniczeniami czasowymi, wskazują okres, w którym są realizowane uprawnienia lub obowiązki płynące z decyzji (zob. Cz. Martysz, w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 81). Ustawodawca nie określił przy tym jedynego właściwego sposobu kształtowania okresu obowiązywania decyzji administracyjnej w czasie (możliwe w tym zakresie sposoby wyznaczania terminu scharakteryzował T. Woś w artykule "Termin, warunek i zlecenie w prawie administracyjnym", Państwo i Prawo 1994 r., z. 6, str. 25-27). Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 uPSP Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Termin ten powinien zostać wskazany przez określenie konkretnej daty wykonania nałożonego obowiązku. Specyfika materii wiążącej się z wykonaniem pasów przeciwpożarowych przy linii kolejowej pozostaje w sprzeczności z wyznaczeniem terminu przez określenie konkretnej liczby dni (tygodni, miesięcy) na wykonanie nałożonego obowiązku. Pasy przeciwpożarowe nie mogą być wykonywane o każdej porze roku z uwagi na warunki atmosferyczne. Poza tym, stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu bądź innej czynności z zakresu administracji publicznej wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy (wyrok NSA z dnia 15.12.2010 r., sygn. akt I OSK 262/10, lex nr 745192). Z tego punktu widzenia, dla działalności orzeczniczej Sądu nie ma znaczenia, że w dniu wyrokowania minął już termin wykonania nałożonego obowiązku.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że organy administracji wydające decyzje dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, a zarzuty skargi w tym zakresie były niezasadne, wobec czego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.