Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 983/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 30
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant referent Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M.S. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Starosta umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia złożonego w dniu 3 lipca 2012 r. przez M.S. dotyczącego zgłoszenia budowy altanki sześciokątnej o powierzchni zabudowy 24.63 m kw. Na terenie działki o nr ewid. [...].

Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycja została już zrealizowana.

M.S. wniósł odwołanie od w/w decyzji, zarzucając jej, iż wydana została po terminie 30 dni na wniesienie sprzeciwu. Ponadto decyzja opiera się na fałszywych założeniach, że inwestycja została już zrealizowana, podczas gdy w istocie inwestycja nie została zakończona. Inwestor wstrzymał wykonywanie robót budowlanych do czasu wyjaśnienia wątpliwości. Jednocześnie zarzucił, iż decyzja Starosty nie odpowiada wymogom określonym dla tego typu dokumentów przez przepisy prawa. Nie zawiera ona wskazania istotnych faktów. Naruszenia w tym zakresie uchybiają zdaniem odwołującego się także dyspozycji art. 9 k.p.a.

W dalszej kolejności odwołujący się wskazał, iż w jego ocenie w niniejszej sprawie niedopuszczalnym było prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego na podstawie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, w tym postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlane ma charakter oświadczenia, które organ obowiązany jest przyjąć. Jedyne postępowanie, jakie w takiej sytuacji może prowadzić organ dotyczy zgłoszenia sprzeciwu, wówczas gdy dojdzie do przekonania, że zachodzą ustawowe przesłanki do wydania decyzji o sprzeciwie.

Odwołujący wskazał także, że postępowanie w tym zakresie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 10 k.p.a. Organ bowiem nie poinformował strony o zamiarze przeprowadzenia wizji lokalnej, wtargnął na teren prywatny bez zgody właściciela nieruchomości. Osoby przeprowadzające czynność kontrolną nie wykazały legitymacji do jej wykonania.

Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2012 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) do niektórych robót budowlanych nie znajdzie zastosowania generalna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ustawy. Katalog określony w art. 29 Prawa budowlanego enumeratywnie wylicza budowy i inne roboty budowlane nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza rezygnacji z jakiejkolwiek regulacji administracyjnoprawnej. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego części z tych robót, które zwolniono z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozpocząć można dopiero po zgłoszeniu ich organowi administracji architektoniczno – budowlanej, jeżeli organ ten nie wniesie sprzeciwu w terminie 30 dni od daty wpływu zgłoszenia.

Organ zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie M.S. zgłosił zamiar budowy altany sześciokątnej o powierzchni zabudowy 24,63 m kw., na działce nr ewidencyjny gruntu [...], wskazując, że do wykonywania robót budowlanych przystąpi w terminie od [...] sierpnia 2012 r. lub niezwłocznie po otrzymaniu zaświadczenia o braku sprzeciwu. Inwestycja ta, jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zaś jego realizacja jest możliwa po uprzednim zgłoszeniu właściwemu organowi. Jednakże z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że inwestor rozpoczął roboty budowlane przed upływem 30 dniowego terminu określonego dla zgłoszenia. Potwierdza to notatka służbowa z dnia [...] lipca 2012 r. sporządzona z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2012 r. oraz dokumentacja sporządzona w trakcie tej czynności. Fakt rozpoczęcia budowy potwierdził także sam odwołujący. Tym samym organ uznał, powołując się na przepis art. 105 k.p.a., iż z uwagi na przystąpienie przez inwestora do wykonywania objętych zgłoszeniem robót budowlanych, postępowanie w sprawie przyjęcia tego zgłoszenia stało się bezprzedmiotowe.

Jednocześnie organ odwoławczy nie podzielił zarzutu odwołującego się w przedmiocie naruszenia przez organ I instancji dyspozycji art. 107 k.p.a., bowiem w jego ocenie decyzja ta spełnia określone prawem wymogi. Odnosząc się natomiast do zarzutu uchybienia przez organ terminowi do wydania decyzji w przedmiocie zgłoszenia, wyjaśnił, iż w jego ocenie, stosownie do stanowiska sądów administracyjnych, zastosowanie w sprawie znaleźć powinien przepis art. 57 § 5 k.p.a., w myśl którego termin uważa się za zachowany, jeżeli przed upływem pismo, a w tym przypadku decyzja, zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. Obliczając w ten sposób zachowanie terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie Starosty odpowiada prawu. Zgłoszenie zostało bowiem złożone w dniu 3 lipca 2012r., decyzja wydana została dnia [...] lipca 2012 r., zaś nadano ją w urzędzie pocztowym w dniu 31 lipca 2012 r.

Wnosząc skargę na decyzję Wojewody M.S. wniósł o uchylenie decyzji Starosty oraz decyzji Wojewody w całości, wydanie wnioskowanej decyzji o braku sprzeciwu wobec zamierzenia budowlanego ujętego w zgłoszeniu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając wniesioną skargę, skarżący przedstawił rozważania dot. terminu, w jakim organ administracji architektoniczno – budowlanej uprawniony jest zgłosić sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Skarżący w tym zakresie podkreślił, iż w jego ocenie, decyzja Starosty wydana została z uchybieniem terminowi, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.

Z kolei Wojewoda, w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi M.S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sądy administracyjne są powołane do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- powoływanej dalej jako "p.p.s.a"). Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji zatem jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznając sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 p.p.s.a.) albo stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a.) albo stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a.) skarga podlega oddaleniu.

Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Skarga okazała się zasadna jako, ze zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

W art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( Dz. U. z dnia 2010 roku, nr 243 poz. 1623 ze zm.) została zawarta zasada wolności budowlanej dotycząca zabudowy własnej nieruchomości. Jednak zasada taka doznaje ograniczenia jako, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jednocześnie w przepisach art. 29 – 31 ustawy, ustawodawca enumeratywnie wymienił przypadki, w których zwolniono niektóre budowy i roboty budowlane z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Co do zasady jednak, te zwolnione przedsięwzięcia budowlane, dla swojej realizacji wymagają dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej.

Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, także budowa wolnostojących altan o powierzchni zabudowy do 25 m kw.

W zgłoszeniu takim należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji (art.30 ust. 2).

Ustawodawca, regulując w art. 30 instytucję zgłoszenia robót budowlanych, w ust. 5 omawianej ustawy przewidział, że zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesienie, w drodze decyzji sprzeciwu.

Tak zatem według przepisu art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zgłoszenie budowy, aby mogło być skuteczne, musi zostać dokonane przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych.

Z akt kontrolowanej sprawy administracyjnych wynika, że pismem z dnia [...] lipca 2012 roku, które wpłynęło do organu w tej samej dacie, skarżący zgłosił Staroście budowę altanki sześciokątnej o powierzchni zabudowy 24,63m2 na terenie działki o nr ewid. [...]. Celem pisma, co wynika z treści urzędowego formularza, była realizacja obowiązku określonego w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, polegająca na zgłoszeniu właściwemu organowi robót budowlanych wskazanych w tym przepisie.

W następstwie zgłoszenia, Starosta decyzją z [...] lipca 2012 roku nr [...], umorzył postępowanie, zaś Wojewoda, decyzją z dnia [...] września 2012 roku nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Stanowisko organów obydwu instancji należy uznać za nietrafne. Przepis art.105 k.p.a., określa przypadki umorzenia postępowania. Organ I oraz II instancji jako podstawę postanowienia o umorzeniu postępowania wskazały paragraf pierwszy tego przepisu, dotyczący umorzenia z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Zdaniem Sądu bezprzedmiotowość postępowania wiąże się z przedmiotem postępowania administracyjnego, którym jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., czyli wynikająca z przepisów prawa materialnego kompetencja organu administracji publicznej do wydania w indywidualnej sprawie decyzji administracyjnej. Przepisy prawa materialnego upoważniają organ administracji publicznej do wydania decyzji w określonych hipotezą normy prawnej okolicznościach faktycznych, na które składają się elementy przedmiotowe i podmiotowe. Postępowanie może być więc bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej. W świetle art. 30 Prawa budowlanego, organ administracji publicznej ma kompetencje do wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy zgłasza sprzeciw. Jak wyżej Sąd wskazał, sprzeciw zgłasza w przypadkach określonych w art. 30 ust. 2 zdanie ostatnie, art. 30 ust. 6 i art. 30 ust. 7 w terminie 30 dni od zgłoszenia albo od doręczenia postanowienia zobowiązującego do uzupełnienia zgłoszenia. Dopóki nie upłynie wskazany termin, dopóty organowi administracji architektoniczno-budowlanej przysługują kompetencje do wydania decyzji administracyjnej w sprawie sprzeciwu. Kompetencji tej nie traci organ w szczególności na skutek rozpoczęcia zgłoszonych robót budowlanych przed upływem tego terminu. Oznacza to, że brak jest podstaw do umorzenie postępowania w sprawie zgłoszenia jako bezprzedmiotowego w przypadku ustalenia, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed dokonaniem zgłoszenia.

Brak podstaw do umorzenia postępowania w takim przypadku jest ponadto konsekwencją tego, że w postępowaniu zgłoszeniowym nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem w istocie swej postępowanie to nie zmierza do wydania decyzji. Postępowanie administracyjne w rozumieniu k.p.a. dotyczące dokonanego zgłoszenia wszczęte zostaje dopiero wtedy, gdy organ działając z urzędu, wydaje niekorzystną dla podmiotu zgłaszającego, decyzję o sprzeciwie. W ocenie Sądu, w pełnie podzielić należy pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu, że zgłoszenie budowy w trybie art. 30 prawa budowlanego nie powoduje powstania sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu przez organ. Zgłoszenie budowy jest w istocie oświadczeniem woli inwestora, które nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a wobec tego przepisy Kodeksu nie mają tu zastosowania. Zgłoszenia nie można traktować jako żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a., które wnoszone jest w sprawie wymagającej załatwienia przez organ, poprzez wydanie decyzji. Milczenie organu przez okres 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia, które skutkuje po stronie dokonującego zgłoszenie uprawnieniem do wykonania zgłoszonych robót budowlanych, jako prawna forma działania organu nie jest aktem administracyjnym, a także rozstrzygnięciem organu uregulowanym w k.p.a. Procedura "zgłoszenia" robót budowlanych nie jest rodzajem postępowania administracyjnego sensu stricte. Zgłoszenie robót budowlanych wywiera skutek w rozumieniu k.p.a. jedynie wtedy, gdy załatwienie sprawy administracyjnej dokonuje się w drodze wydania decyzji o sprzeciwie. W pozostałych przypadkach, zgłoszenie trzeba rozumieć tylko jako podstawę podjęcia przez uprawniony organ czynności o charakterze wewnętrznym, w których ani inwestor, ani osoby trzecie nie mają zapewnionego udziału. Przyjęcie zgłoszenia nie powoduje więc uruchomienia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, prowadzonego zgodnie z regułami k.p.a. Charakter postępowania administracyjnego ma dopiero postępowanie w sprawie wniesienia sprzeciwu, które podejmowane jest z urzędu, tylko jeżeli organ uzna, iż zachodzą ustawowe przesłanki wydania decyzji o sprzeciwie

Resumując powyższe stwierdzić należy, że skoro dokonanie zgłoszenia robót budowlanych nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, a postępowanie takie wszczęte zostaje dopiero w wyniku wydania decyzji o sprzeciwie, to jeśli organ nie wniesienie sprzeciwu, nie może umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego, gdyż postępowanie nie zostało wszczęte. Elementem, od którego zależy uprawnienie do wydania decyzji o sprzeciwie nie jest przy tym rozpoczęcie lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu. To z kolei oznacza, że okoliczność ta nie może stanowić również podstawy do umorzenia postępowania.

W ocenie Sądu, ustalenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, że roboty budowlanego objęte zgłoszeniem wykonane zostały przed upływem 30-dniowego terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu, jest podstawą do uznania, że wykonanie robót budowlanych nastąpiło z naruszeniem art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Okoliczność ta uzasadnia wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego z uwagi na to, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem naruszają przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Swoim sprzeciwem organ daje w takim przypadku wyraz negatywnej ocenie zgłoszenia, jako dotyczącego robót budowlanych niezgodnych z prawem (zobacz wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2006 roku w spr. II OSK 2042/06, 11 stycznia 2010 roku w spr. II OSK 85/09,z dnia 6 kwietnia 2011 roku w spr. II OSK 173/11, z dnia 30 sierpnia 2011 roku w spr. II OSK 1240/10 oraz Wojewódzkich Sadów Administracyjnych w : Łodzi z dnia 14 października 2008 roku w spr. II SA/Łd 145/08, w Kielcach z dnia 24 marca 2012 roku w spr. II SA/Ke 112/11, w Gdańsku z dnia 23 maja 2012 roku w spr. II SA/Gd 179/12, w Opolu z dnia 18 września 2012 roku w spr. II SA/Op 286/12 ).

W świetle powyższego, oceniając w niniejszej sprawie legalność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji Sąd uznał, że wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu, uzasadniało w kontrolowanej sprawie jedynie wniesienie przez organ sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego nie mogło stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Wydając zaskarżone rozstrzygniecie organy naruszył tym samym art. 105 § 1 k.p.a. Wobec braku wniesienia sprzeciwu nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, które mogłoby podlegać umorzeniu na podstawie k.p.a. Skoro organ nie wniósł sprzeciwu, pomimo zaistnienia przesłanki z art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, wskutek naruszenia przepisu art. 30 ust. 5 prawa budowlanego stwierdzić należało, że organ naruszył również przepis art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego, który ustala obowiązek wniesienia sprzeciwu w każdym przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w nim okoliczności.

Z załączonego do akt administracyjnych protokołu z kontroli, przeprowadzonej w tym postępowaniu przez organ pierwszej instancji oraz załączonego zdjęcia fotograficznego bezsprzecznie wynika, że roboty których dotyczyło zgłoszenie zostały rozpoczęte przed upływem terminu do zgłoszenia sprzeciwu. Okoliczność tę potwierdza też sam skarżący, który w pkt. 2 odwołania wskazuje, że wykonał roboty budowlane objęte zgłoszeniem przed upływem terminu z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Zauważyć przy tym należy, że znaczenia dla dokonanej oceny nie ma to, czy obiekt objęty zgłoszeniem został wykonany w całości, czy tylko w części.

Uznając, że wskazane naruszenia stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy wskazać należy, że w niniejszej sprawie bezskutecznie upłynął już termin do wniesienia przez organ sprzeciwu od zgłoszenia. Stosownie do tego podkreślić przyjdzie, że brak wniesienia sprzeciwu nie powoduje, iż roboty objęte zgłoszeniem, wykonane z naruszeniem art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, będą korzystały z przymiotu legalności i wobec inwestora wyłączona zostanie odpowiedzialność za wykonanie robót budowlanych bez zgłoszenia, dokonanego zgodnie z przepisami prawa. Zgłoszenie naruszające przepisy art. 30 Prawa budowlanego nie może być uznane za prawidłowe i nie wywołuje skutków przewidzianych w tym przepisie, bowiem nie może ono skutkować ani nabyciem uprawnienia do realizacji inwestycji, ani też nie może być sposobem jej zalegalizowania. W sytuacji, gdy upłynął już termin do wniesienia sprzeciwu, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może już wydać żadnej decyzji w przedmiocie dokonanego zgłoszenia. W orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym dostrzegając, że zgłoszone roboty budowlane zostały wykonane przed upływem terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, organ administracji architektonicznej-budowlanej powinien powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego, który to dopiero zgodnie ze swoimi kompetencjami oceni, czy istnieją w związku z tym podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub ust. 2, czy też art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.

Niezależnie od powyższych rozważań należy odnieść się do zarzutu skargi uchybienia przez organ I instancji uchybienia terminowi o jakim mowa w art. 30 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego, dla dochowania wymaganiom zawartym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, organ powinien doręczyć decyzję inwestorowi przed upływem 30 dni od daty wniesienia zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 1. Skarżący wskazał, że zgłoszenia dokonał w dniu [...] lipca 2012 roku, zaś postanowienie o umorzeniu postępowania odebrał w dniu 8 sierpnia 2012 roku zatem po terminie.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącego jest nietrafne. Faktycznie z powołanego przepisu nie wynika czy w zakreślonym terminie decyzja powinna być wydana, nadana w placówce pocztowej, czy też doręczona inwestorowi. Na tle tej regulacji występują rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Prezentowane jest stanowisko, że termin ten jest zachowany wówczas, gdy decyzja zawierająca sprzeciw zostanie doręczona stronie w ciągu 30 dni od daty dokonania zgłoszenia, co przywołano w skardze.

Jednak w wielu orzeczeniach przyjęto odmiennie, które to poglądy Sąd w całości podziela, mianowicie, że termin 30-dniowy to termin do wydania decyzji zawierającej sprzeciw i nadania jej w urzędzie pocztowym zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. ( wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 roku w spr. II OSK 79/06, z dnia 13 marca 2007 roku w spr. II OSK 445/06, z dnia 21 kwietnia 2009 roku w spr. II OSK 574/08 ).

Jak zaznaczono w przywołanych wyżej orzeczeniach, nie może budzić wątpliwości, że termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że - w przypadku braku sprzeciwu organu budowlanego - z upływem tego terminu inwestor uzyskuje uprawnienie do rozpoczęcia robót budowlanych. W przepisie tym wprowadzono konstrukcję tzw. milczącego załatwienia sprawy, które polega na wywołaniu skutku materialnoprawnego z mocy prawa w sytuacji upływu ustawowego terminu przy braku skierowanej do jednostki czynności organu administracji. Upływ omawianego terminu wywołuje też skutek procesowy, albowiem powoduje utratę przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego przez inwestora zamiaru budowy.

Konstrukcja art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego oznacza, że organowi wyznaczono termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji, a zatem na wydanie decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszonego zamiaru budowy. Skoro organ budowlany traci dopiero z upływem tego terminu kompetencje do wniesienia sprzeciwu, to przysługują mu one do ostatniego dnia tego terminu. Należy również zauważyć, że termin określony w art. 30 ust. 5 Prawo budowlane jest zbieżny z podstawowym procesowym terminem załatwiania spraw przez organ I instancji, a więc terminem miesiąca wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a.

Jednak w treści art. 30 ust. 5 ustawy brak jest wyraźnego powiązania zachowania przez organ budowlany terminu 30 dni z doręczeniem inwestorowi decyzji o sprzeciwie wobec zgłaszanych robót budowlanych. Z wykładni celowościowej art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane wynika ponadto, że dochowanie lub brak dochowania przez organ terminu na wniesienie sprzeciwu musi wynikać z działania lub braku działania tego organu administracji. W przypadku przyjęcia obowiązku doręczenia przez organ inwestorowi w terminie 30 dni decyzji o sprzeciwie, w zasadzie termin utraty kompetencji do wydania przez organ tej decyzji nie byłby oznaczony, gdyż organ nie miałby pewności, w którym dniu wysłać decyzję o sprzeciwie, aby została ona doręczona przez pocztę w ustawowym terminie. Zachowanie terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy byłoby uzależnione od działania polskich placówek pocztowych operatora publicznego, a często też stron postępowania, którym zależałoby na opóźnieniu odbioru przesyłki, nie zaś od organu administracji. Nadto, kontynuując powyższe zważyć należy, że przyjęcie, iż datą wydania decyzji o sprzeciwie jest data jego doręczenia stronie, faktycznie skróciłoby trzydziestodniowy termin i umożliwiłoby stronie unikanie skutków prawnych sprzeciwu przez opóźnianie daty odbioru wysłanej korespondencji. Tak zatem powiązanie omawianego terminu z chwilą doręczenia decyzji stronie byłoby uzależnieniem jego upływu z terminem przyszłym i bardzo niepewnym co jest niemożliwe do akceptowania ( zobacz wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2009 roku w spr. II OSK 574/08, z dnia 20 stycznia 2011 w spr. II OSK 105/10, z dnia 7 czerwca 2011 roku w spr. II OSK 1048/10, z dnia 2 września 2011 roku w spr. II OSK 737/11, z dnia 13 września 2011 roku w spr. II OSK 1326/10, z dnia 14 marca 2012 roku w spr. II OSK 2471/10 ).

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd , powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Rozstrzygniecie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd oparł o przepis art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się przede wszystkim do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni. W konsekwencji, do uznania przez organy administracji architektoniczno- budowlanej, że wobec upływu terminu do wniesienia sprzeciwu nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie dokonanego przez skarżących zgłoszenia wykonania robót budowlanych, w tym brak jest postaw do umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania, które nie zostało wszczęte.