Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 369/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W punkcie [...] petitum skargi z dnia [...] stycznia 2016 r. wniesionej na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając żądania w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącej wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art. 62 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") stojące na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku. Skarżąca precyzując okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała na fakt braku jednolitego orzecznictwa w łonie Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu skarżącej oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Pełnomocnik wskazał również na podobieństwo niniejszej sprawy do szeregu spraw rozpoznawanych przez tutejszy Sąd, w których to zapadły wyroki uchylające zaskarżone decyzje wraz z poprzedzającymi je decyzjami organów pierwszej instancji.

Skarżąca wskazała ponadto, że wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W kontekście tego stwierdzenia, wskazano, że skarżąca na dzień [...] października 2015 r. zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości [...] zł. Mając na uwadze wysokość uiszczonych kar stwierdzono, że konieczne jest podtrzymanie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej bowiem w przeciwnym razie skarżącej groziłaby utrata płynności finansowej, a to z kolei skutkowałoby groźbą upadłości, a więc sytuacją, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania przez skarżącą sporu i zwrotu jej wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Skarżąca wyjaśniła również, że nie osiąga planowanych zysków co uniemożliwia jej zatrzymanie urządzeń przez Urzędy Celne oraz ponosi straty finansowe. Skarżąca zaznaczyła ponadto, że toczy się wobec niej szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Pełnomocnik skarżącej wskazał również, że skarżąca zasługuje na udzielenie jej ochrony tymczasowej do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia jej kary pieniężnej.

Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano na osiem postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych w których to udzielono skarżącym ochrony tymczasowej w sprawach ze skarg na analogiczne decyzje Dyrektorów Izb Celny wydanych w przedmiocie kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] (k. [...] akt adm.) Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. W ocenie organu skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie w stosunku do niej wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl].

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że podnoszone przez skarżącą okoliczności takie jak brak jednolitego orzecznictwa Służby Celnej co do charakteru gier urządzanych na urządzeniach skarżącej oraz różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie stanowią okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, że nie może ona wywrzeć zamierzonego rezultatu. Wskazane przez skarżącą w uzasadnieniu skargi, a wymienione powyżej okoliczności abstrahują bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Stosownie bowiem do postanowień art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane wyżej okoliczności nie mogą zatem stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. Co istotne przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku [tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne [por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu [por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., o sygn. akt II FSK 2195/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl].

Odnosząc się do podniesionej w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji kwestii rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą wymierzenia kary pieniężnej, należy wskazać abstrahując od tego, że możliwość uznania przepisów będących podstawą wydania objętego skargą aktu za niezgodne z Konstytucją nie stanowi w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, że na chwile obecną wątpliwości w tym zakresie nie są już aktualne. Zauważyć, w tym miejscu należy, że wątpliwości co do konstytucyjności przepisów leżących u podstaw wydania objętego skargą aktu stanowiły przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P 4/14, jak również wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. P 32/12 [orzeczenia dostępne pod adresem: http://otkzu.trybunal.gov.pl].

W kontekście przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. należy przypomnieć, że skarżąca w uzasadnieniu swojego wniosku wskazuje, że na dzień [...] października 2015 r. zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości [...] zł. W kontekście wysokości nałożonych kar wskazano, na groźbę upadłości, która to w ocenie skarżącej jest sytuacją której nie da się odwrócić nawet w przypadku wygrania przez nią sporu i zwrotu jej wyegzekwowanego wcześniej świadczenia.

Skarżąca dołączyła przy tym do skargi zestawienie dokumentujące wysokość poniesionych przez nią kar za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] października 2015 r., z którego to wynika, że we wskazanym okresie skarżąca uiściła kary pieniężne w kwocie [...] zł. Spółka przedłożyła również listę zapisów kasowych/bankowych za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2014 r., listę księgowań na kontach syntetycznych za okres od [...] grudnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. oraz listę księgowań na kontach syntetycznych za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. Spółka przedłożyła ponadto rachunek zysków i strat sporządzony w wariancie porównawczym za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. z którego wynika, że w 2012 r. skarżąca poniosła stratę w kwocie [...] zł, przy czym w roku 2013 strata wyniosła [...] zł. W aktach sprawy znajduje się również złożone przez prezesa skarżącej oświadczenie, w którym oświadcza się, że skarżąca w latach 2012-2015 zapłaciła kary pieniężne z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w łącznej wysokości [...] zł. W odniesieniu do tak przedstawionego materiału dowodowego należy stwierdzić, że w ocenie Sądu nie jest on wystarczający dla rzetelnego ustalenia czy wykonanie wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku spowoduje po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. przesłanek których wystąpienie warunkuje możliwość wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami spółki. Wyjaśnienia również wymaga, że sama w sobie wielkość nałożonych na skarżącą kar pieniężnych nie przesądza automatycznie o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie załączyła przy tym do skargi żadnych dokumentów, w oparciu o które można by dokonać ustalenia sytuacji finansowej i majątkowej spółki poprzez ustalenie wartości majątku jakim dysponuje skarżąca. Powyższe uniemożliwia Sądowi ustalenie czy wielkość nałożonych na skarżącą kar pieniężnych w porównaniu do wielkości jej majątku zagraża płynności finansowej spółki narażając ją tym samym na ryzyko ogłoszenia upadłości. Skarżąca dołączyła do skargi co prawda sporządzony w wariancie porównawczym rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r., z którego to wynika, że skarżąca zarówno w 2012 jak i 2013 r. poniosła stratę, dokument ten nie może jednak stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej z uwagi na znaczy odstęp czasu pomiędzy sporządzeniem wskazanego dokumentu a chwilą obecną. Również przedłożone przez spółkę zestawienia wielkości nałożonych na nią kar pieniężnych samo w sobie nie świadczy o zasadności wstrzymania wykonania poddanego sądowej kontroli aktu, gdyż w ocenie Sądu rozstrzygnięcie w tym zakresie musi zostać poprzedzone porównaniem wielkości nałożonego zaskarżonym aktem obowiązku do sytuacji majątkowej strony co wymaga wiedzy o jej kondycji finansowej w tym wielkości jej majątku. Co przy tym istotne przy rozstrzyganiu w przedmiocie wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu niezbędne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym spółki [tak: postanowienie NSA z dnia 09 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 26/16, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Mając na uwadze, że dołączona do skargi dokumentacja nie jest wystarczająca dla kompleksowej oceny aktualnej sytuacji finansowej skarżącej należy stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.