Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 652/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.8 ust.3, ust.4, ust.11;
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie: WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K. G.-W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 21 czerwca 2022 r., znak: SKO.724/22 w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 czerwca 2022 r., znak: SKO.724/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania K. G. (dalej także jako: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję z dnia 1 marca 2022 roku, znak: PS-SPS.4456.2.2022, wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Telatyn przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Telatynie w sprawie zmiany decyzji z dnia 10.01.2022r. Nr PS-SPS.4456.1.2022 dotyczącej przyznania świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w miejscu zamieszkania dla dziecka - M. W. z zakresu uczenia i rozwijania umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia w tym zwłaszcza: kształtowania umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności społecznego funkcjonowania, motywowania do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenia treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspierania, także w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych oraz w zakresie usprawniania zaburzonych funkcji organizmu poprzez współpracę ze specjalistami w zakresie wspierania psychologicznego i edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej ze specjalistycznych usług, jak poniżej:

w pkt 2, tj. w części dotyczącej świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych, ustalając od miesiąca marca 2022 r. świadczenie w/w usług przez:

- psychologa po 1 godz. w tygodniu w dni robocze tj. wtorek - 1 godzina. W wymiarze miesięcznym marzec - 5 godzin, kwiecień- 4 godziny, maj - 4 godziny, czerwiec - 4 godziny, lipiec - 4 godziny, sierpień - 5 godzin, wrzesień- 4 godziny, październik - 4 godziny, listopad - 4 godziny, grudzień - 4 godziny

- logopedy po 2 godz. w tygodniu w dni robocze tj. środa - 2 godziny. W wymiarze miesięcznym marzec - 10 godzin, kwiecień - 8 godzin, maj - 8 godzin, czerwiec - 10 godzin, lipiec - 8 godzin, sierpień - 10 godzin, wrzesień - 8 godzin, październik - 8 godzin, listopad - 10 godzin, grudzień - 8 godzin

- pedagoga po 2 godz. w tygodniu w dni robocze tj. czwartek - 2 godziny. W wymiarze miesięcznym marzec - 10 godzin, kwiecień - 8 godzin, maj - 8 godzin, czerwiec - 8 godzin, lipiec - 8 godzin, sierpień - 8 godzin, wrzesień - 10 godzin, październik - 8 godzin, listopad - 8 godzin, grudzień - 10 godzin

W pkt 3, tj. w części dotyczącej odpłatności ogółem za w/w usługi, ustalając od miesiąca marca 2022 roku odpłatność w wysokości 100% kosztów za 1 godzinę usługi co stanowi 55,00 zł, a w rozliczeniu miesięcznym zgodnie z przyznanymi godzinami usług wg pkt 3 zmienionej decyzji oraz zmiany liczby godzin usług ogółem odpłatność wynosi: marzec - 1375,00 zł, kwiecień - 1100,00 zł, maj - 1100,00 zł, czerwiec - 1210,00 zł, lipiec - 1100,00 zł, sierpień - 1265,00 zł, wrzesień - 1210,00 zł, październik - 1100,00 zł, listopad - 1210,00 zł, grudzień - 1210,00 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawiał się następująco:

Decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Telatyn, na podstawie art. 50 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, przyznane zostało K. G. świadczenie niepieniężne w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, na rzecz jej syna - M. W..

Następnie, na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 1 marca 2022 r. ustalono, iż zmieniła się sytuacja dochodowa w rodzinie K. G.. Mąż wnioskodawczyni, otrzymał bowiem pomoc finansową w ramach programu "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego PRO W 2014-2020 w wysokości 60000,00 zł. Pierwszą ratę w kwocie 48000,00 zł otrzymał na swój rachunek przelewem w dniu 8 lutego 2022 r. Ww. kwota dofinansowania przeznaczona jest na zakup gospodarstwa, które jest aktualnie dzierżawione przez rodzinę wnioskodawczym. Pozostała kwota dofinansowania ma zostać przekazana na rzecz zainteresowanej po zrealizowaniu biznesplanu, jednak nie później niż do dnia upływu trzech lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy. Mając na uwadze powyższe, organ orzekający przeliczył dochód na osobę w rodzinie skarżącej i ustalił, iż dochód w wysokości 48000,00 zł z tytułu przyznanego dofinansowania powinien ulegać rozliczeniu zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. W myśl ww. przepisu, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Z uwagi na powyższe, organ orzekający ustalił, iż dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczym wynosi 2654,26 zł, co stanowi 342,04% kwoty 776,00 zł, tj. kwoty kryterium dochodowego, ustalonej zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1) ustawy o pomocy społecznej. W konsekwencji organ I instancji ustalił odpłatność w wysokości 100% kosztu 1 godziny zrealizowanych specjalistycznych usług opiekuńczych, tj. w kwocie 55,00 zł za 1 godzinę specjalistycznych usług opiekuńczych. Powyższe nastąpiło w drodze decyzji z dnia 1 marca 2022 roku, znak: PS-SPS.4456.2,2022 wydanej przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Telatynie z upoważnienia Wójta Gminy Telatyn.

W wyniku odwołania wniesionego przez K. G. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, które decyzją z dnia 21 czerwca 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy Telatyn.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wyjaśniło, że zasadą jest odpłatność usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, zgodnie z treścią § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Odpłatność za usługi opiekuńcze stanowi pochodną dochodu rodziny, a odpowiada przedziałowi dochodu wyrażonemu w procentach kryterium dochodowemu, odpowiada określony koszt godziny usługi powyżej 310% kryterium na osobę w rodzinie ponoszona jest pełna odpłatność. Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, iż dochód z gospodarstwa rolnego, osiągany w rodzinie skarżącej wynosi 4 175,19 zł (12 102,00 ha przeliczeniowych x 345,00 zł = 4 175,19 zł). Rodzina odwołującej się uzyskuje również miesięczny dochód w kwocie 2119,00 zł z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego, dochód w wysokości 215,84 zł z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego oraz dochód z tytułu świadczeń rodzinnych w kwocie 280,00 zł. Łącznie ww. miesięczny dochód zamyka się zatem w kwocie 6790,03 zł (4 175,19 zł +2119,00 zł + 215,84 zł + 280,00 zł = 6790,03 zł), która ulega pomniejszeniu o kwotę w wysokości 173,00 zł tytułem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne KRUS. Ww. miesięczny dochód zamknął się więc w kwocie 6617,03 zł miesięcznie (6790,03 zł -173,00 zł = 6 617,03 zł), co wynosi 1654,26 zł na osobę w jej rodzinie miesięcznie (6 617,03 zł : 4 osoby = 1 654,26 zł). Z akt sprawy wynika ponadto, że mąż skarżącej uzyskał w lutym 2022 r. dochód w wysokości 48000,00 zł z tytułu dofinansowania programu "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego PRO W 2014-2020. Tego rodzaju dochód nie został wymieniony w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, jako przychód, którego nie wlicza się do dochodu rodziny. W tym miejscu, warte jest podkreślenia, iż decyzja z dnia 16 sierpnia 2021 r., SKO.987/21, na którą powołuje się skarżąca dotyczyła kredytu, podlegającego zwrotowi, który to nie stanowił przysporzenia w majątku rodziny skarżącej. Natomiast w stanie faktycznym, rozpatrywanym w niniejszej sprawie, kwotę dofinansowania w wysokości 48000,00 zł należy uznać za takie przysporzenie, gdyż ww. suma ma zostać przeznaczona na wykupienie dzierżawionego przez rodzinę gospodarstwa rolnego, a co za tym idzie, ww. kwota będzie służyć poprawie sytuacji majątkowej i bytowej rodziny odwołującej się. Dlatego też, ww. dochód, wbrew twierdzeniom odwołującej się, powinien zostać rozliczony, zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ww. przepisem, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Do miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej (6617,03 zł) należy więc doliczyć kwotę 4 000,00 zł po rozliczeniu dochodu w wysokości 48 000,00 zł przez okres 12 miesięcy (48 000,00 zł: 12 miesięcy = 4 000,00 zł). Miesięczny dochód rodziny skarżącej, po uwzględnieniu ww. zmian wyniósł więc 10 617,03zł (6617,03 zł + 4 000,00 zł = 10 617,03 zł), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej zamknęło się w kwocie 2 654,26 zł (10 617,03 zł : 4 osoby = 2 654,26 zł). Powyższy dochód na osobę w rodzinie odwołującej się stanowi więc 342,04% kwoty 776,00 zł, tj. kwoty kryterium dochodowego, ustalonej zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1) ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił odpłatność w wysokości 100% kosztu 1 godziny zrealizowanych specjalistycznych usług opiekuńczych, tj. w kwocie 55,00 zł za 1 godzinę specjalistycznych usług opiekuńczych.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie została zaskarżona przez K. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W skardze decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa, którego to normy prawa obligują organ administracji do orzekania wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji oraz do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy,

Jak wskazano w skardze organ II instancji uznał, iż otrzymana pomoc celowa stanowi dla rodziny przysporzenie, które wpływa na polepszenie bytu rodziny.

Jak zaznaczyła skarżąca o hipotetycznej możliwości polepszenia bytu rodziny w wyniku otrzymanej pomocy celowej, można mówić w momencie, kiedy rodzina w wyniku jej celowego wy korzy stania otrzyma dochód z prowadzonej działalności rolniczej w przyszłości, który to dochód też nie można przewidzieć na dzień dzisiejszy biorąc pod uwagę czynniki wpływające na prowadzenie działalności rolniczej. O polepszeniu bytu rodziny można stanowić wówczas, kiedy w konsekwencji wykorzystania zasobów pozyskanych z pomocy celowej przełożą się one na otrzymywany dochód z prowadzonej działalności rolniczej, który w tym momencie będzie już dochodem w myśl art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Otrzymanie w/w pomocy na dzień dzisiejszy nie wpływa na polepszenie sytuacji bytowej, dochodowej rodziny. Otrzymane środki mają służyć pomocy w prowadzeniu działalności rolniczej, z której dochód będzie na przyszłość, i wtedy można będzie go wliczyć do dochodu rodziny.

Skarżąca podkreśliła, że wliczenie kwoty pomocy celowej jako dochodu rodziny spowodowało naliczenie odpłatności za przyznane specjalistyczne usługi na rzecz syna skarżącej w 100%. Rodzina jednak nie może z otrzymanej pomocy celowej przeznaczyć pieniędzy na opłacenie powyższej kwoty.

Wskazując na takie zarzuty i okoliczności w skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi i ustalenia odpłatności za usługi.

Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te dotyczące charakteru przysporzenia, które uzyskała rodzina skarżącej.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Podkreślić należy, że także sama skarżąca nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.

Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.

W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.

Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.

Prawnomaterialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm. - dalej jako: "u.p.s."). oraz przepisy wykonawcze w postaci rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598 ze zm.).

Przedmiotową decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie zmieniające wcześniej wydaną decyzję w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz ustalenia odpłatności za te usługi w wysokości 100%, a więc w pełnej odpłatności.

W ocenie Sądu w realiach sprawy brak jest podstaw do tego, by zakwestionować zgodność z prawem takiej decyzji.

Z przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych wynika, że co do zasady usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone są odpłatnie.

Zasadą pozostaje zatem odpłatność usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, przy czym odpłatność za usługi opiekuńcze stanowi pochodną wysokości dochodu rodziny i odpowiada przedziałowi dochodu w rodzinie wyrażonemu w procentach kryterium dochodowego.

W przypadku dochodu w rodzinie powyżej 310% kryterium dochodowego odpłatność za usługi wynosi 100%, co oznacza, że w takiej sytuacji osoba, której przyznano świadczenia ponosi pełną odpłatność za świadczenia.

Z ustaleń organów wynika, że w wyniku doliczenia do przychodów rodziny skarżącej dochodu w wysokości 48000,00 zł z tytułu dofinansowania programu "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł 10617,03 zł, co w przeliczeniu na osobę dało kwotę 2654,26 zł. Taki dochód na osobę w rodzinie skarżącej stanowi 342,04% kwoty kryterium dochodowego (776 zł), co sprawia, że skarżąca powinna ponosić pełną odpłatność za przyznane świadczenia (100%).

Z oceną taką nie zgadza się skarżąca twierdząc, że przychód z tytułu dofinansowania z programu "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" nie powinien być wliczany do dochodu rodziny.

W takiej sytuacji rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się do oceny czy pomoc finansowa przyznana w ramach operacji "Restrukturyzacja małych gospodarstw" poddziałanie "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego PROW na lata 2014-2020 w kwocie 48000 zł przeznaczonej za zakup dzierżawionego gospodarstwa rolnego i sprzętu rolniczego powinna zostać doliczona do dochodu rodziny skarżącej i rozliczona zgodnie z art. 8 ust. 11 u.p.s.

Niewątpliwie, na co zwrócono uwagę w skardze, kwestia ta nie jest jednolicie rozstrzygana w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w składzie rozpoznającym sprawę, stoi na stanowisku, że zawarty w art. 8 ust. 4 u.p.s. katalog obciążeń pomniejszających dochód i przychodów odliczanych od dochodu ma charakter enumeratywny i zamknięty, w związku z czym dochód nie objęty tą egzemplifikacją musi zostać doliczony do dochodu osoby ubiegającej się o pomoc.

Zgodnie z art. 8 ust. 11 u.p.s. w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

W przepisie tym mowa jest więc o dochodzie, przy czym jedyną cechą wyróżniającą jest to, że ma być to dochód jednorazowy o określonej wysokości.

Generalnie, w myśl art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę przychodów, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Niewątpliwie zatem na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, o ile - rzecz jasna - ustawa nie stanowi inaczej.

Ustawa, w art. 8 ust. 4 u.p.s., w sposób enumeratywny wylicza przychody, których nie wlicza się do dochodu.

Wyliczenie to ma charakter kazuistyczny i w sposób precyzyjny określa wszystkie rodzaje przychodów, które nie są wliczane do dochodu.

Katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 u.p.s. ma charakter zamknięty, a zatem niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu odpłatności za przyznawane świadczenia niepieniężne.

Pomoc finansowa przyznawana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich nie została wymieniona wśród tych wyłączeń. Nie da się jej także zakwalifikować do opisanych w tym przepisie świadczeń o charakterze bardziej ogólnym, których zakres przedmiotowy może podlegać pewnej interpretacji.

W takiej zaś sytuacji należy uznać, że pomoc finansowa przyznana w ramach operacji "Restrukturyzacja małych gospodarstw" poddziałanie "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego PROW na lata 2014-2020 w kwocie 48000 zł powinna zostać doliczona do dochodu rodziny skarżącej i rozliczona zgodnie z art. 8 ust. 11 u.p.s., co trafnie w sprawie przyjęły także organy obu instancji.

W ocenie Sądu odmienne próby interpretowania tych przepisów mają charakter niedopuszczalnej wykładni contra legem.

W ocenie Sądu nie można także zgodzić się z zarzutami skargi, że tego rodzaju pomoc nie wpływa na polepszenie sytuacji bytowej i dochodowej rodziny.

Jak wynikało z twierdzeń skarżącej, zawartych m.in. w odwołaniu, przedmiotowa pomoc finansowa w kwocie 48000 zł przeznaczona była na zakup części dzierżawionego gospodarstwa rolnego i sprzętu rolniczego. Nie jest to więc przychód "wirtualny", lecz jak najbardziej realny i przynoszący wymierne oraz uchwytne korzyści majątkowe.

Kupno nieruchomości i maszyn rolniczych sprawia, że w ten sposób ewidentnie poprawia się sytuacja majątkowa rodziny. Co więcej zakup gospodarstwa rolnego powoduje, że w ten sposób poprawiają się także możliwości uzyskiwania dochodu.

Nie można także uznać, że tego rodzaju przychód był przychodem, którym skarżąca i jej rodzina nie mogła dysponować.

Oczywiście skarżąca nie mogła rozdysponować tej kwoty na jakikolwiek dowolny cel.

Powyższe wynikało jednakże z istoty i charakteru przedmiotowej pomocy finansowej, która miała charakter celowy, tj. miała zostać przeznaczona na ściśle określony przez strony przedmiot.

O tym jednak decydowała skarżąca i jej rodzina ubiegając się o przyznanie pomocy w ramach określonego programu i składając wniosek o przyznanie pomocy na ściśle określony cel.

Przede wszystkim zaś okoliczności te, tj. kwestie wpływu przedmiotowej pomocy finansowej na polepszenie sytuacji bytowej i dochodowej rodziny, czy swobodnego dysponowania tą pomocą, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z tego podstawowego powodu, że ustawa o pomocy społecznej nie uzależnia zakwalifikowania danego przychodu do dochodu rodzinny od posiadania przez przychód tego rodzaju cech.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.