Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4404/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt II SA 4404 /03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Pocztarek Sędzia NSA J. Rajewska (spraw.) Asesor WSA J. Fronczyk Protokolant E. Kielak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego skargę oddala


UZASADNIENIE

Pani w M. N.- nauczycielka w Zespole Szkół [...] L. w kwietniu 2003 r. wystąpiła do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.).

[...] Kurator Oświaty decyzja z [...] lipca 2003 r., na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 56, poz. 357 ze zm.), odmówił M. N. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] października 2003 r. powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu tych decyzji organy podały, że M.N. nie może skutecznie ubiegać się o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu trwającego 9 miesięcy, gdyż w dniu 6 kwietnia 2002 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 18 lutego 2002 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, legitymowała się jedynie dyplomem ukończenia w 1972 r. na Uniwersytecie [...] w L. wyższych studiów magisterskich na Wydziale [...] oraz zaświadczeniem o uzyskaniu w toku studiów przygotowania pedagogicznego. Nie posiadała zatem uprawnień do ubiegania się o awans zawodowy w trybie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.). Nie spełniała bowiem wymogów przewidzianych w powołanym przepisie, w szczególności nie posiadała kwalifikacji do nauczania dwóch przedmiotów.

Decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu M. N. zaskarżyła w listopadzie 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji .Jej zdaniem oba te rozstrzygnięcia rażąco naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego. Organy orzekające nie dołożyły bowiem należytej staranności w dokładnym wyjaśnieniu sprawy i nie oceniły jej kwalifikacji do nauczania także chemii na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zaświadczenia Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Skarżąca podniosła także, że dyrektor szkoły dopuścił ją do odbycia skróconego stażu, uznając ze posiada uprawnienia do nauczania dwóch przedmiotów. Rozstrzygnięcie dyrektora szkoły nie zostało dotychczas uchylone .W tej sytuacji oraz z uwagi na treść art. 9 kpa konsekwencje błędnie udzielonej informacji prawnej powinny obciążać nie skarżącą lecz organ administracji publicznej do spraw oświaty. Konieczność uchylenia organów orzekających, w ocenie skarżącej, uzasadnia ponadto wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 18 czerwca 2002 r. sygn. akt IISA/Lu 342/01. W orzeczeniu tym, wydanym w podobnej sprawie, Sąd nie zakceptował stosowanej przez [...] Kuratora Oświaty wykładni obowiązujących przepisów prawa i uznał kwalifikacje pedagogiczne skarżącego na podstawie indeksu i przedstawionych zaświadczeń.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), obowiązującego w dniu wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., kwalifikacje wymagane do nauczania konkretnego przedmiotu lub prowadzenia określonego rodzaju zajęć ustalało się na podstawie dyplomów i świadectw, potwierdzających fakt ukończenia przez nauczyciela studiów magisterskich, podyplomowych, doktoranckich i innych prowadzonych przez szkołę wyższą. Zgodnie z § 1 pkt 3 tego rozporządzenia dyrektor szkoły, w której nauczyciel był zatrudniony, mógł uznać ukończony przez nauczyciela kierunek studiów za zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć. Stanowisko to było działaniem z zakresu prawa pracy. Nie było natomiast wiążące dla innych pracodawców nauczyciela i nie decydowało o uprawnieniach do ubiegania się o kolejny stopień awansu zawodowego. O posiadaniu przez M. N. kwalifikacji do nauczania chemii nie przesądza również zaświadczenie Dziekana Wydziału[...] w L. z dnia [...] grudnia 2002 r. o zaliczeniu w toku studiów na kierunku biologia, przedmiotów w zakresie chemii. Nieistotne jest także odbycie przez skarżącą skróconego stażu. Zgodnie z art. 9d ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela nauczyciel mianowany rozpoczyna staż z początkiem roku szkolnego, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, na swój wniosek skierowany do dyrektora szkoły. Wyrażenie przez dyrektora szkoły zgody na odbycie przez nauczyciela skróconego stażu w obowiązującym stanie prawnym nie znajduje uzasadnienia i nie przesądza o posiadaniu uprawnienia do ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego w omawianym trybie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W myśl art. 13 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, a zatem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (§ 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości Dz.U. Nr 72, poz. 652).

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) w związku z art. 87 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, tj. Konstytucji, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń. Kontrola ta dotyczy wyłącznie zaskarżonych aktów i czynności. Nie obejmuje natomiast działań podjętych w innych nawet podobnych sprawach.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew sugestiom skarżącej, Sąd nie może zatem oceniać legalności powołanej w skardze decyzji [...] Kuratora Oświaty. Nie jest też związany poglądem wyrażonym we wskazanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Ocena wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie to dotyczy jednak tylko tej sprawy, w której ocena prawna sądu została wyrażona (art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. oraz art. 153 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skarga analizowana we wskazanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest rodzajem certyfikatu zawodowego nauczyciela wydawanego w trybie administracyjnym, decyzją organu administracji publicznej. Określa on między innymi kwalifikacje nauczyciela oraz typy i rodzaje szkół , w których nauczyciel z takimi kwalifikacjami może być zatrudniony. Daje on zatem generalne uprawnienia do zatrudnienia nauczyciela we wskazanych w nim rodzajach i typach szkół. Nie rozstrzyga on natomiast o kwalifikacjach do zajmowania dotychczasowego stanowiska i nie przesądza o tym jakich przedmiotów dany nauczyciel może nauczać w konkretnej szkole lub placówce. Takie ustalenia należą do uprawnień pracodawcy a nie łączą się z ogólnym cenzusem zawodowym nauczyciela, określanym przez organ administracji publicznej za pomocą nadania stopnia awansu zawodowego.

Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela nadanie nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek: posiadania określonych kwalifikacji, odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskania akceptacji komisji kwalifikacyjnej.

Stosownie do art. 9c ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela dyplomowanego staż wynosi 2 lata i 9 miesięcy.

Możliwość nadania powyższego stopnia awansu zawodowego po odbyciu krótszego stażu w okresie przejściowym wprowadziła ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239). W myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 tej ustawy do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze 9 miesięcy uprawnieni są nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r., byli zatrudnieni na podstawie mianowania, jeżeli w tym sam czasie spełniali jeden z dodatkowych warunków, w tym posiadali kwalifikacje do nauczania co najmniej dwóch przedmiotów.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli.

Dla oceny kwalifikacji zawodowych nauczycieli w dniu wejścia w życie ustawy z 8 lutego 2000 r. istotne znaczenie mają ponadto przepisy obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). Przepis § 2 tego rozporządzenia wymagał legitymowania się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnej lub zbliżonej z nauczanym lub rodzajem prowadzonych zajęć lub studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć a ponadto ukończeniem studiów doktoranckich, podyplomowych, uzupełniających lub innych prowadzonych przez szkołę wyższą z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Podobny wymóg legitymowania się dyplomem ukończenia studiów magisterskich przewiduje także § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkól i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemajacych wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288 ).

M. N. legitymuje się jedynie dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale [...] na Uniwersytecie [...] w L. oraz zaświadczeniem o uzyskaniu w czasie tych studiów przygotowania pedagogicznego. Posiada tym samym kwalifikacje do nauczania biologii. Z akt sprawy nie wynika natomiast by skarżąca posiadała wymagane kwalifikacje do nauczania również chemii. Takiego stwierdzenia nie podważa przedstawione przez skarżącą zaświadczenie Dziekana Wydziału [...] w L.. Dokument ten potwierdza tylko, że w czasie studiów na powyższym wydziale M.N. odbyła i uzyskała zaliczenia także z chemii .Uzyskanie takiego zaliczenia nie jest jednoznaczne z ukończeniem wymaganych studiów magisterskich na kierunku chemicznym. Dla oceny kwalifikacji zawodowych skarżącej do nauczania chemii nie mają również znaczenia jej doświadczenia zawodowe. Zatrudnienie nauczyciela na określonym stanowisku jest uprawnieniem pracodawcy z zakresu prawa pracy ,podobnie jak umożliwienie przez dyrektora szkoły odbywania przez nauczyciela skróconego stażu zawodowego. Takie działania pracodawcy, o czym była wyżej mowa, nie mogą mieć żadnego wpływu na określenie przez organ administracji publicznej ogólnego cenzusu zawodowego nauczyciela i nadanie mu kolejnego stopnia awansu zawodowego.

Z powyższych względów trafne jest stanowisko organów obu instancji, że M. N. nie spełniała warunków do odbycia stażu trwającego 9 miesięcy i nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego w trybie art. 7 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy z 18 lutego 2000 r.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).