Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 179/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 1995 nr 86 poz 433
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Joanna Kube (spr.) Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi G. D., M. D. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. G. kwotę 240,- (słownie dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80,- (słownie pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a., oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RP) (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. D. i M. D., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. (dalej Dyrektor OR WAM) z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania wymienionym prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w miejscowości G. na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a także art. 13 ust. 6 tej ustawy.

Jak wynika z akt sprawy, lokal przy ulicy [...] w G. zajmowany przez G. i M. D. został przydzielony ich matce S. D. jako osobna kwatera stała decyzją z dnia [...] października 2000 r. W przydziale wskazano wyżej wymienionych jako uprawnionych do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W dniu [...] czerwca 2006 r. S. D. zmarła.

W dniu [...] czerwca 2006 r. G. i M. D. zwrócili się do Dyrektora OR WAM z prośbą o zawarcie umowy najmu przedmiotowego lokalu wobec faktu, że ich matka S. D. - wdowa po żołnierzu zawodowym - zmarła. Pismem z [...] lipca 2006 r. poinformowano wnioskujących o treści art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i wezwano do dostarczenia niezbędnych dokumentów. W odpowiedzi G. D. pismem z dnia [...] lipca 2006 r. ponowił wniosek o przydział zajmowanego lokalu lub innego, będącego w dyspozycji WAM, jednopokojowego lokalu z kuchnią, ogrzewanego piecem. Wskazał, że posiadają z bratem łącznie dochód około [...] zł. Podał, że jest chorym człowiekiem, przechodził kilka operacji i obecnie pobiera rentę. Z jego renty jest potrącane [...] zł na spłatę zadłużenia za zaległości czynszowe matki. Również jego brat poważnie choruje. Poinformował, że uzyskanie tytułu prawnego do lokalu umożliwiłoby uzyskanie im dodatku mieszkaniowego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (MOPR) w G., ponieważ spełniają pozostałe warunki do jego przyznania. W dniu [...] lipca 2006 r. M. D. za pośrednictwem Dyrektora OR WAM w B. skierował pismo do Ministra Obrony Narodowej w sprawie udzielenia pomocy w rozwiązaniu problemu mieszkaniowego, przedstawiając swoją sytuację mieszkaniową. Podał, że jest człowiekiem schorowanym, ma poważną wadę [...] i [...]. Również jego brat G. jest bardzo poważnie chory. W aktach sprawy znajdują się dokumenty z daty wyżej powołanego pisma, tj. z dnia [...] lipca 2006 r.: oświadczenie M. i G. D. o wysokości dochodów, złożone z uwzględnieniem treści art. 233 k.k. Podano w nim, że M. D. z tytułu zatrudnienia otrzymuje [...] zł, a G. D. pobiera rentę w wysokości brutto [...] zł ([...] zł netto). Ponadto podano w tym oświadczeniu dane o stanie cywilnym, datach urodzenia i stopniu pokrewieństwa. Również oświadczeniami z tej samej daty zainteresowani podali, że nie posiadają domu jednorodzinnego, lokalu mieszkalnego ani tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego. Znalazło się tam również zaświadczenie z dnia [...] lipca 2006 r. pracodawcy M. D. o jego zatrudnieniu na ¼ etatu i wysokości zarobków za miesiąc IV, V, VI oraz odcinek renty G. D. za miesiąc czerwiec 2006 r., a także potwierdzenie zameldowania w lokalu przy ulicy [...] w G., wystawione [...] lipca 2006 r. przez Prezydenta Miasta G. Następnie Dyrektor OR WAM pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. zwrócił się do wnioskodawców o dostarczenie zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia, niezbędnych do dalszego prowadzenia postępowania. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2006 r. wnioskodawcy nadesłali zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia z dnia [...] sierpnia 2006 r.

Pismem z dnia [...] września 2006 r. Dyrektor OR WAM zawiadomił wymienionych o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego, wymeldowania, uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania.

M. i G. D. pismem z dnia [...] września 2006 r. w nawiązaniu do powyższego zawiadomienia wnieśli o wstrzymanie postępowania administracyjnego z dnia [...] września 2006 r. Wyrazili zdziwienie treścią otrzymanego zawiadomienia w związku z tym, że od śmierci ich matki prowadzona jest korespondencja w sprawie mieszkaniowej i przedstawili żądane od nich dokumenty. Wnieśli ponownie o wydanie im tytułu prawnego do lokalu i odstąpienie od nakazania im płacenia 200 % odszkodowania, którego nie są w stanie opłacać.

Dyrektor OR WAM w B. w dniu [...] września 2006 r. wydał decyzję zobowiązującą wymienionych do opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. [...], wymeldowania wszystkich zamieszkałych w nim osób, uiszczenia opłaty za używanie lokalu, opłat pośrednich i odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc zajmowania lokalu, z uwzględnieniem zmian wysokości opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz wynikającego z niego odszkodowania zgodnie z wymiarem opłat.

Pismem z dnia [...] września 2006 r. wnioskodawcy zakwestionowali powołaną wyżej decyzję i podnieśli, że pozbawia ich mieszkania i wprowadza w pułapkę coraz większego zadłużenia wobec WAM poprzez zobowiązanie do płacenia 200% odszkodowania. Wyjaśnili, że znajdują się w szczególnej sytuacji życiowej i na bieżąco kierowali do organu pisma informujące o sytuacji rodzinnej i materialnej, a także dostarczali żądane dokumenty.

Prezes WAM, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu zawarł m.in. stwierdzenie, że organ przed wydaniem decyzji zobowiązującej do opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań winien rozpatrzyć wnioski stron o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym i ustosunkować się do nich.

Dyrektor OR WAM pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. poinformował M. i G. D., że przedstawione przez nich dokumenty nie są wystarczające do skierowania sprawy do Ministra Obrony Narodowej oraz że planowane jest przybycie do G. znacznej liczby żołnierzy zawodowych, którym Agencja zobowiązana jest zapewnić zakwaterowanie. Jednocześnie zwrócono uwagę, że zadłużenie z tytułu nieuiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich na dzień [...] grudnia 2006 r. wynosi [...] zł. Jednocześnie powołując się na treść art. 43 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wezwano do nadesłania w terminie 7 dni aktualnych zaświadczeń o zameldowaniu, ze wskazaniem dat urodzenia, stanu cywilnego i stopnia pokrewieństwa, zaświadczenia o dochodach oraz innych dokumentów na okoliczności określone w tym przepisie.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. zobowiązano wymienionych do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, oraz uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od [...] lipca 2006 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. wnioskodawcy skierowali do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. pismo, w którym poinformowali, że nie są w stanie (materialnym i zdrowotnym) wykonać nakazu opuszczenia lokalu. Podnieśli, że starali się uzyskać tytuł prawny do lokalu, aby móc uzyskać pomoc w opłacaniu czynszu z MOPR w G. Podtrzymali prośbę o przydział lokalu i podali, że ich sytuacja materialna i zdrowotna nie zmieniła się, proszą o rozstrzygnięcie sprawy w sądzie. Przy piśmie tym znajduje się decyzja rentowa ZUS Oddział w T. z dnia [...] października 2007 r. ustalająca prawo do renty na dalszy okres.

Dyrektor OR WAM pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. zawiadomił M. i G. D. o wszczęciu z urzędu w trybie art. 155 k.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie częściowej zmiany decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., w związku z błędnym wskazaniem w jej punkcie 2 daty początkowej naliczenia odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od [...] lipca 2004 r. Odszkodowanie to powinno być naliczone od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna, a więc od [...] września 2007 r. W związku z powyższym wezwano do nadesłania zgody stron na zmianę przedmiotowej decyzji w tym zakresie.

Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. M. i G. D. ponownie poinformowali Dyrektora OR WAM, że nie mogą opróżnić lokalu i prosili o przyznanie im tytułu prawnego do zajmowanego lokalu lub innego mniejszego lokalu. Dane o stanie zdrowia i dochodach wysłali do organu [...] czerwca 2006 r.

Dyrektor OR WAM w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2008 r. podał, że wyrażenie zgody przez M. i G. D. na częściową zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest dla nich korzystne, ponieważ odszkodowanie będzie mogło być naliczane od dnia [...] września 2007 r., a nie od [...] lipca 2004 r. Dodatkowo poinformowano, że w przypadku niewyrażenia zgody na zmianę decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. odszkodowanie będzie nadal naliczana od [...] lipca 2004 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. wnioskodawcy podtrzymali wniosek o przyznanie tytułu prawnego do lokalu. Podali, że zadłużenie zajmowanego lokalu spłacają co miesiąc w wysokości [...] zł i wnieśli o umorzenie zaległych zadłużeń wobec WAM w B. Wyjaśnili, że nie wiedzą nic na temat daty decyzji – [...] lipca 2004 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. organ I instancji, podtrzymując treść swojego pisma z dnia [...] stycznia 2008 r., wezwał do zajęcia stanowiska w sprawie wyrażenia zgody na zmianę decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wyjaśniono, że podanie we wskazanym piśmie daty [...] lipca 2004 r. było oczywista pomyłką, ponieważ chodziło o datę [...] lipca 2006 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. M. i G. D. oświadczyli, że pogubili się już w prowadzonej korespondencji. Powtórzyli dotychczasowe żądania i argumentację. Wyjaśnili, że w zadłużenie popadli nie ze złej woli, lecz z powodu niemożności opłacania podwyższonego czynszu.

Dyrektor OR WAM w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie opróżnienia lokalu i zapłaty odszkodowania jest ostateczna, a obecnie toczy się postępowanie w sprawie jej zmiany w części dotyczącej terminu początkowego naliczania odszkodowania. Ponownie przesłano treść oświadczenia i wyznaczono ostateczny termin na zajęcie stanowiska do [...] marca 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na jej zmianę.

W dniu [...] marca 2008 r. wnioskodawcy ponownie wystąpili o załatwienie ich sprawy mieszkaniowej i jednocześnie o całkowite anulowanie naliczonego po śmierci matki odszkodowania.

Dyrektor OR WAM decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. umorzył postępowanie w sprawie częściowej zmiany decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., z powodu jego bezprzedmiotowości, wynikającej z niewyrażenia zgody na jej zmianę w trybie art. 155 k.p.a.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. wnioskodawcy, za pośrednictwem Dyrektora OR WAM w B., skierowali pismo do Prezesa WAM w W.

Dyrektor OR WAM pismem z dnia [...] maja 2008 r. wezwał zainteresowanych do sprecyzowania czy pismo z dnia [...] kwietnia 2008 r. należy traktować, jako wniosek o przydział lokalu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych czy też jako odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r.

W dniu [...] maja 2008 r. wezwani, powtarzając dotychczasową argumentację, wskazali, że wnoszą o wydanie tytułu prawnego do lokalu oraz o umorzenie długu. Oświadczyli jednocześnie, że ich sytuacja zdrowotna nie uległa poprawie od

[...] czerwca 2006 r., kiedy to wysłali do organu zaświadczenia lekarskie.

Dyrektor OR WAM w dniu [...] czerwca 2008 r. skierował do stron zawiadomienie o wszczęciu na ich wniosek postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu w G. i wezwał do przesłania istotnych dla sprawy dokumentów.

W odpowiedzi G. i M. D. pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. podali, że są przewlekle chorzy, a dokumentacja w tej sprawie była na bieżąco przesyłana do organu po [...] czerwca 2006 r., tj. od śmierci S. D. Do pisma załączyli ksero skierowania do szpitala wystawionego dla M. D., z którego wynika, że uzgodniony termin jego przyjęcia to [...] czerwca 2008 r. oraz karty informacyjne leczenia szpitalnego G. D. z 2008 r. oraz ksero odcinków przekazów pocztowych z maja i czerwca 2008 r. potwierdzających wypłatę na ich rzecz świadczeń przez ZUS.

Organ prowadzący postępowanie w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych pismem z dnia [...] lipca 2008 r. stwierdził, że analiza całości sprawy nie wskazuje aby wnioskodawcy znajdowali się w trudnej sytuacji i w związku z tym wezwał do uzupełnienia akt sprawy poprzez nadesłanie zaświadczenia o uzyskiwanych dochodach M. D. i innych dokumentów, pozwalających zakończyć postępowanie.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor OR WAM odmówił wydania na rzecz M. i G. D. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnego w G.

Po rozpoznaniu odwołania, Prezes WAM decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie Dyrektor OR WAM decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmówił przyznania G. D. i M. D. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w miejscowości G., na podstawie art. 104 k.p.a., 29 oraz art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Prezes WAM, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do treści art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym w sytuacji wyjątkowej, dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Organ zwrócił uwagę, że ustawodawca nie sprecyzował jakie przypadki należy uznać za wyjątkowe. Fakt ten pozostawił do decyzji organowi rozstrzygającemu sprawę. W związku z powyższym to dyrektor oddziału regionalnego WAM, przy zachowaniu zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, ocenia czy przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja wyczerpuje przesłanki wynikające z brzmienia tego przepisu. Sytuacji wyjątkowych należy upatrywać w takich okolicznościach jak: ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych. Natomiast długotrwałe zamieszkiwanie w lokalu, utrata tytułu prawnego do jego zajmowania, a także brak innego mieszkania, choć stwarza trudną sytuację, nie jest sytuacją wyjątkową, gdyż jest to sytuacja często występująca.

Zadaniem ustawowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Dlatego też wszelkie działania Agencji w zakresie gospodarowania lokalami znajdującymi się w jej zasobie powinny być podporządkowane realizacji uprawnień żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową.

Organ podkreślił, że instytucja przyznania prawa do lokalu mieszkalnego w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie jest zamiennikiem przyznania lokalu mieszkalnego dla osób, które nie mają prawa do swojego lokalu, czy domu. Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach należy do zadań własnych gminy, zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.).

Prezes WAM uznał, że w rozpoznawanej sprawie uwzględniono całość zgromadzonego w aktach materiału dowodowego i sytuację stron. Ustalenia te mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Stwierdził, że z przedstawionego przez M. D. odcinka renty nie wynika jakiego rodzaju świadczenie otrzymuje z ZUS i czy jest ono przyznane na stałe, czy na czas określony. Również, co do G. D. nie wiadomo jakiego rodzaju świadczenie otrzymuje z ZUS i czy to świadczenie przyznane zostało na stałe, czy na czas określony. Mimo kilkakrotnych wezwań ze strony organu w tym zakresie strony nie przesłały żądanych dokumentów. W aktach sprawy znajdują się tylko dokumenty potwierdzające sytuację stron w 2006 r. i 2008 r. Zwrócono uwagę, że w sprawie istotne jest, że wnioskodawcy obecnie nie uiszczają należnych opłat i odszkodowania za zajmowany lokal i jego zadłużenie wynosi [...] zł.

Ponadto organ powołał się na fakt, że w G. występują niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. Według stanu na dzień [...] listopada 2009 r. na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania oczekuje [...] żołnierzy zawodowych z rodzinami i [...] żołnierzy bez rodzin.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. i G. D. zakwestionowali decyzję Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] i wyjaśnili, że wniosek o przyznanie tytułu prawnego do lokalu złożyli po śmierci matki ([...] czerwca 2006 r.). Do zadłużenia lokalu doszło w związku z naliczaniem im przez organ czynszu w wysokości [...] zł miesięcznie, którego oni nie byli w stanie na bieżąco uiszczać, w związku z wysokością ich przychodów. Podali, że nie mają żadnej rodziny, ani zaoszczędzonych środków. Kilkakrotnie, bezskutecznie zwracali się do WAM w B. o zamianę zajmowanego lokalu na mniejszy, o niższym standardzie. Organ dysponuje tego rodzaju pustymi lokalami. Stwierdzili, że odpowiadali na każde pismo skierowane do nich przez organy. Odpowiedzi na nie udzielali na tyle na ile było możliwie zrozumienie przez nich ich treści. Wysyłali także konieczne zaświadczenia. Byli przekonani, że wysyłając organowi decyzje ZUS przyznające rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie muszą przedstawiać orzeczeń o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w G. Zwracają uwagę, że z renty G. D. było potrącane [...] zł na rzecz WAM w G., jeszcze przed śmiercią matki.

Wnoszący skargę podali, że od dnia [...] czerwca 2006 r. do dnia otrzymania decyzji Prezesa WAM łudzono ich możliwością przyznania tytułu prawnego do lokalu i umorzenia zadłużenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że podnoszone przez skarżących okoliczności świadczące o trudnej sytuacji zdrowotnej i majątkowej nie były negowane przez organy WAM w toku postępowania, jednakże to nie zadaniem organów WAM jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych osób o niskich dochodach, lecz organów gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem, skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób prawidłowy zastosował normę art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i czy przeanalizował przesłanki wskazane w powyższym przepisie.

Zgodnie z treścią art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz.143), gdyż sprawa przedmiotowa została wszczęta przed wprowadzeniem zmiany, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, mógł wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Jedną z przesłanek, od występowania której uzależnione było przyznanie prawa do zamieszkiwania, było więc występowanie sytuacji wyjątkowej. Za taką zaś sytuację uważało się pewnego rodzaju zdarzenia losowe, czy zdrowotne, występujące po stronie wnioskodawcy. Istnienie zaś tych zdarzeń uniemożliwiało osobie wnioskodawcy zapewnienie mieszkania we własnym zakresie lub też wiązaćby się musiało z trudnymi do przezwyciężenia przeszkodami.

Organ, rozpoznając wniosek w trybie wyżej powołanej normy prawnej, był więc zobowiązany do tego, aby przeanalizować okoliczności podnoszone przez wnioskodawców jako sytuacja wyjątkowa, oraz ocenić wpływ tych szczególnych zdarzeń na możliwości strony w zapewnieniu sobie mieszkania.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1519/07 - dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, stwierdził, że adresatem decyzji o prawie do lokalu mieszkalnego, na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, są osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa wymagają swoistej opieki organu WAM w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych.

Zarówno Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, jak i organ I instancji, wydając w sprawie decyzje, dopuścili się naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, 8, 9, 12, 80 k.p.a. w związku z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że nie zachodzi sytuacja wyjątkowa, umożliwiająca przyznanie stronie skarżącej prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w G. w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie są prawidłowe ustalenia organu, że skarżący zwrócili się z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w dniu 12 maja 2008 r., ponieważ taki wniosek złożyli już [...] czerwca 2006 r. W związku z tym wnioskiem organ już rozpoczął w tej sprawie procesowanie i w dniu [...] lipca 2006 r. wzywał o dostarczenie niezbędnych dokumentów. Przy tym należy stwierdzić, że w przypadku, gdy złożony wniosek jest niepodpisany to jest to brak formalny i organ jest zobowiązany do wezwania strony do jego usunięcia. Pierwsza decyzja w tej sprawie wydana została dopiero [...] września 2008 r., a więc po przeszło 2 latach i 3 miesiącach. Przy tym należy zwrócić uwagę, że strona dwukrotnie wykonała wezwania organu k. 7 i 15 akt adm.) i sprawa była już gotowa do rozpatrzenia po [...] sierpnia 2006 r. (k. 16 akt adm.). Jednakże wówczas, tj. [...] września 2006 r. Dyrektor OR WAM wszczął postępowanie administracyjne (k. 18 akt adm.) w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego, wymeldowania, uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania.

Należy zwrócić uwagę, że pomimo, iż decyzja wydana w tym przedmiocie z dnia [...] września 2006 r. została uchylona przez Prezesa WAM decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., z zaleceniem uprzedniego rozpatrzenia przez organ I instancji wniosków skarżących dotyczących prawa zamieszkiwania w lokalu, to Dyrektor OR WAM nie wykonał tych wytycznych i wydał w dniu [...] sierpnia 2007 r. kolejną decyzję w przedmiocie opróżnienia lokalu i uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich i odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat, począwszy od [...] lipca 2006 r. Jednocześnie strony dwukrotnie wnosiły o zawieszenie postępowania w tym postępowaniu (k. 19 i 22 akt adm.), a wniosek ten pozostał bez rozpoznania.

Niezależnie od tego, że decyzja z dnia [...] września 2006 r. stała się ostateczna w toku instancji, Prezes WAM jako organ, sprawujący nadzór w tej sprawie posiada instrumenty prawne do oceny tych kwestii, które znane mu są w związku z rozpoznawaniem odwołania od decyzji Dyrektora OR WAM w przedmiocie odmowy przyznania prawa do lokalu. Oceny tej Prezes WAM zaniechał także wobec faktu, iż organ I instancji sam przyznał, że w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. błędnie wskazał datę początkową naliczania 200% odszkodowania za używanie lokalu.

W takiej sytuacji niewątpliwie rację mają skarżący, że to organ, poprzez wadliwe procedowanie w tych dwóch sprawach, przyczynił się do powstania zadłużenia przedmiotowego lokalu.

Prezes WAM podaje w zaskarżonej decyzji, że strony mimo kilkakrotnych wezwań nie nadesłały żądanych dokumentów w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i sytuacji bytowej, podczas gdy w odpowiedzi na skargę twierdzi, że podnoszone przez skarżących okoliczności świadczące o trudnej sytuacji zdrowotnej i majątkowej nie były negowane przez organy WAM w toku postępowania. Tego rodzaju stwierdzenia świadczą o mało wnikliwym rozpatrzeniu sprawy. Z akt sprawy wynika, że na przestrzeni trwającego ponad 3 lata postępowania administracyjnego strony niestrudzenie reagowały na wezwania organu aktualizowania złożonej na jego wstępie dokumentacji.

W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych dowodów skarżący znajdują się w trudnej sytuacji zdrowotnej i majątkowej, a ich sytuacja jest wyjątkowa także przez fakt, że od czerwca 2006 r. czekali na rozstrzygnięcie kwestii ich prawa do lokalu na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Jak wskazuje pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. z dnia [...] stycznia 2009 r. G. D. korzysta z pomocy społecznej tego Ośrodka (k. 110 akt adm.). Pobiera z ZUS rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł. M. D. z takiej pomocy korzystał do maja 2007 r. Dochody wymienionych w czerwcu 2006 r. wynosiły: G. D. [...] zł, M. D. [...] zł. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. (k. 43 akt adm.) skarżący podali, że ich sytuacja zdrowotna i materialna nie uległa poprawie od 2006 r. i dołączyli decyzję ZUS Odział w T. z dnia [...] października 2007 r. o ponownym ustaleniu G. D. prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości [...] zł, następnie pismem z dnia [...] maja 2008 r. (k. 63 akt adm.) skarżący poinformowali, że ich sytuacja zdrowotna i materialna nadal nie uległa poprawie od 2006 r. i dołączyli decyzję ZUS Oddział w T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. o ustaleniu dla G. D. renty w wysokości [...] zł oraz odcinek przekazu pocztowego potwierdzający wypłatę za miesiąc maj 2008 r. M. D. świadczenia ZUS Oddział w T., w kwocie [...] zł. Z dokumentów medycznych przedstawionych zarówno w 2006 r., jak i w 2008 r. wynika, że skarżący są osobami przewlekle chorymi.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że warunkiem wydania decyzji pozytywnej w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest uprzednie zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Takiego kryterium przepis ten nie zawiera. Gdyby tak miało być, to wobec znacznej liczby żołnierzy oczekujących na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, przepis art. 29 powołanej ustawy stałby się przepisem martwym.

Reasumując, należy stwierdzić, że wyżej przytoczone okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy świadczą, że skarżący znaleźli się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i finansowej i właśnie te wszystkie uwarunkowania organ powinien poddać ocenie z punktu widzenia sytuacji wyjątkowej, wymagającej zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych osób niebędących żołnierzami zawodowymi w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinien także mieć na uwadze, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu na rozprawie stwierdził, powołując się na kontakt telefoniczny, iż skarżący są osobami nieporadnymi i nie mają rozeznania w swojej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł, na podstawie art. 152 tej ustawy. Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżących ustanowionemu w ramach prawa pomocy na podstawie art. 250 ww. ustawy i § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).