Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1741/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6250 Rozpowszechnianie programów telewizyjnych i radiowych
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1993 nr 7 poz 34
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji.
article: art. 92 ust. 1, art. 178 ust. 1, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2011 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za udzielenie koncesji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2008 r. w części opisanej w pkt IV ustalającym wysokość opłaty za udzielenie koncesji; 2. stwierdza, że decyzje o których mowa w pkt 1 nie podlegają wykonaniu w uchylonym zakresie; 3. zasądza od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej spółki R. Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 9586 (dziewięć tysięcy pięćset osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji – organ – decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku nr [...] po rozpoznaniu wniosku skarżącej – spółki "R." Sp. z o.o. z siedzibą w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2008 roku oraz w wykonaniu Uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku postanowił uchylić decyzję z dnia [...] listopada 2008 roku, w sprawie udzielenia koncesji ww. spółce na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "R.", w części dotyczącej pkt IV oraz nadał temu punktowi następującego brzmienie: "IV. Opłata za udzielenie koncesji wynosi 236.872 (słownie: dwieście trzydzieści sześć tysięcy osiemset siedemdziesiąt dwa) złote."

Ustalono, że skarżąca uzyskała w dniu [...] listopada 2008 roku koncesję

Nr [...] na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "R.". Koncesja ta została udzielona skarżącej na kolejny okres, na podstawie

art. 35a ustawy o radiofonii i telewizji, po wygaśnięciu koncesji Nr [...].

Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie punktu IV koncesji Nr [...], zgodnie z którym opłata za udzielenie koncesji wynosi 322.280 (słownie: trzysta dwadzieścia dwa tysiące dwieście osiemdziesiąt) złotych. Wniosła o ponowne rozpatrzenie wysokości opłaty koncesyjnej przy uwzględnieniu liczby mieszkańców w zasięgu stacji nadawczych wynikającej z decyzji Przewodniczącego KRRiT Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku, tj. na poziomie 487.200 osób. Ponadto stwierdziła, że do jej obliczenia należy wziąć pod uwagę sposób i zasady naliczania opłaty jak z koncesji Nr [...],

a nadto wskazała, iż nie zaszły żadne zmiany w zasięgu nadawanego programu, które uzasadniałyby podwyżkę opłaty koncesyjnej.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy organ stwierdził, iż

w uzasadnieniu koncesji Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 roku (pkt V) wskazano, iż techniczne warunki rozpowszechniania programu radiowego ze stacji nadawczych: G.( [...] MHz), U. ([...] MHz), G. k/Z. ([...] MHz) zostały ustalone zgodnie z treścią postanowienia Prezesa UKE Nr [...] z dnia [...] marca 2008 roku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 roku spółka "R." Sp. z o.o. zaakceptowała treść ww. postanowienia. Liczba mieszkańców w zasięgu programu została obliczona przy pomocy programu Radio X, który określa zasięgi stacji radiowych i programu Maplnfo, który proporcjonalnie do powierzchni zlicza wielkość populacji na podstawie danych ludnościowych gmin z 2004 roku. W pkt. V uzasadnienia wskazano także, iż liczba mieszkańców w zasięgu programu radiowego wynosi 1.012.300 osób oraz wskazano następujące miasta i gminy objęte w całości lub w części zasięgiem programu: [...]. Wyliczenia opłaty koncesyjnej dokonano na podstawie § 4 w zw. z § 1 ust. 1, § 3 oraz § 9 ust. 11 rozporządzenia KRRiT z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 12, poz. 153 z późn. zm.).

Według organu argument strony, że do obliczenia opłaty za udzielenie koncesji należało wziąć pod uwagę sposób i zasady naliczania opłaty jak z koncesji jest niesłuszny i takie obliczenia byłyby niekorzystne dla Nadawcy. Wskazano, że

w 2001 roku obowiązywało rozporządzenie KRRiT z dnia 4 lutego 2000 roku

w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych

i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153, zm.: Dz. U. z 2000 r. Nr 90, poz. 1007). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia za podstawę obliczenia wysokości opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu w sposób rozsiewczy naziemny przyjmuje się liczbę mieszkańców na obszarze objętym rozpowszechnianiem programu. Powyższe rozporządzenie było następnie dwukrotnie zmienione (do czasu wydania koncesji Nr [...]). Ostatnia zmiana została dokonana rozporządzeniem KRRiT z dnia [...] czerwca 2007 r. zmieniającym rozporządzenie

w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych

i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 124, poz. 870). Zdaniem organu zmiana ta uwzględniła okoliczność, iż koncesja na nadawanie programu radiowego jest obecnie udzielana na 10 lat (przedtem na okres nie dłuższy niż 7 lat), co niewątpliwie wpływa na zwiększenie wysokości opłaty za udzielenie koncesji.

Zgodnie z § 3 znowelizowanego rozporządzenia za podstawę obliczania wysokości opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programu drogą rozsiewczą naziemną przyjmuje się liczbę mieszkańców na obszarze objętym rozpowszechnianiem programu. Liczbę mieszkańców na obszarze objętym rozpowszechnianiem programów radiowych lub telewizyjnych oblicza się

z wykorzystaniem systemu informacji przestrzennej GIS opartego na oprogramowaniu komputerowym zawierającym mapę kraju z podziałem administracyjnym wraz z liczbą mieszkańców przypisaną do poszczególnych gmin. W przypadku części gminy system przypisuje proporcjonalnie liczbę mieszkańców do zajmowanej powierzchni. Obszar objęty rozpowszechnianiem programu przez stację oblicza się dla radiofonii z wykorzystaniem częstotliwości UKF - metodą zgodną z Aktami końcowymi Regionalnej Administracyjnej Konferencji Planowania Radiofonii VHF - Genewa 1984, z wykorzystaniem cyfrowej mapy terenu oraz bazy danych zawierającej parametry krajowych i zagranicznych stacji, mających wpływ na zasięg stacji. W obliczeniach zakłada się 95% czasu niezakłóconego odbioru.

Obliczając wysokość opłaty za udzielenie koncesji Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 roku organ wskazał, że uwzględni współczynniki wynikające z ww. rozporządzenia (§4, § 9 ust. 11): liczbę mieszkańców w zasięgu programu z ww. stacji nadawczych (liczba mieszkańców w pełnych dziesiątkach tysięcy - 101); opłatę stałą przy liczbie mieszkańców powyżej 0,5 mln do 5 mln (8.571); liczbę lat na jaką udzielana jest koncesja (10 lat) oraz współczynnik zniżki z tytułu rozpowszechniania programu radiowego, w zasięgu którego nie znajduje się miasto o liczbie mieszkańców ponad 200 tysięcy (0,8).

Opłata za udzielenie koncesji Nr [...] wyniosła 322.280 złotych.

W związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ dokonał ponownej analizy pokrycia ludnościowego i powierzchniowego ze stacji nadawczych: G. ([...] MHz), U. ([...] MHz), G.k/Z. ([...] MHz), wykorzystując wyniki pomiarów organ stwierdził, że

w ich trakcie wystąpiło kilku i kilkunastokrotne zaniżenie poziomu nadawanego sygnału nawet o 20 dB. O fakcie wadliwej pracy nadajnika skarżąca była informowana przez ekipę pomiarową. Ponadto ustalono, że w rejonach na północ

i północny zachód od nadajnika na G. odbiór programu radiowego pod nazwą "R." był prawidłowy. Wyniki pomiarów w rejonach położonych na wschód nie można było uznać za miarodajne w związku z niestabilną pracą nadajnika "R.". Według opinii UKE ewentualne powtórzenie serii pomiarowej będzie możliwe dopiero po naprawie systemu nadawczego przez operatora.

W oparciu o wykonane przez Delegaturę UKE pomiary i ocenę jakości odbioru w 61 punktach pomiarowych oraz wyznaczone w DT mapki widoczności radiowej ze stacji nadawczych spółki "R." Sp. z o.o. ustalono ostatecznie pokrycie ludnościowe na poziomie 671.600 osób. Z listy pokrywanych miejscowości usunięto gminy, w których stwierdzono występowanie wyraźnych zakłóceń, a także skorygowano stopień pokrycia w kilku gminach.

W wyniku powtórnej analizy stwierdzono, iż zasięg programu obejmuje w całości lub w części następujące miasta i gminy: [...]. Liczba mieszkańców w zasięgu programu: 671.600. W związku z powyższym dokonano ponownego obliczenia wysokości opłaty za udzielenia koncesji, uwzględniając zmniejszoną liczbę mieszkańców w zasięgu programu (w pełnych dziesiątkach tysięcy). Ustalony został nowy termin do wniesienia opłaty za udzielenie koncesji. Opłata za udzielenie koncesji została ustalona na podstawie § 4 w zw. z § 1 ust. 1, § 3 oraz § 9 ust. 11 rozporządzenia KRRiT z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153 zpóźn. zm.) w wysokości 236.872 złotych.

Skargę na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

z dnia [...] stycznia 2010 r., uchylającą decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. w sprawie udzielenia koncesji spółce "R." Sp. z o.o. z siedzibą w B.

na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "R."

w zakresie punktu IV ustalającego opłatę za udzielenie koncesji na kwotę 236.872 złotych, w miejsce kwoty 148.680 złotych, wniosła skarżąca.

Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie § 3 i § 4 Rozp. KRRiT z 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, iż opłata za udzielenie koncesji zostanie ustalona na kwotę 148.680.00 zł; ewentualnie o uchylenie decyzji w całości, jako naruszającej prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Jej zdaniem wydając decyzję organ błędnie wyliczył wysokość opłaty przyjmując liczbę mieszkańców w zasięgu programu R. na 671.600 nie biorąc pod uwagę faktu, zakłóceń sąsiedniokanałowych pochodzących od czeskiej stacji nadającej na częstotliwości [...] MHz (R. nadaje na częstotliwości [...]) co powoduje brak słyszalności i zakłócenia dla około 400 tys. ludności. Powyższe powoduje, że wysokość opłaty powinna być wyliczona

w następujący sposób zgodnie z § 4 cyt. Roz. 10 x (571+314 x 21) = 148.680 wg wzoru L x (571+314xK) gdzie L oznacza lala przyznanej koncesji w tym przypadku 10 a K oznacza liczbę mieszkańców w zasięgu stacji w pełnych dziesiątkach tysięcy.

Zakłócanie przez stację czeską już w 2002 roku potwierdził ówczesny Przewodniczący KRRi T J. B. w piśmie z [...] kwietnia 2002 r. do Prezesa URTiP. Zakłócenia te potwierdziły badania dokonane w dniach 17-21.06 2002 r. dokonane przez URTiP na podstawie protokołu nr [...] będących

w posiadaniu Przewodniczącego KRRiT. Urząd Komunikacji Elektronicznej na zlecenie Departamentu Techniki KRRiT dokonał pomiarów natężenia pola R. [...] MHz i czeskiej stacji nadającej na [...] MHz, które potwierdziły zakłócenia od czeskiej stacji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2010 r Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. P 9/09. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2011 r., a sprawa wpisana pod nowym numerem porządkowym VI SA/Wa 1741/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wyrokiem z dnia z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt P 9/09 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii

i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, Nr 85, poz. 459 i Nr 112, poz. 654) jest niezgodny z art. 217 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 lutego 2000 r.

w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych

i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153 i Nr 90, poz. 1007, z 2002 r. Nr 58, poz. 541 oraz z 2007 r. Nr 124, poz. 870) jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Nadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 40 ust. 2 ustawy powołanej w części I

w punkcie 1 oraz rozporządzenie powołane w części I w punkcie 2 tracą moc obowiązującą z upływem 12 (dwunastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku

w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego rzutuje na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, albowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, Nr 85, poz. 459 i Nr 112, poz. 654) – dalej u.r.t.

i Rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 lutego 2000 r.

w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych

i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153 i Nr 90, poz. 1007, z 2002 r. Nr 58, poz. 541 oraz z 2007 r. Nr 124, poz. 870).

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego opłata za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych lub telewizyjnych to świadczenie pieniężne o charakterze przymusowym. Przymus w tym wypadku przejawia się w tym, że każdy, kto chce prowadzić działalność gospodarczą w zakresie rozpowszechniania programów radiowych lub telewizyjnych, musi tę opłatę uiścić. Jej nałożenie stanowi przejaw władztwa państwa w stosunku do podmiotu uzyskującego koncesję. Opłata za udzielenie koncesji ma charakter publicznoprawny – wynika to zarówno z tego, że obowiązek jej wniesienia wynika z ustawy (art. 40 ust. 1 u.r.t.), jak i z tego, że organem uprawnionym do jej pobierania jest organ publicznoprawny. Opłata ta pobrana zgodnie z prawem nie podlega zwrotowi. Powyższe ustalenia przemawiają za tym, by analizowaną opłatę uznać za daninę publicznoprawną. Na taki charakter opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych

i telewizyjnych wskazuje się także w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z 2 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2407/08 oraz wcześniejszy wyroku tego sądu z 5 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2262/05).

Zakwestionowany w pytaniu prawnym art. 40 ust. 2 u.r.t. upoważnia KRRiT do ustalenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych,

w drodze rozporządzenia, wysokości opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 1 u.r.t.

(tj. opłaty za udzielenie koncesji) oraz fakultatywnie – do określenia podmiotów zwolnionych od tej opłaty.

Przepis art. 217 Konstytucji stanowi, że nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy. Wyrażona w tym przepisie zasada wyłączności ustawowej w prawie daninowym odnosi się nie tylko do wymienionych w nim elementów konstrukcyjnych daniny, lecz także do wszelkich istotnych elementów stosunku daninowego. Do unormowania w drodze rozporządzenia mogą zostać przekazane tylko te sprawy, które nie mają istotnego znaczenia dla konstrukcji danej daniny (zob. wyroki TK: z 16 czerwca 1998 r., sygn. U 9/97, OTK ZU nr 4/1998, poz. 51, s. 313; z 1 września 1998 r., sygn. U 1/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 63, s. 397; z 6 marca 2002 r., sygn. P 7/00, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 13, s. 165; z 9 września 2004 r., sygn. K 2/03, OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83; z 2 lipca 2003 r., sygn. P 27/02, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 59). Pogląd, zgodnie z którym nie tylko samo uregulowanie wprowadzające podatek lub inną daninę publiczną, lecz także wszystkie istotne elementy stosunku daninowego (tj. jego zakres podmiotowy, przedmiotowy, stawki oraz pozostałe elementy wymienione w tym przepisie) muszą być objęte regulacją ustawową, wyrażany jest również w doktrynie. Postuluje się, by uchwalając ustawy podatkowe "w jak najszerszym zakresie, tak dalece jak to jest możliwe z punktu widzenia technicznych uwarunkowań budowy ustaw podatkowych, regulować elementy konstrukcyjne podatku" (E. Fojcik-Mastalska, R. Mastalski, Zasada zupełności ustawowej w prawie podatkowym, [w:] Konstytucja, ustrój, system finansowy państwa. Księga pamiątkowa ku czci prof. Natalii Gajl, Warszawa 1999,

s. 391; zob. także A. Bień-Kacała, Zasada władztwa daninowego w Konstytucji RP

z 1997 r., Toruń 2005, s. 111).

Z zasady wyłączności ustawy w sferze prawa daninowego wynika, że przypadki, w których w ustawach daninowych zamieszczane są upoważnienia do wydawania aktów podustawowych, zdeterminowane są przede wszystkim brzmieniem art. 217 Konstytucji, w dalszej kolejności wymaganiami zawartymi w art. 92 Konstytucji. W praktyce może nie być możliwe, by w ustawach podatkowych regulować wszystkie zagadnienia prawa podatkowego, istnieje konieczność korzystania z upoważnień ustawowych. Trybunał podkreślił, że jest to dopuszczalne jedynie w zakresie niewyłączonym przez art. 217 Konstytucji. Elementy, które obligatoryjnie muszą być określone w ustawie, są expressis verbis wymienione w tym przepisie konstytucyjnym. Należy do nich m.in. stawka podatku. Trybunał wskazywał także, że art. 217 Konstytucji pozostaje w integralnym związku z art. 92 Konstytucji

w tym znaczeniu, iż – nie uchylając jego zastosowania w prawie podatkowym – ustanawia dodatkowe warunki dopuszczalności wydawania aktów wykonawczych (zob. wyrok z 27 kwietnia 2004 r., sygn. K 24/03, OTK ZU nr 4/A/2004, poz. 33, s. 461). Trybunał Konstytucyjny (w pełnym składzie) podkreślił, że uregulowanie istotnych elementów konstrukcji daniny powinno nastąpić w ustawie. Wskazał jednak, że w odniesieniu do opłat o charakterze niepodatkowym przekazaniu do uregulowania w drodze rozporządzenia może podlegać szerszy zakres spraw niż w wypadku podatków. W związku z tym uznał za dopuszczalne w odniesieniu do opłat eksploatacyjnych (stanowiących daninę o charakterze niepodatkowym) uregulowanie szczegółowych stawek dla poszczególnych kopalin

w rozporządzeniu, gdyż w ustawie określone zostały dolne i górne granice stawek a także dostateczne kryteria dla ustalania wysokości stawek dla poszczególnych kopalin. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego art. 40 ust. 2 u.r.t. nie tylko nie spełnia wymogów określonych w art. 217 Konstytucji w odniesieniu do prawa daninowego, ale także nie spełnia standardów konstruowania upoważnień ustawowych wynikających z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Przepis ten nie zawiera szczegółowych wytycznych, które wyznaczałyby KRRiT kierunek regulacji zawartych w rozporządzeniu w sposób wykluczający ich dowolność i tak,

by rozporządzenie zachowało charakter wykonawczy do ustawy.

Stwierdzenie niezgodności art. 40 ust. 2 u.r.t. z art. 217 oraz 92 ust. 1 Konstytucji przesądza o rozstrzygnięciu kwestii konstytucyjności rozporządzenia KRRiT z 4 lutego 2000 r. Akt wykonawczy oparty na niekonstytucyjnym przepisie – niezależnie od treści tego aktu – należy również uznać za niezgodny z Konstytucją. Rozporządzenie wydane na podstawie przepisu, który z powodu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją traci moc obowiązującą, musi utracić status źródła powszechnie obowiązującego prawa (wyroki TK: z 20 czerwca 2002 r., sygn. K 33/01, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 44, z 18 marca 2003 r., sygn. K 50/01, OTK ZU nr 3/A/2003, poz. 21).

Trybunał Konstytucyjny uznał, że przekazanie do całkowitego uregulowania w zakwestionowanym rozporządzeniu kwestii wysokości daniny publicznej, jaką jest opłata za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, narusza art. 217 Konstytucji. Odebrało to rozporządzeniu charakter aktu wykonawczego, czyniąc je z materialnego punktu widzenia aktem samoistnym. Z tych względów wskazane rozporządzenie jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny uznał za zasadny wniosek wszystkich uczestników postępowania o odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów w celu umożliwienia ustawodawcy dostosowania treści przepisów ustawy o radiofonii i telewizji do sytuacji wynikającej z orzeczenia. Wraz z utratą mocy obowiązującej art. 40 ust. 2 u.r.t. nie mogłaby funkcjonować niekwestionowana – co do zasady – procedura odpłatnego koncesjonowania rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych przez nadawców niepublicznych.

Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się co do wniosku, aby pobrane dotychczas opłaty koncesyjne na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie podlegały zwrotowi, pozostawiając tę kwestię sądom.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego odroczenie przez niego utraty mocy obowiązującej art. 40 ust. 2 u.r.t. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia, powoduje, że przepisy te w dalszym ciągu będą stanowiły element obowiązującego porządku prawnego aż do momentu określonego w punkcie II sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, chyba że ustawodawca dokona ich zmiany we wcześniejszym terminie.

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją (art. 145a 1 k.p.a.). W sytuacji zaś, gdy Sąd administracyjny stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania, określonych w przepisach art. 145 § 1 oraz art. 145 § 1a k.p.a., jest obowiązany uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Z powołanej normy konstytucyjnej w zestawieniu jej z przytoczoną treścią art. 145a § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest powinność uchylenia takiej decyzji. Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1027/99, Lex nr 4680; także wyrok WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2006 r., III SA/Gd 282/06, Lex 203309).

Odroczenie mocy obowiązującej art. 40 ust. 2 u.r.t. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia, nie oznacza, że w okresie pozostawania w obrocie prawnym były one zgodne z Konstytucją. Odroczenie, na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, że dopiero od tej daty stały się niezgodne z Konstytucją. Odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przez TK przepisów miało natomiast na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi jego stosowną zmianę, tak by był on zgodny

z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2007 r., OSNP 2008, z 5-6, poz. 61, a także NSA w wyrokach z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 290/09 i z dnia 25 sierpnia 2009r., sygn. akt I OSK 1242/08). Odroczenie wejścia w życie orzeczenia TK nie stanowi dla sądu administracyjnego przeszkody do wdania orzeczenia. Skoro bowiem przepis został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją to fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 6 lutego 2008 r.,

II OSK 1745/07 i z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1242/08). Dokonując zatem opartej na art. 178 ust. 1 Konstytucji, samodzielnej oceny konstytucyjności wskazanych przepisów skład orzekający stwierdził, że stanowiące podstawę obliczenia opłaty przepisy rozporządzenie KRRiT z 4 lutego 2000 r. zostało wydane w sposób sprzeczny z wymogami stawianymi przez Konstytucję RP, zaś stanowiący podstawę dla ww. rozporządzenia art. 40 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji jest niezgodny z Konstytucją RP od daty jej wejścia w życie. Nie można bowiem przyjąć, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny sprzeczności z Konstytucją jakiegoś aktu ustawowego i podstawowego z jednoczesnym odroczeniem wejścia w życie wyroku stwierdzającego tę niekonstytucyjność, powoduje nabranie przez taki niekonstytucyjny przepis specjalnej, wyższej mocy powodującej konieczność stosowania go przez sądy. Uznanie przez Sąd przepisu za niekonstytucyjny w dacie jego zastosowania przez organ administracji publicznej nakazuje stwierdzenie wydania kontrolowanego aktu z naruszeniem prawa prowadzącym do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Powyższy pogląd znajduje swoje potwierdzenie m.in. w wyroku wydanym przez skład siedmiu sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. I OPS 4/05 (ONSAiWSA 2006/2/39).

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien rozważyć fakt, że opłata za udzielenie koncesji jest jednym z elementów zezwolenia oraz to czy możliwe jest w ogóle wydanie takiego zezwolenia w sytuacji uznania przepisów stanowiących jego podstawę za niekonstytucyjne.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145a ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.