Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 69/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Mirosław Trzecki Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi M.S. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przebudowy drogi bez wymaganego pozwolenia I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza organowi Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M.S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 28 lipca 2014 roku M.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją administracyjną z dnia [...] sierpnia 2013 roku, którą to decyzją organ nadzoru budowlanego nakazał Gminie dobudowanie jednego stopnia do istniejących schodów terenowych prowadzących do posesji przy ulicy [...] stanowiącej własność składającego skargę. W złożonej skardze M.S. zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów art. 35, art. 36 i art. 37 poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy oraz nieinformowanie strony o przedłużeniu terminu jej załatwienia. W związku z powyższymi naruszeniami wniósł o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do niezwłocznego wydania w sprawie decyzji oraz do zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. Nadto wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracynjego.

Powyższa skarga została złożona w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:

Skarżący M.S. pismem z dnia [...] września 2012 roku złożonym w tym samym dniu w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, poinformował ten organ o budowie na działce [...], przez Wójta Gminy chodnika bez wymaganego pozwolenia. Twierdził, że inwestycja ta utrudnia mu korzystanie z drogi publicznej przylegającej do nieruchomości stanowiącej jego własność oraz naraża na dodatkowe koszty związane z remontem ogrodzenia. Organ powyższe pismo potraktował jako skargę wniesioną w trybie art. 221 i następne k.p.a. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 roku organ powiadomił M.S. o pozytywnym załatwieniu sprawy poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych – przebudowa drogi gminnej na działce nr [...].

W trakcie tego postępowania M.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w dniu 17 lipca 2013 roku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Po wniesieniu skargi, a przed wydaniem w niniejszej sprawie wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2013 roku wydał decyzję nakazującą Gminie dobudowanie jednego stopnia schodów terenowych prowadzących do posesji przy ulicy [...]. Powyższej decyzji nie doręczono skarżącemu uznając, że nie jest on stroną tego postępowania.

Wyrokiem z dnia 5 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpatrując skargę M.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględniając fakt wydania w dniu [...] sierpnia 2013 roku przez organ w/w decyzji, umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania w sprawie decyzji, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 29 października 2013 roku.

Pismem z dnia [...] października 2014 roku M.S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o doręczenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 roku. Po otrzymaniu odpowiedzi od organu, że nie jest możliwe doręczenie mu wskazanej decyzji, pismem z dnia [...] października 2013 roku złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 roku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że posiadał w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją status strony. O wydaniu decyzji dowiedział się z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Została zatem spełniona przesłanka z art. 148 § 2 k.p.a. uzasadniająca wznowienie postępowania. Powyższe pismo zostało złożone w biurze Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2013 roku.

Pismem z dnia [...] października 2013 roku PINB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o podanie czy skarżący M.S. brał udział w rozprawie w dniu 5 września 2013 roku, na której rozpatrywano jego skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 roku, które wpłynęło do organu w dniu 14 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłał odpis prawomocnego wyroku z dnia 5 września 2013 roku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie w odpowiedzi na pismo z dnia [...] października 2013 roku poinformował, że skarżący jak i jego pełnomocnik nie brali udziału w rozprawie w dniu 5 września 2013 roku.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 roku PINB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o podanie daty doręczenie skarżącemu odpisu wyroku z dnia 5 września 2013 roku wraz z uzasadnieniem.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 roku skarżący złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 227 k.p.a. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

W dniu 4 grudnia 2013 roku PINB przekazał akta sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał skargę złożoną przez skarżącego w trybie art. 227 k.p.a. za zasadną, zobowiązując jednocześnie powiatowy organ nadzoru budowlanego do bezzwłocznego przystąpienia do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Pismo to wraz z aktami sprawy wpłynęło do PINB w dniu 27 grudnia 2013 roku.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 roku PINB wznowił postępowanie w sprawie robót budowlanych – przebudowy drogi gminnej na działce nr [...] zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 roku. Natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku PINB odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową drogi gminnej. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że stwierdzone okoliczności faktyczne w sprawie nie wskazują aby działania i roboty budowlane wykonane przez Gminę naruszały interesu prawnego skarżącego w zakresie ograniczającym sposób korzystania z nieruchomości będącej jego własnością. Nie ograniczają dostępu do drogi publicznej. Tym samym wobec stwierdzenia, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 k.p.a. pomimo powołania jej we wniosku o wznowienie postępowania, skutkuje to wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższą decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 lutego 2014 roku. Natomiast w dniu 25 lutego 2014 roku do siedziby Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie. Pismem z dnia [...] marca 2014 roku PINB przekazał akta Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione. W uzasadnieniu podniesiono, iż uwzględniając stan prawny i faktyczny istniejący w dniu orzekania, że decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku sprawa została załatwiona, nie można mówić o niezałatwieniu sprawy przez PINB.

W dniu 14 marca 2014 roku skarżący M.S. złożył odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] lutego 2014 roku.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzja ta wpłynęła do PINB w dniu 22 kwietnia 2014 roku.

W dniu 31 lipca 2014 roku PINB wyznaczył na dzień [...] lipca 2014 roku oględziny zawiadamiając o terminie ich przeprowadzenia pełnomocnika skarżącego oraz Gminę. Powyższe zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 lipca 2014 roku. W dniu 24 czerwca 2014 roku, a więc przed wyznaczeniem przez organ terminu oględzin skarżący wniósł ponownie zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które przesłał bezpośrednio do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (data wpływu do organu 27.06.2014r.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał akta sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lipca 2014 roku. W dniu [...] lipca 2014 roku PINB przeprowadził oględziny i sporządzając z powyższej czynności protokół.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania za uzasadnione i wyznaczył PINB dodatkowy 30 – dniowy termin od dnia doręczenia niniejszego postępowania na załatwienie sprawy.

W dniu [...] września 2014 roku, a więc już po wniesieniu przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego na przewlekłe prowadzenie sprawy PINB wydał decyzję, którą uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 roku oraz jednocześnie stwierdził brak konieczności do nałożenia obowiązków na Gminę wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z przebudową drogi gminnej na działce nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący spełnił wszystkie wymogi formalne odnośnie skutecznego wniesienia skargi, Przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania skutecznie wyczerpał tryb zażaleniowy z art. 37 § 1 k.p.a., albowiem – jak wynika z akt sprawy- w dniu 24 czerwca 2014 roku złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W wyniku rozpoznania zażalenia postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie za uzasadnione wyznaczając jednocześnie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dodatkowy 30- dniowy termin licząc od dnia doręczenia postanowienia na załatwienie sprawy. Zatem w sprawie nie może powstać wątpliwość co do wyczerpania przez skarżącego przed wniesieniem skargi trybu przesądowego. Należy zauważyć, że w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania samo wniesienie środka zaskarżenia jakim w niniejszej sprawie jest zażalenie jest wystarczające do stwierdzenia, że strona przed wniesieniem skargi wyczerpała środki zaskarżenia.

Przystępują do oceny merytorycznej skargi na wstępie należy dokonać analizy przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych przez organy administracji publicznej oraz zdefiniować pojęcia ,,bezczynności" organu w sprawie i ,,przewlekłego" prowadzenia sprawy.

Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 168 – dalej jako "k.p.a.") nakładają na organ administracji publicznej obowiązek działania zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w tym zbierania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób by ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 k.p.a.), przy czym organ działać powinien możliwie szybko i wnikliwie, podejmując możliwie najprostsze czynności służące wyjaśnieniu sprawy ( art. 12 k.p.a.). Stosownie do przepisu art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Z kolei przepis art. 36 k.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Jednakże sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, bowiem istotna jest przyczyna zwłoki. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 k.p.a. nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i 35 k.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy.

Przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", na czym zaś polega "bezczynność organu", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i art. 37 § 1 k.p.a., oczywistym jest jednak że pojęcia te mają inny zakres znaczeniowy.

W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z bezczynnością mamy do czynienia między innymi, gdy organ nie podejmuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy (wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt IV SAB 18/98 - LEX nr 45691), zwłaszcza zaś, gdy nie dokona w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani innej czynności (wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 r., sygn. akt IV SAB 153/98 - LEX nr 48688). Z kolei przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26.10.2012 r., sygn. II OSK 1956/12, LEX nr 1233717).

Orzekając w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. musiał uwzględnić fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2014 roku uchylił swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 roku stwierdzając stwierdzając brak konieczności nałożenia obowiązków na Gminę wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową drogi gminnej na działce nr [...]. Tym samym po wniesieniu skargi, a przed jej rozpatrzeniem przez sąd, organ załatwił sprawę związaną z wniesieniem przez skarżącego wnioskiem o wznowienie postępowania. W konsekwencji Sąd był zobowiązany rozpatrzeć przesłankę, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.

Ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd zakończył postępowanie administracyjne wydając decyzję administracyjną, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stosownie do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności" (Lex Omega nr 463487).

Zatem, mimo tego że w dniu wniesienia skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działał przewlekle, nie wydając w konsekwencji rozstrzygnięcia kończącego postępowanie administracyjne, wobec jego zakończenia decyzją z dnia [...] września 2014 r., odpadła przesłanka wydania przez tut. Sąd orzeczenia na odstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji orzeczono w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o umorzeniu postępowania w tym zakresie.

Należy jednak podnieść, że wydanie w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność czy przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu ( art. 149 § 2 p.p.s.a.). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wymierzenie organowi grzywny.

Odmienna wykładnia art. 149 p.p.s.a. prowadziłaby do pozbawienia strony możliwości dochodzenia odszkodowania, o którym mowa w art. 4171 § 3 K.c., za szkodę, której źródłem jest niewydanie orzeczenia lub decyzji, a także wypaczałaby sens wprowadzonych zmian w przepisach p.p.s.a. oraz K.p.a. Przepis art. 4171 § 3 K.c. określa odpowiedzialność władzy publicznej za szkody, których źródłem są zaniechania dotyczące wydania aktów indywidualnych o charakterze władczym, czyli za szkody spowodowane takim działaniem, jeżeli jest to niezgodne z prawem i zostało stwierdzone we właściwym postępowaniu sądowym albo administracyjnym. Ustawodawca uregulował właściwe tryby dla stwierdzenia niezgodności z prawem zachowań organów władzy publicznej polegających na naruszeniu obowiązku wydania orzeczenia lub decyzji. Tym samym brak orzeczenia w zakresie objętym dyspozycją art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. uniemożliwia stronie dochodzenie odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem zaniechania organu co do wydania aktu administracyjnego.

Przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc przyjąć, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ( postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 roku w sprawie II OSK 1360/12, Lex 1219576).

Zdaniem Sądu działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyczerpuje znamiona wyżej zdefiniowanego przewlekłego postępowania, a nadto należy stwierdzić, że jego przebieg pozwala na przyjęcie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przeprowadzone przez organ postępowanie od dnia złożenia wniosku przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania do dnia wydania decyzji je kończącej charakteryzowało się opieszałością i nieefektywnością podejmowanych czynności na każdym jego etapie, z których większość w istocie wydłużało postępowanie, nie zmierzając do jego zakończenia. Sprawdzając przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o wznowienie postępowania, w szczególności zachowanie terminu jednego miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., organ dwukrotnie wysyłał do Sądu pismo o udzielenie informacji mimo, że informację taką można było uzyskać wysyłając jedno pismo zawierające wniosek o udzielenie danych informacji. Pierwsze pismo wysłano do Sądu w dniu 29 października 2013 roku, a drugie w dniu 22 listopada 2014 roku. Nadto informacje istotne do ustalenia zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. organ mógł uzyskać od skarżącego kierując stosownej treści pismo zawierające żądanie udzielenia tych informacji. Dopiero postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 roku organ wznowił postępowanie. Następnie przez okres ponad jednego miesiąca nie podejmując żadnej czynności w dniu [...] lutego 2014 roku wydał decyzję, w której odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową drogi gminnej, nie informując strony w trybie art. 36 k.p.a. o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania. Te same uwagi należy odnieść do postępowania toczącego się już po uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku decyzji PINB. Decyzję tą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymał w dniu 22 kwietnia 2014 roku, a kolejną czynność zmierzającą do rozpatrzenia sprawy podjął dopiero w dniu 31 lipca 2014 roku wyznaczając termin oględzin wykonanych robót dopiero na dzień [...] lipca 2014 roku. Mając na uwadze dotychczasowy przebieg postępowania charakteryzujący się opieszałością w podejmowaniu poszczególnych czynności organ winien rozważyć konieczność przeprowadzenia tej czynności w krótszym terminie. Nadto należy zauważyć, że wnioskodawca nie podnosił w swoich pismach, że sytuacja uległa zmianie. Po przeprowadzeniu wyżej wskazanych oględzin organ ponownie przez okres 46 dni nie podjął żadnych czynności mających na celu wyjaśnienia stany faktycznego sprawy, by w dniu [...] września 2014 roku wydać decyzję kończącą postępowanie. Organ ponownie nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Należy nadto zauważyć, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2014 roku nie dokonano ustaleń, które nie byłyby zbieżne z dotychczas zgromadzonym w sprawie materiałem, co by powodowało po stronie organu konieczność rozważenia co do podjęcia dalszych, innych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, a tym samym usprawiedliwiało w pewnym stopniu wydanie decyzji dopiero w dniu [...] września 2014 roku. Nadto analiza akt sprawy pozwala przyjąć, że organ podejmował czynności dopiero w momencie gdy skarżący składał do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego czy to skargę w trybie art. 227 kp.a. lub zażalenia w oparciu art. 37 k.p.a. Zdaniem Sądu nie stanowi usprawiedliwienia do przewlekłego postępowania organu fakt, przesyłania akt do innego organu ( w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) w związku z koniecznością rozpatrzenia skarg lub zażaleń składanych na podstawie w/w przepisów. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie zwalniają organu z obowiązku podejmowania w tym okresie czynności, nie wstrzymuje to bowiem postępowania zmierzającego nie tylko do wyjaśnienia sprawy, ale także wydania decyzji ją kończącej. Organ winien tak zaplanować przebieg postępowania, aby nie stanowiło to przeszkody w jego zakończeniu. Ma obowiązek podejmowania dalszych czynności celem zachowania terminów określonych w art. 35 k.p.a. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy te terminy już zostały przekroczone. Nadto dokonując analizy akt sprawy Sąd nie stwierdził, aby w sprawie wystąpiły okresy opóźnienia spowodowane przez skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tym w okresie po uchyleniu jego decyzji z dnia [...] lutego 2014 roku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika to z okresów jakie upływały między poszczególnymi czynnościami, braku koncentracji w czasie podejmowanych czynności zmierzających do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, oraz braku okoliczności, które by uzasadniały faktyczne terminy podejmowania tych czynności. Te same uwagi należy odnieść do wcześniejszego okresu postępowania poczynając od złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W okresie od otrzymania decyzji organu II instancji uchylającej decyzję z dnia [...] lutego 2014 roku, czyli od dnia 22 kwietnia 2014 roku do dnia 15 września 2014 roku organ nie podejmował żadnych czynności za wyjątkiem przeprowadzenia oględzin zmierzających do zakończenia sprawy. Z akt sprawy nie wynikają okoliczności, które by usprawiedliwiały niezachowanie przez organ terminu do załatwienia sprawy określonego w art. 35 k.p.a.

Mając na uwadze art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wymierzył organowi grzywnę z uwagi na fakt, że przewlekłe prowadzone przez organ postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących terminu załatwiania sprawy ( art. 35 k.p.a.), nie informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym przez art. 35 k.p.a., przyczynach zwłoki i wskazania nowego terminu, nie realizowania podstawowej zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 12 k.p.a. a, nakładającej na organ nie tylko obowiązek wnikliwego, ale także szybkiego działania. Działanie organu przyczyniło się w sposób decydujący do składania przez skarżącego nie tylko skargi w oparciu o art. 227 k.p,a., ale także zażaleń w trybie art. 37 k.p.a. Mimo, że organ posiadał wiedzę, że postępowanie to jest prowadzone z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów nie podejmował kroków mających na celu szybkie i sprawne przeprowadzenie postępowania i rozpatrzenie sprawy. Kolejne czynności były podejmowane po okresach dłuższej i nieusprawiedliwionej bezczynności między poszczególnymi czynnościami i terminy ich dokonywania zbiegały się z wniesieniem przez stronę skargi w trybie art. 227 k.p.a. lub zażalenia w oparciu o art. 37 k.p.a. Mając na uwadze powyższe oraz granicę wysokości grzywny określone w art. 154 § 6 p.p.s.a. (do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego) wymierzono organowi grzywnę w wysokości 500 zł.

Odnośnie żądania o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, należy wskazać, że zakres przedmiotowy orzekania przez sąd administracyjny zakreśla art. 3 p.p.s.a. Powyższe żądanie skarżącego wykracza poza granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i z tego powodu nie może być rozpatrzone.

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 p.p.s.a., który przewiduje zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu w razie umorzenia postępowania, w sytuacji uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Skoro Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakończył postępowanie po wniesieniu skargi, jest to równoznaczne z uwzględnieniem skargi. Dlatego też zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w wysokości odpowiadającej uiszczonemu przez niego wpisowi ( 100 zł) i kosztom zastępstwa prawnego ( wysokości 240 zł) oraz opłat skarbowej uiszczonej od udzielonego pełnomocnictwa ( 17 zł) było uzasadnione w świetle w/w przepisów.