Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1383/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art 3 ust 2 pkt 2, art 93 ust 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 536/10 w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Z. Ś. kwotę 790 (siedemset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 31 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 536/10 oddalił skargę Z. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] września 2009 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki V. o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował J. L. Kierowca nie okazał ważnej karty opłaty drogowej i oświadczył, że pracodawca – Z. Ś., poinformował go, że obowiązek zakupu winiety nie dotyczy pojazdów specjalnych, takich jak kontrolowany pojazd. Ponadto kierujący pojazdem nie okazał wypisu z zaświadczenia na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy, ani wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego. W dniu kontroli pojazdem nie przewożono żadnego ładunku.

W oparciu o powyższe ustalenia, W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2009 r. nałożył na przedsiębiorcę – Z. Ś., prowadzącego działalność gospodarczą "Z. I. S. i B. D." karę pieniężną w wysokości 3500 zł, w tym 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych i 500 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekając na skutek odwołania skarżącego, decyzją z [...] grudnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej: Prawo o ruchu drogowym), art. 3 ust. 2 pkt 2, art. 4 pkt 4 i pkt 6a, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, 2, 3, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze. zm., dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.7 i 4.1 załącznika do tej ustawy oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2009 r., Nr 86, poz. 721) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zatrzymany do kontroli pojazd był samochodem specjalnym do udrażniania kanalizacji, a fakt ten nie wyklucza możliwości wykonywania nim przewozów drogowych. Z dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu wynika, że jest to samochód ciężarowy - asenizacyjny. Jego przeznaczenie i konstrukcja umożliwia mu przewóz rzeczy - w tym przypadku wody do oczyszczania kanalizacji oraz wywozu nieczystości.

W ocenie organu, strona w chwili kontroli wykonywała przewóz drogowy. Organ zauważył, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Stosownie do art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył, że stosownie do art. 4 pkt 6a u.t.d. przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, dalej: rozporządzenie nr 561/2006). Zgodnie z art. 42 ust. 1 u.t.d., za przejazd po drogach krajowych podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są uiszczać opłaty.

Organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Zgodnie z art. 87 ust. 2 u.t.d. podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 u.t.d. Jednocześnie stosownie do art. 87 ust. 3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, że w rozpoznawanej sprawie przewóz odbywał się na drodze krajowej nr [...], na trasie K. Kierowca jechał w celu wykonania pracy na rzecz swojej firmy, polegającej na renowacji konektora ścieków dla miasta K. W ocenie organu odwoławczego, przejazd takim pojazdem podlega obowiązkowi uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, a ponadto obowiązkiem przedsiębiorcy jest wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty.

W toku postępowania administracyjnego ustalono również, że przedsiębiorca dysponuje wypisem nr [...] z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...]. Zdaniem organu, w sprawie nie miało jednak znaczenia późniejsze nadesłania tego dokumentu. Jak wynika z literalnego brzmienia powołanych przepisów, obowiązkiem pracodawcy było bowiem wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, zaś obowiązkiem kierowcy ich okazanie na żądanie kontrolującego.

Organ podkreślił jednocześnie, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d., stanowiący o tym, iż organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

Zdaniem organu, niewiedza przedsiębiorcy w tym zakresie nie mogła stanowić okoliczności wyłączającej jego odpowiedzialność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę Z. Ś. stwierdził, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy kontrolowany pojazd był pojazdem specjalnym w rozumieniu art. 2 pkt 36 Prawa o ruchu drogowym, służącym także do przewozu rzeczy i czy w związku z tym miały do niego zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu skarżącego, że zgodnie z art. 3 u.t.d., przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego określonymi pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów, w tym pojazdami asenizacyjnymi. Przeciwnie, z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. wynika wprost, że do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych, mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Sąd podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym okoliczność, że kontrolowany pojazd był samochodem specjalnym do udrażniania kanalizacji, nie wyklucza możliwości wykonywania nim przewozów drogowych. "W zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane tam przepisy w sposób wystarczająco dokładny uzasadniono, że jest to niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne." Zdaniem WSA, nie ma znaczenia prawnego twierdzenie strony, że nie ma do niej zastosowania art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d., gdyż nie wykonuje ona usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. Sąd zauważył, że w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o zakres usług faktycznie świadczonych przez stronę, lecz o "(...) funkcję pojazdu ciężarowego – asenizacyjnego, wśród których mieści się niewątpliwie możliwość przewozu odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych."

Jednocześnie w ocenie Sądu pierwszej instancji, wskazane w art. 42 u.t.d. wyłączenie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych nie obejmuje pojazdów specjalnych, a w szczególności samochodów ciężarowych-asenizacyjnych. Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości udowodniły, że w rozpatrywanym przypadku przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, co stanowi naruszenie określone w lp.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowane karą pieniężną w kwocie 3.000 zł.

Sąd pierwszej instancji podzielił też stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził, że późniejsze dostarczenie (nadesłanie) przez stronę wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nie jest równoznaczne z jego posiadaniem i okazaniem organowi kontrolującemu w momencie kontroli. Z brzmienia art. 87 u.t.d. wynika bowiem, że kierowca pojazdu samochodowego podczas wykonywania przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednie dokumenty, w tym również wypis z zaświadczenia. Zgodnie z lp. 1.7 załącznika do powołanej ustawy wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł. Zasadność nałożenia tej kary na przedsiębiorcę nie budziła zatem wątpliwości Sądu.

Z. Ś. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w zakres przedmiotowy i podmiotowy zastosowania tego przepisu wchodzi potencjalna możliwość wykonywania usług polegających m.in. na przewozie odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, iż dla zastosowaniu tego przepisu usługi te powinny być faktycznie wykonywane;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt. 36 Prawa o ruchu drogowym, w związku z art. 3 ust. 2 pkt. 2 , art. 4 pkt 4 i pkt 6a u.t.d. w związku z art. 4 pkt a rozporządzenia nr 561/2006 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pojazd specjalny jest przeznaczony do przewozu rzeczy i osób, a co tym idzie może wykonywać niezarobkowy przewóz drogowy i podlegać regulacjom ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że przeznaczeniem (funkcją) pojazdu specjalnego nie jest przewóz osób i rzeczy; co wyłącza go spod regulacji ustawy o transporcie drogowym;

- w wyniku czego niewłaściwe zostały zastosowane przepisy art. 42 i 87 u.t.d. oraz nałożone kary pieniężne na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz lp.1.7. i 4.1. załącznika do tej ustawy, oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych;

3. niezastosowanie art. 93 ust. 7 u.t.d., mimo że przedsiębiorca postępował zgodnie z pouczeniem udzielonym mu przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we W.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że art. 3 ust. 2 pkt. 2 u.t.d. wyraźnie stanowi, iż przewozy drogowe (by znalazły do nich zastosowanie przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego) powinny być wykonywane w ramach wymienionych w tam usług. Z treści powołanego przepisu nie można wyprowadzić wniosku, by w jego zakres wchodziły usługi potencjalne, możliwe do wykonania. W związku z tym reguł tam określonych nie można stosować do skarżącego, których takich usług nie wykonuje. Strona wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że zatrzymany do kontroli pojazd był pojazdem asenizacyjnym – specjalnym a przeznaczeniem tego pojazdu nie jest przewóz osób czy rzeczy, lecz wykonywanie specjalistycznej pracy polegającej na czyszczeniu kanałów. W związku z tym pojazd ma odpowiednio do tego przystosowaną konstrukcję (specjalistyczne wyposażenie). Z definicji pojazdu specjalnego wynika, że dopuszczalna jest możliwość przewożenia nim rzeczy lub osób związanych z funkcją tego pojazdu; ale nie oznacza to, że takie jest podstawowe przeznaczenie (funkcja ) tego pojazdu, tj. przewóz rzeczy i osób. Nie jest to podstawowy cel wykorzystywania tego pojazdu, albowiem konstrukcyjnie nie jest on do tego przeznaczony. Z tych powodów przewozy realizowane przez pojazd asenizacyjny nie mogą podlegać regulacjom ustawy o transporcie drogowym.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że Sąd pierwszej instancji błędnie nie zastosował art. 93 ust. 7 u.t.d., który stanowi, iż przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Sąd w swoich rozważaniach zupełnie pominął, że skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. o interpretację przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ ten udzielając odpowiedzi wyjaśnił, że jeżeli skarżący nie dokonuje przewozu ładunków, a pojazdy przez niego wykorzystywane służą jedynie np. do czyszczenia płynem w obiegu zamkniętym oraz nie jest wykonywany załadunek i rozładunek, to w takiej sytuacji jest on zwolniony z obowiązków określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym. Skarżący postępował zgodnie z uzyskanym pouczeniem udzielonym przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. W tym wypadku, strona nie powinna ponosić konsekwencji błędnego pouczenia, jak również rozbieżności w wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowym dokonywanej przez ten sam organ administracji (Inspektorat Transportu Drogowego).

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga kasacyjna dotyczy wyroku oddalającego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą utrzymano w mocy decyzję W. Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów obu instancji, że skarżący wykonywał przewóz drogowy, o jakim mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d., do którego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. WSA uznał za nie mającą znaczenia prawnego okoliczność, że skarżący nie wykonuje usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych (art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d.). Zdaniem Sądu, w sprawie nie jest istotny zakres usług świadczonych przez stronę, lecz funkcje pojazdu ciężarowo – asenizacyjnego, wśród których mieści się niewątpliwie możliwość przewozu odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. W konsekwencji WSA zaakceptował przyjęte przez organy obu instancji założenie, że w dacie kontroli skarżący wykonywał przewóz drogowy wymieniony w art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d., co nakładało obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione stanowisko Sądu pierwszej instancji nie jest prawidłowe z następujących przyczyn:

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przepisu drogowego. Warunkiem przyjęcia, że w sprawie może mieć zastosowanie wspomniany przepis jest zatem ustalenie, że w konkretnym przypadku były wykonywane usługi polegające na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. W rozpoznawanej sprawie takich ustaleń nie dokonano. Stan faktyczny przyjęty przez organy obu instancji i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji nie był kwestionowany przez skarżącego. Z ustaleń zawartych w protokole kontroli drogowej wynika, że pojazdem nie przewożono żadnego ładunku. W toku postępowania administracyjnego strona wyjaśniła, że nie świadczy usług, o jakich mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d., a samochód marki V. o nr rej. [...] – pojazd specjalny - nie służy do przewozu ładunku, lecz jest wykorzystywany do udrażniania kanalizacji. W dniu przeprowadzenia kontroli kierowca jechał w celu wykonania pracy, polegającej na renowacji kolektora ścieków dla miasta K. W tak ukształtowanym stanie faktycznym sprawy organy obu instancji i Sąd pierwszej instancji uznały, że art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. ma zastosowanie. Według przyjętego stanowiska, powołany przepis obejmuje bowiem także te przypadki, gdy z uwagi na konstrukcję pojazdu istnieje techniczna możliwość wykonywania usług w nim wymienionych, chociaż w chwili kontroli nie są one świadczone.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka wykładnia art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. jest błędna. Użycie w analizowanym przepisie zwrotu "wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych" przemawia za przyjęciem, że obejmuje on przypadki kiedy tego rodzaju usługi są rzeczywiście świadczone. Omawiany przepis nie może natomiast dotyczyć sytuacji, kiedy istnieje hipotetyczna możliwość wykonywania wymienionych w nim usług. Należy bowiem zauważyć, że zakres normy wynikającej art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. wyznacza charakter wykonywanego przewozu, a nie rodzaj pojazdu i jego konstrukcyjne możliwości.

Przyjęta w zaskarżonej decyzji konstrukcja odpowiedzialności skarżącego za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oparta była na błędnym założeniu, że w sprawie ma zastosowanie art. 3 ust. 2 pkt 2 u.t.d. Sąd pierwszej instancji akceptując taką koncepcję naruszył prawo materialne, co trafnie zostało podniesione w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast stanowiska skarżącego, że pojazd specjalny, który nie jest przeznaczony do przewozu osób i rzeczy nie podlega regulacjom ustawy o transporcie drogowym. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.t.d. przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów wymienionymi w pkt 1 – 3. Katalog wyłączeń z zakresu przedmiotowego ustawy ma charakter zamknięty i nie obejmuje pojazdów specjalnych – asenizacyjnych. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że do przewozów drogowych wykonywanych tego rodzaju pojazdem nie mają zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym. Natomiast inną kwestią, mającą znaczenie z punktu widzenia obowiązków spoczywających na przedsiębiorcy, jest charakter wykonywanego przewozu.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 93 ust. 7 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, mimo, że skarżący postępował zgodnie z pouczeniem udzielonym przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we W. w odpowiedzi na prośbę skarżącego o interpretację przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do art. 93 ust. 7 u.t.d. nie stosuje się przepisów art. 93 ust. 1 – 3 u.t.d., jeżeli stwierdzone zostanie, iż naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Analizując powołany przepis należy uznać, że przesłanką umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest stwierdzenie wystąpienia zdarzeń lub okoliczności niemożliwych do przewidzenia - nagłych, niezależnych od strony, których nie można było uniknąć nawet przy zachowaniu należytej staranności. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju zdarzenia lub okoliczności nie wystąpiły. W szczególności nie można uznać, że stanowisko przedstawione przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego co do zakresu stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym ma walor wiążącej wykładni przepisów prawa, a zastosowanie się do tego stanowiska (interpretacji) powinno wyłączać jego odpowiedzialność za ewentualne naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych pozwalających na podzielenie poglądu skarżącego.

W myśl art. 188 p.p.s.a. jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że taka sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie i uwzględnił skargę Z. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie rozważenie, czy w ustalonym stanie faktycznym istnieją podstawy do przyjęcia, że skarżący naruszył przepisy o transporcie drogowym. W szczególności ponownej oceny wymaga charakter kontrolowanego przewozu wykonywanego przez skarżącego i obowiązków z nim związanych. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy podkreślić należy, że tylko niewątpliwe ustalenie, że po stronie skarżącego istniały obowiązki związane z wykonywaniem transportu drogowego, możliwe będzie nałożenie kary pieniężnej za ich naruszenie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust 1 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).