Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3142/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3,134,135,141,145 par. 1 pkt 1, 151,182 par. 2,183,184,189
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 3 pat. 2,29,48,80 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia WSA (del.) Grzegorz Rząsa, Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 884/18 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 29 maja 2019 r., II SA/Gd 884/18, oddalił skargę M. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 września 2018r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim (PINB) decyzją z 13 października 2017 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, dalej: P.b.) nakazał M. K. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,60m x 8,50m, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w obrębie ewid. [...], gm. [...]. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że w toku prowadzonego postępowania organ dokonał oględzin działki nr [...] w [...] i ustalił, że L. i L. K. pobudowali wspólnie bez wymaganego pozwolenia na budowę po 1 stycznia 2004 r. (data znana organowi I instancji z urzędu, gdyż w roku 2003 przeprowadzono inwentaryzacje zabudowy działek w miejscowości [...] gmina [...] i wówczas przedmiotowa działka była niezabudowana) obiekt budowlany wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, obiekt o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) oraz obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję sanitariatu (natrysku). Pismem z 10 września 2009 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] o podanie przeznaczenia ww. działki zgodnie z zapisem planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w [...] z 30 lipca 1993 r. W odpowiedzi Urząd Gminy w [...] przekazał wypis i wyrys z nieobowiązującego ww. fragmentu planu, który utracił ważność z końcem 2002 r., zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i wskazał, że działka nr [...], obręb [...] położona była na terenie łąk. Następnie organ I instancji pismem z 5 kwietnia 2016 r. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i ewentualnym wniesieniu uwag. W związku z pismem M. K. z 10 maja 2016 r. o toczącym się ewentualnie postępowaniu z wniosku rodziców o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu organ I instancji zwrócił się w dniu 1 września 2016 r. do Urzędu Gminy w [...] z pytaniem, czy jest lub było prowadzone postępowanie w sprawie wydania w/w decyzji. W odpowiedzi Urząd Gminy w [...] poinformował, że nie toczyło i nie toczy postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...]. Postanowieniem z 25 października 2016 r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,60m x 8,50m, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjny [...], gm. [...] oraz nałożył na M. K. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2017 r.: ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. obiektu budowlanego, z uwagi na to, iż obecnie dla przedmiotowego terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem z 28 lutego 2017 r. M. K. poinformował organ I instancji, że zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [...] położonej w obrębie [...]. W związku z powyższym pismem z 29 maja 2017 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy w [...] z pytaniem czy jest lub było prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej działki. W odpowiedzi Urząd Gminy w [...] poinformował, że wpłynął wniosek M. K., jednak w związku z brakiem uzupełnienia wniosku pismem z 28 kwietnia 2017 r. sprawa pozostała bez rozpoznania. Pismem z 8 września 2017 r. organ I instancji zawiadomił M. K. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Następnie decyzją z 13 października 2017 r. nakazał M. K. rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Decyzją z 28 września 2018 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (PWINB) po rozpoznaniu odwołania M. K. utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy podkreślił, że PINB stwierdziwszy naruszenie art. 28 ust. 1 P.b. i zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy. Procedura ta polega na tym, że inwestor na żądanie organu (wydane postanowienie) przedstawia mu wymagane dokumenty, a następnie organ na ich podstawie w trybie przepisów art. 49 P.b. dokonuje oceny zgodności samowolnej budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, a także czy wybudowany obiekt nie narusza innych przepisów, w szczególności techniczno-budowlanych. W prowadzonym postępowaniu organ I instancji postanowieniem z 25 października 2016 r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej i nałożył na M. K. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2017r. określonych dokumentów. Zobowiązany nie przedłożył jednak żadnych z dokumentów wskazanych w sentencji postanowienia PINB, w związku z czym organ I instancji wydał decyzją nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b. w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Organ odwoławczy zaznaczył, że w księdze wieczystej nr [...] (stan z 5 kwietnia 2016 r.) zgodnie z zawartym wpisem - umową o dział spadku i zniesienia współwłasności sporządzonym w dniu 10 września 2013 r. jedynym właścicielem działki nr [...] w [...] II gmina K. jest M. K.. Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

W odniesieniu do argumentu dotyczącego przeprowadzonych oględzin w dniu 17 marca 2008 r. bez udziału M. K., organ odwoławczy wskazał, że pismem z 5 kwietnia 2018 r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie oględzin na przedmiotowej działce. Pismem z 25 maja 2018 r. organ I instancji zawiadomił M. K., że w dniu 27 czerwca 2018 r. zostaną przeprowadzone oględziny zabudowy zrealizowanej na terenie działki. O niemożności udziału w oględzinach oraz prośbie odroczenia oględzin do dnia 30 września 2018 r. M. K. poinformował organ I instancji pismem w dniu 27 czerwca 2018 r.

Natomiast w odniesieniu do złożonego wniosku o decyzję o warunkach zabudowy do Wójta G., organ odwoławczy ustalił, że 14 marca 2018 r. została wydana decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i budynku gospodarczego na działce nr [...] w obrębie K., gm. K., którą wnioskodawca zaskarżył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., które utrzymało ją w mocy.

Skargą M. K. zaskarżył powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania i wniósł o uchylenie decyzji w całości i wcześniejszej decyzji PINB z 13 października 2017 r., zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) - dalej "p.p.s.a." oddalił wniesioną skargę a w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że ustalony przez organ II instancji stan faktyczny jest bezsporny - M. K. jest właścicielem działki nr [...] położonej w [...], gmina K., na której, bez pozwolenia na budowę, wybudowano po roku 2004 obiekt budowlany z tarasem o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej. Strona skarżąca nie zakwestionowała w toku postępowania administracyjnego braku pozwolenia na budowę spornych obiektów, jak również daty budowy. Data wybudowania obiektów uzasadnia zaś zastosowanie wskazanych przepisów P.b. z 7 lipca 1994 r. Sąd podzielił ocenę PWINB, że przedmiotowy obiekt rekreacji indywidualnej należy zakwalifikować jako obiekt budowlany, na którego realizacje wymagane było pozwolenie na budowę, z racji jego powierzchni ponad 80m².

Prawidłowo też organ nadzoru budowlanego, po ustaleniu, że wybudowanie opisanego wyżej obiektu wymagało wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, wszczął procedurę legalizacyjną, zobowiązując inwestora, postanowieniem z 25 października 2016 r., do wykonania w terminie do dnia 31 marca 2017 r. obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 P.b., w szczególności zaś do wykazania zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez złożenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. W sprawie nie budzi natomiast wątpliwości, że obowiązki określone w ww. postanowieniu nie zostały przez skarżącego wykonane pomimo upływu wyznaczonego przez organ okresu na ich spełnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem zdaniem Sądu prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do tego, że warunki określone w postanowieniu z 25 października 2016 r. nie zostały spełnione, co uzasadniało, w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 P.b., orzeczenie nakazu rozbiórki. Treść art. 48 P.b. jednoznacznie określa warunki legalizacji poprzedzające rozbiórkę, a nakaz rozbiórki ma charakter bezwzględny w razie ich niespełnienia.

W ocenie Sądu nie mogą odnieść skutku zarzuty skarżącego o istnieniu w okolicy jego nieruchomości innych obiektów o tej samej funkcji rekreacyjnej. Sądowi z urzędu wiadomo, że wiele z nich zrealizowanych zostało w ramach samowoli budowlanej i toczy się wobec nich podobne postępowanie. Natomiast skarga skarżącego na decyzję w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy została oddalona wyrokiem z 12 grudnia 2018 r. i orzeczenie to jest prawomocne. Z tych też względów Sąd oddalił skargę.

Skargą kasacyjną M. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i niewłaściwej interpretacji przepisów prawa materialnego nie rozpoznał w sprawy w pełnym zakresie, pomijając w zasadzie istotne zarzuty skargi będącej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sad Administracyjny, czym naruszony został art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. a polegające na nierozpatrzeniu skargi w zakresie zarzutu nadmiernej ingerencji organów administracji publicznej w prawa własności skarżącego i interpretowanie przesłanek przewidzianych w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. w oderwaniu od charakteru prawa własności i przepisów o ochronie tego prawa, w tym także niewłaściwe określenie, że sprawie niniejszej obiekty posadowione na nieruchomości mają cechy budynku lub budowli, dla których posadowienia niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem dokonywanej kontroli legalności przez Sąd pierwszej instancji była decyzji nakazująca skarżącemu rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b. obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,60m x 8,50m, (pow. zabudowy 81,60 m²) pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w obrębie ewid. [...], gm. K.

Skarga kasacyjna kwestionuje wyrok Sądu pierwszej instancji zarzutami naruszenia przepisów postępowania. Wbrew zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., zdaniem Sądu odwoławczego w realiach tej sprawy nie było uzasadnionych przesłanek do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 li. a i c p.p.s.a. skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że wobec niezasadności wniesionej skargi należało zastosować konstrukcję prawną jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. Tym samym nie jest również usprawiedliwiony podniesiony zarzut kasacji naruszenia art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wydanie 3, W. 2015 r., str. 574). Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Ale pierwszorzędne znaczenie ma to, że przepis ten dotyczy jedynie orzeczeń uwzględniających skargę - patrz wyrok NSA z 7 lipca 2022 r. II OSK 2395/19. W przedmiotowej sprawie sąd wojewódzki nie mógł zastosować art. 135 p.p.s.a., ponieważ oddalił skargę, dlatego przepis ten nie może stanowić skutecznego zarzutu naruszenia prawa procesowego.

Również nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanego wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z utrwalonych w orzecznictwie NSA poglądów, zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Chodzi zatem o takie sytuacje, które wskazują na to, że w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, względnie gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy zarzuty bądź powołała dowody, które zostały przez sąd wojewódzki pominięte- patrz wyrok z 11 stycznia 2022 r. III OSK 2548/21. Jednakże z takim naruszeniem prawa nie mamy do czynienia w tej sprawie.

Nie można również uznać, iż doszło w realiach tej sprawy do naruszenia, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. albowiem przepis ten nie miał zastosowania w realiach tej sprawy, skoro przedmiotem postępowania był obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,60m x 8,50m, zrealizowany samowolnie po 1 stycznia 1995 r. Zatem wobec takiego obiektu zastosowanie miały wyłącznie przepisy ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r.

Zdaniem NSA w sprawie tej niesporne jest, że po 1 stycznia 1995 r. poprzednicy prawni skarżącego - L. i L. K. - wybudowali bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...] położonej w [...], gmina K., obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,60m x 8,50m, (pow. zabudowy 81,60 m²). Na realizację tego obiektu budowlanego wymagane było pozwolenie na budowę, co prawidłowo podkreślił Sąd pierwszej instancji.

W chwili realizacji tego obiektu przepis art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W art. 29 ust. 1 wymieniono, budowa jakich obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, jednak obiektów letniskowych czy rekreacyjnych nie wymieniono w tym przepisie. Zasadą było zatem, że należało uzyskiwać pozwolenie na budowę jako wyjątek ustawodawca wprowadził zgłoszenie.

Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 2 P.b., pod pojęciem "budynku" należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b. obowiązującym w brzmieniu od dnia 28 czerwca 2015 r., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Z niewątpliwych ustaleń poczynionych przez organ I instancji w dniu 17 marca 2008 r. w trakcie oględzin działki nr [...] w [...] gmina K. wynika, że na terenie tejże działki wykonano obiekt budowlany wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej (o wymiarach w rzucie 9,60m x 8,50m) o powierzchni zabudowy wynoszącej 81,60m2.[...] Z powyższych ustaleń wynika, że objęty nakazem rozbiórki obiekt nie jest trwale związany z gruntem i jego powierzchnia zabudowy wynosi 81,60m2, a co za tym idzie nie spełnia definicji budynku określonej w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i nie wypełnia przesłanek określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego.

Natomiast w przepisie art. 29 ustawy Prawo budowlane, wyliczającym enumeratywnie, jakie obiekty i roboty budowlane nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, nie został zawarty obiekt rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy wynoszącej powyżej 80m2. W konsekwencji należy przyjąć, że na jego budowę wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Dlatego też w tych okolicznościach sprawy wdrożono postępowanie legalizacyjne wobec przedmiotowego obiektu. Postanowieniem z 25 października 2016 r. organ I instancji wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 9,60m x 8,50m, oraz nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2017 r.: a) ostatecznej decyzji Wójta GminyG. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla w/w obiektu budowlanego, z uwagi na to, iż obecnie dla przedmiotowego terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, b) egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z analizy akt sprawy wynika bezspornie, czego zresztą nie kwestionuje skarżący, iż mimo upływu wskazanego wyżej terminu jak również przypomnienia o tym przez organ pierwszej instancji zawiadomieniem z 8 września 2017 r., skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazanych w ww. postanowieniu, tym samym zachodziły przesłanki z art. 48 ust. 1 i 4 P.b. Zgodnie z art. 48 ust. 4 tejże ustawy w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Tym samym zaskarżony skargą kasacyjną wyrok w pełni odpowiada prawu. Przy czym zarzut nierozpoznania skargi w pełnym zakresie a to zarzutu nadmiernej ingerencji organów administracji publicznej w prawo własności skarżącego i interpretowania przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w oderwaniu od charakteru prawa własności, w ocenie NSA nie zasługuje na uwzględnienie, tak naprawdę nie dotyczy on w takiej formie tej sprawy.

Jedynie na marginesie wskazać trzeba, że taki zarzut wobec wyroku WSA (niezależnie, że błędnie wskazano art. 37 ust. 1 pkt 1) winien przybrać formę naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosząc go co do treści uzasadnienia wyroku. Niemniej jednak w skardze kasacyjnej brak takiego zarzutu, zaś kwestia ta w okolicznościach tej sprawy nie stanowi naruszenia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkowanie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi - patrz wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r. III OSK 4844/21. Natomiast nieodniesienie się do kwestii wyżej podniesionej nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem nie wpłynęłoby na odmienne rozstrzygnięcie tej sprawy.

Prawo własności, co do zasady, nie jest prawem nieograniczonym (absolutnym). Ogólna zasada wolności budowlanej przysługuje każdemu, kto dysponuje nieruchomością gruntową na cele budowlane, ale pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zatem uznać należy, iż prawo zabudowy nie jest prawem absolutnym i podlega ograniczeniom w regulacjach publicznoprawnych. Prawo własności do nieruchomości jest ograniczane przez szereg aktów prawnych. Najwięcej aspektów dotyka jednak Prawo budowlane. Bez zgody właściwego organu zasadniczo właściciel nie może posadowić na działce określonych obiektów. W przeciwnym wypadku właściciela nieruchomości będzie czekała długa procedura i kosztowna legalizacja lub nawet obowiązek rozbiórki. Skoro nakaz rozbiórki dotyczy samowoli budowlanej, której nie ma możliwości zalegalizowania jak w tej sprawie, to kwestia nadmiernej ingerencji w prawo własności nie może być przedmiotem rozważań organów nadzoru budowlanego jak i Sądu administracyjnego rozpatrującego skargę inwestora, gdyż z przepisów prawa publicznego wynika obowiązek organów administracji zwalczania samowoli budowlanej poprzez nakazanie rozbiórki, od którego nie można odstąpić, gdy nie jest możliwa legalizacja.

Należy w tym miejscu jedynie informacyjnie zaznaczyć, iż Sądowi odwoławczemu znane są (fakt notoryjny) liczne wyroki dotyczące nakazu rozbiórki obiektów rekreacji indywidualnej pobudowanych samowolne na terenie miejscowości K., gmina K., wobec których zastosowano konstrukcję prawną nakazu rozbiórki z art. 48 P.b.- w szczególności patrz wyroki NSA: z 13 stycznia 2022 r., II OSK 300/19, z 5 maja 2022 r. II OSK 1394/19 oraz II OSK 1395/19.

Przedstawione dotąd rozważania wskazują jednoznacznie, iż w sprawie tej podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.