Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 17/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2019 poz 298
law: Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi "(...)"z siedzibą w "(...)"na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia "(...)" listopada 2019 r. nr "(...)"w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 17/20

UZASADNIENIE

R. z siedzibą w N. (dalej: "Skarżący", "Spółka") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Komisja, KNF) z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nadpłaty i zwrotu kwoty 858.669,60 złotych uiszczonej tytułem kary pieniężnej nałożonej na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez Komisję w dniu [...] sierpnia 2015 roku o sygn. [...], wraz z odsetkami za zwłokę.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego {Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej "kpa"), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 298 z późn. zm., dalej: "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.. dalej: "ustawa o finansach publicznych") w związku z art. 2 § 2 i 3, art. 72 § 1 pkt 1 oraz 77 § I pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm., dalej: "ordynacja").

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] marca 2014 roku Komisja wydała decyzję administracyjną o sygnaturze [...], którą nałożyła na R. karę pieniężną w wysokości 800.000,00 PLN (osiemset tysięcy złotych) za naruszenie przez R. obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (zwanej dalej "Ustawą o Ofercie").

W dniu 20 marca 2014 roku R. złożył wniosek do Komisji o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazaną decyzją.

W dniu [...] marca 2014 roku Komisja wydała decyzję o sygnaturze [...] (Decyzja I), którą nałożyła na R. karę pieniężną w wysokości 800.000,00 PLN (osiemset tysięcy złotych) za naruszenie przez R. obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (zwanej dalej "Ustawą o Ofercie").

W dniu 20 marca 2014 roku R. złożył wniosek do Komisji o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej Decyzją I.

W dniu [...] sierpnia 2015 roku Komisja wydała decyzję uchylającą poprzednią decyzję (Decyzja II) i stanowiącą, że Komisja nakłada na R. karę pieniężną, wobec stwierdzenia niewykonania obowiązków informacyjnych, określonych w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a Ustawy o Ofercie we wskazanym zakresie. W przedmiotowej decyzji nie wpisano w sentencji wysokości kary pieniężnej nakładanej na Skarżącego.

W dniu 23 września 2015 roku R. wniósł za pośrednictwem Komisji skargę na Decyzję II do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W następstwie złożenia skargi na Decyzję II, w dniu [...] października 2015 roku Komisja wydała postanowienie w przedmiocie sprostowania z urzędu błędu pisarskiego w Decyzji I o sygn. [...] (postanowienie I) uzupełniając osnowę Decyzji II w ten sposób, że na stronie 2, wers 16 od góry po słowie, w wysokości" Komisja wpisała liczbę "700 000", a na stronie 2, wers 17 od góry po słowie w nawiasie "słownie:" "siedemset tysięcy".

W dniu 26 października 2015 roku R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy sprostowania oczywistego błędu pisarskiego w Decyzji II wskazując, że Komisja nie była uprawniona do dopisania do osnowy Decyzji II kwoty kary pieniężnej nałożonej na R..

W dniu [...] lutego 2016 roku Komisja wydała postanowienie o sygn. [...] ("Postanowienie II"), utrzymujące w mocy Postanowienie I.

W dniu 25 lutego 2016 roku R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na Postanowienie II.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2016 r. o sygn. VI SA/Wa 613/16 skarga została oddalona w całości.

Od powyższego orzeczenia R. wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W dniu 25 sierpnia 2017 roku, w związku z wezwaniem Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2017 roku i podjętymi wobec R. czynnościami egzekucyjnymi, została dokonana wpłata tytułem kary pieniężnej nałożonej na Skarżącego sprostowaną Decyzją II (wraz z odsetkami od zaległości) w wysokości 858.669.60 PLN.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2019 roku o sygn. II GSK 2059/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok tut. Sądu o sygn. VI SA/Wa 613/16, uchylił zaskarżone Postanowienie II i poprzedzające je Postanowienie I i umorzył postępowanie administracyjne.

Dnia 27 sierpnia 2019 roku Skarżący złożył do KNF wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot nadpłaty z tytułu wpłaty kwoty 858.699,60 złotych (wraz z odsetkami za zwłokę) dokonanej na poczet kary administracyjnej nałożonej na podstawie Decyzji II, który następnie został uzupełniony pismem z dnia 12 września 2019 roku ("wniosek w sprawie Nadpłaty")

Dnia [...] listopada 2019 roku Komisja wydała decyzję w której odmówiła stwierdzenia i zwrotu nadpłaty na rzecz Skarżącego. W uzasadnieniu wskazała, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2015 r jest decyzją ostateczną, od której nie przysługuje odwołanie ani wniosek o ponowne rozpoznanie spraw. Kara administracyjna w wysokości 700 000 zł w niej orzeczona jest karą wymagalną, do której zapłacenia Strona była zobowiązana. Ponadto, wobec ostateczności ww. decyzji oraz orzeczonej w niej kary Komisja nie może zastosować przepisów ordynacji dotyczących zwrotu nadpłaconej lub nienależycie zapłaconej niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym, jaką jest kara administracyjna, gdyż takowy zwrot, z uwagi na ostateczność kary, nie jest dopuszczalny.

Skarżący, w niniejszej sprawie zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające uznaniu w zaskarżonej decyzji, że:

- w dniu [...] sierpnia 2015 roku Komisja Nadzoru Finansowego wydala decyzję, w której w pkt I uchyliła w całości decyzję [...] marca 2014 roku, a w pkt II nałożyła na Spółkę karę pieniężna w wysokości 700 000 zł;

- decyzja z dnia [...] sierpnia 2015 roku jest decyzją ostateczną, od której nie przysługuje odwołanie ani wniosek o ponowne rozpoznanie prawy, kara administracyjna w wysokości 700 000 zł w niej orzeczona jest karą wymagalną, do której zapłacenia Strona była zobowiązana";

tj. uznaniu, że na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 roku, Komisja nałożyła na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 700.000,00 złotych, do której zapłaty Skarżący był zobowiązany, podczas gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie powinno polegać na uznaniu, że w Decyzji II doręczonej Skarżącemu (i która w związku z tym weszła do obrotu prawnego) KNF nie nałożyła na Skarżącego kary pieniężnej o wysokości wyższej niż zero, z uwagi na niewskazanie w punkcie II. sentencji Decyzji II liczby dodatniej wskazującej na wysokość kary pieniężnej nakładanej przez Komisję na Skarżącego, wobec czego kwota 858.669,00 złotych (uiszczona tytułem kary pieniężnej oraz odsetek od zaległości) została wpłacona nienależnie.

b) naruszenie art. 10 §1 kpa w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (polegające na niewyznaczeniu Skarżącemu przez Komisję terminu na wypowiedzenie się w ww. zakresie) przed wydaniem Zaskarżonej Decyzji, co doprowadziło do niezapewnienia w stosunku do Skarżącego realizacji dyrektywy czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 170 p.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) polegające na zignorowaniu w zaskarżonej decyzji skutków rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i uznaniu, że skoro wyrok ten dotyczy postanowienia KNF o sprostowaniu błędu pisarskiego w Decyzji II, "oznacza to tyle, że sprostowanie tego konkretnego błędu pisarskiego przez Komisję było niedopuszczalne", podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu w zaskarżonej decyzji powinno polegać na uznaniu, że Komisja jest związana treścią rozstrzygnięcia zawartego w wyroku NSA w zakresie uchylenia wydanych przez Komisję postanowień w przedmiocie sprostowania rzekomej oczywistej omyłki pisarskiej w osnowie Decyzji II i umorzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie, w związku z czym za pozostającą w obrocie prawnym Komisja powinna była uznać Decyzję II, której osnowa nie zawiera wyrażonej liczbowo wysokości kary pieniężnej nałożonej na Skarżącą;

b) naruszenie art. 110 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) polegające na zignorowaniu w zaskarżonej decyzji tego, że KNF związana jest treścią sentencji Decyzji II od chwili jej doręczenia Skarżącemu, a co za tym idzie niezasadne jest zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenie KNF, że na podstawie Decyzji II Komisja nałożyła na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 700.000,-zł, do której zapłacenia Skarżący był zobowiązany, skoro z treści pkt II. sentencji Decyzji II wynika, że Komisja nie nałożyła na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości wyższej niż zero;

c) naruszenie art. 74a w zw, z art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § I pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 900 ze zm.; zwaną dalej "Ordynacją Podatkową'') oraz w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 869 ze zm.; zwaną dalej "Ustawą o Finansach Publicznych") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) polegające na odmowie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu kwoty 858.669,00 złotych (wraz z odsetkami za zwłokę) uiszczonej tytułem kary pieniężnej w sytuacji, w której Decyzja II nie stanowi podstawy nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości wyższej niż zero, wobec czego wskazana powyżej kwota została zapłacona nienależnie i stanowiła nadpłatę podlegającą zwrotowi.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie decyzji KNF z dnia [...] listopada 2019 roku i zobowiązanie Komisji do wydania w terminie 14 dni decyzji stwierdzającej nadpłatę tytułem kary pieniężnej w wysokości podlegającej zwrotowi Spółce na kwotę 858.669,00 złotych, powiększonej o należne oprocentowanie odpowiadające odsetkom za zwłokę, oraz zwrocie nadpłaty na rachunek bankowy wskazany przez Skarżacą.

W uzasadnieniu podniósł, że wydając zaskarżoną decyzję, Komisja mylnie przyjęła, że na Skarżącą została nałożona kara pieniężna w wysokości 700.000,00 złotych. Skarżący nie był zobowiązany do zapłaty kary pieniężnej w takiej wysokości, bowiem w obrocie prawnym nigdy nie znalazła się decyzja, która by taką karę na Spółkę nakładała, wobec niewskazania kwoty kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej oddalenie, wskazując, że decyzja KNF z dnia [...] sierpnia 2015 r. jest decyzją ostateczną, została stronie doręczona i nie została wyeliminowana z obrotu, a zatem rozstrzyga o prawach i obowiązkach Skarżącego. Brak wskazania kwoty w rozstrzygnięciu nie oznacza, że kara nie została w decyzji określona. Jej wysokość została bowiem wprost wskazana na s. 41 oraz 42 decyzji, poprzez wskazanie kwoty 700 000 zł (wyrażonej zarówno przy pomocy cyfr, jak i słownie), jak też poprzez wskazanie, że kwota ta stanowi 70% maksymalnego wymiaru kary. Takie określenie wysokości sankcji nie budzi wątpliwości, czy i w jakiej wysokości została na Skarżącą nałożona kara pieniężna.

W replice do odpowiedzi na skargę Skarżąca wskazała, że niedopuszczalne jest wnioskowanie co do treści rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej z uzasadnienia decyzji, zaś w przypadku rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a treścią uzasadnienia decyzji, decydujące znaczenie ma treść rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Analizując pod tym kątem skargę, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Istota nadpłaty, o której mowa w art. 72 ordynacji podatkowej, sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy ), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną).

Innymi słowy, zasadność uznania nadpłaty zachodziłaby wówczas, gdyby w obu przypadkach świadczenie podatnika dokonane na rzecz wierzyciela podatkowego przewyższyła to, czego wymagają od niego przepisy prawa.

Należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja jest wynikiem decyzji KNF z dnia [...] sierpnia 2015 roku nr [...] o uchyleniu decyzji KNF z dnia [...] marca 2014 roku i nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej, wobec stwierdzenia niewykonania obowiązków informacyjnych określonych w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Skarżona decyzja nie może zatem zostać oceniona w oderwaniu od powyższej decyzji, skoro podstawą odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu kwoty 858.669,60 złotych jest decyzja o nałożeniu kary pieniężnej.

W niniejszej sprawie Skarżący podnosił, że decyzja KNF z dnia [...] listopada 2019 r. odmawiająca stwierdzenia nadpłaty i zwrotu kwoty 858.669,60 złotych uiszczonej tytułem kary pieniężnej, została wydana w sytuacji, w której decyzja KNF o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej z dnia [...] sierpnia 2015 roku nie zawiera w sentencji określenia wysokości kary pieniężnej nakładanej na Skarżącego. Zdaniem Skarżącego, nie był on zobowiązany do zapłaty kary pieniężnej w takiej wysokości, bowiem w obrocie prawnym nigdy nie znalazła się decyzja, która by taką karę na Skarżącego nakładała.

Podkreślić należy, że decyzja KNF z dnia [...] sierpnia 2015 r jest decyzją ostateczną, która została stronie doręczona i nie została wyeliminowana z obrotu, a zatem rozstrzyga o prawach i obowiązkach Skarżącej. Decyzja ta jest przedmiotem odrębnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VI SA/Wa 2765/15 zainicjowanego ze skargi tej Spółki.

Mając na uwadze, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej nie została uchylona i pozostaje w obrocie, zdaniem Sądu, nie można uznać że KNF zobowiązana była do stwierdzenia nadpłaty i zwrotu kwoty 858.669,60 złotych uiszczonej tytułem kary pieniężnej.

Zauważyć ponadto należy, że nawet jeśli w toku postępowania przed Sądem uchylona zostanie decyzja KNF z dnia [...] sierpnia 2015 r, to nadal w obrocie prawnym pozostanie decyzja KNF wydana w dniu [...] marca 2014 roku sygn. [...] (Decyzja I) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 800.000,00 PLN oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W konsekwencji domaganie się przez Skarżącego uchylenia decyzji KNF z dnia [...] listopada 2019 roku i zobowiązanie Komisji do wydania w terminie 14 dni decyzji stwierdzającej nadpłatę tytułem kary pieniężnej w wysokości podlegającej zwrotowi R. na kwotę 858.669,00 złotych, należy uznać za niezasadne i zdecydowanie przedwczesne.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niewyznaczenie Skarżącemu terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań przed zakończeniem postępowania. Organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji odniósł się zarówno do decyzji z dnia [...]sierpnia 2015 r., jak i powołanego wyżej wyroku NSA z dnia 3 lipca 2019 r. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny, a w aktach sprawy nie ma materiału dowodowego, który nie byłby znany Skarżącemu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 170 p.p.s.a podnieść należy, iż jak słusznie wskazuje organ, wyrok NSA z 3 lipca 2019 r. w sprawie o sygn. akt. II GSK 2059/17, wiąże KNF jedynie w zakresie braku możliwości sprostowania treści decyzji KNF z dnia [...] sierpnia 2015 r. w zakresie wskazania kwoty sankcji administracyjnej. Wyrok nie podważa również decyzji KNF z dnia [...] sierpnia 2015 r., gdyż to może nastąpić jedynie w wyniku prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2765/15.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.