Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 476/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.2,ust.3,ust.3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust.1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 127 par 3,art,art.24 par. 1pkt 5,art.145 par.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 476/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r., sprawy ze skargi A.C., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 18 stycznia 2011 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 stycznia 2011r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwana dalej: "u.s.u.s."), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej A.C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję stwierdzającą, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej skarżąca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. W związku z tym decyzją z dnia 1 lipca 2010r. stwierdzono, iż skarżąca jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek za okres od 06.2000r. do 04.2002r. na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej wysokości 28.470,63 zł. Natomiast decyzją z dnia 18.08.2010 r. Zakład zmienił powyższą decyzję i stwierdził, że na dzień wydania decyzji skarżąca była dłużnikiem również z tytułu kosztów upomnienia i opłaty dodatkowej.

Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o umorzenie istniejącego zadłużenia, wskazując na jej trudną sytuacją finansową.

Decyzją z dnia 29 listopada 2010r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych

- umorzył postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 06.2000r. do 07.2000r. w łącznej kwocie 741,50 zł oraz należnych od nich odsetek z uwagi na ich przedawnienie;

- odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za 08.2000r. w łącznej wysokości 1.349,33 zł,

- odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 09.2000r. do 04.2002r. w łącznej wysokości 25 652,32 zł.

Skarżąca zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy ponownie wskazując na okoliczności potwierdzające jej trudną sytuację finansową i rodzinną.

Organ rozpatrując ponownie sprawę stwierdził, iż w sytuacji skarżącej nie zachodzi żadna okoliczność pozwalająca na uznanie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a tym samym brak jest możliwości umorzenia przedmiotowych należności na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 oraz art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Organ wskazał nadto, iż niezależnie od powyższego, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, zwane dalej: "rozporządzenie"), jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił organowi ustalić, min. że:

1. Skarżąca jest zameldowana na pobyt czasowy w N. ul. K. i zamieszkuje wraz z mężem – E.C.., z którym od dnia 02.09.2010r. jest w separacji.

2. Zgodnie z oświadczeniem, małżonkowie prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, szacunkowo na zakup produktów spożywczych i leków skarżąca przeznacza ok. 400,00 zł miesięcznie, natomiast wydatki związane z utrzymaniem mieszkania reguluje EC..

3. Od dnia 29.09.2008 r. skarżąca jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, od dnia 07.10.2009 r. nie posiada prawa do zasiłku.

4. W okresie od 17.09.2010r. do 15.10.2010r. skarżąca pobierała stypendium z tytułu uczestnictwa w kursie "Bukieciarstwo i florystyka z elementami decupage", na który skierował skarżącą Urząd Pracy, wysokość stypendium uzależniona była od ilości odbytych godzin szkolenia, za 09.2010r. skarżąca otrzymała 463,10 zł.

5. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej skarżąca zawarła informację, iż uzyskuje dochody z tytułu prac dorywczych w wysokości 100,00 zł - 150,00 zł miesięcznie oraz planuje założyć spółdzielnię społeczną i podjąć pracę zarobkową. Ponadto, korzysta z pomocy finansowej starszej córki otrzymując przekazy pieniężne w wysokości 100,00 zł. Skarżąca nie podała informacji z jaką częstotliwością córka przesyła pieniądze. W treści uzasadnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca oświadczyła, że "założenie spółdzielni jest już nieaktualne", z uwagi na "brak możliwości i odejście chętnych osób niezbędnych do wymaganej liczby założycielskiej".

6. Ośrodek Pomocy Społecznej udzielił skarżącej wsparcia w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości 150,00 zł z przeznaczeniem na zakup leków.

7. Ze złożonego przez skarżącą w Urzędzie Skarbowym zeznania podatkowego wynika, że w roku 2009 uzyskała łączny dochód w wysokości 10.902,96 zł.

8. Skarżąca posiada zobowiązania wobec:

• córki S.R. z tytułu zaległych alimentów, które na dzień 14.07.2010r. wynosiły 1.050,00 zł oraz alimentów bieżących w kwocie 350,00 zł

• Urzędu Skarbowego z tytułu zaległego podatku dochodowego i mandatu w łącznej wysokości ok. 3 300,00 zł.

9. Nadto skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające, iż na przełomie lat 2004 i 2005 była wobec niej prowadzona egzekucja sądowa z wniosków wierzycieli: M.W., K.T., "H" Sp. z o.o. oraz C.I.G. "M" Sp. z o.o. Skarżąca nie dostarczyła informacji w jaki sposób egzekucja została zakończona.

10. Skarżąca nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych, jako właściciel nieruchomości.

11. Według pisma Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców MSWiA z dnia 04.08.2010 r. skarżąca nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów.

12. Skarżąca ma problemy zdrowotne, na potwierdzenie czego przedstawiła zaświadczenie lekarskie.

13. Skarżąca oświadczyła, iż wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie renty inwalidzkiej, jednak nie otrzymała jeszcze żadnej decyzji.

W związku z tym organ stwierdził, iż na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania można stwierdzić, że regulowanie obciążających skarżącą, a wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zobowiązań publicznoprawnych będzie stanowiło utrudnienie w zaspokajaniu potrzeb skarżącej. Niemniej jednak norma zawarta w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. uprawnia do uznaniowego wyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu składek. Nie oznacza to pełnej dowolności przy rozstrzyganiu wniosku, bowiem wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należy mieć na uwadze dbałość o ważny interes strony, ale także fakt, że umorzenie jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych wynikającej z art. 2a u.s.u.s.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca bardzo obszernie opisała swoją sytuację życiową, w tym okoliczności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i jej obecną, złą sytuacją materialną i rodzinną. Podniosła, że może kwota zadłużenia nie jest szokująco wysoka, ale i tak niemożliwa do spłacenia przez skarżącą z uwagi na faktyczny brak środków do życia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, acz z innych względów niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów.

Natomiast, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co obligowało go do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.).

Z mocy art. 83 ust. ust. 1, 2, 4 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw i od tych decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi art. 127 § 3 in fine k.p.a., a także na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednio stosuje się przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest sensu stricto odwołaniem. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wykazuje jednak wiele podobieństw do odwołania i powinny mu towarzyszyć te same proceduralne gwarancje bezstronności, które wiążą się z postępowaniem dwuinstancyjnym ( por. wyrok NSA z 20 marca 2008r., sygn. akt II GSK 472/07).

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. stanowi bowiem środek zaskarżenia, różniący się od odwołania jedynie brakiem dewolutywności. Po złożeniu takiego wniosku objęta nim decyzja traci charakter ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, co odpowiada sytuacji niewyczerpania toku instancji w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 1994r., sygn. akt II SA 2616/93). Ponadto do istoty i celu tego wniosku należy zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy w postępowaniu administracyjnym, a nie dokonanie autokontroli decyzji jak w art. 132 § 1 i 2 k.p.a.

Z kolei przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zasada ta znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o jej ponowne rozpoznanie w trybie art. 127 § 3 k.p.a.

Kwestia wyłączenia pracownika organu administracji publicznej, orzekającego w postępowaniu z wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., była przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie. Przeważa pogląd, że w takim postępowaniu podlega wyłączeniu zarówno pracownik organu administracji, jak również członek organu kolegialnego biorący udział w wydaniu decyzji po raz pierwszy (np. wyrok NSA z dnia 11 września 2002r., sygn. akt V SA 2535/01, uchwała NSA z dnia 22 lutego 2007r., sygn. akt II GPS 2/06, wyrok WSA z dnia 18 lutego 2008r., sygn. akt V SA/Wa 2749/07 oraz M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego". Komentarz, Warszawa 2005, s. 222).

W wyroku z dnia 20 marca 2008r. sygn. akt II GSK 472/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stanowisko sformułowane w uchwale 7 sędziów NSA z 22 lutego 2007r., sygn. akt II GPS 2/06, stwierdzające, iż w przypadku postępowania wszczętego na wniosek złożony w trybie art. 127 § 3 k.p.a. zastosowanie znajduje art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyrażone w odniesieniu do samorządowego kolegium odwoławczego, ma zastosowanie także do pracownika jednoosobowego organu administracji publicznej.

Wreszcie istotne jest, iż przepisy o wyłączeniu pracownika odgrywają ważną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2005r., sygn. akt P 8/03 (OTK-A 2005/3/20). Takie gwarancje powinny być zapewnione także i stronie postępowania prowadzonego przez ten sam organ, z uwagi na zawarte w art. 127 § 3 k.p.a. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołania.

Przy czym użyte w omawianej normie prawnej sformułowanie "w sprawie" oznacza sprawę administracyjną załatwianą w drodze decyzji (Andrzej Wróbel w: Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 2000, s. 199).

Przez udział w postępowaniu w sprawie należy rozumieć podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej przewidzianych w przepisach prawa czynności procesowych niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a jeżeli pracownik jest upoważniony do wydawania decyzji w imieniu organu administracji publicznej lub pełni funkcje organu, również załatwienie sprawy w formie decyzji. Pracownik wyłączony od udziału w sprawie nie może zatem podejmować czynności procesowych w tej sprawie, z zastrzeżeniem art. 24 § 4 k.p.a. Przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" w niższej instancji należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy.

Według Kałuskiego ("Postępowanie administracyjne" 1929r. s. 37) "wystarczy udział w wydaniu, niekoniecznie decyzja musi pochodzić od urzędnika, względnie przez niego być podpisaną, w każdym razie urzędnik ten musi być czynny przy wydaniu decyzji w niższej instancji. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji w znaczeniu teoretycznym wydaje się nieuzasadnione ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym, w odróżnieniu od postępowania sądowego, poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różnych pracowników, którzy mogą mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, co wymaga starannej i wnikliwej oceny".

Ustawodawca powiązał z sytuacją procesową, polegającą na tym, że pracownik administracji publicznej bierze udział w postępowaniu w sprawie, mimo że brał w tej sprawie udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, taki skutek, że stanowi to podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy należy wskazać, że decyzja z dnia 29 listopada 2010 r. została podpisana przez Z-cę Dyrektora B.S.-K. na tej decyzji znajdują się także pieczęcie imienne i podpisy osób biorących udział w wydaniu tej decyzji tj. Z-cy Naczelnika Wydziału M.M. oraz Starszego Referenta A.S.

Decyzję z dnia 18 stycznia 2011r.wydaną po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisał z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Dyrektor Oddziału J.S., ale także te same osoby, które brały udział w wydaniu decyzji poprzedniej, tj. Z-ca Dyrektora B.S .-K, z-ca Naczelnika Wydziału M. M. oraz Starszy Referent A.S..

Z przedstawionego opisu zdarzeń jednoznacznie wynika, że te same osoby, które podpisały decyzję w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i dokonywały oceny wniosku przed wydaniem decyzji, brały udział we wcześniejszych czynnościach procesowych, tj. w wydaniu decyzji z dnia 29 listopada 2010 r., a zatem w czynnościach mających lub mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Oznacza to, że w wydaniu decyzji z dnia 18 stycznia 2011r.brały udział osoby (pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), które w świetle art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., podlegały wyłączeniu od udziału w postępowaniu wywołanym złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mimo to brały udział w tym "drugoinstancyjnym" postępowaniu.

W tej sytuacji w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.).

Art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zauważyć należy, że ustawodawca nie wiąże tej podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z nastąpieniem konsekwencji w postaci wpływu na wynik sprawy lub nawet potencjalnego istotnego wpływu na wynik sprawy, odmiennie niż przy podstawach z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

W związku z wykazanym naruszeniem postępowania wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy będzie jeszcze raz rozpatrzony, jednakże Sąd dostrzegając już nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu stwierdza, iż postępowanie prowadzone na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wymaga nie tylko dokonania kontroli postępowania organu pierwszej instancji (ponownego rozpoznania sprawy przez ten sam organ) i ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą okoliczności i zarzutów dotyczących istoty sprawy, ale także obligują organ do całościowej merytorycznej oceny zebranego materiału dowodowego, a w razie potrzeby jego uzupełnienie w dopuszczalnym zakresie. Pełne przedstawienie wyników tej oceny powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co jest szczególnie istotne w sytuacji decyzji o charakterze uznaniowym. Zatem organ ponownie rozpoznając sprawę powinien nie tylko wskazać na jakim materiale dowodowym się oparł (to uczyniono w zaskarżonej decyzji), ale także powinien dokonać jego oceny.

Przy tym odmowa umorzenia należności w kontekście treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 rozporządzenia oznacza, że organ powinien rozważyć i przeanalizować sytuację majątkową i finansową oraz zdrowotną strony. Na skutek dokonanej oceny i analizy organ stwierdza, czy zapłata należności pociągnie dla skarżącej zbyt ciężkie skutki polegające min. na pozbawieniu skarżącej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W uzasadnieniu decyzji organ ma obowiązek wyjaśnić podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, nawet wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę. Powinno ono również zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Przy tym organy powinny pamiętać, iż wskazane przepisy prawa obowiązują i mają być stosowane, bowiem dotychczas dokonana przez organy ich wykładnia powoduje w praktyce uznanie ich za martwe.

Podjęciu decyzji zbudowanej w oparciu o uznanie administracyjne towarzyszy konieczność wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Powyższe dokonuje się na podstawie stanu faktycznego ustalonego w oparciu o zebrane i ocenione dowody. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że przy wydaniu decyzji opartej na zasadzie swobodnego uznania nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, jeżeli albo części koniecznych dowodów nie przeprowadzono, albo nie poddano analizie z punktu widzenia przesłanek zawartych w przepisie stanowiącym podstawę decyzji, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Uwzględniając szczególny charakter postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek i uznaniowy charakter decyzji w tym przedmiocie, stwierdzić należy, iż właśnie z tych względów postępowanie wyjaśniające w takich sprawach organy powinny prowadzić szczególnie starannie, z wykluczeniem stosowania przez organ zachowań automatycznych, którym sprzyja niewątpliwie specyfika umorzenia należności jako instytucji stosowanej wyjątkowo (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GSK 884/08, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt III AUa 2617/04 ).

Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.