Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 131/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c,  art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. C. kwotę 741 zł (słownie: siedemset czterdzieści jeden złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) oddala wniosek Spółki A. o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda (Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018, poz. 2096 j.t., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. C. od decyzji Starosty "[...]" (Starosta) z dnia "[...]", w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości położnej w obrębie "[...]", Gm. "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" o pow. "[...]", "[...]", w związku z udzieleniem spółce A (spółka) zezwolenia na zajęcie części ("[...]") wymienionej nieruchomości w celu budowy dwutorowej linii 400 kV "[...]", utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia "[...]", działający z upoważnienia Starosty "[..]" Główny Specjalista Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w "[...]" ustalił, w oparciu o art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2018, poz. 2204, j.t., dalej jako u.g.n.), na rzecz A. C. odszkodowanie w kwicie 6096 zł (słownie: sześć tysięcy dziewięćdziesiąt sześć zł) za ograniczenie w sposobie korzystania z działki nr "[...]", gm. "[...]", w związku z udzielaniem spółce zezwolenia na zajęcie części w/w działki w celu budowy dwutorowej linii 400 kV "[...]", zgodnie z decyzją Starosty "[...]" z dnia "[...]". Uzasadniając wysokość odszkodowania powołał się na operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego z 8 lipca 2017 r. Podał, że w procesie szacowania wysokości odszkodowania nie uwzględniono szkód w drzewostanie z powodu braku wykazu wyciętych drzew (w wizji terenowej nie ujawniono pozostałości po wycince). Nadmieniał, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z § 43 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (2004, Nr 207, poz. 2109, dalej jako rozporządzenia).

W odwołaniu pełnomocnik A. C. podważył moc dowodową operatu szacunkowego sporządzanego na zlecenie Starosty, zwłaszcza, że pomiędzy jego wnioskami końcowymi, a operatem przygotowanym na zlecenie odwołującego się występuje znaczna różnica w zakresie wysokości odszkodowania. Nadmienił, że w związku z przeprowadzaniem linii energetycznej przez działkę nr "[...]" doszło do wycinki drzew, a wartość drzewostanu nie jest objęta szacunkiem przez operat będący podstawą oszacowania wysokości rzeczonego odszkodowania, co uprawdopodobnił kserokopią protokołu z dnia 5 stycznia 2016 r. (najprawdopodobniej) sporządzonego z udziałem inwestorów.

Wojewoda, nie podzielają zasadności zarzutów odwołania, skarżoną decyzją z dnia utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]". Podał, że operat szacunkowy przedłożony przez A. C. przy piśmie z dnia 1 grudnia 2017 r., a sporządzony w dniu 24 października 2016 r., określający wartość szkody związanej z lokalizacją infrastruktury przemysłowej oraz prawa służebności przesyłu stracił, po myśli art. 156 ust. 3 u.g.n., ważność i w konsekwencji nie mógł być uwzględniony jako dowód w postępowaniu, a zatem nie podlegał ocenie. Nadto, powołał się na informację udzieloną przez spółkę, że na działce nr "[...]", obręb "[...]" dokonano wycinki drzew, jednakże nastąpiło to na podstawie decyzji Wojewody Nr "[...]" z dnia "[...]" o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dla realiści inwestycji pn."Budowa dwutorowej linii 400 kV "[...]". wydanej w trybie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (dalej jako decyzje o lokalizacji strategicznej).

W skardze r. pr. J. S. decyzji Wojewody zarzucił naruszenie:

1/ art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 pkt 2, art. 130 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1a, 2 i 6 i art. 134 u.g.n. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na operacie szacunkowym niewykonanym zgodnie z w/w przepisami prawa, a w konwekcji zaniechanie poddania go weryfikacji przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych,

2/ art. 130 ust. 1 u.g.n. poprzez pominięcie wyceny drzewostanu usuniętego z nieruchomości skarżącego na skutek działań spółki. Podał, że skoro wycinka drzew została potwierdzona przez przedstawicieli spółki i Urząd Gminy "[...]" oraz skarżącego w dniu 6 stycznia 2016 r, to w sposób oczywisty nie mogła nastąpić w oparciu o decyzję, której jeszcze nie było w obrocie prawnym, tj. wskazaną przez pełnomocnika spółki z dnia "[...]" decyzję o lokalizacji strategicznej. Nadto, operat szacunkowy opracowany na zlecenie skarżącego powinien podlegać ocenie i meriti.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto, wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzją Wojewody z dnia "[...]" ustalająca, na podstawie art. 124 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n., na rzecz A. C. odszkodowanie za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości położnej w obrębie "[...]", gm. "[...]" - oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]" o pow. "[...]", KW "[...]" - w związku z udzieleniem decyzją Starosty "[...]" z dnia "[...]" spółce zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej działki, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą "[...]", poprzez zezwolenia na zajęcie części tej działki, tj. o pow. "[...]") celem założenia i przeprowadzenia na niej w ramach realizacji inwestycji "Budowa dwutorowej linii 400 kV "[...]" z czasową pracą jednego toru na napięcie 220 kV w relacji "[...]".

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 128 ust. 4 u.g.n., w myśl którego odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Z kolei art. 124 ust. 1 u.g.n. pozwala staroście wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej, ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednocześnie na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. (art. 124 ust. 4 u.g.n.).

Postępowanie toczące się w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem pełnomocnika podmiotu realizującego cel publiczny, tj. spółki z dnia 25 sierpnia 2016 r, w którym podał, że roboty budowlane na nieruchomości nr "[...]", obręb "[...]", gmina "[...]" prowadzone były na podstawie decyzji nr "[...]" Wojewody z dnia "[...]" udzielającej spółce pozwolenia na budowę rzeczonej inwestycji wskazanej w decyzji Starosty "[...]" o ograniczeniu sposobu użytkowania z dnia "[...]".

Kontrolowane decyzje ograniczają sposób korzystania z części działki nr "[...]", tj. w obszarze pasa technologicznego sięgającego po 35 m od osi linii w każdą stronę (o powierzchni "[...]"), w którym obowiązują ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości polegające na obowiązku korzystania z tego pasa w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy oraz eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych, w tym zakaz wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych i budowli, utrzymywania w pasie drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 3 m wysokości (pkt 2 lit. c decyzji Starosty z dnia "[...]".

Jak wynika bowiem z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126, odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód; jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Ustawodawca wyraźnie wskazuje, że mowa jest o szkodach powstałych wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. W niniejszej sprawie zdarzeniem takim jest budowa linii elektroenergetycznej, tym samym ustalone w zaskarżonej decyzji odszkodowanie za szkody i zmniejszenie wartości nieruchomości powinno być związane ściśle z realizacją tej inwestycji, a więc z tą częścią nieruchomości, na której w/w inwestycja została zrealizowana.

Wstępne rozważania należy poprzedzić oceną natury odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. Otóż odszkodowanie przewidziane w art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 u.g.n. nie ma charakteru cywilnoprawnego. Wszelkie kwestie związane ze sposobem ustalania wysokości przedmiotowego odszkodowania zostały wyczerpująco unormowane w rozdziale 5 działu III u.g.n. Regulacja tam zawarta nie przewiduje żadnego odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów k.c. i nie daje podstaw do stosowania w drodze analogii rozwiązań cywilnoprawnych do instytucji prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25 lutego 2009 r., I OSK 460/08, Lex nr 515984). Uszczerbek majątkowy (szkoda), jakiego doznaje właściciel na skutek ograniczenia jego prawa własności w trybie art. 124 u.g.n., jest wynikiem legalnego działania administracji, co w sposób oczywisty różni omawiane odszkodowanie od odszkodowania funkcjonującego w prawie cywilnym. Z tych też powodów, szkoda w postępowaniu administracyjnym nie może być wyliczana w ten sam sposób jak wyliczane jest, w postępowaniu cywilnym, wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu.

Zauważenia też wymaga, że jak wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt III CSK 328/15, w razie otrzymania przez przedsiębiorcę przesyłowego na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji administracyjnej, przyznającej prawo wstępu i korzystania z cudzej nieruchomości, na której są posadowione urządzenia przesyłowe, nie jest potrzebne występowanie o ustanowienie służebności przesyłu, a nawet nie ma tytułu do ustanawiania wówczas takiej służebności, gdyż przedsiębiorca ma w postaci decyzji uprawnienie do ingerencji w cudze prawo własności w takim samym zakresie, w jakim nastąpiłoby to na podstawie służebności. Decyzja administracyjna nie jest z kolei potrzebna, jeżeli właściciel nieruchomości wyrazi zgodę na odpłatne lub nieodpłatne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego i zostaje zawarta między nim, a właścicielem swoista umowa. W razie więc ustanowienia służebności przesyłu drogą umowy lub przez wydanie orzeczenia sądowego należy określić wynagrodzenie (art. 3852 k.c.), a w wypadku decyzji administracyjnej, poprzedzonej zgodą właścicieli nieruchomości lub bez tej zgody, powinno zostać wypłacone odszkodowanie, określone również na drodze administracyjnej. To ostanie odszkodowanie (w postępowaniu administracyjnym), z mocy art. 128 ust. 4 u.g.n. powinno odpowiadać tylko wartości poniesionych szkód, a ponadto, jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Z racji przedstawionych powyżej, w postępowaniu administracyjnym szkoda nie może być wyliczana w ten sam sposób, jak wyliczane jest wynagrodzenie w postępowaniu cywilnym w sytuacji ustanowienia służebności przesyłu. Nie obejmuje ono więc m.in. rekompensaty za zgodę właściciela na funkcjonowanie linii energetycznej, czy z tytułu wpisania obciążenia do księgi wieczystej, ani też z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości (por. wyrok WSA w Białymstoku z 27 czerwca 2017 r., II SA/Bk 224/17, Lex nr 2322942). Powyższego stanowiska nie zmienia przy tym fakt, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., oparte jest w istocie na zasadach prawa cywilnego, tj. powinno odpowiadać różnicy między stanem obecnym, a stanem hipotetycznym, który by istniał, gdyby nie zdarzenie będące źródłem szkody oraz powinno rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym.

W zakresie rozumienia przyczyny wywołującej szkodę w rozumieniu art. 128 ust. 4 u.g.n. Sąd przedstawia pogląd, że należy szacować tylko szkody i utratę wartości nieruchomości ze względu na realizację inwestycji, a nie ze względu na objęcie nieruchomości skarżącego planem miejscowym, w którym zaznaczono przebieg przedmiotowej linii energetycznej. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U.2018, poz. 1945 j.t., dalej jako u.p.z.p.), jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy: (1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo (2) wykupienia nieruchomości lub jej części. Jak trafnie podniesiono w wyroku NSA z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 344/15, renta planistyczna ma wykazywać różnicę w wartości nieruchomości pomiędzy jej stanem przed zmianą bądź uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego i pomiędzy jej stanem po dokonaniu tej zmiany. Zmniejszenie zatem wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., nie powinno być utożsamiane z ograniczeniem możliwości inwestycyjnych wynikających ze wskazań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 356/99). Dodatkowo wskazać należy, że kwestia renty planistycznej rozpatrywana jest w innym postępowaniu przez inne organy, a zatem organy gdyby nawet chciały, to nie mogły w sprawie niniejszej rozstrzygać w tym zakresie. W rezultacie powyższego odszkodowanie powinno być wyliczone za obniżenie wartości nie całej działki nr "[...]", obręb "[...]", gm. "[...]", ale tylko jej części obejmującej wielkość pasa technologicznego, tj. "[...]" ha. Słusznie zatem organy przyjęły, w ślad za operatem rzeczoznawcy majątkowego, że w grę mogło wchodzić odszkodowanie liczone dla części działki nr "[..]", na której nastąpiło ograniczenie. Jak trafnie bowiem podniesiono w wyroku NSA z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I OSK 897/16, ustalanie odszkodowania z tytułu ograniczenia korzystania z nieruchomości jest sytuacją szczególną, w której nie zawsze można brać pod uwagę całą nieruchomość, tak jak w przypadku wywłaszczenia nieruchomości polegającego na odjęciu tytułu własności. Istotna jest ta część nieruchomości, która została objęta ograniczeniem wynikającym z inwestycji liniowej.

Szczegółowe zasady wyceny nieruchomości przeznaczonych dla różnych celów, jako przedmiotu różnych praw oraz w zależności od rodzaju nieruchomości i jej przeznaczenia, w tym również rodzaje metod i technik wyceny nieruchomości oraz sposoby określania ich wartości przy zastosowaniu poszczególnych podejść, metod i technik wyceny, reguluje powołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (dalej jako rozporządzenie), a w szczególności istotny dla rozstrzygnięcia tej sprawy § 43 ust. 1 tego aktu, stanowiący, że przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., uwzględnia się w szczególności stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji (pkt 1) i utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie (pkt2). Według zaś § 43 ust. 3 rozporządzenia, przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., uwzględnia się: zmianę warunków korzystania z nieruchomości (pkt 1), zmianę przydatności użytkowanej nieruchomości (pkt 2), trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości (pkt 3) i skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. (pkt 4).

Sąd wyraża pogląd, że przez stan zagospodarowania nieruchomości, o którym mowa w § 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, należy rozumieć także drzewa (i inne rośliny) od chwili zasadzenia lub zasiania stanowiące – po myśli art. 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U.2018, poz. 1025 j.t., dalej k.c.) - część składową działki gruntu w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.g.n., a jednocześnie element definiujący legalną definicję nieruchomości gruntowej rozumieniu art. 4 pkt 1 u.g.n. W takowej sytuacji stan zagospodarowania działki gruntu nr "[...]", obręb "[...]", gmina "[...]" na dzień wydania decyzji o ograniczeniu sposobu użytkowania - co w przedmiotowej sprawie nastąpiło na podstawie decyzji Starosty "[..]" z dnia "[...]" - a stanem jej zagospodarowania na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji (oświadczenie kierownika budowy rzeczonej inwestycji z dnia "[...]" zaświadczające o zakończeniu rzeczonej inwestycji, bez wskazania daty zakończenia) niewątpliwie powinien uwzględniać wartość wyciętych drzew definiujących część szkody w rozumieniu art. 128 ust. 4 u.g.n. w zw. z § 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

W realiach przedmiotowej sprawy, nie w pełni wyjaśnionych, niewątpliwie z działki nr "[...]", obręb ‘[...]", gmina ‘[...]" drzewa zostały częściowo usunięte, co niewątpliwe potwierdza przedłożony przez odwołującego się protokół z oględzin drzew, krzewów z dnia 6 stycznia 2016 r. (najprawdopodobniej) sporządzony z udziałem m.in. pełnomocnika spółki i przedstawiciela Urzędu Gminy "[...]". W takowej sytuacji twierdzenie orzekających w sprawie organów, za pełnomocnikiem Spółki, że ujawniona wycinka była realizowana w oparciu o decyzję Wojewody z dnia ‘[...]" o lokalizacji strategicznej może być odczytane jako wręcz niedorzeczne, gdyż jest to z uwagi na wektor czasu niepodobieństwem. Zatem wartość tychże drzew niewątpliwe winna być przedmiotem oszacowania, jako element szkody w rozumieniu art. 128 ust. 4 u.g.n. w zw. z § 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zaś sporządzony na zlecenie organu operat szacunkowy z dnia 8 lipca 2017 r. (z klauzulą z dnia 9 października 2018 r. potwierdzającą jego aktualności na 7 lipca 2019 r.) wartości tych usuniętych drzew nie szacuje, a przeto w sposób oczywisty nie uwzględnia stanu nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 17 u.g.n. definiowanego także przez stan jej zagospodarowania w znaczeniu § 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Z tej też przyczyny operat szacunkowy stanowiący podstawę oszacowania szkody - jako nieuwzględniający stanu nieruchomości (art. 4 pkt 17 u.g.n.), czyli stanu jego zagospodarowania (§ 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) - stanowiącej elementem odszkodowania w rozumieniu art. 128 ust. 4 u.g.n. nie może zostać zaaprobowany, jako sporządzony z zachowaniem reguł przewidzianych w u.g.n. i rozporządzeniu, pomimo odrębnej w tej mierze oceny organów - w świetle powyższego - całkowicie nieuzasadnionej. Kontynuując postępowanie, w tej mierze organy uzupełnią postępowanie dowodowe na okoliczność ilości, stanu, a przeto wartości wyciętego drzewostanu z działki nr "[...]", posiłkując się w tej mierze dokumentacją budowy w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz.U.2018, poz. 1202 j.t., dalej jako p.b.) rzeczonej inwestycji wskazanej w decyzji Starosty z dnia "[..]" o ograniczeniu sposobu użytkowania, a w szczególności jej dziennikiem budowy będącym, zgodnie z art. 45 p.b., urzędowym dokumentem przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót, wprzódy oczywiście przesłuchawszy na powyższą okoliczność uczestników uwidocznionych w protokole z oględzin drzew z dnia 6 stycznia 2016 r. (najprawdopodobniej).

Drugim elementem definiującym wysokość odszkodowania w rozumieniu art. 128 ust. 4 u.g.n. jest zmniejszona wartość nieruchomości wskutek zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów, obiektów urządzeń służących, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Zmniejszenie wartości nieruchomości, także przez pryzmat trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (§ 43 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia), należy interpretować w duchu sposobu wykonywania własności nieruchomości w rozumieniu art. 6 u.p.z.p., który z kolei kształtowany jest przez ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i inne przepisy. Zatem ustalając zmniejszenie wartości nieruchomości wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. należy uwzględnić sposób zagospodarowania i warunki zabudowy w rozumieniu art. 4 ust. 2 u.p.z.p. pasa technologicznego na dzień wydania decyzji ograniczającej sposób jego użytkowania, w relacji do stanu jego zagospodarowania na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu użytkowania. Innymi słowy należy odnieść możliwości inwestycyjne (sposób zagospodarowani i warunki zabudowy) pasa technologicznego z okresu sprzed wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z niej z możliwym sposobem jego korzystania po zakończeniu prac budowalnych, mając na uwadze ogólny porządek planistyczny panujący w obszarze rzeczonego pasa, w tym całkowity – w istocie rzeczy - zakaz jego zabudowy wynikający z pkt 2 lit. c) decyzji Starosty z dnia "[...]". Przy czym, jak powyżej podano, trwałe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w znaczeniu § 43 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, ma wynikać nie z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na części działki nr "[..]", lecz z przepisów szczególnych normujących ogólny porządek planistyczny w obszarze pasa technologicznego. Nowo sporządzony operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości z tytułu zmniejszenia się jej wartości winien uwzględnić powyższą interpretację § 43 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia.

Zasługuje na uwzględnienie także zarzut bezzasadnego pominięcia oceny operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie odwołującego się. Otóż opinia rzeczoznawcy majątkowego na piśmie o wartości nieruchomości (art. 157 ust. 1 u.g.n.) - będąca w istocie rzeczy opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018, poz. 2096 j.t, dalej jako k.p.a.) - jest sporządzana na zlecenie organu ustalającego odszkodowanie w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n., gdyż oszacowanie wysokości tegoż odszkodowania wymaga wiadomości specjalnych. Do tak sporządzonego operatu rzeczoznawcy majątkowego mają zastosowanie uregulowania u.g.n. Działu IV Wycena nieruchomości Rozdziału 1 Określenie wartości nieruchomości, w tym art. 156 ust. 3 tej ustawy stanowiący, że operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154, z zastrzeżeniem, że operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego (ust. 4. w/w artykułu), co też w przedmiotowej sprawie mało miejsce. Jednakże przywołany artykuł nie ma zastosowania do operatu rzeczoznawcy majątkowego sporządzanego nie na zlecenie orzekających w sprawie organów, lecz strony tegoż postępowania, z tej właśnie przyczyny, że w świetle przywołanego art. 156 ust. 1 u.g.n., nie jest on opinią o wartości nieruchomości. Ma tylko służyć wzmocnieniu siły argumentacji twierdzeń strony postępowania, zleceniodawcy w sensie cywilistycznym, czyli - w istocie rzeczy - stanowić wysoce uargumentowane wiadomościami specjalistycznymi jej stanowisko. W konsekwencji powyższego do tak sporządzonej "opinii o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego – art. 156 ust. 1 u.g.n." nie mają zastosowania regulacje u.g.n., a w tym analizowany jej art. 156 ust. 3 i 4. Powyższe oznacza, że orzekające organy nie mogą uchylić się spod oceny takiego "operatu" przedłożonego przez stronę postępowania i sporządzonego na jej zlecenie, skoro stanowi on tylko i wyłącznie wzmocnienie siły przekonywania jej zarzutów stawianych opinii o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego powołanego przez organ w celu oszacowania odszkodowania w trybie art. 128 ust. 4 u.g.n., jak w niniejszej sprawie. Istotna jest tylko ta okoliczność, czy opinia rzeczoznawcy majątkowego przedłożona przez stronę postępowania jest sporządzona dla adekwatnego dla przedmiotu postępowania celu, tj. w przedmiotowym wypadku, dla oszacowania wartości odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n. i aby opinia ta uwzględniała zasady opracowywania przedmiotowej opinii uregulowane w u.g.n. i rozporządzeniu. Reasumując, skoro na organie ciąży powinność odniesienia się do zarzutów strony poprzez wskazanie powodu odmowy przyznania im waloru wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.), to tym bardziej takowa powinność jest wymagana w sytuacji przedłożenia przez adresata rozstrzygnięcia, umotywowanej wiadomościami specjalnymi, opinii rzeczoznawcy majątkowego o wartości nieruchomości. W przeciwnym wypadku celowość procesowa (nie wspominając o finansowej) takowego zachowania się strony (uczestnika) postępowania byłaby irracjonalna, a to wprost - w istocie rzeczy - podważałoby jej prawo do zapewniania sobie w postępowaniu takowej ochrony prawnej (z wykorzystaniem wiadomości specjalnych) z jakowej strona chce i ma możliwość skorzystać. Wobec powyższego, skoro na organie ciąży wynikający art. 77 § 1 k.pa. bezwzględny obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ta rzeczona powinność w sposób oczywisty rozciąga się także na przedłożoną przez stronę opinię rzeczoznawcy majątkowego o wartości nieruchomości sporządzoną na jej zlecenie. Konstytuując postępowanie organy dokonają oceny in meriti operatu szacunkowego opracowanego w dniu 24 października 2016 r., a przedłożonego przez A. C.

Natomiast Sąd nie podziela zarzutu skargi o powinności wystąpienia, w trybie art. 157 ust. 1 u.g.n., z urzędu przez orzekające organu do organizacji zawodowej rzeczoznawcą majątkowych o ocenę prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. O taką ocenę może wystąpić każdy, gdyż przepis art. 157 u.g.n. nie ogranicza strony postępowania w możliwości zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców z wnioskiem o dokonanie oceny kwestionowanego operatu (por. wyroki NSA z dnia z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1459/12 i z 7 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1434/11, Lex nr 1366424). O potrzebie zewnętrznej weryfikacji operatu, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 u.g.n., decyduje nie żądanie strony, lecz powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości jego sporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2600/14), a brak takowych wątpliwości, nawet nieuzasadniony okolicznościami sprawy, nie obliguje organ do wystąpienia o weryfikację operatu szacunkowego.

Reasumując błędna interpretacja art. 128 ust. 4 u.g.n. w zw. z § 43 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 3 rozporządzenia skutkowała opracowaniem operatu szacunkowego, który nie może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony.

W rezultacie powyższego, wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przyczyn uwzględnienia skargi.

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a" i "c" p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 741 zł składa się: kwota 244 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz.U.2018, poz. 265 j.t.) oraz stawka opłaty skarbowej – 17 zł.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek spółki o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, gdyż stosownie do art. 200, art. 201 i art. 202 p.p.s.a., zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje tylko skarżącemu i to w razie uwzględnienia skargi (umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3).