Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 737/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 1 art. 75 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie prawa do odsetek ustawowych oraz należności 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. z dnia [...] sierpnia 2008 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. na rzecz skarżącego J.F. kwotę 3.617,00 (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września

2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 892), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojskowego Komendy Uzupełnień

w Z. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] o odmowie wypłacenia J.F. należności finansowych za okres od 01 lutego 2003 r. do 31 października 2006 r., w szczególności w zakresie potrącenia kwoty 29 745, 04 złotych, dokonanego dnia 18.06.2007r. oraz odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych należności finansowych za przedmiotowy okres.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Dowódcy P. Okręgu Wojskowego w B., J.F. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2003 r. Na skutek stwierdzenia nieważności powyższej decyzji przez Dowódcę Wojsk Lądowych w W., decyzją z dnia [...] września 2006 r., J.F. rozkazem dziennym Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Z. z dnia [...] października 2006 r. został przyjęty na stan ewidencji Komendy z dniem przybycia, tj. 13 października 2006 r. Wnioskiem z dnia 31 maja 2007 r. J.F. zwrócił się do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. o wypłacenie należności finansowych związanych z przywróceniem go do pracy zawodowej w służbie wojskowej. We wniosku jednocześnie oświadczył, że wyraża zgodę na skompensowanie z należnych mu świadczeń kwot, które otrzymał w dniu 31 stycznia 2003 r. tytułem odprawy po zwolnieniu ze służby wojskowej oraz odszkodowania. Rozkazem dziennym z dnia [...] czerwca 2007 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. polecił wypłacić J.F. świadczenia finansowe przysługujące za okres pozostawania poza zawodową służbą wojskową, tj. za okres od 01 marca 2003 r. do 12 października 2006 r. Kwota wypłaconych należności została pomniejszona o kwotę 29.745, 04 zł stanowiącą równowartość wypłaconych w dniu zwolnienia ze służby odprawy – 13 728, 48zł i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia – 16 016, 56 zł.

Pismem z dnia 16 maja 2008 r. J.F. złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w dniu 31 maja 2007 r. w zakresie, w jakim wyraził zgodę na zaliczenie odprawy i odszkodowania pobranych po odejściu ze służby wojskowej w 2003 r. na poczet należnych mu świadczeń za lata 2003-2006 po przywróceniu do służby. Następnie wnioskami z dnia 30 lipca 2008 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych należności finansowych za okres od 01 lutego 2003 r. do 31 października 2006 r. oraz przyznania i wypłaty należności finansowych za przedmiotowy okres w szczególności w zakresie potrącenia kwoty 29 745, 04 zł.

Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. decyzją z dnia

[...] sierpnia 2008 r. orzekł o odmowie wypłaty wnioskowanych świadczeń.

W uzasadnieniu decyzji podano, że wypłacone J.F. świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej, z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, zostały wypłacone nienależnie bez podstawy prawnej i dlatego po wyrażeniu zgody przez zainteresowanego zostały potrącone. Odnośnie wniosku dotyczącego wypłaty odsetek naliczonych od należności przysługujących za okres pozostawania wnioskodawcy poza służbą wojskową, organ wskazał, że zwłoka w wypłacie tych świadczeń powstała w momencie wymagalności roszczenia o ich wypłatę, czyli w dniu przywrócenia wnioskodawcy do pracy – 13 października 2006 r. i trwała do dnia wypłaty należności, tj do dnia 18 czerwca 2007 r. Za okres ten odsetki zostały wypłacone.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.F. Wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych świadczeń należnych w okresie od dnia 01 marca 2003 r. do dnia 31 października 2006 r. w wysokości wyliczonej od dnia wymagalności poszczególnych świadczeń do dnia zapłaty

tj. 18 czerwca 2007 r. oraz przyznanie świadczeń za w/w okres, których nie wypłacono z powodu dokonanego potrącenia kwoty 29 745,04 zł ewentualnie,

w przypadku uznania przez organ, że wydanie decyzji administracyjnej w tego rodzaju sprawie nie jest możliwe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i umorzeniu postępowania w sprawie z uwagi na niedopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego. W obszernym odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przede wszystkim

art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego niezastosowanie w sprawie i potraktowanie świadczeń wypłaconych skarżącemu

w 2003 r. jako świadczeń nienależnych i zaliczenie ich na poczet obecnie przysługujących świadczeń oraz art. 75 ust. 3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu nieprawidłowej daty wymagalności uposażeń z okresu od

01 marca 2003 r. do 31 października 2006 r., a tym samym wymagalności odsetek za zwłokę w zaniżonej wysokości.

Organ II instancji uznał odwołanie za niezasadne i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podzielił stanowisko Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z., że uznanie decyzji zwalniającej wnioskodawcę ze służby za nieważną ze skutkiem wstecznym spowodowało,

iż wypłacone świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby są świadczeniami nienależnymi, wypłaconymi bez podstawy prawnej i dlatego za zgodą wnioskodawcy zostały skompensowane z przyznanych i wypłaconych w dniu 18 czerwca 2007 r. należności. Organ stwierdził, że nie trafny jest zarzut obrazy przepisu art. 77, art. 103 ustawy w zw. z art. 87 i n. Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie podczas, gdy przepisy te wyznaczają granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzom zawodowym. Ochrona wypłacanych żołnierzowi świadczeń pieniężnych przed ewentualnym żądaniem ich zwrotu przez organ wypłacający przewidziana

w przepisie art. 77 ustawy dotyczy jedynie należności pieniężnych enumeratywnie wymienionych w tym artykule oraz w art. 73 ustawy. W sprawie niniejszej mamy do czynienia ze świadczeniem nienależnym, o którym mowa w art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. Potrącenie takiego świadczenia, po wyrażeniu zgody przez zainteresowanego, z należności wypłaconych, nie narusza art. 77 ustawy, gdyż nie ma on właściwie zastosowania w sprawie. Zastosowania w sprawie nie ma również art. 103 ustawy, określający granice i zasady dokonywania potrąceń z uposażenia żołnierza zawodowego. Organ podniósł, że ustawa o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych nie zawiera regulacji dotyczących postępowania w sytuacji zaistnienia świadczenia nienależnego, dlatego też w sprawie prawidłowo powołano się na przepisy Kodeksu cywilnego. Odnośnie zarzutów dotyczących nieprawidłowego naliczenia odsetek za zwłokę organ uznał je również za bezzasadne i podzielił stanowisko organu I instancji, Podniósł, że roszczenie o należności pieniężne stało się wymagalne w dniu przywrócenia wnioskodawcy do służby, tj. od dnia

13 października 2006 r., a zatem zwłoka w wypłaceniu przedmiotowych należności trwała od tego dnia do 18 czerwca 2007 r. Za okres ten odsetki zostały naliczone

i wypłacone.

Nie godząc się z powyższą decyzją J.F. zaskarżył ją w całości do sądu administracyjnego i wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji i decyzji organu I instancji w całości, jako wydanych bez podstawy prawnej, ewentualnie

w przypadku uznania, że możliwe jest wydanie decyzji administracyjnej odnośnie odsetek, a nieuprawnione rozstrzyganie w decyzji o cywilnoprawnym potrąceniu wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji i decyzji I-instancyjnej

w części dotyczącej prawa skarżącego do należności finansowych za przedmiotowy okres, których nie wypłacono z powodu dokonanego potrącenia, jako wydanych bez podstawy prawnej i uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w części dotyczącej prawa skarżącego do odsetek, jako wydanych z naruszeniem prawa, bądź w przypadku uznania, że możliwe jest wydanie decyzji administracyjnej w obu przypadkach uchylenie w całości, jako wydanych z naruszeniem prawa, decyzji obu instancji. Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. w zakresie rozstrzygnięcia o roszczeniu odsetkowym: art. 75 ust. 3 i art. 81 ust. 3 ustawy oraz art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odsetki ustawowe ze zwłokę w wypłacie świadczeń stały się wymagalne dopiero w dniu 13 października 2006 r., a nadto § 12 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729) oraz art. 81 ust. 1 ustawy, § 4 rozporządzenia MON z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65, poz. 770), § 5 rozporządzenia MON z dnia 20 kwietnia

2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. Nr 108, poz. 1146), § 3 i 9 rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu i bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno – bytowych (Dz. U. Nr 135, poz. 1452),

§ 2 i 4 rozporządzenia MON z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 611) oraz art. 87 ustawy, art. 95 pkt 2

w zw. z art. 81 ust. 3 ustawy i art. 85 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 81 ust. 3 ustawy oraz

§ 4 i 5 rozporządzenia MON z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie nagród jubileuszowych żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 127, poz. 1325) poprzez ich niezastosowanie

w sprawie, a w konsekwencji błędne określenie wymagalności świadczeń pieniężnych określonych poszczególnymi aktami prawnymi,

2. w zakresie rozstrzygnięcia o potrąceniu: art. 72 ust. 1 w zw. z art. 74, art. 81 ust. 1, art. 83 ust. 1, art. 87 ust. 1, 2 i 3, art. 95 pkt 2 i art. 120 ustawy oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługująca z mocy przepisów, art. 77 ustawy polegające na niezastosowaniu w sprawie

i w konsekwencji potraktowanie świadczeń wypłaconych skarżącemu w 2003 r. jako świadczeń nienależnych, podczas gdy zgodnie z tym przepisem nie można obecnie żądać zwrotu świadczeń z 2003 r., art. 103 ustawy w zw. z art. 87 i n. Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy wyznaczają one granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzom zawodowym, art. 84 Kodeksu cywilnego również poprzez niezastosowanie i w konsekwencji nie uwzględnienie faktu, że skarżący skutecznie uchylił się od skutków złożonego oświadczenia woli

o wyrażeniu zgody na potrącenie, a także naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6 i art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku oparcia działań organu o obwiązuje normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniu następstw prawnych, art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny

i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji przyznanego mu przez przepisy prawne prawa do świadczeń finansowych

z tytułu pełnienia służby.

Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko zawarte

w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej do jej wydania (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), dlatego też Sąd stwierdził jej nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia rozpocząć należy od przypomnienia, iż kwestia drogi dochodzenia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, a także ewentualnych odsetek w razie zwłoki w wypłacie tego uposażenia żołnierzom zawodowym, jest kwestią niezwykle sporną w orzecznictwie sądowym. Z pewnym uproszczeniem stwierdzić można, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że zarówno uposażenie służb mundurowych, jak i odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia tych służb są świadczeniami o charakterze cywilnoprawnym, a zatem spory z tego tytułu są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, które to sprawy z mocy przepisów szczególnych zostały przekazane do właściwości innych organów niż sądy powszechne. Przepisami takimi odnośnie żołnierzy zawodowych są art. 8 oraz 75 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W konsekwencji – zdaniem Sądu Najwyższego – roszczenia żołnierzy zawodowych

o wypłatę uposażenia oraz o wypłatę odsetek ustawowych podlegają rozpoznaniu

w postępowaniu administracyjnym (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07, LEX 319935, i tam zamieszczony przegląd orzecznictwa sądowego).

W orzecznictwie sądów administracyjnych sytuacja jest bardziej złożona.

Gdy chodzi o drogę dochodzenia uprawnień do uposażenia dominuje pogląd,

że wynikające ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego sprawy o uposażenie są sprawami, w których żołnierz zawodowy może wnieść skargę do właściwego Sądu administracyjnego (art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej ...). Miarodajną dla tego nurtu orzecznictwa jest uchwała 7 Sędziów NSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r. I OPS 3/06 (ONSA i WSA Nr 3/2006, poz. 69).

Zdaniem Sądu, przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, który wyłącza wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, nie ma zastosowania do skargi na zawarte

w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe rozstrzygnięcie o należnym żołnierzowi uposażeniu.

Co się tyczy odsetek od uposażenia w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że przepis art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie uprawnia do wniosku, iż orzekanie o należnych żołnierzowi odsetkach następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten ustanawia jedynie materialnoprawną podstawę do żądania odsetek, nie stanowi natomiast,

że ich wysokość, a także prawo do nich, co do zasady, określa organ po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Sam fakt zamieszczenia tego przepisu w ustawie nie pozbawia roszczenia o odsetki ustawowe charakteru cywilnoprawnego. Roszczenie o odsetki ma taki właśnie cywilnoprawny charakter,

a jako takie może być przedmiotem sporu cywilnego. Spory takie rozstrzygać mogą natomiast sądy powszechne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r., LEX Nr 221905).

Pokazanie rozbieżności w orzecznictwie sądowym dotyczącym uposażeń żołnierzy zawodowych przydatne jest dla zrozumienia zawiłości sprawy. Jednakże przytoczone orzecznictwo nie znajduje bezpośredniego zastosowania do rozstrzygnięcia rozpoznawanej skargi, albowiem sprawa, w której została wydana zaskarżona decyzja nie jest sprawą administracyjną z zakresu uposażenia żołnierza zawodowego, lecz jest sprawą cywilną dotyczącą zwrotu potrąconych należności, których strona dochodzi na skutek uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na potrącenie.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne znaczenie ma prawidłowe zakwalifikowanie rozpoznawanej sprawy. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, po przywróceniu skarżącego do zawodowej służby wojskowej doszło pomiędzy stronami do zawarcia ugody. Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego przez ugodę strony czynią sobie wzajemnie ustępstwa w zakresie istniejącego między mini stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Ugoda dotyczyła sposobu rozliczeń finansowych pomiędzy skarżącym a dotychczasowym pracodawcą z tytułu przywrócenia skarżącego do pracy zawodowej w służbie wojskowej (skarżący wyraził zgodę na skompensowanie z należnych mu świadczeń kwot, które otrzymał w dniu 31 stycznia 2003 r. tytułem odprawy po zwolnieniu ze służby wojskowej oraz tytułem jednorazowego odszkodowania). Pismem z dnia 06 maja 2008 r. skarżący złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, mocą którego wyraził zgodę na potrącenie wzajemnych należności, jako oświadczenia złożonego pod wpływem błędu. Wobec braku reakcji organów wojskowych, skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania i wypłaty należności finansowych

w zakresie potrącenia kwoty 29.745, 04 zł oraz przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych należności finansowych za okres od

01 lutego 2003 r. do 31 października 2006 r. Organy administracji wojskowej wydały decyzje odmawiające wypłaty wnioskowanych świadczeń.

Zdaniem Sądu stwierdzić należy, iż organ I instancji rozpatrujący wniosek skarżącego o zwrot potrąconej należności nie miał podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie; podobnie – bez podstawy prawnej utrzymał w mocy decyzję organ odwoławczy. Decyzyjne rozstrzygnięcie konkretnej sprawy indywidualnej zawsze wymaga istnienia przepisu prawa, który wyraźnie stwarza podstawy do tego, żeby ingerować w prawa i obowiązki adresata decyzji

w tej właśnie formie (wyrok WSA w Lublinie z dnia 08 listopada 2007 r.,

III SA/Lu 274/07). Decyzja administracyjna może być wydana tylko wówczas, gdy konkretny przepis prawa umocowuje organ administracji do działania w tej formie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy nie zawiera przepisów umożliwiających dochodzenie zwrotu przedmiotowego świadczenia na drodze administracyjnej; pozostaje więc wyłącznie dochodzenie jej przed sądem powszechnym (wyrok NSA w Warszawie z dnia

19 stycznia 2006 r., I OSK 162/05, LEX Nr 194412).

Wobec braku podstawy prawnej do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o odmowie zwrotu potrąconej należności stwierdzić należy,

iż zaskarżona decyzja wydana w tym przedmiocie została wydana bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), co powoduje, iż należało stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Gdy chodzi o rozstrzygnięcie decyzyjne w przedmiocie wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconych należności finansowych, stwierdzić należy, iż to rozstrzygnięcie również zostało wydane bez podstawy prawnej, a zatem należało stwierdzić jego nieważność. Zwrócić należy uwagę, iż odsetki – ze swojej natury – mają charakter świadczenia akcesoryjnego, dzielącego los świadczenia głównego. Wprawdzie roszczenie o odsetki jako świadczenie akcesoryjne może być odrębnym przedmiotem postępowania przed sądem, jednakże w niniejszej sprawie kwestia odsetek jest integralnie związana z oceną legalności potrącenia dokonanego

w ramach zawartej ugody. Skoro strony zawarły ugodę dotyczącą wzajemnych rozliczeń finansowych związanych z przywróceniem skarżącego do służby,

to zgłaszanie dodatkowych roszczeń dotyczących okresu objętego ugodą winno być rozpoznane łącznie – jako jedna sprawa cywilna – wraz z żądaniem przez skarżącego zwrotu nienależnie potrącanych należności. Brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odsetek w sytuacji, gdy odsetki stanowią integralny element rozliczeń majątkowych pomiędzy skarżącym a organami administracji wojskowej.

Reasumując stwierdzić należy, iż Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji jako wydanych bez podstawy prawnej, ponieważ decyzje te zostały wydane w sprawie cywilnej, której rozpoznanie należy – zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego – do kognicji sądu powszechnego.

Rozpoznając sprawę ponownie organy winny postąpić zgodnie z dyspozycją art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł, jak w sentencji,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.-