Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 602/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Danuta Bazan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie spraw ubezpieczeń zdrowotnych (zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K., po rozpatrzeniu wniosku "A" S.A. z siedzibą w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] r. z dnia [...] r., oddalającą odwołanie Spółki od rozstrzygnięcia postępowania dotyczącego zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe, w zakresie uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym, kod postępowania [...] – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. Decyzję oparto na art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej Kpa) oraz art. 154 ust. 6 i art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.- dalej zwana ustawą).

W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy. Podkreślono, że w dniu 16 października 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy ogłosił prowadzone w trybie konkursu ofert postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe, w zakresie uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym, kod postępowania [...]. Oferty należało złożyć w terminie do dnia 31 tego miesiąca. Ogłoszenie o konkursie ofert zawierało wszystkie wymagane prawem elementy, treść była dostępna dla świadczeniodawców na stronach internetowych Centrali NFZ i [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. W postępowaniu złożono 3 oferty. Spółka złożył w terminie ofertę nr [...].

W części jawnej Komisja Konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert i na podstawie tej oceny przyjęła do dalszego postępowania 2 oferty. W tej części postępowania Komisja Konkursowa odrzuciła ofertę Spółki z powodu złożenia oferty przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym, gdyż stwierdzono, że ze Spółką rozwiązano umowę nr [...] z dnia [...] r., bez okresu wypowiedzenia na podstawie § 36 ust. 1 pkt 5 w związku z § 36 ust. 5 Ogólnych Warunków Umów stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484 z 2008 r. - dalej jako OWU). Skutkiem powyższego zawiadomieniem z dnia 6 listopada 2013 r. Komisja Konkursowa poinformowała Spółkę o odrzuceniu jej oferty w całości, wskazując jako przyczynę złożenie oferty przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

Spółka złożyła z zachowaniem terminu protest wnosząc o uchylenie odrzucenia i dopuszczenie oferty do dalszej części postępowania uzasadniając tym, iż wskazana przyczyna odrzucenia wobec niej nie zachodzi, ponieważ nigdy nie rozwiązano z nią umowy w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie Spółki. Cały czas Spółkę łączy z NFZ umowa nr [...] z dnia [...] r.

Komisja oddaliła protest, o czym oferent został poinformowany pismem doręczonym 27 listopada 2013 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Komisja konkursowa wskazała, iż stosunek zobowiązaniowy pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia, a "A" S. A. z siedzibą w B. powstał na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] r., której stroną Spółka stała się na skutek cesji, zawartej na okres trzech lat po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Powyższa umowa została skutecznie rozwiązana w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Komisja konkursowa wskazała również, że aneksami wprowadza się do zawartych umów jedynie kwotę zobowiązania Funduszu na kolejny okres rozliczeniowy, uzgodnioną w trybie określonym w § 32 ust. 1 OWU. Aneks nr 8 nie jest zatem źródłem stosunku obligacyjnego łączącego NFZ ze świadczeniodawca, a jest nim umowa zawarta w trybie art. 139 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W dniu 2 grudnia 2013 r. Komisja Konkursowa ogłosiła rozstrzygnięcie postępowania dokonując wyboru ofert złożonych przez ośmiu świadczeniodawców spośród ofert przyjętych do dalszego postępowania.

Dyrektor [...] OW NFZ decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając jako organ I instancji, oddalił odwołanie "A" S.A. na powyższe oddalenie protestu dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe, w zakresie uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym, kod postępowania [...]. Powołując art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy wskazał, że Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Spółki ponieważ nie ulega wątpliwości, że umowa nr [...] z dnia [...] r. o udzielanie świadczeń zdrowotnych w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego została przez Dyrektora [...] OW NFZ rozwiązana w trybie natychmiastowym w dniu 24 grudnia 2012 r. z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

Od powyższej decyzji "A" S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że interes prawny Spółki doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; art. 7, art. 8 Kpa i art. 77 Kodeksu cywilnego zwanego dalej k.c., i art. 108 § 1 Kpa poprzez niezasadne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Podniosła, że nigdy nie rozwiązano umowy w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie Spółki i nadal łączy ją z Narodowym Funduszem Zdrowia ostatnia z podpisanych i realizowanych umów tj.: umowa nr [...]) z dnia [...] r., która nie została rozwiązana. Spółka wskazała, że w wyniku cesji z dnia 28 listopada 2011 r. (aneks nr 7) weszła w miejsce Fundacji "B" prowadzącej NZOZ Sanatorium [...] w celu realizowania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - leczenie uzdrowiskowe zawartej w dniu 27 stycznia 2011 r. o nr - [...]). Następnie Spółka podpisała aneks z Narodowym Funduszem Zdrowia w dniu [...] r. (aneks nr 8 wraz z umową), w wyniku którego wcześniej obowiązującą umowę o nr [...] z [...] r. strony zastąpiły umową z dnia 30 listopada 2011 r. o numerze [...] mającą obowiązywać od dnia 01 stycznia 2012 r. Spółka przez rok realizowała tą umowę, a w grudniu 2012 r. Fundusz przesłał informację o rozwiązaniu umowy nr [...] z dnia [...] r. tj. umowy obowiązującej poprzednio. Spółka podkreśliła, że w chwili wypowiedzenia nie była już związana tą umową, gdyż od dnia 01 stycznia 2012 r. realizowała umowę o numerze [...]. W konsekwencji była i jest nadal stroną obowiązującej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Spółka wyraziła pogląd, iż Dyrektor [...] OW NFZ źle ustalił stan faktyczny sprawy ponieważ nigdy nie została wypowiedziana umowa o numerze [...]. Zdaniem wnioskodawcy wolą stron podpisujących aneks było zakończenie pierwszej umowy i zawarcie nowej. Spółka podniosła, że gdyby komisja konkursowa znała treść aneksu nr 8 to musiałaby odwołanie uwzględnić. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 i 8 Kpa podniosła, że to organ zajmuje się numeracją umów i to on doprowadził do tego, że się w nich pogubił. Spółka wskazała, że nawet, jeśli intencją organu było wypowiedzenie umowy Spółce, to czynność ta nie doszła do skutku przez to, że wysłał do niej wypowiedzenie umowy, która w dniu 24 grudnia 2012 r. już nie obowiązywała. Nadto Dyrektor [...] OW NFZ niezasadnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności ponieważ sam fakt, iż rozpoczynając postępowanie organ nie przewidział, iż jedna ze stron skorzysta z przysługujących środków odwoławczych nie może stanowić podstawy do nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Dyrektor [...] OW NFZ zaskarżoną decyzją z dnia 14 lutego 2014 r., rozpatrując sprawę w trybie II-instancyjnym, utrzymał w mocy swoje pierwotne rozstrzygnięcie. Cytując regulacje ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przedstawił zasady, tryb i przedmiot postępowania w sprawach zawarcia umów o udzielanie przedmiotowych świadczeń. Odnosząc się do niniejszej sprawy uznał, że "A" S.A. bezspornie ma legitymację procesową do uczestniczenia w postępowaniu, które zostało wszczęte na skutek złożonego przez nią odwołania, a stronami tego postępowania są świadczeniodawcy, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w tym postępowaniu.

Opisując stan faktyczny sprawy wskazano, że bezspornym jest, że w dniu [...] r. została zawarta umowa nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia - [...] Oddziałem Wojewódzkim w K., a Niepublicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej Sanatorium [...] z siedzibą w U. przy ul. [...]. Zgodnie z § 1 pkt 1, przedmiotem umowy "jest udzielanie przez Świadczeniodawcę świadczeń gwarantowanych opieki zdrowotnej w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego (...) określonych w planie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy." W § 4 wskazano kwotę zobowiązania Funduszu z tytułu realizacji umowy w okresie od 01 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. Z kolei w § 6 postanowiono, iż umowa zostaje zawarta na okres od dnia 01 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Niespornym także jest, że powyższa umowa została zawarta w wyniku przeprowadzonego konkursu ofert w tym zakresie świadczeń na maksymalny, wynikający z ustawy okres trzech lat i była kilkukrotnie zmieniana. 28 listopada 2011 r. zawarty został aneks nr 7 do umowy, w którym w związku ze zmianą podmiotu założycielskiego – cyt: "zastępuje się oznaczenie Świadczeniodawcy z: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Sanatorium [...], reprezentowany przez Panią D.S.i Panią G.C., z siedzibą ul. [...], zwany dalej "Świadczeniodawcą" na "A" S.A. B., ul. [...], Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Sanatorium' [...] z siedzibą ul. [...], reprezentowany przez Pana K.O., zwany dalej "Świadczeniodawcą"." Powyższy aneks w imieniu Spółki podpisał Prezes Zarządu.

Zatem – zdaniem organu II- instancji - od tego momentu stroną umowy nr [...] z dnia [...] r. zawartej z Narodowym Funduszem Zdrowia stała się "A"S. A. z siedzibą w B.. W dniu 30 listopada 2011 r. zawarty został kolejny aneks nr 8 do tej umowy, w którym strony ustaliły, że wiążąca je umowa otrzymuje brzmienie określone w załączniku do aneksu. W konsekwencji zatem stwierdził, że Spółka nie ma racji twierdząc, że umowa stanowiąca załącznik do aneksu nr 8 jest nową umową, a zgodnym zamiarem stron było zakończenie pierwszej umowy i zawarcie nowej. Wskazał także, że zawarcie umowy może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert lub rokowań, zatem prawnie niemożliwe jest zawarcie nowej umowy ze świadczeniodawcą bez przeprowadzenia konkursu albo rokowań. Ponadto umowa ta stanowiła załącznik do aneksu nr 8 do umowy o numerze [...] z dnia [...]r. co wynikało wprost z tytułu aneksu nr 8. W istocie więc ten załącznik do aneksu nr 8 nie jest odrębną umową lecz zmienionym tekstem umowy zawartej w dniu [...]r. (załącznikiem do tej umowy). Poza tym w aneksie nr 8 wskazano w sposób wyraźny podstawę jego zawarcia, w tym § 32 OWU, zgodnie z którym w przypadku gdy umowa zostaje zawarta na okres dłuższy niż rok, kwota zobowiązania w poszczególnych zakresach na następne okresy rozliczeniowe ustalana jest corocznie, w terminie do dnia 30 listopada, o ile strony nie postanowią inaczej. W tym samym terminie ustalane są warunki finansowania świadczeń w umowie niezawierającej kwoty zobowiązania. Ustalenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze zmiany umowy (§ 32 ust. 2 OWU). Dlatego też – wg organu - bezwątpienia aneks został zawarty w dniu 30 listopada 2011 r., a w § 4 załącznika do tego aneksu (treści umowy wprowadzonej tym aneksem) wskazano nową kwotę zobowiązania wobec świadczeniodawcy w okresie od 01 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. W konsekwencji uznano, że powoływanie się Spółki na nowy numer tej umowy wprowadzonej aneksem nr 8, czy na określony w tej umowie okres jej obowiązywania jest chybione. Wskazywane oznaczenia umowy mają wyłącznie charakter porządkujący i nie mają żadnego znaczenia z punktu widzenia ustalenia podstawy stosunku zobowiązaniowego łączącego strony, który został nawiązany na podstawie umowy z dnia [...]r. Wskutek zmiany tej umowy na mocy aneksu nr 7 z dnia 28 listopada 2011 r. Spółka, od tego dnia, jest stroną umowy z dnia [...]r. zmienionej m. in. aneksem nr 8. Podkreślono, że w styczniu 2013 r. Spółka nie miała wątpliwości co do tego jaka umowa została wypowiedziana i jakie są intencje Narodowego Funduszu Zdrowia co wynika wprost z pisma Spółki z 07 stycznia 2013 r. podpisanego przez jej Prezesa, w którym wnosi o anulowanie wypowiedzenia umowy na świadczenia, leczenie sanatoryjne dorosłych w ośrodku [...] jako wydanego przedwcześnie i nieadekwatnie do występującego stanu faktycznego i prawnego. Zatem skoro skutecznie rozwiązano umowę z dnia [...] r. to równocześnie utraciły swoją moc wszystkie aneksy do tej umowy wraz z załącznikami, w tym również załącznik do aneksu nr 8.

Zaakcentowano także, że rozwiązanie wskazanej umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Spółki. Ze złożonego bowiem przez Narodowy Fundusz Zdrowia oświadczenia o rozwiązaniu umowy bez okresu wypowiedzenia (pismo z 24 grudnia 2012 r. znak [...] skutecznie doręczone spółce w dniu 2 stycznia 2013 r.) wynikało, iż oświadczenie to zostało złożone z uwagi na stwierdzony przez Państwową Straż Pożarną stan zagrożenia życia dla osób przebywających w ośrodku "[...]" w U. przy ul. [...], w którym to obiekcie udzielane były świadczenia opieki zdrowotnej na podstawie spornej umowy z dnia 27 stycznia 2011 r. na okres trzech lat - do 31 grudnia 2013 r. Jako podstawę rozwiązania wskazano § 36 ust. 1 pkt. 5 w zw. z § 36 ust. 5 OWU, zgodnie z którymi Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może rozwiązać umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku udzielania świadczeń w sposób i w warunkach istotnie nieodpowiadających wymogom określonym w obowiązujących przepisach prawa lub umowie – tj. m.in. w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia lub życia świadczeniobiorców w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w ust. 1, a rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia nie wymaga uprzedniego wezwania świadczeniodawcy do usunięcia uchybień.

Na zakończenie odnosząc się do zarzutów stwierdzono, że zgłoszone przez Spółkę wnioski dowodowe nie stanowią podstawy do zmiany zajętego stanowiska; protest zawiera uzasadnienie, które w sposób wyczerpujący wskazuje na przyczyny odrzucenia oferty; nietrafiony jest zarzut naruszenia art. 7 i 8 Kpa, gdyż postępowanie poprzedzające zawarcie umowy o realizację świadczeń opieki zdrowotnej jest postępowaniem cywilno-prawnym, do którego nie mają zastosowania przepisy tego Kodeksu; chybiony jest zarzut naruszenia art. 77 kodeksu cywilnego w związku z art. 14 Kpa poprzez niewypowiedzenie pisemnie obowiązującej umowy, gdyż umowa wiążąca Spółkę z Narodowym Funduszem Zdrowia [...] OW została rozwiązana z zachowaniem formy przewidzianej prawem pismem z dnia 24 grudnia 2012 r. W konsekwencji stwierdzono, że Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania i nietrafny jest zarzut dotyczący nadania decyzji Dyrektora rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż został nadany z uwagi na konieczność zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej dla świadczeniobiorców, a zatem z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzkiego.

Kwestionując prawidłowość wydanej decyzji Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia, uchylenia odrzucenia i dopuszczenia oferty do dalszej części postępowania oraz podpisania umowy ze Spółką; zasądzenia kosztów. W skardze tej powtórzono zarzuty z wcześniejszych środków zaskarżenia i podtrzymano dotychczasową argumentację. Zaakcentowano błąd co do przyczyn rozwiązania umowy czyli brak zawinionego i ukierunkowanego działania Spółki oraz niezgodność z Konstytucją RP przepisów zastosowanych w sprawie. Zawnioskowano pytanie do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność z Konstytucją RP art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy w zakresie dożywotniej sankcji uniemożliwiającej zawarcie w przyszłości umowy o świadczenie opieki zdrowotnej wskazując na zasadę proporcjonalności i demokratycznego państwa prawa. Dołączono pisma: z dnia 7 stycznia 2013 r. wyjaśniające Spółki i żądające anulowania rozwiązania umowy; wniosek z 9 października 2013 r. o polubowne załatwienie sprawy o wznowienie realizacji umowy z 30 listopada 2011 r.; wezwanie z 30 października 2013 r. do realizacji umowy.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w odpowiedzi na skargę uznał, że sformułowane w niej zarzuty są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Kwestią sporną między stronami jest prawidłowość odrzucenia przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w oparciu o art. 149 ust. 1 pkt. 8 ustawy oferty Spółki, która wskazuje, że nigdy nie doszło do rozwiązania z nią umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia z przyczyn leżących po jej stronie wobec podpisania aneksu nr 8, na mocy którego strony łączy nowa umowa o innym numerze i innej dacie zawarcia, która przez Fundusz nie została wypowiedziana.

Na wstępie należy zauważyć, że zastosowany w zaskarżonej decyzji przepis art. 149 ust. 1 pkt. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi, że o_@KON@_drzuca się ofertę – pkt. 8 - złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.

Aby zatem rozstrzygnąć zasadność zastosowania przez organ tej regulacji koniecznym jest przeanalizowanie trybu zawierania umów w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej. Zaakcentować jednak należy, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w dziale VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi swoistą, znaną tylko ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest mocno sformalizowane, a ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania. Co do zasady więc zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu albo rokowań (art. 139 ust. 1 ustawy) i w tym celu powoływana jest komisja, której tryb pracy określa regulamin uchwalony przez Radę Funduszu (art. 139 ust. 4 ustawy). Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej konkursu ofert Komisja w obecności oferentów stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3; przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 1 i ust. 2 ustawy). Natomiast w części niejawnej konkursu ofert Komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, kompleksowość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej i ich dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia; nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej (art. 142 ust. 5 ustawy).

Przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców określa Prezes Funduszu (art. 146 ust. 1 ustawy). W myśl art. 147 ustawy kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Z kolei zgodnie z art. 132 ustawy podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 1), która może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (ust. 2).

Wskazać należy, że w orzecznictwie NSA godną zauważenia jest teza, że konstrukcje prawne są tworzone za pomocą słów w ten sposób, iż stanowią określoną całość. W konsekwencji nie można ich interpretować nie uwzględniając owej całości, co może również przemawiać za stosowaniem wykładni systemowej (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 22 czerwca 1998 r. sygn. akt FPS 9 /97, i uzasadnienie uchwały z dnia 14 grudnia 1998 r. sygn. akt FPS 19/98, a także uchwałę z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt FPS 14/99, ONSA 2000/3/92).

Dlatego też nie można było przyjąć, jako trafnego stanowiska strony skarżącej opartego wyłącznie na konstrukcji cywilnoprawnej umowy z dnia 30 listopada 2011 r. z pominięciem faktu, że stanowiła ona załącznik do załącznika nr 8 do pierwotnej umowy z dnia [...] r., zawierając jednolite brzmienie wszystkich dotychczasowych regulacji będących podstawą realizacji przez Spółkę świadczeń opieki zdrowotnej. Natomiast "A" SA stała się stroną umowy z dnia [...] r. na mocy cesji z dnia 28 listopada 2011 r. (aneks nr 7), którą weszła w prawa i obowiązki swego poprzednika - kiedy to zastąpiono oznaczenie Świadczeniodawcy z: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Sanatorium U., reprezentowany przez Panią D.S. i Panią G.C., z siedzibą ul. [...], zwany dalej "Świadczeniodawcą" na "A" S.A. B., ul. [...], Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Sanatorium [...] z siedzibą ul. [...], reprezentowany przez Pana K.O., zwany dalej "Świadczeniodawcą", który w imieniu spółki podpisał ten aneks.

Skoro więc umowa pierwotna z [...] r. została skutecznie rozwiązana pismem z dnia 24 grudnia 2012 r. to tym samym byt prawny utraciły wszystkie jej załączniki – w tym nr 8 ze stanowiącą jego załącznik umową z 30 listopada 2011 r. – ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi dotyczącymi umowy pierwotnej. Zatem zasadnym było zastosowanie wobec Spółki sankcji z art. 149 ust. 1 pkt. 8. Zauważyć również należy, że skoro Spółka twierdziła, że nie doszło do rozwiązania z nią umowy mogła wystąpić ze stosownym pozwem do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku prawnego – czego nie uczyniła. Natomiast pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. wnosiła o "anulowanie wypowiedzenia".

Wobec zatem wskazanych uwarunkowań prawnych zarzuty skargi nie mogły odnieść pożądanego przez Spółkę skutku.

Natomiast odnosząc się do zarzutu niezgodności z Konstytucją RP przepisów zastosowanych w sprawie i wniosku o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność z Konstytucją RP art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy w zakresie dożywotniej sankcji uniemożliwiającej zawarcie w przyszłości umowy o świadczenie opieki zdrowotnej wskazując na zasadę proporcjonalności i demokratycznego państwa prawa – również w tym zakresie skład orzekający Sądu nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska strony skarżącej. Zauważyć należy, że z orzecznictwa Sądu Najwyższego - postanowienie z dnia 22 czerwca 1999 r. sygn. akt I KZP 19/99 - wynika, iż fundamentalne reguły wykładni przepisów prawnych za punkt wyjścia przyjmują założenie - rzecz jasna idealizujące - o racjonalnym prawodawcy, a więc takim ustawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze taki same znaczenie, nie zamieszczając jednocześnie zbędnych sformułowań (por. np. Z Ziembiński, Teoria prawa, PWN 1978, s. 106 - 123, a także uchwałę SN z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I KZP 53/99). Zatem skoro środki finansowe wydatkowane przez NFZ na realizację świadczeń opieki zdrowotnej należą do środków publicznych, to tym samym kontrola nad należytym ich wydatkowaniem jest naczelnym obowiązkiem podmiotu je wydatkującego. Dlatego też – z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 149 ust. 1 pkt 8 - rozwiązanie przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie wcześniejszej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy musi skutkować sankcją odrzucenia oferty złożonej w następnym postępowaniu konkursowym przez tego świadczeniodawcę.

Natomiast odnośnie zarzutów naruszenia przez organ zasady proporcjonalności i demokratycznego państwa Sąd nie stwierdził ich zasadności skoro sporna sankcja zastosowana została po raz pierwszy w stosunku do strony skarżącej.

Na zakończenie ustosunkowując się do podnoszonych zarzutów naruszenia zasad procesowych należy także zauważyć, że omówienie okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy jest wyczerpujące i logiczne. Organ tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wnikliwie zaprezentował swoje stanowisko. Bezzasadny jest więc zarzut skargi, że doszło do naruszenia wskazanych artykułów, ponieważ organ - co wykazano wyżej - działał na podstawie i w granicach przepisów prawa. Nadto obszernie ustosunkował się do zarzutów strony zasadnie uznając je za chybione.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. Sąd stwierdza, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.