Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2033/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA del. Marek Kraus, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2013 oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta P. decyzją z [...] marca 2013 r. ustalił K. K. (dalej: “Skarżąca") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 w kwocie 66.934 zł za nieruchomość położoną w P..

W powyższej decyzji do opodatkowania organ przyjął: użytki rolne 1.4581 ha, grunt pozostały - 63.484 m2 i budynki - 6.339 m2. Użytki rolne zostały opodatkowane podatkiem rolnym w kwocie 154 zł, natomiast grunty nie stanowiące użytków rolnych i budynki zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości w kwocie 66.780 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie podatkowe wykazało, że właściciel nienależycie wywiązuje się ze spoczywających na nim obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dlatego też nie może korzystać z ustawowego zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95. poz. 613 ze zm., dalej: “u.p.o.l.").

Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła organowi pierwszej intancji naruszenie art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 2 , art. 188, art. 191 oraz art. 194 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: “O.p.") oraz art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

W uzasadnieniu odwołania Skarżąca zakwestionowała opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w C. z 8 lutego 2013 r. stwierdzając, że obowiązki wymienione w opinii są niezgodne z art. 49 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). W ocenie Skarżącej Wojewódzki Konserwator Zabytków powinien wprost wskazać, jakie jednostkowe obowiązki (czynności) nałożył na Skarżącą których ona następnie nie wykonała.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżąca na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z 18 stycznia 2011 r. nabyła prawo własności zabudowanych nieruchomości położonych w P.. Następnie 24 marca 2011 r. złożyła w w Urzędzie Miejskim w P. informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, w której podała, że budynki o pow. - 6.339 m2 są wpisane do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...]. W skład nabytej nieruchomości wchodzi m.in. działka nr ew. [...] zabudowana zespołem koszarowym, która ma powierzchnię 6,3484 ha i jest sklsyfikowana w ewidencji gruntów jako inne tereny zabudowane - Bi, natomiast budynki istniejące na tej działce mają powierzchnię użytkową 6.339 m2 (łącznie). Podkreślił, że działka nr [...] została wpisana do rejestru zabytków Województwa C. decyzją Wojewody C. z [...] grudnia 1996 r. pod nr [...], a stosownie do zawiadomienia w sprawie przeniesienia wpisu do rejestru zabytków do księgi zabytków nieruchomych Województwa [...] wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. 30 sierpnia 2004 r. nieruchomość ta została wpisana do księgi zabytków pod nr [...].

Następnie podał, że prowadzone przez Burmistrza Miasta P. postępowania podatkowe, dotyczące ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na lata 2011 i 2012, a także postępowanie dotyczące 2013 r. wykazały, iż nie została spełniona przesłanka utrzymania i konserwacji gruntu i budynków zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, skutkująca zastosowaniem ustawowego zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

Z przekazanych Burmistrzowi Miasta P. przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. dokumentów wynika, że wezwaniem z 8 kwietnia 2011 r. zwrócono się do Skarżącej do natychmiastowego wykonania robót: m.in. uszczelnienia ogrodzenia, uporządkowania terenu działki w taki sposób aby zlikwidować "pułapki" dla osób które mogą się tam znaleźć, w postaci otwartych studzienek, zabezpieczenia budynków przed wejściem osób postronnych, trwałego zamocowania lub zdemontowania wszystkich rozluźnionych fragmentów pokrycia dachowego, obróbek blacharskich, urządzeń do odprowadzania wód opadowych, stolarki lub muru, które grożą niekontrolowanym oderwaniem. W dniu 31 sierpnia 2011 r. zostały przeprowadzone przez organ podatkowy oględziny, z udziałem Skarżącej. W protokole oględzin został przedstawiony stan obiektów: budynki niezabezpieczone przed dostępem osób postronnych, braki w stolarce okiennej i drzwiowej, gruz wewnątrz budynków, spękane ściany zewnetrzne, powyrywane instalacje elektryczne, brak rynien spustowych.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, w piśmie z 14 czerwca 2011 r. stwierdził, że przedmiotowy teren był na przestrzeni całego 2010 r. zaniedbany, zarośnięty chwastami i krzewami oraz nienależycie zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Budynki położone na tym terenie są nie zabezpieczone, w złym stanie technicznym, ulegają ciągłej destrukcji i dewastacji.

Ponowna opinia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 5 września 2011 r., wskazała, że właściciel nienależycie wywiązuje się ze spoczywających na nim obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W tej sprawie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał następną opinię z 10 lutego 2012 r. która dotyczyła całego 2011 r. i potwierdzała stanowisko konserwatora zabytków wyrażone w poprzedniej opinii.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, w piśmie z 17 kwietnia 2012 r. poinformował, że stan przedmiotowego terenu nie uległ poprawie.

Postępowanie podatkowe dotyczące 2013 r. nie wykazało jakichkolwiek zmian odnośnie stanu przedmiotowego terenu i budynków wpisanych do rejestru. Zgodnie z treścią opinii [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 8 lutego 2013 r. zabytkowe budynki nie są zabezpieczone i konserwowane a działka jest zaniedbana. Opinia zawiera także stwierdzenie, że właściciel nienależycie wywiązuje się ze spoczywających na nim obowiązkach wynikających z ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162, poz. 1568 ze zm.).

W ocenie organu odwoławczego powyższy materiał dowodowy wskazuje, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. tj. zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntów i budynków wpisanych do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sprawą bezsporną jest, iż przedmiotowa nieruchomość wpisana była i jest do stosownego rejestru zabytków, natomiast drugi warunek tj. utrzymanie i konserwacja obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, nie został wypełniony.

Wyjaśnił, że ponieważ w niniejszej sprawie istotne były ustalenia dotyczące należytego utrzymania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków i od tych ustaleń zależało, czy nieruchomość będzie nadal korzystać ze zwolnienia podatkowego, organ podatkowy wziął pod uwagę ustalenia poczynione w tym zakresie przez kompetentny organ tzn. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Te ustalenia stały się podstawą do wydania decyzji wymiarowej. Dokumenty te stanowiły podstawę od oceny działania właścieła odnośnie utrzymania i konserwacji zabytków. Podkreślił, że brak działań właścicielki, od daty nabycia nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, potwierdza opinia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 8 lutego 2013 r.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu odwoławczego, zasadnym było dokonanie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013, od gruntu - działka nr [...] i od istniejących na tej działce budynków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C..

Zaskarżonej decyzji zarziła art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i 2, art. 191 oraz art. 194 O.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., polegające na braku dokonania jakichkolwiek ustaleń poza zasięgnięciem opinii Konserwatora Zabytków o stanie nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do zakwestionowania przez organy podatkowe prawa Skarżącej do zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Skarżąca podniosła, że organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśnił, do jakich czynności została zobligowana w związku z konserwacją zabytków będących jej własnością oraz jakich czynności nie wykonała. Organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na treści powyższej opinii, w konsekwencji Skarżąca utraciła prawo do zwolnienia podatkowego.

Powołując wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 25 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Łd 1476/12) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 grudnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Rz 1058/12) podała, iż zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. ma charakter obligatoryjny, wobec czego organ ma obowiązek wykazać spełnienie przesłanki niewłaściwego utrzymania obiektu i konieczne jest w takiej sytuacji dokładne określenie, jakie konkretnie obowiązki w zakresie opieki nad zabytkiem ciążyły na podatniku i z jakich obowiązków podatnik się nie wywiązał.

W jej ocenie organ podatkowy, kierując się zasadą przekonywania, powinien szczegółowo wskazać na te czynności, do których Skarżąca jako właściciel nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, była zobligowana i których nie wykonała. Zarówno w opinii z 8 lutego 2013 r., jak i we wcześniejszych pismach podkreśla się jedynie, że Skarżąca nienależycie wywiązuje się ze spoczywających na niej obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zabytków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż obiekty należące do Skarżącej są wpisane do rejestru zabytków oraz to, iż nie są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej . Sporna jest natomiast okoliczność, czy organy podatkowe w sposób prawidłowy ustaliły, że Skarżąca nie spełniła warunku ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 343/09 (dostępny w CBOSA na orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że "...spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów prawa, może być dowiedzione w dowolny, dopuszczalny prawem sposób. Podobnie, niespełnienie wskazanego kryterium, również powinno być wykazane odpowiednimi dowodami. Toteż skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem tym sposobem organ dąży do zebrania wszechstronnego materiału dowodowego uzasadniającego bądź nie możliwość skorzystania przez podatnika z wymienionej w art. 6 ust. 7 u.p.o.l. ulgi. Prawidłowość tego poglądu wzmacniają dodatkowo przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, z których wynika, że wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków posiadają odpowiednie informacje o zabytkach znajdujących się na obszarze ich właściwości miejscowej (art.4, 5, 38, 87 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) ...".

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w cytowanym wyżej wyroku i odnosząc go do oceny niniejszej sprawy zauważa, iż w aktach administracyjnych przesłanych przy skardze znajdują się opinie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (w tym ostatnia wydana na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego z 8 lutego 2013 r. – k. 13), że zabytkowe budynki należące do Skarżącej nie są zabezpieczone i konserwowane a działka jest zaniedbana. Opinie te stwierdzają również, że właściciel nienależycie wywiązuje się ze spoczywających na nim obowiązkach wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nadto w aktach tych znajduje się protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2011 r. przez pracowników Urzędu Miejskiego w P. stwierdzających zły stan obiektów (k. 6). Akta te zawierają także pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 8 kwietnia 2011 r. skierowane do Skarżącej, w którym stwierdzono rażące nieprawidłowości w utrzymaniu przedmiotowego obiektu i wzywające do natychmiastowego (nie później niż do 13 maja 2011 r.) wykonania robót celem doprowadzenia kompleksu do stanu zgodnego z prawem i powiadomienia organu o tym fakcie (k. 5). Z akt sprawy nie wynika aby Skarżąca zastosowała się do przedmiotowego wezwania. Podkreślić przy tym należy, iż jakichkolwiek dowodów w tym zakresie nie przedstawiła również Skarżąca.

W tym miejscu Sąd zauważa, że zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Skoro z akt sprawy wynika, że Skarżąca nie zapewniała warunków o jakich mowa w cytowanym przepisie, to zasadnie uznały organy podatkowe, iż nie przysługuje jej zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l. W rozpatrywanej sprawie zatem, w odróżnieniu od stanów faktycznych będących podstawą wskazanych w skardze wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 1476/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 1058/12, organy podatkowe w sposób dokładny ustaliły, że Skarżąca nie spełniła warunku utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Tym samym w ocenie Sądu niezasadne są podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i 2, art. 191 oraz art. 194 O.p. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznaje zarzuty skargi za nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.