Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1939/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "I" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej "I" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza L. z [...] czerwca 2010 r. zawieszające postępowanie w sprawie wydania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży w barze T. [...] w L. na rzecz I. sp. s o.o. z siedziba w L. (dalej: skarżąca, spółka).

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca dysponowała zezwoleniami na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w barze T [...] w L. ważne od dnia 14 września 2004 r. do dnia 31 stycznia 2010 r.

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. Burmistrz L. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia ww. zezwoleń ze względu na zarzut sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim. Pismem z 25 listopada 2008 r. Prokuratura Rejonowa [...] powiadomiła bowiem Urząd Miejski w L. o skierowaniu w dniu 23 września 2008 r. do Sądu Rejonowego [...] aktu oskarżenia przeciwko K. M., prowadzącej bar T., w sprawie sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Burmistrz L. umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia zezwoleń z uwagi na fakt upłynięcia okresu ich obowiązywania z dniem 31 stycznia 2010 r.

W dniu 22 grudnia 2009 r. spółka I., reprezentowana przez K. i N. M. złożyła do Urzędu Miasta w L. wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od dnia 1 lutego 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Burmistrz L. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania I. sp. z o.o. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w trzech kategoriach do spożycia w miejscu sprzedaży w barze T. [...] w Ł. z powodu toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] postępowania w sprawie sprzedaż alkoholu nieletnim w tym barze. W uzasadnieniu wskazano, że wyrok w tej sprawie może mieć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie tego postępowania.

Na powyższe postanowienie złożyła zażalenie Spółka wnosząc o jego uchylenie. Wskazano, że samo wniesienie aktu oskarżenia o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania. W Polsce obowiązuje zasada domniemania niewinności. Organ sam może dokonać ustaleń w tym zakresie, a nie oczekiwać ustalenia przez Sąd. Niewłaściwe działania Burmistrza powodują, że lokal jest zamknięty od 1 lutego 2010 r.

Postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. SKO w W. zostało wydane w oparciu o pogląd organu, zgodnie z którym toczące się przeciwko K. M. postępowanie karne przed Sądem Rejonowym dla W. o przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowanie w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Dz.U. z 2010 r. Nr 127 poz. 857) ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Organ odwoławczy wyraził pogląd, iż "zachodzenie przesłanki uzasadniającej cofnięcie udzielonego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi także przesłankę uzasadniającą odmowę takiej koncesji", powołując się na praktykę stosowaną w postępowaniach administracyjnych w sprawach o wydanie pozwolenia na broń opartą na treści art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji świadczące o tym, że toczące się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.

SKO stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie karne jest swoistym "pasem transmisyjnym" pomiędzy trwającym uprzednio (umorzonym) postępowaniem administracyjnym a sprawą toczącą się z wniosku skarżącej o udzielenie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Pozwala bowiem przenieść stan wątpliwości posiadania kwalifikacji do sprzedaży napojów alkoholowych.

Organ odwoławczy podkreślił, iż w jego ocenie nie jest zasadny argument ekonomiczny co do wstrzymania działalności baru T.. Możliwe jest bowiem prowadzenie działalności kulturalno-rozrywkowej i gastronomicznej bez podawania napojów alkoholowych, na czym winna skoncentrować uwagę skarżąca.

Spółka I. złożyła od powyższej decyzji skargę do w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 11, 97 § 1 pkt 4, 24 § 3 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podniosła, iż SKO w uzasadnieniu decyzji II instancji nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Podkreśliła, iż zarówno Burmistrz, jak i SKO błędnie zastosowali przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji braku podstaw do zawieszenia postępowania. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem postępowanie zawiesza się gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ przez sąd. Z zaskarżonego postanowienia zdaje się wynikać, iż w niniejszej sprawie podstawą zawieszenia postępowania był fakt oskarżenia o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Organy administracyjne nie poczyniły przy tym żadnych własnych ustaleń faktycznych. Naruszyły w ten sposób obowiązki dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).

Skarżąca podniosła, że treść uzasadnienia postanowienia SKO nie zawiera analizy prezentowanego przez nią stanowiska i jest niezrozumiałe.

Powołała się na zasadę domniemania niewinności, w myśl której nie powinno się przypisywać jej czynów nie popełnionych. Nadto podkreśliła brak stwierdzonych faktów naruszenia spokoju, porządku publicznego, czy też ciszy nocnej w barze T., który był lubiany przez lokalną społeczność. Skargi, które wpłynęły na działalność baru, nie potwierdziły się. Niezasadne i niesprawiedliwe są twierdzenia SKO o postępowaniu karnym jako "pasie transmisyjnym" oraz sugestia zmiany profilu działalności gospodarczej.

Podkreśliła, iż prowadząca lokal K. M. jest osobą nie karaną, posiadającą kwalifikacje do prowadzenia lokalu gastronomicznego. Lokal dotychczas działał bez zarzutu. Zawieszenie postępowania stanowi przejaw uchylenia się przez Burmistrza L. do udzielenia skarżącej żądanej koncesji, a w konsekwencji- nieuzasadnionej represji o dolegliwości nieproporcjonalnej do aktualnego stanu faktycznego i aktualnej potrzeby. Narusza tez dobre imię skarżącej.

Nieporozumieniem lub celowym wprowadzeniem w błąd jest w ocenie skarżącej powołanie się na orzecznictwo z zakresu ustawy o broni i amunicji. Niekaralność i nie toczenie się postępowania karnego za określone przestępstwa stanowią przesłanki ustawowe cofnięcia pozwolenia na broń.

Takiej przesłanki nie zawiera mający zastosowanie w niniejszej sprawie art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Skarżąca zakwestionowała nadto prawidłowość trybu wydania zaskarżonego postanowienia SKO, w którym brał udział p. A. G., który był również sprawozdawcą uprzedniego postanowienia SKO z 14 maja 2010 r., w którym zasugerowano Burmistrzowi L. możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego. Pracownik ten w ocenie skarżącej podlegał wyłączeniu na mocy art. 24 § 3 k.p.a.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada przy tym celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30 czerwca 2000 r. Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117, z późniejszymi zmianami, dalej: p.w.p.).

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie wszczętej na wniosek strony o udzielenie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych określonego rodzaju.

Zagadnieniem prawnym mającym zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia, czy wskazana w postępowaniu Burmistrza L. przyczyna zawieszenia – skierowanie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego dla W. o przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych; innymi słowy – czy rozstrzygnięcie końcowe toczącego się przeciwko K. M. postępowania karnego stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W myśl art. 97 § 1 k.p.a.: " Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie:

1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105),

2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,

3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych,

4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

§ 2. Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony."

Burmistrz L. w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2010 r. jednoznacznie stwierdził, iż zawiesza postępowanie z powodu toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] II Wydział Karny postępowania w sprawie sprzedaży alkoholu osobom nieletnim w barze T..

Analiza postanowienia SKO w W. prowadzi do wniosku, iż organ ten podzielił pogląd prawny prezentowany przez organ I instancji.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko nie zasługuje na aprobatę.

Należy podkreślić, iż zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (vide – wyrok NSA w Warszawie z 8 grudnia 2008 r. w sprawie II OSK 1559/07 Lex nr 516077).

W sprawie, której przedmiotem jest udzielenie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, warunki, które musi spełniać wniosek zawarte są w przepisie art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zgodnie z powyższym unormowaniem:

5. Wniosek o wydanie zezwolenia zawiera:

1) oznaczenie rodzaju zezwolenia;

2) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres, w przypadku ustanowienia pełnomocników ich imiona, nazwiska i

adres zamieszkania;

3) numer w rejestrze przedsiębiorców lub ewidencji działalności gospodarczej;

4) przedmiot działalności gospodarczej;

5) adres punktu sprzedaży;

6) adres punktu składowania napojów alkoholowych (magazynu dystrybucyjnego).

6. Do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć następujące dokumenty:

1) zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub odpis z rejestru przedsiębiorców;

2) dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych;

3) pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym;

4) decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225).

W myśl art. 18 ust. 3a ww. ustawy "zezwolenia, o których mowa w ust. 3, organ zezwalający wydaje po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa wart. 12 ust. 1 i 2.

Jak wynika z przytoczonego unormowania (a contrario), fakt niekaralności, bądź nie toczenia się postępowania karnego przeciwko osobie ubiegającej się o przedmiotowe zezwolenia, nie ma w sprawie znaczenia, gdyż nie stanowi przesłanki, od której legislator uzależniłby pozytywne rozstrzygnięcia sprawy.

Należy dodatkowo wskazać, iż przedmiotem ubiegającym się o zezwolenia jest skarżąca spółka kapitałowa, posiadająca osobowość prawną. Akt oskarżenia został wniesiony - zgodnie z obowiązującym prawem – przeciwko osobie fizycznej, K. M., a zatem brak jest iunctim w postaci tożsamości podmiotów toczących się postępowań: administracyjnego i karnego. Kwestia ta również została przez organy pominięta, aczkolwiek nie jest w sprawie decydująca.

Sąd oparł bowiem swoje przekonanie o zasadności skargi na przestawionym i uzasadnionym wyżej poglądzie, iż wskazana w postępowaniu Burmistrza L. przyczyna zawieszenia – skierowanie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego dla W. o przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie stanowi okoliczności mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Rozstrzygnięcie końcowe toczącego się postępowania karnego nie stanowi bowiem w tej sprawie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Burmistrz L. winien rozpoznać wniosek skarżącej spółki złożony w dniu 22 grudnia 2009 r. do Urzędu Miasta w L. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w myśl obowiązujących przepisów, t.j. art. 18 ust. 5 oraz art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji w myśl art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a.