Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 27/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 68 § 1, art. 68 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. prowadził wobec A. A. (dalej: "skarżąca") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 16 stycznia 2018 r., nr [...] oraz [...] obejmujących zaległość w podatku od nieruchomości za lata 2012 – 2013. W toku tego postępowania 19 stycznia 2018 r. sporządził zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżąca 06 lutego 2018 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania administracyjnego podnosząc kwestie wypełniające w ocenie organu pierwszej instancji znamiona zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 – dalej: "u.p.e.a.").

Prezydent Miasta P. postanowieniem z 21 marca 2018 r., nr [...] uznał zarzut skarżącej za niezasadny. Uzasadniając postanowienie wskazał, że skarżąca jest od 24 lipca 2001 r. współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w postaci hali garażowej. Skarżąca złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych 11 marca 2004 r., gdy tymczasem termin na jej złożenie mijał 07 sierpnia 2001 r. W takiej sytuacji uznał , że organ pierwszej instancji był uprawniony do ustalenia zobowiązania podatkowego za lata 2012 i 2013. W tym kontekście zwrócił uwagę na art. 68 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p.") wskazując, że w sprawie znajdował zastosowanie 5 letni termin przedawnienia z uwagi na niezłożenie deklaracji w przewidzianym terminie. Prezydent wskazał również, że od 01 stycznia 2010 r. nastąpiła zmiana sposobu opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży i hal garażowych, znajdujących się w budynkach mieszkalnych, stanowiących odrębne lokale niemieszkalne. Z uwagi na powyższe nie był uprawniony do kontynuowania w kolejnych latach wymierzania podatku od nieruchomości na podstawie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z 11 marca 2004 r.

Pismem 03 kwietnia 2018 r. skarżąca wniosła zażalenie na wskazane powyżej postanowienie organu pierwszej instancji wnosząc o jego zmianę i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Zdaniem skarżącej Prezydent nie może powoływać się na 5 letni okres przedawnienia skoro po złożeniu zeznania w marcu 2004 r. przez osiem lat płaciła podatek od nieruchomości na podstawie decyzji. Wskazała również, że z samej zmiany zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży nie wynika obowiązek ponownego zgłoszenia nieruchomości do opodatkowania. Zaznaczyła również, że okoliczności istotne z punktu opodatkowania wskazała w piśmie z 17 stycznia 2018 r. W ocenie skarżącej w sprawie znajdował zastosowania 3 letni termin przedawnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z 31 października 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy wskazane powyżej postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję zaznaczyło, że skarżąca złożyła informację o nieruchomości do opodatkowania 11 marca 2004 r. Tymczasem zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), osoby fizyczne, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania. W ocenie organu drugiej instancji deklaracja została przez skarżącą bezsprzecznie złożona po upływie terminu, wobec czego zastosowanie znajdował termin przedawnienia z art. 68 § 2 O.p. Organ podatkowy miał zatem prawo doręczyć decyzję dotyczącą zobowiązania za 2012 r. do końca 2017 r., zaś decyzję dotyczącą 2013 r. do końca 2018 r. Skarżąca począwszy od 24 lipca 2001 r. jest współwłaścicielem opodatkowanej nieruchomości zaś deklaracja została złożona 11 marca 2004 r.

Pismem z 14 grudnia 2018 r. skarżąca wniosła skargę na wskazane powyżej postanowienie domagając się jego uchylenia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji , a ponadto zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 68 § 1 O.p. polegające na przyjęciu, że przepis ten nie ma zastosowania, bowiem podatnik nie złożył deklaracji podatkowej w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, a więc ma zastosowanie nie 3 letni termin lecz termin 5 letni.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Sąd na potrzeby dalszych rozważań podkreśla , że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie SKO w P. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P., mocą którego uznano za niezasadny zarzut skarżącej wypełniający znamiona zarzutu przedawnienia. Zaskarżone postanowienie zapadło w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od nieruchomości za lata 2012 – 2013. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. , zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (zobowiązanie podatkowe powstające z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania), nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Wyjątkiem od powyższej zasady są uregulowania zawarte w art. 68 § 2 powołanego aktu. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podatnik: nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (pkt 1), w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (pkt 2), zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Wyjaśnić również należy, że przez deklaracje podatkową na gruncie O.p. ustawodawca rozumie również informację, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci (art. 3 pkt 5 O.p.).

Organ podatkowy stanął na stanowisku, że skarżąca nie złożyła w przewidzianym przez prawo terminie informacji o nieruchomościach do opodatkowania wobec czego zastosowanie znajdował wskazany w art. 68 § 2 pkt 1 O.p. 5 letni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej. Skarżąca jest bowiem od 24 lipca 2001 r. współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] stanowiącej lokal niemieszkalny. Informacja o nieruchomościach do opodatkowania została natomiast złożona 11 marca 2004 r., gdy tymczasem art. 6 ust. 6 u.p.o.l. stanowi, że osoby fizyczne, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania.

W opinii sądu powyższe stanowisko organu nie zasługuje na aprobatę. Przewidziany w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych aktualizuje się jedynie w razie wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie, wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub w razie wystąpienia okoliczności mających wpływ na wysokość opodatkowania. W przypadku podatku od nieruchomości osoby fizyczne nie są zasadniczo zobowiązane do corocznego składania informacji o nieruchomościach. Obowiązek ten aktualizuje się jedynie w razie zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. W razie ich niewystąpienia organ dokonuje wymiaru podatku z uwzględnieniem ostatnio złożonej informacji na podatek od nieruchomości.

Zdaniem sądu w niniejszej sprawie po stronie skarżącej 24 lipca 2001 r. powstał obowiązek złożenia informacji o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Termin na wywiązanie się z tego obowiązku mijał 07 sierpnia 2001 r. Skarżąca składając informację na podatek od nieruchomości 11 marca 2004 r. bez wątpienia uchybiła terminowi wynikającemu z postanowień wskazanego ostatnio przepisu. Powyższe nie pozwala jednak na przyjęcie, że prawo wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005 i następne przedawnia się z upływem okresu wskazanego w art. 68 § 2 pkt 1 O.p. Przyjęty przez organ wariant interpretacyjny skutkowałaby wydłużeniem okresu przedawnienia w odniesieniu do wszystkich następnych okresów rozliczeniowych, w których nie istniał obowiązek składania aktualizacji informacji o nieruchomościach. W rezultacie ulegałby wydłużeniu bieg terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej również w odniesieniu do lat, w których organ podatkowy dysponował już złożoną przez podatnika informacją zawierającą wszystkie dane istotne z punktu widzenia wymiaru podatku. Przerwanie okresu w odniesieniu do którego zastosowanie znajdowałby wydłużony bieg terminu przedawnienia byłoby możliwe jedynie w razie zaktualizowana się obowiązku złożenia kolejnej informacji o nieruchomościach, tj. w razie zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. W razie ich niewystąpienia organ byłby w nieskończoność beneficjentem wydłużonego terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej mimo przekazania przez podatnika wszystkich informacji istotnych dla prawidłowego wymiaru podatku.

Sąd stwierdza, że aprobata czysto językowego wariantu interpretacyjnego art. 68 § 2 pkt 1 O.p. w zw. z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. jest niedopuszczalna z przyczyn natury funkcjonalnej. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że termin przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 O.p. znajduje zastosowanie w razie uchybienia obowiązkowi złożenia informacji w terminie począwszy od roku w którym powstał obowiązek jej złożenia do końca roku w którym, z uchybieniem przewidzianego na to terminu złożono informację o nieruchomościach zawierającą wszystkie dane niezbędne dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. Stosowanie wydłużonego okresu przedawnienia z powołanego ostatnio przepisu jest niedopuszczalne w odniesieniu do okresów podatkowych na początku których organ dysponował złożoną (choć z opóźnieniem) prawidłową informacją o nieruchomościach.

W niniejszej sprawie oznacza to, że wydłużony okres przedawnienia wskazany w art. 68 § 2 pkt 1 O.p. znajdował zastosowanie w odniesieniu do podatku od nieruchomości skarżącej za lata 2001, 2002, 2003 oraz 2004. Na skutek złożenia przez skarżącą 11 marca 2004 r. informacji o nieruchomościach począwszy od tego dnia organ dysponował informacjami istotnymi z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości. Zatem w razie uznania za prawidłowe danych zawartych w tej informacji prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości począwszy od 2005 r. ulegało przedawnieniu z upływem zasadniczego terminu przedawnienia wskazanego w art. 68 § 1 O.p. Od początku wskazanego ostatnio roku organ dysponował bowiem danymi koniecznymi do wymiaru podatku na cały rok podatkowy.

W toku powtórnego postępowania w sprawie obowiązkiem organów będzie przyjęcie wykładni prawa zawartej w niniejszym wyroku. Organy rozpatrując zarzuty skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej będą zobowiązane również do zbadania czy złożona z uchybieniem terminu informacja o nieruchomościach zawierała wszystkie dane niezbędne do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Ewentualny brak tego rodzaju danych uzasadnia bowiem zastosowanie wydłużonego okresu przedawnienia wskazanego w art. 68 § 2 pkt 2 O.p.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie [...]zł, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).