Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 445/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] przyznającą T. G. świadczenie w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup koców lub śpiworów w miesiącu listopadzie 2013 r. w wysokości 45 zł.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. przyznał T. G. specjalny zasiłek celowy na zakup koców lub śpiworów w miesiącu listopadzie 2013 r. w wysokości 45 zł. Organ wskazał, że w dniu 8 listopada 2013 r. wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie pomocy na zakup ww. przedmiotów w wysokości 280 zł. W toku postępowania ustalono jednak, na podstawie oferty sklepu "JYSK", że koszt zakupu najtańszego koca to 11,95 zł, natomiast śpiwora to 40 zł. Z zebranej w sprawie dokumentacji i aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 12 listopada 2013 r. wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania jest świadczenie rentowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł. Dochód strony przekracza zatem kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", które wynosi 542 zł i uprawnia do ubiegania się o pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego. Organ podał, że Zarząd [...] podjął w dniu [...] września 2013 r. uchwałę nr [...] w sprawie skierowania strony do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Obecnie wnioskodawczyni ma udostępnione miejsce do spania w [...] i nie ponosi kosztów jego utrzymania, jednak nie poinformowała pracownika socjalnego o posiadanych bądź użyczonych przez ten hostel śpiworów i koców. Wobec tego organ, na podstawie art. 41 pkt 1 u.s.p., postanowił przyznać wnioskodawczyni pomoc częściową na zakup jednego koca w wysokości 45 zł. Organ podał, że miał przy tym na uwadze nie tylko potrzeby strony, ale również sytuację życiową innych osób i rodzin, często bez żadnego dochodu, zgłaszających się o pomoc w zaspokojeniu ich najpilniejszych potrzeb. I tak w październiku 2013 r. Centrum Pomocy Społecznej przyznało [...] świadczenia [...] osobom na łączną kwotę [...] zł, a średnia wysokość zasiłku celowego dla tych osób i rodzin wyniosła [...] zł. Z kolei T. G. w miesiącu listopadzie przyznano pomoc finansową w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup: środków czystości – [...] zł, leków – [...] zł, ciepłej bielizny – [...] zł, butów – [...] zł i okularów – [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania T. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymało ww. decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji co do zasadności przyznania wnioskodawczyni pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na zakup koca lub śpiwora. Organ wskazał ponadto, że pomimo przekroczenia przez T. G. kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej, z uwagi na jej trudną sytuację łącznie przyznano jej w listopadzie 2013 r. pomoc w wysokości [...] zł na różne cele. Organ miał przy tym na względzie, w jakiej wysokości i w jakim zakresie pomoc ta przyznawana jest również innym potrzebującym osobom i rodzinom.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. G., wskazując że została ona wydana z naruszeniem interesu osoby o statusie bezdomnej, pozbawiając ją niezbędnych potrzeb. Skarżącą zwróciła również uwagę na swoją trudną sytuację materialną, bytową i zdrowotną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa.

Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.s., przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna nie ma służyć pełnemu zaspokajaniu potrzeb podopiecznych, ale rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Uznanie administracyjne, które występuje przy przyznawaniu świadczeń z pomocy społecznej (m.in. art. 39 u.p.s.), w tym również, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s., polega na tym, że organ pomocowy dokonuje oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Sam zatem fakt spełniania ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też świadczenie przyznane zostanie w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie. Możliwości finansowe organów odpowiedzialnych za udzielenie pomocy nie są bowiem nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Tym samym organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi mieć ponadto na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że T. G., która przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s, wynoszące 542 zł (źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie rentowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł), uprawniona jest do ubiegania się o pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego (art. 41 pkt 1 u.p.s.). Mając na uwadze trudną sytuację życiową skarżącej organy przyznały jej zasiłek w wysokości [...] zł na zakup koców lub śpiworów. Wprawdzie wysokość przyznanego świadczenia jest niższa niż wskazana przez skarżącą we wniosku z dnia 8 listopada 2013 r. (tj. [...] zł), jednak organy pomocy społecznej miały na uwadze, że skarżąca objęta jest stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej oraz korzysta z miejsca noclegowego w [...], za który, zgodnie z jej oświadczeniem, nie ponosi opłat. Organy ustaliły jednocześnie, jaki jest koszt zakupu koca i śpiwora, co uwzględniły przy wydaniu decyzji. Podkreślić przy tym należy, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości przez nich pożądanej. Innymi słowy zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajanie ich wszystkich potrzeb i oczekiwań. Zasiłek celowy nie może być podstawowym źródłem utrzymania i służyć zaspokojeniu każdej potrzeby życiowej.

Zaznaczyć również trzeba, co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącej i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. W tej kwestii z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w październiku 2013 r. Centrum Pomocy Społecznej przyznało [...] świadczenia [...] osobom na łączną kwotę [...] zł, a średnia wysokość zasiłku celowego dla tych osób i rodzin wyniosła [...] zł. Z kolei T. G. w miesiącu listopadzie 2013 r. przyznano pomoc finansową w formie specjalnych zasiłków celowych na zakup: środków czystości – [...] zł, leków – [...] zł, ciepłej bielizny – [...] zł, butów – [...] zł i okularów – [...] zł. Skarżąca otrzymała więc pomoc w łącznej kwocie [...] zł, do której należy doliczyć przyznany w niniejszej sprawie zasiłek w wysokości [...] zł.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku specjalnego celowego. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały natomiast wyczerpująco uzasadnione w decyzjach.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).