Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1303/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112 ust. 1 pkt 1, art. 115 ust. 1 pkt 8, art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2211
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej nazwy oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1303/18

Uzasadnienie

Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1, art. 115 ust. 1 pkt 8, art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2211), dalej także: "u.p.f." oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 157 i art. 156 § 1 pkt 6 oraz 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.)r dalej: "k.p.a." w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.935), utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], którą organ stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r znak: [...] w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej, zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 nazwy "TANIE".

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] udzielił spółce G. sp. j. z siedzibą w Warszawie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie: "RODZINNE", zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w L. (dalej także: "WIF"), po rozpatrzeniu wniosku Spółki, zmienił zezwolenie udzielone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W. z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4. Powyższa zmiana polegała na wpisaniu w miejsce dotychczasowego przedsiębiorcy G. sp. j. z siedzibą w W. podmiotu o nazwie P. sp. z o. o. z siedzibą w W. oraz na zmianie nazwy apteki z "RODZINNE" na "TANIE APTEKI RODZINNE". Przedmiotowa zmiana była związana z przejęciem spółki G. sp. j. z siedzibą w Warszawie przez spółkę H. sp. z o.o z siedzibą w W. (działającej następnie pod firmą P. sp. z o. o. z siedzibą w W.). Decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. (zmieniająca zezwolenie z dnia [...] lipca 2010 r.) została wydana przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. w związku z postanowieniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r. o wyłączeniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W. od udziału w sprawie i wyznaczeniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. jako organu właściwego do rozpatrzeniu wniosku o zmianę zezwolenia.

Zezwolenie zostało następnie zmienione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego decyzjami z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] oraz z dnia [...] czerwca 2016 r, znak: [...]. Wobec powyższego podmiotem, który jest uprawniony do prowadzenia apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok 1 i 4 jest spółka działająca pod firmą T. sp. z o. o. z siedzibą w W.

W dniu 26 sierpnia 2016 r. wpłynął wniosek Okręgowej Izby Aptekarskiej w W. z dnia 22 sierpnia 2016 r. o zbadanie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w ramach posiadanych kompetencji i ewentualne wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4.

Główny Inspektor Farmaceutyczny, dalej także "GIF", zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Warszawie o przekazanie akt postępowania w sprawie zmiany (dokonanej po 1 stycznia 2012 r.) zezwolenia zmiany zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4. Po zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją, GIF uznał za zasadne wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w części dotyczącej zmiany nazwy apteki i zastąpienia dotychczasowej nazwy "RODZINNE" na "TANIE APTEKI RODZINNE",

GIF zawiadomił T. sp. z o. o. z siedzibą w W. o wszczęciu z urzędu postępowania w ww. przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W odpowiedzi skarżąca podała, iż w jej ocenie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. We wszczętym postepowaniu organ winien dokładnie zbadać okoliczności sprawy, a w szczególności ustalić czy przedsiębiorca rzeczywiście posługuje się w obrocie gospodarczym nazwą apteki w brzmieniu "Tanie Apteki Rodzinne".

GIF zakończył przedmiotowe postępowanie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], którą stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r, znak: [...] w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 nazwy "TANIE". W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że powyższa decyzja WIF w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 nazwy "TANIE" obarczona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. tj. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, ponadto nieważność decyzji zaistniała już w dacie orzekania o niej przez organ pierwszej instancji.

Następnie skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIF z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie

a) art. 94a ust. 1 u.p.f. poprzez bezzasadne uznanie, że przedsiębiorca posługuje się w obrocie gospodarczym nazwą dla apteki położonej przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 w brzmieniu "Tanie Apteki Rodzinne", a tym samym narusza zakaz reklamy, o jakim mowa w dyspozycji ww. przepisu;

b) art. 94a ust. 1 u.p.f. w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. i wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 nazwy ..TANIE", pomimo braku ku temu podstaw;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a,, art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania Strony, a w głównej mierze w części dotyczącej rzeczywistego posługiwania się przez przedsiębiorcę nazwą "Tanie Apteki Rodzinne'1 dla apteki położonej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4;

b) art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 81a k.p.a., art. 86 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy i nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść Strony;

c) art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie w całości.

Organ rozpoznając wniosek wskazał na obowiązujące w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zasady prowadzenia postępowania. Analizując przedmiotową sprawę powołał się na brzmienie przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a. Zdaniem organu przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego obiektywnie nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał na stanowisko doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych.

Ponadto wyjaśnił, że decyzja administracyjna jest nieważna również wtedy, gdy w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Dotyczy to takich sytuacji, gdy karą zagrożony jest nie sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia, lecz przystąpienie do jego realizacji. Nie jest przy tym istotne, czy adresat podjął takie działania. Na poparcie swojego stanowiska wskazał na stanowisko doktryny.

Organ uznał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 nazwy "TANIE" jest dotknięta wadą nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. W razie jej wykonania (tj. w razie posługiwania się w obrocie gospodarczym nazwą "TANIE") wywołałaby czyn zagrożony karą. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 94a ust1 1 u.p.f., zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.". Jednakże ze względu na brak definicji legalnej pojęcia "reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności", sposób jego rozumienia został wypracowany z pomocą orzecznictwa sądów administracyjnych. W oparciu o przedstawione stanowisko prezentowane w judykaturze organ stwierdził, że reklamą apteki oraz jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, może być nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcające do dokonania zakupu w tej aptece. Zakaz reklamy aptek i ich działalności nie dotyczy jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Ustawodawca, wyraził w ten sposób, że możliwe jest zamieszczanie jedynie danych mających charakter informacyjny. Wyłączona ze wspomnianego zakazu została jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego (art. 94a ust. 1 in fine u.p.f.). Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał, że informacje nie wyłączone wprost przez art. 94a ust, 1 u.p.f. zd. 2 spod zakazu, powinny być oceniane przy uwzględnieniu celu omawianej regulacji. Przepis art. 94a ust. 1 u.p.f. wprowadza zakaz reklamy aptek (aby ograniczyć zjawisko nabywania i spożywania leków ze względu czysto ekonomicznych, a nie realnych potrzeb zdrowotnych). Stąd niedozwolone jest podawanie informacji (oraz prowadzenie innych działań) zachęcających do dokonania zakupów w konkretnej aptece. Zdaniem organu, nie można z góry przyjąć, że żadna nazwa apteki nie narusza zakazu reklamy aptek. Przepisy nie wyłączają wprost nazwy apteki spod zakazu, który nie jest także ograniczony ze względu na formę (reklamą mogą być wszelkie działania). W konsekwencji, nazwa apteki może naruszać art. 94a ust. 1 u.p.f., o ile zawiera w sobie zwroty wartościujące (hasła reklamowe), zachęcające do dokonania zakupów w określonej aptece. Przyjęcie przeciwnego stanowiska umożliwiłoby obejście przepisów, obniżając skuteczność zakazu reklamy i godząc w założenie o racjonalności ustawodawcy. Zdaniem organu, bezwzględny zakaz reklamy aptek i ich działalności nie został ustanowiony po to, by jednocześnie umożliwić nieograniczone "ukrywanie" haseł reklamowych w nazwach aptek. Powstałaby bowiem nieuzasadniona różnica pomiędzy "hasłami reklamowymi" (zachęcającymi do zakupu w konkretnej aptece) umieszczanymi obok nazw aptek (w folderach, ulotkach, na szyldzie, itd.), a tymi które w istocie nazwa zawiera. Dlatego też organ uznał, że nazwa apteki zawierająca wyrażenie "TANIE" stanowi hasło reklamowe, zatem oznaczenie apteki taką nazwą jest sprzeczne z brzmieniem art. 94a ust. 1 u.p.f. i może wywołać czyn zagrożony karą.

Zgodnie z art. 129b ust. 1 u.p.f. "Karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności". Mając na uwadze powyższe, przedsiębiorca, w przypadku wykonania decyzji poprzez posługiwanie się reklamową nazwą "TANIE", np. na folderach, szyldach, ulotkach, mógłby zgodnie z art. 129bust.1 u.p.f. podlegać karze pieniężnej w wysokości do 50.000 zł. Wykonanie przedmiotowej decyzji nadającej aptece "reklamową nazwę" może realnie prowadzić do popełnienia deliktu administracyjnego. W świetle tych ustaleń organ uznał, że część nazwy apteki "TANIE APTEKI RODZINNE", to jest "TANIE" narusza art. 94a ust. 1 u.p.f., jednoznacznie opisując prowadzoną przez spółkę aptekę jako tanią. W konsekwencji, eksponowanie nazwy części nazwy apteki "TANIE" - w treści szyldu, plakatów, ulotek, itd, zachęca odbiorców do zakupy w konkretnej aptece. Wykonanie decyzji WIF wywołuje zatem czyn zagrożony karą (administracyjną), o której mowa w art. 129b ust. 1 u.p.f.

Odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie naruszenia przez organ art. 94a ust. 1 u.p.f., organ odwoławczy uznał, że w świetle art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. nie jest istotne czy Strona rzeczywiście posługuje się w obrocie nazwą reklamową apteki, wystarczającym jest sama możliwość jej wykorzystywania. W toku przedmiotowego postępowania organ nie bada bowiem okoliczności czy skarżący rzeczywiście posługuje się nadaną jej w zezwoleniu nazwą reklamową, lecz dokonuje oceny zgodności z prawem decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. Podnoszona przez Stronę okoliczność że skarżąca posługuje się w obrocie nie nazwą apteki "TANIE APTEKI RODZINNE", lecz firmą Spółki, nie jest istotne w niniejszej sprawie, bowiem wystarczającym jest nawet potencjalna możliwość wykorzystywania przez skarżącego nazwy apteki. Ponadto kwestia oceny zgodności firmy (nazwy) spółki prowadzącej aptekę z obowiązującym prawem (w tym z art 94a u.p.f.) nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodność firmy (nazwy) spółki jest rozstrzygana na etapie rejestracji spółki przez sąd rejestrowy, prowadzący Rejestr Przedsiębiorców KRS, a nie na etapie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego.

Główny inspektor Farmaceutyczny nie podzielił również zarzutu naruszenia przez organ art. 94a ust. 1 u.p.f. w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji stwierdzającej nieważność przedmiotowej decyzji WIF w części dotyczącej nadania aptece nazwy: "TANIE" mimo braku ku temu podstaw. Zdaniem GIF nazwa apteki zawierająca wyrażenie "TANIE" stanowi hasło reklamowe, zatem oznaczenie apteki taką nazwą jest sprzeczne z brzmieniem art. 94a ust. 1 u.p.f. i może wywołać czyn zagrożony karą z art. 129b u.p.f. Ponadto decyzja WIF przyznająca Stronie uprawnienie do posługiwania się określoną nazwą apteki, jest możliwa do wykonania przez Stronę, poprzez posługiwanie się i eksponowanie nazwy apteki - w treści szyldu, plakatów, ulotek.

W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, niezasadny był również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia przepisów postępowania w związku z brakiem przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez nią, w tym przesłuchania Prezesa Zarządu J. R. Organ wyjaśnił, że ustalenie czy przedsiębiorca rzeczywiście posługuje się w obrocie gospodarczym nazwą apteki, nie jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. W świetle art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. nie jest istotne czy Strona rzeczywiście posługuje się w obrocie nazwą reklamową apteki, wystarczającym jest możliwość jej wykorzystywania. W toku niniejszego postępowania organ nie bada bowiem okoliczności czy skarżąca rzeczywiście posługuje się nadaną jej w zezwoleniu nazwą reklamową, lecz dokonuje oceny zgodności z prawem decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. GIF stwierdził, że przepisy te nie zostały naruszone. Podejmując zaskarżoną decyzję GIF prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego. Nie została więc naruszona zasada praworządności określona w art. 6 k.p.a. Zaskarżonej decyzji nie możne też omówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego . Ponadto, Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał, że uzasadnienie decyzji organu ! instancji odpowiada dyspozycji art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji, wskazał odpowiednie normy i dokonał subsumcji wskazując, które konkretne działania Strony stanowiły naruszenie odpowiednich przepisów prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne, wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Z treści art. 156 § 2 k.p.a wynika, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Organ nie oceniał przedmiotowej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., ponadto przedmiotowa decyzja WIF w części dotyczącej nadania aptece nazwy nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Sądu, w której zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

a) art. 94a ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r., poz. 2142, ze zm.) poprzez bezzasadne uznanie, iż przedsiębiorca poprzez możliwość posługiwania się w obrocie gospodarczym nazwą dla apteki położonej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 w brzmieniu "Tanie Apteki Rodzinne" narusza zakaz reklamy, o jakim mowa w dyspozycji ww. przepisu

b) art. 94a ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r,, poz. 2142, ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a i utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji znak [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...].12.2018 r. znak [...] w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 nazwy "TANIE" pomimo braku ku temu podstaw.

2. przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływna wynik sprawy:

a) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, a w głównej mierze w części dotyczącej rzeczywistego posługiwania się przez przedsiębiorcę nazwą "Tanie Apteki Rodzinne" dla apteki położonej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4

b) art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 81a k.p.a., art. 86 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy

c) art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. p. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym, w myśl § 2 ww. artykułu kontrola, o której jest mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżona decyzja, akt, bądź czynność nie naruszają przepisów postępowania oraz czy zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego. Nie bierze natomiast przy orzekaniu względów słuszności, bądź celowości. Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. p. 1302 ze zm., dalej ppsa).

Mając powyższe kryteria na uwagę Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów orzekających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zgodnie z art. 94a ust. 1 u.p.f. "Zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego". Wskazany przepis obowiązuje od dnia 1 stycznia 2012 r. na mocy art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 122, poz. 696 ze zm.). Założeniem nowelizacji było wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Jednoznaczne stanowisko sądów wskazuje, że reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług w danej aptece. Reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece – niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków – jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn.. akt VII SA/Wa 698/08 i z dnia 1 lutego 2008 r., sygn.. akt VII SA/Wa 1960/07 oraz z dnia 20 września 2010 r. wydany w sprawie VISA/Wa 838/10).

Pojmowanie reklamy w obszerny sposób przedstawił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn.. akt II CSK 289/07, LEX nr 341805, w którym wyjaśnił, że "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany". Podobne stanowisko wyraża także doktryna np.: M. Koremba w Komentarzu do art. 94a ustawy – Prawo farmaceutyczne, czy A. Rabiega – Przyłęcka w głosie do wyroku WSA z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2216/07 (teza 5): "nawet jeśli uzna się, iż określona działalność nie stanowi reklamy produktów leczniczych, np. ze względu na jedynie informacyjny charakter przekazu, nie wyklucza to zakwalifikowania jej jako spełniającej cech reklamy działalności apteki’, LEX/el.2011, czy D. Harasimiuk, Zakaz reklamy towaru w prawie europejskim i polskim, Oficyna 2011, pkt 3, 2, 1, 3.

Stanowiska te, mimo, że dotyczą wcześniejszego brzmienia art. 94a u.p.f. pozostają aktualne w odniesieniu do nowej regulacji zawartej w art. 94 a u.p.f.

Należy wskazać, że zakres reklamy działalności apteki interpretowany jest (i był również na gruncie poprzedniego stanu prawnego) przez judykaturę bardzo szeroko. Wyłączona ze wspomnianego zakazu została jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego (art. 94a ust. 1 in fine u.p.f.). Wnioskując a contrario uznać trzeba, ze podanie innych informacji o działalności apteki lub jej walorach stanowić będzie jej reklamę).

Niewątpliwie w świetle powyższych rozważań reklamą może być nazwa apteki zaznaczająca zwroty wartościujące, a sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece. Taki charakter ma obecna nazwa apteki zlokalizowanej w W. przy ul. [...] 27 lok. 1 i 4 "Tanie Apteki Rodzinne". Wprawdzie z dowodu w postaci fotografii szyldu znajdującego się nad przedmiotową apteką, który został dopuszczony przez organ, wynika że skarżąca posłużyła się jedynie nazwą Apteki Rodzinne ale okoliczność ta, jak słusznie zauważył organ, nie ma znaczenia w sprawie albowiem na mocy zakwestionowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w L. z dnia [...] grudnia 2012 roku spółka nabyła prawną możliwość używania dotychczasowej nazwy z dodatkiem określenia "Tanie" a to niewątpliwie narusz zakaz reklamy apteki sformułowany w art. 94a ust. 1 u.p.f., stąd też taka decyzja wymaga wyeliminowania jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Na poparcie tego stanowiska dodatkowo należy wskazać, że sama skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podała, że w praktyce posługuje się nazwą Tanie Apteki Rodzinne umieszczając ją w logo w wielu dokumentach, w pieczątkach firmowych i imiennych pracowników, w identyfikatorach imiennych pracowników oraz na fartuchach, na papierze firmowym, w notesach dla pacjentów, na wizytówkach apteki i zarządu oraz w Internecie.

To zaś działanie skarżącej jest konsekwencją zmiany nazwy apteki poprzez dodanie określenia "Tanie" i pozostaje w sprzeczności z treścią art. 94a ust. 1, który zakazuje reklamy apteki i ich działalności. Ustawodawca za złamanie zakazu wynikającego z ww. przepisu przewidział sankcję w art. 129b ust. 1 u.p.f., zgodnie z którym "Karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten, kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, (...) oraz ich działalności". Brzmienie przepisu art. 129b ust. 2 u.p.f. przesądza o obowiązku nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. Jednocześnie przepisy nie stanowią o jakichkolwiek okolicznościach pozwalających na odstąpienie od jej nałożenia. Posługiwanie się więc nazwą apteki stanowi reklamę jej działalności i jest deliktem administracyjnym. Z tych względów zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. i art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.

Sąd stwierdza, że organ orzekający w sprawie nie naruszył wskazanych przez stronę art. 6, 7, 8, 9, 11, 75 § 1, 77 § 1, 75 § 1, 78 § 1 k.p.a. a także art. 80 k.p.a.

Organ administracyjny obowiązany był do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Wydając w niniejszej sprawie decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. Stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo. Nie uwzględniając wszystkich wniosków dowodowych strony organ nie popełnił uchybienia albowiem nie miały one znaczenia w sprawie. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów prawa i subsumpcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.