Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 621/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 113 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu zażaleń E. K. i J. K., na postanowienie Wójta Gminy O. z [...] r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia E. K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie (pkt 1); umorzyło postępowanie zażaleniowe w stosunku do J. K. (pkt 2).

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] r. Wójt Gminy O., na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku J. K. i E. K., odmówił sprostowania własnej ostatecznej decyzji z [...]r. nr [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w obrębie [...], złożonej z działek ewidencyjnych nr: 73/4 i 73/5, objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność J. K., na działki nr: 73/47, 73/48, 73/49 i 73/50. Zdaniem organu pierwszej instancji w treści decyzji brak jest błędów pisarskich i rachunkowych jak i innych oczywistych omyłek dających podstawę do jej sprostowania. Przedmiotem decyzji było jedynie zatwierdzenie podziału nieruchomości zgodnie z ustaleniami planu miejscowego i nie odnosi się ona w żaden sposób do kwestionowanej przez wnioskodawczynie zmiany klasoużytków, uwidocznionej na mapie z projektem podziału będącej załącznikiem do tej decyzji. Organ zaznaczył, że prowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów w powiecie zgierskim należy do zadań Starosty [...].

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły J. K. i E. K.. Podanie zawierające oba te zażalenia, adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zostało wniesione w formie skanu załączonego do wiadomości e-mail przesłanej na adres poczty elektronicznej Urzędu Gminy w O., z pominięciem elektronicznej skrzynki podawczej organu pierwszej instancji. Wskazany brak formalny został następnie prawidłowo usunięty przez wnoszące w trybie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez nadesłanie, w odpowiedzi na wezwanie Kolegium, oryginału podania w formie pisemnej. Oba zażalenia zostały złożone z zachowaniem ustawowego terminu (przy uwzględnieniu obowiązującego wówczas art. 15zzs ust. 1 pkt 6 i ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - Dz.U. poz. 374 z późn.zm.), a także faktu, że początek biegu terminu dla J. K., która nie była adresatką zaskarżonego postanowienia, wyznacza data doręczenia tego aktu ostatniemu z podmiotów, którym go doręczono, tj. dzień 27 marca 2020 r. W treści zażaleń J. K. i E. K. wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z powodu niezałatwienia przez Wójta Gminy O. wniosku J. K. z [...] r., dotyczącego powołania klasyfikatora w celu przywrócenia oznaczeń klasoużytków działek powstałych w wyniku podziału, istniejących przed jego dokonaniem. Załatwienie tego wniosku powinno polegać, zdaniem wnoszących, na przekazaniu go zgodnie z właściwością do Starosty [...].

Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 144 i art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.p.a."), orzekło jak wskazano na wstępie.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W ramach wykładni tego przepisu prawa należy zwrócić uwagę na dwie zasadnicze kwestie: podmiotową, sprowadzającą się do tego, że sprostowanie decyzji może nastąpić wyłącznie z urzędu albo na żądanie strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. oraz przedmiotową, sprowadzającą się do tego, że sprostowaniu mogą podlegać wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki zawarte w decyzjach wydanych przez dany organ administracji publicznej. W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że postępowanie w sprawie sprostowania decyzji nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym w sprawie indywidualnej, lecz postępowaniem incydentalnym, wtórnym w stosunku do postępowania głównego zakończonego decyzją będącą jego przedmiotem. Krąg stron obu tych postępowań powinien więc być co do zasady tożsamy. W konkretnych przypadkach możliwe są jednak wyjątki od tej reguły, polegające zarówno na utracie interesu prawnego w żądaniu sprostowania decyzji przez osobę, która była stroną w postępowaniu głównym, jak i na uzyskaniu interesu prawnego w sprostowaniu decyzji przez podmiot, który nie miał przymiotu strony w postępowaniu głównym. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy interes prawny w postępowaniu głównym (np. w sprawie podziału nieruchomości) przysługiwał właścicielowi nieruchomości będącej przedmiotem tego postępowania, a po uzyskaniu przez wydaną w nim decyzję waloru ostateczności nastąpiły zmiany podmiotowe w zakresie prawa własności nieruchomości. W ten sposób właściciel nieruchomości, a jednocześnie strona postępowania głównego w dacie orzekania co do istoty sprawy, nie będzie miał interesu prawnego w żądaniu sprostowania decyzji, jeżeli później wyzbył się w całości prawa własności danej nieruchomości. Analogicznie trzeba przyjąć, że interes prawny w żądaniu sprostowania decyzji uzyska osoba, która na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego nabyła własność tej nieruchomości w całości lub w części po zakończeniu postępowania głównego (ale tylko w granicach posiadanego uprawnienia). Organ zaznaczył także, że przedmiotem sprostowania mogą być tylko decyzje administracyjne, ewentualnie postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego (art. 126 k.p.a.). Tym samym nie podlegają sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. np. odrębne dokumenty stanowiące załączniki do ww. aktów administracyjnych. Ponadto, zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i judykatury, warunkiem dopuszczalności sprostowania decyzji jest występowanie cechy oczywistości: błędu pisarskiego, błędu rachunkowego bądź innej omyłki. Wiąże się to ze stanowiskiem, że sprostowanie decyzji w żadnym wypadku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia zmieszczonego w decyzji i zastępować szczególnych środków prawnych przewidzianych w k.p.a., służących weryfikacji decyzji ostatecznych.

Niniejsze postępowanie w sprawie sprostowania ostatecznej decyzji Wójta Gminy O. z [...] r., którą zatwierdzono podział nieruchomości złożonej z działek ewidencyjnych nr 73/4 i 73/5 w obrębie [...], zostało wszczęte na żądanie J. K. i E. K., złożone 14 sierpnia 2019 r. Nie ulega wątpliwości, że będąc w dacie wydania wskazanej wyżej decyzji właścicielką objętej nią nieruchomości, J. K. miała interes prawny w dokonaniu jej podziału, a co za tym idzie - status strony w postępowaniu zmierzającym do osiągnięcia tego skutku. Natomiast E. K. nie była stroną w postępowaniu podziałowym, gdyż nie przysługiwało jej wówczas żadne prawo rzeczowe w stosunku do nieruchomości będącej jego przedmiotem. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna [...] r., a następnie poszczególne działki powstałe w wyniku zatwierdzonego nią podziału były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, niektóre z nich - także dalszych podziałów geodezyjnych. Jak wynika z analizy wpisów w księgach wieczystych, wszystkie działki gruntu wydzielone z działek nr 73/4 i 73/5 zmieniły właściciela i stały się odrębnymi nieruchomościami gruntowymi lub weszły w skład innych nieruchomości gruntowych, co spowodowało, że J. K. utraciła prawo własności w stosunku do całej nieruchomości objętej podziałem. Z kolei, E. K. stała się wskutek zaistniałych czynności cywilnoprawnych właścicielką działek nr 73/48 (wydzielonej z działki nr 73/5) i 73/63 (wyodrębnionej z działki nr 73/50, która była wydzielona z działki nr 73/4). Co istotne, stan taki istniał już w dacie wystąpienia przez te osoby z żądaniem sprostowania decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. i utrzymuje się do chwili obecnej. W świetle powyższych okoliczności uzasadniona jest konkluzja, że J. K. nie ma aktualnie interesu prawnego w sprostowaniu ww. decyzji administracyjnej, a tym samym nie była prawnie legitymowana do złożenia żądania wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, jak również do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji wydane w oparciu o art. 113 § 1 k.p.a. (tym bardziej, że nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym jego wydanie, m.in. nie doręczono jej tego aktu). Interes prawny w żądaniu sprostowania przedmiotowej decyzji przysługuje natomiast obecnie drugiej wnioskodawczyni - E. K. (choć tylko w zakresie ograniczonym przedmiotowo do działek nr 73/48 i 73/63). Porównując postępowanie główne w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości z postępowaniem incydentalnym w sprawie sprostowania decyzji, doszło zatem do gruntownej modyfikacji kręgu stron (oprócz E. K. są nimi pozostali właściciele działek powstałych w wyniku podziału dokonanego w 2009 r. i późniejszych podziałów). Opisana sytuacja zmusiła Kolegium do wydania dwóch odrębnych, aczkolwiek wzajemnie się dopełniających rozstrzygnięć w ramach rozpoznania niniejszej sprawy, dotyczącej sprostowania decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego przez J. K., tj. osobę niemającą interesu prawnego w tym postępowaniu wpadkowym, nie mogło skutkować innym orzeczeniem niż umorzeniem w stosunku do niej postępowania zażaleniowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (pkt 2 rozstrzygnięcia). Rozpatrzenie zażalenia złożonego przez E. K., czyli osobę legitymowaną do żądania sprostowania powyższej decyzji, wymagało zaś przeprowadzenia merytorycznej analizy kwestii proceduralnej będącej przedmiotem niniejszego postępowania, a w konsekwencji - wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W rezultacie tej analizy organ drugiej instancji stwierdził, że badana decyzja nie zawiera żadnych nadających się do sprostowania błędów pisarskich ani innych oczywistych omyłek, co obligowało go do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia (pkt 1 rozstrzygnięcia). W szczególności nie mogą być przedmiotem sprostowania, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., kwestionowane przez wnioskodawczynię oznaczenia dotyczące tzw. klasoużytków, odnoszące się do stanu po podziale nieruchomości. Wynika to z samego faktu, że treść wzmiankowanej powyżej decyzji nie zawiera jakichkolwiek zapisów odnoszących się do owych klasoużytków. Znajdują się one natomiast na mapie z projektem podziału nr ew. [...], która choć jest załącznikiem do tej decyzji, to stanowi odrębny dokument wchodzący w skład operatu podziału nieruchomości, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości (w dniu 28 listopada 2008 r.). Jak trafnie zauważył organ pierwszej instancji, zastrzeżenia podnoszone m.in. przez E. K. we wniosku o sprostowanie decyzji nie odnoszą się do treści decyzji, która ogranicza się do zatwierdzenia podziału nieruchomości, lecz w rzeczywistości ich przedmiotem są czynności geodezyjne i kartograficzne poprzedzające jej wydanie (sporządzenie mapy z projektem podziału i przyjęcie jej do zasobu przez Starostę [...] jako organ administracji geodezyjnej i kartograficznej), a także następujące po jej wydaniu (wprowadzenie przez ten organ zmian klasoużytków w rejestrze gruntów). Kolegium nadmieniło, że kwestionowana obecnie mapa z projektem podziału została wykonana na zlecenie J. K. i była przez nią dołączona do wniosku o podział działek nr 73/4 i 73/5, po rozpatrzeniu którego Wójt Gminy O. wydał decyzję nr [...] z [...] r. Organ właściwy w sprawie podziału nieruchomości nie jest upoważniony do dokonywania jakichkolwiek modyfikacji w dokumentach geodezyjnych i kartograficznych załączonych do wniosku, w związku z czym za ewentualne błędy i nieścisłości w tej dokumentacji odpowiedzialny jest podmiot składający wniosek, czyli właściciel nieruchomości podlegającej podziałowi. Także sformułowany w zażaleniu zarzut odnoszący się do niezałatwienia wniosku J. K. z [...] r. jest bezpodstawny, gdyż nie jest w ogóle związany z rozpoznawaną sprawą, której przedmiot stanowi sprostowanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Przeciwdziałaniu bezczynności organu administracji publicznej służą inne środki prawne niż przewidziany w art. 113 § 1 k.p.a. i nic nie stało na przeszkodzie, aby wnosząca skorzystała z nich w tym celu. Mogła ona również w każdym czasie ponowić swoje żądanie, tym razem składając je bezpośrednio do Starosty [...] jako organu właściwego w sprawach związanych z prowadzeniem rejestru gruntów.

W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. K. wniosła o sprostowanie decyzji i przywrócenie klasoużytków na działkach, których jest właścicielem.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z 17 listopada 2020 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. orzekającego w stosunku do E. K. o utrzymaniu w mocy postanowienia Wójta Gminy O. z [...] r. o odmowie sprostowania decyzji tego organu z [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości (pkt 1) i o umorzeniu postępowania zażaleniowego w stosunku do J. K. (pkt 2), stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca E. K. oraz J. K. zwróciły się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o sprostowanie decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. "poprzez przywrócenie klasoużytków na takie jak były przed podziałem i poprzez ich ujawnienie w mapie i w decyzji Wójta Gminy O. (...)". Wspomnianą wyżej decyzją Wójt Gminy O., po rozpatrzeniu wniosku J. K. zatwierdził podział położonych w obrębie geodezyjnym [...], w miejscowości W., gmina O. nieruchomości:

- nr 73/5 stanowiącej własność J. K., na działki nr 73/47 i 73/48;

- nr 73/4, stanowiącej własność J. K., na działki nr 73/49 i 73/50.

Podział wskazanych wyżej działek został przedstawiony na mapie wykonanej przez geodetę uprawnionego mgr inż. P. W. i zewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w Z. Oddział Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego za nr [...] w dniu 28 listopada 2008 r. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że rzeczona mapa sporządzona została na wniosek strony wnioskującej o zatwierdzenie podziału nieruchomości, w tym wypadku na wniosek J. K..

Wyjaśnić wobec tego trzeba, że problematyka sprostowania decyzji administracyjnej unormowana została przez ustawodawcę w art. 113 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach (§ 1). Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji (§ 2). Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (§ 3).

A zatem, sprostowanie decyzji jest możliwe, gdy zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie podmiotowa i przedmiotowa. Postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego". To w postępowaniu "głównym" organ rozstrzyga sprawę administracyjną.

Przesłanka podmiotowa będzie spełniona wówczas, gdy z wnioskiem o sprostowanie wystąpi strona. Pojęcie strony postępowania administracyjnego zostało uregulowane przez ustawodawcę w art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Innymi słowy, aby ustalić, czy dana osoba ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym należy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie osoba ta może skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Chodzi tu zatem o interes prawny, a nie faktyczny, przy czym musi występować bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy interesem prawnym strony, a wynikiem postępowania administracyjnego. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy też subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Kwestia posiadania interesu prawnego, który warunkuje występowanie w danym postępowaniu w charakterze strony, uzależniona jest od okoliczności konkretnej sprawy oraz przepisów znajdujących do niej zastosowanie. Źródłem interesu prawnego może być przykładowo prawo własności nieruchomości unormowane w art. 140 k.c. W sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (czyli żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jednakże, gdy organ wadliwie wszczął postępowanie, a następnie ustalił, że wniosek pochodzi od pomiotu nie posiadającego legitymacji materialnej do jego złożenia, winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Przedmiot sprostowania stanowić mogą wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przedmiotu przyjmuje się, że błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Nie powinny podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a. błędy oraz omyłki, które mają charakter istotny, których dopuszczono się w stosowaniu, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (vide: wyroki NSA z 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2530/16 - Lex nr 2379083, 21 września 2021 r. sygn. akt II OSK 940/11, z 25 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2250/18, 25 kwietnia 2017r. sygn. akt II OSK 2171/15, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej – Lex).

Przenosząc poczynione dotychczas uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organu drugiej instancji, że J. K. w dacie złożenia wniosku o sprostowanie jak i w dacie wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia z [...] r., nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o sprostowanie decyzji. Co prawda, w dacie orzekania przez Wójta Gminy O. o zatwierdzeniu podziału wspomnianych wcześniej nieruchomości J. K. posiadała przymiot strony postępowania wynikający z przysługującego jej prawa własności nieruchomości nr 73/5 i 73/4, to jednak po dokonaniu podziału tej nieruchomości, przymiot ten utraciła. Z prawidłowych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wynika, że wszystkie działki gruntu wydzielone z działek nr 73/5 i 73/4 zmieniły właściciela i stały się odrębnymi nieruchomościami bądź też weszły w skład innych nieruchomości gruntowych. Nie budzi tym samym wątpliwości, że J. K. utraciła prawo własności w stosunku do działek sprzed podziału oznaczonych nr ew. 73/4 i 73/5. Nie była wobec tego uprawniona do wystąpienia z żądaniem sprostowania decyzji, co zasadniczo winno skutkować wydaniem przez organ pierwszej instancji postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania. Z akt sprawy wynika jednak, że postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie sprostowania decyzji nie zostało doręczone J. K., która następnie zakwestionowała jego legalność zażaleniem. Rozpatrując zażalenie J. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w punkcie 2 zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., trafnie umorzyło postępowanie zażaleniowe w stosunku do J. K. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, stojąc na stanowisku, że zażalenie nie pochodzi od strony postępowania.

Jeśli natomiast chodzi o skarżąca E. K., to jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy, nie była ona stroną postępowania podziałowego, albowiem nie przysługiwało jej wówczas żadne prawo rzeczowe w stosunku do nieruchomości będących przedmiotem podziału. Natomiast po podziale nieruchomości skarżąca stała się właścicielką działek nr 73/48 (wydzielonej z działki nr 73/5) i 73/63 (wyodrębnionej z działki nr 73/50, wydzielonej z działki nr 73/4). Wobec tego przysługujący E. K. interes prawny w żądaniu sprostowania decyzji jest ograniczony wyłącznie do działek nr 73/48 i 73/63.

Badając w następnej kolejności wystąpienie przesłanki przedmiotowej, czy też mówiąc inaczej weryfikując, czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości dotknięta była błędami podlegającymi sprostowaniu, organy obu instancji poprawnie ustaliły, że nie ona zawiera żadnych błędów pisarskich, błędów rachunkowych, czy innych oczywistych omyłek, które podlegałyby sprostowaniu. Treść spornej decyzji nie zawiera żadnych zapisów dotyczących kwestionowanych przez skarżącą klasoużytków, które uwidocznione są na mapie z projektem podziału nr [...]. Mapa ta stanowi odrębny dokument wchodzący w skład operatu podziału nieruchomości, który 28 listopada 2008 r., a więc przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Co równie istotne, mapa ta została sporządzona na wniosek J. K. i została przez nią załączona do wniosku o podział działek. Odnosi się ona do czynności geodezyjnych i kartograficznych poprzedzających wydanie decyzji o podziale. Tym samym organ właściwy w sprawie wydania decyzji o podziale nieruchomości nie posiada kompetencji do modyfikowania dokumentów geodezyjnych i kartograficznych, które pierwotna właścicielka działek załączyła do wniosku o podział. Skoro więc decyzja o podziale nie zawiera błędów pisarskich, rachunkowych bądź innych oczywistych omyłek, organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia E. K. prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie sprostowania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości.

Podsumowując stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odpowiada przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego. W motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia organ prawidłowo wyjaśnił skarżącej przesłanki natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jego podjęciu.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.

A. P.