Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 279/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.2 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art 28.ust.1;
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. Znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) decyzją z dnia 29 stycznia 2015r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 5 grudnia 2014 r. nr 0242-00000052873/14 w przedmiocie ustalenia G.P kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż G.P złożył w dniu 21kwietnia 2008 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Na podstawie powyższego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją Nr [...] z dnia 23 stycznia 2009 r. przyznał Panu G.P płatność rolnośrodowiskową na rok 2008, w kwocie 9391,70 zł precyzując szczegółowo wysokość kwot przypadającą na poszczególne warianty. G. P. zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, tj. od 1 marca 2008 r. Decyzjami wydanymi przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z 2 lutego 2010 r. Nr [...] oraz z 13 kwietnia 2011 r. Nr [...] przyznano G.P płatności rolno środowiskowe odpowiednio za lata 2009 i 2010 określając wysokość kwot przypadających na poszczególne warianty. Płatności zostały zrealizowane.

W dniu 4 maja 2011 r. G.P złożył wniosek kontynuacyjny na rok 2011. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. stwierdził, że G. P nie znalazł się na wykazach przekazanych przez Jednostki Certyfikujące. Uznając, że G.P nie realizuje - zgodnie z podjętym zobowiązaniem - programu rolnośrodowiskowego wydał decyzję Nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej ze względu na brak danych z Jednostki Certyfikującej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na lata 2008-2010, decyzją Nr [..] z dnia 5 grudnia 2014r Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. ustalił G.P kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2008-2010 w łącznej wysokości 26,405,60 zł.

Utrzymując w mocy ww. decyzję Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w przypadku płatności rolnośrodowiskowych przesłanki przyznania lub odmowy przyznania uprawnienia zostały określone w ustawie z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013. 173. jt. zm.) dalej "Ustawa", wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisami unijnymi.

Organ przytoczył przesłanki wyrażone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 2013, poz. 361 ze zm.) dalej "rozporządzenie z 13 marca 2009 r.", łączne spełnienie których stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowych.

Wskazał, że płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenia (EWG) NR 2092/91 oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego Rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Zaznaczył, iż jednym z wymogów przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie-Rolnictwo ekologiczne - jest potwierdzenie przez upoważnioną Jednostkę Certyfikującą danych zadeklarowanych we wniosku.

Stosownie do § 39 rozporządzenia z 13 marca 2009 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Zobligowanym do ustalenia w drodze decyzji administracyjnych kwoty nienależnie pobranych środków z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy jest stosownie do art. 29 ust 1 i 2 ustawy o ARiMR –Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. Z płatnością nienależną mamy do czynienia w sytuacji, w której wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota staje się następnie świadczeniem, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w odnośnych przepisach.

G.P składając pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008 zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Pięcioletni okres zobowiązania rozpoczął się w 2008 roku i trwał do 28 lutego 2013 r. W roku 2011 Pan G. P. nie uzyskał certyfikatu zgodności z Jednostki Certyfikującej, co potwierdził w złożonym odwołaniu. Oznacza powyższe, że G.P przerwał realizację pięcioletniego zobowiązania (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 13 marca 2009 r.), co mieści się w stanie hipotetycznym ujętym w art. 39 ust. 1 tego rozporządzenia, a w konsekwencji wobec otrzymania takiej płatności obliguje producenta do jej zwrotu.

W konsekwencji wnioskodawca zobowiązany został do zwrotu całości płatności rolnośrodowiskowych, które zostały mu przyznane, za cały okres jej pobierania, tj. za lata 2008-2010 zgodnie z § 39 ust 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2009 r.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ przytoczył brzmienie art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. z którego wynika, iż w przypadku płatności za lata 2008-2009 zwrot płatności uznanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W odniesieniu do płatności za rok 2010 w przepisach sektorowych brak jest regulacji szczególnych dotyczących okresów przedawnienia, ale zgodnie z art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95 okres przedawnienia w odniesieniu do programów wieloletnich ulega przedłużeniu do dnia zamknięcia programu a wiec co najmniej do dnia 31 grudnia 2015 r. jednakże nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2016 r. Zdaniem organu wskazane przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wypłata płatności za lata 2008 nastąpiła w dniu 25 lutego 2009 r., za 2009 r. nastąpiła w dniu 4 marca 2010 r. za 2010 r. w dniu 5 maja 2011 r., zaś decyzja o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 została doręczona stronie w dniu 16 kwietnia 2012 r. a wiec przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Nie upłynął też czteroletni termin od daty powiadomienia G.P o nieuzasadnionym charakterze płatności rolno środowiskowych. W odniesieniu do roku 2010 okres przedawnienia upływa najwcześniej w dniu 31 grudnia 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały też przesłanki wyrażone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004-co do lat 2008-2009 i art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 - co do roku 2010, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie z powołanym przepisami obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Z akt sprawy wynika, że płatności były przekazywane na podstawie decyzji właściwego organu, natomiast producent w okresie późniejszym zaniechał realizacji programu rolno środowiskowego.

W konsekwencji powyższego organ odwoławczy uznał, iż zarzuty i argumenty przedstawione przez stronę w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Toczące się postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych stanowi postępowanie odrębne, w związku z czym strona nie może skutecznie podnosić argumentów przeciwko decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ zważył, iż w przedmiotowej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 28a Ustawy w związku z przepisami unijnymi, na mocy których organ, odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, jeżeli kwota nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. Kwoty 9391,70 zł za rok 2008; 8346,50 zł za rok 2009 oraz kwota 8667,20 za rok 2010 ustalone zaskarżoną decyzją przekraczają kwotę stanowiąca równowartość 100 euro przeliczoną na złote według kursu euro zgodnie z powołanym rozporządzeniem, wobec czego nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności.

Na powyższą decyzję G.P złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie naliczonych kwot pobranych z tytułu programu rolnośrodowiskowego podniósł, że przez okres programu rolnośrodowiskowego działał zgodnie z zasadami programu, prowadzone przez niego gospodarstwo uzyskiwało pozytywne oceny podczas przeprowadzanych kontroli. Przyznał, że z powodów trudności materialnych oraz zdrowotnych doszło do opóźnienia w opłacie za przeprowadzenie kontroli przez Jednostkę Certyfikującą. Pomimo, że w późniejszym terminie dokonał stosownej wpłaty kontrola przez Jednostkę Certyfikującą nie została przeprowadzona. Podniósł, że udzielone dopłaty przeznaczył na zakup materiałów siewnych, środków ochrony roślin i nawozów. Wstrzymanie dopłat będzie skutkowało niemożliwością kontynuacji przez niego rolnictwa. Wskazał, że zostały zablokowane dopłaty na pielęgnację lasu, zaś skutkiem braku środków młody las ulegnie zniszczeniu, co w konsekwencji pozbawi go dopłat z nadleśnictwa.

W odpowiedzi na argumenty zawarte w skardze Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że postępowanie w niniejszej sprawie jest jedynie następstwem odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011.

Sąd na podstawie art. 109 p.p.s.a. nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy, złożonego przez ojca skarżącego z uwagi na fakt, że w sprawie został ustanowiony pełnomocnik – E.P, który został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy organy w sposób uprawniony uznały, że kwoty wypłacone na podstawie ostatecznych decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w P, z tytułu płatności rolnośrodowiskowych za lata 2008, 2009, 2010 są płatnościami nienależnymi i czy istniały podstawy do orzeczenia o ich zwrocie.

Zgodnie z art. 73 ust 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 ((Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004" w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust 3. Zasada ta została powtórzona w art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina ((Dz.U.UE L z dnia 2 grudnia 2009 r.) dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009" obowiązującym odnośnie roku 2010. Obowiązek zwrotu pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości przewiduje przepis art. 28 ust. 1. Ustawy, zgodnie z którym pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Pomoc pobrana nienależnie została zdefiniowana w art. 28 ust 2 pkt 1- 3 tej ustawy, który stanowi, że jest to w szczególności pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem; wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem; wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji. Uszczegółowienie podstaw zwrotu płatności rolnośrodowiskowej zawiera przepis § 39 rozporządzenia z 13 marca 2009 r.

W sprawie bezspornym jest, że skarżącemu zostały przyznane na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. i wypłacone płatności rolnośrodowiskowe za lata 2008, 2009, 2010 jak również, że jego wniosek kontynuacyjny z dnia 4 maja 2011 r. nie został uwzględniony. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia 11 kwietnia 2012 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej z uwagi na brak realizacji podjętego zobowiązania w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Obowiązek realizacji 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, przyjął skarżący składając pierwotny wniosek o przyznanie płatności. Jak zasadnie podnosi organ, warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2 - rolnictwo ekologiczne jest potwierdzenie przez upoważnioną Jednostkę Certyfikująca danych zadeklarowanych we wniosku. Odmowa przyznania płatności na rok 2011 spowodowana brakiem certyfikatu skutkuje tym, że rolnik nie realizuje całego przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. W konsekwencji stosownie do art. 28 ust. 1 Ustawy otrzymana pomoc rolno środowiskowa stała się pomocą pobraną nienależnie, która zgodnie z § 39 rozporządzenia z 13 marca 2009 r. podlega zwrotowi. Nienależną płatnością jest bowiem wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową. Skoro rolnik, składający pierwotny wniosek o płatność rolnośrodowiskową, przyjął na siebie zobowiązanie realizacji 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego oczywistym jest, że zaprzestanie prowadzenia działalności w trakcie pięcioletniego okresu o którym mowa w § 2 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 13 marca 2009 spełnia przesłankę, że rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, zaś pobrana płatność podlega zwrotowi. Analiza orzecznictwa wskazuje, że sądy administracyjne przyjmują jednolite stanowisko, iż obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma bowiem charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku stosowania określonych praktyk agrotechnicznych w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5 letniego okresu zobowiązania. Zaprzestanie realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz także skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego. (tak WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 157/150 oraz przywołane w nim orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych) Podobny pogląd został wyrażony w wyroku NSA z 11 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2300/13, WSA we Wrocławiu z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 603/14 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podnoszony w skardze zarzut, że skarżący działał zgodnie z zasadami programu, że przyczyna dla której nie uzyskał certyfikatu wynikała z jego stanu zdrowia, sytuacji materialnej, że jednostka certyfikująca w sposób nieuzasadniony nie przeprowadziła kontroli nie może być skuteczny w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący przyjął na siebie zobowiązanie pięcioletnie i przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy doszło do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach, nie zaś zasadność odmowy płatności na rok 2011.

Należy zauważyć, że przepis art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 określa przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu (art. 73 ust 4, 5, 6rozporządzenia). Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu przez rolnika nienależnie dokonanej płatności, powiększonej o odsetki, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Podobny zapis zawiera przepis art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009. Nie ulega zatem wątpliwości, że możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga spełnienia łącznie dwóch wymienionych w nim przesłanek. Po pierwsze: płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, po drugie: błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Dokonanie ustaleń, czy nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. art. 73 ust. 4 oraz 80 ust 3 wskazanych rozporządzeń jest zatem elementem stanu faktycznego. Organ dokonując oceny przesłanek wyłączających zwrot nienależnej pobranej płatności zasadnie uznał, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 73 ust 4 rozporządzenia WE) nr 796/2004, oraz w art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 bowiem przyczyną dokonania płatności nie była pomyłka organu lecz zaniechanie przez rolnika w toku 5 letniego terminu realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Należy także podzielić argumentację organu, że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności uznanej za nienależną jak również nie zachodziła podstawa do odstąpienia od ustalenia nienależnych płatności.

W związku z wnioskiem zawartym w skardze o umorzenie naliczonych kwot pobranych z tytułu programu rolnośrodowiskowego wyjaśnić należy, że sądy administracyjne dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale są związane granicami sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sprawą będącą przedmiotem postępowania przed organami a tym samym kontroli przez sąd jest decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Z powyższych względów wniosek zakresie umorzenia należności nie może być przedmiotem oceny przez Sąd.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a