Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 429/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art.2,3,8,38,39,41.
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skarg M.P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] WSA/wyr, l - sentencja wyroku w przedmiocie zasiłku okresowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego z dnia [...] nr [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargi oddala WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Kierownik Filii Nr [....] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. , skierowanymi do skarżącego M.P. decyzjami:

- z dnia 17 listopada 2006 r.

odmówił przyznania zasiłków celowych:

7. specjalnego na zakup karty MPK (........);

8. specjalnego na spłatę zaciągniętych pożyczek w wysokości 2800 zł. (..........);

9. na pokrycie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych (.........);

10. na pokrycie kosztów remontu mieszkania (........).

11. na pokrycie zaciągniętych pożyczek (........);

14. specjalnego na pokrycie mediów mieszkaniowych (czynsz, prąd, gaz) (........);

15. przyznał zasiłek celowy w kwocie 100 zł. na leczenie i rehabilitację (........);

16. odmówił przyznania zasiłku celowego na przejazdy na zabiegi leczniczo – rehabilitacyjne (..........);

- z dnia 15 grudnia 2006 r.

12. przyznał zasiłek okresowy w kwocie 161,40 zł. miesięcznie od dnia 1 lipca 2006r. do dnia 31 grudnia 2006 r. (...........);

13. stwierdzając, że rewaloryzując decyzję z dnia 15 grudnia 2006 r. - podwyższył kwotę zasiłku okresowego od dnia 1 października 2006 r. do wysokości 167 zł. miesięcznie (..........).

- z dnia 18 grudnia 2006 r.:

1. przyznał zasiłek celowy na leki i leczenie w kwocie 150 zł. (.........);

- odmówił przyznania zasiłków celowych na:

2. przejazdy MPK (.........);

3. pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych (.........);

4. wykonanie specjalistycznej ekspertyzy dotyczącej zagrzybienia i zapleśnienia (...........);

5. pokrycie kosztów remontu mieszkania (.........);

6. pokrycie zaciągniętych pożyczek (........);

- z dnia 5 stycznia 2007 r.

17. przyznał zasiłek okresowy w kwocie 167 zł. miesięcznie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2007 r. (..........);

- odmówił przyznania zasiłków celowych na:

18. pokrycie zaciągniętych pożyczek (..........);

19. pokrycie kosztów remontu mieszkania; (...........).

7. W uzasadnieniu decyzji z dnia 17 listopada 2006 r. o odmowie przyznania zasiłku celowego specjalnego na zakup karty MPK organ wskazał, że po uchyleniu poprzedniej decyzji w tym przedmiocie przeprowadził ponownie postępowanie i ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowego gospodarstwo, jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Rozpoznając wniosek skarżącego z [....] maja 2006 r. organ wskazał, że skarżący miał przyznany zasiłek dla bezrobotnych w okresie od [....] maja 2005 r. do [....] maja 2006 r. Ostatnie świadczenie za miesiąc maj 2006 r. zostało wypłacone w miesiącu czerwcu 2006 r. w wysokości 62,70 zł. Zatem rozpoznając wniosek organ wziął pod uwagę zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dochód za miesiąc kwiecień 2006 r., który wynosił 545,60 zł.

Organ ponownie uściślał dochody skarżącego z tytułu zasiłku i z kolejnego zaświadczenia GUP za miesiąc marzec 2006 r. wynika, że został wypłacony w kwietniu 2006 r. w wysokości 545, 60 zł, w miesiącu maju 2006 r. został wypłacony za miesiąc kwiecień w tej samej wysokości. Zatem bezspornym jest, że dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe obliczone zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosiło 461 zł. do września 2006 r. zaś od 1 października 2006 wynosi 477 zł.

Organ przytaczając treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej stwierdził, że osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających ustawowe kryteria w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznany specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi albo zasiłek celowy pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (art. 41 ustawy), co nakłada na organ pomocy społecznej obowiązek wnikliwego rozeznania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy i jest zgodnie z art. 7 kpa.

Organ analizując sytuację życiową skarżącego przyznał skarżącemu pomoc na żywność w kwocie 200 zł. oraz na leki w kwocie 200 zł. Wskazał, że skarżący nie zamierza kupić karty MPK twierdząc, iż przejazdy na kartę zabezpieczają mu tylko 30 % trasy, po której przemieszcza się na zabiegi. Dlatego zmuszony jest do korzystania z okazjonalnych środków komunikacji. A zatem organ nie znalazł wystarczających okoliczności do przyznania pomocy w trybie art. 41 ustawy na wnioskowany cel.

8. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego specjalnego na spłatę pożyczek 2800 zł. organ wskazał motywy jak w poprzedniej decyzji a ponadto, że nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu pomocy w trybie art. 41 ustawy. Wskazał też, że decyzjami z dnia 17 listopada: [....] przyznał skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na żywność w kwocie 200 zł., [....] przyznał skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na leczenie i rehabilitację w kwocie 100 zł.

9. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych organ wskazał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie ma własnego źródła utrzymania, pozostaje w stałym leczeniu farmakologicznym.

Dochód skarżącego stanowi zasiłek okresowy w kwocie 161,40 zł. miesięcznie. Po rozpatrzeniu sytuacji skarżącego i analizie dokumentacji przychylono się częściowo do jego prośby udzielając pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją w kwocie 100 zł., zasiłku celowego na pokrycie opłat za gaz w kwocie 45 zł., zasiłku celowego na pokrycie opłat za energię elektryczną w kwocie 55 zł., oraz zasiłku celowego na żywność w kwocie 200 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy wynosi, zatem 400 zł., zaś biorąc pod uwagę już przyznany zasiłek okresowy wynosić będzie 561,40 zł, co przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł obowiązujące od 1 października 2006 r.

Organ powołując się na treść art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 kpa stwierdził, że skarżący ma trzypokojowe mieszkanie o pow. 65,1 m kw. i ma możliwość pomóc sobie w zaistniałej sytuacji się znalazł np. wynająć pokój, zamieniając mieszkanie na mniejsze, zmniejszając tym samym koszty opłat czynszowych, jak również stwarzając uprawnienia do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Skarżący ma także możliwość sprzedać mieszkanie i kupić mniejsze na wolnym rynku. Różnica w cenie pozwoliłaby na zabezpieczenie wszystkich jego potrzeb. Wskazał, iż pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb. Dlatego stwierdził, ze odmowa przyznania pomocy na pokrycie zaciągniętych pożyczek jest w pełni uzasadniona.

10. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania, organ wskazał na okoliczności jak w poprzedniej decyzji a ponadto, że przyznając skarżącemu pomoc na leczenie i rehabilitację, żywność, oraz uregulowanie energii i gazu zaspokoił niezbędne potrzeby i nie ma możliwości przyznawania pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych potrzeb tym bardziej, że nie jest to podstawowa potrzeba a skarżący wykorzystując posiadane mieszkanie mogły sobie sam pomóc poprzez jego wynajęcie lub zamianę na mniejsze oraz, że mieszkanie nie wymaga remontu.

11. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek organ wskazał na motywy jak w poprzedniej decyzji stwierdzając, że odmowa przyznania pomocy na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych jest w pełni uzasadniona.

14. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego specjalnego na pokrycie mediów mieszkaniowych (czynsz, prąd, gaz) organ wskazał, że rozpoznał wniosek skarżącego z [....] maja 2006 r., że skarżący miał przyznany zasiłek dla bezrobotnych w okresie od [....] maja 2005 r. do [....] maja 2006r. Zatem rozpoznając wniosek organ wziął pod uwagę zgodnie z art. 8 ust 3 ustawy o pomocy społecznej dochód za miesiąc kwiecień 2006r., który wynosił 545, 60 zł.

Organ uściślał dochody skarżącego i wskazał, że z tytułu zasiłku i z kolejnego zaświadczenia GUP za miesiąc marzec 2006 r. wynika, że zasiłek został wypłacony w kwietniu 2006 r. w wysokości 545, 60 zł. Zatem bezspornym jest, że dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe obliczone zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosiło 461 zł. do września 2006 r. zaś od 1 października 2006r. wynosi 477 zł.

Organ przytaczają treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej stwierdził, że osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających ustawowe kryteria w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznany specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi albo zasiłek celowy pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (art. 41 ustawy), co nakłada na organ pomocy społecznej obowiązek wnikliwego rozeznania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy, zgodnie z art. 7 kpa.

Organ analizując sytuację życiową skarżącego przyznał skarżącemu pomoc na żywność w kwocie 200 zł. oraz na leki w kwocie 200 zł. Ustalono, ze żadne zaległości nie występują, media są opłacane na bieżąco. Wskazał, że rozważał możliwość przyznania pomocy w trybie art. 41 ustawy na wnioskowany cel, ale nie znalazł okoliczności za tym przemawiających.

15. W uzasadnieniu decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 100 zł. na leczenie i rehabilitację organ wskazał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskiwany dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o przedstawione przez skarżącego potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka.

16. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na przejazdy na zabiegi leczniczo – rehabilitacyjne, organ wskazał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie ma własnego źródła utrzymania, pozostaje w stałym leczeniu farmakologicznym.

Dochód skarżącego stanowi zasiłek okresowy w kwocie 161,40 zł. miesięcznie. Po rozpatrzeniu sytuacji skarżącego i analizie dokumentacji przychylono się częściowo do jego prośby udzielając pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją w kwocie 100 zł., zasiłku celowego na pokrycie opłat za gaz w kwocie 45 zł., zasiłku celowego na pokrycie opłat za energię elektryczną w kwocie 55 zł., oraz zasiłku celowego na żywność w kwocie 200 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy wynosi, zatem 400 zł., zaś biorąc pod uwagę już przyznany zasiłek okresowy wynosić będzie 561, 40 zł, co przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł obowiązujące od 1 października 2006 r.

Organ powołując się na treść art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 kpa stwierdził, że nie ma możliwości udzielenia skarżącemu pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb tym bardziej, jeżeli nie jest to podstawowa potrzeba życiowa. Zdaniem organu przyznając pomoc na leczenie i rehabilitację, żywność, uregulowanie energii oraz gazu zaspokoił niezbędne potrzeby. Ponadto wskazał, że skarżący nie porusza się środkami komunikacji miejskiej i korzysta z okazjonalnych środków np. pożycza samochód.

12. W uzasadnieniu decyzji z dnia 15 grudnia 2006 r. przyznającej skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie 161, 40 zł. miesięcznie od dnia 1 lipca 2006r. do dnia 31 grudnia 2006 r., organ wskazał, że w związku z decyzją SKO w K. z dnia 18.10.2006r. [....] uchylającą decyzję z dnia 14.07.06r. [....] wydaną przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Nr [....] w K. w sprawie przyznania M. P. zasiłku okresowego w kwocie 161,40 zł. w okresie od dnia 1.07.2006r. do dnia 31.12.2006r. Ośrodek przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające.

Na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, a dochód uzyskiwany przez skarżącego w wysokości 0 zł. nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 461zł. a od 1 października 2006 r. - 477 zł. Minimalną wysokość świadczenia - na podstawie art. 38 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 147 ust. 3 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej - ustala się w wysokości 35 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Kwota zasiłku okresowego - zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 ustawy - nie może być wyższa niż 418 zł. miesięcznie ani niższa niż 20 zł. miesięcznie. Rozważono możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości większej niż minimalna, jednak z uwagi na ograniczone środki finansowe pozostające w dyspozycji ośrodka nie jest to możliwe.

Okres, na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy ustala ośrodek przy uwzględnieniu potrzeb i sytuacji danej osoby.

13. W uzasadnieniu decyzji podwyższającej kwotę zasiłku okresowego skarżącemu od dnia 1 października 2006 r. do wysokości 167 zł. miesięcznie, organ wskazał, ze na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z dniem 1 października kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej zostało podwyższone do wysokości 477 zł. a maksymalna wysokość zasiłku okresowego wynosi 418 zł. Dochód uzyskiwany przez skarżącego wynosi 0 zł. i nie przekracza kryterium dochodu osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. W związku z powyższym konieczne stało się dokonanie waloryzacji wysokości świadczenia. Minimalna wysokość świadczenia na podstawie art. 38 ust 3 pkt 1 w zw. z art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy ustala się w wysokości 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Kwota zasiłku okresowego zgodnie z art. 38 ust 2 pkt 1 i ust 4 ustawy nie może być wyższą niż 418 zł. miesięcznie ani niższą niż 20 zł. miesięcznie.

Rozważano możliwość przyznania zasiłku okresowego w większej wysokości niż minimalna jednak z uwagi na ograniczone możliwości finansowe pozostające w dyspozycji ośrodka nie jest to możliwe. Dlatego na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej postanowiono jak w sentencji.

1. W uzasadnieniu decyzji z dnia 18 grudnia 2006r. przyznającej zasiłek celowy w kwocie 150 zł., na leki i leczenie organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji stwierdzono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskiwany dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o przedstawione przez skarżącego potrzeby przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka. Dlatego, działając w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej postanowiono jak w sentencji, rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadano w oparciu o art. 108 kpa ze względu na wyjątkowo interes strony spowodowany jej trudną sytuacją.

2. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania zasiłku na przejazdy MPK, organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i dokumentacji zgromadzonej w sprawie ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada własnego źródła utrzymania. Pozostaje w stałym leczeniu farmakologicznym.

Po rozpatrzeniu sytuacji materialno-bytowej skarżącego i analizie zebranej dokumentacji przychylono się częściowo do prośby skarżącego, udzielając pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z zakupem leków i leczeniem w kwocie 150 zł., zasiłku celowego na pokrycie opłat za energię w kwocie 95 zł., zasiłku celowego na środki czystości w kwocie 80 zł., zasiłku celowego na żywność w kwocie 290 zł. oraz zasiłku celowego na pokrycie kosztów szatni w Szpitalu im. L.R. w kwocie 40zł. Łączna kwota przyznanej pomocy wynosi zatem 655 zł. i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł. obowiązujące od 1 października 2006r.

W myśl zasad wynikających z ustawy o pomocy społecznej udokumentowane przez osobę lub rodzinę koszty i wydatki związane z realizacją potrzeb mogą zostać uwzględnione, jeżeli służą zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej.

Przytaczając treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej organ wskazał, że ma obowiązek wnikliwego rozeznania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy. Ponadto art. 7 kpa nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ zwrócił uwagę, że istotą pomocy społecznej z ustawowego założenia jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych oraz doprowadzanie do życiowego usamodzielnienia się osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy społecznej jednym z warunków przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest niemożność przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych przy wykorzystaniu własnych środków możliwości i uprawnień. Tym samym przyznawanie pomocy społecznej winno polegać na realnej pomocy danym osobom i rodzinom prowadzącej do rozwiązania zaistniałych w konkretnych sytuacjach problemów bieżących.

Organ wskazał, iż pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia skarżącemu pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb, tym bardziej, że nie jest to podstawowa potrzeba życiowa. Zdaniem organu, przyznając pomoc na leczenie i rehabilitację, żywność oraz uregulowanie energii i gazu, zaspokoił niezbędne potrzeby.

Ponadto organ wskazał, że skarżący nadal nie porusza się środkami komunikacji miejskiej tylko korzysta z okazjonalnych środków.

3. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych organ ponadto zwrócił uwagę na fakt, że skarżący posiada trzypokojowe mieszkanie o pow. 65,1 m kw i ma możliwość pomóc sobie w zaistniałej sytuacji się znalazł np. wynająć pokój, zamieniając mieszkanie na mniejsze zmniejszając tym samym koszty opłat czynszowych, jak również stwarzając uprawnienia do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Skarżący ma także możliwość sprzedać mieszkanie i kupić mniejsze na wolnym rynku. Różnica w cenie pozwoliłaby na zabezpieczenie wszystkich jego potrzeb.

Organ wskazał, iż pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb, tym bardziej, jeżeli nie jest to podstawowa potrzeba życiowa. Zdaniem Ośrodka MOPS przyznając tak rozległą pomoc na łączną kwotę 655 zł. zaspokoił niezbędne potrzeby.

4. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na wykonanie specjalistycznej ekspertyzy dotyczącej zagrzybienia i zapleśnienia organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i dokumentacji ustalono, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie pracuje, nie ma żadnych własnych stałych dochodów. Utrzymuje się jedynie ze środków pomocy społecznej (zasiłku okresowego w wysokości 161, 40 zł., oraz zasiłków celowych). Z uwagi na powyższe skarżący spełnia wymogi kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi 477 zł.

Zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto rodzaj i forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W myśl art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy ma na celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej.

Zdaniem organu przyznanie zasiłku celowego na wykonanie specjalistycznej ekspertyzy mykologicznej jest niezasadne w świetle ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego ekspertyza jest mu niezbędna do wniesienia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu a do zadań pomocy społecznej nie należy finansowanie dochodzenia przez stronę swoich uprawnień przez sądami lub innymi instytucjami. Przeznaczenie środków pomocy społecznej na ekspertyzy nie wpływa na poprawę warunków bytowych strony a zatem udzielenie pomocy na ten cel byłoby sprzeczne z celem ustawy o pomocy społecznej oraz z interesem społecznym, o którym mowa w art. 7 kpa.

5. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania organ podniósł motywy jak w uzasadnieniu decyzji z dnia 18 grudnia 2006 r. odmawiającej przyznania zasiłku na przejazdy MPK w zakresie dotychczas przyznanej skarżącemu pomocy.

Organ ponadto wskazał, że pracownik socjalny w pokoju, w którym przeprowadzony został wywiad nie zauważył śladów grzyba na ścianach. W drugim pokoju, w którym również według skarżącego są problemy z grzybem, nie można było tego stwierdzić, ponieważ skarżący wynajął ten pokój od [....]12.2006 r. i znajdowały się tam rzeczy osoby obcej a skarżący uniemożliwił wejście do tego pokoju. Według pracownika socjalnego stan mieszkania nie wymaga remontu, lokal jest czysty, zadbany, wyposażony w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. W świetle ustawy o pomocy społecznej zwłaszcza w kontekście stanu technicznego zaobserwowanego podczas wywiadów zgłoszona prośba nie jest pierwszoplanową, nie stwierdzono, bowiem konieczności pilnych, niecierpiących zwłoki remontów. Stan mieszkania wskazuje na inwestycje z zakresu najbardziej niezbędnych potrzeb.

Organ wskazał, iż pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb, tym bardziej, jeżeli nie jest to podstawowa potrzeba życiowa. Zdaniem Ośrodka MOPS przyznając tak rozległą pomoc na łączną kwotę 655 zł. zaspokoił niezbędne potrzeby.

6. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek, organ wskazał na motywy jak w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku na zaległe i bieżące opłaty czynszowe (3) a w szczególności, iż pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb, tym bardziej, jeżeli nie jest to podstawowa potrzeba życiowa. Zdaniem Ośrodka MOPS przyznając tak rozległą pomoc na łączną kwotę 655 zł. zaspokoił niezbędne potrzeby.

17. W uzasadnieniu decyzji z dnia 5 stycznia 2007 r. przyznającej zasiłek okresowy w kwocie 167 zł. miesięcznie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. organ podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto ustalono, że jest bezrobotny, a dochód uzyskiwany w wysokości 0 zł. nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 477zł. Minimalną wysokość świadczenia - na podstawie art. 38 ust. 3 pkt. 1 w związku z art. 147 ust. 3 pkt. 1 w/w ustawy - ustala się w wysokości 35 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Kwota zasiłku okresowego - zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt. 1 i ust. 4 ustawy - nie może być wyższa niż 418 zł. miesięcznie ani niższa niż 20 zł. miesięcznie. Rozważono możliwość przyznania zasiłku okresowego w wysokości większej niż minimalna, jednak z uwagi na ograniczone środki finansowe pozostające w dyspozycji ośrodka nie jest to możliwe. Okres, na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy - zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy - ustala ośrodek przy uwzględnieniu potrzeb i sytuacji osoby.

W tym stanie rzeczy, działając w oparciu o art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej postanowiono jak w sentencji.

18. 19. W uzasadnieniu decyzji z dnia 5 stycznia 2007 r. o odmowie przyznania zasiłków celowych na pokrycie kosztów remontu mieszkania; pokrycie zaciągniętych pożyczek; organ wskazał, że rozpoznał wnioski skarżącego z dnia [....] grudnia 2006 r. oraz, że udzielono skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z zakupem leków i leczeniem w kwocie 200 zł. (2 zasiłki 150 i 50 zł.), zasiłku celowego na pokrycie oplat za energię w kwocie 95 zł., zasiłku celowego na środki czystości w kwocie 80 zł., zasiłku celowego na żywność w kwocie 290 zł., zasiłku celowego na pokrycie kosztów szatni w Szpitalu im. L .R. w kwocie 40 zł. oraz zasiłku okresowego w kwocie 167 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy wyniosła zatem 872 zł. i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł obowiązujące od 1 października 2006 r.

Organ powołując się na treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7 kpa stwierdził, że skarżący ma trzypokojowe mieszkanie o pow. 65,1 m kw. i ma możliwość pomóc sobie w zaistniałej sytuacji się znalazł np. wynająć pokój, zamieniając mieszkanie na mniejsze zmniejszając tym samym koszty opłat czynszowych, jak również stwarzając uprawnienia do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Skarżący ma także możliwość sprzedać mieszkanie i kupić mniejsze na wolnym rynku. Różnica w cenie pozwoliłaby na zabezpieczenie wszystkich jego potrzeb. Wskazał, iż pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb.

Organ przyznając tak rozległą pomoc w kwocie 872 zł. zaspokoił niezbędne potrzeby życiowe skarżącego.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku na remont organ podniósł ponadto, że pracownik socjalny w pokoju, w którym przeprowadzono wywiad nie zauważył grzyba na ścianach. W drugim pokoju nie można było tego stwierdzić, ponieważ skarżący jak wskazał wynajął go od [....] .12.2006 r. i znajdowały się tam rzeczy innej osoby. Według pracownika socjalnego mieszkanie nie wymaga remontu, lokal jest czysty, zadbany i wyposażony w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Stan techniczny mieszkania nie wskazuje na potrzebę remontu.

Od decyzji z dnia 17 listopada 2006 r. skarżący M. P. w dniu [....] listopada 2006 r. wniósł odwołania. W odwołaniach w odniesieniu do decyzji w przedmiocie:

7. zasiłku na przejazdy MPK- podniósł konieczność kosztów przejazdów na leczenie i rehabilitację, których nie jest w stanie pokryć samodzielnie,

8. zasiłku na spłatę pożyczek 2800 zł.- podniósł, że jego sytuacja materialna i zdrowotna nadal się pogarsza i nie ma alternatywnego jej rozwiązania, pożyczkę spożytkował na zakup podstawowych produktów medycznych, przejazdów na leczenie i rehabilitację, specjalistycznych badań i uregulowanie zadłużenia czynszowego,

9. zasiłku na zaległe i bieżące opłaty czynszowe- podniósł, że organ nie uwzględnił zadłużenia, które wynosi 2197, 83 zł a Spółdzielnia postanowiła skierować sprawę do sądu o eksmisję, dlatego zaciągnął pożyczkę, którą wpłacił Spółdzielni,

10. zasiłku na pokrycie kosztów remontu mieszkania- podniósł, że mieszkanie wymaga remontu, ponieważ jest zagrzybione, co wywołuje zagrożenie dla życia i zdrowia i zahamuje proces leczenia rehabilitacji,

11. zasiłku na pokrycie zaciągniętych pożyczek- podniósł zarzuty analogicznie jak do decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na spłatę pożyczek w kwocie 2800 zł. (8),

14. zasiłku na media mieszkaniowe- podniósł, że nie przyznanie zasiłku na media ogranicza jego wydatki na koszty leczenia i rehabilitacji i na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych,

15. przyznanego zasiłku celowego na leczenie i rehabilitację w kwocie 100 zł.- wniósł o przyznanie wyższego zasiłku w kwocie 550 zł. miesięcznie z uwagi na podwojenie zabiegów i dodatkowe zabiegi i konieczność zakupu lekarstw i środków,

16. zasiłku na przejazdy na zabiegi- podniósł, że odmowa przyznania zasiłku na koszty przejazdów na zabiegi odmawia mu prawa do leczenia.

Od decyzji z dnia 15 i18 grudnia 2006 r. skarżący M.P. wniósł odwołania w dniu [....] grudnia 2006 r., wnosząc o ich uchylenie lub zmianę. W odwołaniach w odniesieniu do decyzji w przedmiocie:

1. przyznanego zasiłku celowego w wysokości 150 zł. na leki i leczenie- podniósł, że wnosi o przyznanie wyższego zasiłku do kwoty 690 zł., ponieważ podwojono mu zabiegi rehabilitacyjne, zobowiązany jest wykupywać dodatkowo żel, maść, gazę, środki farmakologiczne, ponadto ponosi koszty przejazdu na zabiegi i wyznaczono mu zabieg chirurgiczno dermatologiczny na [....] 01.2007 r., na co poniesie dodatkowe koszty, jego organizm jest skrajnie wyczerpany i ma omdlenia,

2. zasiłku na przejazdy MPK- podniósł swoją złą sytuację zdrowotną i materialną, i konieczność pokrycia kosztów przejazdu, których samodzielnie nie jest w stanie pokryć a odmowa pozbawia go leczenia i rehabilitacji,

3. zasiłku na pokrycie opłat czynszowych - podniósł, że organ nie uwzględnił jego zadłużenia w spółdzielni, która postanowiła skierować sprawę do sądu o eksmisję, dlatego zaciągnął pożyczkę w kwocie 1450 zł., którą wpłacił spółdzielni,

4. zasiłku na wykonanie ekspertyzy dotyczącej zagrzybienia i zapleśnienia- wskazał na konieczność wykonania ekspertyzy, ponieważ poprzednia z maja 2000 r. straciła aktualność a obecnie grzyb przybrał barwę czarną i jest najbardziej niebezpieczny,

5. zasiłku na remont mieszkania - podniósł, że mieszkanie wymaga remontu, ponieważ jest zagrzybione, co wywołuje zagrożenie dla życia i zdrowia i zahamuje proces leczenia i rehabilitacji,

6. zasiłku na pokrycie zaciągniętych pożyczek - podniósł, że obecnie wynoszą one 19 300zł., jego sytuacja materialna i zdrowotna pogarsza się i nie ma alternatywnego rozwiązania w uregulowaniu zadłużenia, pożyczkę spożytkował na zakup podstawowych produktów medycznych, przejazdów na leczenie i rehabilitację, specjalistycznych badań i uregulowanie zadłużenia czynszowego,

12. 13. zasiłku okresowego- wniósł o przyznanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości 418 zł. miesięcznie, co jest konieczne z uwagi na jego dramatyczną sytuację zdrowotną i materialną a koszty leczenia i rehabilitacji przekraczają 690 zł. miesięcznie i nie posiada własnych środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb.

Od decyzji z dnia 5 stycznia 2007 r. skarżący wniósł odwołania w dniu [....] stycznia 2007 r. W odwołaniach w odniesieniu do decyzji w przedmiocie:

17. zasiłku okresowego - wniósł o przyznanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości 418 zł. miesięcznie z uwagi na dramatyczną sytuację zdrowotną i materialną a koszty leczenia i rehabilitacji przekraczają 690 zł. miesięcznie i nie posiada własnych środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb,

18. zasiłku na pokrycie pożyczek - podniósł, że pożyczki, które zaciągnął wynoszą 19 300 zł., jego sytuacja materialna i zdrowotna pogarsza się i nie ma alternatywnego rozwiązania tej sytuacji,

19. zasiłku na remont mieszkania - podniósł, że nie jest samodzielnie w stanie zlikwidować zagrzybienia skoro ośrodek odmawia mu zasiłków.

20. W tym odwołaniu skarżący wskazał, że dotyczy także decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na wykonanie ekspertyzy dotyczącej zagrzybienia i zapleśnienia z dnia 18 grudnia 2006 r. (..........).

Zdaniem skarżącego decyzje są krzywdzące i niesprawiedliwe, ponieważ okazano mu bezduszność. Skarżący wskazał ponadto, iż nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wniósł o złagodzenie skutków ubóstwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżone decyzje utrzymało w mocy decyzjami:

- z dnia 31 stycznia 2007 r.: 7. [....] , 8. [....], 9. [....] , 10. [....] , 11. [....] 14. [....] 15. [....] , 16. [....] ,

- z dnia 12 lutego 2007 r.: 12. [....] , 13. [....] , 1. [....] , 2. [....] , 3. [....] 4. [....] , 5. [....] , 6. [....] ,

- z dnia 20 marca 2007 r. :17. [....] , 19. [....] ,

- z dnia 5 marca 2007 r.: 18. [....] ,

Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 15 marca 2007r. [....] (20). stwierdziło niedopuszczalność ponownego odwołania skarżącego z dnia [....] stycznia 2007r. od decyzji z dnia 18 grudnia 2006 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku na pokrycie kosztów ekspertyzy mykologicznej (.........); (4).

Kolegium w uzasadnieniach decyzji z 31 stycznia 2007 r. wskazało:

7. w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego na zakup karty MPK, że skarżący od dłuższego czasu jest objęty pomocą MOPS, który udziela mu pomocy w różnych formach, o czym świadczą decyzje z dnia 17 listopada 2006 r. przyznające zasiłki celowe w łącznej kwocie 400 zł. według możliwości finansowych Ośrodka. Dlatego Kolegium przychyliło się do rozstrzygnięcia organu I instancji. Wprawdzie skarżący podniósł w odwołaniu, że koszty przejazdów na zabiegi wynoszą 160 zł. miesięcznie a dodatkowo w okresie zimowo-jesiennym szatnia 40 zł., niemniej zdaniem Kolegium, z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka i znaczny krąg świadczeniobiorców nie jest możliwe zaspokajanie wszystkich zgłaszanych potrzeb w żądanym zakresie. Prawidłowo też uwzględniono dochód skarżącego za miesiąc kwiecień 2006 r. wynoszący 545, 50 zł. który przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.

8. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego specjalnego na spłatę zaciągniętych pożyczek wysokości 2800zł., Kolegium ponadto wskazało przytaczając treść art. 41 ustawy o pomocy społecznej, że skarżący objęty jest od dłuższego czasu pomocą MOPS który regularnie świadczy pomoc w różnych formach. Decyzjami z dnia 17 listopada 2006 r. przyznał skarżącemu pomoc w łącznej kwocie 400 zł. dokonując wyboru najpilniejszych i podstawowych potrzeb, co jest zgodne z celami pomocy społecznej zobowiązującymi do zaspokajania niezbędnych potrzeb osób i rodzin nie mających własnego dochodu. Sytuacja skarżącego była rozpatrywana zgodnie z zasadą, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium spłata powstałych zobowiązań nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego, co wynika z art. 39 i art. 41 ustawy,

9. w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych, Kolegium wskazało motywy analogiczne jak w uzasadnieniu poprzedniej decyzji a w szczególności, że skarżący jest objęty pomocą a organ musi mieć na uwadze ograniczone możliwości finansowe, ilość świadczeniobiorców oraz, że nie jest możliwe uwzględnienie przez organ wszystkich potrzeb zgłaszanych przez skarżącego,

10. w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania Kolegium wskazało, że nie jest możliwe jednoczesne uwzględnianie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb a organ I instancji dokładnie przeanalizował sytuację skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,

11. w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek, Kolegium ponownie wskazało, że spłata powstałych zobowiązań nie uzasadnia udzielania pomocy w formie zasiłku celowego, co wynika z art. 39 ustawy,

14. w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego na media Kolegium wskazało, że skarżący od dłuższego czasu otrzymuje regularną pomoc w rożnych formach a decyzjami z dnia 17 listopada otrzymał zasiłki w łącznej wysokości 400 zł. Sprawa dotyczyła wniosku z maja 2006 r. i dlatego uwzględniono dochód za miesiąc kwiecień 2006 r. wynoszący 545,50 zł. który przekracza kryterium dochodowe i dlatego decyzja jest prawidłowa. Kolegium zwróciło także uwagę na ograniczone możliwości finansowe oraz wielość osób oczekujących pomocy,

15. w przedmiocie zasiłku celowego w wysokości 100 zł. na leczenie i rehabilitację Kolegium wskazało, że skarżący kwestionuje wysokość przyznanego zasiłku a wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy, ale i możliwości finansowe organów,

16. w przedmiocie zasiłku celowego na przejazdy na zabiegi leczniczo rehabilitacyjne Kolegium wskazując, że skarżący zarzucił, iż koszt przejazdów na zabiegi wynosi 160 zł. miesięcznie a w okresie jesienno zimowym szatnia 40 zł., niemniej z uwagi na ograniczone możliwości finansowe i ilość osób ubiegających się o przyznanie świadczenia decyzja I instancji jest prawidłowa,

12. w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego, Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przytaczając treść art.38 ustawy o pomocy społecznej Kolegium wskazało, że kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł. miesięcznie. Okres, na jaki przyznawany jest zasiłek ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny i nie posiada dochodów. Organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłek. Skarżący kwestionuje jego wysokość. Zgodnie z art. 38 ust 2 ustawy w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek ustala się do wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota ta nie może być wyższa niż 418 zł. miesięcznie.

W 2006 i 2007 roku minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej- 35 % różnicy między kryterium dochodowym samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art.147 ust.3 ustawy).

Zdaniem Kolegium organ I instancji rozważał przyznanie zasiłku w wyższej wysokości, ale ograniczone środki finansowe na to nie pozwoliły. Zdaniem Kolegium w związku z dużą liczbą świadczeniobiorców nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb we wnioskowanym zakresie.

Skarżący jest objęty pomocą od dłuższego czasu, przyznano skarżącemu pomoc w różnych formach m.in. zasiłków celowych m.in. w grudniu w kwocie 655 zł. MOPS regularnie świadczy skarżącemu pomoc także w innych miesiącach, ale musi mieć na uwadze ograniczone środki finansowe i wielość osób ubiegających się o pomoc. Skarżący oczekuje wsparcia dalszego o kwotę 418 zł. miesięcznie a przyznano 161,40 zł. co nie stoi na przeszkodzie w ubieganiu się o dalszą pomoc,

13. w przedmiocie podwyższenia zasiłku okresowego Kolegium powtarzając argumentację jak w poprzedniej decyzji wskazało, ze podwyższono kwotę zasiłku okresowego z kwoty 161,40 do 167 zł. również i w tym przypadku skarżący wniósł o przyznanie dalszego zasiłku w kwocie 418 zł, co nie stoi na przeszkodzie w ubieganiu się o przyznanie wyższego świadczenia,

1. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na leki i leczenie w kwocie 150 zł. Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W ocenie Kolegium przyznanie na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłku celowego na leki i rehabilitacje realizuje podstawowy cel pomocy polegający na umożliwieniu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Kolegium wskazało na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka oraz fakt, iż skarżący jest objęty pomocą w szerokim zakresie i przyznano mu pomoc w różnej formie m.in. zasiłków celowych m.in. w grudniu w sumie na kwotę 655 zł. Kolegium wskazało też na uznaniowy charakter decyzji oraz to, iż skarżący, co do zasady nie kwestionuje wydanej decyzji, ale oczekuje dalszego wsparcia finansowego w związku z rehabilitacją w kwocie 690 zł. Tak, więc wniosek w tym zakresie powinien zostać rozpatrzony przez MOPS jako organ I instancji właściwy w tej sprawie.

2. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na przejazdy MPK ("przejazdy na zabiegi-leczniczo rehabilitacyjne") Kolegium wskazało, że w myśl regulacji ustawy o pomocy społecznej pomoc ta ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

Zgodnie z art. 39 ustawy, przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest możliwe, jeżeli wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb osoby i jej koniecznych życiowych wydatków. Ponadto przyznanie zasiłku celowego, jak i innych świadczeń z pomocy społecznej, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł., przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (np. bezrobocie, niepełnosprawność).

Skarżący spełnia kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Podkreśliło jednak, że decyzja dotycząca przyznania świadczenia na podstawie art. 39 jest podejmowana w granicach uznania administracyjnego polegającego na możliwości dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny oraz na skutek uznania przez organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Kolegium decyzja organu I instancji nie narusza ogólnych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący od dłuższego czasu jest objęty pomocą społeczną. MOPS starał się w miarę posiadanych środków wspomagać skarżącego w trudnej sytuacji bytowo-socjalnej przyznając pomoc w różnych formach min. zasiłków celowych w grudniu w sumie na kwotę 655 zł. w kwocie przekraczającej kryterium dochodowe. MOPS wziął, zatem pod uwagę sytuację skarżącego i przyznał pomoc w szerokim zakresie. Z akt wynika, że skarżący objęty jest nie tylko w grudniu, ale od dłuższego czasu pomocą MOPS. Nadto organ I instancji dokonał wyboru najpilniejszych i podstawowych potrzeb skarżącego, co jest zgodne z celami pomocy społecznej, ale musi mieć na uwadze ograniczone możliwości finansowe i wielość osób ubiegających się o pomoc.

Zdaniem Kolegium pokrycie kosztów przejazdów samochodami osobowymi a nie komunikacją miejską tańsza od przejazdów indywidualnych nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego, co wynika z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej określającego sytuacje, wskazując na ich szczególny charakter, w których jest możliwe przyznanie zasiłku celowego. Przyznanie zasiłku celowego jest możliwe, jeżeli jest on nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb i koniecznych życiowych wydatków. Nie mieści się natomiast w tym możliwość udzielenia pomocy na pokrywanie ponadpodstawowych potrzeb skarżącego.

Ponadto Kolegium wskazało, że pomoc w postaci zasiłku celowego powinna być udzielana osobom, które nie są stanie same przezwyciężać trudności życiowych. jednakże winy one wykazać się chęcią wykorzystania własnych środków, możliwości uprawnień i dostosowania warunków życia do rzeczywistego poziomu. Zdaniem Kolegium, skarżący przy podjęciu właściwych działań jest w stanie próbować własnymi środkami i dzięki własnym możliwościom przezwyciężyć trudną sytuacje, w jakiej się znalazł. Organ I instancji wskazał na takie możliwości poprzez zamianę zajmowanego mieszkania na mniejsze, czy też jego podnajęcie tak, aby skarżący mógł go utrzymać. Brak lub słaba aktywność skarżącego zmierzająca do wyjścia z trudnej sytuacji nie pozostają bez wpływu na przyznawanie świadczeń.

Kolegium zwróciło też uwagę, że wyznacznikami przyznania świadczeń i ich wysokości są możliwości finansowe organów pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 3 ustawy. Kolegium przyznało, że skarżący pozostaje niewątpliwie w trudnej sytuacji jednak w związku z ilością osób korzystających z pomocy społecznej i skromnych środkach finansowych, nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb we wnioskowanym zakresie.

3. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych Kolegium ponadto wskazało, że spłata powstałych zobowiązań nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego, co wynika z art.39 ustawy o pomocy społecznej. Nie mieści się w zakresie tego przepisu udzielanie pomocy na pokrycie powstałych już zobowiązań. Ponadto Kolegium wskazało, że skarżący przy podjęciu właściwych działań jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację, w jakiej się znalazł poprzez rozważenie możliwości zamiany zajmowanego mieszkania na mniejsze czy też podnajęcia go tak, aby był w stanie samodzielnie je utrzymać.

4. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na wykonanie ekspertyzy zagrzybienia i zapleśnienia, Kolegium wskazując na uznaniowy charakter decyzji podniosło, że przyznanie zasiłku celowego jest możliwe, jeżeli ma on służyć do pokrycia podstawowych potrzeb i koniecznych życiowych wydatków.

Kolegium ponadto wskazało, że po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz dokumentacją, na która powołuje się skarżący odnośnie analiz mykologicznych oceniło ten materiał i ustalenia organu I instancji zawarte w wywiadach środowiskowych. Kolegium doszło do przekonania z wskazania organu I instancji ze stan mieszkania jest dobry są niesprzeczne z ustalenia mi zakładu badawczo projektowego, który stwierdził dobry stan techniczny i sanitarny mieszkania. Dlatego w świetle art. 39 ustawy nie uzasadnia to udzielenia pomocy i pokrywanie ponadpodstawowych potrzeb skarżącego,

5. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania Kolegium wskazało argumentację jak w poprzedniej decyzji dotyczącej ekspertyzy zagrzybienia,

6. w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek Kolegium wskazało ponadto, że spłata powstałych zobowiązań finansowych kwocie 19300 zł. nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej wskazującego na szczególny charakter, w których jest możliwe przyznanie zasiłku celowego. Przyznanie zasiłku celowego jest możliwe, jeżeli jest on nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb i koniecznych życiowych wydatków. Nie mieści się w tym przepisie możliwość przyznania pomocy na pokrycie powstałych zobowiązań,

17. w przedmiocie zasiłku okresowego w ocenie Kolegium, przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości 167 zł. a zatem w minimalnej wysokości, było uzasadnione ograniczonymi możliwościami Ośrodka przy uwzględnieniu sytuacji skarżącego stosownie do okoliczności sprawy,

18. w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji dotyczące remontu i odnośnie ekspertyz mykologicznych stwierdzając ze dokumentacja dołączona do innych spraw rozpoznawanych przez Kolegium a także kolejne wywiady środowiskowe i ustalenia zakładu badawczo projektowego, który potwierdził dobry stan techniczny mieszkania, nie są ze sobą sprzeczne i prowadzą do wniosku ze stan mieszkania jest dobry. Ponadto zdaniem Kolegium, skarżący powinien podjąć starania we własnym zakresie, aby przezwyciężyć sytuację w jakiej się znalazł, poprzez rozważenie możliwości zamiany mieszkania lub wynajęcie pokoju,

19. w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek Kolegium wskazało ze pokrywanie zobowiązań strony nie znajduje podstaw do przyznania świadczeń. Ponadto organ I instancji przyznał skarżącemu decyzją z 5 stycznia 2007 r. zasiłek celowy na leki w kwocie 50 zł., 100 zł. na rehabilitacje, łącznie w styczniu 872 zł. Kolegium zwróciło uwagę na uznaniowy charakter decyzji i zdaniem Kolegium, granice uznania nie zostały przekroczone.

20. W uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania z dnia 23 stycznia 2007 r. od decyzji o odmowie przyznania zasiłku na wykonanie specjalistycznej ekspertyzy mykologicznej Kolegium powołując art. 134 kpa wskazało, że rozpoznało odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 18 grudnia 2006 r, [....]. i stwierdziło, że odwołanie jest niedopuszczalne. Już wcześniej skarżący wyraził niezadowolenie z tej decyzji w odwołaniu z dnia [....] grudnia 2006 r. które zostało rozpoznane przez Kolegium decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. nr [....] i utrzymało decyzję I instancyjną w mocy. Zgodnie z art.127 §1 kpa stronie służy odwołanie od decyzji i z tego skarżący skorzystał i dlatego niniejsze odwołanie jest niedopuszczalne.

M.P. wniósł skargi na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie powtarzając argumentację podniesioną w odwołaniach.

W szczególności w skargach wniesionych w dniu [....] marca 2007 r. w odniesieniu do decyzji w przedmiocie:

1, 15. przyznania mu zasiłku celowego na leczenie i rehabilitacje w kwocie 100 i 150 zł. - skarżący wniósł o utrzymanie w mocy decyzji i przyznanie mu zasiłku w łącznej wysokości 690 zł. miesięcznie z uwagi na podwojenie czasowe zabiegów i zleceniu dodatkowych zabiegów, co zmusza go do wykupywania dodatkowych leków i ponoszenia kosztów przejazdu w wysokości 160 zł. miesięcznie,

2, 7, 16. zasiłku celowego na przejazdy MPK - skarżący wskazał na konieczności pokrycia kosztów przejazdu, których samodzielnie nie jest w stanie pokryć a odmowa pozbawia go leczenia,

3, 9, 14. zasiłku na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych oraz mediów- skarżący podniósł, że organ nie uwzględnił jego zadłużenia w spółdzielni która postanowiła skierować sprawę do sądu o eksmisję, że MOPS dokonał tylko dwóch wpłat po 100 zł.,, co nie pokrywa nawet odsetek za zwłokę,

4, 5, 10 zasiłku na wykonanie specjalistycznej ekspertyzy mykologicznej oraz na pokrycie kosztów remontu mieszkania - skarżący wskazał na konieczność wykonania remontu i ekspertyzy, ponieważ mieszkanie było zalewane fekaliami przez 20 lat a grzyb stanowi zagrożenie dla życia zdrowia i hamuje proces leczenia i rehabilitacji,

6, 8, 11. zasiłku na pokrycie zaciągniętych pożyczek - skarżący wskazał, że pożyczki obecnie wynoszą 20 000 zł., jego dramatyczna sytuacja materialna i zdrowotna pogarsza się i nie ma alternatywnej możliwości uregulowania zadłużenia. Pożyczkę spożytkował na zakup podstawowych produktów medycznych, przejazdów na leczenie i rehabilitację, specjalistycznych badań i uregulowanie zadłużenia czynszowego,

12, 13. przyznanego zasiłku okresowego- wniósł o podwyższenie go do kwoty maksymalnej 418 zł. z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i materialną.

Skarżący podkreślił, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a ponadto jest bardzo schorowany i wymaga specjalistycznego leczenia. Jego sytuacja finansowa jest tak trudna, iż stale musi zaciągać nowe pożyczki. Wskazał, iż naruszone zostały elementarne zasady współżycia społecznego i podjęto prośby ograniczenia jego praw obywatelskich poprzez obrazę godności oraz, że czuje się upokorzony i poniżony.

W skargach wniesionych w dniu [....] kwietnia 2007 r. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 i 20 marca 2007 r. skarżący w odniesieniu do decyzji w przedmiocie:

17. przyznanego zasiłku okresowego- wniósł o podwyższenie go do kwoty maksymalnej 418 zł. z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i materialną,

18. odmowy zasiłku celowego na spłatę pożyczek- podniósł, że wynoszą one obecnie 20000 zł, jego sytuacja dramatyczna materialna i zdrowotna pogarsza się i nie ma alternatywnej możliwości uregulowania zadłużenia. Pożyczkę spożytkował na zakup podstawowych produktów medycznych, przejazdów na leczenie i rehabilitację, specjalistycznych badań i uregulowanie zadłużenia czynszowego,

19, 20. zasiłku na pokrycie kosztów remontu mieszkania i specjalistycznej ekspertyzy mykologicznej oraz postanowienia Kolegium z dnia 15 marca 2007 r. o niedopuszczalności ponownego odwołania- wniósł o ich zmianę, ponieważ mieszkanie wymaga remontu, jest zagrzybione grzybem czarnym, co stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Decyzje wydano w oparciu o pobieżne oględziny mieszkania przez pracownika socjalnego, który nie ma wymaganych uprawnień i merytorycznego przygotowania. Zagrzybienie jest groźne i wymaga ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach stwierdzając, że wykazało w sposób szczegółowy przyczyny podjętych w sprawie rozstrzygnięć. Ponieważ w skargach nie przedstawiono żadnych nowych argumentów dotyczących zaskarżonych decyzji - Kolegium podtrzymało swoje stanowisko, uznając je za zgodne z przepisami prawa.

Podczas rozprawy w dniu [....] grudnia 2008 r. przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie skarżący oświadczył, że od 2003 roku wniósł około 300 skarg do sądu a w ciągu miesiąca składał około 9 wniosków o przyznanie świadczeń z opieki społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 lipca 2008 r. sygn. II SA/Kr 977/07 oddalił skargi M.P. na decyzje w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Z akt tej sprawy a w szczególności z pisemnej informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [....] lutego 2008 r. wynika, że od 2003 r. skarżący korzysta ze świadczeń w formie zasiłków okresowych, zasiłków celowych i zasiłków celowych specjalnych. W szczególności skarżący w roku 2003 otrzymał zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w wysokości 200 zł., w roku 2004 otrzymał pomoc finansową na łączna kwotę 2423,74 zł, w roku 2005 na łączną kwotę 4488,80 zł. Pomoc, którą skarżący otrzymał w roku 2006 wyniosła 4866 zł. w tym 250 zł. stanowiły zasiłki na pokrycie opłat mieszkaniowych, 291,30 zł. zasiłki celowe na prąd i gaz oraz 1680 zł. na żywność. W pierwszym kwartale 2007 r. skarżący otrzymał świadczenia pomocowe w kwocie łącznej 2427,06 zł. w tym 100 zł. zasiłku celowego na czynsz, 196,06 zł. na opłaty za gaz i prąd oraz 930 zł. zasiłków na żywność.

Z pisma tego wynika także, że w styczniu 2007 r. otrzymały zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne 2964 osoby, wartość wypłaconych zasiłków celowych i specjalnych wyniosła 570 749,81 zł., wydano 143 decyzji odmownych. Z tego pisma a także opatrzonego tą samą datą pisma zalegającego w niniejszej sprawie wynika, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. w roku 2006 obejmował swoją pomocą 12 675 osób, dla których wartość wypłacanych zasiłków celowych i specjalnych wyniosła 13 217 310, 38 zł. a wydano 2052 decyzji odmownych.

W piśmie procesowym z dnia [....] maja 2008 r. skarżący wnosząc o łączne rozpoznanie wniesionych skarg, podnosząc swoją dramatyczną sytuację materialną i zdrowotną wskazał, że jego stałe koszty utrzymania na leczenie i rehabilitację łącznie z dojazdami na zabiegi lecznicze, czynsz w Spółdzielni Mieszkaniowej, zużycie energii elektrycznej, gazu, wykupienie żywności miesięcznie wnoszą łącznie 1507,22 zł. Podniósł, że naruszono lub pozbawiono skarżącego podstawowych praw obywatelskich do leczenia i godnego życia, doszło do popełnienia czynu zabronionego przez pracownika MOPS przez nakłanianie lekarza do ograniczenia zabiegów, wystawiania recept i zaświadczeń. Do pisma dołączono załączniki zawierające wykaz spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, zaświadczenie lekarskie i kartę informacyjną dotyczące stanu zdrowia skarżącego i zleconych zabiegów rehabilitacyjnych, korespondencję skarżącego z Prezydentem Miasta K. i MOPS w K. na tle wydawanych decyzji.

Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w pismach procesowych z [....] stycznia 2008 r. oraz z [....] stycznia 2008 r. przywołując treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2003 r. I SA/2037/2002 (LexPolonica nr 3394904) wskazał, że zakres działania pomocy społecznej z punktu widzenia zaspokajania potrzeb jest otwarty. Nie jest, zatem ograniczony przedmiotowo i dlatego też każdorazowo należy uwzględniać wszelkie okoliczności dotyczące osoby danego wnioskodawcy. W ocenie skarżącego całokształt dotyczących go okoliczności nie został uwzględniony przy wydawaniu decyzji a stwierdzenie, że skarżący wcześniej korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej nie powinno było stanowić przesłanki do odmowy przyznania kolejnej pomocy.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [....] lutego 2008 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z akt postępowania przygotowawczego sygn. 1 Ds. 1534/07 prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową dla [....] na okoliczność ustalenia ewentualnego popełnienia przestępstwa oraz prawidłowości działania organów w toku spraw administracyjnych, wydanych decyzji zaskarżonych do Sądu, oraz z kserokopii oświadczenia W.B. Pełnomocnik wskazał, że jest to osoba lecząca skarżącego a w dniu [....] stycznia 2007 r. pracownik MOPS Filia Nr [....] próbował nakłonić lekarza do ograniczenia wystawiania skierowań na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne.

Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie oddalił powyższy wniosek albowiem na podstawie art. 106 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie skoro wskazane dowody nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, ponieważ przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, którym to przedmiotem w niniejszych sprawach były kwestie świadczeń z pomocy społecznej.

W toku rozprawy w dniu 11 grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył załącznik do protokołu rozprawy, w którym odnosząc się do pisemnej informacji MOPS dotyczącej wypłacanych skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej podniósł, że skarżący nie był traktowany na równi z innymi świadczeniobiorcami. Pełnomocnik skarżącego dokonał też zestawienia ilości decyzji odmownych wydanych wobec skarżącego i innych osób, średnich kwot miesięcznie przyznawanych skarżącemu wskazując, że zasiłki celowe i specjalne wypłacane dla innych świadczeniobiorców stanowiły z pewnością dla nich w większości jednorazową zapomogę. Dla skarżącego zaś były jedynym źródłem finansowania umożliwiającym jakąkolwiek egzystencję. MOPS w 2006 r. dysponował kwotą 43 644,645 zł. i nie ma podstaw do twierdzenia, że kwota ta nie pozwala na przyznanie zasiłku okresowego, którego miesięczna wysokość wynosiła tylko sto kilkadziesiąt złotych. Nie można też twierdzić, ze kwota ta była niewystarczająca do wypłaty skarżącemu zasiłku na przejazdy na zabiegi w kwocie kilkudziesięciu złotych miesięcznie. Nie jest też zrozumiałe, dlaczego skarżącemu odmówiono tych zasiłków wypłacając je w niektórych miesiącach ani też, że nie wystarczała na zasiłek na przejazdy środkami komunikacji publicznej. Działania MOPS w odniesieniu do skarżącego wykazują daleko idącą niekonsekwencję. W każdym miesiącu skarżący otrzymywał pomoc społeczną w pewnej wysokości, ale pomoc ta nie wskazywała żadnego elementu ciągłości, mimo, że potrzeby uzasadniające przyznanie zasiłku celowego na przejazdy MPK, zasiłku okresowego, na leki, pozostawały niezmienione. Nie jest zrozumiałe, dlaczego skarżącemu nie przyznawano we wszystkich miesiącach takich samych zasiłków z tego tytułu.

Nie ma także uzasadnionych podstaw do odmowy innych zasiłków na odgrzybianie, zapłatę czynszu, sporządzenie ekspertyzy mykologicznej i przeprowadzenie odgrzybiania. Nie jest dopuszczalna praktyka polegająca na przyznawaniu zasiłków na leki tylko w niektórych miesiącach z odmową podobnej refundacji w miesiącach następnych. Tak dowolne rozstrzygnięcie przeczy celom pomocy społecznej. Pomoc taka jest skrajnie nieefektywna w odniesieniu do osób zmuszonych stale korzystać ze świadczeń i powinno zostać ustalone, które ze świadczeń muszą być wykonywane w sposób nieprzerwany dla uniknięcia pogorszenia zdrowia ich odbiorcy i przez to dalszego popadania w stan niezawinionego ubóstwa i zależności od pomocy społecznej. Uznanie administracyjne oznacza, że organ dokonuje oceny hierarchii potrzeb i stosownie do tego ustala rodzaj i rozmiar świadczeń tak, aby należycie wyważyć interes społeczny i słuszny interes skarżącego, która to powinność wynika z art. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W przedmiotowej sprawie zasadny jest zarzut skarżącego, że jego sytuacja nie została należycie wyjaśniona a organ I instancji mylnie powołuje się na kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej a więc także skarżącego. Tymczasem stosownie do art. 8 ust.4 ustawy o pomocy społecznej nie wlicza się do kwoty kryterium dochodowego jednorazowego świadczenia pieniężnego socjalnego, wobec czego kryterium to było przez skarżącego zawsze spełnione.

Dlatego zaskarżone i poprzedzające decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 3, 8 i 39 ustawy o pomocy społecznej oraz z naruszeniem art. 7,77 kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedłożone przez MOPS zestawienie nie sanuje wadliwości wydanych decyzji, choćby dlatego, ze jest ogólnikowe i nie ma pewności, że MOPS wziął zawarte w nim dane pod rozwagę przy wydawaniu decyzji odmownych. Naruszenia prawa przez przekroczenie granic uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji o udzieleniu skarżącemu pomocy mają charakter powtarzający, co oznacza, że bez odpowiednich wskazań sądu administracyjnego skarżący nie będzie otrzymywał odpowiedniej pomocy także w przyszłości.

Do powyższego pisma zastały przedłożone dokumenty:

- wstępny kosztorys dotyczący wykonania usługi odgrzybieniowo remontowej z [....] .01.2003 r.,

- wezwanie do zapłaty zaległości z tytułu sprzedaży gazu skierowane do skarżącego z daty [....] .09.2008 r. na kwotę 63,34 zł., oraz z daty [....] .03.2008 r. na kwotę 65,34 zł.,

- upomnienie Spółdzielni Mieszkaniowej skierowane do skarżącego z daty [....] .10.2008 r. wykazujące zaległości w kwocie 1 831, 05 zł plus odsetki,

- skierowane do skarżącego pismo MOPS Filia Nr [....] w K. informujące o przedłużeniu postępowania do [....]. 10.2008 r., [....] .10. 2008 r., [....] .08.2008 r. i [....].09.2008 r. w sprawie uchylonych decyzji SKO,

- wezwania MOPS skierowane do skarżącego o przebywaniu w miejscu zamieszkania dla przeprowadzenia wywiadu środowiskowego,

- odpowiedź MOPS z [....] .02.2008 r. w sprawie przyznawanych świadczeń,

- pismo Zakładu projektowo badawczego na temat szkodliwości grzybów i pleśni i bakterii na zdrowie ludzi przebywających w zagrzybionych pomieszczeniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze a także zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, przebieg postępowania przed organami - zarzuty skarg uznać należy za bezzasadne. Sąd nie będąc związany skargą i orzekając w granicach sprawy nie dopatrzył się również żadnych innych naruszeń prawa czy uchybień - nie podniesionych w środku zaskarżenia - o jakich mowa w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy zauważyć, że skarżący M. P. w sprawach poddanych kontroli Sądu w odniesieniu do przyznanych skarżącemu świadczeń w formie zasiłków celowych i zasiłków okresowych kwestionuje ich wysokość w ten sposób, że domaga się przyznania świadczeń w określanej przez siebie wysokości, a także kwestionuje zasadność odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłków celowych, specjalnych zasiłków celowych, z uwagi na swoją trudną sytuację osobistą i majątkową. W ocenie skarżącego zostało przekroczone uznanie administracyjne.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 z późn. zm., tekst jednolity Dz.U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 ), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Pomoc społeczna stanowi formę pomocy ze strony administracji publicznej (lub innych podmiotów wykonujących w tym zakresie administrację publiczną) na rzecz osób, które takiej pomocy potrzebują, a same nie są w stanie zabezpieczyć sobie niezbędnych środków.

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art.3 ustawy o pomocy społecznej).

Zgodnie z treścią art. 14 ustawy o pomocy społecznej w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art.39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Zasiek celowy może być przyznany osobie, której dochód w przypadku osoby samotnie prowadzącej gospodarstwo domowe nie przekracza kryterium dochodowego osoby ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

W dacie wydawania zaskarżonych i poprzedzających decyzji kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących decyzji wynosiło 461 zł. do września 2006 r. a od 1 pażdziernika 2006 r. wynosiło kwotę 477 zł. (art.8 ust.1 pkt 1 ustawy w związku z §1 pkt 1 a , § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r., nr 135, poz. 950).

W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art.41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).

Zasiłek okresowy w myśl art. 38 ustawy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 38 ust 2 ustawy w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek ustala się do wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby sam gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota ta nie może być wyższa niż 418 zł. miesięcznie. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (ust.3). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł. miesięcznie (ust.4). Okres, na jaki przyznawany jest zasiłek ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust.5).

W 2006 i 2007 roku minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosiła w przypadku osoby samotnie gospodarującej- 35 % różnicy między kryterium dochodowym samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art.147 ust.3 ustawy).

Należy mieć na uwadze, że przyznanie pomocy społecznej na podstawie art. 38, 39 jak i 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organów administracji. W ramach uznania administracyjnego organy decydują, biorąc pod uwagę zarówno sytuację osoby wnioskującej jak i własne możliwości finansowe, czy i w jakim zakresie powinien zostać przyznany zasiłek celowy lub specjalny zasiłek celowy czy zasiłek okresowy. Jeżeli postępowanie poprzedzające wydanie decyzji było prowadzone w sposób prawidłowy, a motywy decyzji zostały wyjaśnione w uzasadnieniu, to nie jest rzeczą sądu administracyjnego kwestionowanie rozstrzygnięcia podjętego w ramach tego uznania.

Jak słusznie podkreśliły organy, zasiłek celowy uregulowany w art. 39 ustawy o pomocy społecznej ma na celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, ale wówczas, gdy sama strona nie ma możliwości przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej przy wykorzystaniu posiadanych środków oraz uprawnień zmierzając do rozwiązania zaistniałych trudności. Jest to przykład załatwiania spraw w drodze tzw. decyzji uznaniowej, co oznacza, że to organowi administracji służy prawo wyboru sposobu załatwienia sprawy (przyznania zasiłku, odmowy przyznania zasiłku lub przyznania zasiłku w określonej przez siebie wysokości) a strona nie ma możliwości wiążącego domaga się od organu administracji przyznania konkretnego świadczenia, w konkretnej wysokości. Taki pogląd zawarto w orzecznictwie sądowym (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.04.2006r., sygn. akt l SA/Wa 440/05, LEX nr 209727, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.02.2006 r., sygn. akt l SA/Wa 1825/05, LEX nr 194040, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.10.2008 r. sygn. I OSK 1672?07).

Świadczenia przyznawane i wypłacane przez organy pomocy społecznej mają stanowić pomoc dla danej osoby w ponoszeniu niezbędnych ciężarów, nie zaś doprowadzić do całkowitego przejęcia ich ponoszenia przez system pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich wygodnej czy pożądanej. Innymi słowy, zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, oraz zaspokajanie ich wszystkich potrzeb i oczekiwań (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r. sygn. I SA/Wa 272/07, LEX nr 328249).

Sąd w niniejszej sprawie w pełni akceptuje powyższe poglądy.

W odniesieniu do niniejszej sprawy nie sposób nie dostrzec, że sytuacja skarżącego - tak zdrowotna jak i materialna -jest ciężka. Bezspornym jest, bowiem że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, z uwagi na zły stan zdrowia pozostaje w stałym leczeniu i rehabilitacji, jest osobą bezrobotną i poza krótkim okresem czasu, w którym pobierał zasiłek dla bezrobotnych, nie ma żadnego dochodu. Z drugiej jednak strony skarżący otrzymywał pomoc finansową w postaci zasiłku okresowego, zasiłków celowych oraz zasiłków celowych specjalnych na różne potrzeby. Organy pomocy społecznej mają obowiązek w taki sposób gospodarować posiadanymi środkami, aby były w stanie pomóc wielu potrzebującym. Organy dały temu wyraz w uzasadnieniach rozstrzygnięć, akcentując, iż udzielona pomoc musi być adekwatna również w relacji do posiadanych przez pomoc społeczną zasobów.

Potwierdzeniem trafności stanowiska organów jest dodatkowa informacja - MOPS w K. , zawarta w uzupełniających pismach z dnia [....] lutego 2008 r. Analiza tych dokumentów wskazuje zdaniem Sądu, że Ośrodek starał się, w miarę posiadanych środków, wspomagać skarżącego w trudnej sytuacji bytowej przyznając pomoc w różnych formach a zatem wziął pod uwagę sytuację skarżącego i przyznawał pomoc w szerokim zakresie. Trafnie również Kolegium podkreśliło, że skarżący objęty jest od dłuższego czasu pomocą MOPS a Ośrodek regularnie świadczy skarżącemu pomoc w różnych formach i dokonał wyboru najpilniejszych i podstawowych potrzeb skarżącego, co jest zgodne z celami pomocy społecznej.

Należy zauważyć, że niewątpliwie uzasadnienia zaskarżonych i poprzedzających decyzji nie zawierają takich szczegółowych informacji jak zawarte w pismach MOPS z [....] lutego 2008 r. Jednakże w ocenie Sądu, nie jest to uchybienie przepisom art. 7, 77 czy też 107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania skoro organy wskazywały na to, że skarżący jest objęty od dłuższego czasu pomocą społeczną, skarżący przyznał, że miesięcznie składał około 9 wniosków o przyznanie świadczeń, z pomocy społecznej korzysta od 2003 roku, że wniósł około 300 skarg na decyzje, a nadto organy odnosiły wysokość przyznanych świadczeń lub odmowę ich przyznania do posiadanych przez siebie środków.

Wbrew twierdzeniom skarżącego sprecyzowanym przez pełnomocnika, nie jest przekroczeniem granic uznania administracyjnego sytuacja, w której organ pomoc społeczną świadczący dokonuje wyboru niektórych niezaspokojonych potrzeb przyznając na nie świadczenia czy to w formie zasiłku celowego czy też zasiłku celowego specjalnego, jednocześnie odmawiając przyznania świadczenia na inne potrzeby. Nie można też uznać za przekroczenie granic uznania administracyjnego sytuacji, że organy w niektórych miesiącach przyznają świadczenia w formie takich zasiłków na określone potrzeby a w innych miesiącach na te same potrzeby odmawiają przyznania świadczeń. Ocenie organów w ramach uznania administracyjnego pozostawiono, bowiem takie prawo wyboru decyzji pozytywnej lub negatywnej w odniesieniu do wnioskowanego świadczenia, które zresztą jest z istoty, co do zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego świadczeniem jednorazowym i nie może się przerodzić w stałe świadczenie, do którego to wniosku dochodzi pełnomocnik skarżącego.

Nie narusza też granic uznania administracyjnego sytuacja, w której według matematycznego wyliczenia odmowa wnioskowanych świadczeń czy też ich wysokość w odniesieniu do świadczeń przyznanych, nie pokrywa się z tak wyliczoną średnią odmów czy wysokością przyznanych świadczeń. Odmienne rozumienie istoty świadczeń z pomocy społecznej sprowadzałaby się do powstania roszczenia wnioskującego o przyznanie świadczenia, w konkretnej wysokości wynikającej chociażby ze średniej wysokości przyznanych innym świadczeniobiorcom form pomocy, doprowadzając w konsekwencji do powstania stałego źródła utrzymania w sytuacji istnienia stale niezaspokojonych potrzeb. Takiego mechanizmu przyznawania świadczeń ustawa o pomocy społecznej nie wprowadza. Wykładnia przepisów ustawy o pomocy społecznej nie może w żaden sposób prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania wysiłków osób w dążeniu do poprawy ich sytuacji bytowej celem umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Uznaniu administracyjnemu organu pomoc społeczną świadczącego pozostawiono też możliwość przyznawania zasiłku okresowego, który przysługuje ze względu na szczególne okoliczności, tylko przykładowo wymienione przez ustawę (długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, możliwość nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego). Każda trudna sytuacja, połączona z niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia, będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Przykładowo zdefiniowane przesłanki przyznania zasiłku okresowego dają organowi dużą swobodę decyzyjną oraz powodują, że przyznanie tej formy wsparcia zależy w gruncie rzeczy od spełnienia ogólnych warunków udzielenia pomocy społecznej. Jednakże nawet spełnienie przesłanek przyznania tej formy pomocy nie daje podstaw do żądania jak to czyni skarżący, domagania się przyznania tego świadczenia w wyższej wysokości skoro określenie wysokości świadczenia w granicach określonych ustawą pozostawiono uznaniu organu a organ w niniejszej sprawie wskazał powody, dla których przyznał zasiłki okresowe skarżącemu w określonej wysokości. Jednocześnie należy zauważyć, że wbrew zarzutom skarg sprecyzowanym przez pełnomocnika skarżącego, organ przyznając skarżącemu zaskarżonymi decyzjami zasiłki okresowe na okres od 1 lipca 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. oraz od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. dokonał hierarchizacji niezaspokojonych potrzeb skarżącego przy uwzględnieniu własnych możliwości finansowych.

Istotną jest również kwestia współdziałania skarżącego z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swoich problemów bytowych przy wykorzystaniu własnych środków i możliwości. Oczywiście trafnie, więc organy wskazały, że skarżący wnioskując o pomoc ze środków publicznych jest jednocześnie beneficjentem prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. i to trzypokojowego, żadnego z tych pokoi nie wynajmuje. Niewątpliwe jest w realiach rynku najmu nieruchomości w K. , że umożliwiłoby to skarżącemu osiągnięcie dodatkowego dochodu. Tym samym skarżący doprowadziłby samodzielnie do likwidacji lub, co najmniej polepszenia swojej trudnej sytuacji materialnej. Nie jest jednak rolą organów ani sądu przedstawianie w tym zakresie najlepszych rozwiązań i wystarczające jest wskazanie na realną możliwość znacznej poprawy sytuacji materialnej i życiowej wnioskującego o pomoc publiczną.

Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W przedmiotowej sprawie nie jest zasadny zarzut skarżącego, że jego sytuacja nie została należycie wyjaśniona a organ I instancji mylnie powołuje się na kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej a więc także skarżącego, skoro stosownie do art. 8 ust.4 ustawy o pomocy społecznej nie wlicza się do kwoty kryterium dochodowego jednorazowego świadczenia pieniężnego socjalnego, wobec czego kryterium to było przez skarżącego zawsze spełnione. W żadnej ze spraw poddanych kontroli Sądu nie miała, bowiem miejsca sytuacja ażeby do dochodu skarżącego wliczono jednorazowe świadczenie pieniężne socjalne przyjmując, że dochód ten przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej.

W konsekwencji powyższego zasadnie Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia 31 stycznia 2007 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego specjalnego na zakup karty MPK (7) wskazało, że ponowna decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [....] maja 2006 r. Z tej przyczyny organ I instancji wziął pod uwagę dochód skarżącego za miesiąc kwiecień 2006 r., który wynosił 545,50 zł. co przekroczyło kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące kwotę 477 zł. Organ I instancji w uzasadnieniu utrzymanej w mocy przez Kolegium decyzji wskazał, że skarżący miał przyznany zasiłek dla bezrobotnych w okresie od [....] maja 2005 r. do [....] maja 2006 r. Zatem rozpoznając wniosek organ wziął pod uwagę zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej dochód za miesiąc kwiecień 2006 r., który wynosił 545,60 zł. Organ ponownie uściślał dochody skarżącego z tytułu zasiłku i z kolejnego zaświadczenia GUP za miesiąc marzec 2006 r. wynika, że został wypłacony w kwietniu 2006 r. w wysokości 545, 60 zł. Zatem bezspornym jest, że dochód skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe obliczone zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosiło 461 zł. do września 2006 r. zaś od 1 października 2006 wynosi 477 zł.

Dlatego trafnie organy przyjmując przekroczenie kryterium dochodowego rozważały możliwość przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego z art. 41 pkt 1 ustawy, a odmawiając jego przyznania na wnioskowany cel wskazały, iż skarżący objęty jest od dłuższego czasu pomocą MOPS w różnych formach i decyzjami z dnia 17 listopada 2006 r. organ I instancji przyznał skarżącemu pomoc w postaci zasiłków celowych w łącznej kwocie 400 zł, dokonując wyboru najpilniejszych i podstawowych potrzeb. Zasadnie też wskazały, że skarżący nie zamierza kupić karty MPK twierdząc, iż przejazdy na kartę zabezpieczają mu tylko 30 % trasy, po której przemieszcza się na zabiegi i zmuszony jest do korzystania z okazjonalnych środków komunikacji. Trafnie też wskazały na ograniczone możliwości finansowe oraz znaczny krąg osób i rodzin ubiegających się o pomoc oraz, że wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej.

Zasadnie Kolegium w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego specjalnego na spłatę zaciągniętych pożyczek w wysokości 2800 zł. (8) odwołując się do treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej wskazało, że spłata powstałych zobowiązań nie daje podstaw do przyznania świadczeń z pomocy społecznej. W tym miejscu należy przywołać wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. I OSK 777/05 (LEX nr 194414)

Zasadnie Kolegium w uzasadnieniu decyzji przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych (9) podkreśliło ponadto, że nie jest możliwe jednoczesne uwzględnianie przez organ wszystkich potrzeb zgłaszanych przez skarżącego. Organ I instancji dokładnie przeanalizował sytuacje skarżącego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, którą to argumentację Kolegium podzieliło. Nie mogły, więc przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego, że Spółdzielnia postanowiła wystąpić na drogę postępowania sądowego a dokonanie przez MOPS dwóch wpłat na rzecz Spółdzielni nie wystarczyło nawet na pokrycie odsetek za zwłokę. Jak już wskazano w ocenie Sądu, spłata zadłużenia z tytułu czynszu mieszkaniowego nie może być uznana za niezbędną potrzebę bytową uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej.

Należy zauważyć, ze organ I instancji przyjął w tej sprawie, że dochód skarżącego stanowi zasiłek okresowy w kwocie 161,40 zł. miesięcznie. Po rozpatrzeniu sytuacji skarżącego i analizie dokumentacji przychylono się częściowo do jego prośby udzielając pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją w kwocie 100 zł., zasiłku celowego na pokrycie opłat za gaz w kwocie 45 zł., zasiłku celowego na pokrycie opłat za energię elektryczną w kwocie 55 zł., oraz zasiłku celowego na żywność w kwocie 200 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy wynosi, zatem 400 zł., zaś biorąc pod uwagę już przyznany zasiłek okresowy wynosić będzie 561,40 zł, co przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł obowiązujące od 1 października 2006 r. Jednakże analiza treści uzasadnienia tej decyzji wskazuje zdaniem Sądu, że to nie przekroczenie kryterium dochodowego stanowiło podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia ale inne wskazane przez organ okoliczności przedstawione powyżej, w tym także okoliczność posiadania przez skarżącego trzypokojowego mieszkania.

Zasadnie Kolegium w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania (10), przywołało także argumentację, że stan mieszkania nie wymaga remontu.

Zasadnie Kolegium w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na spłatę zaciągniętych pożyczek (11), wskazało argumenty analogicznie jak w poprzedniej decyzji wynikające z art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz, że spłata powstałych zobowiązań finansowych nie uzasadnia przyznania świadczenia pomocowego, co konsekwentnie podkreśla orzecznictwo sądowe.

Sąd miał przy tym na uwadze, że w organ I instancji w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych (9) stwierdził, że "odmowa przyznania pomocy na pokrycie zaciągniętych pożyczek jest w pełni uzasadniona" natomiast w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek (11) organ stwierdził, że "odmowa przyznania pomocy na pokrycie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych w spółdzielni mieszkaniowej jest w pełni uzasadniona". Powyższe wskazuje, ze naruszony został w tych fragmentach uzasadnienia decyzji przez organ przepis art. 107 §3 kpa a błędu tego nie dostrzegł organ odwoławczy utrzymując zaskarżone decyzje w mocy. Naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy skoro decyzje zarówno organu I instancji jak i Kolegium rozstrzygały w odniesieniu do prawidłowo określonego świadczenia pomocowego i nadto Kolegium w odniesieniu do prawidłowo określonego świadczenia pomocowego odniosło się w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Trafnie również w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy zasiłku celowego specjalnego na media (14) Kolegium wskazało, ze skarżący od dłuższego czasu otrzymuje regularną pomoc w rożnych formach a decyzjami z dnia 17 listopada otrzymał zasiłki w łącznej wysokości 400zł. Sprawa dotyczyła wniosku z maja 2006 r. i dlatego prawidłowo uwzględniono dochód za miesiąc kwiecień 2006 r. w kwocie 545,50zł. który przekracza kryterium dochodowe. Kolegium zwróciło także uwagę na ograniczone możliwości finansowe oraz wielość osób oczekujących pomocy.

Trafnie również w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie przyznanego zasiłku celowego w wysokości 100 zł. (15) Kolegium wskazało ze skarżący kwestionuje wysokość przyznanego zasiłku a wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy, ale i możliwości finansowe organów.

Trafnie również w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy zasiłku celowego na przejazdy na zabiegi leczniczo rehabilitacyjne (16) Kolegium wskazując, że skarżący zarzucił, iż koszt przejazdów na zabiegi wynosi 160 zł. miesięcznie a w okresie jesienno zimowym szatnia kosztuje 40 zł., niemniej z uwagi na ograniczone możliwości finansowe i ilość osób ubiegających się o przyznanie świadczenia decyzja I instancji jest prawidłowa.

Trafnie również w uzasadnieniach pozostałych decyzji z dnia 12 lutego 2008 r. Kolegium wskazało w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego (12, 13), że organ I instancji rozważał przyznanie zasiłku w wyższej wysokości, ale ograniczone środki finansowe na to nie pozwoliły. Prawidłowo Kolegium wskazało, że w związku z dużą liczbą świadczeniobiorców nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb we wnioskowanym zakresie a skarżący jest objęty pomocą od dłuższego czasu przyznano skarżącemu pomoc w różnych formach. Skarżący oczekuje wsparcia dalszego o kwotę 418 zł. miesięcznie co nie stoi na przeszkodzie w ubieganiu się o dalszą pomoc.

W ocenie Sądu trafna była argumentacja Kolegium zawarta w uzasadnieniach decyzji z dnia 12 lutego 2007 r. utrzymujących w mocy decyzje organu I instancji z dnia 18 grudnia 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie przyznaniu zasiłku celowego na leki i leczenie w wysokości 150 zł. (1), trafnie Kolegium wskazało, że organ I instancji nie pozostawił skarżącego bez wsparcia oraz, że dalsze wsparcie finansowe w związku z rehabilitacją w kwocie 690 zł., co podnosił także w skardze, zostanie rozpatrzone. Nie mogły, więc przynieść zamierzonego skutku argumenty skarżącego podniesione w skardze, że podwojono zabiegi rehabilitacyjne i zlecono dodatkowe, przy czym należy mieć na względzie przywołane przez organ I instancji okoliczności ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji organu.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na przejazdy na zabiegi leczniczo rehabilitacyjne (2) trafnie Kolegium wskazało także, iż pokrycie kosztów przejazdów samochodami osobowymi a nie komunikacją miejską-tańszą formą od przejazdów indywidualnych nie uzasadnia przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, co wynika to z art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych (3) trafnie Kolegium wskazało także, że spłata powstałych zobowiązań finansowych nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego, co wynika z art. 39 ustawy o pomocy społecznej wskazującego na szczególne sytuacje, w których przyznanie zasiłku jest możliwe. Konieczność pokrycia zaległości w opłatach za mieszkanie nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Trafnie również w tej sprawie organ I instancji zwrócił uwagę na fakt, że skarżący posiada trzypokojowe mieszkanie i ma możliwość pomóc sobie w zaistniałej sytuacji się znalazł np. wynająć pokój, zamieniając mieszkanie na mniejsze zmniejszając tym samym koszty opłat czynszowych, jak również stwarzając uprawnienia do otrzymania dodatku mieszkaniowego a pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na wykonanie specjalistycznej ekspertyzy dotyczącej zagrzybienia i zapleśnienia (4) trafnie Kolegium wskazało, że pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych a stan mieszkania jest dobry, co jest niesprzeczne z ustaleniami zakładu badawczo projektowego, który stwierdził dobry stan techniczny i sanitarny mieszkania, co nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego i nie mieści się w tym zakresie możliwość udzielania pomocy na pokrywanie ponadpodstawowych potrzeb skarżącego.

Nie mogły, więc przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego, że zagrzybienie mieszkania stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia, co hamuje proces leczenia skarżącego i rehabilitacji. Trafnie, bowiem organ I instancji wskazał, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego ekspertyza jest mu niezbędną do wniesienia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka a do zadań jednostek pomocy społecznej nie należy finansowanie dochodzenia przez stronę swoich uprawnień przed sądami bądź innymi instytucjami. Przeznaczenie środków z pomocy społecznej na różnego rodzaju ekspertyzy, nie wpływa na poprawę warunków bytowych strony i byłoby sprzeczne z celem ustawy o pomocy społecznej.

Nie mogły również przynieść zamierzonego skutku argumenty skarżącego, że decyzje wydano na podstawie pobieżnych oględzin mieszkania, których dokonał pracownik MOPS, który nie posiada wymaganych uprawnień. Zgodnie, bowiem z treścią art.107 ust.1 ustawy o pomocy społecznej rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny (ust.3). W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także, gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej, niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych (ust. 4).

Wywiad środowiskowy jest, więc szczególnym rodzajem dowodu, przewidzianym w art. 107 ustawie o pomocy społecznej. Składa się on na postępowanie wyjaśniające, poprzedzające rozstrzygnięcie każdej sprawy dotyczącej świadczeń. Zdaniem Sądu, rola wywiadu środowiskowego w sprawach pomocowych jest niezwykle ważna. Jest on, bowiem sposobem zbierania informacji, rozmową z osobą starającą się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej (i jej rodziną), swoistym trybem postępowania dowodowego.

Zasady przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U., nr 77, poz. 672). W czasie wywiadu pracownik socjalny bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej i osób w rodzinie, które mogą mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznanej pomocy.

Dlatego też zasadnie organ powołał się na fakty wynikające z przeprowadzonego uzupełniającego wywiadu.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania (5) trafnie Kolegium podniosło również, że skoro organ I instancji nie pozostawił skarżącego bez wsparcia i udzielił pomocy dokonując wyboru i przeznaczając pomoc na niezbędne potrzeby życiowe, nie można zarzucić organowi I instancji przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz, że wskazania organu I instancji, iż stan mieszkania jest dobry są niesprzeczne z ustaleniami zakładu badawczo projektowego, który stwierdził dobry stan techniczny i sanitarny mieszkania.

Trafnie również organ I instancji wskazał odnosząc się do treści art.39 i art. 2 ustawy o pomocy społecznej, że pracownik socjalny w pokoju, w którym przeprowadzony został wywiad nie zauważył grzyba na ścianach. W drugim pokoju gdzie według skarżącego są też problemy z grzybem nie można było tego stwierdzić, ponieważ skarżący wynajął ten pokój od [....] .12.2006 r. i uniemożliwił wejście do tego pokoju. Według pracownika socjalnego ogólny stan mieszkania nie wymaga remontu, lokal jest czysty, zadbany wyposażony w podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego. Dlatego też słusznie organ uznał, że w świetle ustawy o pomocy społecznej a zawłaszcza w kontekście stanu technicznego mieszkania zaobserwowanym podczas wywiadu zgłoszona prośba nie jest pierwszoplanową. Nie stwierdzono, bowiem pilnych i nie cierpiących zwłoki remontów. Stan mieszkania nie wskazuje na inwestycje z zakresu najbardziej niezbędnych potrzeb życiowych i nie jest to podstawowa potrzeba życiowa.

W uzasadnieniu decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek (6) trafnie Kolegium wskazało, że spłata powstałych zobowiązań finansowych nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego, co wynika z art.39 ustawy o pomocy społecznej.

Przyznanie zasiłku celowego jest możliwe, jeżeli wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia potrzeb podstawowych i koniecznych życiowych wydatków, nie mieści się natomiast w tym zakresie możliwość udzielania pomocy na pokrycie powstałych już zobowiązań i nie jest celem pomocy społecznej spłata zadłużenia m.in. powstałego w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.

Trafnie również w tym zakresie organ I instancji wskazał, że skarżący może pomóc sobie w trudnej sytuacji np. wynajmując pokój, zamieniając mieszkanie na mniejsze, zmniejszają koszt opłat czynszowych.

Trafna była również argumentacja Kolegium zawarta w uzasadnieniach decyzji z dnia 20 marca 2008 r. Zasadnie, więc Kolegium w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego (17) wskazało, że w ocenie Kolegium przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego w wysokości 167 zł. a zatem w minimalnej wysokości było uzasadnione ograniczonymi możliwościami ośrodka na ustalony okres przy uwzględnieniu sytuacji skarżącego stosownie do okoliczności sprawy. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji dotyczące remontu mieszkania (19) stwierdzając ze dokumentacja dołączona do innych spraw rozpoznawanych przez Kolegium a także kolejne wywiady środowiskowe i ustalenia zakładu badawczo projektowego, który potwierdził dobry stan techniczny mieszkania nie są ze sobą sprzeczne i prowadza do wniosku ze stan mieszkania jest dobry. Ponadto zdaniem Kolegium skarżący powinie podjąć starania we własnym zakresie, aby przezwyciężyć sytuację, w jakiej się znalazł, poprzez rozważenie możliwości zamiany mieszkania lub wynajęcia pokoju.

Trafna była także argumentacja Kolegium zawarta w uzasadnieniu decyzji z dnia 5 marca 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek (18) skoro wskazało, że pokrywanie zobowiązań strony nie znajduje podstaw do przyznania świadczeń. Ponadto organ I instancji przyznał skarżącemu decyzją z 5 stycznia 2007 r., zasiłek celowy na leki w kwocie 50 zł., 100 zł. na rehabilitacje, łącznie w styczniu 872 zł.

Trafnie również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 15 marca 2007r. Kolegium powołując art. 134 kpa wskazało, że rozpoznało odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 18 grudnia 2006 r., [....] . w przedmiocie odmowy zasiłku na wykonanie specjalistycznej ekspertyzy mykologicznej i dlatego stwierdziło, że odwołanie jest niedopuszczalne. Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie w dniu [....] stycznia 2007 r. Już wcześniej skarżący wyraził niezadowolenie z tej decyzji w odwołaniu z dnia [....] grudnia 2006 r. które zostało rozpoznane przez Kolegium decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. nr [....] i utrzymało decyzje I instancyjna w mocy. Zgodnie z art.127 §1 kpa stronie służy odwołanie od decyzji i z tego skarżący skorzystał i dlatego to odwołanie jest niedopuszczalne.

Skarżący podniósł także twierdzenie, ze zaskarżone decyzje są niehumanitarne, bezduszne a skarżący jest osoba poszkodowaną, upokorzoną i poniżoną. Nie ulega wątpliwości, że godność osoby ludzkiej jest dobrem osobistym, podlegającym szczególnej ochronie w prawie pomocy społecznej. Jednym z nadrzędnych celów pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Sąd nie dopatrzył się jednak by organy pomocy społecznej zaskarżonymi decyzjami naruszyły godność skarżącego, przy czym miał na uwadze trafną argumentację przez organy podniesioną, dotyczącą sytuacji osobistej skarżącego oraz posiadanych możliwości udzielenia pomocy przez organy pomocowe.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie przekraczają granic uznania administracyjnego i brak jest podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.