Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 564/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2005 r sprawy ze skargi M. K. na decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji [...] w K. z dnia 24 lutego 2005 r Nr : [...] w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 lutego 2005 r [...], Uczelniana Odwoławcza Komisja [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Wydziałowej Komisji [...] z dnia [...] grudnia 2004 Nr [...] orzekającą o odmowie przyznania stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2004/2005. W podstawie prawnej decyzji Komisji Odwoławczej powołano przepisy art. 152 "e" w zw. z art. 161 ust.2 ustawy z dnia 12 września 1990 r o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65 , poz. 38 z późn.zm) i art.138 § 1 pkt 1 kpa.

Uzasadniając swoją decyzję Uczelniana Komisja Odwoławcza wskazała następujące okoliczności i motywy prawne rozstrzygnięcia.

Wydziałowa Komisja [...] z powołaniem na postanowienia § 8 ust.4 i § 3 Regulaminu ustalania wysokości , przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych, wieczorowych zaocznych i eksternistycznych [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r, odmówiła M. K., studentowi V roku studiów dziennych przyznania stypendium za wyniki w nauce na rok akademicki 2004/2005.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powodem nieprzyznania stypendium było przepisanie egzaminów i zgodnie z § 3 powyższego Regulaminu student utracił prawo do stypendium za wyniki w nauce.

W odwołaniu od tej decyzji M. K. podnosił, że w minionym Roku akademickim 2003/2004 uzyskał średnią ocen z egzaminów 4.40 oraz, że przedmioty : " Teoria osobowości " i " Historia Myśli Społecznej " zostały mu przepisane decyzją Dziekana w roku akademickim 2002/2003 , który " nie jest objęty prawem do uzyskania stypendium naukowego " , a dopisanie ich do IV roku studiów zostało z urzędu dokonane przez pracowników dziekanatu.

Powołując się na przekazanie uprawnień w trybie art. 152 a ust.3 ustawy o szkolnictwie wyższym Uczelniana Komisja Odwoławcza wskazała na postanowienia § 3 ust.13 obowiązującego od l października 2004 r wyżej wskazanego Regulaminu ustalania wysokości , przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...].

Przepis ten w zd. I stanowi , że student , który przepisze ocenę z przedmiotu objętego programem studiów na danym roku traci prawo do stypendium za wyniki w nauce. Zdaniem Komisji Odwoławczej , taka sytuacja zaistniała względem studenta M. K..

Organ odwoławczy ustalił , że przedmioty : " Teorie osobowości " i " Historia Myśli Politycznej " zostały w roku akademickim 2002/2003 przepisane z kierunku socjologii , na kierunek prawo lecz nie mogły w tym samym roku akademickim , być zaliczone w poczet przedmiotów zadeklarowanych na kierunku prawo z powodu przekroczenia limitu punktowego na III roku przez M. K.. Komisja przyjęła , iż M. K. wiedział , że jeśli zaliczy wszystkie przedmioty zadeklarowane na rok 2002/2003 i wliczy dwa przedmioty zaliczone na drugim kierunku studiów , to limit punktowy na rok akademicki 2002/2003 zostanie przekroczony , a przepisane przedmioty zostaną mu wliczone do deklaracji za rok 2003/2004r.

W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji , że fakt wliczenia w deklaracji na rok akademicki 2003/2004 przedmiotów przepisanych , skutkował utratą prawa do stypendium za wyniki w nauce na rok 2004/2005 , co uzasadniało utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.

M. K. dnia [...] kwietnia 2005 r złożył - sprecyzowaną pismem z dnia [...] czerwca 2005 r - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji [...] z dnia 24 lutego 2005 r z wnioskiem o jej "uchylenie i zmianę". Skargę oparto na zarzucie rażącego naruszenia prawa materialnego przez niesprawiedliwe i krzywdzące interpretowanie przepisów Regulaminu ustalania wysokości , przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...]. Nie wskazując naruszonych przepisów , skarżący podniósł , iż wynika z nich , że o stypendium za wyniki w nauce można ubiegać się na podstawie średniej uzyskanej w minionym roku akademickim , co oznacza , iż miarodajny dla uprawnień skarżącego jako studenta V roku w roku akademickim 2004/2005 , był rok akademicki 2003/2004. Skarżący zarzucił , że przedmioty z kierunku socjologii zostały mu przepisane decyzją Dziekana w roku akademickim 2002/2003 , w którym nie uzyskał wymaganej średniej ocen i nie ubiegał się o stypendium.

Rektor [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie , z powodu wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia , a z ostrożności procesowej o jej oddalenie.

Przyjmując , że decyzja Uczelnianej Odwoławczej Komisji [...] została doręczona skarżącemu w dniu 10.03.2005 r uznał organ , że wniesienie skargi w dniu 11.04. 2005 r nastąpiło po upływie terminu. Podstawę do odrzucenia skargi upatrywał Rektor także - przed jej sprostowaniem przez skarżącego - we wskazaniu decyzji organu I instancji , jako przedmiotu skargi.

W kwestii merytorycznej Rektor podtrzymał ustalenia i stanowisko zaskarżonej decyzji. W wykonaniu zarządzenia Sądu , pełnomocnika Rektora [...] złożył w uzupełnieniu akt postępowania administracyjnego , kopie kart egzaminacyjnych skarżącego z lat akademickich 2002/2003 i 2003/2004 oraz uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] maja 2001 w sprawie zasad obliczania średniej ocen będących podstawą przyznania stypendium za wyniki w nauce.

Nadto na rozprawie w dniu 4 października 2005 r pełnomocnik Rektora [...], na udokumentowanie ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o dopuszczenie dowodu z podania skarżącego z dnia [...] kwietnia 2004 r skierowanego do Dziekana Wydziału [...] o przyjęcie skorygowanej deklaracji przedmiotów na rok akademicki 2003/2004 , wraz z listą przedmiotów zadeklarowanych na ten rok akademicki z dnia [...] kwietnia 2004 r , na dowód , że wśród przedmiotów zadeklarowanych skarżący wskazał m.in. ,, Teorię osobowości " i " Historię myśli społecznej ".

Sąd dopuścił powyższy dowód w trybie przepisu art. 106§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Stosownie do przepisu art. 161 ust.2 ustawy z dnia 12 września 1990 r o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65 , poz. 368 z późn.zm.) - w brzmieniu tego przepisu obowiązującym od dnia l października 2004 r - do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 152 a ust.3 i 152 "b" ust.3 , stosuje się odpowiednio przepisu kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. ) - dalej ustawa Prawo o p.s.a - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według przepisu art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) , kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art.134 § l ustawy Prawo o p.s.a , sprawując tą kontrolę , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz po wołaną podstawą prawną.

Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji , że jest ona zgodna z prawem , co skargę czyni merytorycznie bezzasadną.

I. Podniesiony w odpowiedzi na skargę zarzut , iż skargę wniesiono po upływie terminu do jej wniesienia , co prowadziłoby do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § l pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieuzasadniony.

Decyzja organu II instancji - Uczelnianej Odwoławczej Komisji [...] z dnia 24.02.2005 r została doręczona skarżącemu - wraz z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - w dniu 10 marca 2005 r. Skargę złożono w dniu 11 kwietnia 2005 r (poniedziałek) , gdyż koniec 30 - dniowego terminu do jej wniesienia upływał dnia 9 kwietnia 2005 r (sobota). Zachowany został zatem w świetle art.83 § l i 2 ustawy Prawo o p.s.a w zw. z art. 111 § l i 2 kod. cyw., 30 dniowy termin z art. 53 §1 ustawy Prawo o p.s.a. do wniesienia skargi.

Oczywistą omyłkę zawartą w oznaczeniu jako zaskarżonej decyzji, decyzji Wydziałowej Komisji [...], sprostował skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2005 r.

II. Przepis art. 152 ustawy z dnia 12 września 1990 r o szkolnictwie wyższym - zwanej dalej ustawą - stanowi, w brzmieniu obowiązującym od 2004.07.17 , iż student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa m.in. w formie stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie (art. 152 ust. l pkt 2 ).

Stosownie do przepisu art. 152 a ust. 1 świadczenia w nim oznaczone są przyznawane na wniosek studenta , przy czym stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Organem przyznającym świadczenia jest dziekan , a od decyzji dziekana przysługuje odwołanie do rektora ( art. 152 a ust. 1 i 2 ).

Zgodnie z art.152 a ust.3 na wniosek uczelnianego samorządu studenckiego dziekan oraz rektor uprawnienia , o których mowa w ust. 1 i 2 przekazuje odpowiednio komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej , nad którymi sprawują nadzór (art. 152 a ust.6 i 7). W świetle powyższego przekazanie uprawnień dotyczy wydawania decyzji w I i II instancji przez organy samorządu studenckiego , nie pozbawia zaś Rektora Uczelni przymiotu organu powołanego do jej reprezentacji na zewnątrz (art.49 ust.1).

Przepis art.152 e ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji , stanowił , że stypendium za wyniki w nauce lub sporcie otrzymać może student , który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub osiągnął wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Równocześnie przepis art.152 h przewidywał , że szczegółowy regulamin ustalania wysokości , przyznania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów , o których mowa w art. 152 ust.1 pkt 1, 2 i 5 , w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów , wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposobu udokumentowania sytuacji materialnej , ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce skarżącego M. K. na rok akademicki 2004/2005 , nastąpiło pod rządem obowiązującego od dnia 1 października 2004 r , Regulaminu ustalania wysokości przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów dziennych , wieczorowych , zaocznych i eksternistycznych [...], wprowadzonego w życie Zarządzeniem Nr [...] Rektora [...] z dnia 1 października 2004 r. Z postanowień § 3 obowiązującego od 1 października 2004 r Regulaminu ustalania wysokości , przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom , zwanego dalej Regulaminem wynikają m.in. następujące zasady ; Podstawę przyznania stypendium za wyniki w nauce na dany rok akademicki, stanowią wyniki w nauce za poprzedni rok akademicki ( § 3 ust. 1,3,4,8,9,10 ). Zasady obliczania średniej ocen oraz przedmioty , które bierze się pod uwagę do obliczenia średniej dla celów stypendialnych określają dla poszczególnych kierunków właściwe Rady Wydziałów lub Rady Instytutów (§ 3 ust. 11). Wyżej powołany § 3 w ust. 13 stanowi natomiast , że student , który przepisze oceny z przedmiotu objętego programem studiów na danym roku , traci prawo do stypendium za wyniki w nauce. Identycznie stanowił zresztą § 3 pkt. 10 poprzedniego Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...] obowiązującego od 1 października 2001 , dodany i w brzmieniu nadanym Zarządzeniem Nr [...] Rektora [...] w sprawie zmian w w/w Regulaminie i obowiązującym od 1 października 2002 r.

W myśl przepisu art.143 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r o szkolnictwie wyższym , prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. W odniesieniu do skarżącego jest to Regulamin studiów uchwalony przez Senat [...] uchwałami z dnia [...] stycznia 2002 r oraz [...] kwietnia 2003 r z mocą obowiązującą od 1 października 2003. Stosownie do postanowień § 2 ust.3 , § 3 , § 7, studia odbywają się według planów i programów nauczania uchwalonych przez Rady Wydziału. System organizacji studiów przewiduje , że student sam decyduje o programie studiów na dany rok deklarując przedmioty z danych grup ( A,B,C ) i o określonej punktacji.

Z postanowień wyżej wskazanej uchwały Rady Wydziału [...] z [...] maja 2001 r , w sprawie zasad obliczania średniej ocen będących podstawą przyznawania stypendiów za wyniki w nauce wynika m.in. (§ 1 ust.2 pkt 6 ) , że jeżeli nie wszystkie zadeklarowane przedmioty zostały zrealizowane , wówczas przedmioty zdane poza deklaracją mogą być uwzględnione dopiero przy obliczaniu średniej ocen w następnym roku akademickim , pod warunkiem ich zadeklarowania. Jednakże ta zasada z mocy § 3 pkt 13 ( poprzednio od 1.10.2002 - pkt 10 ) Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej , nie ma zastosowania , gdy student przepisze ocenę z przedmiotu objętego programem studiów na dany rok. Wówczas traci prawo do stypendium za wyniki w nauce.

Z przedstawionych kart egzaminacyjnych skarżącego z lat akademickich 2002/2003 i 2003/2004 oraz z podania skarżącego z dnia [...] kwietnia 2004 r skierowanego do Dziekana Wydziału [...] o przyjęcie skorygowanej deklaracji przedmiotów na rok akademicki 2003/2004 wraz z deklaracją z dnia [...].04.2004 r , wynika co następuje :

W roku akademickim 2002/2003 skarżący , nie zaliczył zadeklarowanych przedmiotów z grupy A , a to z prawa prywatnego międzynarodowego oraz kodeksu karnego. Natomiast Dziekan Wydziału uwzględnił wniosek o przepisanie na ten rok zaliczeń z przedmiotów : teorie osobowości i historia myśli społecznej z grupy C2 , zaliczonych na Kierunku socjologii odpowiednio w latach akademickich 97/98 i 98/99. Zgodnie z deklaracją skarżącego z dnia [...] kwietnia 2004 r , przepisane w roku akademickim 2002/2003 w/w przedmioty , weszły w listę przedmiotów zadeklarowanych do Programu studiów na rok akademicki 2003/2004 z grupy C. W świetle powyższego zaistniały stan odpowiada sytuacji objętej postanowieniem § 3 pkt 13 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej.

Ustalenie zatem w zaskarżonej decyzji , że skarżący utracił prawo do stypendium za wyniki w nauce na rok 2004/2005 , wobec wpisania do programu studiów w roku akademickim 2003/2004 , ocen przepisanych z egzaminów zdanych w innych latach i na innym kierunku , znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym , a uchybienie przepisowi art. 107 § 3 kpa , przez brak wskazania konkretnych dokumentów stanowiących podstawę tych ustaleń , w świetle przeprowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym uzupełniającego dowodu z tych dokumentów , nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm. ) , tylko takie ( poza dającymi podstawę do wznowienia postępowania ) naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , obliguje Sąd do uchylenia w części lub w całości zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze skarga ulegała oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.