Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 562/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-12-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata
*Umorzono postępowanie w zakresie wniosku/postępowanie wpadkowe
Powołane przepisy: article: art. 249a par. 1 w zw z art. 239 pkt 1 lit. a ,art. 258 par. 25 pkt 7 i art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt I OW 267/13 wyznaczył WSA w G. do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłącznie wszystkich sędziów WSA we W. i WSA w O.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G.zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SO/Gl 65/13 pozostawił powyższy wniosek bez rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. akt I OPP 96/15 oddalił skargę skarżącego na przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 13 maja 2015 r., pismem Sądu z dnia 7 sierpnia 2015 r. poinformowano skarżącego, że niniejsza sprawa nie była przedmiotem rozpoznania na rozprawie i w związku z tym nie zapadło żadne orzeczenie.

W piśmie z dnia 7 maja 2015 r. (data wpływu do Sądu 6 maja 2015 r.), które skarżący złożył w szeregu spraw, w tym także w niniejszej sprawie, zawarł wniosek o ustanowienie adwokata i z tego powodu o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 13 maja 2015 r. do czasu uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w całości.

Pismem z dnia 14 maja 2015 r. skarżący wniósł w szeregu spraw, w tym m. in również w niniejszej sprawie, zażalenie na orzeczenie Sądu podjęte w toku rozprawy lecz przed rozpoznaniem skargi, jaka odbyła się dnia 13 maja 2015 r., wydane na wniosek skarżącego sporządzony pismem z dnia 6 maja 2015 r., w którym domagał się on przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd i z tego powodu wniósł również o odroczenie rozprawy do czasu uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W zażaleniu zawarł także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z ostrożności procesowej. Pismo to zawierało także wspomnianą wyżej skargę na przewlekłość postępowania sądowego.

W dniu 14 maja 2015 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przedmiocie zaskarżenia wskazał wyrok Sądu z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 560/13. W uzasadnieniu wyjaśnił, że domaga się ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 13 maja 2015 r. wydanego w sprawie IV SA/Wr 560/13, ponieważ wyrok ten rozstrzyga i w pozostałych sprawach, tj. o sygn. akt IV SA/Wr 559/13 – IV SA/Wr 564/13. Dodał, że domaga się ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej ze względu na trudną sytuację materialną i bytową, brak pracy i dochodów, pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Jest osobą bezrobotną, zmuszoną głodować. Ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium szkoleniowe z PUP w kwocie [...] zł Czynsz wynosi 500 zł miesięcznie i toczy się postępowanie sądowe o jego zapłatę. Posiada mieszkanie kwaterunkowe i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych.

Wyjaśnić należy, że złożony w dniu 14 maja 2015 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie zgodnie z sygnaturą IV SA/Wr 564/13 podaną przez skarżącego w rubryce nr 1 formularza, mimo iż skarżący w rubryce nr 3 podał, iż dotyczy on wyroku Sądu z dnia 13 maja 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 560/13, ponieważ w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 560/13 skarżący złożył również dnia 14 maja 2015 r. wniosek przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 13 maja 2015 r. oddalającego skargę, a w rozpoznawanej sprawie nie zapadło jeszcze żadne orzeczenie kończące postępowanie sądowe.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, zawartego w piśmie z dnia 7 maja 2015 r. i w zażaleniu z dnia 14 maja 2015 r. oraz odrębnego wniosku złożonego na urzędowym formularzu, który wpłynął do Sądu w dniu 14 maja 2015 r. – referendarza sądowy postanowieniem 11 sierpnia 2015 r. (k-134) odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienie pełnomocnika z urzędu została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy.

Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia referendarza sądowego Sąd postanowieniem z dnia 10 września 2015 r. (k-146) odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu została uzasadniona nadużyciem prawa do przyznania prawa pomocy.

W postanowieniu tym Sąd stwierdził, że skarżący w okresie od 2009 r. do 2015 r. wniósł 600 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. W okresie tym większość skarg została odrzucona, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.

Skarżący złożył również w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.

Ponadto skarżący wielokrotnie wnioski o wyłączenie sędziów i wniósł szereg skarg o wznowienie postępowania sądowego.

W okresie od 2009 r. do listopada 2015 r. skarżący złożył około 300 wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy czym część pozostawiono bez rozpoznania, a cześć wniosków oddalono na podstawie art. 247 p.p.s.a. z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, a w części przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W kilku sprawach umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub kolejnym wnioskiem w przedmiocie prawa pomocy.

W większości spraw, w których przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wyznaczony z urzędu adwokat składał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.

Sąd podkreślił, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy rola sądu ogranicza się jedynie do oceny materialnej sytuacji skarżącego, tj. czy jest on w stanie ponieść ciężar kosztów postępowania, zaś o przyznaniu prawa pomocy decyduje ocena możliwości finansowych wnioskodawcy i zakres wniosku. Natomiast Sąd nie ma podstaw do dokonywania jakiejkolwiek oceny zasadności udziału pełnomocnika z urzędu w sprawie. Jednakże tak szeroki dostęp do prawa pomocy w procedurze sądowo-administracyjnej wymaga szczególnie wnikliwej oceny pod kątem sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego.

Niewątpliwie prawo dostępu do sądu, będąc jednym z elementów konstytucyjnego prawa do sądu, stanowi podstawowe uprawnienie jednostki, którego respektowanie jest warunkiem sine qua non funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Regulację oraz procedury ochrony wolności i praw człowieka określa Konstytucja RP, która klasyfikuje prawo do sądu wśród praw osobistych, jednocześnie postrzegają je jako środek służący dochodzeniu określonych praw.

Treść podmiotowego prawa do sądu obejmuje prawo dostępu do sądu, prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury i prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sprawy. Funkcją prawa jest zapewnienie każdemu prawnie skutecznej możliwości zwrócenia się do organu sądowego o rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia zgodnie z treścią prawa materialnego.

Formą realizacji prawa do sądu jest analizowana instytucja prawa pomocy. Przykładem ograniczenia prawa dostępu do sądu są zbyt wysokie koszty opłat sądowych, nadmierny formalizm procesowy, trudności w dostępie do pomocy prawnej i dostępie niezamożnych obywateli do usług prawniczych.

Należy jednak podkreślić, że prawo dostępu do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku zrealizowane za każdą cenę. Europejski Trybunał Praw Człowieka w orzecznictwie podkreślał, że podlega ono uprawnionym ograniczeniom: terminom ustawowym, okresom przedawnienia, zabezpieczeniom kosztów, regulacjom dotyczącym nieletnich (sprawa Związek Nauczycielstwa Polskiego przeciwko Polsce, wyrok ETPC z dnia 21 września 2004 r., skarga nr 42049/98).

Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 maja 2000 r. stwierdził, że nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony praw na drodze sądowej. Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasadę legalizmu bądź zaufanie do prawa (wyrok TK z dnia 10 maja 2000 r., K 21/99, OTK ZU 2000/4/109).

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd, wedle którego "przyznanie daleko idących uprawnień do korzystania z drogi sądowej stwarza możliwości zaistnienia sytuacji, w których prawo to może być wykorzystywane niezgodnie z jego celem, nie dla ochrony praw jednostki, lecz wyłącznie w celu szykanowania innej osoby, co stanowi nadużycie prawa" (zob. H. Dolecki, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005. Nadużycie prawa do sądu, Warszawa 2005.).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który czyni z niego nienależyty użytek. Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych, które odpowiadają ich przeznaczeniu. W konsekwencji zachowanie, które jest formalnie zgodne z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi nie może zasługiwać na ochronę. Tak zaś należy oceniać np. działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale dla którego inicjowanie tychże postępowań jest celem samym w sobie, co ma miejsce w rozważanym przypadku.

Sąd wskazał, że rzecz jasna, iż samo wnoszenie dużej ilości skarg automatycznie nie oznacza, że strona nadużywa prawa do sądu, albowiem nie można przy dokonywaniu takiej oceny abstrahować od ich charakteru, przy czym nie chodzi o dokonywanie jakiejkolwiek oceny zasadności skarg, ale o rodzaj zaskarżonych orzeczeń. Tytułem przykładu strona, która ma rozległe interesy i ochronie tych interesów służy dochodzenie praw przed sądem, inicjując nawet znaczną ilość spraw nie narazi się na ocenę, że takim działaniem nadużywa swego prawa (post. WSA w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 279/12).

Z urzędu wiadomo Sądowi, że postępowania sądowe wszczęte skargami skarżącego wniesionymi na przestrzeni ostatnich 5 lat , zostały w dużej części spraw zakończone postanowieniami odrzucającymi skargę np. z powodu niewyczerpania trybu postępowania, niedopuszczalności drogi sądowej. Dodać także należy, że skargi często mają tożsamą grafikę i układ tekstu. Z kolei analiza charakteru zaskarżanych rozstrzygnięć lub bezczynności i przewlekłości postępowania pozwala na przyjęcie, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowo-administracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 163/14 oraz 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 61/15).

W świetle powyższych okoliczności uprawnione jest stwierdzenie, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa. Natomiast prawo pomocy stanowi formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek.

Z tych względów w ocenie Sądu wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie. Natomiast postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, gdyż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia z tych kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1481/15 oddalił zażalenie od tego postanowienia. W jego uzasadnieniu stwierdzono, że choć przepisy jednoznacznie określają kryteria dokonywanej przez sąd w tym zakresie oceny, nie można pomijać faktu, że instytucja przyznania prawa pomocy pozostaje ściśle związana z realizacją przysługującego stronie prawa do sądu. W sytuacji zatem, gdy skarżący takiego prawa nadużywa, składając przy tym wniosek o ustanowienie pełnomocnika, w którym tylko "pro forma" przedstawia swoją sytuację majątkową, oczekując od Sądu wyręczenia go w ustaleniu niezbędnych do jej zbadania informacji albo po raz kolejny składa wniosek w tym przedmiocie, ograniczając się w nim wyłącznie do wskazania okoliczności i dowodów powołanych przez niego we wcześniejszym tego rodzaju wniosku, musi liczyć się z odmową jego uwzględnienia. Takie zachowanie nie zmierza bowiem do realizacji celu, dla którego instytucja prawa pomocy została ustanowiona. Składanie identycznych wniosków o przyznanie prawa pomocy świadczy zaś, że tego rodzaju czynność jest celem samym w sobie i nie zmierza ona do realizacji przysługujących skarżącemu uprawnień. Jako taka nie może więc odnieść oczekiwanych przez wnioskodawcę skutków w postaci przyznania pełnomocnika z urzędu. W świetle powyższego należy uznać, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny wniosku skarżącego.

Pismem z dnia 2 grudnia 2015 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 1 grudnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości i ustanowienie adwokata ze względu na nowe okoliczności oraz wniosek o odroczenie rozpoznania sprawy do czasu ustanowienia adwokata.

Wraz z tym pismem skarżący złożył na urzędowym formularzu z dnia 1 grudnia 2015 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przedmiocie zaskarżenia (rubryka nr 3) wskazał decyzję SKO.

W jego uzasadnieniu skarżący podał, że domaga się ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną i bytową, brak pracy i dochodów i pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Jest osobą bezrobotną, zmuszoną głodować i grozi mu eksmisja na bruk oraz śmierć z głodu i bezdomności. Ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium szkoleniowe z PUP w kwocie [...] zł Czynsz wynosi 500 zł miesięcznie i toczy się postępowanie sądowe o jego zapłatę i zapłatę za zużycie energii. Posiada mieszkanie kwaterunkowe i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. Dodał, że Sąd odmawia mu ustanowienia adwokata pomimo, że sprawa jest faktycznie zakończona wyrokami z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 254/13 i z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 560/13 wydanymi w wyniku przestępstwa, więc "Sąd dąży za organami administracji do mordu ludobójstwa na jego osobie".

Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawarty piśmie z dnia 2 grudnia 2015 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 1 grudnia 2015 r. i w dołączonym do tego pisma urzędowym formularzu z dnia 1 grudnia 2015 r. .

Wniosek ten dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 244 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm; dalej p.p.s.a.) p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Rozpoznając niniejszy wniosek stwierdzić więc należy, że skarżący w okresie od 2009 r. do 2014 r. wniósł 456 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe, a w okresie od 2009 do 2015 r. liczba ta wyniosła ponad 600 spraw.

W tym okresie większość skarg została odrzucona, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.

Skarżący złożył również w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.

Ponadto skarżący wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przy czym po wyznaczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny innego Sądu, np. w Gliwicach, w Opolu, skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu tego innego Sądu.

Skarżący wniósł również szereg skarg o wznowienie postępowania sądowego.

W okresie od 2009 r. do listopada 2014 r. zarejestrowano 240 wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, a w okresie od 2009 do 2015 r. ponad 300 tych wniosków.

W 2014 r. 106 wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostawiono bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków poprzez złożenie wniosku na wymaganym urzędowym formularzu lub niesprecyzowania w jakiej sprawie żądane jest prawo pomocy. Natomiast 45 wniosków o przyznanie prawa pomocy zostało oddalonych postanowieniami Sądu z uwagi na nadużycie prawa pomocy, a w 37 sprawach odmówiono przyznania prawa pomocy postanowieniem referendarza z uwagi na nadużycie tego prawa. Ponadto w 2014 r. w 40 sprawach poinformowano skarżącego pismem referendarza sądowego, że jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a w 39 sprawach umorzono postepowanie wszczęte takim wnioskiem.

W okresie od 2009 r. do 2013 r. m. in. w 27 sprawach przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W większości spraw wyznaczony z urzędu adwokat składał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.

Istotne jest, że liczba skarg wniesionych przez skarżącego stale wzrasta; w marcu 2015 r. bowiem zarejestrowano ponad 500 spraw i wniosków skarżącego, w maju 2015 r. ponad 600 spraw, a w listopadzie 2015 r. liczba ta wyniosła 633 sprawy.

Charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.

Poza tym znane są z urzędu okoliczności, że w wielu sprawach skarżący składał wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy zmierzając w ten sposób do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania. Podobnie postąpił skarżący w niniejszej sprawie składając np. pismem z 2 grudnia 2015 r. wniosek o odroczenie rozprawy do czasu ustanowienia adwokata.

Na nadużycie prawa do przyznania prawa pomocy składa się szereg działań skarżącego podejmowanych w jego sprawach zawisłych przed sądem.

Ocena, iż strona postępowania sądowego nadużywa prawa do sądu wyklucza zatem możliwość przyznania prawa pomocy nawet w sytuacji, gdy strona ta wykazała, że spełnia przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy uregulowane w art. 246 p.p.s.a

Powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej w tym zaległości czynszowych, braku dochodu, pomocy z MOPOS, utraty statusu osoby bezrobotnej i postępowań sądowych o zapłatę czynszu, gazu i prądu nie zmieniają więc oceny, że skarżący nadużywa prawa do sądu.

Prawo pomocy stanowi formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek.

Powołane przez skarżącego nowe okoliczności dotyczące odmowy ustanowienia adwokata z urzędu, mimo iż niniejsza sprawa w ocenie skarżącego została zakończona wyrokami z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 254/13 i z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 560/13 oddalającymi skargi wydanymi wskutek przestępstwa nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wspomnianym zakresie.

Przedstawione okoliczności uprawniały do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I sentencji).

Odnośnie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.

Skarżący jest zatem zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych.

W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem należało w pkt II sentencji umorzyć jako zbędne, na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3, art. 249a i art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.