Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2267/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1, art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej GDOŚ) uchylił w części i w tym zakresie orzekł oraz w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej RDOŚ w Gdańsku) z [...] lutego 2019 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Obiekt radiolokacyjny kolokowanych radarów PSR/MSSR mode S w G.".

Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco.

Polska Agencja [...], działając przez pełnomocnika, pismem z 28 marca 2018 r. wystąpiła o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Obiekt radiolokacyjny kolokowanych radarów PSR/MSSR mode S w G.", planowanego do realizacji na terenie działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gm. Z. , powiat k., województwo p. Do wniosku załączono: kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z płytą CD (3 egzemplarze); poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej oraz wypis z rejestru gruntów, obejmujące przewidywany terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujące część przewidywanego obszaru, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; mapę z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz z zaznaczonym przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływało to przedsięwzięcie, wraz z zapisem mapy w formie elektronicznej; zaświadczenie Burmistrza Gminy Z. z 17 października 2017 r. o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu. Pismem z 6 kwietnia 2018 r. wniosek został uzupełniony również o brakujący wypis i wyrys z ewidencji gruntów dla działki znajdującej się w sąsiedztwie inwestycji.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G., działając na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. e) w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 1 oraz art. 82 ust. 1, 2, 3 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.; dalej "ustawą ooś"), a także § 2 ust. 1 pkt 7d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), decyzją [...] lutego 2019 r. nr [...] określił dla inwetycji środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

W pkt I 1. wskazano rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, tj. określono, że zakres przedsięwzięcia obejmuje budowę obiektu radiolokacyjnego kolokowanych radarów PSR/MSSR mode S, z którego dane radarowe będą wykorzystywane w zarządzaniu ruchem lotniczym, także m. in. wieżę radarową, budynek techniczny, kontener generatora prądotwórczego, infrastrukturę energetyczną, chodniki, drogi dojazdowe z placem manewrowym oraz miejscem postojowym dla 4 samochodów osobowych, ogrodzenie, oświetlenie zewnętrzne (całodobowe), monitoring, przyłącze energetyczne, kanalizację deszczową, miejsce do gromadzenia odpadów komunalnych. Określono zasięgi obszarów o wartości średniej gęstości mocy pól elektromagnetycznych przekraczających wartość 0,1 W/m2. Ustalono szacunkowe parametry techniczne głównych elementów przedsięwzięcia - a) wieża radarowa z obrotowym pomostem radarowym osłoniętym kopułą, która będzie wyposażona w klatkę schodową i dźwig osobowo-towarowy o nośności ok. 320 kg; na szczycie wieży zostaną zainstalowane dwie anteny radarowe – antena radaru pierwotnego PSR (ang. Primary Surveillance Radar), antena radaru wtórnego MSSR (ang. Monopulse Secondary Surveillance Radar) oraz antena paraboliczna (radiolinia); anteny radaru zostaną zlokalizowane na szczycie wieży na platformie obrotowej i będą obudowane kulistą osłoną o średnicy około 10 m; antena paraboliczna będzie zlokalizowana na pomoście poniżej platformy obrotowej. Minimalna wysokość wieży radarowej wyniesie 40 m n. p. t. (do poziomu platformy, na której zlokalizowane zostaną anteny radarów), a maksymalna wysokość wyniesie ok. 45 m n. p. t. (ok. 55 m n. p. t. wraz z kopułą); b) budynek o pow. ok. 525 m2, który zostanie wyposażony w urządzenia grzewczo-klimatyzacyjne, system zasilania awaryjnego, infrastrukturę telekomunikacyjną i elektryczną; w obiekcie radiolokacyjnym w obrębie budynku zostaną zapewnione pomieszczenia: radarowe (ok. 150 m2), sterowania/dozoru – w obrębie pomieszczenia radarowego (ok. 20 m2), socjalne (ok. 16 m2), węzeł sanitarny (ok. 11 m2), pomieszczenie obsługi (ok. 16 m2), kierownika (ok. 16 m2), warsztatu elektronicznego (ok. 16 m2), pracowni komputerowej (ok. 28 m2), rozdzielni nN (ok. 40 m2), dla urządzeń klimatyzacyjnych z oddzielnym wejściem z zewnątrz (ok. 16 m2), magazynowe z funkcją szatni (ok. 40 m2), porządkowe (ok. 5 m2), garażowe dwustanowiskowe (ok. 36 m2), warsztatu elektromechanicznego (ok. 16 m2).

W pkt I 2. ustalono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich: a) zaplecza budowy, place składowe, punkty zbierania odpadów, przenośne sanitariaty, miejsca postojowe sprzętu zlokalizować na powierzchniach utwardzonych; b) prace budowlane prowadzić poza okresem lęgowym ptaków przypadającym na czas od 1 marca do 31 sierpnia; dopuszczalne jest prowadzenie prac w wyżej wymienionym okresie pod nadzorem ornitologa, co należy potwierdzić wpisem w dokumentacji budowlanej; c) podczas realizacji wykopów zabezpieczyć plac robót płotkiem z siatki herpetologicznej przed przedostaniem się do wykopów małych zwierząt – płazów, gadów i małych ssaków; d) zapewnić przeglądy placu budowy pod kątem powstawania zastoisk wody, które mogą być zasiedlane przez płazy oraz przegląd wykopów pod kątem uwięzionych zwierząt; uwięzione zwierzęta niezwłocznie wyjąć na powierzchnię terenu i przenieść poza strefę prowadzonych prac budowlanych - przeglądu dokonywać pod nadzorem przyrodniczym; e) zbiornik na paliwo w generatorze prądotwórczym wykonać jako dwupłaszczowy i zabezpieczyć wanną bezodpływową o pojemności umożliwiającej przyjęcie całej zawartości zbiornika; f) przekładnię napędową platformy antenowej, w której znajduje się mineralny olej przekładniowy zabezpieczyć tacą odciekową zabezpieczającą glebę przed przedostaniem się substancji ropopochodnych w wyniku awaryjnego rozszczelnienia przekładni; g) odpady niebezpieczne, w tym zużyty olej przekładniowy, zanieczyszczone substancjami ropopochodnymi, materiały, gromadzić w szczelnych beczkach/pojemnikach zlokalizowanych w pomieszczeniach wieży radarowej; h) wykonać pomiary poziomów pól elektromagnetycznych bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania obiektu radiolokacyjnego oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków jego pracy mogącej mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych;.

W pkt I 3. decyzji określono warunki Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie: a) wodę na potrzeby socjalno-bytowe należy pobierać z wodociągu gminnego; b) ścieki bytowe gromadzić w zbiorniku bezodpływowym, a następnie wywozić do oczyszczalni ścieków; c) wody opadowe z terenu inwestycji należy odprowadzać powierzchniowo do gruntu; d) zbiornik na paliwo w generatorze prądotwórczym należy zabezpieczyć wanną bezodpływową; e) przekładnię napędową platformy antenowej należy zabezpieczyć tacą odciekową przed przedostaniem się substancji ropopochodnych do gleby.

W pkt I 4. ustalono wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie dokumentacji wymaganej do uzyskania decyzji umożliwiającej realizację przedsięwzięcia: a) obiekt radiolokacyjny zlokalizować na wzniesieniu w otoczeniu lasu; b) zaprojektować wieżę radarową o minimalnej wysokości 40 m n. p. t; c) zapewnić szczelną kopułę przykrywającą radar, która uniemożliwi przedostanie się ptakom i nietoperzom w bezpośrednie sąsiedztwo obracającej się platformy radarowej oraz ochroni anteny radaru i wszystkie urządzenia na wieży radarowej przed zewnętrznymi warunkami atmosferycznymi; d) zaplanować magazynowanie materiałów i surowców, w tym paliw, w sposób uniemożliwiający ich przedostania się do gruntu i wód gruntowych;

e) zabezpieczyć teren obiektu radiolokacyjnego przed dostępem osób trzecich m.in. poprzez ogrodzenie terenu siatką zakończoną drutem typu "concertina", zastosować monitoring całodobowy.

W pkt I 5. wskazano, że przedsięwzięcie nie jest zaliczane do stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii przemysłowych oraz nie przewiduje się, aby jego realizacja oraz eksploatacja przyczyniły się do wystąpienia znaczących awarii mogących oddziaływać na zdrowie ludzi, bądź środowisko.

W pkt I 6. wskazano, że dla przedsięwzięcia nie wystąpiła potrzeba oceny transgranicznego oddziaływania na środowisko – obszar pól elektromagnetycznych o wartościach przekraczających wartości dopuszczalne występują w odległości do 267,6 m od anten i powyżej 37 m n. p. t., natomiast nalbliższa granica państwa znajduje się w odległości ok. 75 km (granica z R.) – zatem planowane przedsięwzięcie nie spowoduje powstania oddziaływań transgranicznych.

W pkt II nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, stosowanie do art. 82 ust. 2 ustawy ooś, wobec wystarczających dla dokonania pełnej oceny oddziaływań (również skumulowanych) posiadanych obecnie informacji o rozwiązaniach projektowych i technicznych środkach ochrony środowiska i zastosowania możliwych środków łagodzących.

W pkt III nie stwierdzono konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, ponieważ przedsięwzięcie nie zalicza się do rodzaju przedsięwzięć wskazanych w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018r. poz. 799 ze zm.).

W pkt IV "Charakterystykę przedsięwzięcia" uczyniono załącznikiem do decyzji.

Od tej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wniósł J. S., który przywołał następujące zarzuty:

1) autorzy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko potraktowali w sposób marginalny obszar sąsiadujący z inwestycją, przedstawiając go jako nieużytki lub łąki, nie wspominając o pobliskich osiedlach mieszkaniowych, obiektach użyteczności publicznej i terenach rekreacyjnych;

2) raport bagatelizuje wymiar protestu okolicznych mieszkańców;

3) nie zapewniono udziału społeczeństwa oraz nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa;

4) decyzja o budowie przedsięwzięcia w wariancie wskazanym przez inwestora już dawno zapadła, o czym świadczy dokonana z rocznym wyprzedzeniem wycinka fragmentu lasu, traktowana obecnie jako "nieużytek, polana pozbawiona drzew";

5) z dokumentacji sprawy wynika, że obszar inwestycji nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tymczasem należałoby zwrócić uwagę na tereny przyległe, dla których takie plany zostały uchwalone;

6) RDOŚ w G. zlekceważył kwestie dotyczące utraty wartości nieruchomości i ewentualnych odszkodowań;

7) w decyzji przedstawiono niespójne informacje na temat zasięgu oddziaływania radaru;

8) niewiarygodne są twierdzenia dotyczące nieszkodliwości radaru, dla przykładu lotnisko K., gdzie w przylegających do lotniska dzielnicach normy w zakresie promieniowania elektromagnetycznego były 17-krotnie przekroczone;

9) RDOŚ w G. w treści decyzji powołuje się na zdarzenia, które będą miały miejsce w przyszłości.

W złożonym odwołaniu J. S. poinformował o zawiązaniu się w 2018 r. "Komitetu Obywatelskiego", który zebrał ponad 400 podpisów protestujących mieszkańców, którzy wyrażają zdecydowany sprzeciw wobec budowy radaru w bezpośredniej bliskości domostw. Do odwołania załączono fragmenty pism, w których poruszono kwestie chorób, głównie nowotworowych, wśród osób, które w przeszłości wykonywały prace przy radarach wojskowych.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich w ten sposób, że:

a) zaplecza budowy, place składowe, punkty zbierania odpadów, przenośne sanitariaty, miejsca postojowe sprzętu zlokalizować na powierzchniach utwardzonych, w miarę możliwości jak najbliżej prowadzonych prac budowlanych;

b) prace budowlane prowadzić poza okresem lęgowym ptaków, przypadającym na okres od 1 marca do 31 sierpnia; dopuszczalne jest prowadzenie prac w wyżej wymienionym okresie pod nadzorem ornitologa, co należy potwierdzić wpisem w dokumentacji budowlanej;

c) podczas realizacji wykopów zabezpieczyć plac robót wygrodzeniem herpetologicznym o wysokości min. 50 cm w części nadziemnej, zakończonej dodatkowo 10 cm przewieszką odchyloną na zewnątrz oraz w części podziemnej wkopanej na głębokość min. 10 cm; ogrodzenie należy wykonać z materiału umożliwiającego odpowiedni naciąg (siatka/folia polimerowa, siatka stalowa, geowłóknina, geotkanina itp.); oczka siatki nie mogą przekraczać 0,5 cm; wolne końce ogrodzeń należy zakończyć U lub C kształtnymi zawrotkami; zasięg oraz szczegółową lokalizację wygrodzeń tymczasowych ustali i skontroluje herpetolog, adekwatnie do aktualnych warunków środowiskowych;

d) zapewnić regularne przeglądy placu budowy pod kątem powstawania zastoisk wody, które mogą być zasiedlane przez płazy oraz przegląd wykopów pod kątem uwięzionych zwierząt. Uwięzione zwierzęta niezwłocznie wyjąć na powierzchnię terenu i przenieść poza strefę prowadzonych prac budowlanych — przeglądu dokonywać pod nadzorem herpetologa;

e) rozpoczęcie prac budowlanych, należy poprzedzić zdjęciem humusu (warstwa o głębokości ok. 0,2-0,3 m) i zmagazynowaniem go, na osobnych pryzmach zabezpieczonych przed zmieszaniem z ziemią rodzimą; po zakończeniu prac ziemnych zdjęty humus należy wykorzystać do kształtowania wierzchniej warstwy;

f) plac budowy wyposażyć w środki do neutralizacji rozlanych substancji ropopochodnych; prowadzić bieżący nadzór w zakresie występowania niekontrolowanych wycieków substancji ropopochodnych; w przypadku awaryjnego zanieczyszczenia gruntu substancjami ropopochodnymi, zanieczyszczony grunt należy niezwłocznie usunąć i przekazać do utylizacji podmiotowi posiadającemu stosowne uprawnienia w tym zakresie, a zużyte sorbenty traktować jako odpady niebezpieczne i przechowywać, do czasu przekazania do utylizacji, w szczelnych pojemnikach;

g) odpady niebezpieczne, w tym zużyty olej przekładniowy, materiały zanieczyszczone substancjami ropopochodnymi, gromadzić w szczelnych beczkach/ pojemnikach zlokalizowanych w pomieszczeniach wieży radarowej,

uchylił pkt III zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie nie stwierdził konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, a w pozostałej części utrzymał decyzję RDOŚ w G. z [...] lutego 2019 r. w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że GDOŚ przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w ramach którego inwestor został wezwany do uzupełnienia dokumentacji sprawy w zakresie własnoręcznego podpisu autorów wskazanej dokumentacji i wyjaśnienia wątpliwości dotyczących ewentualnej wycinki drzew, planowanego podłączenia do sieci wodociągowej, opisu metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opisu przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Następnie posiadany materiał dowodowy pozwolił Organowi na skorygowanie warunków określonych w pkt I 2 a, c, d, e, f, g zaskarżonej decyzji. GDOŚ wyjaśnił, że zmiana wprowadzona w puncie I 2. a ma na celu oszczędne korzystanie z terenu zajętego pod inwestycję w czasie jej realizacji. Modyfikacja warunku I 2. c dotyczy dodania konkretnych parametrów wskazanych do stosowania wygrodzeń herpetologicznych, co ma znaczenie dla skuteczności powstrzymania zwierząt przed wtargnięciem na plac budowy. Korekta warunku I 2. d polega na szczegółowym określeniu specjalisty działającego w ramach nadzoru przyrodniczego. W związku z tym, że warunki I 2. e i I 2. f powielały się z treścią warunków I 3. d i I 3. E, GDOŚ zadecydował o ich uchyleniu. Zgodnie z nowym brzmieniem warunku I 2 e przed rozpoczęciem prac budowlanych wierzchnią warstwę gleby należy odpowiednio zdeponować, a po zakończeniu prac wykorzystać na terenie przedsięwzięcia. W punkcie I 2. f wskazano na potrzebę prowadzenia bieżącego nadzoru występowania niekontrolowanych wycieków substancji ropopochodnych i określono sposób postępowania w przypadku wystąpienia zanieczyszczenia gruntu. Obowiązek określony w punkcie I. 2. h wynika wprost z art. 122a Prawa ochrony środowiska. GDOŚ wskazał, że jakkolwiek warunek określony w punkcie III zaskarżonej decyzji był prawidłowy, to wyjaśnienia udzielone do niego przez RDOŚ w G. jest błędne, z związku z art. 135 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Niemniej, z uwagi na fakt, że zakres oddziaływania przedsięwzięcia zamknie się w granicach terenu, do którego inwestor będzie posiadać tytuł prawny, nie ma podstaw do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Organ wyjaśnił, że przedłożony przez inwestora raport po uzupełnieniu zawiera wszystkie elementy określone w art. 66 ustawy ooś i umożliwia pełną ocenę wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego. Oprócz części tekstowej, autorzy raportu przedstawili wyniki analiz na załącznikach graficznych oraz kartograficznych, stanowiących integralną część dokumentacji. Z dokumentacji wynika, że inwestycja będzie realizowana na terenie lasu, pozbawionego drzew. Teren ten został wyłączony z produkcji leśnej i nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Treść raportu wskazuje, że czynnikiem który determinuje zasięg oddziaływania planowanej inwestycji jest pole elektromagnetyczne.

Wartości dopuszczalne promieniowania elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludności, ustalone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. nr 192, poz. 1883). GDOŚ wskazał, że dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych zostały ustalone przy założeniu, że ciągłe przebywanie osób w dowolnym wieku i stanie zdrowia – w polach o poziomach niższych – nie może pociągać za sobą negatywnych skutków dla zdrowia tych osób.

Dla zakresów częstotliwości wykorzystywanych w obiektach radiolokacyjnych dopuszczalny poziom składowej elektrycznej pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności wynosi 7 V/m, a dopuszczalny poziom gęstości mocy pola wynosi 0,1 W/m2. Obliczenia przeprowadzone na potrzeby inwestycji wykazały, że granice obszarów pól elektromagnetycznych o wartości większej lub równiej 0,1 W/m2 wystąpią w odległości ok. 270 m od anten i na wysokości powyżej 37 m n.p.t., a uwzględniając lokalne nierówności terenu powyżej 20 m n.p.t.

Organ wskazał również, że bez znaczenia pozostaje zabudowa mieszkaniowa znajdująca się w dalszej odległości. Budowa radaru nie ograniczy w żaden sposób prawa dysponowania sąsiednimi terenami i nie wymusi zmiany sposobu ich zagospodarowania, użytkowania i wykorzystania. Przeznaczenie i dotychczasowe wykorzystanie zabudowy w miejscowościach L. i C. nie ulegnie zmianie.

Ponadto, wyniki pomiarów monitoringowych pól elektromagnetycznych w środowisku na terenie województwa [...] wykonane w ciągu ostatnich lat przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. wykazały, że w miejscach dostępnych dla ludności wartości natężeń pól elektromagnetycznych promieniowania dla obowiązującego zakresu częstotliwości od 3 MHz do 3000 MHz nie przekroczyły wartości dopuszczalnej składowej elektrycznej wynoszącej 7 V/m. Sondę pomiarową miernika pola elektromagnetycznego ustawiano w miejscach, w których odległość od źródeł promieniowania była nie mniejsza niż 100 m od rzutu anten instalacji na powierzchnie terenu (w wielu przypadkach wynosiła ponad 300 m). Pomiary wykonane były w 45 punktach pomiarowych zlokalizowanych w miejscach dostępnych dla ludności, po 15 punktów dla każdej z trzech wymienionych kategorii obszarów: centralne dzielnice lub osiedla miast o liczbie mieszkańców przekraczającej 50 tys., pozostałe miasta, tereny wiejskie.

Zdaniem GDOŚ, nie znajduje stąd uzasadnienia zarzut, że w dzielnicach przylegających do lotniska K. normy w zakresie promieniowania elektromagnetycznego były przekroczone 17-krotnie. Organ nie zna również pochodzenia takich informacji, przez co informacje te nie mogą być uznane za wiarygodne.

GDOŚ wskazał, że nie ulega wątpliwości, że niejonizujące promieniowanie elektromagnetyczne o bardzo dużym natężeniu jest szkodliwe dla zdrowia. W oparciu o pomiary wykonane przez adkredytowane laboratoria, jak również biorąc pod uwagę przepisy BHP, wokół planowanego obiektu zostaną wyznaczone strefy ochronne dla pracowników, tj.: niebezpieczna, zagrożenia i pośrednia. W zależności od rodzaju strefy, pracowmcy będą mogli w niej przebywać ściśle określoną ilość czasu. Strefy te obejmą prawdopodobnie poziom platformy obrotowej radaru, pomost obsługowy napędu radaru lub podest komunikacyjny wieży radarowej na wysokości około 37 m n.p.t. Organ podkreślił, że publikacja, której fragmenty przywołał odwołujący, dotyczą obiektów technicznych wojsk radiotechnicznych, a nie obiektów wykorzystywanych w zarządzaniu ruchem lotniczym. Natomiast co dotyczy zagadnienie występowania silnych pól elektromagnetycznych w promieniu 3 km od radarów, to obliczenia odowłującego nie uwzględniają współczynnika K, który charakteryzuje pole niestacjonarne, stąd zasięg oddziaływania pola elektromagnetycznego, wyznaczony przez niego, należało uznać za niemiarodajny.

GDOŚ przypomniał również, że pismem z 6 czerwca 2018 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia. Za niezasadny należało więc uznać zarzut szkodliwego wpływu planowanego obiektu radiolokacyjnego kolokowanych radarów na zdrowie okolicznych mieszkańców.

Organ wskazał, że w raporcie z marca 2018 r. w rozdziale 18 znajduje się analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z przedsięwzięciem, co jest zgodne z art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy ooś. Niemniej z uwagi na to, że raport odnosi się do przedsięwzięcia w fazie projektu, informacje ujęte w raporcie stanowią jedynie założenia prognostyczne. GDOŚ zaznaczył również, że ustawowy 30-dniowy termin składania uwag i wniosków był zapewniony przez RDOS w G., w terminie od 4 października 2018 r. do 2 listopada 2018 r. Natomiast zrelacjonowanie w raporcie konsultacji społecznych, w czasie których ujawniły się źródła konfliktów nie jest możliwe, gdyż odbywają się one w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez konkretny organ już po złożeniu przez inwestora dokumentacji.

GDOŚ, odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy, wskazał, że w sprawie dochowano wymagania wynikające z art. 33 ustawy ooś. O fakcie tym społeczeństwo zostało poinformowane w drodze obwieszczenia RDOŚ w G. z [...] września 2018 r., zamieszczonego na tablicy ogłoszeń i w Biuletynie Informacji Publicznej organu prowadzącego postępowanie, a także na tablicy ogłoszeń i Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy w Z.. W toku postępowania uwagi i wnioski złożyli: pismem z 25 października 2018 r. J. G., pismem z 29 października 2018 r. J. S. oraz pismem z 31 października 2018 r. A. J.. Organ podkreślił, że na str. 9-13 zaskarżonej decyzji opisano procedurę z udziałem społeczeństwa i udzielono wyjaśnień w związku ze złożonymi w toku postępowania uwagami i wnioskami. GDOŚ wskazał również, że art. 36 zd. pierwsze ustawy ooś nie nakłada obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a jedynie wskazuje na taką ewentualność. Ponadto, organ nie ma również obowiązku uczestniczenia w spotkaniach organizowanych przez władze lokalne.

Następnie GDOŚ wyjaśnił, że dokonanie wyboru wariantu inwestycyjnego danego przedsięwzięcia następuje w wyniku procedury oceny oddziaływania na środowisko, której kluczowym elementem jest analiza raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ustalenie zakresu przedsięwzięcia, w tym wariantów jego realizacji, należy do wyłącznych kompetencji podmiotu występującego o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Organ w trakcie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko bazuje zatem na wariantowych rozwiązaniach projektowych zaproponowanych przez inwestora. Wybór wariantu najbardziej zasadnego dokonywany jest w oparciu o zestawienie skutków realizacji dla środowiska naturalnego. W praktyce oznacza to, że odrzucenie wariantu preferowanego przez inwestora może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy analiza merytoryczna tego rozwiązania wskazuje na znacząco negatywne skutki dla środowiska naturalnego, a jednocześnie możliwa jest realizacja inwestycji w innym wariancie alternatywnym. Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia i wyboru innego wariantu, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych, co nie znajdowało zastosowania w sprawie.

GDOŚ podkreślił, że materiał dowodowy, stanowiący podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, obejmował analizę wariantów planowanych do realizacji w zróżnicowanych lokalizacjach, tj. na działce nr ew. [...] obręb nr [...] w miejscowości L., na działce nr ew. [...] obręb nr [...] w miejscowości B., na działce nr ew. [...] obręb nr [...] w miejscowości C. GDOŚ podzielił ocenę celowości wykonania przedsięwzięcia w wariancie wskazanym przez inwestora, gdyż wariant ten, w stosunku do wariantów alternatywnych, będzie zlokalizowany na najwyżej położonym terenie, a tym samym większość obiektów w promieniu do kilkunastu kilometrów będzie znajdowała się poniżej wysokości anten radaru. Zapewni to niezakłóconą pracę radaru i nie spowoduje powstania obszarów nieobjętych monitoringiem. Co więcej, wybrana lokalizacja zapewni największy zasięg operacyjny, najbardziej odsunięta od zabudowy mieszkaniowej. Dodatkowo, pola elektromagnetyczne o wartościach gęstości mocy większej lub równej 0,1 W/m2 wystąpią nad terenem lasu, nie obejmując swym zasięgiem terenów zabudowanych czy przeznaczonych pod zabudowę. Otoczenie lasu spowoduje, że budynek i część wieży będą przesłonięte przez drzewa, a ponad las będzie wznosił się jedynie szczyt wieży radarowej, osłonięty kopułą ochronną. Stąd wariant preferowany stanowi rozwiązanie optymalne pod względem technicznym, ekonomicznym, a także środowiskowym, w tym również wpływu na zdrowie ludzi.

W tym stanie rzeczy, skoro intencją inwestora była realizacja przedsięwzięcia na działce nr ew. [...], obręb nr [...] w miejscowości L., przy braku wystąpienia przesłanek wynikających z art. 81 ustawy ooś, nie było podstaw do zmiany wariantu lokalizacyjnego przedsięwzięcia.

GDOŚ przypomniał, że lokalizacja przedsięwzięcia była ustalana z poszanowieniem art. 80 ust. 2 ustawy ooś. W opinii Organu, konstrukcja tego przepisu wyraźnie wskazuje, że ocena zamierzeń inwestycyjnych następuje w oparciu o kryterium zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z obowiązującym aktem prawa miejscowego, a nie innej jego postaci. Oddziaływanie dla inwetycji w zakresie pól elektromagnetycznych o wartości ponadnormatywnej wystąpi w odległości ok. 270 m od anten i na wysokości powyżej 37 m n.p.t., a uwzględniając lokalne nierówności terenu powyżej 20 m n.p.t. W ocenie GDOŚ, skoro oddziaływanie przedsięwzięcia zamknie się w granicach terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to nie znajduje uzasadnienia analiza ustaleń planu uchwalonego dla terenów przyległych.

GDOŚ wskazał również, że na potrzeby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wnioskodawca nie musi legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości lub jej części, przeznaczonej na realizację przedsięwzięcia, a zatem roszczenia prawne nie mogą być skutecznie podnoszone w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie. W przypadku zatem uznania przez strony, że decyzja inwestycyjna ingeruje w ich konstytucyjnie chronione prawo własności, będzie im przysługiwało prawo dochodzenia roszczeń w stosunku do inwestora. Kwestie te należą jednak do strefy roszczeń cywilnoprawnych, a tym samym wykraczają poza przedmiot postępowania w sprawie.

Odwołujący się wskazał, że RDOŚ w G. powołuje się na zdarzenia, które będą miały miejsce w przyszłości. Na str. 6 zaskarżonej decyzji wskazano, cyt. "W dniu 23 maja 2019 r. burmistrz Gminy Z. w związku ze sprzeciwem społeczności wsi L. przeciwko przedmiotowej inwestycji pismem, znak: [...], z dnia [...] maja 2019 r. wystąpił do tutejszego organu (...)". GDOŚ wyjaśnił, że przywołane daty zawierają nieprawidłowy rok, w którym miały miejsce opisane zdarzenia, co stanowi oczywistą omyłkę, niemającą wpływu na wynik sprawy.

W związku z informacją o zawiązaniu się "Komitetu Obywatelskiego" oraz proteście ponad 400 mieszkańców, Organ wyjaśnił, że do zagadnienia konfliktów społecznych odniósł się odpowiadając na zarzut nr 2.

Z kolei kwestia narażenia osób pracujących przy radarach została omówiona w odpowiedzi na zarzut nr 8.

GDOŚ zaznaczył również, że pismem z 3 maja 2019 r. uzupełniono argumentację podniesioną w odwołaniu, podnosząc, że raport przedłożony przez inwestora pomija skumulowane oddziaływania radaru z linią elektroenergetyczną 15 kV w zakresie pola elektromagnetycznego, którego poziom może przekroczyć wartości wskazane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. W tym zakresie organ wskazał, że art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy ooś odnosi się do obowiązku uwzględniania w raporcie analizy skumulowanych oddziaływań przedsięwzięć istniejących, realizowanych lub planowanych, dla których uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie wymienia napowietrznych linii elektroenergetycznych o napięciu znamionowym 15 kV, jako przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor nie ma więc obowiązku uwzględniania w raporcie informacji o potencjalnych zagrożeniach związanych z wystąpieniem efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko.

GDOŚ podniósł, że w toku postępowania odwoławczego podjął się, w trybie art. 136 k.p.a., wyjaśnienia okoliczności determinujących rozstrzygnięcie, które niewystarczająco zostały wykazane przez organ I instancji.

GDOŚ przypomniał również, że odwołujący zarzucił, iż w toku postępowania prowadzonego przez RDOŚ w G. nie ustalono prawidłowo kręgu stron postępowania. Pominięto bowiem B. B. – właściciela działki nr ew. [...], która zawiera się w działce nr ew. [...], będącej własnością J. S., uznanego za stronę postępowania. W tym zakresie GDOŚ przypomniał treść art. 74 ust. 3a ustawy ooś. Ponadto, wskazał, że z dokumentacji wynika, że zasięg ponadnormatywnego oddziaływania ograniczy się do terenu inwestycji, dlatego za strony postępowania uznano wnioskodawcę i podmioty, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości stanowiącej miejsce realizacji przedsięwzięcia, a także nieruchomości położonych bezpośrednio w jej sąsiedztwie. Zdaniem GDOŚ, działka nr ew. [...] nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, gdyż oddziela ją działka o nr ew. [...], obręb [...].

W tym stanie rzeczy GDOŚ podzielił stanowisko, co do ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Istotą decyzji tego rodzaju jest ustanowienie w jej sentencji egzekwowalnych warunków i wymagań, które będą miały realny wpływ na realizację inwestycji, stąd z uwagi na zbytnią ogólnikowość, nieprecyzyjność lub powtórzenia określonych przez Organ I. instancji warunków realizacji przedsięwzięcia, GDOŚ uchylił zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2019 r. nr [...] wywiódł J. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnocmonika, który zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i lit. g) oraz pkt 8 ustawy ooś, poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, wyrażającej się w oparciu rozstrzygnięcia na przedłożonym przez inwestora raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia, mimo że raport nie spełnia wszystkich wymogów wskazanych w przepisie art. 66 ustawy ooś, w szczególności przez: brak sporządzenia szacunków natężeń pola elektrycznego, które będzie wytwarzać planowana stacją radarowa; pominięcie niepewności pomiarowych pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez stację radarową; pominięcie oceny ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko, wynikającego z hałasu i drgań generowanego przez stację radarową; brak sporządzenia oceny ryzyka potencjalnej awaryjności stacji radarowej, w kontekście możliwej zmiany kierunku emisji promieniowania; nie sporządzenie oceny potencjalnego ryzyka pożarowego związanego z planowanym przedsięwzięciem.

Skarżący, na art. 106 § 3 p.p.s.a., wniósł również o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów, w postaci: 1) opracowania pt. "Analiza problemu i raportu dotyczącego "Obiektu radiolokacyjnego kolokowanych radarów PSR/MSSR mode S w G.", na okoliczność, że granicy strefy potencjalnego zagrożenia, w której wartość gęstości natężenia pola elektromagnetycznego dla radarów PSR/MSSR jest większa niż 0,1 W/m2; możliwości ponadnormatywnego oddziaływania stacji radarowej na środowisko, wynikającego z hałasu i drgań generowanych przez stację radarową; potencjalnej awaryjności stacji radarowej w kontekście zmiany kierunku emisji promieniowania; zagrożenia pożarowego jakie niesie za sobą usytuowanie stacji radarowej w miejscu wyznaczonym przez inwestora; błędów popełnionych w raporcie, na podstawie którego została wydana decyzja, mających wpływ na zasadnicze okoliczności dla niniejszej sprawy, takie jak np. możliwy zasięg strefy potencjalnego zagrożenia, w której wartość gęstości natężenia pola elektromagnetycznego dla stacji radarowej PSR /MSSR jest większa niż 0,1 W/m2, a także mapy poglądowej, na okoliczność faktycznego zasięgu ponadnormatywnego działania radarów PSR/MSSR.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto wniósł o rozważanie zastosowania art. 135 p.p.s.a. i uchylenie również decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu II instancji zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym zwrot kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych, ewentualnie według spisu kosztów, o ile takowy zostanie przedstawiony przed zamknięciem rozprawy.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Co do kontrraportu stwierdził, że jest nieobiektywny i wewnętrznie niespójny i nie powinien być dopuszczony jako dowód w sprawie, sporządzono go bowiem po zakończeniu postepowania administracyjnego. W piśmie uzupełniającym skargę pełnomocnik J. S. dodał, że teren, na którym ma być zrealizowana ta inwestycja winien być uznany za las, zgodnie z jego definicją i załączył opinię uzupełniającą tyczącą przedłożonej wraz ze skargą analizy przedmiotowego raportu o oddziaływaniu na środowisko z lipca 2019 r., opracowanej przez A. D. i S. C. Autorzy ci zaznaczyli, że część obliczeniowa raportu nie jest w pełni poprawna w zakresie metodologii. Podwójne uwzględnienie tłumienia sygnału przez układ falowodu jest poważnym błędem, mającym wpływ na wyznaczenie granicy strefy potencjalnego zagrożenia dla ludzi. Zauważyli, że moc na wejściu anteny, z powodu istnienia falowodu i jego tłumienia, musi być inna niż generowana przy nadajniku. Zauważyli oni również, że w raporcie brak jest danych na temat hałasu generowanego przez stację radarową oraz drgań, a w odległości 350 m od wieży znajdują się pierwsze zabudowania. Stacja radiolokacyjna będzie zaś pracowała przez cały rok. Winno więc być dowiedzione, że instalacja nie będzie źródłem zanieczyszczeń akustycznych i wibracyjnych. Nawiązując do ewentualnej awarii ustawienia anteny autorzy opracowania zauważyli, że wówczas wiązka promieniowania elektromagnetycznego może zostać skierowana poniżej poziomu wieży i bezpośrednio zagrażać ludziom. W raporcie nie odniesiono się też do bezpieczeństwa pożarowego instalacji.

GIOŚ ustosunkowując się do tego uzupełnienia kontrraportu zauważył w piśmie z 30.06.2020 r., że zamierzona inwestycja nie jest usytuowała w środku osiedla, jak sugeruje kontrraport, a w odległości 350 m od zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej w kierunku północno-zachodnim i zachodnim oraz 550 m w kierunku południowym od takiej zabudowy. Przeprowadzona ocena oddziaływania wykazała, że będą spełnione standardy jakości środowiska w zakresie PEM. Ewentualne oddziaływania akustyczne są pomijalne i nieistotne.

Wyjaśniono, że brak jest podstaw prawnych do egzekwowania od wnioskodawcy podania zarówno natężenia pola elektrycznego, jak i gęstości mocy. Kontrraport nie wykazał, by inwestycja ta wywoływała ponadnormatywne oddziaływanie akustyczne, a winna cechować go szczegółowość i kompleksowość co najmniej odpowiadająca specjalistycznemu raportowi ooś. Nie chodzi więc o zarysowanie zjawiska, a wykazanie wbrew ustaleniom raportu, że ponadnormatywne oddziaływanie akustyczne wystąpi. GIOŚ zauważył także, iż kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego rozważana będzie na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę dla tej inwestycji (projektu budowlanego), a uzyskiwania decyzji środowiskowej. W piśmie procesowym z 6.11.2020 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał stanowisko, że ze względu na brak niepewności pomiarowych i potencjalne niedokładności wyznaczania tłumienia falowodu - zasięg sfery o podwyższonej gęstości mocy pola elektromagnetycznego może być większy i kończyć się nawet w odległości 397 m od środka anten, a więc poza działkę inwestycyjną.

Pismem z 21.10.2020 r. inwestor - Polska Agencja [...] - wniósł o jej oddalenie. W nawiązaniu do art. 74a ustawy ooś podważył także kompetencje autorów kontrraportu, zauważając, że nie posiadają wymaganego wykształcenia, ani doświadczenia, by dokument taki sporządzać. Uczestnik nadmienił także, iż w dacie wyrokowania złagodzone zostały znacząco wartości dopuszczalne promieniowania elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludności, 1.01.2020 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17.12.2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448).

W piśmie procesowym z 17.11.2020 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał zarzuty skargi i wyjaśnił, że autorami kontrraportu jest zespół fizyków praktyków z Politechniki [...] i nie musieli spełniać wymogów z art. 74a ustawy ooś, sporządzając to opracowanie, nie byli bowiem autorami raportu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2019 r. nr [...] częściowo utrzymująca w mocy decyzję środowiskową, a częściowo reformatoryjna dla obiektu radiolokacyjnego kolokowanych radarów PSR/MSSR mode S w G., planowanego do realizacji na terenie działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gm. Z., powiat k., województwo p. Na wstępie zauważyć należy, że rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na [...] oraz objęcia Warszawy strefą zagrożenia oraz z uwagi na liczbę stron postępowania, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Stąd przewodnicząca wydziału skierowała ją do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Sąd co do zasady podziela stanowisko GIOŚ o niecelowości dopuszczania oraz niezasadności przeprowadzania dowodu z załączonych do skargi dokumentów, skoro nie stanowiły one materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez GDOŚ i RDOŚ w G. Niemniej jednak w tej konkretnej sprawie, z uwagi na rodzaj przedmiotowej inwestycji, Sąd postanowił je dopuścić i przeprowadzić z nich dowód. Należało bowiem wykluczyć sytuację, gdy pominiecie tego dokumentu przemawiałoby za oddaleniem skargi, podczas gdy ze złożonego wraz ze skargą konrraportu wynikałyby istotne kwestie wskazujące na poważne wady sporządzonego raportu, przemawiające za wadliwością zaskarżonej decyzji oraz tej części decyzji I. instancji, która została utrzymana w mocy. W celu rozważenia zasadności przedstawionych w kontrraporcie argumentów, często specjalistycznych wywodów, Sąd posłużył się stanowiskiem wyspecjalizowanego Organu, zajętym w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie ją uzupełniającym z 30.06.2020 r., poddając je ocenie.

Przystępując do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji Sąd przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez GIOŚ w zaskarżonej decyzji, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne referowanie. Dokonując natomiast kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – Sąd doszedł do przekonania, że skarga J. S. jest niezasadna, ponieważ nie stwierdzono istnienia wad postępowania, które powinny skutkować derogowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Stanowisko GIOŚ zawarte w zaskarżonej decyzji zasługuje na aprobatę, podobnie jak wyjaśnienia Organu w odniesieniu do kontrraportu zawarte w odpowiedzi na skargę i piśmie ją uzupełniajacym. Należy zgodzić się z GIOŚ, że uzasadnienie zarzutów zawartych w przedmiotowej skardze pokrywa się w zasadzie z informacjami zawartymi w załączonym do skargi kontrraporcie oraz jego uzupełnieniu (opinii uzupełniającej). Trafnie też ocenił GIOŚ, że ów kontrraport jest nieobiektywny i zawiera wiele postulatów doktryny w zakresie metodologii badań, których konieczność uwzględnienia nie wynika jednak z obowiązujących obecnie przepisów prawa. Należy zatem zgodzić się z Organem, że w pewien sposób kontrraport manipuluje lokalizacją inwestycji, zależnie od tego jakich w danym momencie potencjalnych zagrożeń w funkcjonowaniu tej instalacji upatrują jego autorzy. Raz więc jako miejsce realizacji inwestycji wskazuje się zabudowę mieszkaniową, akcentując wówczas oddziaływanie przedsięwzięcia w zakresie emisji hałasu i drgań, które jak zauważył GDOŚ mogą stanowić oddziaływania nieznaczące, nie mające jakiegokolwiek negatywnego wpływu na środowisko. Innym razem miejscem lokalizacji inwestycji w kontrraporcie są tereny leśne, gdy chodzi o uwypuklenie potencjalnego zagrożenia pożarowego, wynikającego z funkcjonowania przedmiotowego przedsięwzięcia. W przedłożonym ze skargą opracowaniu przywołano dane ze specyfikacji radaru pierwotnego PSR i radaru wtórnego MSSR, podając odległości od najbliższej zabudowy. Zakładając, że inwestycja będzie "obracającym się kilkutononym masywem" sugerowano, że stacja radiolokacyjna może być emitorem hałasu w środowisku. Następnie jednak w opinii uzupełniającej autorzy kontrraportu stwierdzili wyraźnie, że w żadnym miejscu kontrraportu nie sugerowali, aby ta instalacja radarowa ponadnormatywnie miała oddziaływać na środowisko w zakresie hałasu i drgań. Bezsporne między Stronami jest zatem, że oddziaływanie takie nie wystąpi. Autorzy kontrraportu nie dowodzili więc, że przedmiotowa inwestycja będzie powodowała oddziaływanie akustyczne, a tym bardziej na poziomie ponadnormatywnym. Chcieli jednak zaznaczyć, że te rozważania operat pomija. W tym stanie rzeczy, jeśli nawet miałoby to stanowić uchybienie raportu, to nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro obie strony przyznają, że o znaczącym negatywnym wpływie zamierzonej inwestycji na środowisko w kontekście oddziaływań akustycznych nie może być mowy.

Słuszna jest zatem konkluzja GIOŚ, że kontrraportu tego nie można uznać za rzetelny i wiarygodny dokument w sprawie, mogący stanowić opozycję wobec ustaleń zawartych w owym raporcie, sporządzonym – w przeciwieństwie do kontrraportu – przez osoby spełniające wymogi z art. 74a ustawy ooś.

Nie jest więc trafny zarzut naruszenia przez GIOŚ art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i g oraz pkt 8 ustawy ooś, poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przedłożony przez inwestora raport, niespełniający wymogów określonych w art. 66 ustawy ooś. Organ odwoławczy, którego pracownicy niewątpliwie dysponują wiedzą specjalistyczną w tej dziedzinie - wbrew tym zarzutom - dokonał zindywidualizowanej oceny tego raportu wraz z załącznikami oraz aneksami. Należy mieć na uwadze, że raport o oddziaływaniu na środowisko stanowi podstawowy dokumentem, na podstawie którego organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko. Ma on charakter dokumentu prywatnego inwestora, stanowiącego dowód w postępowaniu administracyjnym. Należy przy tym mieć na uwadze, że uczestnicy postępowania zgłaszając zastrzeżenia dotyczące tego dowodu i przedstawiając kontrekspertyzę, muszą w niej w sposób udokumentowany wskazać na wady raportu i ich wpływ na ostateczne oddziaływanie danej inwestycji na środowisko. Kontrraport zaś posługuje się domysłami i nie reprezentuje dostatecznej wartości merytorycznej. Brak mu dostatecznej szczegółowości i kompleksowości oceny. Podkreślenia wymaga w szczególności, że kontrraport przedłożony przez Skarżącego nie dowodzi przekroczeń w zakresie oddziaływania na środowisko tej inwestycji. Nie dokumentuje, że one wystąpią, a ich zasięg (także co do wysokości możliwego oddziaływania n.p.t.) może mieć negatywny wpływ na najbliższą zabudowę mieszkaniową. Zaznacza jedynie, że zastosowanie innej metodologii (zalecanej w literaturze przedmiotu, lecz nie wymaganej przez przepisy prawa) może doprowadzić do odmiennych wniosków co do zasięgu w zakresie odległości oddziaływania tej inwestycji, niż to wynika z raportu. Tu jednak trzeba mieć na uwadze, że miejsce lokalizacji nie zostało wybrane przypadkowo. Rozważano inne warianty usytuowania tej inwestycji. Analizowano warianty o zróżnicowanych lokalizacjach, tj. na działce nr ew. [...] obręb nr [...] w miejscowości L., na działce nr ew. [...] obręb nr [...] w miejscowości B., na działce nr ew. [...] obręb nr [...] w miejscowości C. GDOŚ słusznie podzielił ocenę celowości wykonania przedsięwzięcia w wariancie wskazanym przez inwestora, gdyż wariant ten, w stosunku do wariantów alternatywnych, będzie zlokalizowany na najwyżej położonym terenie, a tym samym większość obiektów w promieniu do kilkunastu kilometrów będzie znajdowała się poniżej wysokości anten radaru. Jest to zatem najwyższe wzniesienie na tym obszarze. Obliczenia przeprowadzone na potrzeby inwestycji wykazały, że granice obszarów pól elektromagnetycznych o wartości większej lub równiej 0,1 W/m2 wystąpią w odległości ok. 270 m od anten i na wysokości powyżej 37 m n.p.t., a uwzględniając lokalne nierówności terenu powyżej 20 m n.p.t.

Należy też odnotować, że w toku postępowania II. instancyjnego GDOŚ, przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w ramach którego inwestor został wezwany pismem z 18 kwietnia 2019 r., do uzupełnienia dokumentacji przedmiotowej sprawy w zakresie własnoręcznego podpisu autorów wskazanej dokumentacji i wyjaśnienia wątpliwości dotyczących ewentualnej wycinki drzew, planowanego podłączenia do sieci wodociągowej, opisu metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opisu przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 8 lit. a/ b/, c/ ustawy ooś). Stosowne uzupełnienie zostało nadesłane pismem pełnomocnika inwestora z 6 maja 2019 r., znak: [...]. W ocenie Sądu, posiadany materiał dowodowy pozwolił GIOŚ na skorygowanie warunków określonych w pkt I. ppkt. 2. lit. a, c, d, e, f, h zaskarżonej decyzji I. instancji. W szczególności na uwzględnienie, że obowiązek zbędnie określony w punkcie I. ppkt 2 lit. h wynika wprost z art. 122a Prawa ochrony środowiska, który nakazuje wykonanie pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania takiego obiektu. Sąd podziela w szczególności stanowisko GDOŚ, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla tej inwestycji wraz z załącznikami i dodatkowymi wyjaśnieniami zgodny jest z wymogami wskazanymi w art. 66 ustawy ooś. Jakkolwiek niektóre zagadnienia wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, to jednak wątpliwości te nie miały wpływu na istotę rozstrzygnięcia i zostały uzupełnione przez Organ II. instancji na etapie postępowania odwoławczego. Analizując zatem szczegółowo zarzuty postawione operatowi, należy zauważyć co następuje. Nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 8 ustawy ooś, z uwagi na brak w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko szacunków natężeń pola elektrycznego, które będzie wytwarzała planowana stacja radarowa.

Wartości dopuszczalne promieniowania elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludności, ustalone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883). Rozporządzenie to zostało przy tym ustalone wspólnie z ministrem właściwym w sprawach zdrowia, zgodnie z delegacją określoną w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.).

Zgodnie z załącznikiem 2 ust. 3 pkt 7 do tego rozporządzenia w otoczeniu instalacji wytwarzającej pola elektromagnetyczne sprawdzenia występowania pola elektromagnetycznego o dopuszczalnych wartościach parametrów fizycznych dokonuje się dla instalacji wytwarzających pola elektromagnetyczne w zakresie częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz (zakres częstotliwości, w których mieści się zakres pracy anten radarów) - na podstawie gęstości mocy albo wartości składowej elektrycznej pola. Dla tych zakresów częstotliwości dopuszczalny poziom składowej elektrycznej pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności wynosi 7 V/m, a dopuszczalny poziom gęstości mocy pola wynosi 0,1 W/m² (Tabela 2 w Załączniku nr 1 do rozporządzenia).

W piśmie z dnia 19 czerwca 2019 r., znak: [...], pełnomocnik inwestora wskazał, że "ponieważ wartość 0,1 W/m² jest bardziej rygorystyczna od wartości 7 V/m, do obliczeń w raporcie jako dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych przyjęto wartość 0,1 W/m²".

Trafny jest zatem wywód GIOŚ, że dla pasma od 300 MHz do 300 GHz na zależności nie ma wpływu ani częstotliwość pola elektromagnetycznego, ani moc wyjściowa nadajników czy moc poła emitowanego przez anteny, ani też parametry techniczne urządzeń nadawczo-odbiorczych czy samych anten. Przytoczone przez Organ w odpowiedzi na skargę obliczenia wskazują jednoznacznie na tę prawidłowość. Spełnienie zatem wymagania dotyczącego nieprzekraczania poziomu 0,1 W/m² w miejscach dostępnych dla ludności, jest wystarczającym warunkiem spełnienia wymogów wynikających z przepisów, gdyż tej wartości gęstości mocy odpowiada wartość natężenia pola elektrycznego mniejsza od 7 V/m (

6,14 V/m). Z tego względu wystarczyło w raporcie obliczyć zasięg obszarów pól o wartościach gęstości mocy > 0,1 W/m², gdyż liczenie zasięgu pól elektromagnetycznych o wartości 7 V/m nie wniosłoby żadnych dodatkowych informacji co do oceny potencjalnego oddziaływania obiektu na środowisko. W raporcie przyjęto do obliczeń jako wartość graniczną 0,1 W/m², a więc wartość, która jest bardziej rygorystyczna od wartości 7 V/m.

Poza tym należy mieć na uwadze, że przedstawione w raporcie dane zostały poddane weryfikacji przez P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G., który [...] czerwca 2018 r., znak: [...], pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W tej opinii wskazano, że obliczenia rozkładów pól elektromagnetycznych wykonane postały dla maksymalnych parametrów pracy urządzeń i anten. Uwzględniając wysokość zawieszenia anten oraz sposób zagospodarowania terenu w otoczeniu wieży radarowej (w promieniu do 280 m znajduje się wyłącznie las), stwierdzono, że nie wystąpi narażenie ludzi na ponadnormatywne pola elektromagnetyczne wytwarzane przez anteny. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zadań państwowej inspekcji sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy m. in. uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z kolei w myśl art. 12 ust. 1a pkt 2 tej ustawy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny jest organem właściwym w zakresie higieny radiacyjnej.

Nie można wobec tego zgodzić się z zarzutami skargi co do uwzględnienia wadliwych ustaleń raportu. Warunki realizacji przedsięwzięcia zostały bowiem poddane ocenie organu administracji publicznej, wyspecjalizowanego w zakresie warunków sanitarnych, higienicznych i zdrowotnych, a organ ten zaopiniował pozytywnie realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Nie było zatem podstaw do egzekwowania od inwestora szacunków natężeń pola elektrycznego, które będzie wytwarzała planowana stacja radarowa, a przeciwne twierdzenia Skarżącego, sformułowane w oparciu o kontrraport są błędne. Podobnie chybiony jest zarzut nieuwzględnienia w raporcie niepewności pomiarowych pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez stację radarową (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 8 ustawy ooś). Skarżący wskazał, że autorzy raportu przyjęli zbyt duży współczynnik tłumienia sygnału w falowodzie i nie uwzględnili niepewności pomiaru na poziomie + 10 %, co stanowiło poważny błąd obliczeniowy, mający istotny wpływ na zasięg oddziaływania radaru.

Do kwestii współczynnika tłumienia sygnału w falowodzie odniósł się GIOŚ w odpowiedzi na skargę i wskazał, że zgodnie z literaturą "współczynnik ten określa osłabienie sygnału w porównaniu do sygnału wytworzonego. (...) reprezentuje własności środowiska, w którym propaguje się sygnał." (Roman Kubacki "Anteny Mikrofalowe. Technika i środowisko", Warszawa 2009). Powołał się na zapis zawarty na s. 5 kontrraportu, z którego wynika że układ falowodu składa się z falowodów, złączy falowodów, dipleksera, cyrkulatora, obciążenia stratnego oraz przełączników. Producenci poszczególnych komponentów podają w kartach charakterystyki informacje na temat tłumienia sygnału, które jest funkcją częstotliwości sygnału. Dla cyrkulatora jest to przeważnie nie więcej niż 0,5 dB, dla dipleksera także nie więcej niż 0,5 dB, a tłumienie falowodu w przypadku pasma z zakresu 2,7-2,9 GHz powinno wynosić około 0,02 dB na każdy metr długości falowodu".

Jak wyjaśnił GIOŚ, wynika z tego, że przyjęty w raporcie współczynnik tłumienia falowodu na poziomie 2,6 dB dotyczy sumarycznej wartości tłumienia w systemie. Wielkość tego parametru uzależniona jest od rodzaju użytego falowodu, jego długości i zagięć, a także innych składowych, niewymienionych przez autorów kontroperatu, jak np. filtry pasmowe, combiner, przewód koncentryczny.

Wobec tego, posługując się danymi przedstawionymi przez autorów kontroperatu, po przemnożeniu tłumienia proponowanego przez jego autorów przez długość falowodu, tj. 0,02 dB * ok. 50 mb falowodu (wysokość wieży z marginesem) otrzymuje się 1 dB. Do tego dochodzi tłumienie z cyrkulatora 0,5 dB, z dipleksera 0,5 dB, co łącznie daje 2 dB. Uwzględniając jeszcze pozostałe elementy toru antenowego, które mają wpływ na jego tłumienie nie można uznać, aby wynik 2,6 dB był niewiarygodny.

GIOŚ podał także, iż współczynnik tłumienia na podobnym poziomie był przyjmowany również w raportach opracowywanych dla innych obiektów radiolokacyjnych kolokowanych radarów PSR/MSSR, realizowanych przez Polską Agencję [...] i pomiary kontrolne pól elektromagnetycznych, dokonane w trakcie ich eksploatacji przez akredytowane laboratoria, nigdy nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych wartości.

Wyjaśniając kwestię nieuwzględnienia w zaprezentowanych w raporcie wynikach niepewności pomiaru na poziomie + 10 % należy stwierdzić, że żaden akt prawny nie nakazuje i nie wymaga stosowania w obliczeniach takiego marginesu błędu. Zarówno Skarżący, jak również autorzy kontrraportu nie wyjaśnili z czego wynika sugerowana wielkość niepewności pomiaru, zatem nie można uznać, iż jej nieuwzględnienie stanowi błąd obliczeniowy.

Należy więc zauważyć, że autorzy raportu obliczyli maksymalny potencjalny zasięg pól elektromagnetycznych, co z punktu widzenia oceny oddziaływania planowanego obiektu radiolokacyjnego na środowisko jest prawidłowe.

W rozdziale nr 1.2.3 pn. "Opis obecnego zagospodarowania terenu" autorzy raportu wskazali, że w odległości do ok. 280 m od zamierzonej inwestycji znajduje się wyłącznie las, a najbliższa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub wielorodzinna oddalona jest o ponad 350 m od planowanego obiektu. Pomiędzy radarem i zabudową znajduje się gęsty las, który także stłumi ewentualny hałas generowany przez radar. Poza tym, jak wynika z raportu, "ruchome elementy radaru (anteny), które w dużej mierzę mogą przyczynić się do wzbudzenia niepokoju w społeczeństwie będą osłonięte kopułą" (str. 39 raportu oraz str. 10 decyzji GDOŚ). Wspomniana kopuła, szczelnie przykrywająca radar, będzie pełniła kilka funkcji, w tym m. in. będzie ograniczała oddziaływanie w zakresie wszelkich emisji do powietrza, w tym emisji pola elektromagnetycznego i dźwięku.

Zgodnie z informacją zawartą na str. 17 raportu źródłem emisji substancji do powietrza będzie agregat prądotwórczy. Będzie on włączany w czasie awarii zasilania lub włączeń testowych/serwisowych podczas przeglądów technicznych (raz w ciągu miesiąca przez 0,5 do 1,0 godz.). Wielkość emisji substancji do powietrza związana z eksploatacją tego urządzenia będzie znikoma i nie będzie powodowała przekroczeń.

Co do oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko w zakresie hałasu emitowanego przez radar można posłużyć się przykładem takiego radaru usytuowanego w W. przy ul. [...], który znajduje się w odległości około 55 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Radar ten pracuje 24 h/dobę i nie powoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na terenie sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ani w dzień ani w nocy.

Jak już wskazano, nieuzasadniony jest, jak przekroczenie dopuszczalnych norm akustycznych, również zarzut dotyczący emisji drgań o niskich częstotliwościach. Autorzy kontrraportu nie przywołali żadnej argumentacji, z której wynikałoby, że przedmiotowa inwestycja stanowiłaby źródło drgań o niskich częstotliwościach, odczuwalnych przez mieszkańców w odległości ponad 350 m od radaru. Kontrraport wymienia jedynie dolegliwości zdrowotne wywoływane przez drgania o niskich częstotliwościach oraz wskazuje na zależność między zasięgiem i propagacją takich fal a medium przewodzącym, którym — zdaniem autorów kontrraportu — w analizowanym przypadku jest rodzaj gruntu. Nie wzięto jednakże pod uwagę – jak trafnie zauważył GIOŚ - że znaczna część drgań będzie tłumiona przez 40 m wieżę radarową, przez co najbliższa zabudowa nie będzie podlegała negatywnym wpływom dynamicznym przenoszonym przez podłoże. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. nie stwierdził w tym zakresie żadnych zagrożeń, wydając pozytywną opinię z 6 czerwca 2018 r.

Wobec tego raz jeszcze stwierdzić należy, że niezasadny był także zarzut ponadnormatywnego oddziaływania obiektu radiolokacyjnego kolokowanych radarów w zakresie hałasu i drgań. Budowa radaru nie ograniczy więc w żaden sposób prawa dysponowania sąsiednimi terenami i nie wymusi zmiany sposobu ich zagospodarowania, użytkowania i wykorzystania. Przeznaczenie i dotychczasowe wykorzystanie zabudowy w miejscowościach L. i C., jak trafnie wskazuje zaskarżona decyzja za przeanalizowanymi ustaleniami raportu nie ulegnie zmianie. Z zebranej dokumentacji wynika, że zasięg ponadnormatywnego oddziaływania ograniczy się do terenu inwestycji, dlatego za strony postępowania uznano wnioskodawcę i podmioty, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości stanowiącej miejsce realizacji przedsięwzięcia, a także nieruchomości położonych bezpośrednio w jej sąsiedztwie. Trafnie stwierdził więc GDOŚ, że działka nr ew. [...] nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, gdyż oddziela ją działka o nr ew. [...], obręb [...] i jej właściciel nie jest stroną tego postępowania, podobnie jak i inni właściciele działek położonych w okolicy, którzy wnosili o dopuszczenie do tego postępowania przed WSA. Postanowienia o odmowie dopuszczenia stały się prawomocne.

Chybione są także zarzuty dotyczące braku oceny ryzyka potencjalnej awaryjności stacji radarowej w kontekście możliwej zmiany kierunku emisji promieniowania oraz oceny ryzyka pożarowego.

W znajdującym się w aktach sprawy piśmie pełnomocnika inwestora z 19 czerwca 2018 r., znak: [...], wyjaśniono, że "zastosowane w obiekcie radiolokacyjnym urządzenia będą spełniały najwyższe standardy bezpieczeństwa stosowane w służbie dozorowania oraz będą charakteryzowały się nowoczesnymi rozwiązaniami technologicznymi, najczęściej stosowanymi w praktyce (na terenie Europy i świata). Przyjęte rozwiązania techniczne będą rozwiązaniami standardowymi o niskiej awaryjności i niewielkim potencjale zagrożeń dla środowiska. W celu ograniczenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, anteny nadawcze radaru zostaną zamontowane na wieży radarowej, na dużej wysokości (42 m n.p.m.), a oś główna wiązki promieniowania każdej anteny nie będzie pochylona w kierunku powierzchni ziemi. Anteny radarów będą wysyłały fale elektromagnetyczne w przestrzeń powietrzną w celu jej dozorowania, a nie w kierunku powierzchni ziemi, jak ma to miejsce w przypadku anten sektorowych stosowanych np. w stancjach bazowych telefonii komórkowej lub radiowych i telewizyjnych" (s. 5 tego pisma).

Na s. 18 raportu jego autorzy wskazali zaś, że "w przypadku awarii radaru lub nadajników następuje natychmiastowe wyłączenie radaru i urządzeń, a tym samym urządzenia i anteny przestają pracować i emitować pola elektromagnetyczne. Uwzględniając powyższe, ryzyko wystąpienia poważnych awarii lub katastrofy naturalnych lub budowlanych w przypadku analizowanego obiektu na etapie realizacji, eksploatacji czy likwidacji nie występują". Z tego – jak słusznie zauważył GIOŚ - wynika, że każde odstępstwo lub awaria urządzeń jest odnotowywana przez czujniki lub urządzenia kontrolne i w przypadku awarii radar jest natychmiastowo wyłączany. Jest to podyktowane również względami bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, bowiem niewłaściwa praca radaru może przekazać błędne informacje na temat ruchu statków powietrznych, a to może prowadzić do podjęcia niewłaściwych decyzji przez osoby kierujące ruchem lotniczym i być przyczyną wypadku lub katastrofy lotniczej. Co istotne, w obiekcie będzie jednocześnie pracowało 2 pracowników na 3 zmiany, czyli 24 h/dobę, którzy będą odpowiedzialni za obsługę techniczną urządzeń (str. 7 raportu). Ponadto należy wziąć pod uwagę, że "anteny radaru zostaną posadowione na szczycie wieży na platformie obrotowej (str. 8 raportu), która "obraca się w płaszczyźnie azymutu o szerokości 360°" (str. 13 raportu), a zatem analiza dokonana w raporcie, wbrew sugestiom Skarżącego, uwzględnia zmianę kierunku promieniowania. Platforma natomiast nie zmienia kąta pochylenia, w związku z czym nie ma możliwości skierowania wiązki promieniowania elektromagnetycznego poniżej poziomu wieży. Są to z góry przyjęte założenia projektowe obiektu.

GIOŚ trafnie zauważył także - co umknęło autorom kontrraportu - że gdyby radar odchylał się w osi pionowej np. od 0° do 90°, należałoby w obliczeniach uwzględnić stosowny współczynnik korekcyjny. Przy zmianie kąta nachylenia osi pionowej anteny radaru równoważna izotropowa moc promieniowania wynosiłaby ok. 13336 W, przez co przedsięwzięcie to nie stanowiłoby przedsięwzięcia wymienionego w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymagałoby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W wyniku tego natomiast, że radar nie odchyla się w osi pionowej, przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 91).

Z tego względu zarzut Skarżącego, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia nie uwzględnia oceny ryzyka potencjalnej awaryjności stacji radarowej, w kontekście możliwej zmiany kierunku emisji promieniowania oraz oceny potencjalnego ryzyka pożarowego jest niesłuszny. Podobnie nie jest zasadny zarzut nierozważenia kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Kwestia ta rozważana będzie bowiem dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę dla tej inwestycji (projektu budowlanego), a nie uzyskiwania dla niej decyzji środowiskowej.

Biorąc pod uwagę wszystkie rozważone okoliczności, w szczególności te, do których nawiązywał kontrraport, należało uznać, iż skarga J. S. na decyzję z [...] czerwca 2019 r., nr [...], którą Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił w części i w tym zakresie rozstrzygnął reformatoryjnie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z [...] lutego 2019 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Obiekt radiolokacyjny kolokowanych radarów PSR/MSSR mode S w G." – nie mogła zostać uwzględniona. Trzeba mieć także na względnie, że sprawa została prawidłowo wyjaśniona, przy zebraniu pełnego materiału dowodowego, spełniającego ustawowe wymogi, w szczególności z art. art. 66 ust. 1 ustawy ooś. Błędy i braki I. instancji zostały usunięte i prawidłowo uzupełnione. Nie doszło więc do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 8 oraz art. 11 i art. 15 k.p.a. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało zaś wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Odnotować przy tym na marginesie należy, że jakkolwiek do rozpoznania tej sprawy przed Organami obu instancji zastosowanie znajdowało rozporządzenie Ministra Środowiska z 30.10.2003 r., to obecnie zastąpione zostało z dniem 1.01.2020 r. przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17.12.2019 r. w sprawie dopuszczalnych pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), które poziomy te znacząco złagodziło.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.