Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 504/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 246 par 1 pkt 1 w zw. z art 254 par 1 oraz art 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. W. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką małoletnich dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na miesięczne dochody jego rodziny składają się: emerytury rolnicze jego rodziców (matka - 992,93 zł i ojciec - 992,93 zł) oraz zasiłki rodzinne na dzieci w łącznej wysokości 524 zł, a całkowity dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.509,86 zł brutto miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne, którym zajmuje się z żoną nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony są przeznaczane w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Dodał, że jego małżonka, jako jedyna z rodziny, posiada rachunek bankowy, a to ze względu na wymogi gminnego ośrodka pomocy społecznej dla wypłat przyznanych zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje 100 – 150 zł miesięcznie, opłaca rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Oświadczył również, że jego obecny stan zdrowia nie pozwala mu na wykonywanie ciężkiej pracy na roli oraz przedkłożył kserokopię dokumentacji medycznej.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 504/12 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił W. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis powyższego orzeczenia z uzasadnieniem i pouczeniem o środku zaskarżenia został doręczony skarżącemu w dniu [...] lutego 2013 r. Zachowując ustawowy termin, skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego.

Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.sa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (...). Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).

W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podnieść należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący jest właścicielem:

- domu o powierzchni 200 m kw,

- gospodarstwa rolnego składającego się z użytków rolnych o powierzchni 2,58 ha, przeliczeniowych 1,0905 ha, położonego w R., z którego roczny dochód został oszacowany na kwotę 2.958,53 zł (zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy R. z dnia [...] września 2012 r. w aktach sprawy),

- gospodarstwa rolnego o powierzchni ogólnej 6,1053 ha, w tym przeliczeniowe 2,6333 ha, położonego w gminie K., którego dochodowość roczna za 2010 r. wyniosła 5.998,70 zł oraz

- lasu o powierzchni 1,6000 ha położonego w gminie K.

Skarżący i jego małżonka są również właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni ogólnej 1,2590 ha, w tym przeliczeniowe 0,8749 ha, położonego w gminie K., którego dochodowość roczna za 2010 r. wyniosła 1.993 zł, a nadto skarżący jest współwłaścicielem w ½ części gospodarstwa rolnego o powierzchni ogólnej 2,5402 ha, w tym przeliczeniowe 1,1535 ha, położonego w gminie K., którego dochodowość roczna za 2010 r. wyniosła 1.313,85 zł (zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2012 r., decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego i leśnego na rok 2012 – w aktach sprawy).

Reasumując, skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 200 m kw, kilku gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 10 ha oraz lasu o powierzchni 1,600 ha. Na powierzchni 7,10 ha prowadzi produkcję rolną – m.in. uprawia owies, ziemniaki (wniosek skarżącego z dnia [...] września 2011 r. o oszacowanie szkód w uprawach na terenie gmin K. i R. w aktach sprawy). Pozostały majątek może więc wykorzystać w sposób przynoszący mu dochody, np. wydzierżawić lub obciążyć. Zaniechanie poszukiwania tego rodzaju możliwości należy ocenić jako świadome pozbawianie się środków koniecznych do zaspokajania potrzeb swoich i rodziny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 110/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto rodzice skarżącego, z którymi skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, mają stały dochód miesięczny w postaci emerytur rolniczych po 930,26 zł netto.

Odnosząc się do kwestii stanu zdrowia skarżącego stwierdzić należy, iż z nadesłanej do akt sprawy dokumentacji medycznej wynika, że cierpi on na pewne schorzenia, ale leczy się i rehabilituje; w stosunku do niego nie zostało wydane orzeczenie o całkowitej bądź częściowej niepełnosprawności. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2012 r. wynika, że skarżący "nie nadaje się do pracy fizycznej z powodu nasilenia dolegliwości bólowych ze strony kręgosłupa". W tym miejscu podkreślić należy, że przeciwwskazania do pracy fizycznej nie eliminują całkowicie możliwości podjęcia pracy. Skarżący może poszukiwać pracy zarobkowej niezwiązanej z wysiłkiem fizycznym. Zarówno skarżący, jak i jego małżonka są stosunkowo młodymi ludźmi i nie ma przeszkód do poszukiwania przez nich zatrudnienia.

W świetle powyższego uznać należy, iż skarżący nie wypełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.