Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 9/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Świderska, Sędziowie : Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Asesor C. Koziński, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Biura A S.A. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] pozostawienia bez rozpoznania odwołania z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego A.K. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z rzędu.


UZASADNIENIE

I S.A./Łd 9/03

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2000 roku [...] Biuro A Spółka Akcyjna w Ł. zwróciło się do Urzędu Skarbowego w P. o dokonanie zwrotu kwoty uiszczonej z tytułu podatku VAT wynikającej z załączonej deklaracji VAT - 7 za miesiąc listopad 2000 roku. Jako podstawę wniosku powołano art. 14 a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.)

Z uwagi na przedłużające się postępowanie kontrolne prowadzone wobec skarżącej spółki dopiero w dniu [...] Urząd Skarbowy w P. ustosunkował się w formie decyzji do postawionego wniosku i odmówił stronie skarżącej zwrotu podatku od towarów i usług za żądany okres z uwagi na występowanie u wnioskodawcy zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa na dzień zgłoszenia żądania.

Dysponując decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] uchylającą decyzję Wojewody [...] o utracie przez skarżącą spółkę statusu zakładu pracy chronionej, w której uzasadnieniu wskazano m. in., że strona skarżąca zrezygnowała z użytkowania jakichkolwiek pomieszczeń w budynku przy Pl. A 2, Urząd Skarbowy w P. doręczył swoją decyzję stronie skarżącej za pośrednictwem poczty w miejscu prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności, na adres w Ł., ul. B 21. Taki adres miejsca prowadzenia działalności spółka podała w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP - 2. Doręczenia dokonano w dniu 8 października 2002 roku. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje pieczątka skarżącej spółki oraz odręczny podpis:

"A.M".

Strona skarżąca odwołanie od w. w. decyzji nadała w placówce pocztowej w dniu 23 października 2002 roku. W piśmie tym zarzucono nietrafność stanowiska Urzędu Skarbowego, podnosząc, że w dniu składania wniosku nie zostały ujawnione zaległości podatkowe.

Zdaniem Izby Skarbowej w Ł. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 października 2002 roku. Tym samym odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Przedstawione stanowisko organu podatkowego znalazło wyraz w postanowieniu z dnia [...], którym Izba Skarbowa stwierdziła uchybienie terminu i pozostawiono odwołanie bez rozpatrzenia.

Na to postanowienie w dniu 27 grudnia 2002 roku strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc wadliwość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca spółka stanęła na stanowisku, zgodnie z którym doręczenie winno być dokonane na adres siedziby spółki, przy Pl. A 2. Nadto wskazano, że osoba, której doręczono przesyłkę zawierającą decyzję nie była pracownikiem skarżącej spółki. Osoba ta przekazała korespondencję adresatowi dopiero w dniu następnym, tj. 9 października 2002 roku, wobec czego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 października 2002 roku. Tym samym, zdaniem strony skarżącej, odwołanie zostało wniesione z zachowaniem przepisanego terminu.

W dniu 27 lutego 2003 roku w odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie kwestionując zarzuty strony przeciwnej. Organ wskazał, że doręczenia dokonano zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60). Zgodnie z tym przepisem organ był uprawniony doręczyć pismo skierowane do strony skarżącej, będącej osobą prawną, w miejscu prowadzenia przez nią działalności.

Nadto, organ podniósł, że decyzję doręczono osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Świadczy o tym fakt dysponowania przez nią pieczątką firmową skarżącej spółki. W tym stanie rzeczy organ uznał, że doręczenie stronie skarżącej decyzji nastąpiło prawidłowo, w dniu 8 października 2002 roku.

Na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 roku występujący w imieniu skarżącej spółki Prezes Zarządu oświadczył, że A.M. w dniu 8 października 2002 roku nie była pracownikiem skarżącej spółki. Osoba ta dysponowała jednak pieczątką spółki, ponieważ wykonywała określone czynności na rzecz spółki z tytułu umowy zlecenia.

Po przeprowadzeniu dowodu z akt sprawy I SA/Łd 1072/04, Sąd ustalił dodatkowe okoliczności istotne w sprawie.

W piśmie Dyrekcji Okręgu Poczty w Ł. z dnia 5 lipca 2004 roku stanowiącym element akt administracyjnych, załączonych do sprawy I SA/Łd 1072/04, poinformowano o tym, że zgodnie z kartą doręczeń, w okresie od miesiąca maja do czerwca 2002 roku podmiot "[...] Biuro A S.A." nie funkcjonował pod adresem w Ł., Pl. A 2.

W tych samych aktach administracyjnych znajduje się również protokół przesłuchania A.M. z dnia 26 sierpnia 2004 roku, która zeznała, ze od 2000 roku posiadała ustne upoważnienie do odbioru korespondencji adresowanej do skarżącej spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Spór miedzy stronami dotyczy prawidłowości doręczenia decyzji organu podatkowego I instancji dotyczących odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2000 r. Doręczenie przesyłki zawierającej decyzje nastąpiło, jak wyżej wskazano w dniu 8 października 2002r. W tej dacie art. 151 ordynacji podatkowej (zdanie pierwsze), na który powołuje się organ II instancji miał następujące brzmienie: "osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji".

Z przepisu tego wynika zatem, że w stosunku do spółki akcyjnej jak i innych osób prawnych dopuszczalne jest doręczenie dokonywane w dwóch miejscach wskazanych w przepisie tj. lokalu siedziby osoby prawnej i miejscu prowadzenia działalności przez tę osobę.. Doręczenia te są równorzędne w zakresie wywołanych przez siebie skutków procesowych dla adresata przesyłki. Organy podatkowe są więc suwerenne w wyborze adresu, pod który doręczają przesyłkę. Nie ma żadnych przeszkód prawnych, które zakazywałyby doręczania przesyłek w jednym przypadku w siedzibie osoby prawnej a w drugim w miejscu prowadzenia przez niego działalności.

Kolejnym warunkiem skuteczności doręczenia w trybie przewidzianym w art. 151 jest doręczenie przesyłki osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepis nie wprowadza więc nakazu doręczenia przesyłki pracownikowi adresata. Przewiduje jedynie, aby przesyłkę doręczono osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Musi to być, zatem osoba dysponująca pełnomocnictwem do odbioru korespondencji adresowanej do osoby prawnej. Spełnienie powyższych warunków oznacza, że doręczenie przesyłki jest skuteczne, co w szczególności oznacza, że od daty doręczenia rozpoczynają swój bieg terminy składania środków odwoławczych.

W rozpoznawanej sprawie powyższe warunki wynikające z treści art. 151 o.p. zostały spełnione, co oznacza, że organy podatkowe miały prawo przyjąć, że przedmiotowe decyzje zostały doręczone stronie skarżącej w dniu 8 października 2002r., a w konsekwencji uznać, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne i nie wyjaśnia przyczyn, dla których uznano doręczenie za prawidłowe, niemniej nie sposób zapominać, że jest to postanowienie wydane w trybie art. 228 par. l pkt o.p. tj. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten ma charakter bezwarunkowy w tym znaczeniu, że stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. Tak stało się w rozpoznawanej sprawie i dla powyższych celów uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wystarczające. Jeśli zaś chodzi o spełnienie przesłanek z art. 151 o.p. podnieść wypada, że nie budzi wątpliwości ustalenie organów podatkowych co do tego, że siedziba skarżącej spółki znajdowała się w Ł. pod adresem Plac A 2. Niewątpliwie, zatem organy podatkowe pod ten adres mogły skierować przesyłkę zawierającą przedmiotowe decyzje. Dokonały jednak innego wyboru i przesłały przesyłkę pod adres ul. B 21 wywodząc, że jest to miejsce prowadzenia przez skarżącą spółkę działalności. O trafności powyższej konstatacji świadczy załączona do akt administracyjnych niniejszej sprawy decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzającą utratę przez skarżącą spółkę statusu zakładu pracy chronionej (k. 125 akt administracyjnych). Z uzasadnienia cytowanej decyzji wynika, że spółka skarżąca już w 2001r. uzyskała stosowny dokument z Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzający, że pomieszczenia przy Pl. A 2 nie odpowiadają warunkom ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zmianami). Co zaś najważniejsze, w uzasadnieniu decyzji powołano się na informację pochodzącą od strony skarżącej, że zrezygnowała z użytkowania jakichkolwiek pomieszczeń w budynku przy Pl. A 2.

Przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci cytowanej decyzji administracyjnej było uzasadnione koniecznością poczynienia ustaleń co do miejsca prowadzenia działalności przez stronę skarżącą.

Dowód ten został wsparty dowodami przeprowadzonymi w toku postępowania administracyjnego, którego zwieńczeniem stał się wyrok WSA w Ł. z dnia 18 lutego 2005r. oddalający skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] dotyczącą odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998r.

W szczególności istotne okazało się niekwestionowane ustalenie organów podatkowych, iż skarżąca spółka w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-2 podała jako adres swej działalności ul. B 21 (k. 32/4 akt administracyjnych załączonych do sprawy I SA/Łd 1072/04). Równie ważna dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie była informacja Dyrekcji Okręgu Poczty w Ł. z dnia 5 lipca 2004r. wskazująca, że w okresie od maja do czerwca 2002r. a więc bezpośrednio poprzedzającym sporne doręczenie pod adresem Pl. A 2 "nie natrafiono" na firmę A S.A. Powyższe dowody pozwalająna stwierdzenie, że doręczając przesyłkę na adres ul. B 21 organy podatkowe nie naruszyły prawa i prawidłowo ustaliły miejsce prowadzenia działalności przez skarżącą spółkę.

Nie jest też istotne, że A.M., która potwierdziła odbiór przesyłki nie była zatrudniona w spółce skarżącej. Przesłuchana w charakterze świadka w dniu 26 sierpnia 2004r. zeznała, że od roku 2000 posiadała ustne upoważnienie do odbioru korespondencji dla spółki skarżącej udzielone przez Prezesa Zarządu A.K. (k. 29/1 akt administracyjnych w sprawie I S.A./Łd 1072/04). Tę okoliczność potwierdził Prezes Zarządu A.K. oświadczając na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, iż w październiku 2002r. A.M. była uprawniona do wykonywania określonych czynności w spółce skarżącej i z tego tytułu dysponowała pieczątką firmy (k. 74). Wymowa zaprezentowanych powyżej okoliczności jest jednoznaczna i sprowadza się do twierdzenia, że organ odwoławczy był uprawniony do przyjęcia, ze przesyłkę doręczono osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w rozumieniu art. 151 ordynacji podatkowej. W tej sytuacji uznać należało, że spełnione zostały przesłanki wymienionego art. 151 ordynacji podatkowej czyniące prawidłowym sporne doręczenie.

Odnosząc się zaś do kolejnego zarzutu zawartego w skardze podnieść wypada, że jest rzeczą podatnika a nie organów podatkowych takie ułożenie biegu swych istotnych spraw, które spowoduje niezwłoczne przekazywanie wewnątrz firmy dokumentów. Nie ma bowiem żadnego znaczenia prawnego okoliczność podnoszona w skardze, że przesyłka trafiła do spółki skarżącej dopiero w dniu 9 października 2002r.

Nawet, jeśli tak było w istocie, organ odwoławczy, z przyczyn wskazanych wyżej, był uprawniony do stwierdzenia, że sporną przesyłkę doręczono stronie skarżącej w dniu 8 października 2002, a w konsekwencji do wydania zaskarżonego postanowienia.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) orzeczono jak w sentencji.