Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1034/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. na decyzję [...] Sp. z o.o. w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. w Poznaniu na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. kwotę 697 złotych (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1034/17

Uzasadnienie

Pismem z dnia 10.05.2017r. [...] sp. z o.o. w Bielawach (dalej skarżąca) wezwała [...] sp. z o.o. w Poznaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia w terminie 14 dni informacji publicznej oraz do wskazania podstawy prawnej wybudowania oraz późniejszej eksploatacji urządzeń przesyłowych w postaci słupów elektroenergetycznych, linii elektroenergetycznych, stacji elektroenergetycznych oraz transformatorów na nieruchomości o powierzchni 507,8607 ha, położonej w miejscowościach Bielawy oraz Separowo, obejmującej działki ewidencyjne o numerach [...] dla której Sąd Rejonowy w Grodzisku Wielkopolskim, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] (zwana dalej "Nieruchomością"), której jest właścicielem.

W szczególności wniesiono o podanie następujących informacji:

1. daty budowy urządzeń przesyłowych na Nieruchomości;

2. daty oddania do eksploatacji urządzeń przesyłowych posadowionych na Nieruchomości;

3. daty przeprowadzonych modernizacji urządzeń przesyłowych posadowionych na Nieruchomości;

4. rodzaju konstrukcji wsporczych zastosowanych w urządzeniach przesyłowych posadowionych na Nieruchomości;

5. szerokości pomiędzy przewodami fazowymi poszczególnych linii przebiegających przez teren Nieruchomości;

6. szerokości stref ochronnych dla poszczególnych linii przebiegających przez teren Nieruchomości oraz podstawę prawną, z której szerokości te są wywodzone.

Jednocześnie wezwano do udostępnienia wszelkich dokumentów (w tym przede wszystkim decyzji administracyjnych, protokołów z odbioru, planów, map), dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, modernizacji urządzeń posadowionych na Nieruchomości.

Dyrektor [...] sp. z o.o. rozstrzygnięciem z dnia 08.09.2016r. w części uwzględnił wniosek i udzielił skarżącej wnioskowanej informacji publicznej, a w pozostałej części odmówił jej udzielenia. Odmówiono udostępnienia żądanych dokumentów oraz podania informacji dotyczącej:

1. daty oddania do eksploatacji urządzeń przesyłowych posadowionych na Nieruchomości;

2. rodzaju, konstrukcji wsporczych zastosowanych w urządzeniach przesyłowych posadowionych na Nieruchomości;

3) szerokości stref ochronnych dla poszczególnych linii przebiegających przez teren Nieruchomości oraz podstawy prawnej, z której szerokości te są wywodzone.

Odmawiając udzielenia informacji publicznej w powyższym zakresie Dyrektor Oddziału powołał się na art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej ulega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Dalej wskazano, że żądane informacje objęte są ochroną ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, co uzasadnia odmowę udzielenia informacji publicznej.

Skarżąca w dniu 28 września 2016 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że żądane informacje, które nie zostały jej udostępnione w żaden sposób nie mogą naruszyć tajemnicy przedsiębiorstwa, ze względu na ich ogólny i techniczny charakter (rodzaj konstrukcji, data oddania do eksploatacji i szerokość stref ochronnych). Skarżąca podniosła również, iż żądana przez nią dokumentacja z pewnością znajduje się w posiadaniu [...]sp. z o.o., gdyż nie mogłaby ona bez jej posiadania przekazać informacji publicznej, która została skarżącej udzielona.

Rozstrzygnięciem z dnia 13 października 2016 r., [...] sp. z o.o. podtrzymała swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie i wskazała, że wnioskowane informacje należą do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Ponadto organ uznał, że udostępnienie żądanych informacji wymagałoby od niego poczynienia znacznych nakładów pracy, polegających m.in. na pozyskaniu aktualnych map i ustalenia aktualnego przebiegu granic działek, ustalenia własności urządzeń, czy zidentyfikowaniu zbioru dokumentów dotyczących urządzeń.

W związku z powyższym, skarżąca w dniu 18 listopada 2016 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć [...] sp. z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r. o sygn. akt IV SA/Po 1055/16), uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie [...] sp. z o.o. z dnia 13 października 2016 r. oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie z dnia 8 września 2016 r., w których [...] sp. z o.o. odmówiła dostępu do informacji publicznej wskazując, że organ w niedostateczny sposób uzasadnił odmowę udzielenia dostępu do informacji publicznej powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Z tego też powodu nie można było zweryfikować, czy informacje, których udzielenia żądała skarżąca stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział w przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie [...] sp. z o.o. nie dokonała analizy zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Zaniechano ustalenia, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją o znacznej wartości dla przedsiębiorcy, która powinna podlegać ochronie prawnej. Nie można więc zweryfikować, czy informacje w postaci decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy słupów i linii elektroenergetycznej oraz innych wskazanych we wniosku dokumentów techniczno - prawnych faktycznie zawierają informacje wrażliwe dla przedsiębiorcy, a więc odnoszą się do informacji o charakterze strategicznym dla działalności prowadzonej przez [...] sp. z o.o.. Zarówno w zaskarżonym rozstrzygnięciu, jak i w poprzedzającym ją rozstrzygnięciu, nie zawarto uzasadniania, wskazującego w sposób wyczerpujący na konieczność objęcia wnioskowanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa. Dlatego niemożliwe było dokonanie kontroli prawidłowości stanowiska przyjętego przez [...]sp. z o.o.

Wskazano, że ponownie prowadząc postępowanie [...] sp. z o.o. chcąc odmówić udostępnienia żądanej informacji wyraźnie wskaże, opisze i nazwie, która to informacja żądana przez skarżącą może mieć charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Niewystarczające w tym zakresie jest ograniczenie się jedynie do stwierdzenia nadania klauzuli tajemnicy przedsiębiorcy.

[...] Sp. z o.o. pismem z dnia 02.05.2017r. w związku z wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 23.02.2017r. o sygn. akt IV SA Po 1055/16, po dokonaniu jego interpretacji i ponownej analizie posiadanych zasobów (materiały archiwalne) poinformowała, iż na skutek upływu czasu i licznych przekształceń własnościowych nie jest w posiadaniu decyzji administracyjnych dotyczących budowy urządzeń.

Jednocześnie poinformowała, iż jest w posiadaniu części dokumentacji projektowej (np. projekty techniczne, uzgodnienia wewnętrzne, protokoły odbioru, notatki służbowe) jednakże z uwagi na techniczny i technologiczny charakter chronionej informacji gospodarczej, odmówiła udzielenia wnioskowanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej ulega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Żądana informacja należy - zgodnie z obowiązującym w [...] Sp. z o.o. "Wykazem dokumentów zawierających informacje klasy C" - do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy nie podlega ona udostępnieniu we wnioskowanym trybie, a odmowa udzielenia przedmiotowej informacji publicznej jest w pełni uzasadniona.

Skarżąca w dniu 22 maja 2017 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że żądane informacje, które nie zostały jej udostępnione w żaden sposób nie mogą naruszyć tajemnicy przedsiębiorstwa, ze względu na ich ogólny i techniczny charakter (rodzaj konstrukcji, data oddania do eksploatacji i szerokość stref ochronnych). Skarżąca podniosła również, iż [...] sp. z o.o. naruszyła art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie kwestii wystąpienia negatywnej przesłanki (tajemnicy przedsiębiorcy) uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji publicznej.

Zarzucono m.in., że powyższe rozstrzygnięcie zawiera wady, ze względu na które zostało wyeliminowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu poprzednie rozstrzygnięcie organu w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanych informacji. Wskazano też, że ciężar wykazania przesłanek obligujących podmiot zobowiązany na gruncie ustawy do wydania decyzji odmownej spoczywa właśnie na tym podmiocie (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 23 marca 2016 r., II SA/Sz 224/16, publ. CBOSA).

[...] sp. z o.o. pismem z dnia 22.06.2017r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy podtrzymała dotychczasowe stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu odmawiającym udostępnienia żądanych informacji przyjmując, że żądana informacja należy do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym, skarżąca w dniu 27 lipca 2017 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć [...] sp. z o.o. Skarga ta została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. IV SA/Po 817/17.

Na skutek złożenia powyższej skargi [...] sp. z o.o., po ponownym przeanalizowaniu sprawy decyzją z dnia 16 sierpnia 2017 r. nr [...], uchyliła swoją decyzję z dnia 22 czerwca 2017 r. i udzieliła informacji w zakresie: daty oddania do eksploatacji urządzeń przesyłowych posadowionych na Nieruchomości; rodzaju konstrukcji wsporczych zastosowany w urządzeniach przesyłowych posadowionych na Nieruchomości i szerokości stref ochronnych dla poszczególnych linii przebiegających przez teren Nieruchomości.

Jednakże w decyzji tej nie zawarto informacji odnośnie:

1. udostępnienia wszelkich dokumentów (w tym przede wszystkim decyzji administracyjnych, protokołów z odbioru, planów, map), dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, modernizacji urządzeń posadowionych na Nieruchomości (w decyzji mowa jest jedynie o nieposiadaniu przez [...] sp. z o.o. decyzji administracyjnych dotyczących budowy urządzeń posadowionych na nieruchomościach);

2. wskazania podstawy prawnej, z której wywodzone są szerokości stref ochronnych dla poszczególnych linii przebiegających przez teren Nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu numer sprawy: [...] z dnia 16 sierpnia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] sp. z o.o. w Bielawach zaskarżając ją w całości i podnosząc, iż [...] sp. z o.o. wprawdzie uchyliła dotychczasowe stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu z dnia 22 czerwca 2017 r. odmawiającym udostępnienia żądanych przez skarżącą danych dotyczących wskazania podstawy prawnej wybudowania oraz późniejszej eksploatacji urządzeń przesyłowych w postaci słupów elektroenergetycznych, linii elektroenergetycznych, stacji elektroenergetycznych oraz transformatorów na nieruchomości o powierzchni 507,8607 ha, położonej w miejscowościach Bielawy oraz Separowo, obejmującej działki ewidencyjne o numerach [...], dla której Sąd Rejonowy w Grodzisku Wielkopolskim, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] (zwana dalej "Nieruchomością"), której właścicielem jest skarżąca, lecz mimo uchylenia swej decyzji nie udzieliła żądanej informacji w pełnym zakresie.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa poprzez:

1. naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 53 § 3 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie i wydanie decyzji bez jej uzasadnienia faktycznego i prawnego;

2. naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie wcześniejszej decyzji bez uwzględnienia skargi w całości a w konsekwencji brak udostępnienia skarżącej wszystkich wnioskowanych przez nią informacji;

3. naruszenie art. 54 § 3 zd. 3. p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie czy działanie [...] sp. z o.o. miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa;

4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie i uchylenie decyzji bez jednoczesnego orzeczenia co do istoty sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., 145a § 1 p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. wniesiono o:

1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z 156 § 1 pkt 2) k.p.a., ewentualnie o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia [...]sp. z o.o. nr [...] z dnia 16 sierpnia 2017 r.;

2. na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie [...] sp. z o.o. do udzielenia skarżącej w terminie 14 dni informacji publicznej w zakresie żądanym przez skarżącą, tj.:

a) udostępnienie wszelkich dokumentów (w tym przede wszystkim decyzji administracyjnych, protokołów z odbioru, planów, map), dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, modernizacji urządzeń posadowionych na Nieruchomości;

b) wskazanie podstawy prawnej, z której wywodzone są szerokości stref ochronnych dla poszczególnych linii przebiegających przez teren Nieruchomości;

3. zasądzenie od [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie posiada jakiegokolwiek uzasadnienia, a jedynie wskazanie o uchyleniu poprzedzającej rozstrzygnięcie decyzji i częściowe informacje w przedmiocie wnioskowanych przez skarżącą. Brak uzasadnienia powoduje, iż skarżąca nie jest w stanie stwierdzić, dlaczego organ udzielił jedynie część wnioskowanych informacji, w pozostałym zakresie w istocie odmawiając ich udzielenia. Częściowe udzielenie informacji pozwala zaś uznać w sposób jednoznaczny, iż nie istnieją przeszkody w udzieleniu przez [...] sp. z o.o. wnioskowanych przez skarżącą informacji.

Zarzucono, że rozstrzygnięcie z dnia 16 sierpnia 2017 r. narusza art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Dalej przepis stanowi, że w przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Ponadto uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Norma z art. 54 § 3 p.p.s.a. reguluje instytucję samokontroli (autokontroli), której zadaniem jest umożliwienie organowi administracji publicznej weryfikacji własnego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) z prawem. Treść art. 54 § 3 p.p.s.a. wskazuje, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej. Warunkiem skorzystania z instytucji samokontroli jest uwzględnienie przez organ administracji publicznej skargi w całości, a więc uznanie przez organ, że zarówno zarzuty, wnioski, jak i wskazana w treści skargi podstawa prawna są uzasadnione (por. szerzej: wyrok NSA z 11.5.2011 r., II OSK 811/10, Legalis; wyrok NSA z 11.5.2011 r., II OSK 810/10, Legalis; postanowienie NSA z 10.12.2010 r., II FZ 503/10, Legalis; postanowienie NSA z 11.5.2011 r., II OZ 401/11, Legalis; wyrok NSA z 10.12.2008 r., II OSK 1575/07, Legalis; wyrok NSA z 11.9.2007 r., I OSK 1899/06, Legalis; wyrok WSA w Warszawie z 18.2.2004 r., III SA 1804/02, ONSAiWSA 2005, Nr 1, poz. 9; wyrok WSA w Warszawie z 3.4.2013 r., VIII SA/WA 1023/12, Legalis).

Zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniami strony wynikającymi z treści skargi. Oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia (por. szerzej: wyrok WSA w Krakowie z 31.3.2010 r., II SA/KR 7/10, Legalis).

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1379/13, publ. Legalis, organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. jest związany treścią żądania skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi, a uwzględnienie skargi w całości sprowadza się do skorygowania zaskarżonego działania w kierunku pożądanym przez skarżącego. Dalej Sąd ten wskazał, że zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniami strony wynikającymi z treści skargi.

Zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia 16 sierpnia 2017 r. - mimo częściowego podania żądanych przez skarżącą informacji - zawiera istotne mankamenty faktyczne i prawne. Organ uchylając decyzję z dnia 22 czerwca 2017 r. winien udzielić skarżącej wszystkich wnioskowanych przez nią informacji publicznych, stanowiąc tym samym zadość jej żądaniom stawianym w skardze z dnia 27 lipca 2017 r. Brak tegoż jest sprzeczny z dyspozycją art. 54 § 3 p.p.s.a. a zatem nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Tym samym decyzja ta jest wydana bez podstawy prawnej i dotknięta jest wadą prawną. Organ korzystając z prawa autokontroli powinien udzielić skarżącej wszystkich wnioskowanych przez nią informacji.

Wskazano, że dokumenty dotyczące posadowienia, przebudowy, modernizacji urządzeń infrastruktury energetycznej są dokumentami, które służą realizowaniu zadań publicznych przez [...] sp. z o.o. - tj. przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, pełniące funkcje operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego.

Decyzje administracyjne stanowiące podstawę do lokalizacji i budowy przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej ze swojej istoty stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu, jeżeli znajdują się one w posiadaniu przedmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r. II SAB/Kr 184/12, Legalis). Wszelka dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty są dokumentacją, do której dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajduje się ona w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751). Ponadto budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n.

Wskazano, iż dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych (urządzeń infrastruktury energetycznej) są dokumentami, które służą realizowaniu zadań publicznych przez [...] sp. z o.o. - przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, pełniące funkcję operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że decyzje administracyjne (nawet jeżeli nie zostały wydane przez ten podmiot) stanowiące podstawę do lokalizacji i budowy przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej ze swej istoty stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu, jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., II SAB/Kr 184/12, publ. w CBOSA). W orzecznictwie podnoszono, że wszelka dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty jest dokumentacją, do której dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajduje się ona w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751). Na marginesie wskazano, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, przedsiębiorstwo energetyczne i jego wyodrębnione oddziały są podmiotami wykonującymi zadania publiczne i jako takie, są adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, LEX nr 737513; z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2436/13, LEX nr 1446547).

Podkreślono, że skarżąca nie zwróciła się tylko i wyłączenie o udostępnienie wydanych decyzji administracyjnych dotyczących Nieruchomości, lecz o wszelkie dokumenty (w tym przede wszystkim decyzje administracyjne, protokoły z odbioru, plany, mapy), dotyczące budowy, posadowienia, przebudowy, modernizacji urządzeń posadowionych na Nieruchomości.

Ponadto art. 54 § 3 in fine p.p.s.a. zawiera nakaz rozstrzygnięcia przez organ orzekający, zarówno pozytywnego, jak i negatywnego, czy działanie, bezczynność lub przewlekłość postępowania nastąpiły bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ jest zatem zobligowany precyzyjnie wskazać na konkretne naruszenie prawa, które to miało miejsce w ramach zaskarżonego działania, zaniechania lub przewlekłego prowadzenia postępowania (tak M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 54 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, publ. Legalis). W przedmiotowym rozstrzygnięciu organ w żaden sposób nie odnosi się do ciążącego na nim obowiązku. Tym samym [...] sp. z o.o. nie wykonała ciążącego na nim, ustawowego obowiązku.

[...] sp. z o.o. w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi w całości ewentualnie o umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że po ponownym przeszukaniu zasobów jednostek Spółki odnaleziono dodatkowo wymienione dokumenty, które nie były wcześniej przedmiotem analizy w przedmiotowej sprawie.

Do odpowiedzi na skargę w trybie udostępnienia informacji, załączono się kopie następujących decyzji:

1. Kopię Zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...]Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu z dnia 10.4.1957r.

2. Kopię decyzji nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu z dnia 4.1.1971 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy tuczarni trzody chlewnej PGR Separowo.

3. Kopię decyzji nr [...]z dn. 12.3.1973 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

4. Kopię decyzji nr [...] z dn. 16.3.1973 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu o ustaleniu lokalizacji inwestycji.

Wskazano, że na udostępnienie pozostałych dokumentów nie zezwalają wewnętrzne regulacje obowiązujące w Spółce, w związku z którymi [...] w swoich decyzjach w sprawie odmawiała udostępnienia. Biorąc pod uwagę wskazania wyroku WSA Poznań z dnia 23.02.2017, sygn. IV SA/Po 1055/16 w swoim piśmie z dnia 22 czerwca 2017r. [...] sp. z o.o. odmówiła udostępnienia żądanych informacji uzasadniając dlaczego żądana informacja należy do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa i argumentując, że podjęła kroki mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w obowiązującym aktualnie od dnia 17 marca 2016 roku "Wykazie dokumentów zawierających informacje klasy C", który stanowi, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi m. in. dokumentacja budowy linii elektroenergetycznej oraz dokumentacja eksploatacyjna takich linii oraz informacje sensytywne, które nie podlegają upublicznianiu i stanowią dla przedsiębiorstwa energetycznego szczególną wartość gospodarczą. W "Wykazie dokumentów zawierających informacje klasy C" Spółka w ostatniej kolumnie tego Wykazu enumeratywnie wymienia wartości gospodarcze, które w konkretnych przypadkach podlegają ochronie (techniczne, finansowe, handlowe, gospodarcze, organizacyjne, planistyczne, technologiczne, poufne). Przy chronionej dokumentacji budowy linii elektroenergetycznych Wykaz wskazuje na chronione techniczne, finansowe, technologiczne i handlowe wartości gospodarcze.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy; materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (wyrok NSA z dnia 05 kwietnia 2013 r., sygn.. akt: I OSK 192/13, wyrok NSA z dnia 05 lipca 2013 r. sygn. akt: I OSK 511/13).

[...] Sp. z o.o. podjęła kroki mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w "Wykazie dokumentów zawierających informacje klasy C"(element formalny). Wobec powyższego [...]Sp. z o.o. spełniła element formalny obejmując określone informacje i dokumenty ww. Wykazem, natomiast w kwestii elementu materialnego [...] Sp. z o.o. należy uznać, że dokumenty:

1.Protokół podkomisji technicznej [...], Bielawy dnia 14.11.1957 odgałęzienie Bielawy

2. Protokół podkomisji technicznej [...], Bielawy dnia 14.11.1957 odgałęzienie Szparowo,

3. Oświadczenie kierownika budowy z dnia 5.4.1957r.,

4. Notatka służbowa z dnia 5.9.1959r.,

5. Mapy projektowe,

6. Protokół z dnia 23.4.1956 w sprawie uzgodnienia Wojewódzkich Założeń Projektowych Elektryfikacji Rolnictwa dla m. Separowo z protokołem rozbieżności,

7. Odpis zezwolenia ZE dla PGR Separowo na prace silnikiem z dnia 11.6.1958 8.Odpis Notatki służbowej z dnia 2.11.1970 w sprawie rozbudowy i zagospodarowania fermy PGR Ptaszkowo,

9.Jedna strona opisu technicznego Wojewódzkiego biura Projektów Budownictwa Wiejskiego w Poznaniu i Plan sytuacyjny linii WN 15kV PGR Separowo z 15.11.1966

10. Mapy wraz z obliczeniami elektrycznymi i obliczeniami rezystancji dla m. Bielawy z 1973 roku, zastrzeżone klauzulą "Do użytku wewnętrznego" z pieczęcią " Zabrania się podawania do publicznej wiadomości zgodnie z §3 Zarządzenia Nr 19 z dnia 28 lutego 1966r. ",

11. Odpis Notatki służbowej z 18.5.1974 Wojewódzkiego Zjednoczenia Powiatowych Gospodarstw Rolnych w Poznaniu spisanej w wyniku ustaleń komisyjnych w stosunku do projektu roboczeg,.

12.Protokół Odbioru Technicznego nr [...] z 23.2.2015 z modernizacji sieci napowietrznej nn-0,4KV w celu przyłączenia budynku mieszkalnego na dz. Nr [...],

13.Dokumentacja Powykonawcza z roku 2014 na przebudowę sieci elektroenergetycznej napowietrznej [...]w m. [...],

14. Mapa zasadnicza inwentaryzacyjna linii energetycznych m. Separowo z 1991 roku wydaną przez Urząd Wojewódzki w Poznaniu z zastrzeżeniem " Reprodukcja wzbroniona "

objęte zostały dyspozycją § 3 pkt. 27 i 28 " Wykazu dokumentów zawierających informację klasy C" i ze względu na techniczny, finansowy, technologiczny i handlowy charakter zawartej w nich chronionej informacji gospodarczej należało odmówić ich udzielenia w zakresie wnioskowanej informacji.

Podkreślono, iż ww. mapy wraz z obliczeniami elektrycznymi i obliczeniami rezystancji dla m. Bielawy z 1973 roku są sygnowane zastrzeżeniem: do użytku wewnętrznego" z pieczęcią: "Zabrania się podawania do publicznej wiadomości zgodnie z §3 Zarządzenia Nr 19 z dnia 28 lutego 1966r.", a mapa zasadnicza inwentaryzacyjna linii energetycznych Im. Separowo z 1991 roku wydana przez Urząd Wojewódzki w Poznaniu zastrzeżeniem: "Reprodukcja wzbroniona", co dodatkowo uniemożliwia udostępnienie.

Nieograniczony dostęp do informacji, w tym dokumentów dotyczących budowy i eksploatacji urządzeń energetycznych, może spowodować potencjalne zagrożenie dla informacji sensytywnych i ustawowego obowiązku zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego. Z tego względu tajemnicą przedsiębiorstwa objęto min. warunki przyłączenia do sieci, dokumentację projektową prawną i techniczną, dokumenty świadczące o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, dokumenty związane ze zgłoszeniem budowy i inne (według Wykazu) na podstawie których osoba trzecia, żądająca do nich dostępu mogłaby wejść w posiadanie informacji sensytywnych (na podstawie sposobu zasilania, zainstalowanych typów i rodzajów urządzeń, uzyskanych zgód i pozwoleń itp. można wejść w sposób nieuprawniony, przy odrobinie wiedzy inżynierskiej, w posiadanie wiedzy na temat wielkości mocy umownej, zużycia energii elektrycznej i struktury jej poboru, ograniczeń występujących w dostarczaniu energii elektrycznej, to jest w posiadanie informacji sensytywnych).

W kwestii żądania dotyczącego szerokości stref ochronnych wyjaśniono, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie regulują instytucji "stref ochronnych" urządzeń energetycznych, prawo nie zna takiej instytucji, dlatego nie jest możliwe wskazanie skarżącej podstawy prawnej wyznaczenia szerokości "stref ochronnych", przedsiębiorstwa energetyczne przyjmują i stosują szerokości tych pasów na użytek ustanawiania służebności przesyłu, jednak tylko wewnętrznie, na własny użytek i wywodzą z podstaw faktycznych (konkretne usytuowanie w terenie, typ urządzenia, rok budowy, zastosowane rozwiązanie technologiczne lub techniczne), a nie prawnych, w związku z ogólnymi przepisami budowlanymi dotyczącymi projektowania i budowy (w tym Polskiej Normy PN-75/E-05100, PN-EN 50423-1 i PN-E-05100-1 "Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa") i bezpieczeństwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Tak więc wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej zwanej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Zaskarżonym aktem jest decyzja organu odwoławczego z dnia 16.08.2017r. nr [...], wydana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Wskazany przepis stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Tak więc już tylko wykładnia gramatyczna wskazuje, że pismo [...] sp. z o.o. z dnia 16.08.2017r. nr [...] ma przymiot decyzji. Jedynie na marginesie należy wskazać, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art.107 § 1 i 3 k.p.a. i już tylko z tego względu powinna być uchylona.

W pierwszej jednak kolejności Sąd orzekający był zobligowany do oceny najistotniejszego i najdalej idącego zarzutu skargi jakim było żądanie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Odnośnie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. w orzecznictwie i piśmiennictwie prezentowane są dwa stanowiska.

Zgodnie z pierwszym uwzględnienie skargi nie może ograniczyć się jedynie do uchylenia aktu, gdyż organ winien orzec bądź przez rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w pierwszej instancji, bądź przez umorzenie postępowania (np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK 581/07). Uwzględnienie skargi co do istoty sprawy obejmuje uznanie zasadności zarzutów oraz wniosków, jak i wskazanej w skardze podstawy prawnej. A zatem, jeżeli organ nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje podaną podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to nie może wydać rozstrzygnięcia, lecz winien przekazać skargę sądowi do rozpoznania. W przeciwieństwie do organu działającego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd nie jest bowiem związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Natomiast zgodnie z drugim poglądem w ramach autokontroli możliwe jest również uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeżeli takie żądanie strona zawarła w skardze (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 106; R. Mikosz: Skutki prawne uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi wniesionej do sądu administracyjnego, ZNSA 2007, nr 5-6, s. 7 i n.; A. Kabat, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 305; wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r., II OSK 935/07, LEX nr 493164; wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., II OSK 1627/08; wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., II OSK 317/12; wyrok NSA z dnia 27 października 2015 r., II OSK 411/14). Zwolennicy tej koncepcji nie podzielają zastrzeżeń, że w tym przypadku dochodzi do pozbawienia strony możliwości oceny jej stanowiska przez sąd, wskazują bowiem, że ocena taka może nastąpić w toku ewentualnego rozpatrywania przez sąd skargi na rozstrzygnięcie autokontrolne.

Należy podzielić powyższy pogląd, zgodnie z którym organ administracji publicznej respektując podstawową zasadę decyzji autokontrolnej (wydanej na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.), polegającą na uwzględnieniu skargi w całości, może skorzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących organowi odwoławczemu na podstawie art. 138 k.p.a., a więc również w sytuacji kiedy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, uchylić decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jeżeli zatem organ odwoławczy uwzględnia skargę w całości, to nie ma żadnych przeszkód do zastosowania przez ten organ również art. 138 § 2 k.p.a. Powyższy pogląd znajduje pełne uzasadnienie zwłaszcza w sprawach, w których zaskarżona została decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ drugiej instancji, który nie był adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie jest jej dysponentem, w wyniku rozpoznania odwołania nie może bowiem skorzystać z kompetencji do uchylenia decyzji i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Może zatem utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji bądź skorzystać z kompetencji kasacyjnych. W odniesieniu do istoty autokontroli i regulacji art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie udostępnienia informacji publicznej prowadzi do skorzystania wyłącznie z kompetencji kasacyjnych wynikających z art. 138 k.p.a., tj. z art. 138 § 2 k.p.a. lub art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (tak NSA w wyroku z dnia 27.01.2017r., sygn. I OSK 2601/16, publ. CBOSA)

Z wykładni art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika, że organ wydając decyzję w trybie autokontroli, uwzględnia skargę, tj. orzeka zgodnie z żądaniem strony, która tą skargę złożyła. Organ decyzji takiej nie może zatem wydać z urzędu, ani też orzec niezgodnie z intencją skarżącego. Przez uwzględnienie skargi w całości należy rozumieć doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu, przy czym oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy, należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia ( tak m.in. WSA w Krakowie w wyrokach z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 19/14, LEX nr 1520026 i z dnia 11 października 2012 r. II SA/Kr 934/12 LEX nr 12355300). Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie zastępuje organom administracji publicznej innych instrumentów prawnych (np. przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji), ale daje im narzędzie uwzględnienia skargi kierowanej do sądu w interesie osoby, która skargę składa. Nie jest dopuszczalnym wykorzystanie mechanizmu autokontroli do sanacji błędów popełnionych w ramach prowadzonego przez organ postępowania jeżeli nie prowadzi to jednocześnie do orzeczenia zgodnie z interesem osoby składającej skargę. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 października 2011 r. II GSK 2108/11, celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. (LEX nr 984626). Kryterium oceny ze strony organu stanowi legalność, a nie celowość, podobnie jak w przypadku orzekania przez sąd w rozpoznaniu skargi. Stosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie jest jednak w pełni podporządkowane zasadom orzekania przez sąd choćby z tego powodu, że wymaga jednoczesnego rozstrzygnięcia trzech zagadnień. Decyzja wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. powinna rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji i ewentualnie decyzji organu pierwszej instancji, jak również zawierać kwalifikacje wad pierwotnego orzeczenia (do czego ograniczałby się sąd w wyroku uwzględniającym skargę i jego uzasadnieniu), a nadto kończyć w sposób ostateczny postępowanie w sprawie administracyjnej albo przez jej rozstrzygnięcie co do istoty albo przez umorzenie postępowania. Należy przy tym podzielić poglądy doktryny, że chociaż użyty w art. 54 § 3 zwrot "organ (...) może" prima facie może sugerować, że uprawnienie do skorzystania z autokontroli ma charakter uznaniowy, to należy przyjąć, że rozważenie przesłanek zastosowania autokontroli, tj. analiza własnego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, jest obowiązkiem organu (tak M. Bika Autokontrola decyzji administracyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PPP 2007, nr 11, s. 45–48 oraz T. Woś red., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd, VI.)

Przedmiotem sądowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, wydanej w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., jest przede wszystkim to, czy zostały spełnione przesłanki zastosowania tego przepisu, jak również czy w pozostałości odpowiada ona prawu.

Zastosowanie przez skarżony organ trybu tzw. autokontroli jest dopuszczalne jedynie w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek, o jakich mowa w cytowanym przepisie, a w szczególności wymogów, by organ "uwzględnił skargę w całości", działając przy tym "w zakresie swojej właściwości". W konsekwencji należy przyjąć, że o ile każdorazowe rozważenie przez organ administracji, czy na skutek wniesionej skargi zachodzą przesłanki do uskutecznienia autokontroli, może być uznane za obowiązek organu, o tyle wydanie decyzji autokontrolnej już takim obowiązkiem nie jest. W szczególności organ powinien odstąpić od wydania decyzji autokontrolnej w sytuacji, gdy nie byłoby możliwe lub zasadne uwzględnienie skargi w całości, a zwłaszcza, gdyby jej uwzględnienie wykraczało poza "właściwość" (kompetencje orzecznicze) tego organu, względnie, gdyby skorzystanie z tego trybu nie przyczyniało się w konkretnym przypadku do realizacji podstawowego celu i funkcji instytucji samokontroli, jakim jest urzeczywistnienie zasady szybkości i prostoty postępowania.

Jak należy rozumieć przesłankę "uwzględnienia skargi w całości" wskazaną w art. 54 § 3 p.p.s.a., zostało objaśnione w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 25 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1232/14. W wyroku tym wskazano, że "warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej". Uzupełniając to stanowisko należałoby podkreślić, że wyjątkowo w sytuacji, gdy wnioski skargi w sposób ewidentny nie korespondują z jej zarzutami – bo np. skarżący zarzuca nieważność zaskarżonej, ale we wnioskach żąda już "tylko" uchylenia tej decyzji – wówczas należałoby przyznać pierwszeństwo zarzutom skargi (jako tym jej elementom, które odnoszą się wprost do "istoty sprawy") i to przez ich pryzmat oceniać możliwość uwzględnienia skargi "w całości". Gdyby jednak uwzględnienie w pełni wszystkich zarzutów nie było w konkretnym przypadku usprawiedliwione (bo np. – pozostając przy powyższym przykładzie – zaskarżona decyzja jest wadliwa, ale nie w sposób skutkujący jej nieważnością), albo możliwe (bo np. skarżony organ nie jest władny stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji), wówczas, jak to już wyżej wskazano, organ winien odstąpić od wydawania decyzji autokontrolnej.

Treść rozstrzygnięcia autokontrolnego organu powinna odpowiadać randze zarzuconego przez skarżącego – i potwierdzonego przez organ – uchybienia, ocenianego wedle tych samych kryteriów orzeczniczych, jakie stosuje sąd administracyjny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 12 do art. 54). Tylko w takim przypadku może bowiem zostać osiągnięty cel instytucji autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a., którym jest – jak wyjaśniono to już w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232//14 – "umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) z prawem [...]. Ten szczególny tryb uprawnia organ administracji publicznej do zastąpienia sądu administracyjnego w rozpoznaniu skargi. Tryb ten wymaga jednocześnie, aby wydana decyzja autokontrolna spełniała najwyższe standardy stosowania prawa tak, aby w jej rezultacie nie było już potrzeby dalszej kontroli sądowoadministracyjnej (...)."

Jak wyżej wskazano zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu tej regulacji, polega na doprowadzeniu do stanu, w którym istota sprawy zostaje ostatecznie rozstrzygnięta zgodnie z oczekiwaniem strony, wynikającym z jej skargi. Tak jednak nie stało się w niniejszej sprawie. Skarżąca spółka słusznie zarzuciła, że [...] sp. z o.o. wprawdzie uchyliła dotychczasowe stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu z dnia 22 czerwca 2017 r. odmawiającym udostępnienia żądanych przez skarżącą danych dotyczących wskazania podstawy prawnej wybudowania oraz późniejszej eksploatacji urządzeń przesyłowych w postaci słupów elektroenergetycznych, linii elektroenergetycznych, stacji elektroenergetycznych oraz transformatorów na nieruchomości o powierzchni 507,8607 ha, położonej w miejscowościach Bielawy oraz Separowo, obejmującej działki ewidencyjne o numerach [...], dla której Sąd Rejonowy w Grodzisku Wielkopolskim, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] (zwana dalej "Nieruchomością"), której właścicielem jest skarżąca, lecz mimo uchylenia swej decyzji nie udzieliła żądanej informacji w pełnym zakresie.

W decyzji tej nie zawarto bowiem informacji odnośnie:

1. udostępnienia wszelkich dokumentów (w tym przede wszystkim decyzji administracyjnych, protokołów z odbioru, planów, map), dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, modernizacji urządzeń posadowionych na Nieruchomości (w decyzji mowa jest o nieposiadaniu przez [...] sp. z o.o. jedynie decyzji administracyjnych dotyczących budowy urządzeń posadowionych na nieruchomościach);

2. wskazania podstawy prawnej, z której wywodzone są szerokości stref ochronnych dla poszczególnych linii przebiegających przez teren Nieruchomości.

Fakt ten przyznał sam organ wymieniając w odpowiedzi na skargę dokumenty, które na tym etapie postępowania dostarczono skarżącej i wskazując jednocześnie, że na udostępnienie pozostałych dokumentów nie zezwalają wewnętrzne regulacje obowiązujące w Spółce, w związku z którymi [...] w swoich decyzjach w sprawie odmawiała udostępnienia ze względu na techniczny, finansowy, technologiczny i handlowy charakter zawartej w nich chronionej informacji gospodarczej i nadal odmawia ich udzielenia w zakresie wnioskowanej informacji. Potwierdza to także fakt dołączenia kolejnych dokumentów do odpowiedzi na skargę, co oznacza, że nie dostarczono ich skarżącej na mocy zaskarżonej decyzji. Potwierdza to wreszcie treść uzasadnienia odpowiedzi na skargę, gdzie organ szeroko argumentuje dla jakich to przyczyn nie udzielił w całości żądanej informacji publicznej. Wydana decyzja nie udziela więc w pełni żądanej informacji publicznej, a jedynie udziela tej informacji w pewnej części. Innymi słowy, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji autokontrolnej nie uwzględnia w całości żądania i zarzutów skargi dotyczącej decyzji [...] sp. z o.o. z dnia 22.06.2017r., i to pomimo uchylenia tej decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż wbrew treści tego przepisu zaskarżona decyzja z dnia 16.08.2017r. nr [...] nie uwzględniła w całości skargi na decyzję z dnia 22.06.2017r.

W świetle powyższego Sąd orzekający stanął na stanowisku, że [...] sp. z o.o. dopuściła się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew bowiem jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości treści art.54 § 3 p.p.s.a. nie uwzględniła skargi w całości.

W orzecznictwie podkreśla się trafnie, że rażące naruszenie prawa jest z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znaczenie większej wagi aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: naruszenie prawa jest oczywiste; charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie (zob. wyroki NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1933/13, Lex Omega nr 1637116 oraz z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex Omega nr 165717, a także WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2594/13, Lex Omega nr 1486536 i z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 117/14, Lex Omega 1468356 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 251/09, Lex Omega nr 553289).

W zakresie oczywistości naruszenia prawa wskazuje się m. in., że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (tak NSA w wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2075/14, Lex Omega nr 1643276). Ma to być sytuacja, w której proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (tak wyrok NSA z dnia 30 września 2014r., sygn. akt II OSK 721/13, Lex Omega nr 1572789), kiedy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, Lex Omega nr 1518037).

Zastrzega się przy tym, że zastosowanie jednej z interpretacji niejednoznacznych przepisów nie można uznać za rażące naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1954/13, Lex Omega nr 1654675). Takie podejście pozostaje w zgodzie z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2113/13, w którym wskazano, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane. Nie można natomiast mówić o oczywistości naruszenia normy prawnej w przypadku niejasnej treści przepisu oraz występujących w związku z tym rozbieżności interpretacyjnych.

W ocenie Sądu orzekającego przepis art.54 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że decyzje autokontrolną można wydać jedynie w całości uwzględniając żądanie skargi. Interpretacja tego przepisu w tym zakresie zarówno w oparciu o wykładnię gramatyczna, jak i wykładnię funkcjonalną, nie budzi żadnych wątpliwości. Przepis ten wprost uzależnia wydanie decyzji autokontrolnej od uwzględnienia w całości skargi. Ratio legis tego przepisu polega na wyeliminowaniu zaskarżonej decyzji w całości, gdyż wówczas zbędna jest kontrola sądu administracyjnego.

Wbrew jednoznacznej treści art.54 § 3 p.p.s.a. organ nie uwzględnił skargi w całości. Stanowi to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. Dlatego też stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.