Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 765/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 8 ust. 3, ust. 11, art. 60 , art. 61
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a"
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie : WSA Bożenna Blitek AWSA Janusz Kasprzycki spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2008 r. Nr : [...] przedmiocie opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Pismem, które wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 10 lipca 2007 r., K. G. zwrócił się z wnioskiem o przyjęcie go do domu pomocy społecznej.

Decyzją z dnia [...] 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), art. 14, art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 pakt 2, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej skierował K. G. do Domu Pomocy Społecznej dla Osób [...].

Decyzją z [...] 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 54 ust. 1 i ust. 2, art. 59 ust. 2, art. 106 ust. 1, art. 109, art. 112 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej Starosta umieścił następnie K. G. w Domu Pomocy Społecznej dla Osób [...]. W punkcie 2 sentencji decyzji Starosta orzekł, że o terminie przyjęcia do domu pomocy społecznej K. G. zostanie poinformowany na piśmie przez Dyrektora Domu Pomocy Społecznej.

Decyzją z [...] 2007 r., znak: [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalił K. G. począwszy od dnia 22 sierpnia 2007 r., tj. od dnia faktycznego umieszczenia go w Domu Pomocy Społecznej opłatę za pobyt w tym domu w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca domu tj. w wysokości 1.954,21 zł miesięcznie, uiszczoną w ten sposób:, ze 70% jego dochodu netto, tj. 420,50 zł, z czego 313,40 zł miesięcznie, potrącać będzie właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy wypłacie świadczenia, kwota 107,10 zł miesięcznie potrącana będzie z zasiłku pielęgnacyjnego przez Referat Dodatków Mieszkaniowych i Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta. Kwotę 1.533,71 zł miesięcznie ponosić będzie K. G. z własnych zasobów finansowych do czasu wyczerpania środków tj. do 28 lutego 2011 r. do kasy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w terminie do 15 każdego miesiąca.

W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał między innymi, że w trakcie prowadzonego postępowania w celu ustalenia rzeczywistych możliwości partycypowania przez K. G. w kosztach pobytu w domu pomocy społecznej, Dyrektor ustalił, iż K. G. był właścicielem mieszkania własnościowego, zapisanego mu przez matkę. Brat K. G. oświadczył, że mieszkanie to zostało sprzedane, a po uregulowaniu wszelkich zadłużeń K. G. pozostało 6 000 zł. K. G. stwierdził natomiast, że mieszkanie to sprzedał za kwotę 80 000 zł. Zastrzegł jednak sobie, że nie będzie ujawniał kwoty, za jaką sprzedał mieszkanie, gdyż jest to jego prywatna sprawa. Dyrektor ustalił też, zwracając się do odpowiednich instytucji odnośnie zadłużenia K. G., że jego zadłużenie z tytułu: należności za gaz, opłat eksploatacyjnych mieszkania, wykupu mieszkania, pobytu w Izbie Wytrzeźwień zostało uregulowane. Dyrektor uznał za udowodnione wydatki K. G. z tego tytułu na kwotę 11.071,95 zł. Biorąc pod uwagę kwotę sprzedaży mieszkania stwierdził, więc że K. G. pozostała do dyspozycji kwota 68.928,05 zł. Mając na względzie koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej, ogłoszony w Zarządzeniu Nr [...] Starosty z [...] marca 2007 r. (ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z 12 marca 2007 r.), wynoszący 1.954,21 zł Dyrektor ustalił opłatę za pobyt K. G. w domu pomocy społecznej jak w sentencji decyzji.

Od powyższej decyzji K. G. odwołał się podnosząc, że zobowiązał się opłacać pobyt w domu pomocy społecznej do końca 2007 r., a następnie po potrąceniu 70 % dochodów resztę odpłatności powinna pokrywać Gmina. Według odwołującego się jego zasoby finansowe zostały wyczerpane. Ponadto zwrócił uwagę, że oprócz zobowiązań, które zostały wyszczególnione przez organ w decyzji posiadał jeszcze inne zobowiązania tj. należności z tytułu spraw prowadzonych w Sądzie Grodzkim, płatności w urzędzie skarbowym, u komornika, u notariusza oraz tzw. "połówkowe". K. G. przyznał, że podczas sporządzania protokołu przez pracownika socjalnego nie ujawnił kwot ze sprzedaży mieszkania oraz reszty kosztów, jednak, jak twierdzi faktyczna kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania była niższa, zaś wydatki, które musiał uregulować były dużo wyższe, aniżeli ustalone przez organ. W ocenie odwołującego się organ ignoruje jego tłumaczenia oraz jego brata w tym zakresie. Stwierdził także, że tak długo trwająca sprawa wpłynęła źle na jego stan zdrowia.

W uzupełnieniu odwołania w piśmie z dnia 4 stycznia 2008 r. K. G. zarzucił organowi l instancji, że zgodnie z pismem jakie odebrał w dniu 28 grudnia 2007 r. miał otrzymać kopertę oraz teczkę zawierającą 81 kart według spisu, a nic takiego nie otrzymał. Ponadto podniósł, że w dalszym ciągu nie wie co będzie

z jego dalszym pobytem w domu pomocy społecznej. Podtrzymuje nadal, że zadeklarował się opłacać pobyt w domu pomocy społecznej do końca 2007 r. oraz wskazał, że zapewniano go, iż po potrąceniu 70 % dochodów resztę odpłatności będzie pokrywać Gmina. Dodatkowo K. G. zwrócił uwagę na zaniżenie w decyzji ustalonych przez organ wydatków, które powinny wynosić w jego ocenie 15.768 zł. Odwołujący się w dalszym ciągu twierdzi, że organ nie uwzględnił w jego wydatkach faktycznych należności, które musiał zapłacić względem szeregu różnych instytucji.

Decyzją z [...] 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując w jej uzasadnieniu na wadliwość samego rozstrzygnięcia w którym organ dwukrotnie zobowiązał K. G. do ponoszenia opłat, po pierwsze z dochodu uzyskiwanego w związku z pobieranym świadczeniem rentowym i zasiłkiem pielęgnacyjnym, po drugie z własnych zasobów K. G. Kolegium zwróciło uwagę także na rozbieżności w uzasadnieniu z kwotami uregulowanych należności, a łączną kwotą poniesionych wydatków. Dodatkowo organ miał się odnieść do kwestii zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

Po ponownym rozpoznaniu decyzją z dnia [...] 2008 r., znak: [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalił K. G. - począwszy od dnia 22 sierpnia 2007 r., tj. od dnia faktycznego umieszczenia go w Domu Pomocy Społecznej - opłatę za pobyt w w/w domu w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej, tj. w wysokości 1.954,21 zł miesięcznie, uiszczaną w następujący sposób :

- 70% jego dochodu netto, tj. 420,50 zł, z czego : kwotę 313,40 zł miesięcznie - potrącać będzie właściwy Oddział ZUS - przy wypłacie świadczenia, kwota 107,10 zł miesięcznie - potrącana będzie z zasiłku pielęgnacyjnego przez Referat Dodatków Mieszkaniowych i Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta,

- kwotę 1.533,71 zł miesięcznie - wnosić będzie K. G. z własnych zasobów finansowych, do czasu wyczerpania środków, tj. do 28 lutego 2011 r. - do kasy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na określony rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Banku [...] do 15 każdego miesiąca.

W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał, że K. G., zwrócił się z wnioskiem o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej. Na podstawie wywiadu środowiskowego oraz innych przedłożonych dokumentów stwierdził, że K. G. ze względu na stwierdzone choroby i niepełnosprawność nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Wymaga on bowiem zapewnienia mu całodobowej opieki. Opieki całodobowej nie jest w stanie zapewnić rodzina, ani - w pożądanym zakresie - gmina. Nadmienił, że decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2007r., znak; [...], K. G. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej. W decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] 2007 r., znak: [...], orzeczono umieszczenie K. G. w w/w domu pomocy społecznej.

Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 60 ustawy o pomocy społecznej, pobyt

w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Według art. 61 ustawy, zobowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Mieszkaniec domu wnosi opłatę w wysokości nie wyższej niż 70% swojego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy).

W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił, że do wnoszenia opłaty za pobyt K. G. w domu pomocy społecznej jest zobowiązany wnioskodawca. Podniósł też, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalił, iż K. G. jest stanu wolnego; utrzymuje się z renty socjalnej w aktualnej kwocie 447,71 zł netto miesięcznie oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153,- zł. Łączny dochód w/w stanowi 600,71 zł netto miesięcznie ( 70% dochodu stanowi więc kwota 420,50 zł).

Dyrektor podniósł także, że w trakcie postępowania ustalił, że K. G. był właścicielem mieszkania własnościowego zapisanego mu przez matkę. W dniu 13 lipca 2007 r. wnioskodawca złożył oświadczenie, w którym zobowiązał się do pokrywania kosztów swojego pobytu w domu pomocy społecznej ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania (dowód : karta nr 13 ). W dniu 27 sierpnia 2007 r. brat jego – J. G. - złożył oświadczenie do protokołu, że mieszkanie zostało przez K. G. sprzedane i po uregulowaniu wszelkich zadłużeń pozostało 6.000 złotych. Równocześnie J. G. zobowiązał się wpłacać na konto MOPS po 1.533,71 zł miesięcznie, do wyczerpania środków ( dowód : karta nr 38 ). W tej sytuacji Dyrektor, prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty za pobyt K. G.

w domu pomocy społecznej, wezwał go do przedstawienia umowy sprzedaży mieszkania, w celu ustalenia jego rzeczywistych możliwości partycypowania

w kosztach pobytu ( dowód : karta nr 40 ). W odpowiedzi na to wezwanie K. G. stwierdził, że umowa sprzedaży mieszkania w toku przeprowadzki zaginęła (dowód : karta nr 41). Uzyskana natomiast w drodze administracyjnej kopia aktu notarialnego sprzedaży mieszkania dała podstawę do ustalenia wartości transakcji na kwotę 80.000 zł ( dowód : karty nr 43 - 46 ). Dyrektor wystąpił więc do instytucji, gdzie zgłoszone było zadłużenie o informację, czy należności zostały uregulowane. W odpowiedzi uzyskał następujące informacje :

- z Biura Obsługi Klienta Gazowni - że należność za gaz w kwocie 505,50 zł została uregulowana ( dowód : karta nr 64),

- ze Spółdzielni Mieszkaniowej "A" - że mieszkanie przy ul. [...] zostało sprzedane, a zaległości z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości 9.687,05 zł zostały uregulowane w momencie sprzedaży mieszkania ( dowód : karta nr 66),

- z Zakładów [...] S.A. - że zaległości w opłatach za energię elektryczną w kwocie 379,40 zł oraz zadłużeń z tytułu wykupu mieszkania w kwocie 4.696,99 zł zostały spłacone ( dowód : karta nr 67),

- z Izby Wytrzeźwień - że zaległość za pobyt w/w w kwocie 500,- zł została uregulowana (dowód : karta nr 73).

K. G. w odpowiedzi na kolejne wezwanie przysłał pismo (dowód : karta nr 65, data wpływu do MOPS – 6 listopada 2007 r.), w którym wymienił następujące płatności, dokonane ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania : za gaz i energię elektryczną, długi i kredyty bankowe, płatności związane ze sprawami prowadzonymi przez komornika i notariusza, z tytułu wykupu mieszkania, płatności regulowane w Urzędzie Skarbowym, płatności za pobyt w Izbie Wytrzeźwień, grzywny zasądzone przez Sąd Grodzki, jak również mandaty, a także wymieniane w piśmie sprawy związane z tzw. " połówkowym", sprawą " odstępnego", regulacją długów w/w. i jego najbliższych oraz wydatki bieżące.

Z uwagi na to, iż do wskazanego pisma strona nie dołączyła jakichkolwiek dowodów poniesionych wydatków ani nie określiła ich wysokości, pracownik socjalny w dniu 12 listopada 2007 r. po raz kolejny udał się do Domu Pomocy Społecznej

w celu odebrania wyjaśnień. Dyrektor wskazał, że z informacji zawartych w protokole ( dowód : karty nr 68 - 72 ) wynika, iż osobą, która dokonywała zaległych płatności za K. G. był S. R. Jak stwierdził K. G. ze środków pozyskanych ze sprzedaży mieszkania dokonano uregulowania zaległości komorniczych, spłaty kredytów bankowych, zadłużeń za gaz, energię elektryczną, z tytułu wykupu mieszkania a nadto realizowano wydatki osobiste. Przesłuchany K. G. stwierdził, że " pewną" kwotę tytułem odstępnego przekazał P. R. za zakup mieszkania. Stwierdził nadto, że nie będzie ujawniał kwoty, jaką przekazał braciom, dzieląc się z nimi środkami uzyskanymi ze sprzedaży mieszkania. Jednocześnie zaznaczył, że należące do niego mieszkanie nie zostało sprzedane za kwotę 80 tyś. złotych

Dyrektor podniósł, że na podstawie informacji uzyskanych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego uznał za udowodnione - wydatki na kwotę 11.071,95 zł. W tym stanie rzeczy pozostała ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania kwota, tj. 68.928,05 zł pozostaje, zdaniem Dyrektora,

w dyspozycji K. G.

Dyrektor wskazał, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej, został ustalony w Zarządzeniu Nr [...] Starosty Powiatu z dnia [...] 2007 r. a ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z dnia 12 marca 2007 r. i wynosi: 1.954,21 zł.

W związku z powyższym opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ponosić będzie K. G. - począwszy od dnia 22 sierpnia 2007 r., tj. od dnia faktycznego umieszczenia go w Domu Pomocy Społecznej - w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej, tj. w wysokości 1.954,21 zł - z tym, że - 70% jego dochodu netto, tj. kwotę 313,40 zł -potrącać będzie właściwy Oddział ZUS - przy wypłacie świadczenia, kwota 107,10 zł potrącana będzie natomiast z zasiłku pielęgnacyjnego przez Referat Dodatków Mieszkaniowych i Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta,

- kwotę 1.533,71 zł miesięcznie - wnosić będzie K. G. z własnych zasobów finansowych, do czasu wyczerpania środków, tj. do 28 lutego 2011 r. - do kasy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej lub na określony rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Banku [...] w terminie do 15 każdego miesiąca.

W końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał, że ustalona w niniejszej decyzji opłata może ulec zmianie wraz ze zmianą wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej oraz dochodu K. G.

Od powyższej decyzji K. G. odwołał się podnosząc, że nie zgadza się z decyzją organu l instancji. W uzasadnieniu odwołania K. G., podobnie jak w poprzednim odwołaniu od decyzji z [...] 2007 r., stara się wywodzić, że organ l instancji przy ustalaniu dochodu nie uwzględnił jego wydatków, które musiał ponieść spłacając zobowiązania względem szeregu różnych instytucji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 maja 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 8 ust. 3 i 12, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 2, art. 64 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca,

w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Przy czym, stosownie do ust. 4 tego przepisu, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

Kolegium podniosło, że art. 8 ust. 11 ustawy stwierdza, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub

w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Stosownie do art. 61 ust. 2 tejże ustawy opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70 % tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 250 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 250 % tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 250 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 250 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej -

w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

W myśl art. 64 pkt 2 cytowanej ustawy osoby wnoszące opłatę za pobyt

w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozstrzygnięcie organu l instancji jest właściwe.

Kolegium uznało, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej

prawidłowo ustalił, że w miesiącu sierpniu 2007 r. K. G. uzyskał jednorazowy dochód z tytułu sprzedaży mieszkania przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (477 zł) i dochód ten rozliczył w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Obliczony w ten sposób miesięczny dochód K. G. w okresie od sierpnia 2007 r. do sierpnia 2008 r. przekraczał pełną odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, co sprawia, że K. G. jako mieszkaniec domu pomocy społecznej powinien od czasu faktycznego umieszczenia w domu pomocy społecznej tj. 22 sierpnia 2007 r. ponosić odpłatność za pobyt w tejże placówce w pełnym wymiarze (wysokość opłaty nie może przekraczać 70 % ustalonego dochodu - art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Z kolei od dnia 22 sierpnia 2008 r. w dochodzie K. G. nie będzie uwzględniany dochód ze sprzedaży mieszkania i od tego momentu po pomniejszeniu kwoty miesięcznego jego dochodu wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej wynosić będzie 70 % dochodu netto z tytułu pobierania świadczeń tj. renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego, czyli aktualnie 420,50 zł.

A zatem, zdaniem Kolegium, organ l instancji prawidłowo zobowiązał K. G. do ponoszenia począwszy od dnia 22 sierpnia 2007r., tj. od dnia faktycznego umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej do dnia 21 sierpnia 2008 r. opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej, tj. 1.954,21 zł miesięcznie, a od dnia 22 sierpnia 2008 r. w wysokości 70 % dochodu netto z tytułu pobierania świadczeń tj. renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego, czyli 420,50 zł.

Kolegium podniosło, że strona musi mieć świadomość, iż wysokość powyższej odpłatności uzależniona jest od dochodu strony, który ustalany jest zgodnie

z zasadami określonymi w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i nie może być pomniejszany o inne obciążenia finansowe aniżeli te, które zostały wskazane w tym przepisie, co oznacza że żądanie strony pomniejszenia dochodu o zapłacone zobowiązania takie jak: należności z tytułu spraw prowadzonych w Sądzie Grodzkim, u komornika, u notariusza oraz tzw. "połówkowe" nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już podnosiło Kolegium w uzasadnieniu poprzedniej decyzji odwoławczej strona musi też mieć świadomość, że podnoszona w odwołaniu okoliczność, iż zasoby finansowe uzyskane ze sprzedanego mieszkania zostały wyczerpane w związku

z koniecznością dokonania spłaty zobowiązań może mieć znaczenie jedynie dla kwestii ewentualnego częściowego zwolnienia strony z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, jednakże i wtedy poniesione wydatki z tego tytułu muszą zostać udowodnione. W takim przypadku oczywiście organ prowadzący postępowanie będzie obowiązany, zgodnie z art. 7, art. 77 k.p.a. do wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie oznacza to jednak zwolnienia strony z obowiązku współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, że nieudowodnienie okoliczności może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1984 r., sygn. akt II SA 1205/85, publik. w ONSA 1984 Nr 2 poz. 98).

Kolegium wskazywało również, że w interesie K. G. powinno leżeć współdziałanie z organem prowadzącym postępowanie poprzez przytaczanie faktów czy dowodów.

Biorąc pod uwagę udokumentowane poniesione przez K. G. wydatki dochód, który powinien pozostać jest wysoki i nie uzasadnia nawet częściowego zwolnienia z odpłatności za jego pobyt w domu pomocy społecznej, o czym słusznie, w ocenie Kolegium, orzekł organ l instancji. Podnoszona natomiast przez odwołującego się okoliczność bycia osobą niepełnosprawną nie może być wyłączną przesłanką do zastosowania takiej ulgi.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył K. G. W treści jej zakwestionował w szczególności wyliczenia finansowe dokonane przez organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dotyczące poniesionych przez niego wydatków z tytułu zadłużenia, a co za tym idzie ustalenia wysokości kwoty jaką on swobodnie dysponuje. Przedstawił własne w tej mierze wyliczenia załączając kserokopie rachunków.

W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w niej podniesionych.

Stosownie do treści art. 60 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.

W myśl natomiast art. 61 ust. 1 ustawy obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy

z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Zgodnie z ust. 2. art. 61 ustawy o pomocy społecznej opłatę za pobyt

w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70 % tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 250 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 250 % tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 250 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 250

% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej -

w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

W rozpatrywanej sprawie organy ustaliły, że w miesiącu sierpniu 2007 r. K. G. uzyskał jednorazowy dochód z tytułu sprzedaży mieszkania, który przekroczył pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł. W związku z tym dochód ten rozliczyły w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Skutkiem tego było ustalenie przez nie, że miesięczny dochód K. G. w okresie od sierpnia 2007 r. do sierpnia 2008 r. przekroczył pełną odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, co sprawiło, że organy ustaliły K. G., jako mieszkańcowi domu pomocy społecznej, opłatę za pobyt w tym domu do czasu faktycznego jego w nim umieszczenia (tj. do 22 sierpnia 2007 r.) w pełnym wymiarze zaznaczając, że wysokość tej opłaty nie może przekraczać 70 % ustalonego dochodu. Natomiast od dnia 22 sierpnia 2008 r. organy ustaliły, że opłata z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej będzie w wysokości 70 % dochodu netto z tytułu pobieranych przez K. G. świadczeń – renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego. W tym okresie w dochodzie nie będzie zatem uwzględniany dochód ze sprzedaży mieszkania.

Z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub

w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach

o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Przy tym do dochodu ustalonego w myśl art. 8 ust. 3 ustawy nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na odstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przed emerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

Zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia

z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby

w rodzinie – kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Stosownie natomiast do art. 8 ust. 12 ustawy w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.

Skoro w niniejszej sprawie K. G. w piśmie, które wpłynęło

w dniu 10 lipca 2007 r., do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zawarł wniosek o umieszczenie go w domu pomocy społecznej, a sprzedaż jego mieszkania nastąpiła w sierpniu 2007 r., to mając na uwadze treść przytoczonego art. 8 ust. 3 ustawy, stanowiącego, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku oraz treść art. 8 ust. 11 ustawy, uznać należy za błędne stanowisko obu organów w tej mierze. W okresie bowiem 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku K. G. nie uzyskał jednorazowego dochodu o jakim mowa w przepisie art. 8 ust. 11 ustawy

z tytułu sprzedaży mieszkania. Nastąpiło to dopiero w miesiąc po złożeniu wniosku. Nie wystąpiła też sytuacja, że w okresie pobierania przez niego świadczenia

z pomocy społecznej dochód tego rodzaju uzyskał. K. G. nie pobierał żadnego ze świadczeń pieniężnych jak i niepieniężnych, wymienionych w art. 36 ustawy o pomocy społecznej, które są świadczeniami z pomocy społecznej.

Wobec tego organy wprawdzie prawidłowo ustaliły treść norm prawnych zawartych w poszczególnych przepisach mających zastosowanie w tym przypadku, ale błędnie je zastosowały do ustalonego stanu faktycznego. Uwzględnienie bowiem uzyskanego przez K. G. dochodu z tytułu sprzedaży w miesiącu sierpniu mieszkania w ustaleniach opłaty z tytułu pobytu jego w domu pomocy społeczne było nieprawidłowe i miało znaczenie na ustalenie wysokości tejże opłaty. Doszło zatem do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ustalając opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej będą zatem zobligowane uwzględnić fakt sprzedaży mieszkania przez skarżącego, zgodnie z treścią art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej przez okres, za który ten dochód uzyskano, co stanowić będzie dopiero podstawę ustalenia opłaty z tytułu pobytu K. G. w domu pomocy społecznej za miesiąc następujący po miesiącu, w którym sprzedaż mieszkania skarżącego miała miejsce, stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.