Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 68/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3 w zwiazku z art 61 i art. 5 ust 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak ( spr) Sędzia del.WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy asystent Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu14 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.C. i T.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2404/10 w sprawie ze skargi G.C. i T.C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę G.C. i T.C. (dalej jako "skarżący") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie Sąd I instancji przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżących koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z [...] października 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sochaczewie z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], nakazującej skarżącym usunięcie w określonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych czynności i robót budowlanych polegających na dokonaniu wzmocnienia więźby dachowej nad segmentem skarżących, zlokalizowanym na działce nr ew. [...] oraz na wzmocnieniu wspólnej ściany nośnej między segmentem skarżących, a segmentem L. i E.Z., na wysokości wszystkich kondygnacji budynku. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej jako "ustawa Prawo budowlane").

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 17 kwietnia 2003 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego więźby dachowej na budynku mieszkalno-usługowym, zlokalizowanym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w S. W dniu 28 maja 2003 r. organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości, podczas których ustalił, że w czasie wykonywania nadbudowy budynku mieszkalno-usługowego, dokonano naruszenia konstrukcji więźby dachowej. Skarżący pismami z dnia 16 stycznia 2004 r., 10 marca 2004 r. oraz 25 marca 2004 r. poinformowali organ I instancji, że w wyniku prowadzenia robót budowlanych na ścianie dzielącej budynki pojawiły się pęknięcia.

W wyniku wizji lokalnej, jaka odbyła się w dniu 10 marca 2004 r. organ I instancji stwierdził w części mieszkalnej budynku usytuowanego na działce nr ew. [...] pionowe spękania ściany w przedpokoju - od strony budynku położonego na działce nr ew. [...], a także spękania na całej wysokości ściany na stropie w przedpokoju, przechodzące poziomo na ściany działowe wewnątrz do łazienki i skośne pęknięcia nad wejściem do dużego pokoju. Skarżący oświadczyli, że właściciele budynku przylegającego do spornego obiektu dokonali przebudowy dachu i w ich ocenie to spowodowało pojawienie się rys na ścianach w ich budynku.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. organ I instancji zobowiązał skarżących do dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], w granicy z działką nr ew. [...], wykazującej przyczyny powstania spękań ściany nośnej dzielącej obydwa budynki oraz stropu w przedpokoju, a także zawierającej wskazanie sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W dniu 24 listopada 2008 r. skarżący przedłożyli w organie I instancji ekspertyzę techniczną dotyczącą oceny stanu technicznego dachu i więźby dachowej oraz ścian nośnych budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ I instancji nakazał skarżącym usunięcie, w terminie 3-ch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, stwierdzonych nieprawidłowości w opisany wyżej sposób.

Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2010 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą nałożenia na skarżących przedmiotowego obowiązku był przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że obiekt będący przedmiotem postępowania znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, stąd nałożenie obowiązku usunięcia zaistniałych nieprawidłowości należało uznać za zasadne. Ekspertyza stanu technicznego dachu i więźby dachowej oraz ścian nośnych przedmiotowego budynku wykazała bowiem, że w wyniku zewnętrznej ingerencji wystąpiły usterki, uszkodzenia i błędy w konstrukcji budynku. Działania te doprowadziły do powstania zniszczenia więźby dachu oraz powstania pionowego pęknięcia na wysokości ściany nośnej pomiędzy budynkami. Ekspertyza wskazuje, że przebudowa dachu znacznie odbiegała od zasad sztuki budowlanej. W jej wyniku zostały zmienione warunki użytkowania dachów budynków zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...]. Stwierdzono, że na dachach tych budynków w okresie zimowym mogą tworzyć się zaspy śniegu a w okolicach rynien nawisy śnieżne, które potem jako sople lodowe mogą spaść na przechodniów. Ustalono także, że powyższy stan powoduje zagrożenie bezpieczeństwa życia i zdrowia mieszkańców budynku i osób trzecich. Ponadto ekspertyza stanu technicznego potwierdziła występowanie spękań na ścianach w budynku skarżących. Wskazano, że występowanie pęknięć jest wynikiem niekontrolowanych w zakresie techniki budowlanej działań budowlanych polegających na zmianie konstrukcji dachu. Stwierdzono, że wykonane działanie służące poprawie więźby dachu nad spornym budynkiem nie są poprawne techniczne i zgodne ze sztuką budowlaną. Wskazano także, że aby poprawić stan techniczny spornego obiektu należy przebudować więźbę dachu nad przedmiotowym budynkiem a także wzmocnić ścianę nośną na wysokości kondygnacji i obu pięter.

Organ odwoławczy powołał się ponadto na treść § 204 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje, że ujawniony stan budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] narusza wymagania wynikające z tego przepisu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie było prowadzone w sprawie stanu technicznego budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...], tj. obiektu należącego do skarżących. Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane, to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek jego utrzymania i użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. W rezultacie obowiązek doprowadzenia obiektu zlokalizowanego na działce nr ew. [...] do odpowiedniego stanu technicznego spoczywa na skarżących jako na właścicielach tego budynku.

Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że nie badał przyczyn, które doprowadziły do powstania stwierdzonych nieprawidłowości, dlatego też dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, czy nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego obiektu został spowodowany robotami budowlanymi wykonanymi przez sąsiadów, czy też powstał z innych przyczyn. Zdaniem organu odwoławczego, roszczenia w powyższym zakresie mogą być podnoszone jedynie na drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto wnioskiem z dnia 7 października 2011 r. wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Sochaczewie w sprawie legalności nadbudowy budynku mieszkalno - usługowego zlokalizowanego na działce nr [...]. Na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił nie uwzględnić wniosku skarżących o zawieszenie postępowania sądowego.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie bez wątpienia istniała konieczność podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego działań mających na celu przywrócenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego. Z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika bowiem, że budynek mieszkalno-usługowy, zlokalizowany na działce nr ew. [...] znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Potwierdzają to nie tylko pisma samych skarżących domagających się podjęcia odpowiednich działań ze strony organu I instancji, ale przede wszystkim protokoły oględzin budynku przeprowadzonych przez przedstawicieli organu odpowiednio w dniach 28 maja 2003 r., 10 marca 2004 r., 3 czerwca 2004 r. oraz 12 listopada 2009 r.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że we wnioskach końcowych przedłożonej przez skarżących ekspertyzy wynika, że ze względu na stan techniczny budynku skarżących i budynku sąsiedniego, dla poprawy warunków technicznych i eksploatacyjnych budynku skarżących należy przebudować więźbę dachu nad budynkiem "Nr 2" w ten sposób, aby nie dochodziło do zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców budynku i osób trzecich przebywających w strefie zagrożenia szczególnie w okresie opadów deszczu, śniegu i okresach odwilży. Ponadto należy także wzmocnić ścianę nośną na wysokości kondygnacji piwnicy i obu pięter, aby ograniczyć lub wyeliminować przyczynę zaistniałego stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu I instancji, decyzja organu I instancji odpowiada w całości zaleceniom zawartym w ekspertyzie, co oznacza, że nie można organowi nadzoru budowlanego postawić zarzutu dowolności w określaniu nakazu wykonania robót budowlanych w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu I instancji, nakaz zawarty w decyzji organu I instancji oparty został o wyniki postępowania dowodowego wskazujące jednoznacznie na konkretny zakres prac budowlanych, których wykonanie zapewni utrzymanie budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w odpowiednim stanie technicznym.

Sąd I instancji stwierdził ponadto, że wbrew twierdzeniom skarżących postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Ustalenia poczynione w toku prowadzonego postępowania znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy, a w szczególności w protokołach oględzin przeprowadzonych przez przedstawicieli organu. Podstawowym zaś dokumentem określającym stan techniczny budynku jest ekspertyza opracowana przez mgr inż. A.M., posiadającego stosowne uprawnienia. Ekspertyza zawiera nie tylko informacje o stanie technicznym budynku, ale także jednoznacznie określone zalecenia dotyczące koniecznych do wykonania robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego oparł swoje rozstrzygnięcie właśnie na tych zaleceniach, opracowanych przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Dodatkowo Sąd I instancji zaznaczył, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego skarżący nie podważali w jakimkolwiek zakresie ustaleń dotyczących stanu technicznego budynku i zgromadzonej dokumentacji w sprawie.

Sąd I instancji podkreślił, że skarga skarżących jest w istocie wyrazem niezadowolenia z powodu nałożenia na skarżących obowiązku wykonania określonych robót budowlanych i poniesienia ich kosztów w sytuacji, gdy pogorszenie stanu technicznego budynku skarżących spowodowane było działaniem sąsiadów. Z analizy stanu technicznego budynku zawartej w ekspertyzie technicznej (s. 5 i 7) wynika, że przyczyną złego stanu technicznego budynku, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] mogły być roboty przeprowadzone przez sąsiadów skarżących. Sąd I instancji podkreślił jednak, że w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane powyższe ustalenia nie mają wpływu na właściwe określenie adresata decyzji wydanej w oparciu o art. 66 cytowanej ustawy. Adresatem decyzji w kontrolowanym postępowaniu nie mogli więc być sąsiedzi skarżących. Sąd I instancji wskazał także, że skarżący mogą dochodzić swoich praw w drodze powództwa cywilnoprawnego. W postępowaniu przed sądem powszechnym skarżący mogą domagać się bowiem odszkodowania i zwrotu kosztów poniesionych w związku z koniecznością wykonania robót budowlanych nakazanych przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do osób winnych powstałego zdarzenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu.

Zaskarżyli wyrok w zakresie oddalenia skargi (pkt I sentencji). Ponadto wnieśli również o "rozpoznanie" postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r. o odmowie zawieszenia postępowania.

Skarżący zarzucili w pierwszej kolejności naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 i art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 154 k.c., a także art. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane.

Ponadto skarżący podnieśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Po drugie, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 8 k.p.a.

Po trzecie, art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Po czwarte, art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 151 p.p.s.a.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części, a także zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych, a w przypadku braku podstaw do uwzględnienia wniosku o obciążenie organu kosztami postępowania, jak również przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu kosztów zastępstwa procesowego wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną L. i E.Z. wnieśli o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli stanu faktycznego ustalonego przez właściwe organy i w tym zakresie nie naruszył art. 134 § 1 w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jak i art. 8 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co jednoznacznie wynika z opracowanej w listopadzie 2008 r. ekspertyzy technicznej przez mgr inż. A.M., a także zaleceń w niej zawartych w zakresie koniecznych do wykonania robót budowlanych. Ponadto potwierdzają to także wszystkie inne dowody będące w aktach sprawy, a w szczególności protokoły oględzin przedmiotowego budynku przeprowadzone w dniach 28 maja 2003 r., 10 marca 2004 r., 3 czerwca 2004 r., jak i ostatnie w dniu 12 listopada 2009 r. Dlatego też Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że osnowa decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, prawidłowo uwzględnia wyniki postępowania dowodowego w tej sprawie, a w szczególności wnioski końcowe sformułowane w przedmiotowej ekspertyzie technicznej, co z kolei wypełnia dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Po drugie, chybiony jest także w tym stanie faktycznym zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wynika to z tego, że chociaż jedną z przyczyn obecnego nieodpowiedniego stanu technicznego danego budynku mogły być roboty budowlane wykonane przez sąsiadów czyli E. i L.Z., to jednak w świetle przepisów Prawa budowlanego powyższe ustalenia nie mają wpływu na prawidłowe ustalenie adresata tej decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Oznacza to, że adresatem przedmiotowej decyzji w tym postępowaniu administracyjnymi nie mogli więc być E. i L.Z. Trzeba bowiem podkreślić, że zgodnie z dyspozycją art. 61 Prawa budowlanego to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek jego utrzymania i użytkowania zgodnie z zasadami, o których stanowi art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Obowiązek doprowadzenia danego obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] do odpowiedniego stanu technicznej, tj. wzmocnienie więźby dachowej nad tym segmentem jak i wspólnej ściany nośnej – po zaleceniach ekspertyzy – słusznie nałożono na G. i T.C., którzy są w tej części właścicielami budynku (tj. w części segment 2). Oczywiście T. i G.C. mogą dochodzić swoich praw w innym postępowaniu, czyli w drodze powództwa cywilnoprawnego przed sądem powszechnym, skierowanego wobec osób winnych powstaniu tego zdarzenia. W tym zakresie skarżący będą mogli domagać się odszkodowania jak i zwrotu kosztów poniesionych w związku z obowiązkiem realizacji robót budowlanych nakazanych przez organy nadzoru budowlanego oraz biorąc także pod uwagę dyspozycję art. 154 k.c. Należy jednak także zaznaczyć, że do wydania takiej decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w danym obiekcie budowlanym nieprawidłowości, wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Nie jest nawet konieczne, żeby skutkiem takiego stanu było zagrożenie życia lub zdrowia ludzi albo niebezpieczeństwo dla mienia lub środowiska. Stąd osnowa takiej decyzji będzie całkowicie zależna od okoliczności faktycznych danej sprawy. Jest to bowiem konieczne dla wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym stwierdzonych nieprawidłowości oraz zapewnienia całkowitej zgodności rozstrzygnięcia (osnowy) decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi co w tej sprawie oczywiście nastąpiło.

Po trzecie, brak jest także przesłanek do stwierdzenia naruszenia w tym stanie faktycznym i prawnym przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 jak i art. 151 p.p.s.a. Ponadto błędnie w komparycji skargi kasacyjnej nie określono, który z trzech podpunktów art. 145 § 1 pkt 1 miałby być naruszony przez Sąd I instancji.

Po czwarte, chybiony jest także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sad I instancji art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Zawieszenie postępowania sądowego z urzędu na podstawie tej przesłanki jest bowiem fakultatywne, a nie obligatoryjne. Ustawodawca w dyspozycji tego przepisu stanowi, że "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu" jeżeli uzna, że z powodu innego toczącego się postępowania administracyjnego lub sądowego jest to konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia danej sprawy sądowej. Sąd I instancji doszedł do przekonania w niniejszej sprawie, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania, czemu dał wyraz w protokole rozprawy. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie oznacza to, że Sąd I instancji w jakimkolwiek stopniu przesądził o wyniku toczącego się postępowania dotyczącego legalności nadbudowy budynku na działce nr [...]. Należy wyraźnie odróżnić odpowiedzialność za stan techniczny budynku spoczywającą na jego właścicielach i wynikającą z przepisów prawa budowlanego, od odpowiedzialności cywilnej, której skarżący mogą dochodzić przed sądem powszechnym, a także od kwestii legalności procesu budowlanego na działce sąsiedniej, będącej własnością innych osób.

Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego, wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy gdyż przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach 258-261 p.p.s.a.

Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenia, o jakim mowa w tym przepisie.