Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1011/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 1, art 158 par. 1 w zw. z art 156  par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 33
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności części decyzji w zakresie orzekającym o rozgraniczeniu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. K. i T. K. solidarnie kwotę 714 zł /słownie: siedemset czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium", "organ nadzorujący") z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]stwierdzająca nieważność części decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w zakresie orzekającym o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid 3574/2 z dz. o nr ewid. 3565 poł. w .

W podstawie prawnej decyzji powołano art: 157 § 1 i art 158 § 1 w zw. z art 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2101; dalej: "P.g.i k.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Wójt Gminy decyzją z dnia [...].03.2018r. znak: [...], orzeł o rozgraniczeniu nieruchomości objętej [...], stanowiącej działki o nr 3574/1 i 3574/2 (współwłasności T. K. i M. K.) z nieruchomością sąsiednią oznaczoną jako działka nr 3565 (własności Iwony i G. J.) położonych w .

Decyzja została wydana na wniosek M. i T. K.. W uzasadnieniu wskazano, że czynności ustalenia granic przeprowadził upoważniony geodeta. Zgodnie z protokołem granicznym z dnia 29.11.2017r. przebieg granicy, z powodu sprzeczności dowodów, ustalono na podstawie zgodnego oświadczenia stron. O przeprowadzonych czynnościach zawiadomiono właścicieli działki nr 3573, których działki znajdują się na styku rozgraniczającej nieruchomości.

Dokumentacja została zarejestrowana w ośrodku państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Starostwie Powiatowym pod nr [...].

Wnioskiem z dnia 11.04.2018r. (otrzymanym dnia 11.05.2018r.) M. K. i T. K., reprezentowani przez pełnomocnika adwokata K.P., wnieśli o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji.

W uzasadnieniu podnieśli, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 29 P.g. i k. poprzez brak określenia punktów i linii granicznych w decyzji, art. 107 pkt 5 i 6 K.p.a., ponieważ nie zastosowano w decyzji obligatoryjnych elementów tj. kwestii odnoszących się do rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego, zarzucili, że decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność ma charakter trwały, co stanowi wady określone wart. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a.

W uzasadnieniu podnieśli, że trudno określić przebieg granic nieruchomości objętych postępowaniem bez sprecyzowania położenia punktów i linii granicznych w sentencji decyzji. Sentencja powinna odzwierciedlać stan prawny tj. w jakim doszło do nabycia nieruchomości oraz powinien on się odnosić do rzeczywistej powierzchni działki. W uzasadnieniu powinno znaleźć się również odniesienie do ustalenia przebiegu granicy przez upoważnionego geodetę. Z zaskarżonej decyzji nie wynika którędy przebiega granica pomiędzy działkami wymienionymi w sentencji, nie ma odniesienia do opinii geodety, ze wskazaniem punktów i linii granicznych w oparciu o które można wykonać decyzję.

Zarzucono również, że błędnie stwierdzono, że ze względu na toczące się przed sądem postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami nr 3574/2 i 3573, należy odstąpić od ustalenia przebiegu tej granicy.

Sąd Okręgowy Wydział I Cywilny wydał w sprawie postanowienie i ustalił przebieg granicy pomiędzy działkami położonymi w u o nr 3573 i 3574/2 według linii ciągłej oznaczonej kolorem czerwonym pomiędzy punktami A i B, zaznaczonej na szkicu sytuacyjnym załączonym do opinii technicznej z dnia 08.10.2013r. sporządzonym przez biegłego sądowego. Postanowienie zapadło w dniu 28 lutego 2017 r., a więc chwilę wcześniej niż sporządzony przez geodetę protokół graniczny z dnia 29.11.2017r. ustalający niejako odstąpienie od ustalenia przebiegu granicy.

SKO rozpoznając wniosek w pierwszej kolejności odniosło się do instytucji stwierdzenia nieważności oraz zasad z nią związanych, wskazując, że organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.

Dokonując weryfikacji decyzji na podstawie art 156 § 1 pkt 1 - 7 K.p.a. wykluczył wystąpienie wad określonych w pkt 1, 3, 4, 6 i 7, wyjaśniając, że decyzja wydana została przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ, nie wydano w sprawie żadnej innej decyzji i nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Odnosząc się natomiast do stawianych zarzutów naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a.- decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa - częściowo uznał je za uzasadnione.

Stwierdził, że w sprawie podczas rozgraniczenia przeprowadzonego w dniu 29.11.2017r. w , ustalono i wyznaczono granice jedynie pomiędzy działkami nr 3574/1 własności T. K. i M. K., a działką nr 3565 będącej własnością I. J. i G. J. na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Z podpisanego przez uczestników protokołu granicznego wynika jednoznacznie, że granica biegnie od strony północnej tj. słupka stalowego ogrodzenia, do którego zamontowana jest brama wjazdowa do naroża betonowego obmurowania gnojnika, następnie linią prostą do krawędzi północno zachodniej słupa energetycznego typu A (noga zachodnia), a stamtąd granica kończy się w miejscu, które zostanie wskazane orzeczeniem sądu w postępowaniu rozgraniczeniowym pomiędzy działkami nr 3574/2 i 3573.

Ostatecznie granica została wyznaczona na mapie uzupełniającej z rozgraniczenia działek 3574/1 i 3574/2 z działką 3565, stanowiącej załącznik do kwestionowanej decyzji (punkty 103-117/118-119/120 ze szkicu granicznego zawartego w protokole granicznym z dnia 29.11.2017r.). Punkty te jednak odnoszą się do przebiegu granic i punktów między działką 3574/1 i 3565. Potwierdza to w szczególności opinia geodezyjna złożona do akt sprawy (z dnia 15.12.2017r.), w której biegły stwierdził, że geodeta nie ustalił, a strony nie wyraziły zgody na konkretny przebieg granicy od punktu 119/120 do punktu granicznego znajdującego się na granicy z dz. o nr ewid. 3576. W uwagach dodatkowych wskazano, że odstąpiono od ustalenia przebiegu tej granicy. Strony wskazały, iż granica ta będzie biegła po linii prostej do punktu wskazanego przez sąd i wniosły o zawieszenie postępowania do czasu wydania orzeczenia przez sąd w tym zakresie.

W świetle powyższego organ nadzorujący stwierdził, że decyzja o rozgraniczeniu dz. 3574/2 z dz. 3565, narusza rażąco prawo, gdyż nie jest oparta na żadnym ustawowym dowodzie ją wskazującym.

W ponownie prowadzonym postępowaniu nakazał organowi dokonującemu rozgraniczenia podjęcie próby ustalenia jej przebiegu na odcinku od punktu 119/120 do końca tej granicy z tymi działkami.

Odnosząc się do stawianych zarzutów zgodził się że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne i nie wyjaśnia w pełni podstawy prawnej i błędnie wskazuje nazwisko wnioskodawców "Ko." (powinno być "K."), nie mniej jednak nie można tego uznać za rażące naruszenie prawa lub uznać decyzję w tym zakresie w całości za niewykonalną lub naruszającą rażąco prawo, w sytuacji gdy ustalony przebieg granicy wynika bezspornie z akt sprawy, w tym z załącznika graficznego, a oczywiste błędy można w drodze postanowienia sprostować (art. 113 K.p.a.).

Dodał, że rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice, odcinki graniczne określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.

W skardze do Sądu skarżący zarzucili:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 156 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy w części, mimo że decyzja ta nie zawierała części,

- art. 156 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. w zw. z art. 29 P.g.ik. poprzez błędne uznanie, że zaskarżona decyzja jest wadliwa jedynie w części, przy jednoczesnym uznaniu zasadności zarzutów naruszenia w/w przepisów pozwalających na stwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy zaskarżona decyzja jest nieważna w całości albowiem dotyczy całego przebiegu granicy, przez co nie można twierdzić, że do pewnych punktów granica jest ważna, a w dalszej części jest nieważna, zwłaszcza, że decyzja nie dzieli granicy a poszczególne części i nie zawiera w tym zakresie odrębnych rozstrzygnięć, podkreślono przy tym, że decyzja Wójta Gminy jest nieważna, albowiem nie okazuje, którędy ma przebiegać granica, co czyni całe postępowanie bezcelowym i niewykonalnym, skoro z decyzji wynika, że doszło do rozgraniczenia działek, lecz nie wynika w którym miejscu przebiega granica, zaś istotą postępowania rozgraniczeniowego nie jest rozgraniczenie samo w sobie, bo jest oczywistym, że zawsze musi istnieć granica pomiędzy obiema działkami, lecz jego istotą jest wskazanie przebiegu granicy i jego wyraźne określenie w decyzji,

- art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. poprzez błędną, niewszechstronną i dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, prowadzącą do uznania, że decyzja Wójta Gminy jest nieważna tylko w części, podczas gdy szczegółowe przeanalizowanie powyższego przypadku w zgodzie z obwiązującymi przepisami, doświadczeniem życiowym i zasadami logiki prowadzi do wniosku, iż decyzja wspomniana powyżej jest niepełna, zupełnie nieuzasadniona oraz nie odzwierciedla w swojej sentencji przebiegu rozgraniczenia.

Na tych podstawach wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. W ocenie organu w sytuacji gdy wada prawna tkwiła w ustaleniu jedynie danego odcinka granicznego istniała możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jedynie w części. Dodał, że decyzja rozgraniczeniowa potwierdza jedynie stan zaistniały na gruncie i nie ma obowiązku określenia położenia punktów, odcinków granicznych w osnowie takiej decyzji czy dołączenia do niej stosownej mapy lub innego odrębnego dokumentu, albowiem graficzny przebieg granicy odzwierciedla dokumentacja rozgraniczenia nieruchomości o czym stanowi § 19 i 24 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. w spawie rozgraniczenia nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a. (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia [...] czerwca 2018 r. stwierdzająca nieważność części decyzji Wójta Gminy z dnia[...] marca 2018 r., znak: [...]dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości objętej Księgą Wieczystą nr [...]stanowiącej działki o nr 3574/1 i 3574/2 będące własnością skarżących z nieruchomością sąsiednią o nr 3565 stanowiącą własność I. i G. J. położonych w u. Wspomniana decyzja orzekła o nieważności zaskarżonego orzeczenia Wójta Gminy w zakresie orzekającym o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiącej działkę 3574/2 z działką 3565.

Przechodząc do oceny prawidłowości kwestionowanej decyzji, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż postępowanie w kontrolowanej sprawie toczyło się na zasadach określonych w art. 156-159 K.p.a., w których uregulowany został nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, jakim jest postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie prowadzone w oparciu o ww. przepisy stanowi wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. Wymaga bowiem podkreślenia, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia sprawy co do meritum, ale bada on wyłącznie, czy poddawana weryfikacji ostateczna decyzja administracyjna w dacie jej podjęcia była dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. W postępowaniu nieważnościowym organ orzeka zatem wyłącznie kasacyjnie i w zależności od dokonanych ustaleń może stwierdzić nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku niezaistnienia podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcie odmawia on stwierdzenia nieważności decyzji, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, uwzględniony zostaje stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej ostatecznej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II OSK 155/15, LEX nr 2169040).

Sąd akceptuje, zbieżną ze stanowiskiem skarżących konkluzję SKO zawartą w zaskarżonej decyzji, iż decyzja rozgraniczeniowa w części dotyczącej wyznaczenia granicy pomiędzy działką 3574/2 i działką 3565 rażąco narusza prawo. Oczywistym jest, że na odcinku między punktami nr 119/120 i punktem trój granicy działek nr 3574/2, nr 3565 i nr 3573 przebiegu granicy nie wyznaczono w protokole granicznym.

W uwagach dodatkowych zawartych w przywołanym protokole granicznym z dnia 29 listopada 2017 r. (str. 32) wskazano wyraźnie, iż granica ta będzie biegła po linii prostej do punktu wskazanego przez sąd i strony wniosły o zawieszenie postępowania do czasu wydania orzeczenia przez sąd w tym zakresie.

Bezspornie na datę rozgraniczenia prawomocne było postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I Ca 427/16 o rozgraniczeniu pomiędzy działkami 3573 i 3574/2. Zignorowanie faktu zakończenia postępowania sądowego w zakresie punktu trójgranicy działek 3574/2, 3565 i 3573 w postanowieniu o rozgraniczeniu miało charakter rażącego naruszenia art. 29 ust. 1 p.g.ik. i art. 33 ust. 1 p.g.ik. Nie wiadomo bowiem na jakiej podstawie wyznaczono granicę od punktu 119/120 do spornego wg decyzji punktu trójgranicy działek 3574/2, 3565 i 3573. Z akt sprawy nie wynika w jaki sposób wyznaczono w/w punkt trójgranicy w postępowaniu sądowym. De facto "dociągając" linię granicy między działkami od punktu 119/120 do "punktu, który zostanie wyznaczony w postępowaniu sądowym" o rozgraniczenie jako punkt trójgranicy działek 3574/2, 3565, 3573 zamieszczono w decyzji o rozgraniczeniu warunek bez stosownej do tego podstawy prawnej. Żaden z przepisów p.g.ik. o rozgraniczeniu nie daje organom takiego uprawnienia, co wyczerpuje hipotezę art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 p.g.ik. i art. 33 ust. 1 p.g.ik.

SKO stwierdzając nieważność decyzji o rozgraniczeniu w części dotyczącej rozgraniczenia pomiędzy dz. 3574/2 i dz. 3565 nie dostrzegło jednak, że ustalony bezspornie przebieg granic rozgraniczonych działek w punkcie o numerze 119/120, dotyczy wyłącznie granicy pomiędzy działkami nr 3574/1 i 3565. Część przebiegu granicy pomiędzy działkami 3574/1 i 3565 od punktu granicznego nr 119/120 do nieoznaczonego (co jest błędem) punktu trójgranicy działek 3574/1, 3574/2 i 3565 nie została ustalona.

Tak więc również opisana część granicy pomiędzy działkami nr 3574/1 i 3565 wyznaczona decyzją Wójta Gminy z dnia [...] marca 2018 r. wyznaczona została bez jakiejkolwiek podstawy, z rażącym naruszeniem art. 29 p.g.ik. i art. 33 ust. 1 p.g.ik.

Decyzja SKO w zaskarżonym do WSA kształcie pozostawia w obrocie rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu dz. 3574/2 i 3565 bez wyznaczonego punktu granicznego pomiędzy punktem 119/120, a punktem trójgranicy dz. 3574/1, 3574/2 i 3565. Oczywiście możliwe jest na gruncie K.p.a. stwierdzenie nieważności decyzji w części (o nieważności decyzji w części, rzadziej podzielności rozstrzygnięć w sprawie o rozgraniczenie świadczy art. 29 ust. 2 p.g.ik.).

Chodzi tu o sytuację gdy tylko określona część decyzji zawiera wady wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. i wady te nie wywierają żadnego wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć i – co istotne – wolna od wad część rozstrzygnięcia może funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym. Por. też wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2294/12, LEX nr 1472373, zgodnie z którym dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji w części dotkniętej wadą. Dotyczyć to może jednak tylko takiej sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia osobnej decyzji.

Nie ulega kwestii, że w kontrolowanej sprawie wady decyzji stwierdzone w kontrolowanym rozstrzygnięciu wpływają na treść niewzruszonej części rozstrzygnięcia o granicy pomiędzy dz. 3574/2 i 3565.

Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę treść art. 158 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 – 3 K.p.a. i żądanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w całości, sentencja rozstrzygnięcia SKO powinna dotyczyć tak określonego przedmiotu postępowania.

Mając na względzie ugruntowany w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd podzielności rozstrzygnięcia z art. 158 § 1 K.p.a., przyjąć należy, że może ono – w zależności od poczynionych ustaleń i konstrukcji odnośnej decyzji – w części traktować o stwierdzeniu jej nieważności, a w części o odmowie stwierdzenia jej nieważności względnie o wydaniu jej z naruszeniem prawa. Oczywiście możliwe jest też połączenie częściowej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z częściowym stwierdzeniem wydania jej z naruszeniem prawa. W każdym jednak przypadku rozstrzygnięcie kończące postępowanie nieważnościowe, choć może być wewnętrznie zróżnicowane, musi odnosić się do całości decyzji, której dotyczyło (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., IV SA/Wa 381/05, LEX nr 192896). W wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2294/12, LEX nr 1472373, NSA wyjaśnił, że "dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji w części dotkniętej wadą. Dotyczyć to może jednak tylko takiej sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia osobnej decyzji" (por też wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2006 r., I SA/Wa 1410/04, LEX nr 206477; E. Szewczyk, Uchylenie decyzji administracyjnej..., s. 67, 69 – 70, 72 – 73) (tak słusznie Hanna Knysiak – Molczyk w Komentarzu do art. 158 K.p.a., LEX).

Brak wyraźnego rozstrzygnięcia co do całości żądania w kontrolowanej decyzji nie może być sanowany treścią uzasadnienia decyzji. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego należy zdaniem Sądu wyjaśnić prawidłowość wyznaczenia granic zaskarżoną decyzją rozgraniczeniową w oparciu o zgodne oświadczenia stron.

Oto bowiem w postępowaniu nieważnościowym badaniu podlega poprawność zastosowania w postępowaniu dotychczasowym przepisów prawa materialnego i formalnego. Rzeczą organu nadzoru jest więc zbadanie czy nie doszło do ich rażącego naruszenia i na tej podstawie wydanie odpowiedniej treści rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisami rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, właściwy organ może wydać decyzję o rozgraniczeniu tylko w sytuacjach, gdy przebieg granicy można ustalić na podstawie dokumentów wymienionych w art. 31 ust. 2 p.g.ik. lub zgodnych oświadczeń stron. Organ administracji może zatem wydać decyzję merytoryczną, kiedy dysponuje dowodami geodezyjnymi i kartograficznymi, na podstawie których władny jest zająć stanowisko w zakresie przebiegu linii granicznych określonych nieruchomości. Natomiast ustalenie granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron może nastąpić tylko wtedy, gdy brak jest w/w dokumentów, zwłaszcza zaś gdy wskazanemu przez strony przebiegowi granicy nie sprzeciwia się treść innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a miarodajnych i istotnych dla ustalenia linii granicznej (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Ka 2492/95, ONSA 1998 nr 4 poz. 118). Uznać zatem należy, że tylko wówczas, gdy nie ma właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, można jej przebieg ustalić na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Dokonuje tego wójt, burmistrz lub prezydent miasta, wydając na podstawie art. 33 ust. 1 p.g.ik. decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości w oparciu o czynności geodety (art. 31. ust. 1 p.g.ik.). W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu granicznego z dnia 29 listopada 2017 r. geodeta dokonując czynności dysponował następującymi dokumentami:

- mapą ewidencji gruntów w skali 1:2880 prowadzona przez starostę brzozowskiego w postaci mapy analogowej na folii, mapa w tej formie pozwala na ustalenie przybliżonego przebiegu granic,

- mapą katastralna znajdująca się w zasobie powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w Brzozowie,

- operatem pomiarowy z podziału działki 3574 z 1985 r. sporządzony przez zespół w składzie J. S., T. K., A. S. przyjęty do zasobu geodezyjnego pod numerem 3948-1/1985 zawierający miary czołowe granic działki 3574 przed i po podziale,

- operatem techniczny z rozgraniczenia działek 3573 i 3574/2 sporządzony przez geodetę uprawnionego W. R. w 2008 r., przyjęty do zasobu geodezyjnego pod numerem 3948-88/2008,

- sporządzoną przez geodetę A. W. w 2012 r. mapą przyjętą do zasobu geodezyjnego pod P.1802.2014.519,

- opinią biegłego geodety pana S. R. w sprawie rozgraniczenia działki 3574/2 i 3573 sporządzona w dniu 8 października 2013 r.

Zatem skoro w rozpoznawanej sprawie geodeta był w posiadaniu dokumentów pozwalających na określenie granicy (obecnie w aktach administracyjnych sprawy dokumentów tych brak, co też świadczy o ich niezbadaniu przez organ), to winien tego dokonać w oparciu o te wskazane dokumenty, a nie na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Chyba że z jakiś powodów nie były one miarodajne. Geodeta powołał się w protokole granicznym na sprzeczność opisanych wyżej dokumentów (pkt 11.3 protokołu granicznego z dnia 29 listopada 2017 r.). Geodeta ustala granicę na podstawie hierarchicznie określonych, następujących po sobie kryteriów, a mianowicie: znaków i śladów granicznych, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej, zgodnych oświadczeń stron lub jednej strony, jeżeli druga strona nie składała oświadczeń i nie kwestionowała granicy.

Gdyby przeto geodeta dysponował wystarczającą dokumentacją do prawidłowego przeprowadzenia rozgraniczenia, to rażącym naruszeniem art. 31 ust 2 i 3 p.g.ik. oraz § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych oraz Rolnictwa I Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, byłoby oparcie się na zgodnych oświadczeniach stron. Co więcej, w razie powzięcia jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia czynności przez geodetę, wójt winien zwrócić mu dokumentację do ewentualnej poprawy i uzupełnienia w trybie art. 33 ust. 2 pkt 1 p.g.ik., czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Pominięcie dokumentacji i oparcie się na oświadczeniach sprowadza rozgraniczenie do dowolnego i niezgodnego z przepisami ustalenia granic nieruchomości, a co za tym idzie korekty ich powierzchni w sposób zastrzeżony jedynie dla innego trybu postępowania. Celem rozgraniczenia nie jest wszak łagodzenie sporów sąsiedzkich czy ustanawianie dostępu działek do drogi, bo te są realizowane w inny sposób.

Kwestię tę należy wyjaśnić.

Osobnym zagadnieniem jest jakość dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w toku postępowania rozgraniczeniowego.

Zdaniem skarżących zła jakość tej dokumentacji wpłynęła de facto na niewykonalność decyzji o rozgraniczeniu (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.). SKO winno także w tej mierze się wypowiedzieć, czego z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na treść decyzji nie uczyniło.

Konkluzja SKO, iż przyjęta dokumentacja z rozgraniczenia do zasobu ewidencji gruntów i budynków jest niewystarczająca.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.