Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 657/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R.C. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267), uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...] w części dotyczącej nałożenia na inwestora Z.T. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych (o funkcji składowo-gospodarczej) i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie z powodu braku podstawy prawnej do nałożenia tego rodzaju obowiązku, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja będąca przedmiotem skargi zapadła w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego, R.C. działający przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o udzielenie wyjaśnień, ewentualnie wszczęcie odpowiedniego postępowania w sprawie wybudowanych na granicy działki nr [...] budowli, które nie znajdują się na mapie uzyskanej ze Starostwa Powiatowego. W piśmie tym wskazano, że obiekty te są oparte o budynki usytuowane na działce nr [...], albo wybudowane zostały w odległości mnimalnej od tych zabudowan, a ponadto obudowany został słup energetyczny. Wnioskodawca wniósł jednocześnie o udzielenie informacji, czy postawione przez właściciela działki nr [...] budowle wymagają wydania odpowiedniego pozwolenia na budowę, a jeżeli tak, czy takie pozwolenia zostały wydane oraz czy przedmiotowe budowle zostały wzniesione zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Do pisma dołączono m.in. mapę oraz dokumentację fotograficzną.

W dniu [...] czerwca 2012 r. do PINB wpłynęło pismo znak: [...] wydane z upoważnienia Starosty, w którym podano, że dokonano sprawdzenia prowadzonych przez Starostę od 2004 r. rejestrów oraz dokumentacji przekazanej przez Wójta Gminy od 1990 - 2004 r. spraw z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej, czego efektem było ustalenie, że właściciel działki nr [...] nie dokonał zgłoszenia ani nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektów zaznaczonych na mapie. Wobec powyższego Starosta niniejszym pismem poinformował PINB o samowoli budowlanej i konieczności przeprowadzenia odpowiedniego postępowania.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił strony o tym, że w dniu [...] lipca 2012 r. odbędzie się kontrola i oględziny w sprawie obiektów budowlanych na działce o nr ewid. [...]. W sporządzonym z tej czynności protokole stwierdzono, że przedmiotowe obiekty obudowane są konstrukcją stalową, są nietrwałe połączone z gruntem, pełnią one funkcję składowo-gospodarczą. Na przedmiotowe obiekty inwestor Z.T. nie posiadał zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Nadto z informacji inwestora wynikało, że powstały one przed 1995 r. i na potwierdzenie powyższego inwestor przedłożył oświadczenie sołtysa wsi [...], potwierdzające wybudowanie obiektów budowlanych na działce o nr ewid. [...] w latach 1990-1994. Do protokołu kontroli dołączono przedmiotowe oświadczenie sołtysa wsi [...] oraz dokumentację fotograficzną.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obiektów budowlanych położonych na działce o nr. ewidencyjnym [...].

Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w związku z art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U.1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.) nałożył na inwestora Z.T. obowiązek dostarczenia w terminie 8 tygodni od dnia otrzymania postanowienia następujących dokumentów:

1. inwentaryzacji budowlanej powykonawczej samowolnie wniesionych obiektów budowlanych, zawierającej plan usytuowanie obiektów, charakterystyczne rzuty, przekroje i widoki, opis techniczny, obliczenia statystyczne,

2. oceny stanu technicznego samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych stwierdzającej zdatność obiektów do użytkowania,

3. oceny lokalizacji obiektów budowlanych na działce budowlanej, co do zgodności

z przepisami techniczno-budowlanymi (warunki techniczne),

4. inwentaryzacji geodezyjno-powykonawczej lub zaświadczenia z Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o namierzeniu obiektów budowlanych,

5. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności obiektów z przepisami o planowaniu przestrzennym.

W dniu 12 listopada 2012 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Z.T., do którego załączył dokumentację wraz z pismem Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2012 r. zawierające informację, że do działki o nr ewid. [...] nie sporządzono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i oświadczenie o zgodności obiektów z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wg stanu na okres budowy, tj. przed 1995 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. PINB w zakresie uzupełnienia swojego postanowienia z dnia [...] września 2012 r. dla dowodu z oceny stanu technicznego zobowiązał Z.T. do dostarczenia w terminie 1 miesiąca od otrzymania postanowienia, uzupełnionej oceny stanu technicznego obiektów budowlanych o rysunek i opis (zawierający także schematy statyczne elementów obiektów, przyjęte obciążenia i wyniki obliczeń statystycznych) wskazujący zakres zmian i przeróbek dla doprowadzenia obiektów budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. sposobu wykonania fundamentów stopowych, sposobu wzmocnienia rygli ram głównej konstrukcji nośnej obiektów, sposobu wzmocnienia platwi obiektów.

W dniu 25 stycznia 2013 r. Z.T. przedłożył żądaną dokumentację.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. PINB zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie obiektów budowlanych (o funkcji składowo-gospodarczej) położonych na działce o nr ewid. [...] i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz możliwości złożenia ostatecznych wniosków i żądań mogących mieć znaczenie w sprawie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działajac na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 40, art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowiane (tekst jednolity Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.) nałożył na inwestora Z.T. obowiązek wykonania robót budowlanych przy obiektach budowlanych (o funkcji składowo-gospodarczej) wzniesionym przed 1995 r. na działce o nr ewid. [...] polegających na:

1) Wiata:

a) wykonaniu stóp fundamentowych;

b) wzmocnieniu rygli i ram;

c) wzmocnieniu platwi.

2) Budynek gospodarczy:

a) wzmocnieniu rygli ram;

b) wzmocnieniu płatwi.

Jednocześnie organ I instancji wskazał, że powyższe roboty budowlane należy wykonać w celu spełnienia wymagań dotyczących stanów granicznych nośności i użytkowania zgodnie z inwentaryzacją budowlaną powykonawczą wraz z oceną techniczną sporządzoną przez mgr inż. arch. A.M. oraz przez mgr inż. bud. ląd. Z.C., zakreślając termin 2 października 2013 r. na wykonanie w/w obowiązków PINB. Ponadto PINB ww. decyzją nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wyżej wskazanych obiektów budowlanych po wykonaniu robót budowlanych.

W uzasadnieniu decyzji organ PINB powołał się na ustalenia dokonane w toku postępowania wskazując, że z oświadczenia sołtysa wsi [...] wynika, że obiekty zostały postawione przed 1995 r. Organ podał również, że w sprawie ma zastosowanie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane z uwagi na wykonanie w wyznaczonym terminie przez inwestora robót budowlanych wskazanych w ocenie technicznej, w celu doprowadzenia obiektów budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Natomiast z uwagi na art. 42 ust. 2 ww. właściwy organ może nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia, ochronę środowiska oraz interesu społecznego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R.C. - reprezentowany przez radcę prawnego M.K., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, iż obiekty budowlane na działce o nr ewid. [...] zostały wzniesione przed rokiem 1995, mimo braku dowodów uzasadniających takie domniemanie. Ponadto doszło do naruszenia prawa materialnego w postaci:

- § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez dopuszczenie do usytuowania budowli na działce o nr ewid. [...] od budynku położonego na działce nr ewid. [...] w odległości mniejszej niż wskazana w ww. przepisie oraz

- art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i nie zastosowanie art. 48 w/w ustawy, a zastosowanie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane;

- art. 40, art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie i nałożenie na inwestora obowiązku dokonania przeróbek w obiektach budowlanych usytuowanych na działce nr ewid. [...], mimo obowiązywania w przedmiotowej sprawie przepisów nowych, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazujących dokonania rozbiórki obiektu.

Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca

2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia na inwestora Z.T. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych (o funkcji składowo-gospodarczej) i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie z powodu braku podstawy prawnej do nałożenia tego rodzaju obowiązku, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na dotychczasowe ustalenia

w sprawie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem obiektów budowlanych o funkcji składowo-gospodarczych o konstrukcji stalowej, którego budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r.

Posiłkując się definicją zawartą w § 3 pkt 8 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zgodnie z tym przepisem: przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych) organ podał, że przedmiotowe obiekty pełnią funkcję gospodarczą, albowiem jak wynika z ustaleń organu I instancji, inwestor wykorzystuje te obiekty na swoje potrzeby.

Dalej organ wskazał, że w świetle przepisów obowiązujących w trakcie budowy,

tj. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska

z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. 1980 Nr 17 poz. 62) budowa omawianych obiektów wymagała uzyskania pozwolenia budowę. A zatem zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która stanowi,

że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie natomiast z treścią art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, mającej na mocy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r., zastosowanie do legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r., organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do wydania decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Decyzję taką organ może wydać wyłącznie w sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące ten organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, a pkt 1 wymienionego przepisu wiąże konieczność wydania nakazu rozbiórki z usytuowaniem obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Natomiast pkt 2 przewiduje przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku, gdy obiekt ten powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Zadaniem organu odwoławczego jest skontrolowanie, czy tryb określony w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. został zasadnie zastosowany - a mógł on być zastosowany dopiero wówczas, gdy w sprawie nie zachodzą okoliczności określone

w art. 37 ww. ustawie Prawo budowlane, a więc nie występują przesłanki zobowiązujące organy orzekające w sprawie do wydania nakazu rozbiórki.

Mając powyższe na uwadze, organ II Instancji stwierdził, że z dokumentów sprawy jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej obiektów budowlanych o funkcji składowo-gospodarczej znajdujących się na działce nr ewid. [...], brak jest przesłanek do wydania nakazu rozbiórki. Organ powołał się w tej kwestii na pismo wydane z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...].11. 2012 r., jednoznacznie wskazujące, że do terenu ww. działki nie sporządzono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto w piśmie tym zaświadczono o zgodności obiektów z przepisami o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym wg stanu na okres budowy, tj. przed 1995 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii zgodności wzniesionych obiektów z przepisami techniczno-budowanymi i normami, WINB podał, że nie naruszają przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - z dokumentów sprawy wynika bowiem, że usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią (nr [...]). Takie usytuowanie jest dopuszczalne w związku z § 13 ww. rozporządzenia, które warunkowo dopuszcza sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki jedynie w przypadku, gdy budynek posiada ściany z materiałów niepalnych i dach o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych. Budynek o funkcji składowo-gospodarczej posiada konstrukcję stalową oraz dach pokryty blachą trapezową (ustalenia te wynikają z inwentaryzacji budowlanej powykonawczej - ocena techniczna).

W ocenie organu odwoławczego, wykonanie określonego decyzją organu

I instancji z dnia [...] kwietnia 2013 r. obowiązku niewątpliwie stanowić będzie o doprowadzeniu przedmiotowego obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami.

Jednocześnie organ wskazał, że nałożenie zaskarżoną decyzją na inwestora

w oparciu o art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych o funkcji składowo-gospodarczych ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia, nie było konieczne. Przepis art. 42 ust. 2 ww. ustawy ma zastosowanie poza przypadkiem określonym w ust. 1, tzn. poza przypadkiem, gdy w stosunku do legalizowanego obiektu budowlanego nie został wydany przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek. W sytuacji, gdy zostaje wydany nakaz z art. 40, obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynika wprost z art. 42 ust. 1. W omawianej sprawie został wydany nakaz z art. 40 - na mocy zaskarżonej decyzji. Tym samym inwestor z mocy prawa na podstawie art. 40 ust. 1 jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Sytuacja ta, w ocenie organu odwoławczego, powoduje, że uchybienie związane z dodatkowym zastosowaniem przez organ I instancji dyspozycji art. 42 ust. 2 pozostaje bez wpływu na istotę sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, WINB podkreślił, że PINB przeprowadził prawidłowo postępowanie dowowdowe w zakresie ustalenia daty budowy przedmiotowych obiektów budowlanych.

Z powyższą decyzją nie zgodził się reprezentowany przez pełnomocnika R.C., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc w niej o uchylenie zaskarzonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono takie same zarzuty jak w odwołaniu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu I instancji wykazała, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co uzasadniało ich uchylenie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] czerwca

2013 r., którą Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...] w części dotyczącej nałożenia na inwestora Z.T. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych (o funkcji składowo - gospodarczej) i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie z powodu braku podstawy prawnej do nałożenia tego rodzaju obowiązku, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nakładającą na inwestora Z.T. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych przy obiektach budowlanych o funkcji składowo – gospodarczej, wzniesionych przed 1995r., na działce o nr ewid. [...].

Podstawę materialno-prawną decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 2 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.) oraz art. 40, art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.).

W postępowaniu administracyjnym zasadą jest stosowanie przepisów prawa obowiązujących w dacie załatwiania sprawy przez organ administracji. Wyjątki od powyższej zasady muszą wynikać z wyraźnego przepisu prawa. W sprawach z zakresu prawa budowlanego wskazaną zasadę realizuje treść art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Zgodnie z jego dyspozycją do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Wyjątek od tej zasady określony w art. 103 ust. 2 ustawy dotyczy jedynie stosowania art. 48, którego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

W związku z powyższym, dopiero w przypadku, gdy w sprawie doszło do powstania samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r. lub gdy do tego rodzaju obiektów budowlanych wszczęto postępowanie administracyjne przed dniem 1 stycznia 1995 r. - będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawa budowlanego z 1974 r. natomiast, jeżeli samowoli budowlanej dokonano po 1 stycznia 1995 r. postępowanie legalizacyjne organ przeprowadza na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Obowiązkiem organów w niniejszej sprawie było zatem jednoznaczne ustalenie - z uwzględnieniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego - daty wzniesienia na działce o nr ewid. [...] obiektów budowlanych o funkcji składowo-gospodarczej, gdyż ustalenie to przesądza o porządku prawnym, w jakim powinno toczyć się postępowanie legalizacyjne.

Organy nadzoru budowlanego badając okoliczności powstania wymienionych obiektów budowlanych przyjęły, że materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, iż budowa została zakończona najpóźniej w dniu 31 grudnia 1994 r. i w związku z tym, na podstawie

art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zastosowanie do procedury legalizacyjnej mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W konsekwencji nakazano poprawę stanu technicznego obiektów na podstawie zaleceń zawartych w dokumentacji technicznej.

W ocenie Sądu organy nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w jakiej dacie powstały na działce o nr ewid. [...] ww. obiekty budowlane.

Słusznie zatem skarżący R.C. zarówno w odwołaniu, jak i w skardze podnosił, że niejasne są ustalenia poczynione przez organy, w jakim okresie postawione zostały obiekty budowlane na działce nr [...], która sąsiaduje z działką skarżącego oznaczoną nr [...].

Należy wskazać, że z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2012 r. nie wynika też, aby dokonano jakiejkolwiek oceny śladów zużycia materiałów budowlanych, jak też całego obiektu, które pozwalałyby na ustalenie dokładnej daty jego budowy. Stwierdzono w nim jedynie, że przedmiotowe obiekty obudowane stanowią konstrukcję stalową, są nietrwale połączone z gruntem i pełnią funkcję składowo-gospodarczą. Również przedłożona, na wezwanie organu, przez inwestora w dniu 12 listopada 2012 r. dokumentacja, tj. powykonawcza inwentaryzacja budowlana nie zawiera jakichkolwiek informacji, z których można by wywieść datę powstania przedmiotowych obiektów. Zawiera ona jedynie ogólną ocenę techniczną wzniesionych obiektów budowlanych ze wskazaniem, co należy wykonać, aby wzniesione budynki spełniały wymagania dotyczące stanów granicznych nośności i użytkowania, bez wskazania jakiekolwiek daty ich budowy. Powyższe nie wynika także z uzupełnionej przez inwestora oceny stanu technicznego obiektów budowlanych o rysunek i opis (zawierający także schematy statyczne elementów obiektów, przyjęte obciążenia i wyniki obliczeń statystycznych) wskazujący zakres zmian i przeróbek dla doprowadzenia obiektów budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. sposobu wykonania fundamentów stopowych, sposobu wzmocnienia rygli ram głównej konstrukcji nośnej obiektów, sposobu wzmocnienia płatwi obiektów.

Natomiast, jak wynika z uzasadnień decyzji organów nadzoru budowlanego, informację dotyczącą daty budowy spornych obiektów uzyskano od inwestora, który przedłożył jako dowód oświadczenie sołtysa wsi [...] z dnia [...] lipca 2012 r., z którego wynikało, że "wiaty" na działce nr [...] zostały postawione przed 1995 rokiem, tj. w latach 1990-1994 r. i na potwierdzenie powyższego załączono dokumentację fotograficzną bez opisu. Należy wskazać, że organ I instancji nie przesłuchał na tę okoliczność, ani inwestora, ani też w szczególności właściciela sąsiedniej działki nr [...] – skarżącego R.C., poprzestając jedynie na przedłożonych przez Z.T. dokumentach. Wymieniona wyżej okoliczność winna podlegać wyjaśnieniu i ustaleniu. Organ winien zatem zażądać od stron postępowania wskazania wszystkich dowodów w zakresie daty budowy przedmiotowego obiektu, jak i jego ewentualnego remontu, odbudowy, czy też przebudowy. W razie braku takich dowodów, jako dowód w sprawie należało dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy; organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę (art. 86 zd. pierwsze k.p.a.). Przepis art. 80 k.p.a. wymaga, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego. Wnioski dotyczące okoliczności faktycznych powinny być oparte na dowodach zdobytych i sprawdzonych przez organ.

W sytuacji natomiast istnienia sporu, co do podstawowej kwestii, jaką jest data powstania, rozbudowy obiektu budowlanego, obowiązkiem organu jest odniesienie się do argumentów i dowodów przedstawianych przez obie strony oraz poczynienie własnych ustaleń w tym zakresie przy uwzględnieniu również treści art. 75 k.p.a. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest bowiem zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., który stanowi o obowiązku organów administracji publicznej podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sąd miał na uwadze, że dokonując oceny ustalenia daty budowy obiektów, organy oparły sie tylko na dokumentach (oświadczeniach) przedłożonych przez właściciela działki nr [...] Z.T., tj. oświadczeniu sołtysa wsi [...] z dnia [...] lipca 2012 r., czy skierowanego do ww. pisma Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2012r., zawierającego m.in. informację o zgodności obiektów z przepisami o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym wg. stanu na okres budowy, tj. przed 1995 r. Powyższe nie zostało poparte żadnymi innymi dodatkowymi danymi, przykładowo mapami. Przede wszystkim z oświadczenia sołtysa nie wynika, że na działce nr [...] postawione zostały obiekty budowlane, a tylko wiaty. Wskazać również należy, że przedłożona przez inwestora dokumentacja techniczna powinna być oceniona przez organ, z zastosowaniem zasad przedstawionych powyżej oraz na podstawie wiedzy i doświadczenia zawodowego, a nie tylko poprzez wskazanie, że obecne elementy budynków nie spełniały wymagań dotyczących stanów granicznych nośności i użytkowania. W ocenie Sądu z dokumentacji tej zupełnie nie wynika, czy obiekty zostały wykonane z nowych elementów, czy z materiałów starych, które świadczyłyby o jego około 20-letnim zużyciu.

Powyższe braki powodowały, że ustalenie dotyczące daty powstania spornych obiektów budowlanych, musi być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji rozstrzygnięcie sformułowane w oparciu o takie ustalenie należy uznać za dowolne. Rozstrzygnięcie takie nie poddaje się całościowej merytorycznej kontroli sądowej, ponieważ nie przekonuje ani Sądu, ani też strony postępowania o prawidłowości wydanej w jej sprawie decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę, dopiero jednoznaczne ustalenie daty realizacji inwestycji pozwoli na ustalenie właściwych przepisów prawa, jakie znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy w tym miejscu wskazać, że kwestią główną w niniejszym postępowaniu było rozstrzygnięcie, czy organy nadzoru budowlanego zastosowały właściwe przepisy Prawa budowlanego, zatem biorąc to pod uwagę, jak i to, że stan sprawy nie został przedstawiony prawidłowo, Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi, tj. zarzutu naruszenia § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Na obecnym etapie postępowania byłoby to przedwczesne i stanowiłoby to niedopuszczalną ingerencję Sądu w sferę władztwa administracyjnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien uzupełnić postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym w uzasadnieniu, a dopiero po dokonaniu ustaleń znajdujących odzwierciedlenie w materiale dowodowym winien według przepisów obowiązujących w dacie powstania samowoli budowlanej dokonać kwalifikacji wybudowanych obiektów i ich oceny pod kątem obowiązku posiadania pozwolenia na budowę, co umożliwi dokonanie prawidłowej oceny wydanej w sprawie decyzji organu I instancji.

Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że wydana w sprawie decyzja nie może być wykonana.

W oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, które obejmują zwrot wpisu, opłatę od pełnomocnictwa oraz koszty związane z udziałem pełnomocnika w sprawie.