Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1943/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 41 ust. 1 pkt 5, art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1230
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. o numerze [...], wydaną na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. 2012 r., poz. 1230 ze zm.) w związku z art. 104

§ 1 i art. 138 § 1 pkt ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o KSSiP, na mocy której W. S. została skreślona z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej [...] rocznika.

Do wydania decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W. S. odbywała w okresie [...] listopada 2010 r. – [...] listopada 2011 r. aplikację ogólną w KSSiP. Następnie decyzją Dyrektora KSSiP z dnia [...] marca 2013 r. została przyjęta na aplikację sędziowską, którą rozpoczęła wraz z [...] rocznikiem aplikantów w dniu [...] kwietnia 2013 r.

W dniu [...] czerwca 2013 r. do KSSiP wpłynęło pismo T. S., informujące, że W. S. była fikcyjnie zatrudniona w spółce "[...]" w okresie odbywania aplikacji i pobierała z tego tytułu wynagrodzenie oraz składała deklaracje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz urzędu skarbowego.

W toku postępowania wyjaśniającego W. S. przyznała, że faktycznie podjęła pracę w spółce "[...]" w okresie od [...] czerwca 2011 r. do [...] września 2011 r. Wyjaśniając powyższą sytuację, wskazała, że pracę podjęła z uwagi na swoją ciążę i chęć zapewnienia ubezpieczenia społecznego na wypadek nieprzewidzianych wypadków losowych. Ponadto według strony podpisanie umowy o pracę stanowiło swoiste "zalegalizowanie" stanu faktycznego, gdyż już wcześniej W. S. poświęcała czas i starania pomagając matce, pracującej we wspomnianej spółce, przy prowadzeniu spraw kadrowych. Wskazała, że nie było jej wypłacane wynagrodzenie, a jedynie odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. Pismo T. S. do Dyrektora KSSiP wynikało z konfliktu, jaki wynikł pomiędzy nim a rodzicami aplikantki, pracującymi dla spółki. W. S. wyraziła ubolewanie wobec zaistniałej sytuacji i wniosła o potraktowanie jej zachowania jako przewinienia dyscyplinarnego w rozumieniu art. 51 ust. 1 ustawy o KSSiP i poprzestaniu na sankcji rozmowy dyscyplinującej.

Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor KSSiP wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. skreślającą W. S. z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej [...] rocznika. Uzasadniając powyższą decyzję, Dyrektor wskazał na treść art. 47 ust. 1 ustawy, który stanowi o zakazie podejmowania przez aplikantów zatrudnienia lub zajęcia, z wyjątkiem zatrudnienia na stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym lub naukowym oraz zajęcia o charakterze naukowym, dydaktycznym lub publicystycznym, jeżeli wykonywanie tego zatrudnienia lub zajęcia nie przeszkadza w wykonywaniu obowiązków aplikanta. Dyrektor za bezsporne uznał, że podjęta przez aplikantkę praca nie mieściła się w dozwolonych w powyższym przepisie zajęciach. Jednocześnie podniesiono, że nie przewidziano w ustawie żadnych wyjątków od zasady wyrażonej w art. 47 ust. 1 ustawy. Wobec tego stwierdzone zostało, iż podjęcie przez W. S. zatrudnienia stanowiło ciężkie naruszenie obowiązków aplikanta i powinno zostać ukarane sankcją przewidzianą w art. 41 ust. 5 ustawy. Dodatkowym argumentem przemawiającym zdaniem Dyrektora za takim rozstrzygnięciem była postawa aplikantki wobec swojego czynu, która cechowała się relatywistycznym podejściem do bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, co stawia W. S. w negatywnym świetle jako potencjalną kandydatkę na stanowisko sędziego. Jednocześnie Dyrektor nie dał wiary wyjaśnieniom strony dotyczącym obawy o swoją sytuację życiową, zestawiając je z faktem podjęcia przez nią pracy na kilkanaście dni przed wejściem w związek małżeński z osobą piastującą stanowisko sędziego, niewątpliwie będącą w stanie zadbać o utrzymanie przyszłej rodziny oraz przy jednoczesnym pobieraniu przez W. S. stypendium przysługującego aplikantom. Następnie Dyrektor wyraził pogląd, iż ustawa o KSSiP nie ogranicza w czasie odpowiedzialności aplikanta za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy, nie wiąże jej również z konkretnym etapem odbywania aplikacji – czy to aplikacji ogólnej, czy też specjalistycznej. Jednocześnie wskazał, że gdyby naruszenie zakazu podejmowania zatrudnienia zostało ujawnione w czasie jego popełnienia, aplikantka zostałaby skreślona z listy aplikantów aplikacji ogólnej, przez co w ogóle nie miałaby możliwości przystąpienia do aplikacji specjalistycznej. Okoliczność naruszenia obowiązków w przeszłości nie może, zdaniem Dyrektora, pozostać bez wpływu na obecną sytuację strony. Wszystkie powyższe argumenty stanowiły o konieczności podjęcia decyzji o skreśleniu W. S. z listy aplikantów z uwagi na ciężkie naruszenie obowiązków aplikanta.

Od powyższej decyzji W. S. złożyła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Decyzji zarzuciła obrazę:

- art. 41 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 24, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy o KSSiP poprzez przyjęcie, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 5 nie wiąże naruszenia obowiązków przez aplikanta bezpośrednio z odbywaną aplikacją, a wydanie decyzji o skreśleniu z listy aplikantów nie jest uzależnione od upływu czasu od chwili ciężkiego naruszenia obowiązków;

- art. 41 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy o KSSiP poprzez przyjęcie, że podjęcie zatrudnienia przez aplikantkę stanowiło ciężkie naruszenie obowiązków aplikanta a nie przewinienie polegające na naruszeniu obowiązków lub uchyleniu godności aplikanta.

W odpowiedzi na powyższe odwołanie Minister Sprawiedliwości wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. wskazaną na wstępie decyzję utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora KSSiP. Minister podzielił całkowicie argumentację organu I instancji w zakresie zakwalifikowania postępowania W. S. jako rażącego naruszenia obowiązków aplikanta. Wysnuł przy tym tezę, że obowiązki aplikanta zostały wskazane nie tylko w art. 39 ustawy, ale również w innych przepisach, a jednym z nich jest również zakaz podejmowania zatrudnienia innego niż posiadającego charakter dydaktyczny, naukowy lub publicystyczny. Ekwiwalent za takie ograniczenie aktywności aplikantów stanowi przyznawane im stypendium. Zdaniem organu motywacja decyzji W. S. o podjęciu zatrudnienia wbrew ustawowemu zakazowi nie zasługiwała na uwzględnienie. Wyjaśnienia strony nie wskazywały na ciężką sytuację życiową, która usprawiedliwiłaby postąpienie wbrew przepisom ustawy o KSSiP. Taka postawa oraz toczące się przed organami ścigania postępowanie wyjaśniające dotyczące czynów, w których popełnienie zaangażowana była odwołująca się, w ocenie Ministra stanowi dodatkową przesłankę utraty nieposzlakowanej opinii niezbędnej do sprawowania w przyszłości funkcji sędziego. Odpowiadając na zarzuty wobec decyzji I instancji, Minister nie podzielił zdania strony co do ograniczeń czasowych oraz uwarunkowanych odbywaną aplikacją, dotyczących ukarania aplikanta za popełnione naruszenia obowiązków. Wskazał, że przepisy ustawy nie wskazują żadnego terminu do zastosowania sankcji przewidzianych w art. 41 ustawy, a wiążą je jedynie z posiadaniem statusu aplikanta, bez podziału na aplikację ogólną lub jedną z aplikacji specjalistycznych. Ponadto stwierdził, że ukaranie karą porządkową z art. 51 ust. 1 ustawy może zostać zastosowane w przypadkach zwykłego naruszenia obowiązków lub uchybienia godności aplikanta. Rozpatrywany przypadek w ocenie Ministra stanowi rażące naruszenie obowiązków, które skutkuje koniecznością wyeliminowania W. S. z kręgu osób potencjalnie mogących piastować urząd sędziego.

Na powyższą decyzję W. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, stwierdzenie niemożności wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów sądowych. Jednocześnie zarzuciła decyzji Ministra Sprawiedliwości:

– obrazę art. 41 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 24 i art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1, art. 30 i art. 31 ust. 1 o KSSiP poprzez przyjęcie, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 5 wymienionej ustawy nie wiąże rażącego naruszenia obowiązków aplikanta z aplikacją, do której odnosi się decyzja o skreśleniu i że wydanie takiej decyzji nie jest uzależnione od upływu czasu od chwili ciężkiego naruszenia obowiązków;

– obrazę art. 39 i art. 47 ust. 1 ustawy o KSSiP poprzez przyjęcie, że przepis art. 47 ust. 1 ustawy reguluje jedną z podstawowych zasad określających status aplikanta i tym samym przepis ten przewiduje podstawowe obowiązki aplikanta, gdy tymczasem podstawowe obowiązki aplikanta wynikają z przepisu art. 39;

– obrazę art. 41 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy o KSSiP poprzez przyjęcie, że zachowanie aplikantki polegające na podjęciu zatrudnienia w sytuacji, w której się znalazła stanowiło rażące naruszenie obowiązków aplikanta, a nie zaś naruszenie obowiązków o jakim mowa w przepisie art. 51 ust. 1 ustawy;

– obrazę art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy KSSiP w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie zatrudnienia skarżącej toczy się postępowanie karne, którego celem jest ustalenie, że skarżąca dopuściła się czynu przestępnego, które to ustalenie miało świadczyć o tym, że skarżąca nie cieszy się nieposzlakowaną opinią i nie postępuje w sposób godny i uczciwy, i tym samym rozszerzenie podstawy prawnej i faktycznej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy wskazany przepis będący podstawą decyzji organu I instancji mówi o rażącym naruszeniu obowiązków aplikanta, a nie o rażącym naruszeniu godności aplikanta.

Uzasadniając zarzuty skargi, W. S. w pierwszej kolejności stwierdziła, że przyjęte przez Dyrektora KSSiP, a następnie Ministra Sprawiedliwości stanowisko, iż sankcja przewidziana w art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy może zostać zastosowana niezależnie od tego, ile czasu upłynęło od naruszenia obowiązków przez aplikanta, musiałoby doprowadzić do stwierdzenia sprzeczności powyższego przepisu z Konstytucją RP, albowiem pozwalałoby na ukaranie najsurowszą możliwą karą po upływie wielu lat od popełnienia czynu. Wskazała na teoretyczne możliwości zakończenia aplikacji po upływie okresu nawet 8-10 lat od rozpoczęcia aplikacji ogólnej, z uwagi np. na zawieszanie jej odbywania ze względów zdrowotnych, zajścia w ciążę lub późniejszego złożenia wniosku o wpisanie na listę aplikantów specjalistycznych. Teoretycznie więc byłaby możliwość ukarania dyscyplinarnego aplikanta po upływie czasu dłuższego niż np. okresy przedawnienia przewidziane w Kodeksie karnym lub terminy zezwalające na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do sędziego, adwokata lub radcy prawnego, określone odpowiednio w ustawach o ustroju sądów powszechnych, o adwokaturze i o radcach prawnych.

Następnie skarżąca wskazała, że organy niesłusznie przyjęły w swoich decyzjach swoistą tożsamość aplikacji ogólnej oraz aplikacji specjalistycznych, co umożliwiło skreślenie jej z listy aplikantów sędziowskich za naruszenie obowiązków popełnionych w czasie odbywania aplikacji ogólnej. Zdaniem skarżącej, ustawa wyraźnie rozgranicza okresy odbywania aplikacji ogólnej oraz aplikacji specjalistycznych, co wyraża się m. in. w konieczności składania odrębnych ślubowań przez aplikanta. Powoduje to niejako dwukrotne przyjmowanie na siebie obowiązków aplikanta, za pierwszym razem aplikacji ogólnej, a za drugim aplikacji sądowej lub prokuratorskiej. Skarżąca wyciągnęła z tej tezy dalej idące wnioski, twierdząc, że Dyrektor KSSiP może ukarać danego aplikanta za uchybienia popełnione w okresie odbywania danej aplikacji tylko tak długo, jak długo on ją odbywa. Innymi słowy niedopuszczalne jest ukaranie aplikanta odbywającego aplikację specjalistyczną za naruszenia, które popełnił on w toku aplikacji ogólnej, ponieważ ta ostatnia została już przez niego ukończona. Natomiast przyjęta przez organy interpretacja przepisów ustawy o KSSiP przeczy zdaniem W. S. ich literalnej i systemowej wykładni, tworząc podstawę do nieporównywalnie bardziej surowego systemu karania dyscyplinarnego niż przewidziane w innych zawodach prawniczych.

W dalszej części uzasadnienia skarżąca zakwestionowała sklasyfikowanie jej zachowania jako ciężkiego – co nie jest równoznaczne z rażącym – naruszenia obowiązków aplikanta. Zarzuciła przy tym Ministrowi Sprawiedliwości wybiórcze i niepełne zapoznanie się z materiałem dowodowym w sprawie, prowadzące do kategorycznego, acz błędnego wniosku, szeroko omówionego w uzasadnieniu decyzji, iż postępowanie wyjaśniające prowadzone przez prokuraturę dotyczyło osoby W. S., gdy w rzeczywistości prowadzone było ono w związku z rzekomym działaniem matki skarżącej. To zaś miało spowodować nieuzasadnioną zmianę podstawy prawnej wydanej decyzji na przepis art. 41 ust. 1 pkt 6 ustawy o KSSiP. Organ naruszył w ten sposób zdaniem aplikantki art. 139 k.p.a. i wydał mniej korzystną dla niej decyzję.

Kolejnym zarzutem było niedostateczne uzasadnienie zakwalifikowania zachowania skarżącej jako rażącego naruszenia obowiązków aplikanta, a nie jedynie naruszenia obowiązków, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy, w szczególności brak opisania negatywnych skutków nim spowodowanych. Zakwestionowane zostało przy tym zaliczenie zakazu przewidzianego w art. 47 ust. 1 ustawy do podstawowych obowiązków aplikanta, które jej zdaniem określone są w art. 39 ustawy. Opierając się na konstrukcji ustawy skarżąca wywiodła, że jedynie do tych obowiązków odnosi się sankcja przewidziana w art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy, natomiast do naruszenia zakazu podejmowania zatrudnienia należy stosować jedynie kary porządkowe przewidziane w art. 51 ust. 1 ustawy. Podniosła przy tym, że jednokrotne naruszenie przepisów ustawy nie może zostać uznane za rażące, za dowód wskazując treść art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o KSSiP, wedle którego Dyrektor może skreślić aplikanta z listy, jeżeli ten dwukrotnie zostanie ukarany karą nagany.

Powyższa okoliczność, jednorazowego naruszenia obowiązków aplikanta, połączona z brakiem wskazania negatywnych skutków, godzących w interesy Krajowej Szkoły Sądownictwa lub innych podmiotów albo wymiaru sprawiedliwości przywiodła skarżącą do postawienia tezy, iż zaskarżona decyzja została podjęta z pominięciem zasady proporcjonalności i stopnia szkodliwości społecznej czynu. Organy nie wzięły również pod uwagę wszystkich okoliczności osobistych towarzyszących naruszeniu przez aplikantkę przepisów ustawy, pominęły brak faktycznego wyrządzenia szkody, a okoliczności zdaniem skarżącej łagodzące zostały obrócone przeciwko niej. Organy niesłusznie zdaniem skarżącej nie rozpatrzyły nawet ewentualności zastosowania innego środka dyscyplinującego bądź możliwości zawieszenia aplikantki. Podkreślono przy tym drastyczność skutków, jakie pociąga za sobą decyzja o skreśleniu skarżącej z listy aplikantów, zarówno w sferze ekonomicznej, jak i osobistej oraz zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Rozpatrywana pod kątem powyższych kryteriów skarga W. S. nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o KSSiP, zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Szkoły skreśla aplikanta z listy aplikantów, jeżeli aplikant rażąco naruszył obowiązki aplikanta. Kluczowym problemem w niniejszej sprawie jest zatem określenie, czy uchybienie przez skarżącą przepisom ustawy o KSSiP a konkretnie zakazowi określonemu w art. 47 ust. 1 ustawy stanowiło naruszenie obowiązków aplikanta, a jeśli tak, to czy naruszenie można zakwalifikować jako "rażące".

Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury, utworzona na mocy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, jest podmiotem, którego jednym z zadań, wskazanym w art. 2 ust. 1 pkt 1, jest prowadzenie aplikacji: ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, których celem jest uzyskanie przez aplikantów niezbędnej wiedzy i praktycznego przygotowania do zajmowania stanowiska sędziego, prokuratora, asesora prokuratury, asystenta sędziego, asystenta prokuratora i referendarza sądowego. Artykuł 22 ustawy określa wymogi stawiane kandydatom na aplikację ogólną wedle których aplikantem może zostać osoba:

1) która posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;

2) która posiada nieposzlakowaną opinię;

3) która nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;

4) przeciwko której nie jest prowadzone postępowanie karne o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

5) która ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;

6) która została umieszczona na liście kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną.

Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 Dyrektor KSSiP wydaje decyzję o przyjęciu kandydata na aplikację ogólną po przeprowadzeniu konkursu oraz zasięgnięciu informacji dotyczącej karalności kandydata. Natomiast kompetencja do wydania przez Dyrektora KSSiP decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską wynika z art. 29 ust. 1 ustawy. Objęcie obowiązków aplikanta, jak słusznie zauważyła skarżąca, jest poprzedzone złożeniem ślubowania, o treści określonej odpowiednio w art. 24 oraz art. 30 ustawy. Należy więc przyjąć, że dokonanie opisanych powyżej aktów tworzy dla danej osoby status aplikanta, ze wszystkimi wiążącymi się z tym konsekwencjami, zarówno w sferze uprawnień, jak i obowiązków.

Obowiązki zostały określone w rozdziale czwartym ustawy o KSSiP, przy czym zauważyć należy, że w żadnym z przepisów tego rozdziału ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia na obowiązki aplikanta aplikacji ogólnej oraz obowiązki aplikanta aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, a posługuje się konsekwentnie terminem "aplikant". Chybione jest wobec tego stanowisko skarżącej, jakoby można było rozdzielić przestrzeganie obowiązków przez aplikanta aplikacji ogólnej oraz aplikanta aplikacji specjalistycznej. Wszyscy aplikanci objęci są uprawnieniami oraz obowiązkami przewidzianymi w ustawie, niezależnie od etapu, na jakim znajdują się w odbywaniu swojego szkolenia.

Jak już wspomniano, rozdział czwarty wskazuje na obowiązki aplikanta KSSiP. Są one wyszczególnione głównie w art. 39 ustawy. Należy jednak zgodzić się z Ministrem Sprawiedliwości, iż katalog określony w tym artykule nie jest wyliczeniem wyczerpującym. Wszakże choćby przywołany art. 22 ustawy wskazuje m. in. na konieczność posiadania nieposzlakowanej opinii oraz niekaralność, które to wymogi są podstawowymi warunkami rozpatrywania kandydatury na aplikanta. Również treść roty wygłaszanej podczas ślubowania, zawartej w przytaczanych przez skarżącą art. 24 oraz art. 30 ustawy, zawiera zobowiązanie się aplikantów do kierowania się zasadami godności i uczciwości, dbania o dobre imię Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz dochowania tajemnicy prawnie chronionej.

W ocenie Sądu art. 47 ust. 1 ustawy również zawiera obowiązek w postaci zakazu podejmowania zatrudnienia lub zajęcia, z wyjątkiem zatrudnienia na stanowisku dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym lub naukowym oraz zajęcia o charakterze naukowym, dydaktycznym lub publicystycznym, ale tylko w przypadku, gdy wykonywanie tego zatrudnienia lub zajęcia nie przeszkadza w wykonywaniu obowiązków aplikanta oraz przy braku sprzeciwu ze strony Dyrektora KSSiP. Zakaz ten został w sposób jasny i precyzyjny określony w przepisie i nie nastręcza większych trudności interpretacyjnych. Służy umożliwieniu aplikantom Szkoły możliwie maksymalnego skoncentrowania swoich wysiłków na przygotowaniu do wykonywania w przyszłości funkcji sędziego lub prokuratora. Ekwiwalent za powyższe ograniczenie stanowi stypendium określone w art. 42 ustawy. Nie zostały w ustawie przewidziane żadne wyjątki od powyższego zakazu.

W związku z powyższymi rozważaniami za bezsporne należy uznać, iż W. S., poprzez podjęcie zatrudnienia w okresie od [...] czerwca 2011 r. do [...] września 2011 r., przy jednoczesnym posiadaniu statusu aplikantki Szkoły w okresie od [...] listopada 2010 r. do [...] listopada 2011 r. naruszyła opisany powyżej zakaz. Skarżąca w toku postępowania wyjaśniającego przed Dyrektorem KSSiP sama przyznała, że zawarła umowę o pracę ze spółką "[...]", składając obszerne wyjaśnienia dotyczące motywów podjęcia tej decyzji.

Wobec powyższych ustaleń pozostaje kwestia, czy naruszenie powyższego obowiązku może zostać zakwalifikowane jako "rażące".

Pojęcie rażącego naruszenia prawa nie zostało w żaden sposób zdefiniowane w ustawie o KSSiP. W doktrynie przyjmuje się, że "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży, a o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, w której powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należy zgodzić się z oceną Dyrektora KSSiP oraz Ministra Sprawiedliwości, określającą zachowanie W. S. jako rażące naruszenie obowiązków aplikanta. Pomijając motywy, jakie kierowały skarżącą przy podejmowaniu decyzji o podjęciu zatrudnienia wbrew przewidzianemu w ustawie zakazowi, Sąd uznał, że właśnie ten fakt zignorowania przez nią prawa, w kontekście wymogów stawianych kandydatom do sprawowania funkcji sędziego, w sposób wystarczający przemawia za stwierdzeniem naruszenia obowiązków aplikanta w stopniu rażącym.

Nawet, gdyby przyjąć za skarżącą, że obowiązki, które aplikant może naruszyć w sposób rażący, są określone w art. 39 ustawy o KSSiP i tylko z ich naruszeniem można wiązać sankcję skreślenia z listy aplikantów, to zauważyć należy, że w punkcie 4 tego artykułu wskazano, że do obowiązków aplikanta należy również przestrzeganie regulaminu organizacyjnego Krajowej Szkoły oraz zarządzeń i poleceń porządkowych Dyrektora Krajowej Szkoły. Zatem ustawodawca nadał nawet tak nisko stojącym w hierarchii prawa aktom rangę bezwzględnie obowiązujących każdego aplikanta norm, których przekroczenie może skutkować odpowiedzialnością porządkową. Nie można więc zdaniem Sądu przyjąć, że ustawodawca z jednej strony określa jako obowiązek przestrzeganie regulaminów, zarządzeń i poleceń i wiąże z ich naruszeniem konsekwencje, wedle skarżącej mogące sięgać nawet skreślenia z listy aplikantów, z drugiej zaś strony dopuszcza możliwość ukarania za naruszenie norm umieszczonych bezpośrednio w treści ustawy jedynie w postaci upomnienia bądź nagany. Przepis art. 47 ust. 1 ustawy statuuje w ocenie Sądu obowiązek aplikanta o znaczeniu nieporównywalnie większym niż jakiekolwiek polecenia mogące wynikać z regulaminu KSSiP lub zarządzeń Dyrektora Szkoły, a ponadto stanowi przepis powszechnie obowiązującego prawa, które powinno być respektowane, szczególnie przez osoby chcące w przyszłości sprawować funkcje sędziego.

Ponadto, jak trafnie ujął organ pierwszej instancji, postawa W. S. w niniejszej sprawie cechowała się relatywistycznym podejściem do bezwzględnie obowiązującego prawa, co może budzić szczególny niepokój w stosunku do osoby planującej w przyszłości piastować urząd sędziego. Z kolei Minister Sprawiedliwości, akceptując w swojej decyzji pogląd wyrażony przez organ I instancji, dodatkowo zwrócił uwagę na okoliczności towarzyszące podjęciu zatrudnienia przez skarżącą, a będące przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez prokuratora. Jednakże, wbrew twierdzeniom skargi, nie przyjął on, iż postępowanie to jest prowadzone przeciwko aplikantce, lecz zauważył, że brała ona świadomie udział w działaniach, które w ocenie organów ścigania mogą stanowić przestępstwo. Prowadziło to zdaniem Ministra do utraty przez skarżącą przymiotu nieposzlakowanej opinii, co również stanowi naruszenie obowiązków aplikanta, a nie jak podnoszono w skardze, zmianę podstawy prawnej decyzji. Skarżąca znała ograniczenia wynikające z ustawy o KSSiP, a mimo to zdecydowała się je złamać, dodatkowo jej postawa w trakcie całego postępowania nie wskazuje, pomimo deklaracji, na ubolewanie i zrozumienie wagi popełnionego naruszenia. Jak już było mówione wyżej, stosownie do przepisu art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o KSSiP Dyrektor KSSiP skreśla aplikanta z listy aplikantów, w przypadku rażącego naruszenia przez niego obowiązków. Podkreślić należy, że jednoznaczne brzmienie tego przepisu oznacza, że decyzja w sprawie skreślenia aplikanta z listy aplikantów nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Zatem na powyższe rozstrzygnięcie nie mogą mieć wpływu inne okoliczności podnoszone przez skarżącą, w tym powody, którymi kierowała się przy podjęciu zatrudnienia, ani też fakt, że nie skorzystała z przysługujących jej z tytułu zatrudnienia uprawnień wynikających z ubezpieczenia społecznego.

Odnosząc się do podnoszonych przez W. S. zarzutów dotyczących czasu, jaki upłynął od momentu popełnienia naruszenia, a po jakim została wobec niej podjęta decyzja o skreśleniu z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej, Sąd stwierdził, że w obowiązującym stanie prawnym nie można ich uznać za zasadne. Ustawa o KSSiP nie przewiduje żadnego ograniczenia co do ponoszenia odpowiedzialności z tytułu rażącego naruszenia obowiązków aplikanta, z wyjątkiem konieczności posiadania statusu aplikanta w momencie popełnienia wykroczenia oraz w momencie wydania decyzji o skreśleniu. Nie stanowi takiego ograniczenia wskazywane przez skarżącą rozróżnienie etapów odbywania szkolenia, wobec poruszanej już powyżej kwestii jednolitości praw i obowiązków aplikantów. Uwagi oraz odniesienia do terminów pozwalających na wszczęcie i rozstrzygnięcie postępowań dyscyplinarnych zawartych w innych ustawach regulujących wykonywanie zawodów prawniczych mogą stanowić jedynie uwagi de lege ferenda, szczególnie w kontekście zawarcia w art. 51 ust. 3 ustawy o KSSiP terminów, w jakich Dyrektor może ukarać aplikanta karą porządkową za naruszenie obowiązków lub uchybienie godności aplikanta, czyli zachowań wiążących się z wielokroć łagodniejszymi konsekwencjami.

W świetle wszystkich powyższych rozważań, należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i nie zasługują na uchylenie. Dyrektor KSSiP był bowiem zobowiązany treścią przepisu art. 41 ust. 1 pkt 5 do skreślenia aplikanta z listy aplikantów w przypadku ustalenia, że rażąco naruszył on obowiązki aplikanta. Powyższe nie pozostawia mu zatem dowolności w podjęciu decyzji, pozwala natomiast na dokonanie oceny stopnia naruszenia obowiązków przez aplikanta. W niniejszej sprawie organ uznał, że zachowanie aplikantki należy zakwalifikować jako rażące naruszenie obowiązków aplikanta, a zatem musiał skarżącą skreślić z listy aplikantów.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.