Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 585/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1, art. 108 par. 1, art. 116 par. 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1228
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), , Protokolant: st. asystent sędziego Tomasz Furmanek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z o.o. w likwidacji w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, październik i listopad 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej także: NUS) orzekł o solidarnej odpowiedzialności B. C. (dalej: także: strona lub skarżący), jako byłego członka zarządu A Spółka z o. o. w likwidacji, za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, październik i listopad 2015 r. w łącznej kwocie 20.515,41 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 8.066,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie łącznej 261,65 zł.

Zdaniem NUS strona ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. jako jej były Prezes Zarządu. Podstawą prawną ustalenia powyższej odpowiedzialności jest przepis art. 116 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn.zm.) – dalej także: Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Strona wniosła od ww. decyzji odwołanie do DIAS, której zarzuciła:

- wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że zarząd A Spółka z o. o. w likwidacji nie zgłosił we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,

- naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że ewentualne spóźnione zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło z winy jej zarządu.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy Organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W następstwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wydał [...] 2021 r. decyzję nr [...], którą uchylono w całości ww. NUS oraz:

1) umorzono postępowanie w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej z A z o. o. w likwidacji odpowiedzialności strony, jako byłego członka zarządu ww. Spółki za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za:

- kwiecień 2015 r. w kwocie 66,41 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 29,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 16,30 zł,

- maj 2015 r. w kwocie 802,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 346,00 zł,

2) orzeczono o solidarnej z A Spółka z o. o. w likwidacji odpowiedzialności Pana B. C., jako byłego członka zarządu ww. Spółki za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za:

- październik 2015 r. w kwocie 2.244,03 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 893,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 185,07 zł,

- listopad 2015 r. w kwocie 17.129,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 6.690,00 zł, oraz za koszty postępowania egzekucyjnego za maj 2015 r. w kwocie 57,21 zł.

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na ww. decyzję DIAS w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za październik i listopad 2015 r., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegające na bezpodstawnym uznaniu, że zarząd A Spółka z o. o. w likwidacji w P. nie zgłosił we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,

- naruszenie przez Organ podatkowy przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że ewentualne spóźnione zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło z winy jej zarządu,

- naruszenie przez Organ podatkowy przepisu prawa materialnego tj. art. 116 § 1 poprzez uznanie, że członkowie zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie za zaległości podatkowe powstałe po dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W treści skargi skarżący wskazał, że uzasadnienie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w zasadzie powiela uzasadnienie decyzji wydanej przez Organ pierwszej instancji. Zdaniem strony powyższa decyzja jest wadliwa, albowiem nie uwzględnia przesłanek egzoneracyjnych, zwalniających z odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych. Skarżący uważa, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości układowej A Spółka z o. o. w likwidacji, ewentualnie niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez Jego winy.

W dniu 24 lutego 2015 r. strona pełniąc funkcję prezesa jednoosobowego zarządu złożyła do Sądu Rejonowego w P. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z możliwością zawarcia układu. Skarżący dowodzi, iż Spółka była niewypłacalna na dzień 31 grudnia 2014 r. na co wskazuje bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014 rok.

Równocześnie skarżący wskazał, że Spółka w roku 2013 poniosła stratę w wysokości 455.218,20 zł, co z pewnością nie było pożądanym wynikiem finansowym, ale samo w sobie nie zagrażało egzystencji firmy. Powyższą stratę należy odnieść do kapitałów własnych Spółki, które były wysokie i na dzień 31.12,2013 r. wynosiły: kapitał podstawowy 50.001,00 zł, kapitał zapasowy 772.968,30 zł i kapitał rezerwowy 78.366,90 zł, czyli łącznie 901.336,20 zł. Po uwzględnieniu powstałej straty na koniec roku obrotowego i tak pozostała jeszcze nadwyżka kapitałów (funduszów) własnych w wysokości 446.118,00 zł. Wysokość zobowiązań Spółki na koniec 2013 roku wynosiła 1.284.572,22 zł, a jej majątek (aktywa razem) stanowił kwotę 1.730.690,22 zł. Zatem nie było wówczas żadnych podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki na podstawie art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego obowiązującego w 2013 i 2014 roku, co przyznaje zresztą w uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., jest to więc okoliczność bezsporna.

W opinii strony kluczowe w sprawie jest ustalenie, czy zaszły przesłanki obligujące zarząd Spółki do wcześniejszego niż to się stało (tj. w dniu 24.02.2015 r.) złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na jej niewypłacalność, czyli utratę płynności finansowej. Według organu podatkowego wniosek był spóźniony, albowiem Spółka począwszy od czerwca 2014 r. nie regulowała terminowo swoich zobowiązań, a ponadto Sąd upadłościowy oddalił wniosek o zawarcie układu, albowiem majątek niewypłacalnej Spółki nie wystarczał nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.

W niniejszej sprawie najstarszą według Organu podatkowego wymagalną wierzytelnością było zobowiązanie wobec B Spółka z o. o. Spółka komandytowa w kwocie 7.000,00 zł z terminem płatności na dzień 15 stycznia 2014 r. Skarżący wskazał, że faktycznie kwota ta stanowiła niedopłatę do wystawionej w dniu [...] 2013 r. przez ww. firmę faktury nr [...], która to faktura opiewała na kwotę 150.000,00 zł. Pomiędzy stronami powstał spór dotyczący zapłaty kwoty 13.000,00 zł w związku z dostarczeniem przez kontrahenta B Spółka z o. o. Spółka komandytowa rur o innych niż zamówiono parametrach. Była to więc wierzytelność sporna, ostatecznie zgodnie z ustaleniami pomiędzy stronami A Spółka z o. o. w likwidacji w dniu 1 października 2014 r, dopłaciła kwotę 6.000,00 zł, dlatego też pozostała kwota tj. 7,000,00 zł nigdy nie była przez dostawcę dochodzona. Oczywiście błędem księgowym było niedokonanie wystornowania wierzytelności poprzez wystawienie faktury korygującej, ale powyższe nie może wpływać na ocenę wierzytelności jako nieistniejącej.

Dalej skarżący podał, że zdaniem organu pierwszej, jak i drugiej instancji w zaskarżonej decyzji wskazano, iż powstanie drugiego zaległego zobowiązania obligowało zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Takim wskazanym w decyzji zobowiązaniem była niedopłata na rzecz Zakładu Robót Inżynieryjno-Drogowych w P. w kwocie 4,00 zł. Przedmiotowa zaległość wynikała z faktury nr [...] wystawionej dniu [...] 2014 r. na kwotę 3.444,00 zł z terminem zapłaty do dnia 6 czerwca 2014 r. A Spółka z o. o. w likwidacji zapłaciła za fakturę jedynie 3.440,00 zł, na skutek zwykłego ludzkiego błędu niedopłacono końcówki należności. Stanowi to 0,12 % kwoty całej wierzytelności, skądinąd wierzyciel nigdy nie zgłaszał z tego tytułu jakichkolwiek roszczeń. Pozostali wymienieni w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wierzyciele, którzy posiadali należności z terminami płatności na lipiec i sierpień 2014 r. byli stałymi dostawcami, z którymi A Spółka z o. o. w likwidacji miała prolongowane terminy płatności, o czym świadczy choćby fakt, że nie podejmowali wówczas wobec Spółki żadnych działań windykacyjnych. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołano wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2016 r. sygn. akt III UK 13/16.

Odnosząc się do złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu A Spółka z o. o. w likwidacji skarżący wskazał, że został on złożony 24 lutego 2015 r., a rozpoznany przez Sąd Rejonowy w P. V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Naprawczych dopiero [...] 2015 r. Tymczasowy nadzorca sądowy złożył swoje sprawozdanie 22 kwietnia n2015 r. po czym przez okres pięciu miesięcy Sąd nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie.

Strona podkreśliła jako bardzo istotny fakt, skrajną niekompetencję i zwłokę Sądu upadłościowego, która doprowadziła do tego, że na przestrzeni 2015 roku sytuacja ekonomiczna Spółki uległa istotnemu pogorszeniu. Strona działała cały czas w sposób transparenty. Przedkładała nadzorcy sądowemu i sądowi wszystkie posiadane dokumenty, informowała nadzorcę o wszystkich podejmowanych czynnościach, przestrzegała ustaleń.

W opinii strony na dzień złożenia wniosku ogłoszenie upadłości układowej Spółka na bieżąco, lub z nieznacznym opóźnieniem regulowała swoje zobowiązania publicznoprawne (wobec Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) oraz terminowo płaciła pracownikom wynagrodzenie. Z dostawcami Spółka miała prolongowane terminy płatności albo spłacała zobowiązania w uzgodnionych ratach. Zarząd Spółki przeprowadził zakończone sukcesem negocjacje z bankiem A S.A., który na jego wniosek udzielił kredytu odnawialnego do kwoty 325.000,00 zł. Pozytywna decyzja kredytowa poprzedzona była analizą sytuacji finansowej Spółki, jak widać bank nie miał żadnych wątpliwości co do wypłacalności swojego klienta. Nie toczyły się wobec Spółki jakiekolwiek postępowania sądowe, egzekucyjne czy zabezpieczające. Spółka posiadała na koncie bankowym i w kasie środki pieniężne wystarczające do prowadzenia bieżącej działalności. A Spółka o. o. w likwidacji dysponowała potwierdzonym już portfelem zleceń na 2015 rok, za które ustalone wynagrodzenie sięgnęło łącznie kwoty 699.000,00 zł. Istniała również realna szansa na pozyskanie nowych zleceń z branży instalacyjnej i grzewczej.

Zdaniem strony, istotnym w sprawie jest także czas powstania zaległości podatkowych Spółki względem organu podatkowego. Wszystkie zobowiązania dotyczą okresu po dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Świadczy to zarówno, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim czasie oraz o wątpliwej odpowiedzialności odszkodowawczej członka zarządu. Zdaniem Pełnomocnika odpowiedzialność jest możliwa tylko za długi powstałe do dnia złożenia takiego wniosku, nawet jeżeli sąd wyda później postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego. Według strony w sytuacji złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki członek zarządu odpowiada za jej długi wobec Urzędu Skarbowego tylko do dnia złożenia takiego wniosku, nawet jeśli sąd upadłościowy wyda później postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołano wyroki Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt IV CK 49/04 i z 14 lutego 2003 r. sygn. IV CKN 1779/00 SN.

W końcowej części uzasadnienia skargi strona wskazała na wyrok Sądu Rejonowego w P. z [...] 2018 r. sygn. akt [...] oddalający powództwo C Spółka z o. o. (złożone w oparciu o art. 299 ustawy Kodeks spółek handlowych), w którym Sąd uznał, że we właściwym czasie dokonano zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki oraz na wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z [...] 2018 r. sygn. akt [...] oddalający apelację w tej sprawie.

Jednocześnie w złożonej skardze wniesiono o uchylenie decyzji drugiej instancji w zaskarżonej części oraz zasądzenie od organu drugiej instancji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Strona pismem z dnia 10 marca 2022 r. uzupełniła skargę. Poinformowała, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] 2022 r. Sąd Okręgowy w Ł. XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy sygn. akt [...] oddalił powództwo D Sp. z o.o. w P. przeciwko skarżącemu o zapłatę kwoty 16.053,48 zł. Podstawą dochodzonego roszczenia był przepis art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych statuujący solidarną odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którego odpowiednikiem jest przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, na podstawie którego organy skarbowe wydały zaskarżoną decyzję. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu orzeczenia jednoznacznie stwierdził, że B. C. jako Prezes Zarządu A Sp. z o.o. we właściwym czasie zgłosił do sadu wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki.

Strona do pisma załączyła wydruk ww. wyroku wraz z jego uzasadnieniem z portalu sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej także: p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji, w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dlatego też dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie może mieć znaczenie powołany w piśmie z dnia 10 marca 2022 r. prawomocny wyrok z dnia [...] 2022 r. sygn. akt [...], w którym Sąd Okręgowy w Ł. XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy oddalił powództwo D Sp. z o.o. w P. przeciwko skarżącemu o zapłatę kwoty 16.053,48 zł. Sąd podkreśla, że wyrok ten zapadł po upływie 8 miesięcy od wydania zaskarżonej decyzji i dotyczył zastosowania art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych statuującego solidarną odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd zwraca również uwagę na odmienny dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych w zakresie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe, od rozstrzygnięć sądów powszechnych w zakresie zaległości cywilnoprawnych.

Sąd wyjaśnia, że zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich określone zostały w rozdziale 15 działu III Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.

Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. W myśl § 2 pkt 2 ww. przepisu osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej)

Stosownie do art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Jednocześnie w art. 116 § 2 O.p. ustawodawca uregulował zakres odpowiedzialności podatkowej członków zarządu. Stosownie do ww. przepisu odpowiedzialność członków zarządu Spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Zgodnie z art. 116 § 4 Ordynacji podatkowej ww. przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu.

Oznacza to, że zasadniczą przesłanką odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest bezskuteczność egzekucji. Wydanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki jest więc możliwe wówczas, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna w całości lub w części.

Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki, organ podatkowy obowiązany jest także wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego, które następnie przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki.

Odpowiedzialność członka zarządu spółki może zostać wyłączona, gdy wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy.

Inną możliwością uniknięcia odpowiedzialności jest wskazanie przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością majątku spółki, z którego możliwa będzie egzekucja zaległości podatkowych w znacznej części.

Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, przedmiotem postępowania jest przeniesienie na skarżącego jako byłego prezesa zarządu A Spółka o. o. w likwidacji odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, październik i listopad 2015 r. w łącznej kwocie 20.515,41 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 8.066,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie łącznej 261,65 zł.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że od dnia powstania A Spółka z o. o. w likwidacji do 16 sierpnia 2016 r. członkiem zarządu był skarżący. W tym przedziale czasowym zawierają się też terminy płatności zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, październik i listopad 2015 r.

Skarżący, nie zgodził się ze stanowiskiem zarówno organu podatkowego pierwszej, jak i drugiej instancji, że już w 2014 roku wystąpiły podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości A Spółka z o. o. w likwidacji, czy też wszczęcia postępowania układowego. Strona konsekwentnie w odwołaniu, a także w samej skardze, wywodzi, że Spółka była niewypłacalna dopiero na dzień 31 grudnia 2014 r., na co wskazuje bilans i rachunek zysków i strat za 2014 r. W opinii Strony na dzień złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości układowej Spółka na bieżąco lub z nieznacznym opóźnieniem regulowała swoje zobowiązania publicznoprawne (wobec Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) oraz terminowo płaciła pracownikom wynagrodzenie. Wobec powyższego, zdaniem strony trudno uznać, że wniosek nie został zgłoszony we właściwym czasie, przy czym fakt oddalenia wniosku o upadłość z możliwością zawarcia układu pozostaje nieistotny dla okoliczności niniejszej sprawy.

Sąd stwierdza, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, zgodnie z którym nie można zarzucić stronie winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) w odpowiednim czasie.

DIAS w tej materii wypowiedział się w zaskarżonej decyzji na stronach 15-24, przywołał podstawy prawne ogłoszenia upadłości uregulowane w przepisach art. 10 i art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zwrócił uwagę na stanowisko doktryny, zgodnie z którym, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań pieniężnych, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Wyjaśniono, iż dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet bowiem niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu ww. art. 11. Nie ma również znaczenia, czy są to zobowiązania publicznoprawne, czy cywilnoprawne.

Zasadnie DIAS zauważył, że zaprzestanie regulowania długów przez A Spółka z o. o. w likwidacji wystąpiło na przełomie czerwca/lipca 2014 r., tj. po nieuregulowaniu kolejnych zobowiązań wobec kontrahentów.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ pierwszej instancji w sposób całkiem nieuprawniony wskazał w zaskarżonej decyzji na nieuregulowane zobowiązanie A Spółka o. o. w likwidacji względem kontrahenta w kwocie 4,00 zł (pomyłki i pominięcia przy regulowaniu należności końcówki należności), jak również należność w wysokości 7.000,00 zł stanowiącą niedopłatę, która nigdy nie była dochodzona przez jej wystawcę, wskazać należy, że powyższe należności zostały wykazane w załączniku do wniosku o ogłoszenie upadłości A Spółka o. o. w likwidacji z możliwością zawarcia układu, który podpisał skarżący. Podkreślić też należy, że gdyby nawet odrzucić obie z tych płatności i tak niewypłacalność Spółki wystąpiła w 2014 r. po nieuregulowaniu przez Spółkę drugiej należności wobec kontrahenta Spółka stała się niewypłacalna. Tym samym, zgodnie z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, skarżący powinien najpóźniej w przeciągu dwóch tygodni od dnia następującego po upływie terminu płatności, kolejnej (drugiej zaległości), złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Czas ten wypada niewątpliwie w 2014 r. Tymczasem został on złożony dopiero w dniu 24 lutego 2015 r. do Sądu Rejonowego w P..

Sąd stwierdza, że nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność. Niewykonanie przez A Spółka z o. o. w likwidacji swoich wymagalnych zobowiązań wobec kontrahentów stanowiło przesłankę niewypłacalności, a w konsekwencji obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W art. 11 Prawo upadłościowe i naprawcze ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną, tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań (ust. 1) oraz sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek (ust. 2). Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie stwierdził stanu niewypłacalności Spółki, w oparciu o art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze normujący tzw. przesłankę bilansową niewypłacalności dłużnika. Nie wskazano, że suma zobowiązań Spółki w badanych okresach, tj. za 2013 i 2014 rok przekroczyła wartość jej majątku. W związku z powyższym, całokształt argumentacji Strony postępowania opierający się na dowodzeniu dobrej sytuacji ekonomicznej i finansowej Spółki, poprzez pryzmat powoływanych obszernie (w toku postępowania, w środku zaskarżenia) danych finansowych wynikających ze sprawozdań finansowych (majątek, zobowiązania, należności, środki finansowe, osiągnięte przychody, zysk netto, itp.) nie miały znaczenia dla oceny poprawności kierunku rozpoznania sprawy.

Sąd podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie nastąpiło skuteczne zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości A Spółka z o. o. w likwidacji, a to oznacza, że w ogóle brak jest możliwości uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. Ta przesłanka może być brana pod uwagę jedynie w sytuacji skutecznego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Treść przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej wskazuje, że w zamiarze ustawodawcy od odpowiedzialności za zaległości podatkowe uwalnia członka zarządu obiektywna i niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie. Materiał dowodowy wskazuje na wiedzę skarżącego, że Spółka nie regulowała swoich zobowiązań. Dowodem na to jest wydruk listy wierzycieli z podaniem ich danych i wysokości zobowiązań (załącznik do wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu). Natomiast fakt, że strona czekała na sporządzenie bilansu za 2014 r. i dopiero po tym zdarzeniu złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, oznacza że działanie skarżącego było spóźnione. Wobec czego powołany przez stronę w złożonej skardze argument, że pełniąc funkcję członka zarządu wypełnił nałożone na Niego prawem obowiązki, składając w dniu 24 lutego 2015 r. wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, nie może zostać uznany, gdyż po pierwsze nie złożył wymaganego wniosku we właściwym czasie, a po drugie nie został zgłoszony skutecznie.

Sąd zwraca uwagę, że przesłanki uwolnienia się przez członków zarządu spółki od odpowiedzialności za zobowiązania sprowadzają się do wykazania należytej staranności w działaniach zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego. Samo złożenie takiego wniosku nie może stanowić przesłanki uwalniającej członków zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Dla jej spełnienia nie wystarcza bowiem samo wystąpienie o ogłoszenie upadłości. Warunkiem zwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności jest więc tylko prawnie skuteczny wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Nie wywiera takich skutków wniosek oddalony przez Sąd.

Członek zarządu spółki ma obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w takim czasie, by nie zniweczyć celu tego postępowania, jakim jest równomierne zaspokojenie wierzycieli spółki. Członek zarządu powinien więc z należytą starannością zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki. Strona pełniąc funkcję członka zarządu miała pełną wiedzę na temat sytuacji Spółki i wiedziała, że nie realizuje ona swoich wymagalnych zobowiązań. Posiadała dostęp do ksiąg rachunkowych, a tym samym wiedzę odnośnie sytuacji finansowej i majątkowej Spółki. Skarżący na bieżąco kontrolował stan finansów Spółki oraz prawidłowość rozliczeń cywilnoprawnych. Obowiązkiem strony było zatem podjęcie stosownych działań w celu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości A Spółka z o. o. w likwidacji w odpowiednim czasie. Przez zaniechanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie właściwym, strona doprowadziła Spółkę do stanu majątkowego pozbawiającego wierzycieli (także publicznoprawnych) ochrony prawnej przez możliwość pełnego zaspokojenia z jej majątku.

Sąd zwraca uwagę, że w postępowaniu o przeniesienie odpowiedzialności z tytułu zobowiązań podatkowych członek zarządu powinien wykazać, że podjął wszelkie czynności naprawcze oraz, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożył w czasie gdy spółka, nie będąc w stanie realizować zobowiązań względem wierzycieli, powinna wystąpić o upadłość, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich bez wyjątku wierzycieli. Skarżący nie jest także zwolniony od odpowiedzialności za zaległości powstałe po zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości układowej, art.116 Ordynacji podatkowej nie przewiduje bowiem ograniczenia odpowiedzialności członków zarządu do zaległości podatkowych powstałych po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Z odpowiedzialności zwalnia bowiem złożenie wniosku, o którym mowa w art.116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej we właściwym czasie lub brak winy w jego złożeniu, a nie złożenie wniosku w ogóle i w jakimkolwiek czasie. Członek zarządu, jak wynika z art.116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiada bowiem za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Sąd stwierdza, ze DIAS w zaskarżonej decyzji dostrzegł, że skarżący pełniąc funkcję prezesa zarządu, wziął na siebie odpowiedzialność za zaległości Spółki. Skarżący jednakże nie przedstawił żadnej obiektywnej przeszkody, która uniemożliwiałaby złożenie do sądu powszechnego stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości, co czyni uprawnioną tezę, że Strona nie wykazała braku zawinienia w tym przedmiocie. Tym samym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez organ art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że materiał zgromadzony w aktach niniejszego postępowania wskazuje, że stanowisko zajęte przez organ drugiej instancji, jest właściwe. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo i kompleksowo przeprowadzonego postępowania podatkowego oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

W świetle powyższego Sąd uznał, że rozstrzygnięcia podjęte w sprawie jest prawidłowe. Materiał zgromadzony w aktach niniejszego postępowania wskazuje, że stanowisko zajęte zarówno przez organ drugiej instancji, jest jak najbardziej właściwe. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo i kompleksowo przeprowadzonego postępowania podatkowego oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

aj