Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 369/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
article: art. 7.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Podmiotu A. na czynność Prezydenta w postaci odmowy udzielenia dotacji w terminie wcześniejszym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2020 r. Podmiot A. (dalej: A., skarżąca ) zwróciła się do Prezydenta Miasta "[...]" o udzielenie dotacji w roku 2021 na rzecz Podmiotu B. tj. w terminie wcześniejszym niż od następnego roku budżetowego.

A. powołała się na art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 z późn. zm.), dalej u.o.f.z.o. .

Wskazała, iż wcześniejszy wniosek złożony przez nią był niekompletny z uwagi na brak wskazania numeru wpisu do ewidencji, co spowodowane było uzyskaniem wpisu dopiero 30 września 2020 r. We wniosku podniesione zostało, iż w ww. Podmiocie B. naukę od stycznia 2021 r. podejmuje dwoje uczniów- posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego przez wzgląd na autyzm wczesnodziecięcy. Podała, że szkoła powstała z inicjatywy rodziców dzieci dotkniętych autyzmem, jako pierwsza i jedyna na terenie "[...]" i okolic. Z tego względu A. wniosła o objęcie wsparciem finansowym ze środków publicznych terapii dzieci już od stycznia 2021 r. Do wniosku dołączona została prośba sporządzona przez C. S. - prowadzącą Podmiot B.. Wymieniona wskazała na zapotrzebowanie utrzymania tego typu placówki w "[...]" z uwagi na potrzeby w zakresie specjalistycznej opieki oraz terapii prowadzonej w małych grupach.

W odpowiedzi na wniosek o udzielenie dotacji w 2021 r., pismem z dnia "[.1.]" znak sprawy: "[.1.]" Prezydent Miasta "[...]" nie wyraził zgody na udzielenie dotacji ww. Szkole, z powodu braku wolnych środków w budżecie Miasta "[...]".

Pismem z dnia 16 marca 2021 r. A. wezwała Prezydenta Miasta "[...]" do usunięcia naruszenia prawa i przyznanie wnioskodawcy dotacji w roku 2021- zgodnie z wnioskiem z dnia 30 grudnia 2020 r. W swoim piśmie A. podniosła, że uzyskała wpis do ewidencji dopiero w grudniu 2020 r.. Wobec czego nie miała możliwości podania organowi dotującemu informacji o liczbie dzieci do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Ponadto zarzuciła, że Prezydent Miasta "[...]" naruszył przepis art. 33 ust. 4 u.o.f.z.o..

W ocenie skarżącej organ nie uwzględnił interesu społecznego, jakim jest zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym możliwości edukacyjnych. Wskazała, iż z nauki w ww. Szkole korzysta dwoje uczniów niepełnosprawnych, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na autyzm wczesnodziecięcy. Funkcjonowanie placówki leży w interesie publicznym, gdyż jako jedyna oferuje dzieciom zindywidualizowaną terapię. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż organ pominął fakt, że skarżąca nie miała możliwości wcześniejszego złożenia wniosku o udzielenie dotacji, z uwagi na uzyskanie wpisu do ewidencji dopiero w dniu 22 grudnia 2021 r. Zarzuciła ponadto, że stanowisko organu odmawiającego udzielenia dotacji w 2021 r. pozbawione było stosownej argumentacji i sprowadzało się do ogólnikowego wskazania na brak wolnych środków w budżecie miasta. Konsekwencją braku udzielenia wsparcia finansowego będzie zamknięcie ww. placówki, co stoi w sprzeczności z interesem Miasta oraz rodziców niepełnosprawnych dzieci. Dodatkowo podkreśliła, że w "[...]" i okolicy nie działa jakakolwiek inna szkoła oferująca opiekę dla dzieci z ww. rodzajem niepełnosprawności.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Prezydent Miasta "[...]" w piśmie z dnia "[.2.]" Nr "[.2.]" wskazał, iż art. 33 ust. 4 u.o.f.z.o stanowi, że na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przyznaje organowi dotującemu uprawnienie do odstąpienia od terminów wskazanych w ust. 1 pkt 1 wskazanego artykułu oraz do udzielenia dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku roku budżetowego. Jest to jednak uprawnienie pozostające w zakresie swobodnego uznania Gminy jako organu dotującego szkoły funkcjonujące na terenie jej działania. Organ wskazał, iż na terenie Miasta "[...]" funkcjonują trzy jednostki oświatowe, które są w stanie zapewnić profesjonalne kształcenie dwójce niepełnosprawnych dzieci, które miały uczęszczać do placówki prowadzonej przez Podmiot A., w tym :

1. Podmiot C., prowadzony przez Miasto "[...]", w skład którego wchodzi 5 jednostek oświatowych, w tym:

a. Podmiot C1.,

b. Podmiot C2.,

2. Podmiot D. prowadzony przez Podmiot E.

3. Podmiot F. prowadzony przez Podmiot Z., w skład którego wchodzą między innymi:

a. Podmiot G.,

b. Podmiot H..

Zdaniem Organu, wymienione wyżej placówki cieszą się renomą w zakresie leczenia dzieci z autyzmem.

Na czynności Prezydenta Miasta "[...]", zawarte w pismach z dnia "[.1.]" znak sprawy: "[.1.]" oraz z dnia "[.2.]" znak sprawy: "[.1.]" Nr "[.2.]", Podmiot A., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła w dniu 6 kwietnia 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W skardze zarzucono rażące naruszenie przepisów tj. :

1. Art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2029 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie w zakresie, w jakim dopuszcza możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu o którym stanowi art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o.

2. Art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej. k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu dzieci objętych opieką Podmiotu B..

Podnosząc ww. zarzuty, skarżąca wnosiła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonych czynności oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, podniesiono tożsame argumenty, na które powoływała się skarżąca na etapie postępowania administracyjnego, brak uwzględnienia interesu publicznego, który przemawia za utrzymaniem dalszego funkcjonowania Szkoły. Powyższe uzasadniano faktem, iż jest to jedyna taka placówka na terenie miasta "[...]" oraz okolic posiadająca wykwalifikowaną kadrę i zaplecze dedykowane dla dzieci z autyzmem. Ponadto, powoływano się na brak ujawienia stronie przesłanek, którymi kierował się organ odmawiając zgody na przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym. Podkreślono daleko idące konsekwencje braku przyznania środków w postaci konieczności zamknięcia placówki.

W odpowiedzi na skargę, Prezydent Miasta "[...]" wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W jej uzasadnieniu wskazał, iż stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia "[.1.]" i z dnia "[.2.]" zostało dokładnie uzasadnione. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, iż nie wziął pod uwagę interesu społecznego i interesu dzieci objętych opieką. W odniesieniu do tego zarzutu, organ wskazał, iż w piśmie z dnia "[.2.]" zostały wymienione trzy placówki oświatowe, które są w stanie zapewnić kształcenie dzieciom z autyzmem, bez uszczerbku dla ich rozwoju.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie do art. 134 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

W rozpoznawanej sprawie Organ nie naruszył art. 7 kpa. Przepis art. 7 k.p.a. wyraża zasadę prawdy obiektywnej. Wynika z niej między innymi obowiązek ustalenia treści żądania strony w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na jej wniosek. Organ winien więc z urzędu podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia treści rzeczywistego żądania wnioskodawcy, w przypadku gdy budzi ono jakiekolwiek wątpliwości. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Prezydent Miasta "[...]" wskazał, że art. 33 ust. 4 u.f.z.o. przyznaje organowi dotującemu uprawnienie do odstąpienia od terminów wskazanych w ust. 1 pkt 1 wskazanego artykułu oraz do udzielenia dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku roku budżetowego. Organ ustalił, że na terenie Miasta "[...]" funkcjonują trzy jednostki oświatowe, które są w stanie zapewnić profesjonalne kształcenie dwójce niepełnosprawnych dzieci, które miały uczęszczać do placówki prowadzonej przez Podmiot A.. A zatem nieprawdziwe są twierdzenia strony skarżącej, że utworzona przez A. szkoła ma charakter wyjątkowy. Na terenie Miasta "[...]" funkcjonują trzy jednostki oświatowe, które są w stanie zapewnić profesjonalne kształcenie dwójce niepełnosprawnych dzieci, które miały uczęszczać do placówki prowadzonej przez Podmiot A.. W konsekwencji Sąd nie uznał zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 u.o.f.z.o. , na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nieprzekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Zawarte w akcie prawnym sformułowanie "może wyrazić zgodę" powoduje, iż czynność ta pozostaje w sferze tzw. uznania organu dotującego, co nie przekreśla konieczności wykazania przesłanek, którymi kierował się on odmawiając tego typu zgody. Do tego typu konkluzji zobowiązują normy zawarte w art. 6 k.p.a. tj. zasada praworządności oraz w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli, zgodnie z którą, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie sposób w tym miejscu zapomnieć o nałożonym na organy administracji publicznej obowiązku wyjaśnienia stronom motywów podjętych decyzji lub powziętych czynności, którymi kierowali się przy załatwieniu sprawy (tj. art. 11 k.p.a).

Organ nie naruszył art. 33 ust. 4 u.o.f.z.o.. Ustawodawca przyznał mu w tym zakresie prawo do podjęcia decyzji w sferze tzw. uznania administracyjnego. Nie został bowiem nałożony na niego obowiązek wydania rozstrzygnięcia zgodnie z zapatrywaniem wnioskodawcy. Jak zostało powyżej wskazane, z ogólnych zasad postępowania przed organami administracji publicznej wynika jedynie, iż Prezydent Miasta odmawiając przyznania dotacji winien wyjaśnić przesłanki, którymi się kierował. Analizując treść pism kierowanych do skarżącej, a także argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, uznać należy, iż organ sprostał wymaganiom wskazanym przez ustawę.

Prezydent Miasta "[...]" w piśmie z dnia "[.1.]" uzasadnił swoje stanowisko brakiem wolnych środków w budżecie Miasta "[...]". Rozwijając je w piśmie z dnia "[.2.]" wskazał on na szereg placówek, które w profesjonalny sposób są w stanie zapewnić godne warunki kształcenia i terapii dzieciom dotkniętych autyzmem. Wymienione przez organ ośrodki zlokalizowane są na terenie należącym do Miasta "[...]". Mając na uwadze szczegółowe wyliczenie tych placówek, nie sposób uznać, iż organ nie wziął pod uwagę interesu dwójki dzieci, które miały realizować kształcenie w Podmiotu B.. Skoro jest możliwość podjęcia przez nich terapii w innych ośrodkach, interes małoletnich w tym zakresie jest w całości zabezpieczony.

Mając na względzie powyższe, nie sposób uznać, iż stanowisko organu pozbawione było ujawnienia przesłanek, którymi kierował się odmawiając zgody na wcześniejsze udzielenie dotacji. Całkowicie chybiony był również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a.. W ocenie Sądu, organ kierował się interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, skoro poddał analizie dostępność placówek dedykowanych osobom dotkniętym autyzmem. Powołał przy tym argument, którym kierował się odmawiając przyznania dotacji w postaci braku wolnych środków w budżecie. Stanowisko jako uzasadnione oraz uwzględniające interes społeczny, pozostaje w ramach uprawnień organu administracyjnego.

Reasumując powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie doszedł do przekonania, że czynności Prezydenta Miasta "[...]" pozostają w zgodzie z przepisami prawa. Kontrola sądowoamidnistracyjna ogranicza się do weryfikacji legalności aktów i czynności, a jej celem i efektem jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem. Natomiast Sąd nie może kierować się przesłankami subiektywnymi, że skarżąca nie mogła wcześniej wystąpić o udzielenie dotacji. Ta kwestia nie ma bowiem w rozpoznawanej znaczenia. Organ nie kwestionował bowiem uprawnienia skarżącej do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem. Natomiast nie można uznać argumentu strony skarżącej, że powoływana przez A. placówka ma charakter wyjątkowy. Organ wykazał bowiem, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, istnieją na terenie miasta "[...]" specjalistyczne placówki oświatowe. Potrzeby dzieci ze wskazywanymi niepełnosprawnościami są zatem w pełni zabezpieczone.

W rezultacie należy wskazać, że odmawiając uwzględnienia wniosku, Organ nie naruszył granic uznania administracyjnego. Ustalił stan faktyczny, którego skarżąca nie podważyła. W świetle tych okoliczności faktycznych nieprawdziwe są twierdzenia skarżącej , że Organ "nie podjął czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu dzieci objętych opieką Podmiotu B. w "[...]"". W konsekwencji za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 u.f.z.o. "poprzez jego niezastosowanie w zakresie, w jakim dopuszcza możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu o którym stanowi art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o.". W ustalonym stanie faktycznym Organ nie naruszył granic uznania administracyjnego, odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, skarga stosownie do treści art. 151 p.ps.a. podlegała oddaleniu.