Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1934/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 5 sierpnia 2013 r. wniesionej do WSA w Warszawie przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (zwaną dalej Skarżącą, Wnioskodawcą) jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2013 r. o odmowie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków wniosku o znaku [...], złożonym 7 października 2011r. w ramach PROW na lata 2007-2013 działanie "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Dnia 7 października 2011 r. Skarżąca złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR w G. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007- 2013. Wnioskowi został nadany numer [...].

Wobec oceny dokonanej przez OR ARIMR, iż Skarżąca nie spełnia warunków przyznania pomocy w ramach powyższego działania, sformułowanych w § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r., gdyż nie posiada ona siedziby na terenie gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tyś. mieszkańców, lub gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczącej powyżej 5 tyś. mieszkańców, pismem z dnia 4 stycznia 2012r., działając w oparciu o cyt. przepis § 6 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., Kierownik BWI [...] OR ARiMR , działając w imieniu Prezesa Agencji, odmówił przyznania Skarżącej pomocy, o czym została ona poinformowana pismem (P-9/135) [...] ARiMR z dnia [...] stycznia 2012r.

W dniu 31 stycznia 2012r. wpłynęło do [...] Oddziału Regionalnego Agencji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez Skarżącą, datowane na 24 stycznia 2012r. W wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził naruszenie prawa i przywrócił wniosek Skarżącej do rozpatrzenia, o czym poinformowano pismem [...] z [...] marca 2012r. znak [...].

Jednocześnie w dniu 22 marca 2012r. do ARiMR wpłynęła skarga kierowana do WSA w Warszawie, złożona przez Skarżącą, dotycząca odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Na skutek rozpoznania sprawy o Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem (sygn. akt V SA/Wa 879/12) umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Od przedmiotowego orzeczenia Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w wyniku rozpatrzenia której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt II GSK 1416/12 uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie w postępowaniu sygn. akt V SA/Wa 2212/12 wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu z [...] stycznia 2012r. Na skutek przywrócenia wniosku Skarżącej do dalszej obsługi, wniosek złożony przez Skarżącą został ponownie poddany ocenie pod kątem spełniania warunków przyznania pomocy. Po pozytywnym wyniku wstępnej weryfikacji, podczas weryfikacji kompletności i poprawności, zgodności z zasadami, weryfikacji krzyżowej oraz weryfikacji limitu pomocy, stwierdzono braki wniosku skutkujące koniecznością dokonania uzupełnień w trybie przewidzianym w § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Skarżąca została przez [...] OR ARiMR wezwana o poprawę formularza wniosku i/lub załączników w zakresie 12 wyszczególnionych w piśmie punktów, m.in. brak jednolitego aktualnego tekstu umowy spółki, deklaracje ZUS DRA, brak formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu o pomoc de minimis, brak ofert na zakup wyposażenia SPA, brak aktualnego odpisu z KW, brak ostatecznego pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym (pismo ARiMR [...] z dnia [...].04.2012r. w sprawie uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy).

Podczas trwania postępowania sądowoadministracyjnego w dniu 21 maja 2012r. oraz 15 czerwca 2012r. do [...] OR ARiMR wpłynęły pisma Skarżącej w przedmiocie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy. Po weryfikacji nadesłanych uzupełnień, w dniu [...] września 2012r. ARiMR zakończyła rozpatrywanie wniosku Skarżącej, podejmując rozstrzygniecie o odmowie przyznania pomocy, opierając się na dyspozycji przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r.

Na skutek wydania cyt. wyroku w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2212/12 w dniu 7 grudnia 2012r. zdaniem organu niezbędne stało się wydanie kolejnego rozstrzygnięcia, gdyż rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2012r. nie uwzględniało w pełni wytycznych WSA w Warszawie, zawartych w tym orzeczeniu. Stąd w dniu [...] maja 2013r. Agencja wydała kolejne rozstrzygnięcie o odmowie przyznania Skarżącej pomocy, które zostało jej przesłane. Agencja uznała bowiem, że rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2012r. nie wywołało skutków prawnych. ARiMR uznała po raz kolejny, że Skarżąca nie spełnia warunków przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", sformułowanych w § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r., gdyż nie posiada ona siedziby na terenie gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tyś. mieszkańców, lub gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczącej powyżej 5 tyś. Mieszkańców.

W dniu 29 maja 2013r. wpłynęło do [...] Oddziału Regionalnego Agencji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez Skarżącą, datowane na 27 maja 2013r. Wezwanie zostało złożone w przewidzianym terminie i wraz z pełną dokumentacją w sprawie zostało w dniu 5 czerwca 2013 r. przesłane w celu rozpatrzenia przez Agencję. Organ ustosunkował się negatywnie do wezwania do usunięcia naruszenia prawa i stwierdził, iż przy rozpatrywaniu wniosku Skarżącej nie doszło do naruszenia prawa, o czym Skarżąca została poinformowana pismem z dnia [...] lipca 2013r. [...].

W dniu 23 lipca 2013r. do ARiMR wpłynęła skarga kierowana do WSA w Warszawie, złożona przez Skarżącą, dotycząca odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W dniu 9 sierpnia 2013r. do ARiMR wpłynęła kolejna skarga kierowana do WSA w Warszawie, złożona przez Skarżącą, dotycząca odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Obydwie skargi dotyczyły tego samego rozstrzygnięcia, stąd organ potraktował je jako skargę i uzupełnienie skargi z dnia 23 lipca 2013r.

Rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] zaskarżyła Spółka w całości, żądając jego uchylenia .

Aktowi temu zarzucono naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

• art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie przyznania wnioskowanej pomocy w oparciu o § 6 pkt 3) lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883), który to przepis rozporządzenia wprowadza nierelewantne prawnie, dyskryminujące oraz wykraczające poza delegację ustawową kryterium przyznania pomocy w postaci posiadania przez przedsiębiorcę siedziby bądź oddziału na terenie wiejskim,

• § 6 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zgodnie z tymże przepisem wnioskodawca powinien spełniać kryteria w nim wskazane w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy, pomimo że przepis ten takiego obowiązku na wnioskodawcę nie nakłada.

• § 9 ust. 1 pkt 3 w zw. z §6 pkt 3 lit. a rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania pomocy skarżącemu ze względu na niespełnienie warunku posiadania oddziału na trenie wiejskim, pomimo że zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym w dniu rozstrzygania spełniał on tenże warunek.

Wskazano ponadto naruszenie przepisów postępowania, w postaci art. 22 ust. 2 in fine w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1) i pkt 2) ustawy o wspieraniu poprzez:

• wydanie rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie pomocy;

• złamanie zasady praworządności i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do przyjęcia, iż skarżący w dniu składania wniosku nie posiadał oddziału na terenach wiejskich.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Zasady przyznawania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, działanie " Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" w zakresie przepisów krajowych zostały uregulowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm., dalej : ustawa) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz.883 ze zm., dalej: rozporządzenie.).

Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Z kolei stosownie do § 18 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie, w myśl § 18 ust. 4 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków - Agencja nie przyznaje pomocy, a jeżeli nie usunął wszystkich braków - Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy (ust. 6). Stosownie do § 18 ust. 5 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy.

Stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.

Ponadto art. 21 ust. 3 ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu toczącym się w sprawie przyznania pomocy, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Przepis ponadto wyraźnie wskazuje, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W sprawie Agencja wydała trzy pisma dotyczące odmowy przyznania pomocy Skarżącej – z dnia [...] stycznia 2012r. (najpierw wyeliminowane przez sam organ - wniosek został przywrócony do rozpatrzenia, później uchylone cyt. wyrokiem Sądu z dnia 7 grudnia 2012r.), z dnia [...] września 2012r. (wydane po ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego 7 grudnia 2012r.) oraz z dnia [...] maja 2013r. – będące przedmiotem skargi.

Sąd uznał, że prawidłowo zarówno skarżąca Spółka, jak i organ przyjęły, że ten ostatni akt – z dnia [...] maja 2013r. – rozstrzyga o odmowie przyznania pomocy, albowiem pismo z dnia [...] września 2012r. było przedwczesne z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne.

Jednocześnie z uwagi na fakt, iż akt ten nie jest decyzją administracyjną, nie miały w stosunku do niego zastosowania przepisy postępowania administracyjnego dot. np. stwierdzenia nieważności, nie było również możliwości wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego w inny sposób.

Sporne między stronami są dwie kwestie, jedna materialnoprawna, druga procesowa.

Odnośnie sporu co do przepisów prawa materialnego - dotyczy on kwestii interpretacji przepisu § 6 pkt 3) lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, natomiast co do przepisów prawa procesowego – dotyczy kwestii wydania rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie pomocy, nie zaś istniejącego w dniu wydania tego rozstrzygnięcia.

W obydwu kwestiach należy przyznać rację organowi, który prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

Stosownie do regulacji zawartych w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, dotyczących, a konkretnie § 6 tego rozporządzenia, o pomoc może ubiegać się osoba prawna, jeżeli:

1) podejmuje albo wykonuje we własnym imieniu działalność gospodarczą jako mikroprzedsiębiorca;

2) spełnia warunki wymienione w § 4 pkt 1 lit. e i pkt 2;

3) jej siedziba lub oddział oraz w przypadku operacji związanych z budową, przebudową, remontem połączonym z modernizacją, wyposażeniem lub zagospodarowaniem nieruchomości objętej operacją - miejsce położenia nieruchomości znajdują się:

a) w przypadku podmiotów innych niż grupy producentów rolnych, wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw, organizacje producentów owoców i warzyw oraz podmioty podejmujące lub wykonujące działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa - w miejscowości należącej do gminy:

– wiejskiej lub

– miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub

– miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców,

b) w przypadku grup producentów rolnych, wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, organizacji producentów owoców i warzyw oraz podmiotów podejmujących lub wykonujących działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa - w miejscowości należącej do gminy:

– wiejskiej lub

– miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 20 tys. mieszkańców, lub

– miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców;

4) jest wpisana do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu szkół i placówek publicznych.

Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, że przy interpretacji tego przepisu należy brać pod uwagę treść i interpretację § 4 rozporządzenia, który określa wymagania, jakie musi spełniać osoba fizyczna, aby ubiegać się o pomoc w ramach przedmiotowego działania.

Sąd – orzekając w niniejszej sprawie – podziela interpretację cyt. § 4 rozporządzenia, wielokrotnie prezentowaną przez tut. Sąd administracyjny w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2011r. sygn. akt V SA/Wa 2439/10, z dnia 8 grudnia 2011r. sygn. akt V SA/Wa 1074/11, z dnia 29 marca 2012r. sygn. akt V SA/Wa 56/12, z dnia 24 lipca 2012r. sygn. akt V SA/Wa 654/12, z dnia 15 stycznia 2013r. sygn. aktV SA/Wa 2489/12 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd wywodził w cyt. wyrokach, że skoro w myśl § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008r. o pomoc może się ubiegać osoba fizyczna, która w przypadku podmiotów innych niż podmioty podejmujące lub wykonujące działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa, ma miejsce zamieszkania w miejscowości należącej do gminy wiejskiej lub miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, to - jak wynika z powyższego zapisu - jednym z podstawowych warunków przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW 2007 -2013 jest spełnienie przez wnioskodawcę kryterium posiadania miejsca zamieszkania w miejscowości posiadającej nie więcej niż 5 tys. mieszkańców. Kryterium zamieszkania winno być spełnione w sposób ciągły, od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia zawarcia umowy. Regulacja ta uzależnia zatem możliwość przyznania pomocy od posiadania przez wnioskodawcę zamieszkania w określonego rodzaju miejscowości. W przypadku braku zaś spełnienia tego warunku, w myśl art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn odmowy.

Pojęcie "miejsce zamieszkania" zostało zdefiniowane w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus) w tej miejscowości. Oba te elementy muszą występować łącznie. Animus musi być wystarczająco uzewnętrzniony w postaci określonych zachowań psychofizycznych oraz czynności prawnych (administracyjnych, pracowniczych, cywilnoprawnych, rodzinnoprawnych). Zamiar stałego pobytu musi być określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. O powzięciu zamiaru stałego pobytu świadczą okoliczności, na podstawie których uzasadnione jest ustalenie, że w danej miejscowości koncentruje się w danym czasie centrum życiowe osoby fizycznej, przejawiającej tam aktywność rodzinną i zawodową (patrz: K. Piasecki: komentarz do art. 25 kodeksu cywilnego, [w:] K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003). Dla określenia miejsca zamieszkania nie ma istotnego znaczenia dokładny adres przebywania, ale miejscowość, z którą daną osobę wiążą dwa ww. elementy. Zamieszkanie rozumiane jest w myśl przepisów prawa cywilnego jako wybór ośrodka życia codziennego i nie traci swojego statusu nawet w przypadku dłuższego lub krótszego oddalania się od tego miejsca.

Odnosząc powyższą interpretację do zapisów § 6 pkt 3 lit. a cyt. rozporządzenia należy wskazać, że skoro jednym z podstawowych warunków przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW 2007 -2013 jest spełnienie przez wnioskodawcę kryterium posiadania siedziby lub oddziału, a w przypadku w przypadku operacji związanych z budową, przebudową, remontem połączonym z modernizacją, wyposażeniem lub zagospodarowaniem nieruchomości objętej operacją - miejsce położenia nieruchomości, znajdują się w miejscowości posiadającej nie więcej niż 5 tys. mieszkańców. Wspomniane kryterium odnośnie umiejscowienia siedziby lub oddziału (ew. miejsca położenia nieruchomości związanej z budową itd.) winno być zatem spełnione w sposób określony tym przepisem. Regulacja ta uzależnia bowiem możliwość przyznania pomocy od posiadania przez wnioskodawcę siedziby w określonego rodzaju miejscowości.

Odpowiadając zaś na drugą sporną kwestię – odnoszącą się określenia momentu spełniania przez wnioskodawcę tak określonego kryterium – Sąd orzekający w pełni podziela pogląd zaprezentowany w cyt. wyroku tut. Sądu z dnia 15 stycznia 2013r. (sygn. aktV SA/Wa 2489/12), iż kryterium to musi być spełnione w sposób ciągły, od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia zawarcia umowy.

Wynika to z samej konstrukcji systemu wdrażania pomocy tak skonstruowanym, że podstawowe kryteria dostępu do pomocy (tj. kryteria przyznania pomocy) muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku. Należy w tym miejscu przyznać rację organowi, który wskazał, że ewentualne uzupełnienia na etapie oceny formalnej wynikające z §18 ust. 3 i nast. rozporządzenia wykonawczego, dotyczą jedynie dokumentacji - tj. potwierdzania dokumentami określonych okoliczności lub uzupełniania brakujących dokumentów.

Sąd pragnie podkreślić, że – jak już wyżej wskazał - kryteria dostępu do pomocy przez cały ten czas muszą być zachowane, przy czym ewentualne zmiany stanu faktycznego na etapie oceny wniosku (tj. między jego złożeniem a zawarciem umowy) nie mają większego znaczenia, o ile nie powodują braku spełniania określonych kryteriów. Jednocześnie zmiana miejsca zamieszkania, siedziby lub utworzenia oddziału (jak w przypadku Skarżącej), dokonana po złożeniu wniosku nie może spowodować sanowania pierwotnego braku. Sąd zgadza się z organem odnośnie jego stanowiska, wyrażonego w pismach, że zarówno ograniczony termin naboru wniosków, przyznawanie wnioskom punktacji oraz tworzenie wojewódzkich list rankingowych w odniesieniu do dostępnych środków finansowych powoduje, iż możliwości dokonywania modyfikacji wiosków na późniejszym etapie powinny podlegać ograniczeniom.

Zasadnym zatem było – wobec braku spełnienia przez skarżąca spółkę tego warunku - w myśl art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poinformowanie wnioskodawcy przez podmiot wdrażający, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn odmowy.

Sąd stwierdza, że tym samym pozostałe zarzuty wskazane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.

Odnosi się to do zarzutu mówiącym o przekroczeniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi delegacji ustawowej, poprzez formułowanie w akcie rangi wykonawczej warunków i kryteriów dostępu do pomocy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, zaprezentowanym w jego pismach, że cały system wdrażania PROW w Polsce opiera się takich właśnie zasadach, gdzie w aktach rangi rozporządzeń ustalane są szczegółowe, często bardzo rygorystyczne, kryteria wobec potencjalnych beneficjentów. Nie są one jednak ustalane przez Ministra dowolnie, a w odniesieniu do założeń Programu (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 stanowiący załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, M.P. 2007, Nr 94, poz. 1035 z p. zm.). Tym samym charakter warunku dostępu do pomocy dotyczący miejsca zamieszkania lub lokalizacji siedziby/oddziału na terenach wiejskich jest warunkiem o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, co oznacza, iż zarówno podmiot uzyskujący pomoc musi spełniać warunek dotyczący lokalizacji/zamieszkania, jak również efekt pomocy i jej cel winien być obowiązkowo skoncentrowany na terenach wiejskich.

Sąd nie podzielił tym samym zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przepisów Konstytucji RP, a w szczególności dotyczących równego traktowania podmiotów.

Należy zgodzić się z organem, że pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" nie jest skierowana do ani do wszystkich przedsiębiorców, ani do wszystkich mikroprzedsiębiorców. Równolegle do PROW jest w Polsce wdrażanych wiele innych programów o charakterze pomocowym, gdzie dotacje mogą uzyskać przedsiębiorcy w żaden sposób nie powiązani z obszarami wiejskimi, m. in. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki lub Europejskiego Funduszu Społecznego. PROW jest programem specyficznym, zarówno jeśli chodzi o krąg beneficjentów jak i cele pomocy w pełni ukierunkowane na wsparcie i rozwój obszarów wiejskich.

Przechodząc natomiast do zarzutów skargi, odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, należy zauważyć, że są one bezpodstawne.

Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, przy czym przepisy art. 21 ust. 2 i 3 ustawy stosuje się odpowiednio.

Z powyższego jasno wynika, że wszelkie zasady wynikające z k.p.a. ulegają w postępowaniu z wniosków o przyznanie pomocy finansowej ograniczeniu. Ma to zasadnicze znaczenie przy rozpatrywaniu zawinienia w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W "zwykłym" postępowaniu administracyjnym organ może żądać dodatkowych wyjaśnień, oświadczeń, dokumentów uprawdopodabniających brak zawinienia. Natomiast w postępowaniu o przywrócenie terminu w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy rola organu ogranicza się jedynie do oceny przedstawianych w toku postępowania dokumentów i oświadczeń Skarżącego. To na Skarżącym ciąży "ciężar dowodu" i to strona swoim postępowaniem winna uprawdopodobnić brak winy. W przedmiotowej sprawie takiego braku winy Skarżący nie uprawdopodobnił, czym nie wypełnił przesłanki do przywrócenia terminu określonej w § 22 ust. 1 rozporządzenia (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1415/11, LEX nr 1133078).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku m.in. w celu wyjaśnienia kwestii związanej z powołaniem oddziału spółki pod kątem spełnienia kryteriów, o których mowa w § 6 pkt 3 lit a) rozporządzenia. Informacje zawarte w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie pomocy wskazywały, że siedziba spółki znajduje się w C. przy ul. [...], dlatego też wezwanie w tej kwestii było uzasadnione i zostało przeprowadzone, w związku z wytycznymi Sądu określonymi w orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2012r., sygn.. akt V SA/Wa 2212/12.

Skarżąca złożyła wypis z aktu notarialnego z dnia [...].01.2012 r. (Repertorium A numer [...]) oraz tekst jednolity aktu założycielskiego P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. Z dokumentacji wynika, iż w dniu 26.01.2012 r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki pod nazwą P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. przy ulicy [...], podczas którego podjęto uchwałę nr 1 w sprawie zmiany umowy Spółki oraz uchwałę nr 2 w sprawie utworzenia oddziału Spółki w K., gmina P., natomiast Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w dniu 7 października 2011 r., a więc wcześniej, niż podjęto działania formalne zmierzające do wyodrębnienia oddziału.

Z tak przedstawionego stanu faktycznego organ prawidłowo zatem – zdaniem Sądu - uznał, że w dniu złożenia wniosku/ubiegania się o przyznanie pomocy oddział Skarżącej w Koprzywnicy formalnie nie istniał.

Tym samym po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.