Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2709/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2022 r. sprawy ze skargi R M na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") decyzją z [...] października 2021 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania R M (dalej: "skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB", "organ I instancji") z [...] lipca 2021 r. nr [...].

Decyzja organu odwoławczego zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

[...] WINB decyzją z [...] lipca 2021 r. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzją PINB w [...] z [...] października 2018 r. nr [...] nakazującą skarżącej wykonanie, w terminie do dnia 31 maja 2019 r., robót naprawczych polegających na likwidacji okien w połaci północnej dachu, od strony posesji nr [...] oraz przywrócenie do stanu poprzedniego okapu poprzez skrócenie wydłużonych krokwi.

Odwołanie od ww. decyzji [...] WINB z [...] lipca 2021 r. w ustawowym terminie wniosła skarżąca.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GINB wskazał, że wznowienie postępowania stanowi jeden z trybów nadzwyczajnych stanowiących odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wskazał również, że instytucja ta umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Podniósł, że ze względu na swój szczególny charakter wznowienie postępowanie może mieć miejsce jedynie w określonych przez ustawodawcę przypadkach, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca w dniu 4 sierpnia 2017 r. złożyła zgłoszenie przeprowadzenie robót budowlanych polegających na remoncie dachu poprzez wymianę dachówki, w zgłoszeniu tym inwestorka deklaruje, że "W ramach remontu nie zmieni się kształt dachu". Wskazał, że w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu 12 kwietnia 2018 r. PINB w [...] ustalił, że przedmiotowy dach został wykonany w sposób odbiegający od zakresu zgłoszenia. Z protokołu oględzin z 11 maja 2018 r. wynika, że krokwie zostały wydłużone o ok. 30 cm co spowodowało wydłużenie okapu budynku. W dachu zostały także zamontowane okna - jedno od strony południowej, dwa od strony północnej tj. od strony posesji nr [...]. Potwierdza to także załączona do protokołu kontroli i protokołu oględzin dokumentacja fotograficzna. Przedmiotowy budynek znajduje się na działce nr [...], k. m. [...], obręb[...], gmina [...], blisko granicy z działką nr [...], należącą do A N. Zgodnie z ustaleniami organu powiatowego skutkuje to tym, że wykonane przez inwestorkę pracę naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej: "r.w.t.") tyczące się warunków usytuowania poszczególnych elementów budynku w wymaganej odległości od budynku sąsiedniego (tj. § 12 ust. 6 pkt 1 i 2).

Dalej wyjaśnił, że PINB w [...] decyzją z [...] października 2018 r. nakazał skarżącej wykonanie, w terminie do dnia 31 maja 2019 r., robót naprawczych polegających na likwidacji okien w połaci północnej dachu, od strony posesji nr [...] oraz przywrócenie do stanu poprzedniego okapu poprzez skrócenie wydłużonych krokwi. Decyzją z [...] stycznia 2019 r. [...] WINB utrzymał ww. decyzję w mocy. Wskazał, że z protokołów kontroli z 28 listopada 2019 r. oraz z 4 lutego 2020 r. wynika, że obowiązek nie został wykonany.

GINB wskazał, że w dniu 10 lutego 2020 r. R i A M złożyli wniosek do PINB w [...] o "powtórne rozpatrzenie sprawy" przekazując jednocześnie mapę katastralną mającą obrazować inny, niż przyjęty przez organy, przebieg granicy między działkami nr [...]. Wniosek ten, zgodnie z właściwością, został przekazany do [...] WINB. Pismem z 1 lipca 2020 r., znak [...], organ wojewódzki wezwał wnoszących do doprecyzowania wniosku oraz przedstawienia dowodów potwierdzających status strony A M. Następnie wniosek R i A M został uzupełniony pismem z 14 lipca 2020 r., w którym doprecyzowano, że wniosek dotyczy "Wznowienia Postępowania Administracyjnego". Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...][...] WINB wznowił na wniosek skarżącej postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z [...] stycznia 2019 r. Postanowieniem zaś z [...] sierpnia 2020 r., nr [...][...]WINB odmówił wznowienia postępowania na wniosek A M, który w prowadzonym postępowaniu nie posiada przymiotu strony.

GINB wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został oparty o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w toku rozpatrywania sprawy skarżąca pismem z 26 sierpnia 2020 r. poinformowała, że na jej wniosek Gmina [...] prowadzi obecnie postępowanie rozgraniczające mające ustalić przebieg granicy między działkami nr [...].

[...] WINB postanowieniem z [...] września 2020 r., nr [...] zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia przez Burmistrza [...] zagadnienia wstępnego - przebiegu spornej granicy. Skarżąca przy piśmie z 9 listopada 2020 r. przekazała organowi szkic budynku mieszkalnego, w stosunku do granicy działek, sporządzony przez mgr inż. S Ł. Postanowieniem z [...] lutego 2021 r., nr [...] organ wojewódzki podjął z urzędu zawieszone postępowanie uznając, że wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy jest przesłany przez stronę szkic usytuowania budynku. Następnie decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...][...]WINB uchylił własną decyzję ostateczną z [...] stycznia 2019 r. oraz nakazał skarżącej wykonanie, w terminie do 31 grudnia 2021 r., prac naprawczych polegających na doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem okapu i okien od stron północnej.

Dalej GINB decyzją z [...] czerwca 2021 r. znak [...] uchylił decyzję organu wojewódzkiego z [...] marca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem podjęcia takiej decyzji było uznanie, że [...] WINB przedwcześnie podjął zawieszone postępowanie nie czekając na rozstrzygnięcie postępowania rozgraniczeniowego oraz nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia w kontekście podstaw orzekania w postępowaniu wznowieniowym.

Organ odwoławczy podniósł, że Burmistrz Miasta [...] decyzją z [...] marca 2021 r. znak [...] orzekł o rozgraniczeniu dz. Nr [...], k. [...], obręb [...], gmina [...], dla której Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], należącej do skarżącej. Decyzję wydano na podstawie ustaleń geodety uprawnionego mgr inż. S Ł. Z protokołu granicznego nr [...], wynika, że granica została ustalona na podstawie zarysów pomiarowych z mapy pochodzącej z lat 1893/95 oraz zgodnego oświadczenia stron. Ze szkicu granicznego będącego częścią tego protokołu wynika, że przedmiotowy budynek na dz. nr [...] znajduje się w odległości 0,7-0,75 m od granicy dz. nr [...] należącej do A N.

GINB wskazał, że w związku z zakończeniem postępowania rozgraniczeniowego, decyzją z [...] lipca 2021 r. [...] WINB odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2019 r. W ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego uznać należy za prawidłowe.

Zdaniem GINB, skarżąca przekroczyła zakres prac objętych zgłoszeniem z [...] sierpnia 2017 r. Zaznaczył, że zgłoszenie bowiem nie przewidywało montażu okien dachowych ani zmiany kształtu dachu. Wyjaśnił jednocześnie, że o ile montaż okna w połaci południowej został uznany za zgodny z przepisami technicznymi, to wykonanie dwóch okien w połaci północnej i wydłużenie okapu o ok. 30 cm poprzez zamontowanie desek wydłużających istniejące krokwie zostało uznane za niezgodne z tymi przepisami w zakresie wymaganej minimalnej odległości umieszczenia określonych elementów w stosunku do granicy z działką sąsiednią. Podniósł, że postępowanie zostało wznowione w związku z nowymi dowodami i wynikającymi z nich okolicznościami, dotyczącymi przebiegu granicy, co mogło mieć istotny wpływ na ocenę obowiązków nałożonych w postępowaniu zwykłym.

Wskazał ponadto, że w postępowaniu wznowieniowym organ ocenia sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącej doszło do zaistnienia przesłanki wyrażonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyjaśnił, że organ stwierdza zaistnienie tej podstawy jedynie jeśli łącznie spełnione zostaną następujące warunki: dowody lub okoliczności są nowe, istniały w chwili wydania decyzji, nie były znane organowi, i są istotne dla sprawy.

W związku z powyższym GINB wskazał, że skarżąca w toku postępowania zwykłego zwracała uwagę na to, że przebieg granicy między jej działką a działką należącą do A N jest inny od tego przyjmowanego przez organy nadzoru budowlanego. Okoliczność ta była więc znana organowi. Dalej wskazał, że jeżeli chodzi o dowody w postaci decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] marca 2021 r. o rozgraniczeniu działek oraz przekazanego przez skarżącą szkicu to nie istniały one w chwili wydawania decyzji z [...] stycznia 2019 r. Zaznaczył, że gdyby przyjąć, iż organom nie była znana okoliczność w postaci dokładnego przebiegu granicy (takiego, jaki został ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym), a okoliczność to istniała w dacie wydania decyzji, zaś powyższe dowody obrazują jej przebieg istniejący w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, to okoliczność ta nie ma waloru istotności.

GINB wskazać również, że nowy przebieg granicy ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym nie miałby wpływu na najważniejszą kwestię postępowania zwykłego. Wyjaśnił, że dolna krawędź okien, nawet przyjmując, że budynek usytuowany jest 70 cm od granicy z działką nr [...], wciąż oddalona jest od granicy z sąsiednią działką budowlaną o odpowiednio 3,53 m i 3,55 m. Tym samym nie zmienia się ich ocena w świetle § 12 ust. 6 pkt 1 i 2 r.w.t.

GINB stwierdził, że argumenty przedstawione w odwołaniu odnoszą się przede wszystkim do postępowania zwykłego prowadzącego do wydania decyzji PINB w [...] z [...] października 2018 r. utrzymanej w mocy przez decyzję [...] WINB z [...] stycznia 2019 r. W ocenie organu odwoławczego nie mają więc one znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Wskazał ponadto, że ponowne rozpatrzenie sprawy będącej przedmiotem postępowania zwykłego może mieć miejsce dopiero po wykazaniu, że faktyczne zaszła jedna z przesłanek wznowieniowych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

GINB wyjaśnił ponadto, że celem postępowania wznowieniowego nie jest dostosowanie decyzji do zmieniającej się sytuacji prawnej czy faktycznej, ale weryfikacja, czy uwzględnienie okoliczności, które zostały pominięte, a powinny były zostać wzięte pod uwagę już w postępowaniu zwykłym, powoduje konieczność zmiany ostatecznej decyzji wydanej w tym postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie taka konieczność nie zachodzi.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że organy nie wzięły pod uwagę słusznego interesu inwestorki i nie zbadały czy w przedmiotowej sprawie przekroczenie parametrów technicznych narusza zasady współżycia społecznego czy też nie GINB wskazał, że normy wynikające z przepisów techniczno- budowlanych należą do norm bezwzględnie obowiązujących. Zdaniem organu odwoławczego żadnego rodzaju interes społeczny czy interes strony nie może powodować ich zawieszenia lub złagodzenia.

W związku z powyższym GINB utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z [...] lipca 2021 r. nr [...], gdyż odpowiada ona prawu. W ocenie organu odwoławczego nawet w przypadku ustalania, że przedstawione przez skarżącą dowody i okoliczności są nowe i istniały w chwili wydania decyzji pierwotnej, to nie są on dla sprawy istotne.

2. Skargę na decyzję GINB z [...] października 2021 r. złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i nakazanie organom administracji wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 k.p.a. oraz ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu wznowieniowym w jej całokształcie z uwzględnieniem przepisów p.b. o legalizacji. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 31 ust. 3 Konstytucji, poprzez ograniczenie prawa własności skarżącej polegające na nakazaniu częściowej rozbiórki wykonanego znacznym kosztem nowego dachu stanowiącego jej własność budynku położnego w miejscowości [...] ze względu na rzekome naruszenie § 12 ust. 6 pkt. 1 i 2 r.w.t. podczas gdy, żaden z przepisów p.b. nie wskazuje na ograniczenie prawa własności poprzez określenie odległości od granicy nieruchomości, na której nie jest możliwe usytuowanie budynku, takiego ograniczenia w szczególności nie zawiera ani art. 7 ust. 2 pkt 1 p.b., w którym sformułowano delegację do wydania r.w.t., ani art. 5 p.b., określający wymagania dotyczące inwestycji budowlanych, a ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw do jakich należy prawo własności, mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw osób, nie mogą przy tym naruszać istoty wolności i praw;

- art. 48 p.b. poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie skarżącej złożenia wniosku o legalizację ewentualnej samowoli budowlanej w postaci niewielkich odstępstw od zgłoszenia polegających na zamontowaniu w wyremontowanym dachu dwóch wyłazów kominiarskich oraz przedłużeniu okapu o 30 cm.;

- art. 145 1 pkt 5 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania do dokonania przez organ administracji całkowicie dowolnej oceny znaczenia decyzji rozgraniczeniowej, polegającego na przyjęciu, że ustalenie w postępowaniu rozgraniczeniowym, iż granica pomiędzy działkami nr [...], nie przebiega wzdłuż ściany budynku skarżącej, ale w rzeczywistości jest oddalona od budynku o 0,70 m - 0,75 m, jest nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny w postępowaniu wznowieniowym bada się sprawę ponownie w jej całokształcie (wyrok NSA z 28 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2600/18), a nadto istotą sprawy, podlegającą w tym wypadku badaniu przez organ administracji, nie powinno być samo ewentualne niezachowanie odległości od granicy działki w kontekście § 12 ust. 6 pkt. 1 i 2 r.w.t., ale zbadanie czy ewentualne naruszenie tych norm będzie miało negatywny wpływ na nieruchomość sąsiednią, dla kwestii tej natomiast stwierdzenie, że budynek nie jest posadowiony na granicy działki, ale w odległości 0,70 m - 0,75 m od granicy działki, może mieć zasadnicze znaczenie np. w kontekście możliwości zagospodarowania wód opadowych;

- art. 145 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 149 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącej z 14 lipca 2020 r. o wznowienie postępowania z powodu nie brania przez nią udziału w postępowaniu bez własnej winy na skutek zaniechania doręczania przez organ korespondencji w sprawie na adres zamieszkania skarżącej, oraz wysyłania przez organ korespondencji na adres innej osoby, która nie odbierała przedmiotowej korespondencji, bez wydania postanowienia w tej kwestii, co w konsekwencji pozbawiło skarżącą możliwości zaskarżenia;

- art. 40 § 4 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia skarżącej korespondencji w sprawie, w tym wezwań do dostarczenia dokumentów, oraz decyzji z [...] stycznia 2019 r., na adres jej zamieszkania, pomimo że zamieszkuje na terenie UE i nie miała obowiązku ustanawiania pełnomocnika dla doręczeń na terenie RP;

- art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wyrażającą się zaniechaniem przez organ dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zebraniem wystarczającego materiału dowodowego, nie wzięciem pod uwagę słusznego interesu skarżącej, prowadzeniem sprawy w sposób nie budzący zaufania skarżącej do organów administracji, nie dopuszczeniem dowodu z przesłuchania stron oraz z opinii biegłego z zakresu budownictwa pomimo, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wykonanie przez skarżącą kapitalnego remontu dachu w sposób sprzeczny z treścią zgłoszenia, poprzez zamontowanie dwóch wyłazów kominiarskich i przedłużenie krokwi o 30 cm, będzie miało negatywny wpływ na nieruchomość sąsiednią, a także, całkowicie dowolne przyjęcie, że wstawione w połaci dachu na nieużytkowym poddaszu urządzenia są oknami dachowymi, a nie wyłazami kominiarskimi;

- § 12 ust. 2 i ust. 7 r.w.t. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w każdym przypadku odległość okapu i okna dachowego (gdyby urządzenia zamontowane w dachu skarżącej były oknami) nie może być mniejsza od odległości wskazanych § 12 ust. 6 r.w.t., podczas gdy w określonych sytuacjach budynek może być usytuowany nawet na granicy działki, a tym samym odległości o jakich mowa w ust. 6 nie muszą być zachowane;

- § 12 ust. 6 pkt. 1 i 2 r.w.t., poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na przyjęciu, że przepis ten ma charakter przepisu techniczno - budowlanego, a jego naruszenie może stanowić samoistną podstawę do nakazania faktycznej rozbiórki kosztownego i wykonanego w sposób prawidłowy z technicznego punktu widzenia dachu, którego negatywnego wpływu na sąsiednią nieruchomość nie zbadano;

Skarżąca wskazała ponadto na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia poprzez całkowicie dowolne przyjęcie, że wyłazy kominiarskie są oknami dachowymi.

Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Ponadto uzasadniając skargę skarżąca przedstawiła przebieg postępowania w sprawie oraz ustalenia dokonane przez organy. Ponadto poddała w wątpliwość dokonane przez organy ustalenia, w tym brak wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie.

3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny decyzji organów wydanych w tzw. postępowaniu wznowieniowym. Wznowienie postępowania administracyjnego stanowi jeden z trybów nadzwyczajnych stanowiących odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Instytucja ta umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Ze względu na swój szczególny charakter wznowienie postępowanie może mieć miejsce jedynie w określonych przez ustawodawcę przypadkach, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie organy odmówiły uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] października 2018 r. nakazującą R M wykonanie (w terminie do dnia 31 maja 2019 r.) robót naprawczych polegających na likwidacji okien w połaci północnej dachu, od strony posesji nr [...] oraz przywrócenie do stanu poprzedniego okapu poprzez skrócenie wydłużonych krokwi.

Postępowanie zostało wznowione w związku nowymi dowodami i wynikającymi z nich okolicznościami, dotyczącymi przebiegu granicy działek, co mogło mieć istotny wpływ na ocenę obowiązków nałożonych w postępowaniu zwykłym. W sprawie, zdaniem skarżącej, doszło do zaistnienia przesłanki wyrażonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. w sprawie wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi wydającemu tę decyzję.

Zdaniem organu, przedstawione przez stronę dowody i okoliczności były co prawda "nowe" i "istniały w chwili wydania decyzji pierwotnej", ale nie były one dla sprawy "istotne", gdyż nowy przebieg granicy ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym nie miał żadnego wpływu na najważniejszą kwestię postępowania zwykłego a dotyczącą zbyt bliskiej odległości okien i okapu budynku od działki sąsiedniej.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie skarżącej.

2. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą wznowienia postępowania w sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postępowanie zostało wznowione w związku nowymi dowodami i wynikającymi z nich okolicznościami, dotyczącymi przebiegu granicy działek, co mogło mieć istotny wpływ na ocenę obowiązków nałożonych w postępowaniu zwykłym.

W niniejszej sprawie wskazać można na podstawowe okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia:

- skarżąca 4 sierpnia 2017 r. złożyła zgłoszenie przeprowadzenie robót budowlanych polegających na remoncie dachu poprzez wymianę dachówki; wskazała, że: "(...) w ramach remontu nie zmieni się kształt dachu";

- w trakcie przeprowadzonej kontroli 12 kwietnia 2018 r. PINB ustalił, że dach został wykonany w sposób odbiegający od zakresu zgłoszenia; z protokołu oględzin z 11 maja 2018 r. wynika, że krokwie zostały wydłużone o ok. 30 cm co spowodowało wydłużenie okapu budynku a w dachu zostały zamontowane okna (jedno od strony południowej, dwa od strony północnej tj. od strony posesji nr [...]);

- budynek skarżącej znajduje się na dz. nr [...] blisko granicy z dz. Nr [...], należącą do A N;

- zdaniem organów obu instancji, wykonane przez inwestorkę prace budowlane naruszały przepisy r.w.t. i w związku z tym nakazano skarżącej wykonanie robót naprawczych polegających na likwidacji okien w połaci północnej dachu, od strony posesji nr [...] oraz przywrócenie do stanu poprzedniego okapu poprzez skrócenie wydłużonych krokwi;

- w dniu 10 lutego 2020 r. R i A M złożyli wniosek do PINB o "powtórne rozpatrzenie sprawy" przekazując jednocześnie mapę katastralną mającą obrazować inny, niż przyjęty przez organy, przebieg granicy między dz. Nr [...];

- pismem z 26 sierpnia 2020 r. skarżąca poinformowała, że na jej wniosek Gmina [...] prowadzi obecnie postępowanie rozgraniczające mające ustalić przebieg granicy między dz. Nr [...];

- decyzją z [...] marca 2021 r. Burmistrz Miasta [...] orzekł o rozgraniczeniu dz. nr [...] należącej do skarżącej (granica została ustalona na podstawie zarysów pomiarowych z mapy pochodzącej z lat 1893/95 oraz zgodnego oświadczenia stron; ze szkicu granicznego wynika, że budynek na dz. nr [...] znajduje się w odległości 0,7-0,75 m od granicy dz. nr [...] należącej do A N).

3. Zdaniem Sądu, zaskarżone decyzje organów są zgodne z prawem i nie naruszają wskazanych w skardze przepisów postępowania i prawa materialnego.

W ocenie organów nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie inwestor przekroczył zakres prac objętych zgłoszeniem z 4 sierpnia 2017 r. Zgłoszenie nie przewidywało montażu okien dachowych ani zmiany kształtu dachu (poprzez wydłużenie krokwi). O ile montaż okna w połaci południowej został uznany za zgodny z przepisami technicznymi, to wykonanie dwóch okien w połaci północnej i wydłużenie okapu o ok. 30 cm poprzez zamontowanie desek wydłużających istniejące krokwie zostało uznane za niezgodne z tymi przepisami w zakresie wymaganej minimalnej odległości umieszczenia określonych elementów w stosunku do granicy z działką sąsiednią. Sąd w pełni podziela te ustalenia organów.

W sprawie, zdaniem skarżącej doszło do zaistnienia przesłanki wyrażonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. w sprawie wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi wydającemu tę decyzję.

Przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję (por. wyrok WSA w Łodzi z 23 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 534/21). Treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest jasna i oznacza, że nie każdy nowy dowód (nowa okoliczność) powoduje przyjęcie, że zaistniała podstawa wznowienia określona w tym przepisie, ale dodatkowo musi to być dowód (okoliczność) istniejący w dacie wydania decyzji, ale nieznany organowi, oraz ma on mieć charakter istotny - czyli taki, przy uwzględnieniu którego treść decyzji ostatecznej kończącej postępowanie administracyjne byłaby inna, aniżeli podjęta w sprawie (por. wyrok WSA w Kielcach z 29 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 782/21). Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. obwarowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków: ujawnione okoliczności faktyczne i dowody są istotne dla sprawy (1), okoliczności faktyczne lub dowody są nowe (2), okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (3), okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję (4). Jeżeli którykolwiek z warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1769/18).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać można, że skarżąca w toku postępowania zwykłego zwracała uwagę na to, że przebieg granicy między jej działką a działką należącą do A N jest inny od tego przyjmowanego przez organy nadzoru budowlanego. Okoliczność ta była więc znana organowi.

Jeżeli zaś chodzi o dowody w postaci decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] marca 2021 r. o rozgraniczeniu działek oraz przekazanego przez stronę szkicu to nie istniały one w chwili wydawania decyzji organu z [...] stycznia 2019 r. Gdyby zatem przyjąć, że organom nie była znana okoliczność w postaci dokładnego przebiegu granicy (konkretnie takiego, jaki został ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym), a okoliczność to istniała w dacie wydania decyzji, zaś powyższe dowody obrazują jej przebieg istniejący w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, to okoliczność ta nie ma jednak waloru "istotności". Sąd w pełni zgadza się z takim twierdzeniem.

Kluczowym w przedmiotowej sprawie, warunkiem stwierdzenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest "istotność" nowego dowodu lub okoliczności. Nowy dowód lub okoliczność jest istotny jeżeli "zachodzi bezpośredni związek między nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami a przedmiotem pierwotnego postępowania prowadzonego w sprawie" (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1144/19). Przez nową okoliczność "istotną" dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok WSA w Łodzi z 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 239/20).

W ocenie organów, nowy przebieg granicy ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym nie miałby wpływu na najważniejszą kwestię postępowania zwykłego. Sąd zgadza się z taką tezą, gdyż jak wskazano w sprawie, dolna krawędź okien, nawet przyjmując, że budynek usytuowany jest 70 cm od granicy z dz. Nr [...], wciąż oddalona jest od granicy z sąsiednią działką budowlaną o odpowiednio 3,53 m i 3,55 m.

Tym samym nie zmienia się ich ocena w świetle § 12 ust. 6 pkt 1 i 2 r.w.t. Odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż: 1) 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych; 2) 4 m do okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy.

Inaczej mówiąc, jeżeli budynek ma być usytuowany w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, zarówno jego ściany jak i dach winny być pozbawione otworów okiennych (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1409/16). Przepisy techniczno-budowane nie przewidują możliwości sytuowania budynku nawet z nieznacznym przekroczeniem granicy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 867/18). Tymczasem w niniejszej sprawie, dolna krawędź okien oddalona jest od granicy z sąsiednią działką budowlaną o odpowiednio 3,53 m i 3,55 m a przedłużony okap jest w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy sąsiedniej działki.

4. Przypomnieć również trzeba, że ponowne rozpatrzenie sprawy będącej przedmiotem postępowania zwykłego może mieć miejsce dopiero po wykazaniu, że faktyczne zaszła jedna z przesłanek wznowieniowych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Celem postępowania wznowieniowego nie jest dostosowanie decyzji do zmieniającej się sytuacji prawnej czy faktycznej, ale weryfikacja, czy uwzględnienie okoliczności, które zostały ewentualnie pominięte, a powinny były zostać wzięte pod uwagę już w postępowaniu zwykłym, powoduje konieczność zmiany ostatecznej decyzji wydanej w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie taka konieczność nie zachodzi.

W ocenie Sądu, nie jest zasadny argument skarżącej wskazujący na naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji, poprzez "(...) ograniczenie prawa własności skarżącej polegające na nakazaniu skarżącej częściowej rozbiórki wykonanego znacznym kosztem nowego dachu stanowiącego własność skarżącej budynku". Zarzut ten odnosi się bowiem do decyzji źródłowych nakazujących skarżącej (na podstawie odpowiednich przepisów ustawowych) likwidację okien i przywrócenie stanu poprzedniego okapu. Przypomnieć należy, że ograniczeniu na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji może podlegać także prawo własności (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1242/16).

Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, że organy nie wzięły pod uwagę słusznego interesu inwestorki i nie zbadały czy w przedmiotowej sprawie przekroczenie parametrów technicznych narusza zasady współżycia społecznego czy też nie, wskazać należy, że normy wynikające z przepisów techniczno-budowlanych należą do norm bezwzględnie obowiązujących. Tym samym żadnego rodzaju interes społeczny czy interes strony nie może powodować ich zawieszenia lub złagodzenia. Podobnie argument wskazujący jedynie na "niewielkie odstępstwa w zakresie odległości" nie jest zasadny.

W niniejszej sprawie, skarżąca wskazuje także na to, że wykonała "wyłazy kominiarskie" a nie "okna". W ocenie Sądu, twierdzenie takie nie jest zasadne.

W języku potocznym za otwór okienny uznaje się otwór w ścianie budynku umożliwiający dostęp światła do wnętrza budynku, jak również widok na zewnątrz budynku. Taką samą funkcję pełni wypełnienie otworu okiennego w postaci okna, chroniąc dodatkowo wnętrze budynku przed czynnikami atmosferycznymi. Zarówno okno, jaki i otwór okienny pełnia tę samą zasadniczą funkcję związaną z zapewnieniem dostępu światła i widoku. Z wykładni językowej wynika zatem, że funkcja otworu okiennego i okna jest tożsama, natomiast otwór okienny nie jest zabudowany oknem (por. wyrok WSA w Gdańsku z 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 728/12). W sprawie nie ma znaczenia, czy zamontowano "włazy kominiarskie" czy też "okna dachowe". Przez otwór okienny należy rozumieć otwór w ścianie budynku lub połaci dachowej umożliwiający dostęp światła i widok na zewnątrz. Okno to wypełnienie otworu okiennego. Oznacza to, że otwór okienny nie jest tożsamy z oknem. Wystarczy, że w ścianie wykonane zostały otwory okienne (np. włazy kominiarskie) i ściana ta musi być odsunięta o 4 m od granicy działki sąsiedniej. Przepisy prawa nie zezwalają na istnienie otworu okiennego w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 935/16).

5. Wszelkie zarzuty skarżącej związane z brakiem doręczenia pism w sprawie na jej adres zamieszkania na terenie [...] są bezzasadne.

Z dniem 1 listopada 2015 r. wyłączono do procedury administracyjnej obowiązek wskazania pełnomocnika do doręczeń (art. 40 § 4 k.p.a.) w odniesieniu do strony mającej miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Przepis w tym brzmieniu stosuje się do doręczeń dokonywanych po dniu 1 listopada 2015 r. Zgodnie z art. 40 § 4 k.p.a., strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego.

Skarżąca sama bowiem w skardze wskazuje, że po wniesieniu odwołania od decyzji PINB z [...] października 2018 r. nr [...], organ poinformował skarżącą, że jest brak możliwości doręczania przez organ korespondencji na jej adres stałego zamieszkania na terenie [...]. W związku z tym skarżąca została zobowiązana do wskazania adresu dla doręczeń w Polsce. Skarżąca "z konieczności wskazała adres znajomego Ł S, który jednak nie podejmował korespondencji kierowanej do skarżącej". W orzecznictwie wskazuje się, że skarżący winien ponieść konsekwencje braku ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń, który byłby w stanie dopełnić obowiązku dbałości o jego interesy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 1045/17).

6. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.