Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 628/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt. 6 lit. a, art. 24 ust. 11,
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. P. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

III SA/Wa 628/09

UZASADNIENIE

Indywidualną interpretacją przepisów prawa podatkowego z dnia [...] grudnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 14b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów uznał, że stanowisko A. P. (zwanego też dalej "Skarżącym"), wyrażone we wniosku z dnia [...] września 2008 r. dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych, odnośnie opodatkowania zbycia obligacji w celu objęcia za nie akcji, jest nieprawidłowe (Organ uznał natomiast za prawidłowe stanowisko Skarżącego odnośnie do opodatkowania zbywanych akcji – niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne nie obejmowało wydanej interpretacji w tym zakresie). Powyższa interpretacja została wydana przy następującym stanie faktycznym:

Skarżący jest obywatelem polskim, zatrudniony jest w [...] Banku S.A. w W. (stosunek pracy) jako wicedyrektor. W Banku wdrażany jest wieloletni program motywacyjny, który polega m.in. uczynieniu z kluczowych pracowników akcjonariuszy Banku. Program motywacyjny został podzielony na następujące etapy:

1) Uczestnicy programu poza wynagrodzeniem będą uprawnieni do nabycia 700 000 obligacji dających prawo pierwszeństwa do nowoemitowanych akcji Banku. Całość obligacji będzie podzielona na 8 lat. Obligacje będą oferowane od 1 września 2011 r.

2) Stosownie do art. 393 Kodeksu spółek handlowych umocowanie zarządu Banku do emisji obligacji z prawem pierwszeństwa do objęcia akcji wynika z uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy (WZA). Uchwała WZA upoważniła również zarząd do wskazania osób, które po spełnieniu określonych warunków będą uprawnione do objęcia akcji. Emisja nowych akcji w celu umożliwienia ich objęcia przez uczestników programu motywacyjnego nastąpi na podstawie uchwały WZA w trybie warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego.

3) W celu w celu zabezpieczenia prawa uczestników obligacje będą nabyte przez podmiot wybrany przez zarząd Banku (powiernik), który następnie będzie je odsprzedawał uczestnikom. Obligacje będą nabywane przez uczestników po cenie emisyjnej 1 grosz.

4) Każda obligacja będzie uprawniała, pod pewnymi warunkami, do objęcia akcji po cenie emisyjnej 4 zł.

5) Obligacje są papierami wartościowymi, które nie zostaną wydane w postaci dokumentu, zgodnie z art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.).

6) Uczestnik uzyskuje prawo do nabycia obligacji pod warunkiem pozostawania w stosunku pracy z Bankiem, spółką zależną, pozostawania w innym podobnym stosunku, przez co najmniej 3 lata, a także po spełnieniu pewnych dalszych warunków.

7) Propozycja sprzedaży akcji będzie składana pracownikom przez powiernika w terminie 30 dni od daty nabycia prawa do obligacji, tj. od dnia 1 września każdego roku trwania programu.

8) Realizacja pierwszeństwa objęcia akcji może nastąpić od daty nabycia obligacji przez pracownika do końca trwania programu, w drodze złożenia zapisu na akcje.

9) Obligacje, w przypadku których zrealizowano związane z nimi prawo pierwszeństwa do objęcia akcji Banku, zostaną wkupione przez Bank po cenie nominalnej w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia złożenia przez uczestnika oświadczenia o objęciu akcji i dyspozycji wykupu obligacji, lecz nie później niż 30 dni od dnia złożenia przez uczestnika oświadczenia o objęciu akcji i dyspozycji wykupu, nie później, niż do 31 grudnia 2018 r. Obligacje nabyte przez uczestników, z których nie zostało wykonane prawo pierwszeństwa, zostaną wykupione przez Bank po cenie nominalnej w dniu 31 grudnia 2018 r.

10) Uczestnik traci prawo do nabycia obligacji przyznanych w ramach programu, jeśli nie przyjmie oferty sprzedaży obligacji złożonej przez powiernika w terminie jej ważności.

11) Obligacje są niezbywalne, za wyjątkiem zbycia przez powiernika na rzecz pracowników, przeniesienia obligacji na innego powiernika w razie jego zmiany.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o potwierdzenie, że na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zwanej też dalej "ustawą") jedynym momentem podatkowym w ramach programu jest moment zbycia przez uczestnika akcji, które zostały objęte w ramach programu.

W ocenie Skarżącego charakter prawny obligacji z prawem pierwszeństwa do objęcia akcji został określony w art. 22 ustawy o obligacjach. Ustawa o obligacjach rozróżnia obligacje z prawem pierwszeństwa do objęcia akcji od obligacji zamiennych na akcje (art. 20 ust. 1 ustawy o obligacjach). Cechą pierwszego z tych instrumentów (obligacje z prawem pierwszeństwa do objęcia akcji) jest to, że obligatariusz ma możliwość subskrybowania akcji spółki z pierwszeństwem przed akcjonariuszami, natomiast w przypadku obligacji zamiennych na akcje treścią stosunku zobowiązaniowego jest wymiana obligacji na akcje.

Art. 11 ustawy ustanawia zasadę rozpoznawania przychodu na zasadzie kasowej – w momencie jego otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym. Skarżący przywołał treść art. 11 ust. 1 oraz art. 11 ust. 2a punkt 4 ustawy. Wywnioskował z nich, że za chwilę uzyskania, a w konsekwencji opodatkowania, należy uznać chwilę otrzymania przychodów lub pozostawienia ich do dyspozycji podatnika. Zasada kasowa doznaje jednak, według Skarżącego, pewnych wyłączeń – wynikają one zwłaszcza z art. 24 ust. 11 ustawy.

Skarżący przywołał też art. 30 ust. 1 , a także art. 30b ust. 1 oraz 30b ust. 2 punkt 1 ustawy, stanowiący o zasadach opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia akcji. Dochody z odpłatnego zbycia akcji podlegają opodatkowaniu podatkiem 19% (art. 30b ust. 1), zaś przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia akcji w spółce mającej osobowość prawną koszt uzyskania przychodów stanowią wydatki na nabycie akcji.

Mając powyższe przepisy na uwadze Skarżący uznał, że moment przyznania prawa do nabycia obligacji, moment nabycia obligacji, są neutralne podatkowo, tzn. nie powodują powstania przychodu. Przyznanie prawa do nabycia obligacji jest jednostronną deklaracją Banku. Warunkiem wystąpienia przychodu jest jego definitywny charakter. Stąd też samo przyznanie prawa, które może utracić wskutek wystąpienia okoliczności od niego niezależnych, nie może powodować powstania obowiązku podatkowego.

Również obojętny podatkowo jest moment nabycia obligacji. Program jest bowiem, w sensie logicznym, jednolitą całością. Wykorzystanie konstrukcji obligacji służy jedynie prawnemu inkorporowaniu zobowiązania wynikającego z realizacji przez zarząd uchwał WZA. Założeniem programu nie jest również spełnienie świadczenia pieniężnego, lecz niepieniężnego, którego wartość rynkowa nie wynika z treści stosunku zobowiązaniowego, lecz jest pochodną wyceny giełdowej Banku. Obligacja stanowi więc jedynie potwierdzenie skutecznego nabycia przez uczestnika prawa pierwszeństwa objęcia akcji Banku. Z charakteru obligacji (art. 4 w zw. z art. 22 ustawy o obligacjach) wynika, że jest ona jedynie nośnikiem pewnego prawa majątkowego, w niniejszej sprawie prawa do objęcia akcji Banku. Nabycie obligacji nie jest równoznaczne z realizacją prawa inkorporowanego w tym papierze. W chwili objęcia obligacje nie stanowią więc żadnego realnego przysporzenia w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy. W chwili nabycia obligacji obligatariusz nie otrzymuje pieniędzy lub wartości pieniężnych, choć obligacja będzie mieć cenę emisyjną – 1 grosz. Co więcej – nabyta obligacja nie gwarantuje przychodu w przyszłości. W przypadku bowiem, gdyby cena rynkowa akcji Banku była niższa, niż wartość nominalna akcji, uprawnienie inkorporowane w obligacjach w ogóle nie zostanie przez Skarżącego zrealizowane.

Obojętny podatkowo jest też moment nabycia akcji. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o obligacjach, jest to też moment wykupu oraz umorzenia obligacji. Wykup ten następuje po cenie emisyjnej. Wnioskodawca będzie uprawniony do objęcia akcji po ich wartości nominalnej. Warunkiem objęcia akcji jest zapisanie się na nie. W przeciwieństwie do obligacji zamiennych nie dochodzi jednak do zamiany wartości obligacji wyrażonej w cenie emisyjnej na wartość akcji odpowiadającej jej cenie emisyjnej. W przypadku obligacji z prawem pierwszeństwa dochodzi do ich wykupu, umorzenia oraz realizacji możliwości nabycia prawa do subskrybowania akcji Banku z pierwszeństwem przed akcjonariuszami. Konstrukcja obligacji służyła jedynie zabezpieczeniu prawa uczestnika do nabycia akcji. Wówczas bowiem, poprzez konstrukcję obligacji, obligacje może nabyć powiernik – podmiot niezależny od samego Banku, co zwiększa gwarancję wywiązania się Banku z realizacji wieloletniego programu motywacyjnego. Zobowiązanie z obligacji stanowi jedynie wtórne potwierdzenie istniejącego już zobowiązania Banku wobec uczestników, wyrażonego już wcześniej przez WZA. Zrealizowanie celu programu, tj. objęcie akcji, nie prowadzi do powstania przychodu z odpłatnego zbycia papieru wartościowego (obligacji), czy też uzyskania przychodu z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych w rozumieniu art. 17 ust. 1 punkt 6 ustawy.

Skarżący uznał też, że nabywane akcje w związku z wykupem obligacji zostaną wyemitowane przez Bank z zachowaniem wymagań koniecznych dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 11 ustawy. Zatem w chwili objęcia akcji nie będą one podlegały opodatkowaniu.

W ocenie Skarżącego dochody związane z uczestnictwem będą podlegać opodatkowaniu dopiero w chwili odpłatnego zbycia akcji Banku, zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy, i zgodnie ze stawką wskazaną w tym przepisie, zaś podstawą opodatkowania jest dochód, ustalony zgodnie z art. 30b ust. 2 ustawy. Dochodem jest więc różnica między ceną sprzedaży pomniejszoną o koszty odpłatnego zbycia, a wydatkami poniesionymi na ich nabycie, czyli wartością nominalną akcji.

Stanowisko Skarżącego Minister uznał za nieprawidłowe. Organ wskazał na art. 9 ust. 1 ustawy. Wskazał też, że źródłem przychodów są kapitały pieniężne oraz prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych (art. 10 ust. 1 punkt 7 ustawy). W art. 10 ust. 1 punkt 9 wskazano inne źródła przychodu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, przychodami są otrzymane lub nawet tylko pozostawione do dyspozycji podatnika pieniądze oraz wartości pieniężne, a także wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Minister powołał też art. 17 ust. 1 punkt 6 ustawy (stanowiący o definicji przychodów z kapitałów pieniężnych), a następnie art. 30b ust. 1 oraz art. 30b ust. 2 punkt 1 ustawy, art. 21 ust. 1 punkt 38 ustawy.

Organ przyznał, że objęcie obligacji za 1 grosz nie powoduje powstania przychodu w chwili objęcia.

Skoro obligacje są niezbywalne, to nie jest możliwy obrót tymi obligacjami, a zatem nie ma możliwości ustalenia ceny jej nabycia. Cena, za jaką zostały nabyte obligacje, jest więc, w ocenie Ministra, ceną rynkową.

Obligacje zostaną wykupione przez Bank – obligacje za jeden grosz zostaną wymienione na akcje o określonej wartości (4 zł), jedna obligacja za jedną akcję. Organ uznał, że z wniosku wynika, iż wartość akcji będzie wyższa, niż cena nominalna. Organ stwierdził dalej, że w momencie zbycia obligacji na rzecz Banku w celu objęcia za nie akcji wystąpi przychód należny, o którym mowa w art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy – z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, jakimi są obligacje. Będzie to przychód wysokości 1 grosz plus wartość nominalna akcji. W celu ustalenia przychodu w tym momencie zbycia obligacji stosuje się art. 19 (art. 17 ust. 2).

Podlegający opodatkowaniu przychód powstanie też w momencie zbycia akcji – zgodnie z art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy.

Po wezwaniu Ministra do usunięcia naruszenia prawa (nadal w zakresie, w jakim stanowisko Skarżącego zostało uznane za nieprawidłowe) oraz po stwierdzeniu przez Ministra braku podstaw do zmiany interpretacji, Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu na przedmiotową interpretację. W skardze uznał, że;

1) W momencie wykupu obligacji przez Bank nie wystąpi przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 punkt 6 ustawy. Na gruncie art. 24 ust. 11 ustawy wykup obligacji przez Bank (podobnie jak przyznanie uprawnienia do obligacji oraz nabycie obligacji) będzie zdarzeniem neutralnym podatkowo. Odmienne stanowisko Ministra jest nie tylko niezgodne z art. 24 ust. 11, ale też nie uwzględnia funkcji obligacji i istoty programu motywacyjnego. W ocenie Skarżącego Organ nie dostrzega istotnych różnic pomiędzy dwoma odrębnymi zdarzeniami prawnymi – wykupem obligacji przez Bank od uczestnika, oraz zbyciem tych obligacji przez obligatariusza na rzecz podmiotu trzeciego. Rozróżnianie tych pojęć ma natomiast miejsce zarówno w ustawie podatkowej, jak też w ustawie o obligacjach. W art. 23 ust. 1 punkt 38 ustawa podatkowa używa pojęcia "odpłatne zbycie udziałów (akcji)" oraz "wykup przez emitenta papierów wartościowych". Podobnie w art. 1 ustawy o obligacjach ustawa ta stanowi, że określa ona zasady m.in. zbywania oraz wykupu obligacji. Art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy odnosi się natomiast jedynie do odpłatnego zbycia papierów wartościowych, a więc nie do wykupu obligacji przez emitenta. Minister zastosował więc rozszerzającą wykładnię art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy, naruszając tym samym art. 217 Konstytucji.

2) Wykup obligacji przez Bank jest w sensie prawnym tożsamy z objęciem akcji przez osobę uprawnioną na podstawie uchwały WZA, tj. z sytuacją objętą dyspozycją art. 24 ust. 11 ustawy. Skarżący powtórzył, że posłużenie się konstrukcją obligacji służyło jedynie do zapewnienia technicznej realizacji programu, a nadto zabezpieczeniu praw uczestników i zwiększeniu gwarancji, że Bank wywiąże się z założeń programu motywacyjnego. Konstrukcja ta stanowi tylko jeden z elementów długoterminowego programu, który jednak jest jednolitą całością. Zobowiązanie z obligacji jest wtórne wobec pierwotnego zobowiązania wynikającego ze stosownej uchwały WZA. Do wywiązania się Banku z tego pierwotnego zobowiązania dochodzi w dacie objęcia akcji przez uczestnika.

3) Skarżący ponownie wskazał na art. 22 ustawy o obligacjach. Podkreślił, że uprawnienie do objęcia akcji nie może być zrealizowane bez wykupu i umorzenia obligacji. Przychód z realizacji uprawnienia inkorporowanego w obligacji nie podlega jednak opodatkowaniu w chwili objęcia akcji z uwagi na treść art. 24 ust 11 ustawy. Art. 24 ust. 11 stanowi lex specialis wobec art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy. Niezasadne jest więc stanowisko Ministra o konieczności zastosowania art. 19 w związku z art. 17 ust. 2 ustawy. Ewentualne opodatkowanie dochodów może nastąpić dopiero w momencie zbycia przez uczestnika objętych akcji Banku, co wynika z art. 24 ust. 11 i ust. 12 oraz art. 30b ust. 1 ustawy.

4) Skarżący uznał, że - przyjmując nawet, iż wykup obligacji przez Bank skutkuje przychodem – Minister przyjął nieprawidłowy sposób ustalania tego przychodu. Na gruncie art. 19 ust. 1 zdanie 1 w związku z art. 17 ust. 2 ustawy, kwota przychodu powinna być bowiem równa cenie wykupu obligacji, tj. 1 grosz za sztukę. Co prawda art. 19 ust. 1 zdanie 2 w związku z art. 17 ust. 2 ustawy powalają szacować przychód, jeśli cena wyrażona w umowie bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej, to jednak taka sytuacja nie będzie miała miejsca, gdyż w momencie wykupu obligacji przez Bank obligacje te nie będą stanowiły ani dla Banku, ani dla uczestnika, żadnego przysporzenia. W chwili nabycia/wykupu obligacji nie dojdzie do otrzymania lub pozostawienia do dyspozycji Skarżącego żadnych pieniędzy. Ponadto obligacje są niezbywalne, zatem nie można określić ich wartości rynkowej. Cena wykupu (1 grosz) będzie więc musiała być uznana za cenę rynkową.

5) Skarżący zarzucił też Ministrowi niespójność logiczną, gdyż – jak uznał – Minister przyznał, że w chwili nabycia obligacji przez uczestnika od powiernika za cenę nominalną 1 grosz nie spowoduje powstania przychodu, z uwagi na fakt, że obligacje są niezbywalne i nie stanowią przedmiotu obrotu. Z drugiej strony Minister uznał, że przychód powstanie w chwili wykupu obligacji przez Bank, choć chodzi cały czas o zbycie/wykup tych samych obligacji po tej samej cenie. Ponadto nielogiczne było uznanie, że – ciągle przy założeniu istnienia przychodu w chwili wykupu obligacji przez Bank – przychód wyniesie 1 grosz plus wartość nominalna akcji (4 zł). Bank wykupi obligacje za cenę nominalną. Jeśli więc w dacie wykupienia obligacji w ogóle istnieje przychód, to o wartości 1 grosza.

W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz wskazał na konieczność literalnej wykładni przepisów ustawy.

Swoje stanowisko Skarżący uzupełnił pismem z dnia [...] października 2009 r. Uznał w nim, że Minister nie zrozumiał istoty programu motywacyjnego, zaś w innych tego typu programach, w których co prawda nie korzystano z konstrukcji obligacji (a korzystano z warrantów subskrypcyjnych o identycznej funkcji), stanowisko Organu było zbieżne ze stanowiskiem podatników. Rozbieżne stanowiska Ministra w identycznych sprawach naruszają art. 14a Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 punkt 4a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 tej ustawy procesowej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.

Pytanie Skarżącego (na które Organ odpowiedział niezgodnie ze stanowiskiem zawartym we wniosku) dotyczyło momentu podatkowego programu motywacyjnego. Spór pomiędzy stronami dotyczył więc tego, kiedy u Skarżącego wystąpi przychód podlegający opodatkowaniu.

W ocenie Sądu analiza przepisów przytoczonych przez Strony prowadzi do wniosku, że taki przychód pojawi się dopiero w chwili zbycia ewentualnie nabytych przez Skarżącego akcji.

Poza sporem jest fakt, że z punktu widzenia podatkowego dla Skarżącego obojętny jest moment przyznania prawa do nabycia obligacji, a także moment nabycia obligacji. Ocenę tę Sąd podziela, zaś dla czytelności poszczególnych etapów programu dodać należy, że obojętny podatkowo jest też moment przyznania prawa do akcji (prawo to zależeć ma od wskazanych z góry warunków, np. pozostawania w stosunku pracy przez określony czas oraz uzyskania stosownej oceny).

Minister uznał, że o pojawieniu się u Skarżącego przychodu w chwili wykupu obligacji przez Bank przesądza art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy. Podkreślić więc należy, że - jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego – objęcie akcji Banku przez Skarżącego następować będzie w związku z wykupem obligacji przez Bank. Skarżący nabędzie je formalnie od powiernika (jego rola sprowadza się do funkcji gwaranta i organizatora technicznych czynności programu motywacyjnego), zaś obligacje te, wykupywane przez emitenta (Bank), będą, zgodnie z art. 22 ustawy o obligacjach, obligacjami z pierwszeństwem do objęcia akcji.

Rację ma Minister, kiedy wskazuje, że zgodnie z art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy przychodem z kapitałów pieniężnych jest przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Obligacje co prawda są takimi papierami wartościowymi, ale dla powstania przychodu na podstawie tego przepisu konieczne więc byłoby, aby te papiery wartościowe były z b y w a n e. Jak zasadnie argumentuje Skarżący, pojęcia "zbyć" nie można utożsamiać z "wykupieniem" obligacji przez emitenta. Różnica pomiędzy tymi pojęciami jest ewidentna nie tylko po analizie stosownych przepisów ustawy o obligacjach czy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (skoro ustawy używają tych dwóch pojęć, to nie mogą one oznaczać tego samego), ale różnica ta jest widoczna już na gruncie językowym – zbycie następuje na rzecz podmiotu trzeciego, zaś wykupienie oznacza przeniesienia określonego prawa z powrotem na ten podmiot, który pierwotnie nim dysponował. Wykupienie jest więc kwalifikowanym rodzajem zbycia, gdyż nastąpić może tylko przez pierwotnego dysponenta. Ponieważ zaś, co znów w sprawie jest bezsporne, obligacje nie są papierami wartościowymi, o których mowa w art. 3 punkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), pogląd, że w chwili wykupu obligacji przez Bank (nabycia akcji przez Skarżącego) powstaje po stronie uczestnika programu przychód, nie znajduje uzasadnienia także w treści art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. b) ustawy.

Skarżący argumentuje, że w sensie prawnym wykup obligacji przez Bank jest tożsamy z objęciem akcji przez osobę uprawnioną na podstawie uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy, o czym stanowi art. 24 ust. 11 ustawy. Przyjmując tę analogię nie można jednak zgodzić się ze Skarżącym, kiedy twierdzi, że ten ostatni przepis ma charakter lex specialis wobec art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia (na etapie wykupu obligacji przez Bank) ze zbyciem papierów wartościowych przez Skarżącego, zatem art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy nie będzie miał po prostu zastosowania, ale ten brak zastosowania nie wynika z żadnej szczególnej, dodatkowej treści normatywnej zawartej w art. 20 ust. 11. Te dwa przepisy nie pozostają ze sobą w stosunku ogólności – szczególności. Skoro zatem w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy, to konsekwentnie nie znajdzie też zastosowania art. 17 ust. 2 oraz art. 19 ustawy, które to przepisy pozostają ze sobą w związku.

Zasadnie akcentuje Skarżący fakt, że konstrukcja obligacji ma w niniejszej sprawie wyłącznie techniczne funkcje – zmierza ona do zagwarantowania wywiązania się przez Bank z warunków i zobowiązań, jakie podjął w związku z wdrożeniem programu motywacyjnego. Beneficjentem tego programu są poszczególni uczestnicy, ale ten efekt końcowy, który polegać ma na nabyciu przez uczestników programu akcji Banku i uczynieniu ich przez to "współwłaścicielem", mógłby zostać osiągnięty poprzez bezpośrednie przydzielenie (objęcie) akcji przez uczestników, z pominięciem etapu angażującego konstrukcję obligacji. O takiej sytuacji stanowi natomiast art. 24 ust. 11 ustawy, który explicite wyraża zasadę, że w momencie objęcia akcji nie mamy do czynienia z dochodem podlegającym opodatkowaniu.

W tej sytuacji jako drugorzędną w sprawie należy ocenić tę argumentację Skarżącego, która dotyczy wadliwie określonego przychodu przy założeniu, że co do zasady powstanie on jednak w chwili wykupu obligacji (nabycia akcji). Przychód ten, jak zasadnie ocenił Skarżący, powstanie dopiero w chwili zbycia akcji, toteż rozstrzyganie kwestii, czy przychód ten wyniesie 1 grosz, czy też 1 grosz plus 4 złote, jest bezprzedmiotowe. Niemniej w tym zakresie podzielić należy ocenę Skarżącego co do daleko idącej niespójności logicznej wydanej interpretacji - skoro Organ zasadnie przyznał, że nabycie obligacji nie generuje u Skarżącego przychodu, to niezrozumiałe jest, dlaczego wykupienie tych samych obligacji przez Bank taki przychód już generuje. Co więcej – dlaczego przychód nagle wzrósł z uprzedniej kwoty 1 grosz do późniejszych 4 zł i 1 grosz z tytułu wykupienia przez Bank/zbycia przez Skarżącego każdej obligacji.

Sąd podziela zatem stanowisko Skarżącego, że podlegający opodatkowaniu przychód powstanie – zgodnie z art. 17 ust. 1 punkt 6 lit. a) ustawy – dopiero w chwili zbycia papierów wartościowych, tj. akcji, na rzecz podmiotów trzecich. Dopiero wtedy zrealizuje się hipoteza tego przepisu. Poza wymienionymi wyżej argumentami o prawidłowości takiego stanowiska świadczą też przywoływane przez Skarżącego, w piśmie z dnia [...] października 2009 r., interpretacje wydane w analogicznych sprawach, które różniły się od niniejszej jedynie zastosowaniem konstrukcji warrantów subskrypcyjnych, a nie obligacji. O prawidłowości tego stanowiska świadczy też orzecznictwo tutejszego Sądu (vide wyrok o sygn. III SA/Wa 570/09).

W dalszym postępowaniu Organ uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu, co oznaczać będzie konieczność uznania, że stanowisko Skarżącego jest w pełni prawidłowe.

Sąd zaznacza jednocześnie, że przedmiotem skargi była interpretacja z dnia [...] grudnia 2008 r. w części, w której Organ uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. Ta formalnie jedna interpretacja zawierała bowiem dwa rozstrzygnięcia w dwóch niezależnych od siebie kwestiach. W tym też zaskarżonym zakresie Sąd orzekał – w całości tej części uchylił interpretację Ministra Finansów na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w całości tej zaskarżonej części wstrzymał też jej wykonanie – na podstawie art. 152 tej ustawy procesowej. W zakresie kosztów Sąd orzekł na podstawie jej art. 200.