Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 47/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 64 b
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 545 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ustawy Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm.) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne (Dz.U. z 2020, poz. 310 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] odmawiającej nakazania w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce o nr geod. [...] w W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] czerwca 2017 r. K. B. (dalej skarżący) złożył wniosek, który został przekazany według właściwości do Starosty B., a postępowanie w tym zakresie zostało zakończone. Z uwagi na powyższe skarżący złożył w dniu [...] sierpnia 2017 r. kolejny wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne wskazując, że sprzeciwia się przekazaniu jego wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. dotyczącego nakazania N. D. obniżenia mnicha nr 3 a na rowie A o około 90 cm do Starosty Powiatu B.. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że podwyższenie mnicha doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie, co szkodliwie wpływa na jego grunt uniemożliwiając mu spuszczenie wody ze stawów nr 6 i 7, a także doprowadzając do zamulenia rowów A i A-1, co potwierdza złożona do akt opinia biegłego hydrologa. Wskazał jednocześnie, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] stwierdzono z urzędu wygaśnięcie – pozwolenia wodnoprawnego nr [...] z dnia [...].02.2004 r., w której orzeczono o niezbędności pozostawienia istniejących urządzeń wodnych o parametrach określony w tej decyzji. Wśród tych urządzeń znajduje się również urządzenie, które bez podstawy prawnej podniósł N. D. doprowadzając do zmiany stanu wody na gruncie, co w ocenie skarżącego wywołuje szkodliwy wpływ na jego grunt.

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2017 r. zostało wszczęte postępowanie przez Burmistrza W. w tym zakresie ze wskazaniem, że sprawa ma charakter szczególnie skomplikowanej.

Pismem z dnia [...] września 2017 r. skarżący uzupełnił swój wniosek wnosząc o objęcie tym postępowanie również zatkania przez N. D. w 2015 r. płytą betonową ujścia leżaka ze stawu nr 10, co spowodowało zablokowanie rowu A-1 i naruszyło stosunki wodne na jego działce i organ uwzględnił ten wniosek (k.8-9 akt admin.).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Burmistrz Miasta W. umorzył postępowanie w sprawie nakazania właścicielowi nieruchomości obniżenia mnicha nr 3 a na rowie A o ok. 90 cm oraz zatkania płytą betonową ujścia leżaka ze stawu nr 10, położonych na działce nr geod. [...] w W.. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że Starosta Powiatu B. biorąc pod uwagę całość obszaru stawów rybnych "[...]" i ich wzajemne oddziaływania zlecił wykonanie ekspertyzy pn. Operat opiniujący zmiany, stan terenu oraz koncepcję zmian zagospodarowania obszaru kompleksu stawów rybnych "[...]" z uwzględnieniem przebiegu rzeki [...], którą wykonał mgr. inż. M. R. Na tej podstawie Starosta podjął decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] nakazującą właścicielom stawów rybnych wykonanie niezbędnych robót. W ocenie organu I instancji decyzja ta objęła swym zakresem przedmiot niniejszego postępowania, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć (k.74 akt admin.).

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył K. B. (k. 90-89). Do akt sprawy przedłożył także decyzję Starosty B. z [...] lipca 2017 r. nr [...] w której orzeczono w stosunku do wszystkich właścicieli stawów nakaz przywrócenia prawidłowej funkcji urządzeniom wodnym położonym w kompleksie stawów rybnych (k. 80-75).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza W. i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Wskazało, że treść złożonego wniosku wyznacza przedmiot postępowania, a skarżący żądał wszczęcia postępowania w trybie art. 29 Prawa wodnego, a zatem czy w sprawie znajdzie zastosowanie tego przepisu kluczowe będzie ustalenie, czy mamy do czynienia ze zmianą stan wody na gruncie oraz czy ta zmiana mogła spowodować szkodę na gruntach sąsiednich. Natomiast postępowanie toczące się przed Starostą dotyczy innego trybu określonego w art. 139 Prawa wodnego, co oznacza, że nie wyklucza to postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych (k. 92-91).

Burmistrz W. przeprowadził uzupełniające postępowanie i decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] ponownie umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że zarówno przedmiotowy mnich, jak i ujście leżaka ze stawu stanowią urządzenia wodne do szczególnego korzystania z wód, na które konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawne. Podkreślił, że poprzednie pozwolenia wodnoprawne się skończyło i nie wydano nowego, zaś zmiana posadowienia mnicha została zalegalizowana przez Starostę, ale nie wiadomo czy decyzja jest prawomocna, zaś wyznaczenie terminu załatwienia sprawy przez SKO zmusza go do załatwienia sprawy (k. 143).

Odwołanie wniósł K. B..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję do ponownego rozpoznania, wskazując na ewentualne wszczęcie postępowania sygnalizacyjnego. Podkreślono, że w sprawie nadal nie został zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzający na powstawanie szkód na działce skarżącego (naruszenie stosunków wodnych) oraz przyczyn tego stanu, w tym zaakcentował na konieczność powołania biegłego z zakresu hydrologii (k. 161-160).

Mając powyższe na uwadze organ I instancji powołał biegłego z zakresu hydrologii w celu określenia czy nastąpiła możliwość zmiany stosunków wodnych w oraz dokonano w dniu [...] października 2019 r. wizji terenu (k. 190). Opinia została sporządzona przez biegłego hydrologa dr. M. D. w listopadzie 2019 r. (k. 216 akt admin.). Do opinii tej skarżący złożył zastrzeżenia i uwagi, które zostały omówione w uzupełnieniu ekspertyzy (k. 305 akt admin.).

Na tej podstawie Burmistrz W. decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w związku z art. 29 ustawy Prawo wodne odmówił nakazania przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce o nr geod. [...]w W. (k. 320-319).

W uzasadnieniu organ podniósł, iż porównując rzędne mnicha nr 3 a należy stwierdzić, że mnich nie został podwyższony, a zmiana stosunków wodnych nastąpiła na terenie całego kompleksu wskutek utraty ważności decyzji wodnoprawnej, a nie wskazanej przez skarżącego ingerencji w mnich nr 3 a. Organ I instancji uznał, że nie naruszono art. 29 ustawy Prawo wodne, bo nie nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, co wynika z kaskadowego usytuowania stawów ze zboczy doliny w kierunku osi odbiornika jakim był ciek [...] i dalej w dół doliny Supraśli. W okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego panowały inne warunki i stosunki wodne. Po formalnym zakończeniu funkcjonowania stawów kierunki spływów powinny powrócić do pierwotnych kierunków sprzed funkcjonowania stawów. Na tej podstawie organ przyjął, że kierunki spływów nie zmieniły się i spływ wód opadowych ma miejsce od położonej wyżej w kaskadzie działek nr geod. [...] w stronę niżej położonej działki nr geod. [...]. Podniósł także, że w roku 2014 za sprawą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego zmiana stosunków wodnych wystąpiła na całym kompleksie stawów [...], a brak pozwoleń wodnoprawnych wiąże się z obowiązkiem zapewnienia swobodnego przepływu cieku [...], czyli byłego rowu A.

Na skutek wniesionego odwołania przez K. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2020 r. i sprawę ponownie przekazało do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że w sprawie w dalszym ciągu nie wyjaśniono, czy mamy do czynienia ze szkodliwym naruszeniem stosunków wodnych oraz czy ewentualna zmiana stosunków wodnych może być oceniania w trybie art. 29 (aktualnie art. 234 Prawa wodnego). Organ odwoławczy odniósł się do opinii biegłego hydrologa podnosząc, że przedmiotem ekspertyzy powinno być wykazanie – po pierwsze czy na przedmiotowej działce doszło do zmiany stosunków wodnych niezwiązanych z istniejącym urządzeniem wodnym, a po drugie czy ewentualna zmiana spowodowała jakiekolwiek szkody na gruncie. Kolegium zaleciło też organowi I instancji zwrócenie się do skarżącego, czy skoro żąda prowadzenia postępowania na gruncie art. 29 Prawa wodnego – doszło jego zdaniem do szkodliwej zmiany stosunków wodnych niezwiązanych z istniejącymi urządzeniami wodnymi, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej o uzupełnienie ekspertyzy. Kolegium powołało się również na kontropinię złożoną przez skarżącego i ustosunkowanie się do niej (k. 358 akt admin.)

W ponownym postępowaniu Burmistrz W. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnienia, a także do uzupełnienia ekspertyzy M. D.. Następnie w dniu [...] września 2020 r. wydał decyzję nr [...] odmówił nakazania - w trybie art 29 ustawy Prawo wodne - przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce o nr geod. [...] w W. (k. 440 akt admin.). W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, że co prawda doszło do zatkania płytą betonową ujścia leżaka ze stawu nr 10, co spowodowało zablokowanie rowu A-1, jednakże - co potwierdza opinia biegłego - stawy od roku 2004 "przestały być sankcjonowane prawnie". W związku z powyższym nie dochodzi do naruszeniu stosunków wodnych niezwiązanych z istniejącymi urządzeniami wodnymi (stawami). Zdaniem organu I instancji, z uzupełnienia ekspertyzy hydrologicznej wynika, iż nie nastąpiła żadna szkodliwa zmiana stosunków wodnych, a podczas wizji lokalnych nie stwierdzono żadnych realnych szkód objawiających się uszczerbkiem w aktywach skarżącego. Organ I instancji wskazał nadto, iż przeprowadzone postępowanie doprowadziło do wniosku, że nie nastąpiła zmiana kierunku odpływu wody opadowej, które spływają zgodnie z naturalnym kierunkiem spadu gruntu.

Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił organowi niepodjęcie próby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie odpowiadającym istocie art. 29 Prawa wodnego, albowiem doszło do zmiany stosunków wodnych przejawiającej się w zatkaniu płytą betonową ujścia ze stawu nr 10 i podniesieniu mnicha 3A położonego na działce [...]. Skarżący przy tym zakwestionował ustalenia biegłego wskazując, iż przedłożył opinię innego biegłego, który swoje pomiary wykonał w czasie późniejszym, tj. w roku 2020. Skarżący zarzucił również nieterminowe załatwienie sprawy (doręczenie miesiąc po jej wydaniu), przewlekłe prowadzenie postępowania (nadal nie wyjaśniono sprawy co do meritum) i bezczynność organu w zakresie wyłączenia powołanego biegłego, w związku z podejrzeniem braku jego obiektywizmu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wskazało na treść regulacji art. 29 ustawy Prawo wodne, która ma zastosowanie wówczas, gdy zmiany stanu wody na gruncie wynikają z działań niedotyczących istniejących urządzeń wodnych (zob. post. NSA, II OW 96/18 - publ. CBOSA). W myśl bowiem art. 191 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566, z późn. zm.), a wcześniej art. 64b Prawa wodnego, w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy w sprawach wodnoprawnych organ z urzędu lub na wniosek, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód, określając warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 16 pkt 65 c Pw (wcześniej art. 9 pkt 19c Prawa wodnego) stawy, w szczególności stawy rybne kwalifikują się jako urządzenia wodne. Zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma również konstatacja, iż szkodliwe oddziaływanie zmiany stanu wody na grunty sąsiednie może mieć charakter zarówno aktualny, jak i potencjalny, z tym jednak zastrzeżeniem, że potencjalność ta musi wykazywać cechę prawdopodobieństwa realnej (chociaż odroczonej) aktualizacji. Podejście to jest zgodne z kierunkiem wykładni wynikającym z dotychczasowego orzecznictwa NSA (np. wyrok NSA z dnia 12 września 2008 r., II OSK 1026/07, zgodnie z którym pojęcie "szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie" nie może być ujmowane wyłącznie w oparciu o cywilnoprawne pojęcie szkody, rozumianej głównie jako uszczerbek majątkowy lub utrata realnie spodziewanych korzyści. Szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie w rozumieniu tego przepisu nie musi się łączyć z uszczerbkiem majątkowym. Może polegać także na zagrożeniu w postaci niebezpieczeństwa zalania lub zatopienia.

Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy – w ocenie Kolegium – pozwalał na stwierdzenie, że zmiana dotychczasowych stosunków wodnych (poprzez zatkanie ujścia ze zbiornika wodnego określanego jako staw nr 10 w kompleksie [...] i podniesienia mnicha 3A położonego na działce [...]) nastąpiła w związku z funkcjonowaniem urządzenia wodnego (staw rybny) i szkodliwie może oddziaływać na grunty sąsiednie poprzez potencjalne niebezpieczeństwo zalania na skutek obniżenia stateczności i przerwania grobli. To ustalenie prowadzi do wniosku, iż zmiany (potencjalnie szkodliwe) stanu wody na gruncie wynikają z działań dotyczących istniejących (choć bez prawomocnego pozwolenia na ich funkcjonowanie] urządzeń wodnych. W związku z tym nie zaistniała przesłanka z art. 29 Prawa wodnego (aktualnie art. 234 Prawa wodnego), iż doszło do naruszenia stosunków wodnych niezwiązanego z istniejącymi urządzeniami wodnymi, a możliwe jest prowadzenie postępowania w odrębnym trybie i przez inny organ (o ile taką wolę będzie miała strona] postępowania dotyczącego nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności (zob. art. 64b Pw obowiązujący ówcześnie i art. 191 Pw obowiązujący aktualnie].

Kolegium przyjęło zatem, iż w niniejszej sprawie organ I instancji nie mógł zastosować żadnego z nakazów określonych w art. 29 Prawa wodnego (tj. ani nakazać właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego, ani wykonania urządzeń zapobiegających szkodom) i tym samym należy zgodzić się z istotą rozstrzygnięcia organu I instancji, który odmówił nakazania - w trybie art 29 Prawa wodnego - przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce o nr geod. [...]. W tym stanie faktycznym i prawnym, mając na uwadze że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani naruszenia prawa materialnego organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podkreślając uzasadnienie organu I instancji jest nie do końca prawidłowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na w/w decyzję wywiódł K. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania w sposób powodujący brak zaufania do działań władzy publicznej, wyrażający się m.in. w oparciu wniosków uzasadnienia decyzji na pobieżnej analizie materiału dowodowego, w tym głównie na opinii biegłego, braku wyjaśnienia przyczyn nierozpatrzenia wniosku o wyłączenie powołanego w sprawie biegłego, nieustosunkowania się do złożonych przez skarżącego dowodów w sprawie (zdjęć, wyjaśnień, ekspertyzy hydrologicznej).

2) naruszenie art. 6 k.p.a poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (aktualnie obowiązujący przepis to art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne).

Skarżący zarzucił organowi - podobnie jak w odwołaniu - niepodjęcie próby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie odpowiadającym istocie art 29, albowiem - w jego opinii - doszło do zmiany stosunków wodnych przejawiającej się w zatkaniu płytą betonową ujścia ze stawu nr 10 i podniesieniu mnicha 3A położonego na działce [...]. Skarżący zakwestionował ustalenia biegłego wskazując, iż przedłożył opinię innego biegłego, który swoje pomiary wykonał w czasie późniejszym tj. rok 2020, zarzucają brak odniesienia się opinii. Podkreślił, że organ I instancji w całości oparł się na opinii biegłego, nie przedstawiając swojej argumentacji w zakresie stanu naruszenia stosunków wodnych, a tym samym to biegły rozstrzygnął sprawę. Wskazał również, że podjęta przez biegłego M. D. (pismo z [...] stycznia 2020 r.) polemika z jego stanowiskiem i użyte w tym piśmie zwroty były mało dyplomatyczne i niegrzeczne. W związku z powyższym złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie tego biegłego, a wniosek taki nie został rozpoznany przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutu drugiego skargi podniósł, że decyzja SKO w istocie przeczy wcześniejszym, wydanym w sprawie decyzjom, w których uchylane było rozstrzygniecie Burmistrza W. z powodu niewyjaśnienia sprawy. Powołując się na orzecznictwo w sprawach naruszenia stosunków wodnych wskazał, że nie ma w tych orzeczeniach argumentacji potwierdzającej, że ingerencja w system zasobów wodnych została dokonana przez właściciela gruntu jedynie "przy okazji" i nie dotyczy ingerencji w samo urządzenie wodne. Na tej podstawie uznał, że zwrot "nienależyte utrzymanie urządzenia wodnego" jest w orzecznictwie sądów interpretowana różnie. Przyjmując zatem wykładnię SKO wskazaną w zaskarżonej decyzji zastanawiające – w ocenie skarżącego – w jakim celu uchylane były wcześniejsze decyzje Burmistrza W.. Organy administracji natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2 k.p.a powinny działać w sposób zrozumiały dla uczestników postępowania. Powyższe w ocenie skarżącego może wskazywać, że doszło do naruszenia art. 139 k.p.a. Organ II instancji bowiem – znając orzecznictwo sądów – nie kwestionował braku możliwości zastosowania art. 29 Prawa wodnego, jedynie ze względu na niewłaściwy tryb postępowania oraz konieczność prowadzenia postępowania przez inny organ.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie przez Sąd decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracji publicznej do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazało także, że organ I instancji nie mógł orzec w innym trybie niż to uczynił, bowiem skarżący stał na stanowisku (wyraźnie wynika do z pism skarżącego), aby prowadzić postępowanie w trybie art 29 Prawa wodne (aktualnie art 234 Prawa wodnego). Niezrozumiały jest przy tym zarzut, że sprawie nie miał zastosowania art 29 ustawy z dn. 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (aktualnie art 234), skoro to właśnie na tej podstawie prawnej (z dodatkowym powołaniem się na art 191 ust 1 i ust 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, a wcześniej obowiązujący art 64b Prawa wodnego) oparto skarżone orzeczenie.

Kolegium ponadto podkreśliło, że regulacja określona w art 29 Prawa wodne ma zastosowanie wówczas, gdy zmiany stanu wody na gruncie wynikają z działań niedotyczących istniejących urządzeń wodnych Niewątpliwie, zmiana dotychczasowych stosunków wodnych (poprzez zatkanie ujścia ze zbiornika wodnego określanego jako staw nr 10 w kompleksie [...] i podniesienia mnicha 3A położonego na działce [...]) nastąpiła w związku z funkcjonowaniem urządzenia wodnego (staw rybny) i szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie poprzez potencjalne niebezpieczeństwo zalania na skutek obniżenia stateczności i przerwania grobli. Co jednak najważniejsze, zmiany (potencjalnie szkodliwe) stanu wody na przedmiotowym gruncie wynikają z działań dotyczących istniejących (choć bez prawomocnego pozwolenia na ich funkcjonowanie) urządzeń wodnych. Dlatego też nie zaistniała przesłanka z art 29 Prawa wodnego (aktualnie art 234), iż doszło do naruszenia stosunków wodnych niezwiązanego z istniejącymi urządzeniami wodnymi, a możliwe jest prowadzenie w odrębnym trybie i przez inny organ postępowania dotyczącego nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności (zob. art 64b Prawa wodnego obowiązujący ówcześnie i art 191 Pw obowiązujący aktualnie). Nie miały zatem, ani nie mają znaczenia inne argumenty, o których pisze skarżący (w tym dotyczące dowodzenia zmiany stosunków wodnych i potwierdzających to dowodach).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a argumentację przedstawioną przez organy Sąd uznaje za prawidłową i zgodną z ustalonym stanem faktycznym. Niemniej jednak już na wstępie należy podnieść, że część argumentacji przedstawionej w skardze jest zasadna, jednakże naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji jedynie wtedy, gdy mogły one mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 t.j., dalej p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie dostrzeżone uchybienia ostatecznie nie miały wpływu na wynik postępowania, a tym samym nie mogły prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Podkreślić przy tym należy, że w zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] listopada 2020 r. nieprawidłowo wskazano, że rozpoznano odwołanie od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2020 r., bowiem faktycznie chodzi o decyzję z dnia [...] września 2020 r. Wskazana decyzja z dnia [...] lutego 2020 r. dotyczyła poprzedniego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji, które zostało uchylone decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., a zatem przedostatnią decyzją SKO, która zapadła w niniejszej sprawie. Niemniej jednak z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie ma wątpliwości, że merytorycznie zostało rozpoznane odwołanie od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] września 2020 r., a zatem należy uznać, że jest to oczywista omyłka pisarska, która nie ma wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.

Rozważania w sprawie należy poprzedzić wyjaśnieniem, że istota sprawy polegała na ustaleniu czy doszło do zmiana dotychczasowych stosunków wodnych (poprzez zatkanie ujścia ze zbiornika wodnego określanego jako staw nr 10 w kompleksie [...] i podniesienia mnicha 3A położonego na działce [...]) oraz czy ewentualna zmiana stosunków wodnych może być oceniania w trybie art. 29 (aktualnie art. 234 Prawa wodnego), ze wszelkimi tego skutkami. Niewątpliwie bowiem z pism skarżącego jednoznacznie wynikało, że żąda on prowadzenia postępowania na gruncie art. 29 Prawa wodnego, gdyż doszło jego zdaniem do szkodliwej zmiany stosunków wodnych. Ponadto w toku postępowania - na wezwanie organu – skarżący wskazał również, że – w jego ocenie - naruszenie to nie jest związane z istniejącymi urządzeniami wodnymi (k. 370 akt admin.)

Podstawą prawną zakreślającą ramy niniejszej postępowania był zatem przepis art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r. (Dz. U. z 2017r., poz.1566) ze względu na to, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku K. B. z dnia 4 sierpnia 2017 r. jeszcze przed wejściem w życie nowej regulacji (1 stycznia 2018 r.). W myśl przepisu przejściowego art. 545 ust. 4 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 310 t.j.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d (wśród których to przepisów nie są wymienione sprawy zmiany stanu wody na gruncie), stosuje się przepisy dotychczasowe.

Podkreślić należy jednak, że zarówno przepis art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r. (Dz. U. z 2017r., poz. 1121 ze zm., zwanej dalej stare Prawo wodne), jak i przepis art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 t.j.) zakazuje właścicielowi gruntu zmiany stanu wód na gruncie, a zwłaszcza kierunku jej odpływu – ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzania wód i wprowadzania ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 2 starego Prawa wodnego i art. 234 ust. 2 nowego Prawa wodnego). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu, zmiany stanu wody na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 starego Prawa wodnego i art. 234 ust. 3 nowego Prawa wodnego).

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 starego Prawa wodnego, jak też w postępowaniu prowadzonym na podstawie tak samo brzmiącego art. 234 Prawa wodnego z 2017r., organ ma obowiązek ustalenia, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie i czy spowodowała szkodę. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, spowodowanie przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi (vide między innymi: wyrok WSA w Łodzi z 4 lipca 2013r. sygn. II SA/Łd 336/13 – CBOSA). Nie każda przy tym zmiana stosunków wodnych na gruncie będzie powodowała zastosowanie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, a jedynie taka, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie (vide: wyrok NSA z 29 grudnia 2012r. sygn. II OSK 1538/11 oraz WSA w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2013r. sygn. II SA/Gl 23/13 – CBOSA). Innymi słowami w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych, organ musi ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo – skutkowego między dokonaną zmianą na gruncie a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim. Jako, że ustalenie opisanego wyżej związku przyczynowo – skutkowego, wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu, w postępowaniu dotyczącym uregulowania stosunków wodnych na gruncie, dopuszczany jest dowód z opinii biegłego. Treść natomiast tej opinii stanowi materiał dowodowy pozwalający organowi na poczynienie prawidłowych dla sprawy ustaleń.

Przede wszystkim należy podkreślić, że opisane we wniosku z dnia 4 sierpnia 2017 r. inicjującym postępowanie, działanie – według skarżącego polegało na obniżeniu mnicha nr 3 A na rowie A położonym na działce nr geod. [...] o około 90 cm oraz zatkaniu płytą betonową ujścia leżaka ze stawu nr 10. Wskazać przy tym należy, że zgromadzonego obszernego materiału dowodowego wynika, że ostatnie obowiązujące pozwolenie wodnoprawne nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. związane ze stawami, wydane było dnia [...].12.2014 r. i dotyczyło całego kompleksu stawów rybnych [...] (k. 279 akt admin.). Wygaśniecie pozwolenia zostało stwierdzone decyzją Starosty Powiatu B. z dnia [...].08.2015 r. nr [...], jednakże orzeczono o niezbędności pozostawienia istniejących urządzeń wodny o parametrach określonych w pozwoleniu (k. 294 akt admin.). Przedmiotowe pozwolenie dotyczyło wszystkich właścicieli stawów. W decyzji tej została również zatwierdzona instrukcja gospodarowania wodą uwzględniająca potrzeby poszczególnych użytkowników wynikające z zależnego od siebie, paciorkowego układu stawów. Powyższe zrodziło szereg konfliktów, które trwają do chwili obecnej pomiędzy poszczególnymi właścicielami stawów, dochodziło do nieprzestrzegania instrukcji gospodarowania wodą przez poszczególnych użytkowników, a także do samowoli budowlanych. Podjęto również próby zasypania niektórych stawów, co było również przedmiotem postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku (sprawy sygn. akt II SA/Bk 331/17 i 819/18) oraz toczyły się postępowania o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych dla poszczególnych właścicieli. Toczyły się także sprawy karne w stosunku do N. D. (k. 28-18), a także został złożony przez K. B. pozew o zapłatę odszkodowania (k. 98-94). Niektóre przy tym decyzje były uchylane przez organy II instancji, co jeszcze bardziej komplikowało zarówno stan faktyczny sprawy, jak i stan prawny funkcjonujących stawów.

Już w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Starosty Powiatu B. nr [...] w zakresie udzielenia skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego podniesiono, że w każdym złożonym przez poszczególnych wnioskodawców operacie wodnoprawnym stwierdzano, iż oddziaływanie poszczególnych stawów nie będzie wykraczało poza działki każdego z wnioskodawców. Organ jednak wówczas uznał, że oddziaływanie na inne stawy, które znajdują się w systemie paciorkowym nie zachodzi w przypadku ostatniego stawu, przy bardzo niskim niepowodującym cofki piętrzeniu lub w przypadku pierwszego stawu, przy bardzo powolnym zrzucie wody ze stawów do cieku [...] (rowu głównego) niepowodującym zwiększenie poziomu wody w rowie. Nie dając wiary przedłożonym operatom, organ ten opracował niezależne opracowanie "Operat opiniujący zmiany, stan terenu oraz koncepcję zmian zagospodarowania obszaru kompleksu stawów rybnych "[...]" z uwzględnieniem przebiegu rzeki [...]" wykonana przez mgr inż. M. R. Ekspertyza ta wykazała, że rzędna posadowienia mnicha na rowie A p. D. doprowadziła do zaburzenia prawidłowej gospodarki na stawach, ale jednocześnie wskazano, że również urządzenia wodne wykonane przez skarżącego stanowią problem w eksploatacji stawów. Jednocześnie organ wskazał, że z opinii tej również wynika, iż stawy nie mogą pracować niezależnie od innych stawów, bo są ze sobą funkcjonalnie powiązane, zachodzi oddziaływanie na grunty osób trzecich w związku z piętrzeniem jak i zrzutem wody na działki osób trzecich, co uzasadniało potrzebę wydanie jednej decyzji wodnoprawnej oraz jednej instrukcji gospodarowania wody dla całego obiektu (k. 39-32).

W ocenie Sądu już cały zgromadzony materiał dowodowy zawarty w segregatorze nr I, w postaci różnego rodzaju decyzji oraz opinii dawał podstawę organom przeanalizowania sprawy pod kątem ustalenia czy w tych okolicznościach mamy do czynienia z naruszeniem stosunków wodnych określonym w art. 29 starego Prawa wodnego (art. 234 nowego Prawa wodnego), czy też zmianą stanu wody na gruncie wynikają z działań związanych z istniejącymi urządzeniami wodnymi (art. 191 ust. 1 nowego Prawa wodnego, art. 64 b starego Prawa wodnego).

W myśl bowiem art. 191 ust. 1 i ust. 2 nowego Prawa wodnego, a wcześniej art. 64b starego Prawa wodnego, w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy w sprawach wodnoprawnych organ z urzędu lub na wniosek mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód, określając warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 16 pkt 65 nowego Prawa wodnego (wcześniej art. 9 pkt 19c starego Prawa wodnego) stawy, w szczególności stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków albo rekreacji kwalifikuje się jako urządzenia wodne.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego a także opinii biegłego hydrologa dr. M. D. wynika, że zmiany stanu wody na gruncie wynikają z działań dotyczących istniejących urządzeń wodnych.

W opinii dr. M. D. z listopada 2019 r. (k. 216-206) wynika, że wszystkie urządzenia na obszarze funkcjonowały w systemie stawów [...] jako budowle wodne spełniające określone role. Obowiązujące zasady gospodarowania na całym kompleksie określone były decyzją Starostwa Powiatowego w B. nr [...] z dnia [...].02.2004 r. i przestały obowiązywać z dniem 28.02.2014 r. Biegły stwierdził jednocześnie, że doszło do likwidacji leżaka ze stawu nr 10 do stawu nr 11, co zakłóciło stosunku wodne na całym kompleksie wodnym [...], nie stwierdził natomiast podniesienia mnicha 3A. Ponadto w opinii uzupełniającej z dnia 7 stycznia 2020 r. odniósł się zarzutów skarżącego, ale też wskazując, że pozostawanie urządzeń wodnych nie uprawnia do ich użytkowania w okresie pozwolenia wodnoprawnego (k. 303-295). Z uwagi na wytyczne SKO ponownie uzupełniona ekspertyzę (k. 305), w której wskazano, że obieg wody w tym kompleksie regulowały budowle wodne i instrukcje gospodarowania wodą, które od 2014 r. przestały być sankcjonowane prawnie, w związku z tym stosunki wodne zaczną w sposób naturalny wracać do tych pierwotnych. Podniósł jednocześnie, że nie może tu być mowy o naruszeniu stosunków wodnych niezwiązanych z istniejącymi urządzeniami wodnymi na poszczególnych stawach.

Również w opinii biegłego sądowego mgr. Inżyniera R. K. z dnia [...].10.2019 r. przedłożonej przez skarżącego do akt sprawy (sporządzonej w sprawie cywilnej) w punkcie 1 wniosków zasadniczych podniesiono, że dla prawidłowej gospodarki na stawach rybnych nie wyrządzającej szkód dla przedmiotowego kompleksu stawowego o powierzchni 7,31 ha, w tym dla stawów powoda niezbędne jest podejście całościowe do zarządzania rozrządem wody w stawach, które uwzględni wspólną zależność poszczególnych stawów i prawidłowy stan techniczny poszczególnych urządzeń tj. mnichów, grobli komunikacyjnych i podziałowych, rowów odprowadzających i doprowadzających – rów A i A1. W punkcie 3 wniosków zasadniczych ponadto podkreślono, że obecny stan urządzeń wodnych (mnich Mn 3 na rowie A) należący do Pana D., a także pozostałych budowli na stawach uniemożliwia prawidłową gospodarkę wodną na stawach powoda i przyczynia się do powstawania szkód na gruntach osób trzecich w tym na działkach powoda ( k 270-242 akt admin. w tym wnioski końcowe k. 259).

Analizując obie te opinie mimo, że odmienne w niektórych kwestiach min. w zakresie podniesienia mnicha zaakcentować należy, że de facto wnioski końcowe są zbliżone i potwierdzają naruszenie stosunków wodnych, ale też wskazują na wzajemną zależność urządzeń wodnych i pozostałych budowli na stawach, z których wynika zaburzenie prawidłowej gospodarki wodnej. Nie ma zatem na potrzeby niniejszego postępowania przeprowadzania kolejnej opinii czy też precyzyjne ustalenia na jaką wysokość został podniesiony mnich, a zatem analizowanie dokonanych ustaleń w kolejnej opinii wskazanej przez skarżącego tj. opinii S. S., który przeprowadził pomiary stanu wody w stawach już w 2020 r.

Spór bowiem w tej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wniosek dotyczący przedmiotowych urządzeń wodnych - stawów powinien zostać rozpoznany w trybie art. 29 starego Prawa wodnego (art. 234 nowego Prawa wodnego), czy też w trybie (art. 191 ust. 1 nowego Prawa wodnego, art. 64 b starego Prawa wodnego). Podkreślić przy tym należy, że skarżący wprost wskazywał na tryb z art. 29 starego Prawa wodnego.

Jak wskazano w licznych postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (bowiem postanowienie NSA w sprawie sygn. akt II OW 96/18 wskazane przez SKO w zaskarżonej decyzji nie jest jednostkowe) hipotezy norm dekodowanych z przepisów art. 234 i art. 191 Prawa wodnego są różne. Norma z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego ma zastosowanie, gdy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie. Natomiast art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi podstawę rozstrzygnięcia właściwego organu Wód Polskich w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 188 ust. 1 Prawa wodnego). Jest to zatem pojęcie szerokie i dotyczy szeregu różnego rodzaju czynności, których końcowym celem ma być zachowanie funkcji urządzenia wodnego. Norma z art. 234 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego dotyczy jednak innego rodzaju działań niż nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego, ponieważ w takiej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego, a nie art. 234 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy (vide postanowienie NSA sygn. akt II OW 159/19, II OW 100/19, II OW 186/18, a także wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 79/19, CBOSA). Nie można zatem podzielić poglądu skarżącego, że orzecznictwo w tym zakresie jest niejednolite, a przytoczone przez niego orzeczenia przeczą temu. Należy mieć na uwadze, że przytoczone przez skarżącego orzeczenia dotyczą odmiennych stanów faktycznych, natomiast w/w orzeczenia akcentują, że ustalenie czy naruszenie stosunków wodnych dotyczy tzw. "zwykłej" zmiany stosunków wodnych, czy też związane jest z urządzeniem wodnym musi być poprzedzone wyczerpująco zgromadzonym materiałem dowodowy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Sąd podziela poglądy przedstawione w powyższych orzeczeniach uznając, że utrzymywanie urządzeń wodnych, wiąże się również z działaniami negatywnymi czy też nieuprawnionymi, które negatywnie wpływają na te urządzenia, nie zachowując prawidłowej funkcji, bądź jak w sprawie niniejszej zakłócając inne urządzenia wodne. Zmiany stanu wody na gruncie, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi, a nie działaniem urządzeń wodnych lub ich nieprawidłowym funkcjonowaniem, nawet jeśli związane jest to z ingerencja ludzką. Na tej podstawie Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami, a także nie narusza wskazanego w skardze art. 6 k.p.a. tj. zasady praworządności. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 7 maja 2020 r. w sprawie sygn. akt I OSK 3977/18 zgodnie z zasadą ogólną praworządności (art. 6 k.p.a.), mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa (LEX nr 2979076).

Wskazać także należy, że przedstawiona przez biegłego hydrologa dr. M. D. opinia została sporządzona w sposób prawidłowy i jasno opisuje stan sprawy w zakresie kompleksu stawów i wzajemnej zależności. Opinia, a także jej uzupełnienie odpowiada w swojej treści na wszelkie zapytania sformułowane przez organ I instancji. Jedyna niewyjaśniona kwestia dotyczy podniesienia mnicha, bowiem z innych opinii wynika, że został on podniesiony. Ostatecznie jednak nie miało to wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Ponadto ma rację skarżący, który wskazuje, że w opinii uzupełniającej ze stycznia 2020 r. biegły odnosząc się do zarzutów skarżącego zachował się nieprofesjonalnie i niestosowanie, a takie zachowanie nie powinno mieć miejsca, bez względu na zarzuty strony dotyczące przedmiotowej opinii (k. 303-295). Mogło to wzbudzić u skarżącego obawę rzetelnego sporządzenia opinii, co skutkowało wnioskiem o wyłączenie biegłego. Natomiast organy obu instancji w żadnym zakresie do tego wniosku się nie odniosły, co było działaniem nieuprawnionym. Mając jednak na uwadze całokształt sporządzonej opinii oraz jej zestawienie z pozostałym zgromadzonych materiałem dowodowym, brak jest w tej sprawie przesłanek do odmowy wiarygodności tego dowodu. Należy wskazać, że opinia biegłego w toku postępowania administracyjnego podlega ocenie przez organy administracji, ale w powiązaniu z całym zgromadzonym materiałem dowodowym, co organy uczyniły. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że nie dokonały same wiążącej oceny okoliczności faktycznych sprawy, opierając się w tej mierze jedynie na opinii, nawet jeśli uzasadnienie organu I instancji jest zbyt lakoniczne w tym zakresie. Uchybienie te nie miały zatem wpływu na wynik sprawy, choć słusznie zostały dostrzeżone przez skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2020 r. dotyczącego wprawdzie wykonania robót budowlanych podniósł, że "skorzystanie z opinii biegłego w toku postępowania dowodowego opiera się na uznaniu administracyjnym. A zatem, ustawodawca nie wprowadził obowiązku przeprowadzenia takiego dowodu nawet wówczas, gdy wyjaśnienie sprawy wymaga wiadomości szerszych niż przeciętne w danej dziedzinie. Organ może zatem, ale nie musi, skorzystać z tego dowodu, jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Podkreślić przy tym należy, iż organ nie jest związany opinią biegłego, co oznacza, że poddając ją ocenie, może zarówno uznać ją za trafną, jak i zdyskwalifikować oraz przyjąć opinię odmienną - własną, opartą na nauce lub doświadczeniu" (sprawa sygn. akt II OSK 448/20, Lex nr 3052574).

Podkreślić również należy, że sprawa było czterokrotnie rozpoznana przez organ I instancji i 3 razy uchylona przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze, głównie z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy czy też nieprzeprowadzenie opinii biegłego. Warto podkreślić także, że postępowanie toczy się prawie 4 lata, materiał dowodowy jest obszerny, a ostateczne ustalenia de facto sprowadziły się już do stanowiska Burmistrza W. zawartego w decyzji z dnia [...] września 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska organ I instancji już wówczas podniósł, że zarówno przedmiotowy mnich, jak i ujście leżaka ze stawu stanowią urządzenia wodne do szczególnego korzystania z wód, na które konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawne. Podkreślił, że poprzednie pozwolenia wodnoprawne się skończyło i nie wydano nowego, a zatem kwestie te nie dotyczą naruszenia stosunków wodnych z art. 29 starego Prawa wodnego. Sam kierunek organu już wówczas był prawidłowy, a opinia biegłego mogła to potwierdzić. W ocenie Sądu również zalecenia SKO, które trzykrotnie uchylało zaskarżone decyzje w niniejszej sprawie mogły być bardziej precyzyjne i dające jednoznaczne wytyczne organowi I instancji, co znacznie skróciłoby postępowanie. Należy zgodzić się ze skarżącym, że trudno nie odnieść wrażenia, że mamy do czynienia z wahaniem poglądów prawnych w decyzjach organu odwoławczego. Takie działania organów nie charakteryzowały się koncentracją w zakresie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem można przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności, w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, z naruszeniem przepisów art. 35 i 36 k.p.a. Powyższe wskazuje, że została naruszona zasada szybkości postępowania, a także zasada zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.). W istocie bowiem organy obu instancji uchyliły się od wykonania ciążącego na nich obowiązku wnikliwego zbadania wszystkich okoliczności sprawy w jak najkrótszym czasie, a co za tym idzie oceny, czy wskazane przez skarżącego naruszenie art. 29 starego Prawa wodnego miało miejsce, a także nie odniosły się do podniesionej przez niego kwestii wyłączenia biegłego. Wszystkie przedstawione uchybienia nie mają jednak ostatecznie wpływu na wynik sprawy i prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz utrzymującej w mocy decyzji organu I instancji, choć z uwagi na zarzuty skargi wymagały wyjaśnienia. Nie doszło również w sprawie do naruszenia art. 139 k.p.a., czyli zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej, skoro zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W związku z powyższym Sąd uznał, że zarzuty skargi – o ile w/w zakresie zasadne - nie podważają jednak legalności zaskarżonej decyzji. Nie są również zasadne zarzuty dotyczące wadliwości oceny zgromadzonego materiału dowodowego i jego dowolnej oceny. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek uzasadniania decyzji jest związany jest z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). W ocenie Sądu wszystkie wskazane powyżej wymogi spełnia uzasadnienie decyzji organu II instancji, które jest szczegółowe, wyczerpujące i uwzględnia wszystkie aspekty sprawy.

Podkreślić końcowo należy, że prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia potwierdzają liczne decyzje Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w zakresie m.in.:

– decyzji nakładającej na właścicieli stawów rybnych położonych w kompleksie [...] obowiązek likwidacji urządzeń wodnych (w tym likwidację mnichów na rowie) wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, która dotyczy również skarżącego (decyzja z [...].05.2020 r. k. 366 akt admin.).

– pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do ziemi ścieków opadowych Gminie (decyzja z [...] maja 2020 r. k. 364), w której wskazano, że z uwagi na niekorzystny układ paciorkowy stawów, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom nie rozwiąże wszystkich problemów wynikający z eksploatacji stawów,

– a także decyzji w przedmiocie pozwoleń wodnoprawnych poszczególnych właścicieli (k. 428 – 423 akt admin.)

W zawiązku z powyższym, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j.).