Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1288/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: 1. Konstrukcja prawna ograniczenia korzystania z nieruchomości wskazuje, że jest to jedna z form wywłaszczenia zdefiniowana w art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/. Unormowanie art. 124 ust. 1 cyt. ustawy jest tym szczególnym drugim rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego.

2. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 124, możliwa jest tylko wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizację celu publicznego /art. 112 ust. 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami/. Zatem ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności możliwa jest tylko w sytuacji określonej w art. 124 ust. 1 cyt. ustawy i nie można, w związku z tym, przy interpretacji tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej.

3. Działalność podjęta w sferze całej wspólnoty państwowej lub samorządowej na rzecz wszystkich ich członków, na równych prawach w szczególności za pomocą środków rzeczowych i finansowych tych wspólnot, daje podstawę do zakwalifikowania gospodarowania w interesie publicznym.

4. Realizowanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wyłącznie jako inwestycji liniowej, należy uznać za realizację celu publicznego. Realizacja ta wiąże się bowiem z wykonaniem na znacznym obszarze takiego zamierzenia dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej.

5. Nie można zastosować konstrukcji prawnej z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zezwolić na przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń w postaci przyłączy niezbędnych do korzystania z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, w projektowanym budynku, jeśli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody a nieruchomość nie jest położona na obszarze przeznaczonym w planach miejscowych na cele publiczne skoro realizacja ta nie stanowi celu publicznego.

TEZY

1. Konstrukcja prawna ograniczenia korzystania z nieruchomości wskazuje, że jest to jedna z form wywłaszczenia zdefiniowana w art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/. Unormowanie art. 124 ust. 1 cyt. ustawy jest tym szczególnym drugim rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego.

2. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 124, możliwa jest tylko wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizację celu publicznego /art. 112 ust. 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami/. Zatem ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności możliwa jest tylko w sytuacji określonej w art. 124 ust. 1 cyt. ustawy i nie można, w związku z tym, przy interpretacji tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej.

3. Działalność podjęta w sferze całej wspólnoty państwowej lub samorządowej na rzecz wszystkich ich członków, na równych prawach w szczególności za pomocą środków rzeczowych i finansowych tych wspólnot, daje podstawę do zakwalifikowania gospodarowania w interesie publicznym.

4. Realizowanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wyłącznie jako inwestycji liniowej, należy uznać za realizację celu publicznego. Realizacja ta wiąże się bowiem z wykonaniem na znacznym obszarze takiego zamierzenia dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej.

5. Nie można zastosować konstrukcji prawnej z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zezwolić na przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń w postaci przyłączy niezbędnych do korzystania z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, w projektowanym budynku, jeśli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody a nieruchomość nie jest położona na obszarze przeznaczonym w planach miejscowych na cele publiczne skoro realizacja ta nie stanowi celu publicznego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Maria Rzążewska, Protokolant Katarzyna Baran, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2004r., sygn. akt II SA/Lu 550/03 sprawie ze skargi F. C., A. C., E. C., G. C., M. C. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 3 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie 2. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz F. C. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 550/03 oddalił skargę F. C., E. C., A. C., M. C. i G. C. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 3 kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż zaskarżoną decyzją z dnia 3 kwietnia 2003 r. znak [...] Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Krasnymstawie z dnia 1 stycznia 2003 r. znak [...] udzielającą Towarzystwu Budownictwa Społecznego – Spółka z o.o. w Krasnymstawie zezwolenia na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka Nr [...] o pow. 2117 m2, położonej przy ul. [...] w Krasnymstawie.

Wojewoda Lubelski podnióśł, że z utrzymaną w mocy decyzją nie zgadzali się współwłaściciele działki Nr [...], tj. A. C., G. C. i F. C. którzy wskazywali, że przyłącza powinny być przeprowadzone przez działki o numerach [...], obok nowo wybudowanych garaży. Zdaniem stron w wykonaniu decyzji organu I instancji, ich działka traci na wartości, grunty nie będą spełniać warunków przewidzianych dla działki budowlanej i z tego powodu, cała ich działka powinna być – wraz z budynkiem mieszkalnym – wykupiona od nich przez inwestora.

Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

W szczególności została podjęta z uwzględnieniem decyzji Burmistrza Miasta Krasnystaw z dnia 4 marca 2002 r., znak [...] ustalającej dla inwestora warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym działki Nr [...], na której ma być wykonane przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne od strony ul. [...]

Decyzja o warunkach zabudowy została podjęta zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego "[...]", zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 21 października 1993 r., a współwłaściciele przedmiotowej działki nie zaskarżyli jej.

Wydając decyzję o pozwoleniu na przeprowadzenie przyłączy przez działkę Nr [...], organy administracyjne jako podstawę prawną wskazały art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym starosta może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń w postaci przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, niezbędnych do korzystania z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w projektowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody.

W sprawie były prowadzone rokowania ze skarżącymi współwłaścicielami działki Nr [...], jednak nie zgodzili się oni na wykonanie przyłączy na ich działce.

Z tego względu organ administracyjny, działając w ramach przysługujących mu na mocy art. 124 ust. 1 uprawnień, ograniczył właścicieli przedmiotowej działki w sposobie korzystania z niej, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia przyłączy – zgodnie z żądaniem stron – przez działki nr [...] i [...], ze względu na możliwość naruszenia konstrukcji nowo wybudowanych garaży, a w kierunku ul. Poniatowskiego ze względu na ukształtowanie terenu (spadek ok 5 m).

Tymczasem z projektu zagospodarowania terenu załączonego przez inwestora wynika, że przyłącza będą usytuowane w odległości ok. 9 m od budynku mieszkalnego właścicieli, zaś szerokość działki wynosi ok. 27 m. Poza tym działka [...] o pow. 2117 m2 w znacznej części wykorzystywana jest na cele rolniczo-ogrodnicze, a budynki drewniany mieszkalny i gospodarczy są w bardzo złym stanie technicznym.

Organ odwoławczy – na marginesie czynionych rozważań – wyjaśnił, że jeżeli po zakończeniu realizacji inwestycji okaże się, że nieruchomość ta nie może być wykorzystywana w dotychczasowy sposób, współwłaściciele mogą żądać od inwestora jej nabycia w drodze umowy, zgodnie z art. 124 ust.5 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, F. C. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji podnosząc, że obniży się wartość jego działki oraz zostanie ograniczony w wykonywaniu prawa własności, bowiem wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza zajęcia 3,5 metrowego pasa ziemi, co daje 13% powierzchni działki wyłączonej z użytkowania. Skarżący w związku z tym, wniósł również o przeprowadzenie przyłączy przez działki Nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyjaśnił, iż Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Podkreślono, że w niniejszej sprawie organ administracyjny wydał przedmiotową decyzję w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), udzielając Towarzystwu Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. w Krasnymstawie zezwolenia na przeprowadzenie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych na nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...] w Krasnymstawie, której współwłaścicielem jest skarżący.

Sąd dokonując kontroli zgodności tej decyzji z prawem, oceniał że została ona podjęta w trybie i na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami i uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W szczególności jej wydanie zostało poprzedzone rokowaniami z właścicielami przedmiotowej nieruchomości, którzy nie wyrazili zgody na przeprowadzenie przez ich działkę przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych.

Ponadto ograniczenie właścicieli w korzystaniu z ich nieruchomości – jak wyjaśniono – zgodne jest z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaną w dniu 4 marca 2002 r. przez Burmistrza Miasta Krasnegostawu oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem Sądu, z zebranego materiału dowodowego wynika, że dokonane zaskarżoną decyzją ograniczenie, uzasadnione jest w świetle art. 112 ust. 3 cyt. ustawy, który umożliwia jej wyłączenie w sytuacji, gdy cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie prawa do nieruchomości.

W rozpatrywanej sprawie nie ma możliwości technicznych przeprowadzenia przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych przez sąsiednie działki, a nadto proponowany przez skarżącego ich przebieg przy granicach na działki Nr [...], nie mieściłby się w granicach określonych w decyzji o zabudowie i zagospodarowaniu terenu.

Na marginesie powyższych wywodów, Sąd wyjaśnił, że z uwagi na to, że decyzja o ograniczeniu prawa własności może uniemożliwić właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób zgodny w jej dotychczasowym przeznaczeniem, ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 124 ust. 5 przewiduje w tej sytuacji dla właściciela nieruchomości, prawo żądania jej nabycia w drodze umowy przez Skarb Państwa.

Właściciel może kierować swoje żądanie wprost do reprezentującego Skarb Państwa właściwego organu, a w braku porozumienia może dochodzić zawarcia umowy w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

Sąd – wobec przedstawionego stanowiska – uznał skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik F. C.. Wyrok ten zaskarżając w całości zarzucił mu:

I. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie następujących przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.);

1. art. 6 ust. 2 i 3 przez przyjęcie, iż wykonanie przyłącza wodnego i kanalizacyjnego do pojedynczego budynku wybudowanego przez spółkę prawa handlowego stanowi cel publiczny;

2. art. 112 ust. 1 przez przyjęcie, iż nieruchomość, której dotyczy zaskarżona decyzja jest położona na obszarze przeznaczonym w planach miejscowych na cele publiczne;

3. art. 112 ust. 3 przez uznanie, iż doprowadzenie przyłączy do nieruchomości wnioskodawcy – Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. nie może być zrealizowane w inny sposób niż poprzez ograniczenia prawa do nieruchomości skarżącego;

4. art. 113 ust. 1 poprzez pominięcie tego przepisu;

5. art. 124 ust. 1 i 2 poprzez przyjęcie, iż z wnioskiem o zezwolenie wystąpił uprawniony podmiot;

6. art. 124 ust. 3 przez uznanie, iż w sprawie przeprowadzono rokowania;

7. art. 128 ust. 1 i 4 w zw. z art. 129 ust. 1 poprzez uznanie decyzji za prawidłowe mimo braku orzeczenia o odszkodowaniu;

8. art. 64 Konstytucji przez naruszenie prawa własności.

Zarzucono również naruszenie:

II. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6 ust. 1 i 2, art. 112 ust. 1 i 3, art. 113 ust. 1, art. 124 ust. 1,2 i 3, art. 128 ust. 1 i 4, art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez zaniechanie uchylenia decyzji Wojewody Lubelskiego w sytuacji, gdy wydana została ona z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez zaniechanie uchylenia decyzji Wojewody Lubelskiego w sytuacji, gdy wydana została ona z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niedostateczne uzasadnienie wyroku.

Powołując się na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie celem ponownego rozpoznania, składając alternatywny wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie.

Natomiast E. C. oraz G. C. zgłosili w odpowiedzi na skargę kasacyjną F. C., wniosek o jej uwzględnienie przyłączając się w całości do wywodów i wniosków tejże skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że wytknięte to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kasacja nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, iż skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna F. C. oparta została na obu podstawach wskazanych w art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd, zaś zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 cyt. wyżej ustawy musi być skierowany przeciwko wyrokowi sadu, a nie decyzji organu administracji.

Podstawę materialnoprawną w toku postępowania administracyjnego jak i zastosowaną przez Sąd w tej sprawie stanowił przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. Nr 46 z 2000 r. poz. 543 ze zm.).

Według art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zezwolenie może być udzielone z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (ust. 2 cyt. ustawy).

Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3 cyt. ustawy).

Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, przewiduje on szczególny wypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, użytkowania, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości polegający na zakładaniu i przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń.

Zgodnie z konstrukcją przyjętą w ustawie, ograniczenie to następuje jako skutek zezwolenia udzielonego przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, podmiotowi wykonującemu prace związane z budową obiektów lub urządzeń albo instalacji, ciągów lub przewodów na przeprowadzenie tych prac na nieruchomości.

Konstrukcja prawna ograniczenia korzystania z nieruchomości wskazuje, że jest to jedna z form wywłaszczenia zdefiniowana w art. 112 ust. 2 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Unormowanie art. 124 ust. 1 cyt. ustawy jest tym szczególnym drugim rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego.

Dopuszczalność ograniczenia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 124, możliwa jest tylko wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizację celu publicznego (art. 112 ust. 1 cyt. ustawy). Z artykułu 124 ustawy wynikają następujące zasady ograniczania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego:

1) zezwolenie może być udzielone z urzędu albo wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego innej osoby lub jednostki organizacyjnej;

2) udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym i dopiero brak zgody uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego;

3) warunkiem udzielenie zezwolenia ma być realizacja celu publicznego wynikającego z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

4) zezwolenie wydaje się w drodze decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego.

Zatem ingerencja w konstytucyjnie chronione prawo własności możliwa jest tylko w sytuacji określonej w art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Nie można w związku z tym przy interpretacji tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Towarzystwo Budownictwa Społecznego Spółka z o.o. w Krasnymstawie, w związku z projektowaną inwestycją związaną z realizacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego na wynajem przy ul. Poniatowskiego, prowadziło z właścicielami działki Nr [...] rokowania o wyrażenie przez nich zgody na przeprowadzenie przez ich teren przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego do tego budynku.

Towarzystwo Budownictwa Społecznego zwróciło się do Starosty po bezskutecznych rokowaniach o wszczęcie postępowania w tej sprawie.

Jednakże podstawowym warunkiem udzielenia przedmiotowego zezwolenia w opisanym trybie winno być realizowanie przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego, celu publicznego wynikającego z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pojęcie celu publicznego zamieszczono w art. 6 omawianej ustawy o gospodarce nieruchomościami. W art. 6 pkt 3 tej ustawy wyjaśniono, że celem publicznym jest budowa i utrzymanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania i oczyszczania ścieków oraz utylizacji odpadów.

Zauważyć więc należy, iż przy spełnieniu odpowiednich warunków, realizację sieci wodociągowej i kanalizacyjnej należy uznać za cel publiczny, lecz nie każda taka realizacja musi być uznana za taki właśnie cel, co uzależnione jest zakresem tych prac.

Działalność podjęta w sferze całej wspólnoty państwowej lub samorządowej na rzecz wszystkich ich członków, na równych prawach w szczególności za pomocą środków rzeczowych i finansowych tych wspólnot, daje podstawę do zakwalifikowania gospodarowania w interesie publicznym. Zatem realizowanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wyłącznie jako inwestycji liniowej, należy uznać za realizację celu publicznego. Realizacja inwestycji liniowej wiąże się bowiem z wykonaniem na znacznym obszarze takiego zamierzenia dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej.

W ocenie składu orzekającego w tej sprawie, realizacja przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej w przedmiotowej sprawie, wyłącznie do jednego budynku i do tego budowanego przez Spółkę pod wynajem, nie stanowi celu publicznego o jakim mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Tym samym organy administracji, a za nimi Sąd zastosowały wykładnię rozszerzającą art. 124 ust. 1 omawianej ustawy. Szerokie rozumienie interesu społecznego prowadzi do podważenia praworządności. Natomiast jak wynika z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, a własność jak i inne prawa majątkowe podlegają ochronie prawnej (art. 64 ust. 2 Konstytucji).

Tym samym, nie można było w tej sprawie zastosować konstrukcji prawnej z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zezwalając Towarzystwu Budownictwa Społecznego Spółka z o.o. w Krasnymstawie, na przeprowadzenie przez działkę skarżącego przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, skoro realizacja ta nie stanowi celu publicznego.

Dlatego też uznano zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 6 ust. 3, art. 112 ust. 1 i 2 oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Tym samym naruszając prawo własności skarżącego uchybiono również art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej .

Mając powyższe na uwadze należy uznać za usprawiedliwiony również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – albowiem Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności, która wskazywała na potrzebę uchylenia zaskarżonej decyzji gdyż ta została wydana bez należytego wyjaśnienia sprawy w zakresie jakim nakazywał to art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uwzględniając skargę kasacyjną, uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, a uczyniono to na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 203 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.