Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 913/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 9, art. 92a ust. 1, 6 i 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk / spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2020 r. sprawy ze skargi R. K. i W. B. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "[....] S.C." w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu [...] września 2019 r. w [...], funkcjonariusze WITD przeprowadzili kontrolę autobusu marki Iveco o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował Z. K., realizując zadanie przewozowe przez przewoźnika – R. K. i W. B. (dalej: "skarżący"), prowadzących działalność gospodarczą w ramach umowy spółki cywilnej [...] S.C. K., B.. W toku kontroli ustalono, że zadanie przewozowe polegało na dowiezieniu dzieci do Szkoły Podstawowej nr [....] w [...] na trasie Z. – Z. – N. – Z. – D. – N. Stwierdzono, że autobus nie był oznaczony tablicami kierunkowymi z żadnej strony, natomiast z przodu i z tyłu został oznaczony kwadratowymi tablicami z symbolem dzieci. Ponadto kierowca nie posiadał przy sobie wymaganego zezwolenia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...],Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.) – dalej: "u.t.d." w zw. z lp. 2.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ I instancji podał, że skarżący, jak wynika z informacji uzyskanej od Gminy [...], posiadają cztery zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób. Nie posiadają jednakże zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów specjalnych, a taki charakter nosił kontrolowany przewóz osób. Zadanie transportowe polegało bowiem na dowiezieniu dzieci do szkoły i było realizowane na podstawie umowy zwartej w dniu [...] września 2019 r. z Gminą [...]. W umowie tej skarżący zobowiązali się do wykonywania przewozów dzieci i uczniów do przedszkoli, oddziałów przedszkolnych i szkół podstawowych na terenie Gminy [...] w dni zajęć szkolnych i przedszkolnych, a fakt regularnego ich wykonywania potwierdził Dyrektor SP nr [....] w [...]. Wobec zatem braku stosownego zezwolenia, rzeczą organu było nałożenie a skarżących kary pieniężnej.

Skarżący wnieśli odwołanie od tej decyzji argumentując, że kontrolowany przewóz stanowił przewóz regularny, a nie przewóz regularny specjalny. Odbywał się w ramach linii stałej, prowadzonej na podstawie zezwolenia i rozkładu jazdy. Przewóz małoletnich odbywał się w oparciu o bilety miesięczne, które nie są stosowane przy przewozach regularnych specjalnych, a sam kurs był ogólnodostępny i mogły nim się poruszać również inne osoby.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, podzielając w całości stanowisko organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja WITD została wydana po zgromadzeniu niezbędnego zakresu materiału dowodowego oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.". Nałożenie na skarżących kary pieniężnej było słuszne, gdyż w toku prowadzonego postępowania wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że kontrolowany przewóz zakończył się przed Szkoła Podstawową nr [...] w [...] a nie – jak wynika z rozkładu jazdy – na przystanku [...],[...] – świetlica. Gdyby przewóz stanowił przewóz regularny, to kierowca powinien zatrzymać się również na przystankach [...]z kościół, [...] cmentarz i [...] Wielopole – most, czego nie uczynił. Dla kwalifikacji kontrolowanego przewozu nie miała znaczenia treść umowy zawartej przez skarżących z Gminą [...], gdyż organ odwoławczy nie kwestionował możliwości realizowania przewozu uczniów do szkoły w ramach przewozu regularnego. Istotne bowiem było to, że skarżący realizowali przewóz niezgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy do posiadanego zezwolenia na przewóz regularny, co w konsekwencji powoduje uznanie, że przewóz ten był przewozem regularnym specjalnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, R. K. i W. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", poprzez błędne przyjęcie, że kontrolowany przewóz stanowił przewóz regularny specjalny. Powtarzając zarzuty sformułowane w odwołaniu skarżący podnieśli, że organy nie dokonały żadnych ustaleń na okoliczność tego, czy w trakcie wykonywania kursy do pojazdu mogły również wejść inne osoby nieuczęszczające od szkół lub przedszkoli. Nie ustalono także jaki był powód, z w dniu kontroli pojazd nie był należycie oznakowany oraz dlaczego nie zostały w im umieszczone tablice kierunkowe.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia na skarżących kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia. Zdaniem organów, kontrolowany przewóz z dnia [...]września 2019 r. stanowił regularny przewóz specjalny, na realizacje którego skarżący nie posiadali stosownego zezwolenia.

Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z regułami K.p.a. i jest wystarczający do poddania kontroli zgodności z prawem stanowiska wyrażonego przez organy inspekcji transportu drogowego. Nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez stronę skarżącą ustalenia na okoliczność braku posiadania przez skarżących zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego. Z kolei protokół kontroli z dnia [...] września 2019 r. nr [...] spełnia wymogi stawiane art. 68 § 1 K.p.a. oraz został bez uwag podpisany przez kierującego kontrolowanego pojazdu. Ponadto ustalenia poczynione przez organ I instancji i zaaprobowane przez organ odwoławczy są relewantne dla wykazania stwierdzonego naruszenia, bowiem odnoszą się do okoliczności stanowiących wypełnienie hipotezy przewozu regularnego specjalnego.

Zgodnie z art. 4 pkt 9 u.t.d., pod pojęciem przetworu regularnego specjalnego należy rozumieć niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób. Wymaga podkreślenia, że przewóz regularny specjalny nie jest przewozem o charakterze publicznym i tym różni się zasadniczo od przewozu regularnego. Dlatego też nie ma podstaw do tego aby do przewozu regularnego specjalnego odnosić te wszystkie wymagania, które wiążą się z wykonywaniem "zwykłego" przewozu regularnego. Wspólną cechą tych przewozów jest jedynie regularność ich wykonywania. Podstawowymi dwoma cechami charakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest regularność tego przewozu oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów) z wyłączeniem innych osób. Wystąpienie tych dwóch okoliczności pozwala zatem zakwalifikować określony przewóz jako przewóz regularny specjalny, o którym stanowi art. 4 pkt 9 u.t.d. Co istotne, z przewozu regularnego specjalnego nie może skorzystać każdy chętny pasażer, co oznacza tym samym, że przewóz taki nie musi odbywać się na trasie z klasycznym oznaczeniem przystanków, jak również na takich przystankach nie musi być zamieszczony rozkład jazdy kursującego środka transportu. Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom (zob. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 listopada 2019 r. II SA/Go 622/19 oraz WSA we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2019 r. III SA/Wr 473/18; dostępne na stronie: orzezcenia.wsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie skarżący w dniu [...] września 2019 r. realizowali zadanie przewozowe polegające na dowiezieniu dzieci do Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] na trasie Z. – Z. – N. – Z. – D. – N. Z pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...] z dnia [...] października 2019 r. wynika, że przewozy dzieci realizowane przez skarżących odbywały się regularnie w okresie nauki i były zorganizowane dla dzieci szkoły. Przewozy odbywały się według ustalonego "planu dowożenia" w godzinach: 7:10 Z., 7:35 Z. szkoła i 7:45 Z., natomiast odwozy w godzinach: 12:30 Z., 12:40 Z. i 15:10 Z., D. W orzecznictwie za przewóz regularny specjalny, o którym mowa w art. 4 pkt 9 u.t.d., uznaje się przewóz dzieci do szkoły. Dla uznania takiego przewozu za przewóz regularny specjalny nie jest konieczne wykazanie spełnienia wszystkich przesłanek zamieszczonych w art. 4 pkt 7 u.t.d., to jest przewidzianych dla przewozów regularnych. Podstawowymi dwoma cechami charakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest bowiem regularność przewozu oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów), z wyłączeniem innych osób, w tym uczniów danej szkoły (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2015 r. II GSK 2180/13, z dnia 14 maja 2015 r. II GSK 927/14, z dnia 29 października 2015 r. II GSK 1993/14, z dnia 10 lutego 2015 r. II GSK 2452/13; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego, skoro skarżący – czego zresztą sami nie kwestionują – świadczyli regularnie usługi polegające na przewozie dzieci do Szkoły Podstawowej Nr [...] w [...], to zasadnie uznały organy obydwu instancji, że sporny przewóz stanowił przewóz regularny specjalny w rozumieniu art. 4 pkt 9 u.t.d. Nie sposób podzielić zarzutów strony skarżącej, że przewóz odbywał się w ramach linii stałej, prowadzonej na podstawie zezwolenia i rozkładu jazdy, w oparciu o bilety miesięczne, a sam kurs był ogólnodostępny i mogły nim się poruszać również inne osoby. Słusznie bowiem wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że kontrolowany przewóz zakończył się przed Szkoła Podstawową nr [...] w [...], a nie – jak wynika z rozkładu jazdy – na przystanku [...],[...] – świetlica. Powyższa konstatacja znajduje potwierdzenie w znajdującym się w nadesłanych aktach administracyjnych zezwoleniu nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [...] – [...] – [...] oraz rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do ww. zezwolenia (k. 23 akt administracyjnych). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że gdyby przewóz stanowił przewóz regularny, to kierowca powinien zatrzymać się również na przystankach [...] kościół, [...] cmentarz i [...] W. – most, czego nie uczynił. Dla kwalifikacji kontrolowanego przewozu nie miała zatem znaczenia treść umowy zawartej przez skarżących z Gminą [...], ponieważ skarżący realizowali przewóz niezgodnie z zatwierdzonym rozkładem jazdy do posiadanego zezwolenia na przewóz regularny, co w konsekwencji powoduje uznanie, że przewóz ten był przewozem regularnym specjalnym.

Z podanych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono jako niezasadną