Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2495/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 5 lit. a, art. 92 ust. 1, lp. 2.9 pkt 1, art. 4 pkt 1 i 11, art. 6 ust. 1 i 4, art. 75, art. 74.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 125 par. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania “A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] czerwca 2010 r. w W. przy P. poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kierujący pojazdem P. J. okazał do kontroli: dowód osobisty, prawo jazdy, wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, dowód rejestracyjny pojazdu, książkę kasy rejestrującej oraz paragon fiskalny. Kierowca nie okazał zaś badań lekarskich i psychologicznych potwierdzających, że nie ma przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kontroli.

Podczas oględzin kontrolowanego pojazdu, kontrolerzy ujawnili, że w pojeździe (nie będącym taksówką osobową) jest zamontowany drogomierz marki Cezar podłączony przewodami do kasy rejestrującej Vega Taxi – Novitus firmy Optimus – ic.

Wyniki przeprowadzonej kontroli kontrolerzy utrwalili w protokole kontroli nr [...] oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej i kseropii okazanych przez kierowcę dokumentów. Kierowca kontrolowanego pojazdu odmówił podpisania w/wym. protokołu, a także odmówił złożenia zeznań w charakterze świadka. Z przedstawionej dokumentacji wynikało, że właścicielem kontrolowanego pojazdu jest A. Spółka z o.o., posiadająca licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu osób.

Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości – wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, o czym poinformowana została A. Sp. z o.o.

W toku postępowania strona złożyła pismo z dnia 17 czerwca 2010 r., w którym podniosła m. in, że w sprawie nie zgromadzono dowodów, z których wynikałoby wykonywanie przez spółkę w momencie kontroli przewozu okazjonalnego osób oraz zakwestionowała legalność poddania kontroli paragonu fiskalnego. Ponadto strona wniosła o uzupełnienie postępowania dowodowego o dowody wskazane w ww. piśmie, a przy piśmie z dnia 20 lipca 2010 r. złożyła orzeczenie lekarskie i psycholiczne stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania przez P. J. pracy na stanowisku kierowcy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125 poz. 874 ze zmianami, dalej jako u.t.d.) w zw. z art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z art. 18 ust. 5 lit. a oraz na podstawie lp. 2.9 pkt 1 załącznika do u.t.d. - nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5 000, 00 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczenia lub używania w pojeździe taksometru.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji podniósł, że z materiału zebranego w sprawie, a w szczególności protokołu z kontroli z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz dokumentacji fotograficznej kontrolowanego pojazdu i urządzeń w nim ujawnionych bezspornie wynika, że kontrolowanym pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, wykonywany był przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. W jej ocenie zaskarżona decyzja jest wadliwa, bowiem została ona sporządzona i podpisania przez inspektora przeprowadzającego kontrolę, który zdaniem skarżącej podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. Ponadto skarżąca podniosła, że decyzja ta została oparta na dowolnej ocenie materiału dowodowego, z którego nie wynika, aby w imieniu spółki, wykonywany był przewóz okazjonalny osób oraz aby skarżąca naruszyła zakaz określony w art. 18 ust. 5 lit a u.t.d. Strona zakwestionowała również fakt nieuwzględnienia przez organ I instancji jej wniosków dowodowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji stwierdzając, że kontrolowanym w dniu [...] czerwca 2010 r. w W. przy P. pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wykonywany był w imieniu A. Sp. z o.o. przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru.

Odnosząc się zaś do argumentów spółki podniesionych w odwołaniu – w ocenie organu nie zasługują one na uwzględnienie. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem spółki jakoby pomiędzy podmiotem kontrolowanym a kontrolującym doszło do nawiązania stosunku prawnego, wyłączającego inspektora od udziału w sprawie. Ponadto organ podniósł, że inspektor w przedmiotowej sprawie nie był ani świadkiem, ani biegłym, a zatem nie podlegając wyłączeniu od udziału w sprawie i posiadając stosowne upoważnienie miał prawo, po przeprowadzeniu postępowania, wydać decyzję i nałożyć na spółkę karę pieniężną za stwierdzone naruszenia.

Za nietrafny organ uznał również argument strony dotyczący braku możliwości wykorzystania protokołu kontroli do wszczęcia postępowania w zakresie naruszenia przepisów u.t.d., a to z uwagi na treść art. 75 u.t.d. Jak podniósł organ ww. przepis wskazuje, że wyniki kontroli mogą być wykorzystane w działalności innych służb, aniżeli tylko Inspekcja Transportu Drogowego. Natomiast, analiza poszczególnych przepisów u.t.d. zdaniem organu odwoławczego, nie pozostawia żadnych wątpliwości, w zakresie możliwości wykorzystania wyników kontroli do nałożenia na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy – kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Zdaniem organu odwoławczego nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca spółka wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, niezależnie od tego, że w chwili kontroli w zatrzymanym pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Jak podniósł organ, o powyższym świadczy fakt, że kontrolowany pojazd został oznaczony w sposób jednoznacznie wskazujący, że wykonywany jest nim przewóz osób. Przedsiębiorca poprzez umieszczenie na pojeździe oznaczenia wskazuje zamiar zawarcia umowy z potencjalnym pasażerem o odpłatne wykonanie usługi przewozu. Zdaniem organu do uznania za działalność gospodarczą nie jest konieczne faktyczne wykonywanie usługi, ale sam fakt, że jest ona oferowana i możliwa do realizacji. Również legitymowanie się przez kierowcę kontrolowanego pojazdu wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nie pozostawia wątpliwości w powyższym przedmiocie. Normalną sytuacją zaś, zdaniem organu jest oczekiwanie w wyznaczonym miejscu postojowym na klienta, co również jest formą działalności ukierunkowaną na osiągniecie zysku, a zatem okoliczność, że w momencie kontroli w pojeździe nie znajdował się pasażer, zdaniem organu nie oznacza, że przedsiębiorca nie wykonywał działalności gospodarczej.

Za nietrafne organ uznał również zarzuty skarżącej odnośnie przesłuchania kierowcy kontrolowanego pojazdu w charakterze świadka, w sytuacji, gdy zdaniem spółki był on stroną postępowania. Organ nie zgadzając się z tym zarzutem podniósł, że stroną w niniejszym postępowaniu jest A. Spółka z o.o., a nie kierowca kontrolowanego pojazdu, który w imieniu spółki wykonywał przewóz drogowy.

W ocenie organu odwoławczego, nie może być również przesłanką do wyłączenia odpowiedzialności strony fakt, że w pojeździe zamontowany był drogomierz, a nie taksometr. Jak podniósł organ urządzenia te pełnią bowiem takie same funkcje, na co wskazuje również utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Organ odwoławczy powołując się na treść art. 78 § 2 Kpa podzielił stanowisko organu pierszej instancji o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych skarżącej, z uwagi na fakt, że okoliczności mające być udowodnione na podstawie wniosków strony zostały już stwierdzone innymi dowodami.

W opinii organu odwoławczego, ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz okazjonalny. Organ zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że na podstawie udzielonej licencji można również wykonywać przewóz regularny lub przewóz specjalny, jednakże, jak podniósł organ - zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d. do przewozów regularnych używane są wyłącznie autobusy, a nie ma wątpliwości, że zatrzymany do kontroli pojazd nie był autobusem. Z podobnych powodów, zdaniem organu, kontrolowanym pojazdem nie mógł być wykonywany przewóz regularny specjalny. Organ przywołując treść art. 4 pkt 12 oraz art. 18 ust. 2 i 3 u.t.d. za nietrafiony uznał również zarzut skarżącej spółki, że kontrolowanym pojazdem wykonywany mógł być przewóz kabotażowy lub przewóz okazjonalny w międzynarodowym transporcie drogowym.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. wniosła A. sp. z o.o. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, tj.:

• art. 75 oraz art. 89 ust 5 u.t.d. – bowiem zdaniem skarżącej spółki karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożono decyzją administracyjną, którą wydano na podstawie protokołu sporządzonego podczas kontroli, zaś art. 75 u.t.d. zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli i nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie art. 18 ust 5 lit a u.t.d. na podstawie protokołu kontroli. Ponadto zdaniem skarżącej art. 89 ust 5 nie zawiera umocowania ustawowego do określenia w drodze rozporządzenia prawa organu administracyjnego do wszczęcia i prowadzenia postępowania o naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wykraczającego poza katalog określony w art. 75 u.t.d., oraz nie zawarł umocowania do wszczęcia postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia ustawy o transporcie na podstawie w/w dokumentu,

• naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d. poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że w pojeździe był umieszczony lub używany taksometr co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracyjne obydwu instancji w tym zakresie oraz oddalenie odwołania na decyzję wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego,

• naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust 11 u.t.d., poprzez przyjęcie, iż strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, okoliczność ustalenia przez organy administracyjne przewozu jakiejkolwiek osoby i ustalenia na czym miałaby polegać usługa wykonana przez skarżącego,

• naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 10 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wobec nieustalenia przez powyższy organ przesłanki przewozu okazjonalnego osób, przesłanki umieszczenia i używania w pojeździe taksometru, podczas gdy są to podstawowe przesłanki dotyczące odpowiedzialności skarżącego za naruszenie art. 18 ust 5 lit a u.t.d,

• naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 73 ust 1 pkt 4 i 5 u.t.d., poprzez ustalenie rodzaju usługi, wyłącznie na podstawie zeznań świadka - kierowcy skontrolowanego pojazdu, podczas gdy powyższy dowód przeprowadzono z naruszeniem 73 ust 1 pkt 4 i 5 u.t.d., gdyż kontrolowany kierowca w toku kontroli drogowej reprezentował faktycznie skarżącego (udostępniał w toku kontroli dokumenty, pojazd, wnosił uwagi do protokołu, udzielał wyjaśnień w imieniu skarżącego, podpisywał protokół), zaś jego czynności jako podejmowane w imieniu skarżącego były wiążące dla skarżącego, zatem winien zostać przesłuchany w charakterze strony po przeprowadzeniu wszystkich dostępnych dowodów, a nie w charakterze świadka w toku kontroli, ewentualnie winien zostać przesłuchany w charakterze świadka w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji dowód z przesłuchania świadka kierowcy skontrolowanego pojazdu dopuszczono, jako dowód sprzeczny 73 ust 1 pkt 4 i 5 u.t.d., z mającym wpływ na wynik postępowania art. 75 § 1 zd. pierwsze k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a.,

• naruszenie art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., art. 140 kpa w zw. z art. 24 § 1 ust 1 i 4 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy podczas gdy została ona wydana przez Inspektora Transportu Drogowego, który z uwagi na fakt przeprowadzenia przed wydaniem decyzji - kontroli drogowej, z której sporządzono protokół, który był podstawą wszczęcia postępowania i nałożenia kary pieniężnej na skarżącego oraz był świadkiem w/w kontroli, podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu od sporządzenia decyzji organu I instancji zgodnie wyżej cytowanym art. 24 § 1 ust 1 i 4 k.p.a.,

• naruszenie art. 123 § 1 i § 2 oraz 124 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych strony, podczas gdy powyższe postanowienie jest zaskarżalne w trybie określonym w art. 142 k.p.a.

• naruszenie art. 138 § 1 ust 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 78 § 1 i § 2 oraz 80 k.p.a., gdyż z całokształtu materiału dowodowego nie wynikał rodzaj wykonanej usługi oraz okoliczność wykonywania przewozu okazjonalnego osób, a także poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony podczas gdy organ nie ustalił okoliczności istotnych w sprawie oraz oddalił wnioski dowodowe strony.

Ponadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust 3 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust 5 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy zdaniem skarżącej powyższy przepis jest sprzeczny z w/w przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżąca wniosła:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości - z uwagi na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy - i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,

2. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zawieszenie postępowania wobec okoliczności, że pod sygnaturą TS 224/09 toczy się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 u.t.d.,

3. na podstawie art. 61 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,

4. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrot kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinięto przedstawione wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Sąd nie dopatrzył się również uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej spółki o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie. Wniosek ten skarżąca motywowała toczącym się pod sygnaturą TS 224/09 postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącym stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisów art. 18 ust. 5 u.t.d., stanowiących w sprawie niniejszej materialnoprawną przesłankę podjętego rozstrzygnięcia o nałożeniu na skarżącą ww. kary pieniężnej. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jest to zatem podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym świadczy użycie w tym przepisie sformułowania "sąd może zawiesić postępowanie". O zawieszeniu decydują więc względy celowościowe, które pozostawione są uznaniu Sądu. W tej sprawie – w ocenie Sądu – zawieszenie postępowania nie jest celowe, skoro strona skarżąca posiada instrumenty prawne umożliwiające eliminację rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o niezgodne z Konstytucją przepisy prawa. Zarówno bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), jak też ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują w takich sytuacjach możliwość wznowienia postępowania (por. art. 145a k.p.a. oraz art. 270 i nast. p.p.s.a.).

Przechodząc do merytorycznej oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z art. 18 ust. 5 lit. a oraz na podstawie lp. 2.9 pkt 1 załącznika do u.t.d.

Zgodnie z art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania i używania w pojeździe taksometru.

Stosownie zaś do art. 92 ust. 1 u.t.d kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów u.t.d lub przepisów innych ustaw enumeratywnie wymienionych w tym przepisie - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 u.t.d.). Zgodnie z lp. 2.9. pkt 1 załącznika do ustawy wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru podlega karze w wysokości 5 000, 00 zł.

Ocena akt administracyjnych sprawy, zdaniem Sądu, prowadzi do wniosku, że organy administracji drogowej obu instancji, powołując się na prawidłowo zebrany w toku postępowania i wyczerpujący materiał dowodowy zasadnie zastosowały w rozpoznawanej sprawie powołane wyżej przepisy. Z materiału dowodowego sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli, wypisu z licencji, kopii paragonu fiskalnego oraz dokumentacji fotograficznej pojazdu – w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, wynika, że w dniu kontroli tj. [...] czerwca 2010 r. skarżąca spółka A. Sp. z o.o. wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a. Wbrew stanowisku skarżącej dla ustalenia wykonywania przez nią przewozu okazjonalnego, nie było konieczne zatrzymanie do kontroli pojazdu, w którym znajdował się pasażer. Organy prawidłowo na podstawie wszystkich zebranych w sprawie dowodów (ustalenia kontrolujących, dokumentacja fotograficzna, wydruk z kasy fiskalnej, wypis z licencji) ustaliły bowiem fakt wykonywania przewozu okazjonalnego przez skarżącą spółkę kontrolowanym pojazdem. Warto dodać, że poddany kontroli pojazd zawierał oznaczenie "przewóz osób" korespondujący z ustaleniem organów o wykonywaniu przez skarżącą spółkę przewozu okazjonalnego. Zaś w treści paragonu fiskalnego widnieje pozycja: "Taryfa 1", która również koresponduje z ustaleniem o wykonywaniu transportu okazjonalnego.

W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.

W świetle art. 6 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego taksówką wymaga licencji, której udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto st. Warszawę - związek komunalny (art. 6 ust. 4 ustawy).

Według ustaleń organów administracji dokonanych w niniejszej sprawie, skarżąca spółka posiada licencję nr [...], uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia wypisu Nr [...] z licencji nr [...] wydanej spółce A.). Zważyć jednak należy, że posiadana przez skarżącą spółkę licencja - niewątpliwie nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4 ustawy dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie została bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzuje – zgodnie z tym przepisem - obszaru, na którym przedsiębiorca uprawniony byłby do świadczenia usług transportowych osób. Zatem została prawidłowo uznana przez organy, za uprawniającą wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 ustawy, jako przewozy osób, które nie stanowią przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Podnieść przy tym należy, że konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w u.t.d. w art. 18 ust. 5 lit. a, b i c określonych zakazów mających na celu eliminację prób identyfikacji pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych z pojazdami wykonującymi przewozy taksówkowe.

W obszernej skardze skarżąca wywiodła szereg zarzutów, z których pierwszy dotyczy naruszenia przez organy art. 75 u.t.d. Zdaniem Sądu, zarzut ten, uznać należy za bezpodstawny, jako że nie miał on w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten w sposób enumeratywny wylicza rodzaje postępowań, innych niż postępowanie administracyjne o naruszenie przepisów u.t.d. – w których, wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków o ich wszczęcie. Podkreślenia wymaga, że podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli wobec podmiotów wykonujących przewozy drogowe stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia te są ustalane w drodze czynności kontrolnych i powodują odpowiedzialność tych podmiotów określoną przepisami ustawy. Fakt przeprowadzenia kontroli inspektor transportu dokumentuje przez sporządzenie protokołu kontroli (por. art. 74 u.t.d), który jest następnie przesłanką wszczęcia postępowania w sprawie tych naruszeń. Przepis art. 75 u.t.d. stanowi zaś możliwość wykorzystywania wyników kontroli do wszczęcia określonych rodzajów postępowań enumeratywnie w nim wymienionych. Tak też należy rozumieć sposób jego stosowania. W tej sytuacji podnoszona w skardze kwestia "umocowania ustawowego do określenia w drodze rozporządzenia prawa organu administracyjnego do wszczęcia i prowadzenia postępowania o naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, wykraczającego poza katalog określony w art. 75 (...)" ustawy, na podstawie protokołu kontroli, nie ma dla oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia istotnego znaczenia, skoro umocowanie to wynikało i obecnie wynika z przepisów samej ustawy.

Sąd uznał za nietrafne również zarzuty skargi podważające prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy co do faktu wykonywania przez skarżącą spółkę przewozu okazjonalnego oraz co do zamontowania w kontrolowanym pojeździe taksometru. Fakty te bowiem ustalone zostały w sposób jednoznaczny w wyniku czynności kontrolnych pojazdu, potwierdzonych protokołem kontroli z [...] czerwca 2010 r., dokumentacją fotograficzną, wypisem z licencji oraz kserokopią paragonu fiskalnego. Nie ma również racji strona skarżąca podważając zasadność przesłuchania w toku kontroli kierowcy pojazdu w charakterze świadka. Wszak poza sporem pozostaje, że podmiotem wykonującym transport drogowy osób na podstawie ww. licencji nr [...], a więc i stroną postępowania w tej sprawie, jest skarżąca spółka A., a nie kierowca pojazdu stanowiącego własność spółki, którym ww. wykonywał jedynie na jej rzecz przewozy osób. Strona może działać w postępowaniu administracyjnym osobiście, przez przedstawiciela lub przez pełnomocnika (art. 28 k.p.a. i nast.). Skoro kierowca nie był stroną ani jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, nie mógł być też przesłuchany w takim charakterze. Mógł natomiast być - jako istotny uczestnik czynności kontrolnych- przesłuchany w charakterze świadka na okoliczność tej działalności, swojego w niej udziału oraz charakterystyki pojazdu, którym się posługiwał stosownie do art. 83 § 1 k.p.a. oraz art. 75 § 1 k.p.a. Wypada dodać, że jak wynika z protokołu kontroli oraz protokołu przesłuchania kierowcy – ww. odmówił podpisania protokołu oraz złożenia wyjaśnień w charakterze świadka, zatem dowód ten nie wniósł niczego do sprawy.

Sąd uznał za nietrafny również zarzut skargi o wydaniu decyzji pierwszej instancji przez inspektora transportu drogowego, który jako kontroler przeprowadził kontrolę przedmiotowego pojazdu, a następnie wydał decyzję o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej, podczas gdy, zdaniem skarżącej podlegał on wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 ust. 1 i 4 kpa. Sąd w pełni podziela pogląd organu odwoławczego, że wskutek przeprowadzonej kontroli kontrolujący nie nawiązał ze skarżącą spółką jakiegokolwiek stosunku prawnego, a przeprowadzone przez niego czynności kontrolne dotyczyły zobrazowania zastanego stanu faktycznego oraz jego utrwalenia. W niniejszej sprawie, inspektor kontroli drogowej nie występował również w charakterze świadka (nie był przecież naocznym świadkiem kontroli, lecz podmiotem kreującym to zdarzenie), ani w charakterze biegłego (wykonywane przez niego czynności kontrolne nie wymagały wiedzy specjalnej, innej od tej, którą posiadają służby kontroli drogowej) co wyłączałoby go od udziału w sprawie.

Uzasadniony jest natomiast zarzut skarżącej spółki o naruszeniu przez organ I instancji art. 123 § 1 i § 2 Kpa w zw. z art. 78 § 2 kpa poprzez niewydanie postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych. Zważyć jednak należy, iż nie każde uchybienie przepisom prawa procesowego skutkować musi uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest bowiem ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie, wskazane wyżej uchybienie takiego wpływu, zdaniem Sądu nie miało, bowiem istotnie, strona nie miała możliwości zaskarżenia powyższej kwestii w trybie art. 142 kpa, jednakże kwestia ta stanowiła zarzut odwołania, do którego organ II instancji szczegółowo się odniósł, podzielając stanowisko organu I instancji, że zgłoszone przez skarżącą wnioski dowodowe dotyczą kwestii już bezspornie wyjaśnionych przez organ I instancji.

Za nietrafny Sąd uznał również zarzut naruszenia przez organ art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d. Z materiału zebranego w sprawie bezspornie bowiem wynika, że w kontrolowanym pojeździe zamontowany był drogomierz marki Cezar podłączony przewodami do kasy rejestrującej Vega Taxi – Novitus firmy Optimus – ic. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko organu poparte orzecznictwem sądowo administracyjnym (vide: wyroki NSA: z 13 maja 2009 r. II GSK 911/08 i z 16 grudnia 2009 r. II GSK 202/09), że drogomierz (dalmierz) połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d., gdyż służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczania, według ustalonej taryfy, należności za wykonywany taksówką przewóz osób.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować czynności organów podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności organy obu instancji wyczerpująco zbadały istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzając w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a). Zdaniem Sądu organy oparły się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Dokumentacja fotograficzna skontrolowanego pojazdu, wypis z licencji oraz utrwalone w protokole kontroli stwierdzenia osoby kontrolującej, wynikające z oględzin pojazdu, stanowią w ocenie Sądu wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszeń, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. a i b u.t.d., bez konieczności potwierdzania ich innymi dowodami. Z powyższych względów Sąd za bezprzedmiotowy uznał zarzut skarżącej spółki o naruszeniu przez organ art. 138 § 1 ust. 1 Kpa oraz art. 78 § 1 i § 2 oraz art. 80 Kpa.

W ocenie Sądu nie znajduje również oparcia w realiach niniejszej sprawy – zarzut skarżącej spółki o naruszeniu przez organy art. 4 ust. 11 u.t.d. poprzez przyjęcie, że strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego. Ustawodawca w powołanym wyżej przepisie za przewóz osób uznał taki przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że skarżącą spółka kontrolowanym pojazdem nie wykonywała żadnego z trzech ww. rodzajów przewozów. Bezsporne jest również to, że kontrolowany pojazd zawierający oznaczenie "przewóz osób" zatrzymany został do kontroli w wyznaczonym miejscu postojowym, w którym oczekuje się na klienta. Z okazanego zaś przez kierowcę kontrolującym wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej A. Sp. z o.o, wynika, że przedsiębiorca przedsięwziął kroki w celu wykonywania w sposób zorganizowany i ciągły swojej działalności. Okoliczność zaś, że w pojeździe nie znajdowała się poza kierowcą żadna inna osoba, która skorzystałaby odpłatnie z usługi przewozu nie może stanowić o tym, że przedsiębiorca nie wykonywał działalności gospodarczej w ww. zakresie. Zdaniem Sądu z materiału dowodowego sprawy – w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, wynika, że w dniu kontroli tj. [...] czerwca 2010 r. skarżąca spółka A. Sp. z o.o. wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób.

Sąd nie podziela też zarzutu skargi naruszenia w sprawie przepisów art. 20, 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust. 5 u.t.d., podczas gdy przepis ten jest sprzeczny z Konstytucją. Sąd nie powziął bowiem wątpliwości co do zgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją. Ograniczenia przewidziane w tym przepisie nie naruszają konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej ani zasady równości. Przedsiębiorcy mają prawo wyboru formy wykonywania transportu drogowego – taksówką na podstawie licencji, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.t.d. lub w formie przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 5 w zw. z art. 4 pkt 11 tej ustawy, jednakże z zachowaniem rygorów wymienionych w art. 18 ust. 5 ustawy. Zdaniem Sądu postawienie przedsiębiorców, na równych prawach, przed wyborem formy prawnej, na podstawie której zamierzają prowadzić działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, czy to w ramach transportu drogowego taksówką czy też przewozu okazjonalnego, nie godzi w zasadę wolności (swobody) gospodarczej, jak również nie ogranicza konkurencji. Wręcz przeciwnie, przepisy art. 18 ust. 5 u.t.d. zapewniają równe szanse prowadzenia działalności gospodarczej przez obie wspomniane grupy przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Bez istnienia takiego przepisu przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy taksówką mogliby być eliminowani z rynku przez wkupywanie się w ich klientelę przedsiębiorców wykonujących przewozy okazjonalne, którzy nie podlegają wszystkim rygorom i ograniczeniom, jakie odnoszą się do przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką. Z powyższych względów trudno byłoby uznać, aby przepis ten naruszał wymienione przez skarżącą przepisy Konstytucji, tym bardziej w sytuacji, gdy zasada wolności gospodarczej, o której mowa w art. 22 Konstytucji, nie jest wartością absolutnie chronioną. Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest bowiem dopuszczalne w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny, a taka sytuacja ma miejsce na gruncie ustawy o transporcie drogowym w okolicznościach niniejszej sprawy (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2009 r. II GSK 189/09).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.