Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 980/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 173 § 1, art. 184 w związku z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3206/18 o odrzuceniu zażalenia B. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3206/18 odrzucające skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi B. S. i M. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 189/18 odrzucającym skargę B. S. i M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 lutego 2019 r., IV SA/Wa 3206/18, odrzucił zażalenie B. S. i M. S. na postanowienie tego Sądu z 8 stycznia 2019 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi B. S. i M. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2018 r., IV SA/Wa 189/18, odrzucającym skargę B. S. i M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie ulega wątpliwości, że wydane 8 stycznia 2019 r. postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, wydanym na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Na mocy art. 276 zd. pierwsze p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Zatem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec czego stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a., właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia z 8 stycznia 2019 r. (wydanego na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 p.p.s.a.) jest skarga kasacyjna. Tymczasem skarżący wnieśli na przedmiotowe postanowienie zażalenie, w siedmiodniowym terminie przewidzianym do wniesienia zażalenia. Samo nazwanie pisma zażaleniem, choć może być uznane za naruszające art. 46 § 1 pkt 2 w zw. z art. 194 § 3 p.p.s.a., nie może przekreślać możliwości jego oceny jako skargi kasacyjnej, jeżeli taki akurat środek skarżącemu przysługuje. Trafnie bowiem podnosi się w piśmiennictwie, że mylne bądź niezbyt czytelne oznaczenie pisma przez stronę nie pociąga za sobą ujemnych dla niej następstw, nie tamuje bowiem – oczywiście przy spełnieniu wymagań szczególnych, zastrzeżonych dla tego innego pisma oraz przy uwzględnieniu okoliczności sprawy – nadania mu prawidłowego biegu przez sąd. (por. m. in. H. Knysiak-Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, LexisNexis, Warszawa 2005, str. 204). Z tej też przyczyny odrzucenie pisma zatytułowanego "zażalenie", w sytuacji gdy z okoliczności jego złożenia wynikać by mogło, że jest to skarga kasacyjna, nie znajdowałoby uzasadnienia. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie sytuacja taka jednak nie zachodzi. Strona postępowania nie może swoim działaniem powodować, aby sąd administracyjny domyślał się, czy wręcz odgadywał jej intencje, interpretując jasno i precyzyjnie zatytułowane pismo jako "(...) zażalenie na nieważne z mocy prawa postanowienie WSA w Warszawie z dnia 08 stycznia 2019 r.", gdy w istocie miałoby chodzić o skargę kasacyjną, przy jednoczesnym oczywistym założeniu, że do tych dwóch środków prawnych znajdują zastosowanie zasadniczo różne rygory prawne (skarga kasacyjna jest środkiem o wysokim stopniu sformalizowania), i to niezależnie od różnych terminów ich wnoszenia.

O zamiarze wniesienia w niniejszej sprawie zażalenia, a nie skargi kasacyjnej, świadczy fakt, że wniesione zostało w siedmiodniowym terminie przewidzianym do wniesienia zażalenia, a oprócz jednoznacznego wskazania, że środek odwoławczy z 20 lutego 2019 r. jest zażaleniem na postanowienie Sądu z 8 stycznia 2019 r., to został on sporządzony osobiście przez skarżących (przy skardze kasacyjnej istnieje wymóg formalny sporządzenia jej przez adwokata lub radcę prawnego), a ponadto skarżący pod treścią uzasadnienia zażalenia wskazali, że załączają odpisy "zażalenia". Te wszystkie czynności prowadzą do wniosku, że nie była to jedynie omyłka skarżących, ale ich rzeczywistą intencją było wniesienie zażalenia. Ze względu na okoliczności wyżej opisane wniesiony środek odwoławczy nie mógł być potraktowany jako skarga kasacyjna. W ocenie Sądu I instancji skarżący świadomie złożyli zażalenie na postanowienie, od którego przysługiwała skarga kasacyjna, o czym zostali pouczeniu w piśmie Sądu z 13 lutego 2019 r. Sporządzenie i wniesienie zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, od którego przysługuje skarga kasacyjna, a nie zażalenie, wywołuje ten skutek, że zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiedli B. i M. S., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia z 8 stycznia 2019 r., a także o uchylenie w całości postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych bez podania jakiejkolwiek podstawy prawnej oraz o rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania przez NSA na rozprawie z uwzględnieniem zarzutów skarżących. W ocenie skarżących Sąd I instancji rażąco naruszył art. 275 p.p.s.a., Konstytucję RP oraz Międzynarodową Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wartości ratyfikowaną przez Polskę w 1993 r. Sędziowie WSA w Warszawie rażąco naruszyli właściwość NSA, który jako jedyny jest uprawniony do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, ponieważ skargą zaskarżono orzeczenie WSA i NSA, co wynika jednoznacznie z uzasadnienia skargi. Ponadto, WSA w Warszawie miał obowiązek dwukrotnie wezwać skarżących do uzupełnienia braków formalnych przez wniesienie opłat stałych od skargi o wznowienie postępowania oraz od zażalenia na mocy art. 220 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. i do chwili wniesienia opłaty stałej nie może podjąć żadnego działania. W drugiej kolejności, po otrzymaniu opłat stałych, Sąd miał obowiązek przekazania skargi o wznowienie postępowania do NSA, co wynika z art. 275 p.p.s.a. Ponadto skarżący na mocy art. 21 ust. 2 oraz art. 190 w zw. z art. 77 Konstytucji RP, a także w związku z wyrokiem TK z 30 listopada 1988 r., K 1/88, zaskarżyli w całości postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego jako dotkniętych wadami nieważności z mocy prawa, ponieważ odrzucenie skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa wraz z odmową przywrócenia terminu nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, przy wykorzystaniu przez Sąd nieznajomości prawa przez skarżących.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem są rozstrzygnięcia ściśle określone w tym przepisie.

Katalog przypadków, w których strona może złożyć zażalenie jest zatem katalogiem zamkniętym. Żaden z powyższych przepisów nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Możliwość taka nie wynika też z przepisów Działu VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym uregulowano instytucję wznowienia postępowania. Nie ulega również wątpliwości, że postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania kończy postępowanie w sprawie i w związku z tym przysługuje od niego skarga kasacyjna stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. Stąd też Sąd I instancji prawidłowo odrzucił zażalenie wniesione przez skarżących. Ponadto zasadnie stwierdził, że brak było podstaw do potraktowania wniesionego przez stronę pisma jako skargi kasacyjnej, po pierwsze ze względu na jednoznaczne brzmienie złożonego pisma, a po drugie ze względu na brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, koniecznego dla skutecznego wniesienia tego środka odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.