Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2034/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 143 par. 1 pkt 1 i  par. 2, 143 par. 2, 33, 34, 26 par. 5, 29 par. 1, 35 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, 9, 10, 11, 77 par. 1, 81, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [..] czerwca 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia T. B. od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie m.in. wezwania T. B. do wykonania obowiązku, wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2010 r., nr[...], polegającego na wydaniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr[...], w terminie wskazanym, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń – utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] ustalającą lokalizację drogi krajowej dla inwestycji pn: [...] wraz z rozbudową infrastruktury: odwodnienia, oświetlenia, sygnalizacji świetlnej oraz kolidującego uzbrojenia podziemnego sieci: kanalizacji sanitarnej, wodociągowej, gazociągowej, elektroenergetycznych, teletechnicznej, opatrzoną w rygor natychmiastowej wykonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1712/09 oddalił skargi (w tym T. B.) na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r.

Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 158/11 oddalił skargi kasacyjne (w tym T. B.) od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r.

Upomnieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...], działając w oparciu o przepis art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wezwał T. B. do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji Wojewody [...] nr [...], tj. do wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, położonych w liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji: działki ewidencyjnej [...] (w upomnieniu omyłkowo wskazano działkę nr[...]), obręb [...], jednostka ewidencyjna K., gmina K., powstałej z podziału działki ewidencyjnej nr [...] na działki: nr [...] , z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

W związku z niewykonaniem obowiązku (pomimo skutecznie doręczonego zobowiązanej upomnienia w dniu [...] lipca 2010 r.), Wojewoda [..] wystawił w dniu [...] lipca 2010 r. tytuł wykonawczy nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] wezwał T. B. do wykonania obowiązku wynikającego z powyższego tytułu wykonawczego, polegającego na wydaniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina [...], w terminie do dnia [...] sierpnia 2010 r. do godz. 9:00, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń.

Na ww. postanowienie Wojewody T. B. wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenie. Wystąpiła również o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 17 § 2 w zw. z art. 18, art. 35 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia zgodnie z art. 143 kpa.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Ww. postanowienie zapadło w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1755/12. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołał treść art. 17 § 1, art. 18 i 143 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wskazał, że Minister zobowiązany jest jedynie do oceny legalności tego postanowienia, zaś zakres kontroli nie obejmuje takich kwestii jak np. zachowanie trybu przedegzekucyjnego, prawidłowości wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego i prowadzonej egzekucji, istnienia podstaw do wstrzymania czynności egzekucyjnych, czy postępowania egzekucyjnego, jego zawieszenia bądź umorzenia. Wymienione wyżej zagadnienia strona może bowiem kwestionować poprzez wniesienie odrębnych środków zaskarżenia, tj. zażaleń, zarzutów, czy skarg na czynności egzekucyjne. Minister wyjaśnił, że z art. 143 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że warunkiem koniecznym do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia wzywającego do wykonania obowiązku wydania nieruchomości jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje bowiem z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu egzekucyjnego, który odpowiada wymogom art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, organ stwierdził, że z przepisu art. 143 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika również, że postanowienie wzywające do wykonania obowiązku wydania nieruchomości, oprócz elementów wymienionych w art. 124 k.p.a., musi zawierać wezwanie do wykonania obowiązku wydania nieruchomości oraz zagrożenie, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia).

Minister, po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy, stwierdził, że wymogi powyższe zostały spełnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika bowiem, że egzekucja obowiązku wydania nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina [...], została wszczęta w dniu [...] lipca 2010 r., poprzez doręczenie skarżącej tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem Wojewody [...] nr [...]. Tok prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego, do momentu wydania ww. postanowienia, nie został przerwany lub zakończony poprzez wydanie przez organ egzekucyjny bądź organ wyższego stopnia postanowienia w przedmiocie zwrotu wierzycielowi tytułu egzekucyjnego, wstrzymania czynności egzekucyjnych czy postępowania egzekucyjnego, jego zawieszenia bądź umorzenia. W tej sytuacji, w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości postanowienia Wojewody [...] nr [...]. Jednocześnie Minister podniósł, że sformułowane przez stronę zarzuty skupiają się na polemice z decyzją Wojewody [...] nr [...] oraz związane są z brakiem wyceny wywłaszczanej nieruchomości oraz brakiem wypłaty odszkodowania. Minister wyjaśnił, że decyzja nr [...] pozostaje w obiegu prawnym podlega wykonaniu i jej zasadność nie może być podważana w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem istnieje w nim zakaz badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wbrew twierdzeniom skarżącej, istnieje akt administracyjny, z którego wynika obowiązek wydania na rzecz inwestora wskazanych nieruchomości. Egzekwowany obowiązek wynika z opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] nr [...]. Skutkiem decyzji o takim rygorze jest przede wszystkim natychmiastowa jej wykonalność w zakresie wydania posiadania nieruchomości, w tym opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń przez dotychczasowego jej właściciela i odpowiednio przez jej dotychczasowego użytkownika, a także przez każdego innego posiadacza nieruchomości, lokalu i innych pomieszczeń. Minister podkreślił również, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie było przedmiotem oceny zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt. IV SA/Wa 1712/09, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt. II OSK 158/11. Ponadto organ wyjaśnił, że powoływanie się przez skarżącą na fakt, iż nie została dokonana wycena oraz nie zostało wypłacone odszkodowanie, nie wpływa w żaden sposób na wszczęcie postępowania egzekucyjnego i samą egzekucję. Z żadnego bowiem przepisu prawa nic wynika, aby wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej uzależnione było od realizacji obowiązku wypłaty odszkodowania oraz wyceny nieruchomości. Dalej organ stwierdził, że kwestie prawidłowego określenia egzekwowanego obowiązku czy też uprzedniego doręczenia upomnienia mogą być podstawą zarzutów, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny w świetle art. 29 § 1 nie ma też uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym niniejsze zażalenie nie może dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się natomiast do niedoinformowania właścicieli nieruchomości o sposobie podłączenia mediów należy wskazać, że powyższa kwestia została wyjaśniona w decyzji Wojewody [...] nr [...] i nie może być przedmiotem zarzutu w niniejszym postępowaniu. Ustosunkowując się zaś do zarzutu zobowiązanej dotyczącego braku stanowiska organu egzekucyjnego wobec postulatów i argumentów zgłoszonych do protokołu z dnia [...] marca 2010 r. oraz przedłożonych na piśmie w siedzibie inwestora, Minister zauważył, że organ I instancji nie miał obowiązku rozpatrywania powyższych zarzutów jako niezwiązanych z przedmiotem postępowania zakończonego ww. postanowieniem. Także pozostałe zarzuty zażalenia nie zyskały akceptacji organu odwoławczego. Minister wyjaśnił, że chybiony jest zarzut naruszenia przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne z uwagi na brak zawiadomienia stron o planowanych czynnościach geodezyjnych. Strona skarżąca w treści ww. zarzutu po raz kolejny usiłuje podważyć podstawy egzekucji administracyjnej prowadzonej w stosunku do nieruchomości nr [...], poprzez podnoszenie kwestii nie mających wpływu na prawidłowość samej egzekucji i podlegających ewentualnemu badaniu w odrębnych trybach administracyjnych przez właściwe do tego organy. Według organu odwoławczego, materiał dowodowy jest kompletny, zaś postanowienie organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Kwestionowane postanowienie nie powołuje się na środki przedwczesne i nieadekwatne w stosunku do skarżącej. Wojewoda [...], działając jako organ egzekucyjny, prawidłowo zastosował w omawianym przypadku przedmiotowy środek egzekucyjny. Zgodnie z art. 1 a pkt 12 lit. b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym może być m.in. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń. Celem postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, musi być ono zatem przede wszystkim skuteczne. W egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym ustawodawca przewidział następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z uwagi na charakter prowadzonego postępowania, w okolicznościach niniejszej sprawy organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania, spośród wszystkich wyżej wymienionych, jedynie środka egzekucyjnych w postaci odebrania nieruchomości. Dokonując zatem wyboru właściwego środka, organ kierował się zasadami postępowania egzekucyjnego, w tym zasadą ujętą w przepisie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiącym, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Nie miał przy tym organ egzekucyjny możliwości zastosowania środka mniej uciążliwego, bowiem zastosowanie innego środka nie spełniłoby celu egzekucji, gdyż nic doprowadziłoby do wykonania obowiązku wydania nieruchomości uprawnionemu podmiotowi.

Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, organ drugiej instancji wskazał, że w kwestii tej wypowiedział się już w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1755/12. Ewentualne wstrzymanie na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być dokonane w trybie nadzoru, a nie w trybie postępowania zażaleniowego. W związku z tym, przedmiotowy wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Z kolei, odnosząc się do zarzutu T. B., iż brak wydania upomnienia oraz tytułu wykonawczego w zakresie działki o nr ewid. [...], obręb [...][...] w istotny sposób wpływa na wadliwość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Minister podkreślił, że postępowanie zażaleniowe dotyczy jedynie postanowienia Wojewody [...] nr [...] r. wzywającego T. B. do wykonania obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2010 r. polegającego na wydaniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina [...].

Skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] czerwca 2013 r. złożyła T. B., kwestionując jego prawidłowość.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 2, art. 8, art. 21 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w związku z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z art. 1 Protokołu Dodatkowego Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1995 r., nr 36, poz. 175 z późn. zm.) w związku z art. 12 ust. 4 b i ust. 5 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także w związku z naruszeniem art. 143 § 1 pkt. 2 i § 2 w związku z art. 45 § 1 i art. 17 § 1 i § 2, art. 15, art. 26, art. 27 i art. 29 oraz art. 35 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie powołanych przepisów Ustawy Zasadniczej i naruszenie interesu prawnego strony, polegającego na pozbawieniu własności nieruchomości strony i na uniemożliwianiu uzyskania w terminie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a także przeprowadzenia egzekucji bez rozpoznania wniesionych przez stronę zażaleń i zarzutów oraz skargi na czynności egzekutora w czasie, kiedy organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne.

Skarżąca wskazała, że podniesione naruszenie skutkuje rażącym naruszeniem prawa, stanowiąc jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia.

Ponadto, T. B. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 9 oraz art. 10, art. 11 k.p.a., a także art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie dostatecznie sprawy, a także brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz nie dopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także nie zapewnienie możności wypowiedzenia się strony, co do przeprowadzonych dowodów oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie dostatecznie sprawy i zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając przedmiotowe postanowienie, tj. braku rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, poprzez pominięcie istotnych kwestii, wskazanych poniżej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Jednocześnie organ wskazał, że zaznaczenia wymaga fakt, iż Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] uchylił czynności egzekucyjne oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], tj. dotyczącego działki [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina [...]. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z przyczyn formalnych, zaś po ustaniu przyczyn, które uniemożliwiały jego prowadzenie, Wojewoda [...] w dniu [...] czerwca 2010 r., wystawił ponownie upomnienie nr [...], wzywające T. B. do wydania nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina [...]. Niezastosowanie się do ww. obowiązku zobligowało Wojewodę [...] do wydania kolejnego postanowienia z dnia [...] lipca 2010 r. W związku z powyższym, zasadne jest twierdzenie zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że tok prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego, do momentu wydania ww. postanowienia, nie został przerwany lub zakończony poprzez wydanie przez organ egzekucyjny bądź organ wyższego stopnia postanowienia w przedmiocie zwrotu wierzycielowi tytułu egzekucyjnego, wstrzymania czynności egzekucyjnych czy postępowania egzekucyjnego, jego zawieszenia bądź umorzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nie narusza prawa.

Postanowienie Wojewody [...] będące przedmiotem kontroli Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zostało wydane na podstawie art. 143 § pkt 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia). Przepis art. 143 § 2 stanowi, że zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że nieruchomość skarżącej oznaczona jako dz. ew. nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] , gmina [...] podlegała niezwłocznemu zajęciu przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] o lokalizacji drogi krajowej, utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. Decyzja [...] została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.).

Zgodnie z art. 17 ust. 3 powołanej ustawy decyzja lokalizacyjna zobowiązuje m.in. do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji zezwalającej na zajęcie stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucję obowiązku wynikającego z tej decyzji przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku właściwego zarządcy drogi.

Z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że warunkiem przystąpienia do egzekucji jest wszczęcie egzekucji na podstawie wystawionego przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego oraz wezwanie zobowiązanego, w formie postanowienia, do wykonania obowiązku.

Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta [...] (działający przez pełnomocnika Dyrektora Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w [...]), ustalił, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. zezwalającej na zajęcie nie został wykonany. Upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] wezwał zobowiązaną do dobrowolnego wykonania ciążącego na niej obowiązku. W związku z niewydaniem przez T. B. nieruchomości Prezydent Miasta [...] zwrócił się z wnioskiem do organu egzekucyjnego o wykonanie decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. W dniu [...] maja 2010 r. Wojewoda [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] Następnie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] uchylił czynności egzekucyjne i umorzył postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2010 r. Po ustaniu przyczyn, które uniemożliwiły prowadzenie postępowania egzekucyjnego Wojewoda [...], będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, wezwał ponownie - w dniu [...]czerwca 2010 r. – T. B. do dobrowolnego wykonania obowiązku w postaci wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń położonych w liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji: działki ewidencyjnej [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna [...]. Gmina [...], powstałej z podziału działki nr [...] na działki: nr [...] i [...], w terminie 7 dni, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie doręczono w dniu [...] lipca 2010 r. Termin na wykonanie obowiązku upłynął w dniu [...] lipca 2010 r. W związku z niezastosowaniem się do upomnienia, Wojewoda [...] wystawił w dniu [...] lipca 2010 r. tytuł wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] wezwał T. B. do wykonania obowiązku wynikającego z powyższego tytułu wykonawczego, polegającego na wydaniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] , pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Odpis tytułu wykonawczego opatrzony klauzulą wykonalności został doręczony skarżącej wraz z postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r.

Zgodnie z art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Z treści art. 143 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 i postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku. W ocenie Sądu, brak jest tu więc wymogu, aby tytuł wykonawczy był doręczony zobowiązanemu wcześniej niż postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku.

Zgodnie z art. 6 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepisy cytowanej ustawy wymieniają środki egzekucyjne, jakie stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń i przymus bezpośredni (art. 1 a pkt 12 lit. b). Zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego przewiduje odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń. Wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zawiera elementy wymagane przepisem art. 143 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy: wezwanie do wykonania obowiązku wydania nieruchomości i opróżnienia pomieszczeń w budynkach usytuowanych na przedmiotowej nieruchomości oraz wskazanie zagrożenia, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości i opróżnienia pomieszczeń.

Powyższe wskazuje, że nie można zarzucić zaskarżonemu postanowieniu naruszenia prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

A zatem, podnoszona przez skarżącą zasadność pozbawienia własności nieruchomości pozostaje poza granicami sprawy rozpoznawanej przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a tym samym i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W związku z powyższym nie można podzielić poglądu skarżącej co do naruszenia w rozpatrywanej sprawie norm konstytucyjnych, a w szczególności art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP stanowiącego, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W ocenie skarżącej decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi doprowadziła do pozbawienia jej własności bez wypłacenia odszkodowania. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że budowa drogi publicznej stanowi realizację celu publicznego. Kwestia natomiast przyznania słusznego odszkodowania wykracza poza przedmiot rozpatrywanej sprawy, na co prawidło zwracał uwagę organ odwoławczy, a i sama skarżąca potwierdziła na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że postępowanie w tym zakresie toczy się. Na odrębność postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania wyraźnie wskazuje przepis art. 12 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., zgodnie z którym odszkodowanie z tytułu przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa jest ustalane w odrębnej decyzji.

Nie ma także znaczenia, wskazywana przez skarżącą, okoliczność co do tego, że w czasie prowadzonego postępowania egzekucyjnego była jeszcze nierozstrzygnięta kwestia prawidłowości decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi z dnia [...] stycznia 2009 r., co nastąpiło dopiero w dniu 1 kwietnia 2011 r. W tym dniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt II OSK 158/11 oddalił skargi kasacyjne (w tym T. B.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r. oddalającego skargi na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Wprawdzie więc prawidłowość decyzji lokalizacyjnej została potwierdzona dopiero w dniu 1 kwietnia 2011 r., jednakże należy mieć na względzie, iż zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych decyzja lokalizacyjna Wojewody [...] została opatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności. Rygor taki może być nadany, przez upoważnione do tego organy w prowadzonych przed nimi postępowaniach administracyjnych, również decyzjom nieostatecznym. Decyzja nieostateczna, której został nadany rygor, jest wykonalna przed upływem terminu do wniesienia od niej odwołania - co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Nie zyskał także uznania Sądu zarzut prowadzenia czynności egzekucyjnych podczas gdy (zdaniem skarżącej) postępowanie egzekucyjne prowadzone w odniesieniu do działki nr [...] zostało umorzone. Jak słusznie bowiem wskazał, w odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone z przyczyn formalnych, a po ich ustaniu, Wojewoda [...] ponownie wystawił upomnienie wzywające skarżącą do dobrowolnego wykonania ciążącego na niej obowiązku wynikającego z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Niezastosowanie się zaś do tego upomnienia skutkowało z kolei wystawieniem przez Wojewodę [...] w dniu [...] lipca 2010 r., nowego tytułu wykonawczego. Powyższe zaś czynności warunkowały prawidłowość postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., które kwestionuje skarżąca.

Nieuprawniony jest także zarzut co do prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego podczas gdy nie zostały rozpatrzone zgłoszone przez skarżącą bliżej nie sprecyzowane zarzuty i zażalenia. Przepis art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, obowiązujący w czasie trwania postępowania egzekucyjnego, wyraźnie bowiem stanowi, iż wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania.

W ocenie Sądu niezasadne okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, 9, 10, 11, 77 § 1 i art. 81 k.p.a. W tym miejscu zaakcentować należy, że w sytuacji postawienia organowi administracji publicznej zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. koniecznym jest wykazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła ona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.

W powyższych okolicznościach sprawy Sąd nie podzielił argumentów skargi co do naruszenia pozostałych przepisów Konstytucji RP, tj. art. 2, 8, 64 w związku z art. 1 Protokołu Dodatkowego Nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz w związku ze wskazanymi przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2008 r. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nieuwzględnienie zarzutów skargi powoduje zatem uznanie, że zaskarżone postanowienie Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej jak również utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] - nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zaś uzasadnienie zaskarżonego do Sądu postanowienia spełnia ustawowe wymogi, określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

-----------------------

11