Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1004/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie NSA Elżbieta Rischka /spr./ NSA Alicja Stępień Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 5 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1004/02

U z a s a d n i e n i e

W zeznaniu CIT-8 za rok 2000 złożonym w Urzędzie Skarbowym, "A" Spółka akcyjna z siedzibą w G., wykazała przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł oraz dochód [...] zł. Od dochodu tego Spółka wyliczyła w oparciu o stawkę 30% należny podatek dochodowy w wysokości [...] zł.

Urząd Skarbowy, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, wydał w dniu 30.10.2001 r. decyzję nr [...], w której określił Spółce wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie [...] zł.

Powodem dokonania innego rozliczenia, niż wykazał podatnik w zeznaniu CIT-8, było stwierdzenie przez Urząd Skarbowy, iż Spółka zaniżyła przychody o kwotę [...] zł, stanowiącą wartość otrzymanego nieodpłatnego świadczenia, którego przedmiotem było nieodpłatne pozyskanie kapitału w kwocie [...] zł w związku z nie wypłaceniem w terminie należnej akcjonariuszom dywidendy za 1999 rok.

W odwołaniu skarżąca Spółka zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Izba Skarbowa, decyzją z dnia 5 kwietnia 2002 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach decyzji organ odwoławczy podał, że odwołująca się Spółka Akcyjna powstała z przekształcenia z dniem 23.01.1995 r. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o tej samej nazwie.

Przedmiotem działalności Spółki jest handel hurtowy i hurtowo-detaliczny artykułami elektronicznymi (dystrybucja na Polskę sprzętu elektronicznego firm "B" oraz "C").

Kapitał własny Spółki wynosi [...] zł i dzieli się na 2.850 akcji imiennych o wartości nominalnej po [...] zł każda. Na dzień 31.12.1999 r. Spółka posiadała trzech akcjonariuszy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w 1999 roku Spółka wypracowała zysk netto w wysokości [...] zł. Uchwałą nr 4 Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 27.06.2000 r., zysk ten podzielono w następujący sposób:

- [...] zł (64%) przeznaczono na kapitał zapasowy spółki,

- [...] zł (36%) przeznaczono na dywidendy dla akcjonariuszy.

Kwoty dywidend dla poszczególnych akcjonariuszy ustalono proporcjonalnie do ilości posiadanych akcji na dzień 31.12.1999 r.

Wypłata dywidendy nastąpiła w dwóch terminach:

- 30.09.2000 r., dla pani J.H. i pana M.B. (łącznie kwota 155.621 zł),

- 30.11.2000 r., dla pani B.J. (kwota 264.379 zł).

W trakcie kontroli prowadzonej w Spółce przez Urząd Skarbowy (w okresie 11.06 -

25.06.2001 r.), Główna Księgowa "A" S.A. zeznała, że dywidenda została wypłacona w formie gotówkowej z kasy Spółki na ustne polecenie Prezesa Zarządu – pana M.B. (zarząd w Spółce jest jednoosobowy).

Stosownie do treści § 13 ust. 3 statutu Spółki termin wypłaty dywidendy ustala i ogłasza Zarząd Spółki, przy czym – w myśl postanowień § 14 statutu – ogłoszenia o terminie wypłaty dywidendy następuje w piśmie do tego celu przeznaczonym przez Zarząd.

Izba stwierdza, iż w toku kontroli Spółka nie okazała kontrolującym żadnego dokumentu na potwierdzenie wykonania przez Zarząd zapisu § 13 ust. 3 statutu Spółki, tj. ustalenia dla kwoty [...] tyś. zł – przeznaczonej na dywidendy – terminu jej wypłaty, a w Oświadczeniu złożonym na dzień podpisania protokołu z kontroli (26.06.2001 r.) poinformowała, że kontrolującym "przedstawiono wszystkie dokumenty dotyczące wypłaty dywidendy za 1999 r.".

Stosowną uchwałę Zarządu – posiadającą datę 27.06.2000 r. i ustalającą terminy wypłaty dywidendy na 30 września oraz 30 listopada 2000 r. – Spółka dołączyła do akt sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego.

Celem rozwiania wątpliwości, czy wymieniona Uchwała z dnia 27.06.2000 r. istniała na dzień wskazany jako data jej sporządzenia, Izba wzywając podatnika do przedłożenia dowodu na wywiązanie się Zarządu Spółki również z obowiązku nałożonego na Zarząd w § 14 statutu, tj. ogłoszenia przedmiotowej uchwały w piśmie do tego celu przeznaczonym uzyskała oświadczenie, że:

"...skład osobowy akcjonariuszy Spółki liczy trzy osoby i nie było potrzeby, jak również żadnego uzasadnienia merytorycznego i ekonomicznego do powiadamiania tych trzech osób o terminie wypłaty dywidendy w formie na przykład ogłoszenia zamieszczonego w dzienniku ogólnopolskim.

Wszyscy akcjonariusze są mieszkańcami [...] i Zarząd Spółki osobiście ogłosił i powiadomił tych akcjonariuszy o wskazanych we wcześniejszych pismach o terminach wypłat dywidendy za 1999 rok".

Jednocześnie podatnik w piśmie tym podniósł, iż Zarząd osobiście przekazał informacje o podjęciu uchwały ustalającej termin wypłaty dywidendy jeszcze w dniu powzięcia przedmiotowej uchwały, tj. 27.06.2000 r.

Z kolei, w Oświadczeniu z dnia 29.03.2002 r. – przekazanym do Izby pismem pełnomocnika Spółki z tego samego dnia – pani B.J. stwierdziła, że Zarząd powiadomił akcjonariuszy na Walnym Zgromadzeniu w dniu 27.06.2000 r. o dwóch terminach wypłat dywidendy (30.09. i 30.11.2000 r.).

Izba Skarbowa wskazała ponadto na przepisy prawa. I tak zgodnie z art. 355 § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27.06.1934 r. – Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502) – "akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku rocznym przeznaczonym przez walne zgromadzenie do podziału".

W tak ustalonym stanie faktycznym Izba przywołując przepis art. 355 § 1-3 Kodeksu handlowego oraz przepis art. 12 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych stwierdza, iż prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, iż skarżąca Spółka uzyskała nieodpłatne świadczenie w związku z niewypłaceniem w terminie należności akcjonariuszom dywidendy za 1999 r.

Izba Skarbowa analizując przepis art. 355 § 1 Kodeksu handlowego oraz przepis art. 12 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwierdza, iż przepisy Kodeksu handlowego nie określają wprost terminu, w którym dywidenda powinna być wypłacona akcjonariuszom spółki akcyjnej. Nie oznacza to jednak, że ustawodawca pozostawił takim spółkom zupełną dowolność, jeśli chodzi o ustalenie terminu do jej wypłaty. Przyjęcie odmiennej oceny mogłoby bowiem grozić naruszeniem podstawowego prawa akcjonariuszy, tj. prawa do udziału w zysku rocznym.

Zdaniem Izby, z chwilą powzięcia przez Walne Zgromadzenie uchwały o wypłacie dywidendy pomiędzy Spółką a akcjonariuszami powstaje stosunek zobowiązaniowy. Podjęcie takiej uchwały oznacza, że po stronie Spółki powstaje zobowiązanie do wypłaty każdemu z akcjonariuszy dywidendy w określonej wysokości, a każdy z akcjonariuszy uzyskuje roszczenie o jej wypłatę.

Izba podkreśla, iż w doktrynie prawa przyjmuje się, iż roszczenie o wypłatę dywidendy staje się wymagalne z dniem wskazanym w uchwale walnego zgromadzenia (ewentualnie określonym w statucie Spółki), a w braku wskazania daty, po upływie niezbędnego czasu dla przygotowania jej wypłaty, który to okres nie powinien być dłuższy niż dwa tygodnie (vide: Kodeks handlowy. Komentarz – Tom II, s. 375, wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r.). Niemal natychmiastowa wymagalność roszczenia wynika z właściwości tego zobowiązania. Spółka powinna być bowiem przygotowana do niezwłocznej wypłaty dywidendy. Obowiązek wykonania uchwały i realizacja wypłaty spoczywa na zarządzie Spółki, który po powzięciu uchwały o podziale zysku, powinien niezwłocznie przystąpić do działań mających na celu zaspokojenie akcjonariuszy, w taki sposób, aby nie zostały naruszone ich prawa.

Izba podkreśla, iż w przedmiotowej sprawie, termin w jakim dywidenda powinna zostać wypłacona akcjonariuszom Spółki "A" S.A., nie wynikał wprost ze statutu tej Spółki, nie został również ustalony w Uchwale Zgromadzenia Wspólników o podziale zysku za 1999 rok. Statut Spółki przekazywał jedynie kompetencję w zakresie ustalania terminu wypłaty dywidendy Zarządowi Spółki; przekazanie w statucie uprawnień dla Zarządu do ustalenia terminu wypłaty dywidendy w Spółce na Zarząd Spółki, nie oznaczało jednak, zdaniem Izby, iż Zarząd ten miał zupełną dowolność, w oznaczeniu tego terminu.

Marginalnie Izba Skarbowa zauważyła, że analiza całokształtu materiału dowodowego nasuwa wątpliwości, czy termin wypłaty dywidendy został w ogóle ustalony uchwałą Zarządu z dnia 27.06.2000 r. ustalającą dwa terminy wypłaty dywidendy na 30.09 i 30.11.2000 r., skoro uchwała ta wbrew § 14 statutu, nie została uchwalona w piśmie określonym przez Zarząd.

Wypłata dywidendy akcjonariuszom nie nastąpiła bezpośrednio po powzięciu uchwały przez Walne Zgromadzenie o podziale zysku za 1999 rok; Spółka przez okres kilku miesięcy korzystała ze środków finansowych, będących własnością akcjonariuszy; Spółka nie wypłaciła akcjonariuszom żadnych odsetek w związku z zatrzymaniem dywidendy, a zatem korzystanie przez Spółkę z kapitału akcjonariuszy było, zdaniem Izby, nieodpłatne, a to oznacza, że Spółka otrzymała dodatkowy przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej.

Zdaniem Izby nieodpłatnym świadczeniem – w świetle unormowania zawartego w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest bowiem również zatrzymanie przez Spółkę do własnej dyspozycji dywidendy przysługującej akcjonariuszom, jeżeli z tego tytułu Spółka nie wypłaciła im odsetek. Podlegającym opodatkowaniu przychodem Spółki będzie w takim wypadku wartość tego świadczenia.

Przy czym, w ocenie Izby, dla podatkowej oceny zdarzenia, polegającego na niewypłaceniu w terminie dywidendy należnej akcjonariuszom, nie ma znaczenia to, że (jak argumentuje podatnik w odwołaniu) środki przeznaczone na wypłatę dywidendy znajdowały się cały czas w kasie i Spółka z nich faktycznie nie korzystała, albowiem istotne jest, że Spółka była w posiadaniu "cudzego" kapitału przez określony przedział czasu.

Ponadto zachowanie Zarządu Spółki polegające na wstrzymaniu się od wypłaty tej dywidendy, Izba ocenia jako zupełnie niezrozumiałe i nie uwiarygodniające twierdzenia podatnika, że zatrzymany w Spółce kapitał akcjonariuszy nie był jej potrzebny.

Dla podatkowej kwalifikacji w przedmiotowym sporze bez znaczenia jest, zdaniem Izby, także podnoszona przez Spółkę okoliczność, iż akcjonariusze Spółki rzekomo nie mogli wcześniej odebrać przysługującej im dywidendy, gdyż w dobie rozliczeń bezgotówkowych nie jest to żadnym argumentem na obronę zajętego przez podatnika stanowiska.

Również, w ocenie Izby, stosownie do treści art. 12 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Urząd Skarbowy prawidłowo skalkulował wartość tego świadczenia wg kosztów uzyskania przez Spółkę kredytu bankowego w wysokości nie wypłaconej akcjonariuszom dywidendy, stosując w tym celu najniższą – a zatem najkorzystniejszą dla podatnika – stopę oprocentowania kredytów udzielanych podmiotom gospodarczym przez banki w okresie, kiedy miało miejsce przedmiotowe nieodpłatne świadczenie.

Na poparcie słuszności swojego stanowiska w zakresie sposobu ustalenia wartości nieodpłatnego świadczenia Izba powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok z dnia 14.04.2000 r. III SA 2333/99; wyrok z dnia 29.10.1999 r. I SA/Gd 1290/98; wyrok z dnia 17.03.1999 r. SA/Sz 724/98).

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego pełnomocnik Spółki zaskarżył w całości decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o ich uchylenie, zarzucając podobnie jak w odwołaniu:

1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisów art. 9 ust. 1 w związku z przepisem art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) w związku z art. 355 Kodeksu handlowego oraz w związku z § 13 ust. 3 statutu Spółki, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż w zeznaniu podatkowym CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok, strona skarżąca była zobowiązana uwzględnić powstanie przychodu z nieodpłatnego świadczenia, pomimo że Spółka nie korzystała z kapitału akcjonariuszy na potrzeby prowadzonej działalności, ani też w żaden inny sposób, a tym samym stan taki nie może zostać zakwalifikowany jako równoznaczny z uzyskaniem przez Spółkę nieodpłatnego świadczenia;

2) naruszenie przepisu art. 12 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych przez bezpodstawne zastosowanie rozszerzającej wykładni ustawowego pojęcia "otrzymanych nieodpłatnych świadczeń" na czynność czasowego pozostawienia zysku w Spółce w oparciu o uchwałę Zarządu ustalającą termin wypłaty dywidendy, wydany w oparciu o zapis statutu Spółki;

3) obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 233 w związku z art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, mające istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez dokonanie uproszczonej, jednostronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nie uwzględnienie słusznego interesu strony, nie rozpatrzenie wniesionych w trakcie toczącego się postępowania zastrzeżeń i wyjaśnień, nieuwzględnienie składanych przez odwołującego się wniosków dowodowych, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności występujących w niniejszej sprawie oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędną interpretację przepisów art. 355 Kodeksu handlowego i uznanie, że prawo do dywidendy powstaje z chwilą podjęcia uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy o podziale zysku, pomimo, że statut Spółki wyraźnie stanowi, iż termin wypłaty dywidendy dla akcjonariuszy ustala i ogłasza Zarząd Spółki;

4) sprzeczność istotnych ustaleń decyzji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie w pełni powtórzyła argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Również w ocenie Izby w sprawie nie naruszono wbrew wywodom skargi przepisów proceduralnych.

W piśmie z dnia 2 listopada 2004 r. skarżąca na poparcie słuszności skargi, przywołała wyrok NSA z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt FSK 780/04.

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu.

Otóż stosownie do treści § 13 ust. 3 statutu Spółki terminy wypłaty dywidendy ustala i ogłasza Zarząd Spółki.

Z akt sprawy wynika, że Zarząd Spółki w dniu 27 czerwca 2000 r. ustalił, iż wypłata dywidendy nastąpi w dniach 30 września i 30 listopada 2000 r. W tym miejscu od razu wypada zwrócić uwagę, iż wbrew twierdzeniom Izby przepis § 14 statutu w rozważanej sprawie nie ma zastosowania, gdyż dotyczy on "ogłoszeń Spółki w pismach określonych przez Zarząd" – a nie ogłoszeń Zarządu Spółki. Stąd forma ogłoszenia terminu wypłaty dywidendy akcjonariuszom przez Zarząd – mogła być ustna, skoro statut tak stanowił. Statut w takim brzmieniu został zarejestrowany przez Sąd Rejestrowy, stąd ani organy podatkowe ani sąd administracyjny nie mogą wnikać w prawidłowość tego typu unormowań statutowych.

Przepisy Kodeksu handlowego nie określały wprost terminu, w którym dywidenda powinna być wypłacona akcjonariuszom spółki akcyjnej. Nie oznacza to jednak, że ustawodawca pozostawił takim spółkom zupełną dowolność, jeśli chodzi o ustalenie terminu do jej wypłaty.

W doktrynie prawa przyjmuje się, iż roszczenie o wypłatę dywidendy staje się wymagalne z dniem wskazanym w uchwale Walnego Zgromadzenia (ewentualnie określonym w statucie Spółki), a w braku wskazania daty, po upływie niezbędnego czasu dla przygotowania jej wypłaty, który to okres nie powinien być dłuższy niż dwa tygodnie (vide: Kodeks handlowy. Komentarz – Tom II, s. 375, wyd. C.H. Beck W-wa 1996 r.). Niemal natychmiastowa wymagalność roszczenia wynika z właściwości tego zobowiązania. Spółka powinna być bowiem przygotowana do niezwłocznej wypłaty dywidendy. Obowiązek wykonania uchwały i realizacja wypłaty spoczywa na zarządzie Spółki, który po powzięciu uchwały o podziale zysku, powinien niezwłocznie przystąpić do działań mających na celu zaspokojenie akcjonariuszy, w taki sposób, aby nie zostały naruszone ich prawa – co trafnie podkreśla Izba.

Jak wynika ze zgromadzonych dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie, termin w jakim dywidenda powinna zostać wypłacona akcjonariuszom Spółki "A" S.A., nie wynikał ani wprost ze statutu tej Spółki, ani nie został ustalony w uchwale Walnego Zgromadzenia o podziale zysku za 1999 rok.

Statut Spółki przekazywał jedynie kompetencję w zakresie ustalania terminu wypłaty dywidendy Zarządowi Spółki.

W przedmiotowej sprawie Zarząd przesunął termin wypłaty dywidendy w stosunku do daty uchwały o podziale zysku o 3 i 5 miesięcy. W aktach sprawy trudno doszukać się racjonalnego uzasadnienia dla tej decyzji, skoro skarżąca twierdzi, że pieniądze na wypłatę dywidendy były w kasie Spółki już w dniu 27 czerwca 2000 r.

Spółka zatem miała przez okres kilku miesięcy faktyczną możliwość korzystania ze środków finansowych, będących własnością akcjonariuszy. Z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika również, że Spółka – w związku z zatrzymaniem dywidendy – nie wypłaciła akcjonariuszom (jako ekwiwalentu) żadnych odsetek, a zatem korzystanie z kapitału akcjonariuszy było nieodpłatne. W tych okolicznościach sprawy organy podatkowe zasadnie uznały, iż Spółka otrzymała dodatkowy przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej.

Nieodpłatnym świadczeniem – w świetle przyjętej przez ustawodawcę konstrukcji unormowania zawartego w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – jak trafnie stwierdza Izba – jest bowiem również zatrzymanie przez Spółkę do własnej dyspozycji dywidendy przysługującej akcjonariuszom, jeżeli z tego tytułu Spółka nie wypłaciła im odsetek. Podlegającym opodatkowaniu przychodem Spółki będzie w takim wypadku wartość tychże odsetek.

Stosownie do treści art. 12 ust. 6 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wartość nieodpłatnych świadczeń ustala się według cen rynkowych, stosowanych w danej miejscowości w dacie otrzymania świadczenia. Prawidłowo zatem skalkulowano wartość tego świadczenia wg kosztów uzyskania przez Spółkę kredytu bankowego w wysokości nie wypłaconej akcjonariuszom dywidendy. Organy podatkowe zastosowały w tym celu najniższą – a zatem najkorzystniejszą dla skarżącej – stopę oprocentowania kredytów udzielanych podmiotom gospodarczym przez banki w okresie, kiedy miało miejsce przedmiotowe nieodpłatne świadczenie.

W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo również przyjęły za moment początkowy do obliczenia wartości przedmiotowego nieodpłatnego świadczenia datę powzięcia przez Walne Zgromadzenie uchwały o podziale zysku. Skoro skarżąca sama przyznała, jak już wyżej podkreślono, iż Spółka już w chwili powzięcia przedmiotowej uchwały dysponowała w kasie Spółki środkami pieniężnymi w wysokości wystarczającej do zaspokojenia akcjonariuszy. Zatem za uzasadniony uznać należy pogląd Izby, iż od tej właśnie chwili Spółka władała "cudzym" kapitałem.

W świetle powyższego, zarzut skarżącej, jakoby w przedmiotowej sprawie organy podatkowe dokonały rozszerzającej wykładni art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak również zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy należy uznać za bezpodstawny.

Również w pełni należy podzielić pogląd Izby, iż dla podatkowej oceny zdarzenia, polegającego na niewypłaceniu w terminie dywidendy należnej akcjonariuszom – nie ma żadnego znaczenia argument strony, że pieniądze przeznaczone na wypłatę dywidendy znajdowały się cały czas w kasie i Spółka z nich faktycznie nie korzystała. Istotne jest bowiem to, że Spółka była w posiadaniu "cudzego" kapitału przez określony przedział czasu.

Bez znaczenia jest zatem kwestia efektywności wykorzystania przez Spółkę zatrzymanych dywidend. Trudno zresztą byłoby założyć – na gruncie racjonalnych zachowań – takie działanie podatnika, gdzie mając z jednej strony ciążące na nim zobowiązanie, a z drugiej wystarczającą ilość środków do jego uregulowania odwlekałby bez powodu moment spełnienia tego zobowiązania, narażając się na ewentualne odsetki karne – co trafnie eksponuje Izba.

Zatem twierdzenie skarżącej, że nie miała ona zamiaru korzystania i nie korzystała z tych wartości pieniężnych dla prowadzonej przez siebie działalności, o czym świadczy okoliczność, iż od dnia podziału zysku do dnia wypłaty dywidendy w kasie Spółki znajdowały się środki pieniężne w wysokości przewyższającej wysokość uchwalonych dla akcjonariuszy dywidend...", jest – w odniesieniu do normalnych zachowań przedsiębiorców – niezrozumiałe.

Skoro skarżąca Spółka posiadała pieniądze na wypłatę dywidend – powinna wypłacić je w czasie nie dłuższym, niż był niezbędny do przygotowania tej wypłaty i jednocześnie wywiązać się z obowiązków płatnika nałożonych na nią przez przepisy art. 26 ust. 1 i 3 ustawy podatkowej, tj. pobrać w dniu dokonania wypłaty dywidendy zryczałtowany podatek od dywidend i w terminie do 7-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek przekazać go na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

W konsekwencji nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, iż tylko wykorzystywanie przez osobę prawną czystego zysku należnego wspólnikom na potrzeby prowadzonej działalności jest równoznaczne z uzyskaniem przez nią nieodpłatnego świadczenia. Przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby bowiem do wniosku, że podatnik nie poniesie na gruncie prawa podatkowego negatywnych następstw nie wypłacenia przysługującej akcjonariuszom dywidendy w przypadku gdy z tych pieniędzy nie korzysta, a tylko je przetrzymuje, choć i w jednym i w drugim przypadku działa on na szkodę akcjonariuszy i budżetu państwa nie odprowadzając na czas zryczałtowanego podatku od wypłaconych dywidend.

Oceniając jedynie skutki podatkowe zaistniałych zdarzeń, Izba trafnie stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącą zarzuty o zaskarżalności uchwał zarządu niezgodnych z prawem, czy też o skutkach cywilnoprawnych niewypłacenia przez Spółkę w terminie należnej dywidendy (popadnięcie Spółki w zwłokę, prawo domagania się przez akcjonariuszy odsetek).

Za gołosłowny uznać należy zarzut, iż dokonane przez organy podatkowe ustalenia pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, skoro Spółka nie wskazała na czym ta sprzeczność miałaby polegać.

Za nieuzasadnione uznać należy również podnoszone przez skarżącą zarzuty natury proceduralnej dotyczące naruszenia przez organy podatkowe art. 233 w związku z art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej.

Organy w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Strona brała czynny udział w postępowaniu, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszelkie wymogi przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się natomiast do przywołanego w piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2004 r. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2004 r. w sprawie FSK 780/04 stwierdzić po pierwsze należy, iż jest to wyrok wydany w indywidualnej sprawie, a po drugie sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela argumentacji i wywodów ww. wyroku w kwestii pojęcia "nieodpłatnego świadczenia".

Zdaniem sądu w rozważanej sprawie skarżąca Spółka uzyskała przychód w postaci nieodpłatnego świadczenia, którego wartość odpowiada wysokości odsetek jakie Spółka musiałaby zapłacić w tym czasie na rynku, w celu pozyskania kapitału odpowiadającego wartości zatrzymanych do własnej dyspozycji kwot należnych akcjonariuszom z tytułu dywidendy (por. wyrok SN z dnia 2 kwietnia 2003 r. w sprawie III RN 44/02).

Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd orzekł jak w wyroku.