Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1183/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13 ust.1 pkt.1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] postanowieniem z dnia z dnia 11./08.2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 12.05.2015 r. znak: [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego [...] w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...] oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Prezydent Miasta [...] występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, wystawił w dniu 12 maja 2014 r. wobec zobowiązanego [...] (dalej zwanym także "Zobowiązanym", "Stroną" lub "Skarżącym") tytuły wykonawcze nr [...] obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w kwocie po [...] zł za każdy postój oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.

Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz uchwałę Rady Miasta [...] Nr XV/411/07 z dnia 19 listopada 2007 r. oraz uchwałę Nr XVI/438/07 z dnia 21 grudnia 2007 r. w tytułach wykonawczych nr [...] oraz uchwałę Nr XX/564/12 z dnia 25 czerwca 2012 r. w tytułach wykonawczych o nr [...] i nr [...].

Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone Zobowiązanemu w dniu 8 lipca 2014 r.

Pismem z dnia 9 lipca 2014 r. Zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w których wskazał, że podstawą wniesionych zarzutów jest błąd co do osoby zobowiązanego, a zatem nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje objęte tytułami wykonawczymi skierowanymi do jego osoby, na co przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych oraz podniósł, że w piśmie z dnia 23.01.2014 r. wskazał, iż to nie on był użytkownikiem pojazdu, lecz [...], który był korzystającym z drogi publicznej i to on powinien być zobowiązanym do uiszczenia opłat za nieopłacony postój. Dodał, że wskazał organowi - oprócz imienia i nazwiska - również adres zamieszkania i Pesel, a zatem wszelkie dane tej osoby. Nadto, wniósł o przesłuchanie wskazanej osoby w charakterze świadka, lecz dowód ten został przez organ zaniechany z niewiadomych przyczyn. Zobowiązany podniósł również, że to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego, a zwłaszcza wtedy, kiedy zobowiązany wskazał na konkretny dowód. Zaniechanie ostatecznego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności dotyczących istnienia obowiązku w ocenie zobowiązanego powoduje, że zaskarżone postanowienie zostało wyda z naruszeniem przepisów art. 7, a zwłaszcza art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego) – dalej zwanej "K.p.a.", które to naruszenie będzie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) - zwanej dalej "u.p.e.a.", Prezydent Miasta [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowią w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec uznania, że wystarczającym dowodem nieopłaconego postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania są zawiadomienia o nieopłaconym postoju.

Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 27.08.2014 r. Zobowiązany wniósł zażalenie, w którym powtórzył argumentację przedstawioną w piśmie zawierającym zarzuty, przy czym dodał, że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 75 § 1 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r., znak: [...], uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wobec uznania, że Zobowiązany nie tylko wskazał dane użytkownika pojazdu (imię i nazwisko, adres zamieszkania, nr PESEL) umożliwiające wierzycielowi identyfikację tej osoby, ale nadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań tejże osoby w charakterze świadka. Kolegium stwierdziło przy tym, że: "Skoro zobowiązany wskazał osobę potencjalnego użytkownika w sposób umożliwiający jego identyfikację, nic nie stało zatem na przeszkodzie ażeby zarówno czynności przedegzekucyjne (upomnienie), względnie inne mające na celu wyjaśnienie kwestii użytkowania pojazdu będącego własnością zobowiązanego na etapie rozpatrywania zgłoszonych przez niego zarzutów, nie wyłączając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, zostały podjęte względem wskazanego przez właściciela, użytkownika pojazdu, czego jednak Prezydent Miasta [...] występujący w niniejszej sprawie w charakterze wierzyciela i organu egzekucyjnego zaniechał.". Tym samym, zdaniem Kolegium, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 K.p.a. Kolegium wskazało przy tym, że nie dopatrzyło się, ażeby Zobowiązany w piśmie z dnia 9 lipca 2014 r. zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ww. postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. organ I instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez Zobowiązanego pismem z dnia 9 lipca 2014 r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wymienionych na wstępie tytułów wykonawczych oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ I instancji powołał orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi, po pierwsze - wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Po drugie - błąd taki może mieć miejsce wówczas, gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego (tak w wyroku WSA w Opolu z 18.05.2011 r.; sygn. akt I SA/Op 136/11). Błąd co do osoby zobowiązanego zachodziłby tylko wówczas, gdyby w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono by osobę, na której nie ciążył obowiązek, co skutkowałoby faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi (tak w wyroku WSA w Gdańsku z 5.01.2012 r.; sygn. akt I SA/Gd 983/11).

Dalej organ wywiódł, że argumentując zarzut błędu co do osoby zobowiązanego Zobowiązany podniósł, iż w spornym okresie osoba trzecia była użytkownikiem pojazdu, jednakże na poparcie tego twierdzenia nie przedstawił żadnych dowodów, a do tego oświadczył, że umowa użyczenia pojazdu zawarta była w formie ustnej. W ocenie Organu zgłoszony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Zobowiązany nie przedstawił dowodów na to, że [...] (osoba wskazana jako użytkownik pojazdu) był użytkownikiem pojazdu w okresie wskazanym w tytułach wykonawczych. Ponadto, Zobowiązany podniósł, że pojazd o nr rej. [...] był użyczony na podstawie ustnie zawartej umowy użyczenia, zaś przepisy nie nakładają obowiązku zawarcia takiej umowy w formie pisemnej.

Zdaniem organu I instancji, jakkolwiek istotnie brak jest obowiązku pisemnego zawarcia takiej umowy, nie nakładają również obowiązku prowadzenia ewidencji, to jednak takie działanie leży w interesie właściciela, aby w razie nieprawidłowego czy niezgodnego z prawem korzystania z pojazdu mógł on wskazać sprawcę zdarzenia - zwłaszcza, że postoje wymienione w przedmiotowych tytułach wykonawczych obejmują okres 3 lat.

Organ I instancji odniósł się także do kwestii przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu przesłuchanie świadka wskazanego przez Zobowiązanego jako użytkownika pojazdu. W tym zakresie organ wskazał, że użytkownik wskazany przez Zobowiązanego ([...]) zmarł w dniu 5 listopada 2013 r., co organ ustalił na podstawie aktu zgonu nr [...]. Organ zauważył, że Zobowiązany wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka już po śmierci tej osoby, między innymi pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. Organ uznał, że Zobowiązany, powierzając pojazd na tak długi okres, z pewnością dobrze znał [...]

W konsekwencji Prezydent Miasta [...] stanął na stanowisku, że za osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat za korzystanie z miejsc parkingowych w strefie płatnego parkowania uznać należy Zobowiązanego jako właściciela pojazdu. Tak więc zarzut błędu co do osoby zobowiązanego uznał za nieuzasadniony.

Na powyższe postanowienie organu I instancji z dnia 12 maja 2015 r. Zobowiązany wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu, że "(...) zostało wydane w oparciu o błąd co do osoby zobowiązanej, a zatem brak jest obowiązku do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje objęte tytułami wykonawczymi do [...].".

W uzasadnieniu zażalenia Zobowiązany wskazał, że otrzymał upomnienie nr Up 318.571 z dnia 18 lutego 2014 r., zaś w piśmie z dnia 25.11.2013 r., będącym reakcją na upomnienie nr [...] z dnia 18.10.2013 r. poinformował, że użytkownikiem pojazdu wymienionego w upomnieniu był [...], zaś Prezydent odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał przy tym, że fakt śmierci wskazanego przez Zobowiązanego użytkownika drogi nie stanowi przesłanki by organ wyposażony ustawą w środki dowodowe w dalszym ciągu zmierzał do weryfikacji twierdzeń Zobowiązanego(chociażby przesłuchał małżonkę zmarłego czy osoby zameldowane ze zmarłym).

Ww. postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy ww. postanowienie organu I instancji z dnia 12 maja 2015 r.

Kolegium, po przywołaniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) - dalej zwanej "ustawą o drogach publicznych", tj. art. 40d ust. 2, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, art. 13f ust. 2) wyjaśnił, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie zawierają definicji legalnej pojęcia "korzystający z drogi publicznej". Wykładnia przepisu art. 13 tej ustawy pozwala na stwierdzenie, że pod pojęciem tym należy rozumieć osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną, która we własnym imieniu lub na której rzecz następuje użytkowanie drogi publicznej. W przypadku opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania korzystającym z drogi może być właściciel pojazdu bądź jego użytkownik (najemca, użyczający), a nawet osoba, która użytkuje taki pojazd bezprawnie w wyniku kradzieży.

Następnie wskazano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu, zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela samochodu. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach.

Pierwszym elementem - jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych - jeżeli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na zobowiązanym ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności z których wywodzi skutki prawne. Dowód taki musi polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne egzekwowanie należnych opłat, na potwierdzenie czego powołano wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 1507/10, z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 1506/10.

Drugim elementem - jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Pominąć w tym przypadku można zarówno przypadki kradzieży pojazdu, jak i sytuacje, gdy właścicielem jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, na co przywołano wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., I FSK 591/08, z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08 oraz ww. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 1506/10.

Jak wskazał organ odwoławczy, wskazane wyżej wyroki sądów administracyjnych powołał także Zobowiązany, wyprowadzając z nich (oraz z innych wyroków, które również wskazał), że wnoszący zarzut błędu co do osoby zobowiązanego może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wskazanie wszystkich niezbędnych danych użytkownika pojazdu, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. To organ winien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie, przesłuchać w charakterze świadka osobę wskazaną jako użytkownik pojazdu, i dopiero wówczas, mając całokształt materiału dowodowego, rozpatrzyć zarzut. Przy tym Kolegium wskazało, że jak można wywnioskować z treści pism Zobowiązanego, iż stanął on nie tylko na stanowisku, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego został prawidłowo poparty i uzasadniony, ale także, iż zarzut ten zasługuje na uwzględnienie z tego chociażby powodu, że właśnie dane korzystającego z drogi publicznej zostały podane, a Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji z tego tylko powodu, że użytkownik pojazdu zmarł, zaś umowa użyczenia pojazdu zawarta była z tym użytkownikiem w formie ustnej.

Kolegium podzieliło pogląd wnoszącego zażalenie, że w przepisach obowiązującego prawa nie przewidziany został obowiązek zawierania umowy użyczenia pojazdu w formie pisemnej, a więc forma ustna jest wystarczająca. Podzielił również stanowisko Zobowiązanego w zakresie, w jakim wywiódł on, iż zobowiązany może się uwolnić od obowiązku wskazując dane osoby będącej użytkownikiem pojazdu. Stanowisko to jest zresztą poparte powołanymi wyżej orzeczeniami sądów administracyjnych.

Jednakże, jak dalej wskazało Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie można z pola widzenia stracić kilku okoliczności, które zdaniem Kolegium mają zasadnicze znaczenie dla przedmiotu postępowania.

Po pierwsze - z treści załączonych do akt sprawy odpisów tytułów wykonawczych wynika, że zdarzenia nieopłaconego parkowania pojazdu o nr rej. [...] miały miejsce w okresie od dnia 21.04.2010 r. do dnia 08.08.2013 r., czyli na przestrzeni niemal trzech i pół roku. W tym okresie, zdaniem Zobowiązanego, użytkownikiem pojazdu miał być [...].

Według Kolegium, skoro pojazd miał być użyczony wskazanej osobie na tak długi okres, to kierując się zasadami doświadczenia życiowego, wiedzy i logiki, trudno w ocenie Kolegium przyjąć, aby pojazd (przedstawiający wszak częstokroć znaczną wartość) miałby zostać użyczony osobie właścicielowi nieznanej i to dodatkowo wyłącznie na podstawie umowy ustnej.

Po drugie - w zarzutach (pismo z dnia 09.07.2014 r.) Zobowiązany zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w osobie [...] zaznaczając, że podobny wniosek sformułował w piśmie z dnia 25.11.2013 r., będącym reakcją na upomnienie nr [...] z dnia 18.10.2013 r. Wniosek dowodowy podtrzymał także w piśmie opatrzonym datą 31.03.2015 r., uprzednio zaś w piśmie opatrzonym datą 23.01.2014 r.

Jak wskazał dalej organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu I instancji znajduje się informacja o tym, że [...] zmarł w dniu 5 listopada 2013 r. W uzasadnieniu tego postanowienia jest sugestia organu, wedle której Zobowiązany z pewnością dobrze znał [...], nie ma natomiast twierdzeń (sugerowanych przez wnoszącego zażalenie) o tym, jakoby organ I instancji wiedział o śmierci użytkownika. Taki wniosek Zobowiązanego nie jest niczym uzasadniony.

Kolegium przyjęło, że jakkolwiek nie można na podstawie okoliczności sprawy stwierdzić, czy Zobowiązany wiedział, czy też nie wiedział o śmierci [...], to jednak wobec faktu, że osobie tej powierzył pojazd na okres niemal trzech lat uznać można, że o śmieci tej wiedzieć powinien. Przyjąć bowiem można, że obaj panowie znali się dobrze, a więc [...] o śmierci [...] wiedzę posiadać mógł. Nadto, ostatnie zdarzenie nieopłaconego parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania miało miejsce w dniu 8 sierpnia 2013 r., czyli niespełna na trzy miesiące przed śmiercią wskazanego użytkownika pojazdu.

Po trzecie - sformułowany przez Zobowiązanego w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wniosek o przeprowadzenie kolejnego postępowania dowodowego, tym razem mającego polegać na przesłuchaniu w charakterze świadków żony zmarłego czy też osób ze zmarłym zameldowanych, zdaje się sugerować, że Zobowiązany o osobach związanych z nieżyjącym [...] wiedzę posiada. Inaczej bowiem trudno stwierdzić, skąd miałby mieć wiedzę o tym, że ze zmarłym zameldowane były inne osoby. To z kolei sugeruje, że obaj panowie znali się dosyć dobrze, a zatem Zobowiązany jako dobry znajomy [...] powinien mieć wiedzę o śmierci tego ostatniego.

W ocenie Kolegium, które w tym zakresie kieruje się zasadami logicznego myślenia i doświadczeniem życiowym, uznać należało, że skoro Zobowiązany powierzył rzecz o znacznej wartości innej osobie, obcej, nie sporządzając na tę okoliczność żadnych dokumentów, to łączyły go z tą osobą takie relacje, że musiał niezwłocznie dowiedzieć się o jej śmierci. Skoro więc podniósł zarzut oparty na twierdzeniu, że osoba ta była użytkownikiem i - wiedząc o jej śmierci - nie wskazał żadnych dowodów, organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów za osobę zgłaszającą zarzut. W konsekwencji brak jest w przedmiotowym postępowaniu uzasadnienia dla uwzględnienia opisanego wyżej wniosku dowodowego.

Sumując Kolegium uznało, ze zaskarżone postanowienie zasługuje na utrzymanie. W tym zakresie przyjęło, że Zobowiązany nie przedstawił żadnego wiarygodnego dowodu na poparcie zgłoszonego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, a tym samym organ I instancji mógł w przedmiotowym postępowaniu za zobowiązanego uznać właściciela pojazdu. Przeprowadzenie konkretnego dowodu z przesłuchania świadka w osobie [...] okazało się niemożliwe wskutek okoliczności niezależnych od Strony i organu. Śmierć świadka będącego jednocześnie domniemanym użytkownikiem pojazdu nie może skutkować stwierdzeniem, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest uzasadniony. W przypadku, gdy zobowiązany nie zaoferował - poza przesłuchaniem domniemanego użytkownika - innych dowodów, należy przyjąć, że nie uwolnił się od odpowiedzialności.

Strona złożyła skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 sierpnia 2015 r. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając mu, że zostało wydane w oparciu o błąd co do osoby zobowiązanej, a zatem brak jest obowiązku do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje, objęte tytułami skierowanymi do Zobowiązanego, czym naruszono art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Nadto, w uzasadnieniu skargi Skarżący dodatkowo podniósł zarzut, że w aktach brak jest dowodów, oprócz zawiadomień o nieuiszczeniu opłat, na zaparkowanie pojazdu w dniach i na ulicach wymienionych w zawiadomieniu, na co przytoczył przepis art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz wyrok NSA z dnia 25 listopada 20114 r., II GSK 1884/13. Skarżący wskazał, że organ w toku całego postępowania nie wykazał, że pojazd został zaparkowany z zachowaniem warunków opisanych w art. 13b ust.1 ustawy o drogach publicznych, bowiem należy odróżnić sytuację, w której pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania, ale w miejscu niewyznaczonym do parkowania od sytuacji, w której zaparkowano pojazd w strefie płatnego parkowania w miejscu w tym celu wyznaczonym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do dodatkowego zarzutu skargi co do braku dowodów na zaparkowanie samochodu Skarżącego w dniach i na ulicach wymienionych w zawiadomieniu w strefie płatnego parkowania, Kolegium wskazało, że jest to sformułowany nowy zarzut nieistnienia obowiązku, tj. zarzut z art. 33 [pic]2 pkt 1 u.p.e.a. i podniosło, że zarzut ten nie został wniesiony w ustawowym terminie i z tego powodu nie może być przedmiotem rozpatrzenia, na poparcie czego przywołano wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 marca 2011 r., I SA/Ke 167/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeżeli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.". W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uznał skargę za niezasadną, zaskarżone bowiem postanowienie jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 sierpnia 2015 r. r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 maja 2015 r., którym uznano zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione i odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepis art. 33 pkt 1 - 10 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1), jak również niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6). Mając na uwadze treść zarzutów sformułowanych przez Skarżącą stwierdzić należy, iż obejmują one ww. sytuacje, przewidziane w art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a.

Wskazać przy tym również należy, że art. 34 § 4 u.p.e.a. traktuje o dwóch rodzajach postanowień w sprawie zarzutów wniesionych m.in. na tej podstawie - postanowieniu organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów oraz postanowieniu wierzyciela zawierającego stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, przy czym od obydwu postanowień przysługuje zażalenie (§ 2 i 5 art. 34). W badanej sprawie organem egzekucyjnym i równocześnie wierzycielem jest Prezydent Miasta [...], zatem nie było konieczności zwracania się do wierzyciela o uprzednie zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Mając na uwadze charakter obowiązku, jaki wskazany został w wystawionych przez wierzyciela tytułach wykonawczych, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania – podkreślić należy, że obowiązek poniesienia takich opłat powstaje z mocy przepisu prawa, określony bowiem został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), obowiązujących w dacie powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, tj. w momencie postawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się - jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy - za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 cyt. ustawy wskazał również cel ustalania stref płatnego parkowania. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych).

Z przytoczonych wyżej regulacji wprost zatem wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania (s.p.p.) jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji.

Stwierdzić zatem należy, że sporządzane przez inspektora s.p.p. (działającego z upoważnienia zarządcy drogi, tutaj Prezydenta Miasta [...]) zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w dniach: 21.04.2010 r., 28.04.2010 r., 13.05.2010 r., 12.07.2010 r., 30.08.2010 r., 18.10.2010 r., 25.10.2010 r., 26.10.2010 r., 27.10.2010 r., 08.11.2010 r., 08.12.2010 r., 09.02.2011 r., 17.03.2011 r., 21.03.2011 r., 14.04.2011 r., 27.04.2010r., 28.04.2011 r., 01.06.2011 r., 06.09.2011 r., 29.11.2011 r., 25.05.2012 r., 30.05.2012 r., 19.06.2010r., 12.11.2012r. oraz 08.08.2013 r. - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi dokument (dowód) potwierdzający fakt nieuiszczenia opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi publicznej dodatkową i wystarczającą informację o konieczności uiszczenia opłaty. Obowiązujące przepisy nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", zwłaszcza, że dokument ten nie nakłada na korzystającego z parkingu jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Jak już wyżej wskazano, obowiązek poniesienia opłaty powstał bowiem z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie.

Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych i upoważnionych do tego inspektorów braku uiszczenia opłaty za parkowanie, stanowiącego własność Skarżącego samochodu osobowego marki [...] w strefie płatnego parkowania. Niesporne jest również, że wierzyciel wzywał skarżącą Spółkę do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec Zobowiązanej tytuły wykonawcze i skutecznie je doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne.

Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy fakt parkowania pojazdu Skarżącego w strefie płatnego parkowania w dniach i godzinach ustalonych przez organ został należycie udowodniony - co wiąże się z zarzutem błędu co do osoby zobowiązanego, zgłoszonym w piśmie z dnia 09 lipca 2014 r., a jednocześnie z zarzutem nieistnienia obowiązku, zgłoszonym dodatkowo w skardze.

Zdaniem Skarżącego, w piśmie z dnia 23 stycznia 2014 r. wskazano, że to nie Skarżący był użytkownikiem pojazdu, lecz [...] i to on był najprawdopodobniej korzystającym z drogi publicznej, i to on powinien być zobowiązanym do uiszczenia opłat za nieopłacony postój. Skarżący - nie kwestionując, że jest właścicielem przedmiotowego pojazdu - wskazał, że wniósł o przesłuchanie ww. osoby w charakterze świadka, nie wiedząc o jego śmierci w dniu 05 listopada 2013 r. (w skardze omyłkowo wskazano datę śmierci "05.11.2015 r.). Fakt śmierci wskazanego ewentualnego użytkowania drogi, zdaniem Skarżącego, nie stanowi przesłanki, by organ zaniechał weryfikacji twierdzeń Strony, chociażby przesłuchał małżonkę zmarłego czy osoby zameldowane z nim. Według Skarżącego, organ nie udowodnił, że Skarżący jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty, a to na organie administracji publicznej ciążył obowiązek prowadzenia postepowania dowodowego, a zwłaszcza wtedy, kiedy wskazano na konkretny dowód. Twierdzeń jak i argumentacji Skarżącego w odniesieniu do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej organy obu instancji nie podzieliły.

Dodatkowo Skarżący, po przytoczeniu stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 25 listopada 2014 r., II GSK 1684/13, wskazał w uzasadnieniu skargi, że organ, oprócz zawiadomień o nieuiszczeniu opłat, nie wykazał w toku całego postępowania, że pojazd został zaparkowany z zachowaniem warunków opisanych w art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, który w odpowiedzi na skargę wskazał, że jest to nowy zarzut, a zatem złożony po ustawowym terminie i nie może być przedmiotem rozpatrzenia, na co trafnie wskazano na wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 marca 2011 r., I SA/Ke 167/11.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, nie można uznać za uzasadnione twierdzeń Skarżącego, że w przedmiotowej sprawie fakt parkowania pojazdu będącego własnością Skarżącej nie został w sposób należyty udowodniony, a zatem, że druki "zawiadomień" wystawione przez inkasentów pobierających opłaty umieszczane na pojeździe nie stanowią wystarczającego dowodu parkowania pojazdu.

Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, które w istocie sprowadza się do braku mocy dowodowej "zawiadomienia" o nieopłaceniu postoju w strefie płatnego parkowania, jako podstawy podjęcia działań prawnych zmierzających do wyegzekwowania realizacji przez korzystającego z drogi publicznej w strefie płatnego parkowania obowiązku ustawowego (art. 13 ust. 1 w związku z art. 13 f ustawy o drogach publicznych). Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie sporządzono 25 takich zawiadomień, które sporządzone zostały przez upoważnionych inspektorów, dotyczą tego samego pojazdu Skarżącego, różnych dni i miejsc, jednakże wskazane w nich miejsca znajdują się zakresie strefy płatnego parkowania wyznaczonej w [...], stosownie do załączników uchwał Rady Miasta [...] (uchwała Nr XV/411/07 z dnia 19.11.2007 r., uchwała Nr XVI/438/07 z dnia 21.12.2007 r., uchwała Nr XX/564/12 z dnia 25 czerwca 2012 r.), z którymi to okolicznościami Skarżący nieskutecznie polemizuje. Polemika ta sprowadza się w istocie do gołosłownego twierdzenia, że parkowania pojazdu wskazane w zawiadomieniach nie miały miejsca w dniach i na ulicach w wyznaczonych miejscach strefy płatnego parkowania (art. 13 b ust. 1 ustawy o drogach publicznych), gdyż organ tej okoliczności nie wykazał, a co potwierdziłyby zdjęcia wykonywane przez pracowników s.p.p., w związku z czym nie istnieje obowiązek ponoszenia opłaty. W istocie ta teza Skarżącego, nie dosyć, że jest spóźniona, gdyż zarzut ten został zgłoszony dopiero w skardze, a więc po ustawowym terminie 7- dniowym przewidzianym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., a zatem nie podlega rozpatrzeniu, to opiera się na błędnym przekonaniu, że w każdym miejscu, w którym zaparkuje swój pojazd w obszarze strefy płatnego parkowania, lecz nie w miejscu wyznaczonym przepisami prawa w tej strefie, nie podlega opłacie, o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Teza ta - zdaniem Sądu – nie znajduje bowiem oparcia w obowiązującym porządku prawnym (cytowane wyżej przepisy ustawy o drogach publicznych oraz akty prawa miejscowego). Wykładnia przepisów regulujących materię prawną w przedmiocie strefy płatnego parkowania dokonana przez Skarżącą - w ocenie Sądu - stanowi nadinterpretację obowiązującej regulacji prawnej w tym zakresie, a w konsekwencji stanowi obejście obowiązującego porządku prawnego. Wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., II GSK 1684/13, powołany przez Skarżącego w skardze, według Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, który został prawidłowo ustalony przez organy, gdyż Skarżący skutecznie zgłosił jedynie zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego, natomiast drugi zarzut co do nieistnienia obowiązku został zgłoszony już po ustawowym terminie.

W świetle okoliczności faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie zachodzi podstawa do uznania, że Skarżący nie był faktycznie zainteresowany wykonywaniem ustawowego obowiązku co do uiszczania opłaty za parkowanie swojego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a świadczy o tym w niniejszej sprawie 25 nieopłaconych zaparkowań samochodu stanowiącego własność Skarżącego za okres około trzech lat, a jedynie był zainteresowany uzyskaniem potwierdzenia Jego zachowania jako zgodnego z prawem, umożliwiającego dalsze unikanie odpowiedzialności od ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w tej strefie. Zdaniem Sądu, zachowanie Skarżącego zmierzało jedynie do obejścia obowiązującego porządku prawnego, zmierza bowiem do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest zakazane. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem. Należy przy tym wyjaśnić, że obejście ustawy to zachowanie podmiotu prawa, który napotykając prawny zakaz dokonania określonej czynności prawnej "obchodzi" go w ten sposób, że dokonuje innej niezakazanej formalnie czynności w celu osiągnięcia skutku związanego z czynnością zakazaną, a tym samym sprzecznego z prawem (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 r., III UK 89/05, OSNP 2006, nr 11-12, poz. 192 - i tam powołane orzeczenia i poglądy doktryny).

Podkreślić zatem ponownie należy, że zgodnie z obowiązującą zasadą przewidzianą w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie (obecnie postój) pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jeżeli więc "korzystający z dróg publicznych" zaparkował pojazd w takiej strefie, lecz poza wyznaczonym miejscem w myśl art. 13 b ust.1 ustawy o drogach publicznych, to nie oznacza, że automatycznie jest zwolniony z odpowiedzialności ponoszenia opłaty za takie parkowanie (niezależnie od odpowiedzialności grożącej z innego tytułu za pozaprawne parkowanie pojazdu). Świadczy jedynie wprost, że zachowanie to jest niezgodne z prawem, a przy tym świadome i wprowadzające do praktyki pozaprawną linię postępowania (chaos) w sposobie parkowania pojazdów, a tego Sąd, jako kontrolujący legalność działania organów administracji publicznej, nie może akceptować, tym bardziej mając na uwadze cel tworzenia takich stref płatnego parkowania (deficyt miejsc postojowych - art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych).

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy wskazać jednak należy na kluczowy element meritum zarzutu nieistnienia obowiązku, wprawdzie zarzutu spóźnionego, ale dla celów informacyjnych wskazać należy, że wyroku z dnia 21.02.2014 r., II FSK 315/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym zobowiązany może podnosić jedynie wówczas, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wydaniu tytułu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 14 stycznia 2010 r. wydanych w sprawach II FSK 1377/08 i II FSK 1378/08 stwierdził wprost, że w przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. i że nie jest on uprawniony do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji".

Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarżący jedynie gołosłownie polemizuje z obowiązkiem, który wynika z mocy przepisu ustawy o drogach publicznych (art. 13 ust. 1 w związku z art. 13f ust.1) i w tym w aspekcie jest on oceniany.

Podkreślić zatem należy, że zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy zasadniczo kontroli formalnej obowiązku, co do którego prowadzi się egzekucję. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć sytuację, kiedy wskazano w tytule wykonawczym obowiązek, który nie ciąży na zobowiązanym podmiocie. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Rozpatrując zatem zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na postawie tytułów wykonawczych obejmujących należności, co do których wierzyciel dysponował zawiadomieniami o nieopłaconym postoju, organ egzekucyjny jest uprawniony uznać je za nieuzasadnione na tej podstawie.

Zatem podnieść ponownie należy, że w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Oznacza to, że obowiązek ten powstaje z mocy przepisu ustawy, i brak dobrowolnego wykonania tego obowiązku ustawowego powoduje, że stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.e.a podlega on wyegzekwowaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Podstawą faktyczną do podjęcia działań egzekucyjnych zmierzających do jego przymusowego wyegzekwowania są właśnie "zawiadomienia" sporządzane przez inspektorów, działających na podstawie zasad pobierania opłat w strefie płatnego parkowania określonych aktami prawa miejscowego (uchwały Rady Miasta [...]), podejmowanych na podstawie art. 13 ust. 3 i 4 ustawy o drogach publicznych .

Zdaniem Sądu, sporządzenie zawiadomień o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania (na drukach ścisłego zarachowania) wraz z wyszczególnieniem wszystkich danych pojazdu i miejsc jego parkowania przez inkasentów (kontrolerów) obsługujących strefę płatnego parkowania, bezspornie mających uprawnienia do kontrolowania wykonywania obowiązków ustawowych wnoszenia opłat przez korzystających z drogi publicznej przez parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, należy uznać za wystarczającą podstawę faktyczną dla przyjęcia, że pojazd ten w określonych dniach i godzinach był zaparkowany w miejscu znajdującym się w takiej strefie.

Wskazać przy tym należy, że zwyczajowe umieszczania zawiadomienia za wycieraczkami pojazdu nie gwarantuje, że zawsze właściciel pojazdu je otrzyma, skoro jednak żaden przepis nie nakazuje doręczenia takiej informacji "za potwierdzeniem odbioru", to zarzut o nieistnieniu obowiązku z uwagi na niedoręczenie zawiadomień o nieuiszczeniu opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania oraz brak dokumentacji zdjęciowej jest chybiony (tak też WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 4/13). Niewątpliwie natomiast informację o nieuiszczeniu opłaty, o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 w związku z art. 13 f ust. 1 ustawy o drogach publicznych, oraz o konieczności poniesienia opłaty dodatkowej strona zobowiązana otrzyma najpóźniej z chwilą otrzymania upomnienia.

W świetle powyższego nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że organ nie przeprowadził w dostatecznym stopniu postępowania dowodowego, bowiem nie wykazał dowodami na zaparkowanie pojazdu Skarżącego w wyznaczonym miejscu parkowania strefie płatnego parkowania. Z treści uzasadnienia zarzutów wynika, że takim dowodem potwierdzającym położenie pojazdu byłyby zdjęcia.

Jak już wyżej wskazano, stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych – to na korzystającym z drogi publicznej ciążył obowiązek uregulowania opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Logiczna wykładnia przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że "korzystającym z drogi" w chwili parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania jest osoba pozostawiająca pojazd w tej strefie (kierująca pojazdem), gdyż ta osoba posiada (a przynajmniej powinna posiadać) świadomość parkowania pojazdu w takiej strefie i praktycznie tylko ona może w tym momencie dokonać technicznej czynności dokonania opłaty parkingowej. Natomiast w przypadku nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu. Przyjmuje się bowiem domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych, bowiem to właściciel samochodu w głównej mierze z niego korzysta. Poza tym, jeżeli właściciel samochodu z niego w danym dniu lub okresie nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Tego rodzaju domniemania mają swoje źródło w definicji prawa własności zawartej w treści art. 140 Kodeksu cywilnego. Pozytywna strona własności obejmuje uprawnienie do posiadania rzeczy, uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Wyraźnie zaznaczonym w ww. normie uprawnieniem właściciela jest przysługujące mu uprawnienie do korzystania z rzeczy.

Dopiero zatem, kiedy właściciel pojazdu wykaże, że z należącego do niego pojazdu korzystał inny wskazany przez niego podmiot, który parkował w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, obowiązek uiszczenia opłaty może obciążyć tego użytkownika drogi. We wszystkich innych przypadkach opłatę ponosi właściciel pojazdu. Stanowisko to jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1514/08, wyrok NSA z 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 591/08, wyrok WSA w [...] z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 70/11, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1730/11, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1852/11.

Przykładowo w wyroku z dnia 28.11.2014 r., II FSK 2762/12, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Prawidłowa wykładnia przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) uzasadnia stwierdzenie, że publiczno prawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie egzekwowany w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym obciąża właściciela (lub leasingobiorcę) pojazdu, a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie.".

Wskazać przy tym jednakże należy, że organ egzekucyjny nie posiada kompetencji do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu. To samo dotyczy żądanej przez Skarżącego dokumentacji fotograficznej. Kompetencje organu egzekucyjnego ograniczają się w istocie do egzekwowania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, chyba że zmienił się stan faktyczny sprawy po dacie wystawienia tytułu wykonawczego (np. zobowiązany wykonał obowiązek). To na właścicielu pojazdu spoczywa bowiem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki NSA z dnia: 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09 oraz I OSK 868/09). Dowód taki musi być bezsporny i jednoznaczny, a mianowicie, winien w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać konkretną osobę (podmiot) i wszystkie jej dane, umożliwiające skuteczne wyegzekwowanie od niej należnych opłat. Taką bezspornością i jednoznacznością winien znamionować każdy inny dowód, w tym w celu wykazania innego miejsca parkowania pojazdu niż w strefie płatnego parkowania w dniu i godzinie określonej w danym zawiadomieniu. Wnioskowany przez Skarżącego dowód z przesłuchania w charakterze świadka osoby, która już nie żyje, nie spełnia takich cech jednoznaczności i bezsporności (tak jak np. umowa wynajmu pojazdu). Obie te cechy muszą łącznie znamionować dowód, co oznacza, że wskazana przez właściciela pojazdu osoba trzecia jako korzystająca z dróg nie kwestionuje prawdziwości twierdzeń właściciela, a wręcz je potwierdza, a tym samym przyjmuje na siebie pełną odpowiedzialność za uiszczenie opłaty jako osoby korzystającej z dróg publicznych w rozumieniu art. 13 ust.1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

Z tego względu nie ma żadnych powodów w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, aby w sytuacji, gdy właścicielem pojazdu był Skarżący, nie objąć jej domniemaniem, że to on jako właściciel pojazdu korzystał z dróg publicznych. Mógł on wskazać na osobę korzystającą z pojazdu i to domniemanie obalić, jednakże tylko takim dowodem, który – jak wyżej wskazano - jest bezsporny i wprost wskazuje na prawdziwość twierdzeń zobowiązanego właściciela, a takiego dowodu Skarżący nie przedstawił. Nie budzi wątpliwości, że takich cech nie spełniał wnioskowany dowód z przesłuchania osoby zmarłej. Przepisy nie wymagają od wierzyciela by wykazywał prawdziwość tezy zobowiązanego, jednakże dowód, na który zobowiązany się powołuje, by obalić to domniemanie, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości co do faktycznej osoby korzystającej z dróg, natomiast organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego co do osoby zobowiązanej czy istnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, a jednie egzekwowania tego obowiązku od wskazanego w tym tytule podmiotu.

Przenosząc te rozważania na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnego jednoznacznego i bezspornego dowodu na okoliczność parkowania pojazdu poza obszarem strefy płatnego parkowania w dniach i godzinach określonych w 25 zawiadomieniach. Wobec faktu, że wierzyciel nie ma możliwości wykazywania prawdziwości twierdzeń zobowiązanego, zaś organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego, to z tego powodu ciężar przeprowadzenia dowodu w celu wzruszenia twierdzeń organu obciąża co do zasady stronę, która z danego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki.

Zasadnie zatem organy przyjęły, że dowód w tym zakresie obciąża właściciela pojazdu, a działaniu organu nie można zarzucić naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Stanowisko organów w tym przedmiocie zostało wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, i odpowiada obowiązującemu prawu oraz dominującemu orzecznictwu sądów administracyjnych.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez organy wskazanego w uzasadnieniu skargi przepisu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych z uwagi na jego zgłoszenie po ustawowym terminie (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).

W tym stanie sprawy, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a tym samym zaistniała podstawa do oddalenia skargi jako niezasadnej, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.