Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 43/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono naruszenie prawa i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2, art. 9 ust. 2 pkt 2, art. 37 ust. 1 i 2, art. 39 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 50, art. 61, art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a.
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. O. na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa, 2. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz E. O. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

E. O. (dalej jako Skarżąca, Beneficjent, Przedsiębiorca, Wnioskodawca, Strona) ubiegała się o dofinansowanie projektu pt.: "[...]", złożonego w ramach Osi priorytetowej 11 Włączenie społeczne Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" na lata 2014-2020, Działania 11.2: Ułatwienie dostępu do przystępnych cenowo, trwałych oraz wysokiej jakości usług, w tym opieki zdrowotnej i usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym, Poddziałanie 11.2.5: "[...]" (dotyczące usług społecznych), konkurs nr: "[...]".

Skarżąca prowadzi działalność m.in. o PKD 88.99.Z, obejmujący działalność poradni, schronisk, pomoc specjalna i pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania świadczona osobom i rodzinom w ich domach lub poza nimi, realizowana przez instytucje administracji publicznej, organizacje niosące pomoc ofiarom katastrof, organizacje o zasięgu ogólnopolskim lub lokalnym oraz przez specjalistów udzielających porad (...). Powyższe wynika z danych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) Przedsiębiorcy, powoływanych przez strony.

Przedsiębiorca podał we wniosku o dofinansowanie w punkcie 4.6 na str. 30 i 31 (karta 30 verte i 31 akt sądowych), że "jako realizator projektu spełnia wymogi merytoryczne, organizacyjne i finansowe, posiada 12-letnie doświadczenie w zakresie działań na rzecz włączenia społ. poprzez działania na rzecz potencjalnych UP. Wnioskodawca posiada duże doświadczenie w realizacji usług społecznych, realizował projekty, które obejmowały poradnictwem specjalistycznym (psychologicznym i zawodowym) osoby zagrożone wykluczeniem społecznym." Wymienił następnie siedem zrealizowanych projektów w ramach programów o początkowych nr: "[...]" i "[...]". Ponadto opisując potencjał społeczny Beneficjent wskazał, że: "od roku 2018 prowadzi wsparcie dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym poprzez realizację działań aktywizujących ich zawodowo i społecznie. Swoją działalność w tym zakresie prowadzi na rożnych terenach, w tym miejskich i wiejskich. Zna potrzeby i bariery mieszkańców małych lokalnych społeczności oraz dużych ośrodków miejskich. Zna doskonale przyczyny zagrożenia marginalizacją społeczną osób będących klientami ośrodków pomocy społecznej, w swoich działaniach dąży do niwelowania barier i stwarzania im możliwości rozwoju umiejętności społecznych, zawodowych, interpersonalnych (...) wspiera także osoby z niepełnosprawnością (ruchową, intelektualną), stwarzając im możliwość dostępu do usług do tej pory dla nich nieosiągalnych".

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa "[...]" w Olsztynie / lnstytucja Organizująca Konkurs (IOK) pismem z "[.1.]" r. nr "[.1.]" poinformował o negatywnej ocenie wniosku. Powołał art. 44 ust. 1 i art. 53 ust. 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.), dalej ustawa wdrożeniowa. Podał, że projekt nie spełnił wymienionych kryteriów merytorycznych wyboru projektu, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania: 1. Kryterium merytoryczne zerojedynkowe nr 1 - "Wnioskodawca zgodnie ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO "[...]" 2014-2020 jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie w ramach właściwego Działania / Poddziałania RPO "[...]" 2014-2020". Wskazał, że szczegółowe uzasadnienie oceny powyższego kryterium znajduje się w Kartach oceny kryteriów merytorycznych wniosku o dofinansowanie projektu, które stanowią załącznik nr 1 do omawianego pisma.

W załączniku nr 1 na str. 5 w rubryce: Uzasadnienie podano, że we wniosku o dofinansowanie oraz na stronie internetowej Wnioskodawca nie wskazał, że prowadzi działalność obejmującą usługi społeczne, a jedynie że prowadzi przede wszystkim kursy i szkolenia. Ponadto w części 2.4 wniosku PKD: Pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana, po analizie doświadczenia Strony (część 4.6 wniosku) nie wskazano o tym, że podmiot realizuje usługi społeczne zgodnie z prowadzoną działalnością.

Z kolei w następnym załączniku na str. 4 w rubryce: Uzasadnienie również podano, że we wniosku o dofinansowanie oraz na stronie internetowej Wnioskodawca nie określił, że prowadzi działalność obejmującą usługi społeczne. Główną domeną działalności Beneficjenta są kursy i szkolenia, a przypisane do działalności PKD nie uprawnia do realizacji usług społecznych. Wnioskodawca nie jest zatem podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie.

W proteście na ww. informację Przedsiębiorca podał, że zalicza się do grupy innych podmiotów, które prowadzą działalność w sferze pomocy społecznej o PKD 88.99.Z. Powołał się na treść w pkt 4.6 wniosku o dofinansowanie, opisaną już wyżej, i podkreślił, że jednoznacznie wykazano prowadzenie działalności w zakresie realizacji usług społecznych zgodnie z jednym z obszarów Typu 1 projektu ujętych w rozdziale 3, pkt 3.2 Regulaminu konkursu 11.2.5, a także na rzecz grupy docelowej oraz na określonym terytorium, którego będzie dotyczyć realizacja projektu.

Zarząd Województwa "[...]", działający jako Instytucja zarządzająca, (dalej Organ, IZ), pismem z 21 grudnia 2020 r. nr ROPS-VIII.432.11.16.2020 poinformował Skarżącą o nieuwzględnieniu protestu. Powołał w sentencji art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z Regulaminem "usługi społeczne mogą być realizowane wyłącznie przez podmioty prowadzące w swojej działalności statutowej usługi społeczne lub przez podmioty prowadzące w swojej działalności statutowej jednocześnie usługi społeczne i zdrowotne." Do tego zapisu Regulaminu odnoszą się Oceniający w swoich uwagach, a jeden z nich wskazuje, że "z doświadczenia przedstawionego we wniosku o dofinansowanie nie wynika, aby Wnioskodawca prowadził usługi społeczne, na stronie internetowej podmiotu nie wskazano także takiej informacji o prowadzeniu usług społecznych w swojej działalności. Widnieje jedynie informacja, że jest to instytucja szkoleniowa, która prowadzi przede wszystkim kursy i szkolenia."

Organ powołał się na Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 i wskazał, że usługi społeczne świadczone w społeczności lokalnej to usługi świadczone w interesie ogólnym, umożliwiające osobom niezależne życie w środowisku lokalnym. Natomiast Wnioskodawca w treści wniosku o dofinasowanie projektu w pkt 1.11 wskazał, że PKD wiodące projektu to Q.88.99.Z, tj. Pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana. Jednak pomimo tego opisane w pkt 4.6 wniosku doświadczenie nie wskazuje, że Wnioskodawca realizuje usługi społeczne zgodnie ze swoją działalnością.

Dodatkowo, jak wskazał jeden z Oceniających, przypisane do Wnioskodawcy PKD to K.66.22.Z Działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych. Zgodnie z zapisami Regulaminu, usługi społeczne muszą być realizowane przez podmioty prowadzące w swojej działalności statutowej usługi społeczne, co nie zostało należycie potwierdzone przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku o dofinansowanie projektu.

W związku z powyższym Organ ocenił, że rację mają Oceniający, gdyż bazując na zapisach wniosku można zauważyć, że Wnioskodawca wykazuje jedynie doświadczenie w zakresie aktywizacji społeczno-zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Podparte jest to wykazem projektów realizowanych w ramach Działania 11.1 RPO "[...]" 2014-2020, a także projektów z zakresu aktywizacji społeczno-zawodowej w ramach poprzedniej perspektywy finansowej UE.

Mając na uwadze zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu współfinansowanego z EFS w ramach RPO "[...]" na lata 2014-2020, Organ stwierdził, że wniosek powinien zawierać informacje umożliwiające Oceniającym analizę działalności Wnioskodawcy i Partnerów oraz "określenia poziomu doświadczenia merytorycznego i skuteczności wnioskodawcy i partnerów’’. Zgodnie z zapisami Instrukcji Wnioskodawca jest zobowiązany do opisu posiadanego doświadczenia w zakresie prowadzonych usług społecznych w sposób możliwie precyzyjny i niebudzący wątpliwości podczas oceny merytorycznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu w całości oraz stwierdzenie, że ocena wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik oceny, tj.:

a) art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, w związku z art. 125 ust. 3 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z 2013.12.20, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ogólnym", poprzez ich błędną wykładnię skutkującą ich niezastosowaniem, a wskutek tego oparcie się przy dokonaniu oceny wyboru projektu Skarżącej do dofinansowania na procedurach wyboru i kryteriach, opisanych w szczególności w Regulaminie konkursu, które nie odpowiadały wymogom przewidzianym ww. przepisami prawa, gdyż nie były wystarczająco czytelne i przejrzyste, a wskutek tego dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie oraz rozpatrzenie protestu bez zachowania zasad rzetelności i przejrzystości, w oparciu o procedury nie precyzujące w sposób czytelny sposobu wykazania przez Wnioskodawcę spełniania kryteriom wyboru dotyczącego uznania, że Wnioskodawca jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie;

b) przepisu art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez ich błędną wykładnię skutkującą ich niezastosowaniem, a wskutek tego dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie oraz rozpatrzenie protestu bez zachowania zasad rzetelności i przejrzystości, jak i wbrew przyjętym kryteriom wyboru, tj. określenie w przyjętym regulaminie konkursu oraz instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie zasad naruszających zasadę przejrzystości poprzez niewskazanie w sposób konkretny i przejrzysty, klarowny dla Wnioskodawcy, warunków i sposobu oceny poszczególnych kryteriów, m.in. kryterium w zakresie wykazania doświadczenia Strony i uznania, że Wnioskodawca jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie;

c) art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem, a wskutek tego niedokonanie wyboru projektu Skarżącej, pomimo tego, że spełnił on kryteria wyboru projektów w stopniu, który powinien skutkować jego wyborem do dofinansowania;

d) art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem, a wskutek tego prowadzenie konkursu, w tym w szczególności oceny projektów w sposób dowolny i uznaniowy, oparty na kryteriach niewyartykułowanych wprost w sposób przejrzysty w zapisach regulaminu konkursu oraz załączonej do niego instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, co skutkowało dokonaniem negatywnej oceny wniosku oraz negatywnym rozpatrzeniem protestu, w oparciu wyłącznie o subiektywną ocenę osób oceniających projekt, nie opartą na żadnych konkretnych zapisach regulaminowych, które Wnioskodawca mógłby wziąć pod uwagę sporządzając wniosek;

e) art. 53 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez ich błędną wykładnię skutkującą niezastosowaniem, a wskutek tego brak rzetelnego, przejrzystego i prawidłowego rozpoznania protestu, w szczególności poprzez ponowne sprawdzenie złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów, a w konsekwencji nieuwzględnienie zasadnych zarzutów Skarżącej co do przeprowadzonych ocen.

Zdaniem Skarżącej ocena przedstawiona w Informacji o negatywnej ocenie projektu, jak i w Informacji o nieuwzględnieniu protestu, dokonana została w sposób dowolny i uznaniowy, i pozbawiona jest obiektywnych podstaw i uzasadnienia. Strona spełniła i wykazała w złożonym wniosku w sposób wystarczający wymagane przez IZ kryteria opisane w Regulaminie konkursu, w tym przedmiotowe kryterium merytoryczne dotyczące podmiotu mogącego ubiegać się o dofinansowanie. W szczególności Wnioskodawca spełniał wszelkie kryteria podmiotu działającego w obszarze pomocy społecznej w świetle zapisów ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r., poz.1876 ze zm.). Autor skargi powołał w uzasadnieniu art. 2 i 3 ustawy i podał, że uwzględniając te przepisy, jak też treść złożonego wniosku o dofinansowanie, uzasadnione jest twierdzenie, że Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie realizacji usług społecznych, w zakresie zgodnym z jednym z obszarów Typu 1 projektu wskazanych w rozdziale 3, pkt 3.2 Regulaminu konkursu 11.2.5, tj. "Poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne dla osób lub rodzin, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych". W ocenie Skarżącej powyższe dowodzi, że jako wnioskodawca wykazała, iż prowadzi działalność w zakresie usług społecznych, w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Powołano w skardze art. 36 pkt 2 lit. g i q i art. 46 ust 1 i 3 tej ustawy wskazując, że wszystkie wymienione w pkt. 4.6 wniosku o dofinansowanie projekty dotyczyły osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, co wpisuje się w wymagania odnośnie grupy docelowej, zgodnie z rozdziałem 3, pkt 3.4 Regulaminu konkursu 11.2.5, tj. osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, mieszkające na terenie "[...]".

Przy czym w poz. 2.4. Wniosku zostało rzeczywiście wskazane PKD: K.66.22.Z Działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych, jednak tylko i wyłącznie dlatego, że zgodnie z wytycznymi wynikającymi z Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie (str. 14) należało w tym miejscu wskazać dominujące PKD wnioskodawcy. Nie powinno być mylone z PKD wiodącym projektu. Z wpisu do CElDG, który w ocenie Wnioskodawcy należy uznać za odpowiednik "zapisów statutowych" dla podmiotu jakim jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, wynika wyraźnie, że w ramach wykonywanej działalności Wnioskodawca świadczy również usługi społeczne, ujęte w ramach pozycji PKD: 88.99.Z, uwzględnionej w wykazie prowadzonej przez Stronę działalności uwidocznionej we wpisie do tej ewidencji.

Ponadto jak wynika z danych ogólnodostępnych na stronie RPO "[...]" i wyników konkursów z działań 11.2.3 jak również 11.2.5, dofinansowanie wielokrotnie otrzymywały podmioty będące jednoosobowymi działalnościami gospodarczymi posiadającymi takie same rozszerzenia PKD 88.99.Z jak Wnioskodawca. IZ w dokumentach związanych z przedmiotowym konkursem nie wymagała przedstawiania dodatkowych dokumentów stanowiących potwierdzenie wykonywania działalności w obszarze pomocy społecznej. Również zapisy zawarte w opublikowanej przez IZ dokumentacji konkursowej nie zawierały precyzyjnego doszczegółowienia wymogów w zakresie należytego wykazania przez wnioskodawcę faktu prowadzenia działalności w zakresie usług społecznych.

Skarżąca opłaciła wpis od skargi w kwocie 200 zł (k. 12 akt sądowych). Natomiast w piśmie procesowym z 28 stycznia 2021 r. wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (k. 15). Organ przychylił się do wniosku Skarżącej w odpowiedzi na skargę. Organ wniósł też o oddalenie skargi w całości i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Zarządzeniem z 18 marca 2021 r. (k. 62) Przewodnicząca Wydziału I WSA w Olsztynie skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs[4] ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), dalej w skrócie: ustawa kryzysowa. Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W § 2 pkt 1 – 9 tego przepisu wymieniono sprawy z zakresu działalności administracji publicznej, w których dopuszczalna jest skarga i kontrola sprawowana przez sądy administracyjne. Stosownie do § 3 art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie taką szczególną ustawą jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej (Dz.U.2020.818 t.j. z dnia 2020.05.07, dalej jako "ustawa wdrożeniowa").

Ustawa ta określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1 ustawy). Stosownie do jej art. 6 ust. 1, system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Z treści art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji.

Instytucją zarządzającą jest: zarząd województwa - w przypadku regionalnego programu operacyjnego. (art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy). Do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności wybór projektów do dofinansowania: (art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej). Ustawodawca określił w art. 31, że cele programu operacyjnego są osiągane przez realizację projektów objętych dofinansowaniem.

Zasady wyboru projektów do dofinansowania określono w art. 37 ustawy przewidującej, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (ust. 1). .Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2).

Z art. 39 ust. 1 ustawy wynika, że w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów (art. 44 ust. 1 ustawy), zaś rzeczą właściwej instytucji jest rozstrzygnąć konkurs (art. 46 ust. 1).

Zasadą jest, że w postepowaniu konkursowym w ograniczonym zakresie stosowane są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosuje się je w sprawach dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów (art. 50 ustawy wdrożeniowej).

Stosownie do art. 61 ustawy, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (ust. 8).W rozpoznawanej sprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w odpowiedzi na konkurs.

Wniosek został rozpatrzony negatywnie, gdyż według IZ w statucie skarżącej brak było zapisu, że jest ona podmiotem wykonującym usługi społeczne. IZ podała, że we wniosku o dofinansowanie oraz na stronie internetowej wnioskodawca nie wskazał, że prowadzi działalność obejmującą usługi społeczne, a jedynie prowadzi przede wszystkim kursy i szkolenia. Nie uznał natomiast za taką działalność zaznaczoną w części 2.4 wniosku PKD: Pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana. Po analizie doświadczenia Strony (część 4.6 wniosku) nie wskazano o tym, że podmiot realizuje usługi społeczne zgodnie z prowadzoną działalnością.

Organ uznał, że główną domeną działalności Beneficjenta są kursy i szkolenia, a przypisane do działalności PKD nie uprawnia do realizacji usług społecznych. Według Organu wnioskodawca nie jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie. W rezultacie IZ nie uwzględniła protestu. W uzasadnieniu podała, że zgodnie z Regulaminem "usługi społeczne mogą być realizowane wyłącznie przez podmioty prowadzące w swojej działalności statutowej usługi społeczne lub przez podmioty prowadzące w swojej działalności statutowej jednocześnie usługi społeczne i zdrowotne." Do tego zapisu Regulaminu odnoszą się Oceniający w swoich uwagach, a jeden z nich wskazał, że "z doświadczenia przedstawionego we wniosku o dofinansowanie nie wynika, aby Wnioskodawca prowadził usługi społeczne. Na stronie internetowej podmiotu nie wskazano także takiej informacji o prowadzeniu usług społecznych w swojej działalności. Widnieje jedynie informacja, że jest to instytucja szkoleniowa, która prowadzi przede wszystkim kursy i szkolenia."

Organ wskazał, że zgodnie z zapisami Instrukcji Wnioskodawca jest zobowiązany do opisu posiadanego doświadczenia w zakresie prowadzonych usług społecznych w sposób możliwie precyzyjny i niebudzący wątpliwości podczas oceny merytorycznej. Taka konkluzja jest sprzeczna z treścią wniosku, gdyż skarżąca podała we wniosku o dofinansowanie w punkcie 4.6 na str. 30 i 31 (karta 30 verte i 31 akt sądowych), że "jako realizator projektu spełnia wymogi merytoryczne, organizacyjne i finansowe, posiada 12-letnie doświadczenie w tym zakresie. Podała, że posiada duże doświadczenie w realizacji usług społecznych, realizowała projekty, które obejmowały poradnictwem specjalistycznym (psychologicznym i zawodowym) osoby zagrożone wykluczeniem społecznym."

Ocena dokonana przez IZ jest zatem sprzeczna z treścią wniosku. Nie można bowiem uznać argumentu, że strona skarżąca w statucie nie posiada zapisu, że prowadzi usługi społeczne.

Przede wszystkim należy wskazać, że skarżąca jako podmiot prowadzący dzielność gospodarczą nie musi posiadać statutu. Natomiast zakres przedmiotowy jej działalności wynika z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Obecnie kryteria uznania za osobę prowadzącą działalność gospodarczą reguluje ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2021.162 t.j. z dnia 2021.01.26).

Natomiast kryteria przedmiotowe dotyczące usług społecznych są określone w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r., poz.1876 ze zm.).

Prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z uzyskaniem i posiadaniem wpisu do stosownej ewidencji. Z postanowień ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wynika, aby za rezygnację z prowadzenia działalności gospodarczej uznać tylko sytuację, w której przedsiębiorca w sposób faktyczny zaprzestaje jej prowadzenia i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych przychodów. Ustawodawca nie przewiduje faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast dla sytuacji przejściowych, uniemożliwiających prowadzenie takiej działalności, przewiduje instytucję zawieszenia jej wykonywania. Ustawodawca w sposób jednoznaczny wiąże zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej z jej wykonywaniem, zatem skarżący, który w dalszym ciągu figuruje w takiej ewidencji musi być uznany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą niezależnie od tego, czy z tytułu tej działalności uzyskuje jakieś przychody, czy też takowych nie osiąga (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2019 r. IV SA/Wr 121/19).

A zatem IZ w gruncie rzeczy nie ustaliła czy strona skarżąca jest uprawniona do zrealizowania zadania będącego przedmiotem dofinansowania. To znaczy, czy realizacja projektu mieści się w zakresie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. IZ nie może powoływać się na regulamin konkursu, który nie odpowiada wymogom przewidzianym przepisami prawa. W tym zakresie jego postanowienia nie były wystarczająco czytelne i przejrzyste. Wskutek tego ocena wniosku o dofinansowanie została dokonana bez zachowania zasad rzetelności i przejrzystości. W oparciu o procedury nie precyzujące w sposób czytelny sposobu wykazania przez wnioskodawcę spełniania kryteriom wyboru dotyczącego uznania czy wnioskodawca jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie.

W konsekwencji doszło do naruszenia przepisu art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez ich błędną wykładnię skutkującą ich niezastosowaniem, a wskutek tego dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie oraz rozpatrzenie protestu bez zachowania zasad rzetelności i przejrzystości, jak i wbrew przyjętym kryteriom wyboru, tj. określenie w przyjętym regulaminie konkursu oraz instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie zasad naruszających zasadę przejrzystości poprzez niewskazanie w sposób konkretny i przejrzysty, klarowny dla wnioskodawcy, warunków i sposobu oceny poszczególnych kryteriów, m.in. kryterium w zakresie wykazania doświadczenia strony i uznania, że wnioskodawca jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie.

W konsekwencji IZ nie rozpatrzyła wniosku merytorycznie. Strona skarżąca w ramach działalności gospodarczej prowadzi działalność m.in. o PKD 88.99.Z, obejmujący działalność poradni, schronisk, pomoc specjalna i pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania świadczona osobom i rodzinom w ich domach lub poza nimi, realizowana przez instytucje administracji publicznej, organizacje niosące pomoc ofiarom katastrof, organizacje o zasięgu ogólnopolskim lub lokalnym oraz przez specjalistów udzielających porad (...). Powyższe wynika z danych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) Przedsiębiorcy. W konsekwencji należy zgodzić się zarzutem strony skarżącej, że doszło do naruszenia art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem, a wskutek tego prowadzenie konkursu, w tym w szczególności oceny projektów w sposób dowolny i uznaniowy, oparty na kryteriach niewyartykułowanych wprost w sposób przejrzysty w zapisach regulaminu konkursu.

Sąd podziela zatem stanowisko skarżącej, że ocena przedstawiona w Informacji o negatywnej ocenie projektu, jak i w Informacji o nieuwzględnieniu protestu, dokonana została w sposób dowolny i uznaniowy, i pozbawiona jest obiektywnych podstaw i uzasadnienia.

W rezultacie dowolność IZ w podejściu do kwestii podmiotowej zaowocowała tym, nie zostały zbadane kryteria merytoryczne wniosku.

Reasumując, Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający zasadę przejrzystości i rzetelności, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

Przy ponownej ocenie Organ uwzględni obiektywne kryteria, które zostały przedstawione w treści uzasadnienia wyroku. Należy stwierdzić, że Sąd nie zastępuje organu i nie dokonuje oceny wniosku. Takiej oceny dokona organ mając na względzie to, że zakres przedmiotowy działalności gospodarczej skarżącej wynika z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Natomiast kryteria przedmiotowe dotyczące usług społecznych wynikają z ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, a takie stwierdzenie uzasadniało przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 205 i 209 p.p.s.a..