Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 401/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1 pkt 1, art. 79 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: par. 21 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 141 poz 1002
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 lipca 2006 r. w sprawie trybu i warunków wydawania zezwolenia na pracę  cudzoziemca

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 823/21 w sprawie ze skargi A. Spółki akcyjnej z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. Spółki akcyjnej z siedzibą we W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia [...] grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 823/21, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a."), w sprawie ze skargi A. Spółki akcyjnej z siedzibą we W. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta M. z dnia [...] kwietnia 2021 r. oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżąca zwróciła się do Prezydenta M. o wyrejestrowanie z powodu kradzieży pojazdu. Do wniosku strona załączyła: oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej o utracie ww. pojazdu w wyniku przywłaszczenia mienia; kserokopię postanowienia sygn. akt [...] Prokuratury Rejonowej w W. z [...] czerwca 2013 r. o zawieszeniu śledztwa względem podejrzanego ze względu na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu świadka.

Pismem z [...] marca 2021 r. Prezydent Miasta Ł. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o: zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzający zgłoszenie kradzieży pojazdu lub postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ; oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Kodeks karny (aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. 1138 ze zm.).

Prezydent Miasta Ł. także pismem z [...] marca 2021 r. zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w W. z prośbą o poinformowanie czego dotyczy ww. postępowanie o oraz czy dotyczyło kradzieży - przywłaszczenia naczepy marki [...].

Prokuratura Rejonowa w W., przesłała organowi pismo kierowane do Prokuratury Rejonowej w S., z treści którego wynikało, iż właściwym do udzielenia odpowiedzi na pismo z [...] marca 2021 r. jest Prokuratura Rejonowa w S.. Prokuratura ta jednak na powyższe pismo nie udzieliła żadnej odpowiedzi.

Pismem z [...] marca 2021 r. skarżąca poinformowała organ pierwszej instancji, iż nie odzyskała naczepy wskazanej we wniosku i nie ma wiedzy, gdzie obecnie się ona znajduje oraz że dowód rejestracyjny został przywłaszczony wraz z pojazdem. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych zaświadczeń z Policji, bowiem naczepa jest od prawie 12 lat przywłaszczona, a nie skradziona.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki [...] [...] (nr VIN: [...]) zarejestrowanego za nr rej. [...]

Na skutek odwołania złożonego przez skarżącą od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skoro obowiązujące przepisy uzależniają wyrejestrowanie pojazdu od przedłożenia określonych dokumentów, to w przypadku ich nieprzedłożenia wnioskodawca winien się liczyć z negatywnym rozpatrzeniem wniosku.

Skargę na powyższą decyzją organu odwoławczego złożyła skarżąca. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w świetle art. 79 ust. 1 pkt 2 stawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.; dalej jako: "u.p.r.d.") do wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu z powodu kradzieży wystarczające jest oświadczenie właściciela złożone z uprzedzeniem o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie jest ono sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy, a więc gdy organ nie dysponuje przeciwnymi dowodami w sprawie. Sąd dodał, że sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, a podstawę materialnoprawną decyzję administracyjnej może stanowić tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze, wydane na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie. Mając na uwadze treść zarówno art. 79 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d. jak i § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm., dalej także jako: "rozporządzenie"), nie ulega wątpliwości, że drugi z wymienionych przepisów ustanawia dodatkowy, nieznany ustawie materialnoprawny warunek wyrejestrowania pojazdu, co może budzić zasadnicze wątpliwości co do tego, czy ustawodawca nie przekroczył granic delegacji ustawowej. Czym innym, zdaniem Sądu, byłaby bowiem sytuacja, kiedy art. 79 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d. nie przewidywałby żadnych warunków do wyrejestrowania pojazdu, a jedynie formułował treść samej przesłanki wyrejestrowania, a czym innym, kiedy taki warunek wprost jest w tym przepisie ustanowiony, a rozporządzenie wprowadza warunki dodatkowe, de facto wykraczające już poza dyspozycję przepisu ustawy. W pierwszym przypadku nie budziłoby bowiem wątpliwości, że przepisy służą wykonaniu ustawy, podczas gdy w drugiej z opisanych sytuacji, treść przepisów rozporządzenia w istocie rzeczy zastępuje ustawę. Wobec treści § 21 ust. 1 pkt 2 powołanego wcześniej rozporządzenia, nie można powiedzieć, aby wymóg przedłożenia przez wnioskodawcę wskazanego tym przepisem zaświadczenia stanowił wyłącznie element formalny wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Ponadto, Sąd zauważył, że strona skarżąca wyjaśniła powody nieprzedłożenia oczekiwanego od niej zaświadczenia i trudno było zarzucić temu stanowisku racjonalności, skoro przepisy u.p.r.d. nie nakładają na wnioskującego o wyrejestrowanie pojazdu ustalenia, że kradzież, o której traktuje oświadczenie, o jakim mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d., wypełnia znamiona przestępstwa kradzieży w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów dotyczących warunków wyrejestrowania pojazdów nie może prowadzić do sprzeczności z ratio legis instytucji wyrejestrowania pojazdu, która sprowadza się do umożliwienia jednostce wyrejestrowanie pojazdu, którego nie posiada, bo przykładowo utraciła go na skutek kradzieży czy innego bezprawnego zdarzenia. Ma to służyć także zachowaniu w zgodzie ze stanem rzeczywistym stosownych rejestrów i ewidencji. Z tego powodu Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów odnośnie do bezwzględnego wymagania zaświadczenia, o którym mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jako warunkującego możliwość wydania pozytywnej dla strony decyzji jest błędne, bowiem nieproporcjonalnie ogranicza prawa jednostki, przy niepełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu interpretacja przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie powinna zakładać, że przedłożenie zaświadczenia, o którym stanowi ww. przepis rozporządzenia, wzmacnia moc dowodową oświadczenia właściciela o kradzieży (przywłaszczeniu) pojazdu składanego wraz wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu, zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d. Zdaniem Sądu, brak takiego zaświadczenia nie stanowi jednak bezwzględnej podstawy do odmowy wyrejestrowania, jeśli organ nie jest w stanie wykazać, że oświadczenie właściciela jest sprzeczne ze stanem rzeczywistym, a więc gdy nie dysponuje przeciwnymi dowodami w sprawie.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji złożył organ, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 193 w związku z art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr [...], poz. 483 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności przepisów ustawy z dnia [...] czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych z Konstytucją w sytuacji, gdy od odpowiedzi na to pytanie zależało rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i naruszenie tym samym zasady trójpodziału władzy poprzez zastąpienie ustawodawcy swoim orzecznictwem poprzez uznanie, iż ustawodawca określając przesłanki wyrejestrowania pojazdu w treści rozporządzenia działał z przekroczeniem delegacji ustawowej,

b) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137; dalej jako: "p.u.s.a.") w związku z art. 7 i art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) w związku z § 21 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1002) poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż ustalenie dodatkowej przesłanki wyrejestrowania pojazdu w treści rozporządzenia stanowi przekroczenie granic delegacji ustawowej,

c) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego i wykroczono poza granice określone tej normy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady trójpodziału władzy poprzez zastąpienie ustawodawcy swoim orzecznictwem oraz naruszenia norm prawa materialnego w postaci art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) oraz § 21 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1002),

d) art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojazd może być wyrejestrowany na podstawie przesłanek wymienionych w tym przepisie z pominięciem przesłanek wynikających z § 21 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1002),

e) art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) w związku z § 21 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1002), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż oświadczenie o przywłaszczeniu pojazdu stanowi wystarczający dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, jak również poprzez błędne przyjęcie, że przywłaszczenie pojazdu jest równoznaczne z jego kradzieżą,

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 133 § 1 w związku z art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku poz. 2325 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym i tym samym zaniechanie zawieszenia postępowania,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. bowiem istota niniejszej sprawy sprowadza się do błędnej wykładni prawa materialnego w postaci art. art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) i § 21 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1002),

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji ostatecznej, bowiem materiał dowodowy jest pełny i zebrany w sposób prawidłowy, jak i dokonano jego prawidłowej oceny, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach podjętych decyzji, a istota sprawy sprowadza się do błędnej wykładni przepisów prawa materialnego,

Wskazując na powyższe organ wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania w trybie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. i przedstawienie przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w przedmiocie zgodności § 21 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1002) z Konstytucją RP w zakresie w jakim nakłada on w stosunku do ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z pozniejszymi zmianami) w związku z § 21 ust. 1 pkt 2) dodatkową przesłankę wyrejestrowania pojazdu w przypadku jego kradzieży oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie, a także uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego rozpatrzenia. Ponadto, organ wniósł o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się prawa do rozprawy.

III

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła skarżąca, wnosząc o jej oddalenie.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna, choć nie wszystkie przedstawione w niej zarzuty należało uznać za prawidłowe, co jednak w ostatecznym rezultacie skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz oddaleniem skargi.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uznał, że decyzja ta oraz poprzedzająca ja decyzja Prezydenta M. są niezgodne z prawem.

W ocenie Sądu pierwszej instancji przepis § 21 [...] pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych wprowadza dodatkowy, nieznany ustawie materialnoprawny warunek wyrejestrowania pojazdu. Wymóg złożenia zaświadczenia, o którym mowa w § 21 [...] pkt 2 rozporządzenia stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa jednostki, a interpretacja przepisów winna zakładać, że przedłożenie zaświadczenia powinno wzmacniać moc dowodową oświadczenia właściciela o kradzieży (przywłaszczeniu) pojazdu składanego wraz z wnioskiem o wyrejestrowanie zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2021 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wyrejestrowanie pojazdu do którego załączył oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wskazujące na utratę pojazdu w wyniku przywłaszczenia mienia tj. kradzieży oraz kserokopię postanowienia Prokuratury Rejonowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt [...], z którego wynika, że śledztwo w stosunku do podejrzanego S. G. zostało zawieszone.

Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została wydana w oparciu o treść [...] [...] pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz na podstawie obowiązującego w dacie złożenia wniosku i w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji § 21 [...] pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d. pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Natomiast zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu wniosek o wyrejestrowanie pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr [...] do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr [...] do rozporządzenia, do którego dołącza w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ.

W tym miejscu należy zauważyć, że został znowelizowany przepis art. 76 [...] pkt 1 lit. a u.p.r.d., zawierający ustawowe upoważnienie obejmujące określenie warunków i trybu rejestracji pojazdu oraz wyrejestrowania pojazdów. Nowelizacji tego przepisu dokonano z dniem [...] stycznia 2016 r. na mocy art. 12 ust. 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia [...] grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 2281). Co istotne na mocy art. 40 ust. 1 cyt. ustawy "dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy, o której mowa w art. 12, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy, o której mowa w art. 12, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Tym samym w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie przez organy pierwszej (decyzja z [...] kwietnia 2021 r.) i drugiej instancji (decyzja z [...] czerwca 22021 r.) miał zastosowanie § 21 [...] pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych. Zatem przepis ten znajdował umocowanie w upoważnieniu ustawowym do wydania tego rozporządzenia, którą stanowił art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.r.d., a tym samym mógł być przyjęty za podstawę wydania decyzji administracyjnej o wyrejestrowaniu pojazdu. Wskazana zmiana [...] [...] pkt 1 lit. a u.p.r.d. jest o tyle istotna, że w poprzednim stanie prawnym (przed nowelizacją) przepis ten stanowił, że minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej jedynie warunki i tryb rejestracji pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd a także ich opis. Zatem w poprzednim stanie prawnym delegacja ustawowa dla ministra do wydania na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.r.d., rozporządzenia wykonawczego nie obejmowała zagadnień dotyczących wyrejestrowania pojazdu.

W tym stanie rzeczy należy uznać, do czasu opisanej nowelizacji [...] ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.r.d. i wydania rozporządzenia wykonawczego z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych dopuszczalne było zgłoszenie wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z jego kradzieżą wyłącznie w oparciu o treść art. 79 [...] pkt 2 u.p.r.d., a więc z wykorzystaniem oświadczenia właściciela pojazdu złożonego pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania.

Natomiast w stanie prawnym znajdującym zastosowanie do niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że przepis § 21 [...] pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych wprowadza dodatkowe warunki wyrejestrowania pojazdu.

Z regulacji prawnych mających zastosowanie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy wynika, że postępowanie w zakresie wyrejestrowania pojazdu jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości, a zatem do jego uruchomienia niezbędny jest wniosek uprawnionego podmiotu (właściciela pojazdu), który to określa w nim podstawę żądania. Jeżeli więc ustawodawca w akcie wykonawczym wskazał w rozdziale 4 zatytułowanym "Wyrejestrowanie pojazdów" co powinien uczynić wnioskodawca (właściciel pojazdu) w celu wyrejestrowania pojazdu z powodu kradzieży to oznacza to, że poza oświadczeniem, o którym mowa w art. 79 [...] pkt 2 u.p.r.d., które uznane zostało za niezbędny element dołączany do wniosku (skoro wymienia się je także w treści wskazanego § 21 [...] pkt 2 rozporządzenia), należy złożyć opisane w tym przepisie dokumenty uwiarygadniające okoliczność kradzieży pojazdu, który został objęty wnioskiem o wyrejestrowanie. W orzecznictwie podkreśla się, że nie jest dopuszczalna taka interpretacja art. 79 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d., wedle której na organie ciąży obowiązek wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu nawet wówczas, gdy oświadczenie złożone przez właściciela jest niezgodne z zaistniałym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2443/18).

W związku z powyższym należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie do wniosku zostało dołączone postanowienie wydane przez Prokuraturę rejonową w W. o zawieszeniu śledztwa w stosunku do podejrzanego S. G.. Z pewnością nie jest to ani zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu ani postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ.

Ponadto należy podkreślić, że skoro z treści art. 278 Kodeksu karnego wynika, że kradzież to zabór cudzej rzeczy w celu przywłaszczenia, to pod pojęciem zaboru należy rozumieć fizyczne wyjęcie rzeczy spod władztwa właściciela, a to oznacza, że pojęcie kradzieży pojazdu, o którym mowa w [...] [...] pkt 2 u.p.r.d. obejmuje także swym zakresem przywłaszczenie.

Z tych względów NSA uznał za zasadne zarzuty opisany szczegółowo w punkcie 1 podpunkt d i e petitum skargi kasacyjnej a wskazujące na naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię [...] [...] pkt 2 u.p.r.d. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych.

Zdaniem NSA chybione jest wskazywanie na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, zaś kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przyjmuje się w orzecznictwie, że przepis ten mógłby stanowić podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, np. gdy sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę, dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności. Przedmiotowa sprawa należy do kognicji sądów administracyjnych, została rozpoznana przez właściwy sąd, a pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał w skardze kasacyjnej, jakie to inne kryteria kontroli zamiast kryterium legalności, stosował WSA w niniejszej sprawie. Okoliczność, że Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem i argumentacją WSA nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższego przepisu. Przepis ten wyznacza jedynie ramy kontroli sądowej, nie określa natomiast zasad postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem te zawarte są w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna nie może być bowiem utożsamiane z naruszeniem tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt II GSK 2991/14).

W ocenie NSA nie jest także zasadny zarzut opisany w punkcie 1 podpunkt a petitum skargi kasacyjnej. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest po pierwsze: wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie: by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Ocena konstytucyjności przepisu prawa lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem sądu. Należy podkreślić, że to wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Tym samym, żądania strony w tym zakresie nie obligują składu orzekającego do wystąpienia z takim pytaniem.

W związku z powyższym, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego należało uchylić zaskarżony wyrok, a wobec wyjaśnienia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, a tym samym wyjaśnienia istoty sprawy, na podstawie [...] p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 203 pkt 2 p.p.s.a.