Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1682/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 ust. 2 i art. 111 pkt. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1175/14 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [..]. w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1175/14 oddalił skargę R.S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [..]. w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Dowódca Jednostki Wojskowej Komandosów rozkazem personalnym z dnia 20 lutego 2014 r. nr 9, na podstawie art. 15 i art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) i § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 45, poz. 265), odmówił R.S. zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że rozkazem personalnym z dnia 6 marca 2012 r. nr 11 Dowódca Jednostki Wojskowej Komandosów, na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 i art. 6 ust. 13 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 15 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, odmówił zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej ze st. szer. R.S. i zwolnił go z pełnienia zawodowej służby wojskowej. Żołnierz złożył od powyższego rozkazu odwołanie tylko w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu, a zaskarżony rozkaz został utrzymany w mocy decyzją Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia 14 maja 2012 r. nr 117. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ przeprowadził postępowanie dowodowe z przesłuchania świadków – przełożonych żołnierza oraz z dokumentów, m.in. opinii służbowej za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, albowiem żołnierz nie uzyskał oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej. Z karty oceny wynika, iż za podstawowe cechy został oceniony na stopnie 2 i 1, a wśród ocen cząstkowych tylko jedna opiewa na 4.

Od powyższego rozkazu personalnego R.S. wniósł odwołanie do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, zarzucając naruszenie:

1) art. 105 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo tego, że z okoliczności faktycznych celowym było umorzenie postępowania w tej sprawie z uwagi na fakt uznania go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, o czym organ był informowany;

2) art. 77 § 1 w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem swobodnej oceny dowodów, pominięcie w sprawie dowodów, które miały moc dokumentów urzędowych (art. 76 § 1 K.p.a.) i zastąpienie ich zeznaniami świadków, których zeznania nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a także pozostają w oczywistej sprzeczności z dokumentami służbowymi dotyczącymi dotychczasowego przebiegu służby wojskowej odwołującego, a tym samym wydania zaskarżonego rozkazu w oparciu o niepełny materiał dowodowy,

3) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez lakoniczne uzasadnienie zajętego stanowiska w sprawie, zaniechanie wskazania, którym dowodom organ nie dał wiary i dlaczego, a także niepełne i nieznajdujące potwierdzenia pominięcie dowodu z zeznań świadka M.Ł., których treść przeczyła zeznaniom pozostałych świadków, jak również nieprzeprowadzenie konfrontacji tych świadków,

4) art. 116 ust. 2 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 104 § 1 i art. 105 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wypłaty ustawowo określonego odszkodowania.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [..]., na podstawie art. 104, art. 105 § 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uchylił zaskarżony rozkaz personalny i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierze zawodowi pełnią czynną służbę wojskową jako służbę stałą albo służbę kontraktową. Stosownie zaś do art. 12 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 11 w/w ustawy, żołnierze zawodowi w korpusie szeregowych mogą pełnić zawodową służbę wyłącznie jako służbę kontraktową. Przepis art. 15 ust. 1 omawianej ustawy stanowi, iż o zawarcie kolejnego kontraktu może wystąpić żołnierz zawodowy. Winno to nastąpić najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt. Ponadto w myśl art. 15 ust. 3, warunkiem zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem zawodowym jest posiadanie przez niego ogólnej oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie R.S. z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu wystąpił w dniu 20 lutego 2012 r. Jednakże w związku z faktem, że kontrakt nr 98/2010 z dnia 30 września 2010 r., na podstawie którego żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową, został zawarty na okres od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 marca 2012 r., ostatnim dniem do złożenia wniosku był dzień 31 grudnia 2011 r. Niewątpliwie zatem strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku, co powoduje utratę prawa po stronie żołnierza zawodowego do wszczęcia procedury zmierzającej do zawarcia kolejnego kontraktu. W takiej sytuacji nie może być nawiązany stosunek materialnoprawny, a co za tym idzie, nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego, tym samym postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte – jako bezprzedmiotowe – podlega umorzeniu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 116 ust. 2 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych organ drugiej instancji wskazał, iż jako formułowany w toku postępowania prowadzonego w sprawie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu, wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, a także zobowiązanie organu do przekazania do Sądu wszelkich dokumentów stanowiących podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżonym orzeczeniom zarzucił:

1) art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez wadliwe przyjęcie, iż skarżący nie zaskarżył w całości rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr 11, a tym samym odmówienie zastosowania w sprawie w/w przepisu, a w konsekwencji odmówienie przyznania skarżącemu jednorazowego odszkodowania, pomimo że z okoliczności faktycznych sprawy oraz z obowiązujących przepisów wynika, iż takie odszkodowanie przysługiwało skarżącemu z mocy ustawy (z urzędu);

2) art. 105 § 1 K.p.a., poprzez bezpodstawne umorzenie przez organ odwoławczy postępowania wszczętego przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że wadliwość obu wydanych w sprawie orzeczeń sprowadza się w zasadzie do błędnego uznania, że skarżący kwestionował jedynie fakt nieprzedłużenia z nim kontraktu na dalsze pełnienie zawodowej służby wojskowej, a nie fakt zwolnienia ze służby. Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzja Dowódcy Wojsk Specjalnych nr 117 z 14 maja 2012 r., utrzymała w mocy rozkaz personalny Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr 11, który zawierał dwa – ściśle ze sobą powiązane – punkty. Zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło z powodu nieprzedłużenia kontraktu na dalsze jego pełnienie, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12 stwierdził wadliwość odmowy przedłużenia kontraktu i tym samym zwolnienia ze służby.

Skarżący wskazał ponadto, że w związku z tym, iż po wydaniu w/w wyroku zaistniała nowa podstawa zwolnienia go ze służby, organ powinien wziąć te nowe fakty pod uwagę, tym bardziej, że był o tym informowany dużo wcześniej. Winien zatem uznać, zgodnie z treścią art. 116 ust. 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, że termin zwolnienia skarżącego ze służby nie uległ zmianie, a rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia przez organ lub/i na podstawie art. 111 pkt 3 tej ustawy, czyli ustalenia trwałej niezdolności do służby i zaliczenia do III grupy inwalidów w związku z wypadkiem w służbie.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że w niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że w dniu 30 września 2010 r. między Dowódcą 1 Pułku Specjalnego a [..] R.S. został zawarty kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej nr 98/2010 na okres od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 marca 2012 r. Z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu skarżący mógł zatem wystąpić, zgodnie z art. 15 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej, najpóźniej w dniu 31 grudnia 2011 r. Termin przewidziany w powyższym przepisie jest terminem prawa materialnego. Pod tym pojęciem rozumie się okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Jest to termin nieprzywracalny, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Takim prawem jest właśnie możliwość ubiegania się przez żołnierza służby kontraktowej o zawarcie kolejnego kontraktu, przewidziana w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy. Tymczasem skarżący złożył wniosek o zawarcie kolejnego kontraktu w dniu 20 lutego 2012 r., a więc z uchybieniem wskazanego w w/w przepisie terminu prawa materialnego. Uszło to uwadze organu pierwszej instancji, który postępowanie wszczęte w/w wnioskiem zakończył wydaniem rozkazu personalnego z dnia 20 lutego 2014 r. nr 9, odmawiającym zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu ze względu na to, że nie uzyskał on oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności określoną w przepisie art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, wydając jedną z decyzji wymienionych w art. 138 § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji z powodu jego bezprzedmiotowości. Jak przyjmuje się w doktrynie, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 7 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 485). W okolicznościach niniejszej sprawy bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma swoje źródło w braku elementu materialnego stosunku prawnego w postaci uprawnienia skarżącego do zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, wobec uchybienia terminu prawa materialnego przewidzianego w przepisie art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a., poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania organu pierwszej instancji, jest całkowicie nieuprawniony.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, oparty na wadliwym w ocenie skarżącego przyjęciu przez organy wojskowe, że nie zaskarżył on w całości rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr 11. Wskazany rozkaz zawierał w istocie dwa rozstrzygnięcia, a mianowicie w pkt 1 – o odmowie zawarcia kolejnego kontraktu, a w pkt 2 – o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Z uzupełnienia odwołania z dnia 16 kwietnia 2012 r. od rozkazu personalnego z dnia 6 marca 2012 r. nr 11, sporządzonego przez pełnomocnika skarżącego wyraźnie wynika, iż odwołanie dotyczy jedynie odmowy zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Potwierdzeniem tego jest określenie przedmiotu sprawy ze skargi R.S., dokonane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1027/12.

Niezależnie od powyższego Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż wskazany zarzut wykracza poza przedmiot postępowania w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R.S., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 111 pkt 3 w związku z art. 115 ust. 2 oraz w związku z art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593, ze zm.) w związku z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, polegające na nie wzięciu pod uwagę zmiany stanu faktycznego w sprawie i uznaniu, że organ miał prawo procedować nad sprawą odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, gdy tymczasem organ powinien umorzyć postępowanie w tym przedmiocie i zwolnić skarżącego z zawodowej służby wojskowej, z uwagi na treść rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego Wydział X Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt X U 3646/12 oraz Sądu Apelacyjnego III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt III AUa 2997/13, na mocy którego skarżący został uznany za inwalidę III grupy w związku ze służbą wojskową z powodu wypadku w służbie (por wyrok NSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 348/13).

Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci w/w wyroków sądów powszechnych, których potrzeba załączenia wynikła już po wydaniu zaskarżonego wyroku, a ich przeprowadzenie nie przyczyni się do przedłużenia postępowania, zaś ich wartość dowodowa może w istotny sposób wpłynąć na wyjaśnienie sprawy. W konsekwencji skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Ponadto wniósł o skierowanie sprawy na rozprawę oraz prowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że za dość osobliwe należy uznać odniesienie się Sądu pierwszej instancji do naruszenia przez organy obu instancji art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ skarżący na żadnym etapie postępowania nie zarzucał naruszenia tego przepisu, poprzez umorzenie postępowania, lecz poprzez zaniechanie umorzenia postępowania w sprawie procedowania nad sprawą rozpoznania wniosku o ponowne nawiązanie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, z uwagi na zmianę stanu faktycznego w sprawie. Kwestie te były podnoszone w toku postępowania odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przede wszystkim należy zauważyć, że zarzuty te zostały sformułowane nieprawidłowo, a nadto w zasadzie nie zostały uzasadnione.

Skarga kasacyjna powołuje w swej podstawie zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego – art. 111 pkt. 3, art. 115 ust. 2 i art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2010r. Nr. 90, poz. 593 ze zm. ), poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi jednak do wniosku, że Sąd I instancji nie stosował żadnego z wymienionych przepisów.

Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.S. uczynił decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych Nr. [..] z dnia 29 kwietnia 2014r., którą uchylony został rozkaz personalny Nr. 9 z dnia 20 lutego 2014r. wydany przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Komandosów o odmowie zawarcia z R.S. kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie zaskarżoną decyzją organ II instancji umorzył postępowanie przed organem I instancji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji została ona wydana wobec ustalenia, że wniosek o zawarcie kolejnego kontraktu został złożony po upływie terminu określonego w art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Zgodnie z tym przepisem żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na 3 miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu lub powołanie do służby stałej. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podkreślił, że termin o jakim mowa w art. 15 ust. 1 ustawy jest terminem materialnym, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie prawa do wystąpienia przez żołnierza z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu i dlatego postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Jak wynika z powyższego w niniejszej sprawie z uwagi na jej przedmiot zastosowanie miały następujące przepisy - art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 105 § 1 K.p.a.

Przepisy składające się na podstawę skargi kasacyjnej – art. 111 pkt. 3, art. 115 ust. 2 i art. 116 ust. 2 ustawy nie mogły mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż nie stanowiły materialnoprawnej podstawy decyzji poddanej kontroli Sądu I instancji.

Art. 111 pkt. 3 ustawy stanowi o tym, że żołnierza zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby.

W myśl art. 115 ust. 2 ustawy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 1, 3, 5, 8, pkt 9 lit. b i pkt 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby.

Natomiast według art. 116 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.

W rozpoznawanej sprawie R.S. został zwolniony ze służby z mocy prawa wobec upływu czasu na jaki zawarty został z nim kontrakt na pełnienie służby terminowej. Kontrakt dotyczył okresu od dnia 1 października 2010r do dnia 31 marca 2012r. Na powyższe bez żadnego wpływu pozostaje wydanie już po ustaniu stosunku służbowego orzeczenia lekarskiego o niezdolności skarżącego do służby wojskowej. Wszystkie okoliczności dotyczące tej kwestii pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. W dacie wydania orzeczenia skarżący nie był już żołnierzem służby kontraktowej co oznacza, że stwierdzona u skarżącego niezdolność do służby wojskowej pozostaje bez najmniejszego wpływu na sposób ustania stosunku służbowego. Jak wspomniano wcześniej stosunek służbowy skarżącego rozwiązał się mocy prawa z dniem 31 marca 2012r. wskutek upływu czasu na jaki został zawarty kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Faktu tego nie podważa także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013r. III SA/Kr 1027/12. Wyrokiem tym uchylone zostały wcześniejsze decyzje w przedmiocie odmowy zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu z uwagi na uznanie przez Sąd, że uzasadnienie obu decyzji narusza art. 107 § 3 K.p.a.

Należy wyraźnie podkreślić, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyeliminował z obrotu prawnego wyłącznie decyzję o odmowie zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu, nie usunął jednak skutku w postaci rozwiązania stosunku służbowego skarżącego w związku z upływem terminu określonego w kontrakcie. Skutek ten ( zwolnienie z zawodowej służby wojskowej ) nastąpił z mocy prawa. Rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby z dnia 6 marca 2012r. nigdy nie był i nawet nie mógł być zaskarżony. Skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 111 pkt. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do wymienionego przepisu żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu. Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wojskowej z uwagi na upływ terminu określonego w kontrakcie wydawany jest w celach porządkowych, ewidencyjnych. Potwierdza on jedynie to co nastąpiło z mocy samego prawa. Cel ewidencyjny oznacza wyłącznie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), a nie zwolnienie powodujące rozwiązanie stosunku służbowego. Ten charakter rozkazu stanowi o tym iż nie jest on decyzją administracyjną w rozumieniu K.p.a.

Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju rozkaz oznacza jedynie potwierdzenie, że stosunek służbowy żołnierza zawodowego został rozwiązany. Nie stanowi on decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 §1 i 2 K.p.a. Nie kształtuje on, ani nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego. Cel ewidencyjny oznacza wyłącznie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 1394/14 CBOiS ).

Rozkaz wydawany dla celów ewidencyjnych to swoiste "poświadczenie", akt zbliżony swym charakterem do zaświadczenia w rozumieniu art. 217 K.p.a. z tą różnicą, iż wydawane jest one w sferze wewnętrznej działania administracji i w dodatku z urzędu, a nie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie ( por. wyrok NSA z dnia I OSK 1683/10 CBOiS ).

Analiza skargi kasacyjnej pozwala stwierdzić, że w istocie jej autor nie kwestionuje zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu. W przekonaniu skarżącego powinien on zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 111 pkt. 3 ustawy pragmatycznej w związku ze stwierdzoną przez wojskową komisję lekarską niezdolnością do służby. Ta jednak sprawa wykracza poza ramy sprawy poddanej kontroli kasacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.