Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 3/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 6 art. 7 art. 8  ust. 1 ust. 2 art. 77 par. 1 art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

P. Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia [...] stycznia 2021 roku, wystąpił z żądaniem ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką Z. Z. oraz uchylenia decyzji przyznającej mu specjalny zasiłek opiekuńczy, na końcowym etapie postępowania, po ustaleniu przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 roku Burmistrz Miasta K., na podstawie art. 163 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 32 ust. 1 i 2 związku z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2020 roku (nr [...]), którą wnioskodawcy został przyznany specjalny zasiłek pielęgnacyjny z tytułu opieki nad matką Z. Z..

Następnie, po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] lipca 2021 roku (nr [...]), Burmistrz Gminy K. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie ze złożonym orzeczeniem niepełnosprawność podopiecznej Z. Z. powstała po 25 roku życia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] października 2017 roku.

Burmistrz stwierdził, że sam fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 roku o sygn. akt K 38/13 nie daje podstaw do wydania pozytywnej decyzji w sprawie świadczeni pielęgnacyjnego. Ustawodawca nie wprowadził żadnych zmian legislacyjnych, a organ związany jest obowiązującymi przepisami prawa.

Odnosząc się do zebranego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że wskazany przez wnioskodawcę, a potwierdzony przez podopieczną, zakres wykonywanych czynności opiekuńczych może być realizowany bez rezygnacji z zatrudnienia. Wieczorna toaleta, sprzątanie domu, mycie podłóg, pranie, odkurzanie, przygotowanie obiadu, podwieczorku, zakupy są czynnościami zwykłego dnia codziennego realizowanymi po zakończeniu pracy. Podopieczna sama się ubiera, konsumuje posiłki, korzysta z toalety.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...] października 2021 roku (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Kolegium uznało, że Burmistrz Gminy K. dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem organu odwoławczego na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego treść wskazanego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że powstanie niepełnosprawności podopiecznej po ukończeniu 25 roku życia nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ uznał jednak, że rozstrzygnięcie o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo powyższego uchybienia, jest prawidłowe.

Przepis art. 17 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych należy stosować do takich stanów faktycznych, w których zakres faktycznie sprawowanej opieki wynikający z potrzeb podopiecznego wskazuje na konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego warunkuje "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oraz "sprawowanie opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Przesłanką uprawniającą do świadczenia pielęgnacyjnego jest stała, osobista i długotrwała opieka nad osobą niepełnosprawną przez ubiegającego się o świadczenie. Opieka taka musi stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej.

Organ ustalił, że wnioskodawca zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną (pracuje dorywczo), synem (lat [...], pracuje) oraz niepełnosprawną matką ([...] lata). Wnioskodawca nie potrafi dokładnie określić od kiedy sprawuje opiekę nad matką. Podaje, że od 2016-2017 roku. Jest bierny zawodowo, nie pracuje od czerwca 2014 roku, nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Nie posiada żadnego dochodu i oświadcza, że na opiekę nad matką codziennie przeznacza około 10-11 godzin. Największym problemem podopiecznej jest poruszanie się (silne bóle nóg i bioder, porusza się przy pomocy balkonika). Syn pomaga matce w utrzymaniu porządku w pomieszczeniach, praniu, przygotowywaniu lekarstw i posiłków, zakupach, wyprowadza na spacery do ogrodu, zawozi do fryzjera. Z. Z. jest zdolna do samoobsługi (samodzielnie przemieszcza się do toalety i kuchni, spożywa posiłki i ubiera się). Ostatnio jednak jej stan pogorszył się. Pojawiły się bóle głowy, bóle stawów, zapomina się i praktycznie cały dzień spędza w łóżku.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, że pomoc świadczona matce koncentruje się na czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które są wykonywane w ogólnych stosunkach między rodzicami a dziećmi. Wnioskodawca nie wykonuje czynności związanych ściśle z osobą matki, która pozostaje zdolna do samoobsługi. Potrzeby podopiecznej i charakter sprawowanej opieki zdaniem Kolegium są niewystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie mogą pracować ze względu na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Organ zaznaczył przy tym, że wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia w celu roztoczenia opieki nad matką, bowiem nie pracuje od [...] czerwca 2014 roku. Po tym czasie nie podejmował już żadnego zatrudnienia.

P. Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Strona zażądała uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy K. oraz zobowiązania organów do przyjęcia oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Strona zażądała rozpoznania sprawy trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że zakres opieki świadczonej przez skarżącego nie wypełnia dyspozycji ww. przepisu, gdy w rozumieniu tego przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej,

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, podczas gdy taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje i ma przesądzające znaczenie bez względu na to, czy oznacza rezygnację, czy też niepodejmowanie zatrudnienia,

2) przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 §1, art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącego nad matką oraz związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki, co skutkowało brakiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący jest osobą sprawującą opiekę nad matką. Niepełnosprawność matki nie jest kwestią sporną, a skarżący należy do grona osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym i złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Stanowisko organu jest błędne, gdyż wywiad środowiskowy potwierdza, że skarżący zapewnia matce pomoc w czynnościach dnia codziennego. Skarżący we wcześniejszym okresie próbował łączyć sprawowanie opieki nad matką z podejmowaniem zatrudnienia. Jednak pogarszający się stan zdrowia matki wymagał zwiększenia zakresu opieki. Obecnie skarżący nie jest w stanie pogodzić opieki nad matką z wykonywaniem pracy nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych powinna być odniesiona także do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o świadczenie pielęgnacyjne.

Organy pobieżnie oraz w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy dokonały oceny wyjaśnień skarżącego, a wnioski decyzji są wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony organy uznają, że skarżący w szerokim zakresie świadczy pomoc matce nawet w czynnościach higienicznych, a z drugiej podnoszą, że jest to opieka niewystarczająca do przyznania świadczenia. Organ w sposób nieznajdujący oparcia w przepisach prawa uznał, że rodzaj czynności składający się na sprawowanie opieki nie stanowi o spełnieniu przesłanek ustawowych. Krzywdzące jest twierdzenie, że stan zdrowia podopiecznej jest na tyle dobry, by mogła ona przez większość czasu funkcjonować bez opieki drugiej osoby w wymiarze, który opiekunowi pozwala na równoległe podjęcie pracy. Skarżący wykonuje wszystkie czynność wobec matki nie tylko czynności związane z codziennym funkcjonowaniem tej osoby, ale w szerszym aspekcie niezbędnym do jej pełnej egzystencji. Opieka ma charakter stały i długotrwały, co tym samym uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.

Sposób sprawowania opieki nie został określony w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy go rozpatrywać przez pryzmat celu regulacji, z której wynika, że opieka musi mieć charakter stały i długotrwały oraz odnosić się do normalnych, codziennych potrzeb życiowych podopiecznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.

Kolegium wskazało, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zaznaczyło jednocześnie, że do spełnienia warunków określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych istotny jest faktyczny zakres sprawowanej opieki, dostosowany do potrzeb niepełnosprawnego członka rodziny. Do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego niewystarczający jest sam fakt legitymowania się przez podopiecznego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z. Z., pomimo orzeczonej znacznej niepełnosprawności, nie jest osobą leżącą wymagającą ciągłej (całodziennej) obecności i pomocy ze strony syna, w stopniu uniemożliwiającym mu jakąkolwiek aktywność zawodową. Skarżący nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej jego obecności. Pomoc sprowadzająca się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy członkowie pracują, nie stanowi o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze oraz przy braku sprzeciwu Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.).

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd nie ujawnił podstaw do przyjęcia stanowiska o naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2020, poz. 111 ze zm.), przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Organy trafnie uznały, że ustawowe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie zostają zrealizowane przez to, że zdolna do pracy i obciążona obowiązkiem alimentacyjnym osoba roztacza opiekę nad członkiem rodziny legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom/opiekunom rezygnującym z zatrudnienia z uwagi na konieczność objęcia opieką niepełnosprawnego członka rodziny. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi, który nie może wykonywać pracy z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i traci możliwość zarobkowania (B. Chludziński [w:] Świadczenia rodzinne. Komentarz, red. P. Rączka, Warszawa 2021, art. 17).

Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania (wyrok NSA z 26.08.2021 r., I OSK 435/21, LEX nr 3214970).

W ocenie Sądu znajduje oparcie w treści prawa materialnego stanowisko skarżonych organów, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest stwierdzenie istnienia rzeczywistego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zakresem faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną a rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia.

O istnieniu rzeczywistego związku przyczynowo-skutkowego można natomiast mówić, gdy opieka realizowana i wynikająca z potrzeb konkretnego podopiecznego ma ten charakter, takie cechy, że wyklucza możliwość pozostawania w zatrudnieniu lub wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia.

Świadczenie pielęgnacyjnej nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz tylko do tych osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu - a nie z innych powodów - zaprzestają aktywności zawodowej (wyrok WSA w Warszawie z 1.10.2021 r., I SA/Wa 59/21, LEX nr 3294142).

Z powyższego wynika, że okolicznościami istotnymi, w rozumieniu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 z późn. zm.), dla załatwienia sprawy określonej treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest to, czy wnioskujący o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego kiedykolwiek podejmował jakąkolwiek pracę, a jeśli pracował, to kiedy i jak długo oraz z jakiej przyczyny stosunek pracy ustał. Organy powinny badać, jakie ma kwalifikacje zawodowe, a także czy kiedykolwiek był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy. Jeśli natomiast organ ustali, że wnioskodawca nigdy nie pracował i nie poszukiwał pracy, to co było tego przyczyną.

Zakres faktycznie sprawowanej opieki, wynikający z innych przyczyn niż potrzeby podopiecznego, może wskazywać, czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodjęcie przez wnioskodawcę pozostaje w związku z faktyczną opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jeżeli usprawiedliwiony potrzebami niepełnosprawnego zakres udzielanej mu pomocy nie przekracza czynności realizowanych w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, to brak jest podstaw do formułowania ocen, że rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia pozostaje w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Sąd nie znalazł podstaw do sformułowania stanowiska o istotnym dla wyniku kontrolowanej sprawy naruszeniu przepisów art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1, ust. 2, art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.).

Treść dokumentów włączonych do akt administracyjnych, treść skargi, a także treść odpowiedzi na skargę, wskazuje jednoznacznie, że pomiędzy stronami (skarżącym a organem) nie ma sporu, co do okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy.

Wnioskodawca (lat 48) od czerwca 2014 roku pozostaje bierny zawodowo i nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną (pracuje dorywczo), synem (lat [...], pracuje) oraz niepełnosprawną matką ([...] lata, schorowana). Podopieczna legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2018 roku, przy czym znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] października 2017 roku. Wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z. Z. jest jednak zdolna do samoobsługi (samodzielnie przemieszcza się do toalety i kuchni, spożywa posiłki i ubiera się). Ma silne bóle nóg i bioder (porusza się przy pomocy balkonika). Skarżący pomaga matce w wieczornej toalecie, utrzymaniu porządku w pomieszczeniach, praniu, przygotowywaniu lekarstw i posiłków, zakupach; wyprowadza matkę na spacery do ogrodu, zawozi do fryzjera.

Powyższe jednoznacznie dowodzi, że w okolicznościach sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia ustalenia, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Sąd nie znalazł podstaw do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z tego względu, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie zostało "odniesione do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o świadczenie pielęgnacyjne".

Na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ([...] stycznia 2021 roku, prezentata organu) skarżący, na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2020 roku (nr [...]), miał przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji/niepodejmowania zatrudnienie w celu sprawowania opieki nad matką Z. Z..

Jednak okoliczność, że skarżący posiadał ostateczne rozstrzygniecie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie ma tego skutku, że w okresie na jaki zostało przyznane skarżącemu to świadczenie (od [...] listopada 2020 roku do [...] października 2021 roku) skarżone organy nie były uprawnione/obowiązane do wyjaśniania sprawy świadczenia pielęgnacyjnego w aspekcie tego czy rezygnacja lub niepodejmowanie przez wnioskodawcę zatrudnienia pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z faktycznym zakresem opieki nad matką Z. Z..

Zasada zaufania do organów administracji publicznej nie może być rozumiana w ten sposób, że ustalenia przyjęte na potrzeby rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenie rodzinnego okresowego będą przejmowane bez weryfikacji przy rozstrzyganiu sprawy bezterminowego świadczenia pielęgnacyjnego i to tylko dlatego, że niektóre przesłanki przyznania tych świadczeń ustawodawca określił w tożsamy sposób.

Organy administracji publicznej nie naruszają art. 8 ust. 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, gdy odstępują od tożsamego rozstrzygnięcia danej kwestii w takim samym stanie faktycznym i prawnym w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione podstawy do przyjęcia stanowiska, że wcześniejsza ocena była nieprawidłowa, ale strona w tym zakresie może powoływać się na zasadę praw nabytych.

Wskazać przy tym należy, że na dzień wydania ostatecznej decyzji rozstrzygającej w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w obrocie prawnym nie funkcjonowała już decyzja w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast kwestia legalności uchylenia decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego, naruszenia art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 163 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, pozostaje poza granicami sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w rozumieniu art. 135 P.p.s.a. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego został pouczony o prawie do złożenia odwołania od decyzji w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Analiza uzasadnienia decyzji Burmistrza Gminy K. w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego wskazuje natomiast, że skarżący nie korzystał z prawa do wniesienia odwołania. Ostatni specjalny zasiłek opiekuńczy został wypłacony skarżącemu za miesiąc luty 2021 roku.

W toku ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego organy przeprowadziły, w trybie art. 23 ust. 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych, rodzinny wywiad środowiskowy. Analiza uzasadnienia decyzji organów obu instancji jednoznacznie dowodzi, że przyjęta podstawa faktyczna rozstrzygnięcia jest zgodna z treścią tego dowodu.

Skarżący na żadnym etapie postępowania (podpis na kwestionariuszu, odwołanie, skarga do sądu) nie kwestionował treści tego dowodu. Skarżący nie podnosił, aby pomiędzy datą przeprowadzenia wywiadu ([...] czerwca 2021 roku) a dniem wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy ([...] października 2021 roku) okoliczności potwierdzone treścią wywiadu uległy dezaktualizacji.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że rzeczywisty przedmiot sporu pomiędzy stronami dotyczy prawidłowego zastosowania prawa materialnego do okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy.

Sąd nie podziela oceny autora skargi, że treść uzasadnienia skarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczna.

Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chociaż niedopuszczalne jest wywodzenie braku związku przyczynowo - skutkowego z faktu, że osoba o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji), nie wymaga opieki ze względu na stopień swojej samodzielności (gdyż organ powinien przyjmować orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jako prejudykaty i ustalać stan faktyczny zgodnie z ich treścią), to jednak dopuszczalne jest wywodzenie braku związku przyczynowego ze stopnia/zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do tego, że w ocenie organu podopieczna, zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności, jest osobą wymagająca stałej i długotrwałej opieki i wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Wbrew sugestiom skargi organ nie kwestionował tego, że pomoc świadczona przez skarżącego odpowiada potrzebą niepełnosprawnej matki i ma charakter czynności niezbędnych dla zapewnienia jej samodzielnej egzystencji.

Organ uznał natomiast, że zaistniały w okolicznościach kontrolowanej sprawy uzasadniony potrzebami podopiecznej faktyczny zakres opieki świadczonej na jej rzecz nie stanowi o niemożności podjęcia zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze, gdyż zakres opieki faktycznie realizowanej przez skarżącego na rzecz matki odpowiada/sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, które wykonuje się w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy członkowie pracują.

Organ trafnie przyjął, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego warunkuje także to czy wnioskujący wykonuje czynności pielęgnacyjne, ściśle związane z osobą chorego, wymagające ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, np. leczenie odleżyn, ran, pielęgnacja przetok, dbanie o higienę stomii, karmienie przez sondę, używanie przez chorego cewnika, używanie pampersów, czy też pieluchomajtek. W ocenie Sądu tak przeprowadzona ocena zasadności żądania wniosku nie jest ani dowolna, bo znajduje potwierdzenie w niekwestionowanym opisie zakresu świadczonej opieki na rzecz matki, ani krzywdząca skoro znajduje uzasadnienie w odniesieniu do standardu "zwykłego gospodarstwa domowego, gdzie wszyscy dorośli członkowie pracują".

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.