Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1601-1602/95
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1995-10-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, art. 45
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: 1. Odpowiedzialność osoby trzeciej - nabywcy majątku podatnika - za zobowiązania podatkowe podatnika powstaje tylko wówczas, gdy nabycie majątku nastąpiło już po powstaniu zobowiązania podatkowego /art. 45 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

2. Organem podatkowym właściwym miejscowo do wydania decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest organ właściwy miejscowo dla podatnika, nie zaś dla osoby trzeciej.

TEZY

1. Odpowiedzialność osoby trzeciej - nabywcy majątku podatnika - za zobowiązania podatkowe podatnika powstaje tylko wówczas, gdy nabycie majątku nastąpiło już po powstaniu zobowiązania podatkowego /art. 45 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

2. Organem podatkowym właściwym miejscowo do wydania decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest organ właściwy miejscowo dla podatnika, nie zaś dla osoby trzeciej.


SENTENCJA

stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Obie zaskarżone decyzje dotyczą przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatników na osobę trzecią tj. Elwirę H., jednakże w każdej z tych spraw inaczej kształtuje się sytuacja faktyczna i prawna, uzasadniająca przeniesienie tej odpowiedzialności na skarżącą, która nabyła na swoje imię nieruchomości płacąc za nie środkami należącymi do P.Z. "G." bądź P.Z. "D".

I. Decyzje wydane w sprawie przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności podatkowej z tytułu zaległości P.Z. "D." w opłacie skarbowej uznać należy za wydane z naruszeniem prawa. Zasadnie bowiem skarga zarzuca im nieokreślenie, kiedy powstała ww. zaległość podatkowa.

Sąd podziela pogląd organów podatkowych, że Elwira H. nabyła /otrzymała/ od P.Z. "D." środki na zakup nieruchomości, z których korzystać miała ta firma. Wobec tego spełniona została podstawowa lecz nie jedyna przesłanka uzasadniająca przeniesienie odpowiedzialności podatkowej. W decyzji wydanej na podstawie art. 40 ust. 1 i art. 45 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy winien jednak wykazać, że P.Z. "D." posiadało zaległości podatkowe z tytułu opłaty skarbowej przed otrzymaniem przez skarżącą kwoty na nabycie nieruchomości.

Tylko bowiem nabycie przez osobę trzecią części majątku podatnika po powstaniu zaległości podatkowej, uzasadnia przeniesienie na tę osobę odpowiedzialności podatkowej i to w przypadku spełnienia pozostałych wymogów art. 45 ust. 1 ww. ustawy.

Z decyzji organu podatkowego I i II instancji nie wynika, by w przypadku skarżącej warunek ten został spełniony. Ponadto zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, wbrew wymogowi art. 107 par. 1 Kpa, nie określa - poza sentencją decyzji - jej adresata.

II. Decyzje wydane przez organy podatkowe w sprawie przeniesienia na Elwirę H. odpowiedzialności za zaległości podatkowe P.Z. "G." również uznać należy za wadliwe. Organy podatkowe w tej sprawie jako podstawę odpowiedzialności skarżącej przyjęły obok art. 40, art. 45 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, pomijając okoliczność, że Elwira H. jest żoną Edgara H. - właściciela P.Z. "G.", a więc jej odpowiedzialność w ww. zakresie uzasadnia art. 45 ust. 2 - jako przepis szczególny. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że małżonkowie znieśli współwłasność majątkową. Wspomniany art. 45 ust. 2 dotyczy bowiem członków rodziny podatnika, a więc również żony, nie ograniczając ww. odpowiedzialności - w przypadku małżonka - do sytuacji, gdy między małżonkami istnieje wspólność majątkowa.

Poza tym zaskarżona decyzja, podobnie jak i poprzednia, wydana w sprawie dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe P.Z. "D.", nie zawiera - poza sentencją - określenie strony, przez co narusza art. 107 par. 1 Kpa.

Za nieuzasadniony należy jednak uznać podniesiony w skargach zarzut niewłaściwości miejscowej. Organem podatkowym władnym wydać decyzję w trybie art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest bowiem ten organ, który jest właściwy miejscowo dla podatnika, a nie dla osoby trzeciej, jak uważa pełnomocnik skarżącej. Wobec tego w sprawie nie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa, uzasadniająca stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.