Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1079/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skarg A. P. i [...] Spółdzielni [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. P. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1079/04

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] na podstawie art. 157 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) rozpatrzyło odwołanie A. P. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] (znak: [...]) orzekającej o: 1) ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...] w W. o powierzchni [...] m², oznaczonego jako: działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m², w obrębie [...], uregulowana w KW nr [...], działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie [...] i działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie [...] - na rzecz A. P., 2) przeniesieniu na rzecz A. P. własności budynku mieszkalnego zawierającego pięć lokali mieszkalnych o powierzchni [...] m², położonego przy ul. [...], za zwrotem nakładów poniesionych przez Skarb Państwa na jego budowę, 3) ustaleniu ceny gruntu opisanego w pkt 1 na [...] PLN i czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu w wysokości [...] PLN, 4) odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego w odniesieniu do reszty gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] włączonego w granice: a) działek nr ewidencyjny [...],[...],[...] z obrębu [...], uregulowanych w KW nr [...] na rzecz użytkownika wieczystego – [...] Spółdzielni [...] w W., b) działki nr ewidencyjny [...] z obrębu [...], uregulowanej w KW nr [...], stanowiącej ul [...].

Po rozpatrzeniu odwołania od wskazanej wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.: 1) na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. w części dotyczącej pkt II i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie oraz 2) na zasadzie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt IV orzekającego o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego "do reszty gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], włączonego w granice działek" nr ewidencyjny [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] (KW nr [...] i KW [...]), a sprawę w tym zakresie przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono, co następuje:

Decyzja z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Prezydenta W. wydana została, po rozpoznaniu wniosku dekretowego z dnia [...] marca 1948 r. złożonego przez R. P., dawnego właściciela nieruchomości [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Orzeczenie zapadło w postępowaniu toczącym się z udziałem A. P., następczyni prawnej R. P. i wydane zostało w oparciu o przepisy: art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) art. 1 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591), art. 104 kpa i uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2002 r. w sprawie zasad ustalania wysokości "czynszu symbolicznego" za użytkowanie wieczyste gruntów przejętych na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie W..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że argumenty podniesione w odwołaniu pełnomocnika A. P. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] zasługują na uwzględnienie. W pkt II tej decyzji organ pierwszej instancji nałożył na A. P. obowiązek zwrotu nakładów poniesionych przez Skarb Państwa jako warunek ustanowienia na jej rzecz prawa własności budynku.

Podstawą prawną wydania każdej decyzji administracyjnej jest, obok art. 104 kpa, przepis prawa materialnego. Aby w treści decyzji zastrzeżony został warunek konieczne jest, aby ustawodawca w przepisach materialnych przewidział taką możliwość. W niniejszej sprawie nie istnieje regulacja materialnoprawna, która dopuszczałaby zawarcie w decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste na rzecz wnioskodawcy warunku takiego, jaki wskazany został w pkt II decyzji z dnia [...] października 2003 r.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zachodzi konieczność wyeliminowania wadliwego, to jest wydanego bez podstawy prawnej elementu zaskarżonej decyzji, którym jest warunek. Aby możliwe było rozliczanie takich roszczeń w drodze decyzji administracyjnej, konieczny jest przepis szczególny, który wyłączy roszczenie o charakterze stricte cywilnym z drogi postępowania sądowego i przeniesienie je na drogę postępowania administracyjnego. Teza ta jest komplementarna z treścią art. 2 § 3 kodeksu postępowania cywilnego: "nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów".

Żaden ze wskazanych w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej przepisów prawa nie stanowi podstawy do nałożenia na stronę postępowania obowiązku zwrotu nakładów poniesionych przez Skarb Państwa na budowę. Ponieważ Prezydent W. nakazując w pkt II decyzji z dnia [...] października 2003 r. zwrot poniesionych przez Skarb Państwa nakładów wkroczył w sferę orzekania sądów powszechnych, zachodziła konieczność zmiany decyzji w tym punkcie poprzez jej uchylenie w tym zakresie i umorzenie postępowania w sprawie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Analizując zarzuty odwołania odnoszące się do pkt IV decyzji z dnia [...] października 2003 r., dotyczącego odmowy ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do wskazanych gruntów pochodzących z dawnej nieruchomości hip. nr [...] uznano je za zasadne, gdyż organ pierwszej instancji nie ustalił podstawowych dla sprawy okoliczności faktycznych. Prezydent W. nie wskazał w pkt IV decyzji powierzchni gruntu, którego dotyczy odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego, nie określił, czy oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] Spółdzielni [...] części gruntu z hip. nr [...] było odpłatne, czy nie, a w konsekwencji, czy prawo użytkowania wieczystego Spółdzielni chronione jest wiarą publiczną ksiąg wieczystych, nie podał, czy [...] Spółdzielnia [...] dokonała przewłaszczeń na rzecz swoich członków, a jeżeli tak, to kiedy, nie zbadał, czy korzystanie z gruntu przez wnioskodawczynię byłoby zgodne z "planem zabudowy", powołując się na mającą chronić prawa Spółdzielni rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, nie wykazał, aby korzystanie przez Spółdzielnię z nieruchomości uniemożliwiło w jakikolwiek sposób ustanowienie użytkowania wieczystego tej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni. Podniesiono, że uprawnienia Spółdzielni nie zostały poparte żadnymi dokumentami w postaci konkretnych decyzji i umów notarialnych. Odmowa ustanowienia na rzecz skarżącej użytkowania wieczystego nieruchomości położonej pod drogą (działka nr ewidencyjny [...], z obrębu [...]) nie została należycie uzasadniona. Nie wskazano jaki jest status drogi i kto jest zarządcą, jaką powierzchnię z dawnej hip. [...] stanowi droga.

Dopiero odpowiedź na powyższe pytania pozwoli, zdaniem organu odwoławczego, na podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego dotyczącego "reszty gruntu", z hip. [...], do którego odnosił się pkt IV decyzji z dnia [...] października 2003 r., ponieważ dopiero wtedy przesądzona zostanie kwestia, czy reszta gruntu z dawnej hip. [...] została trwale rozdysponowana, czy też jest możliwe ustanowienie użytkowania wieczystego tego gruntu (lub jego części) na rzecz skarżącej. Z tego względu w omawianym zakresie uchylono decyzję pierwszoinstancyjną i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły A. P. i [...] Spółdzielnia [...] w W..

A. P. (sygn. akt I SA/Wa 1079/04) zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w części, a mianowicie w pkt 1, zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 107 § 3 kpa, poprzez sprzeczność pomiędzy treścią decyzji a jej uzasadnieniem, gdyż mimo, że z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ podzielił w całości argumenty podniesione w odwołaniu, to uchylił pkt II decyzji pierwszoinstancyjnej w całości, podczas gdy strona domagała się jedynie uchylenia tej decyzji w części dotyczącej obowiązku zwrotu nakładów poniesionych przez Skarb Państwa na budowę budynku przy ul. [...] w W.. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przez organ odwoławczy prawa materialnego - art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w związku z art. 235 § 1 i 2 kc, poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części odnoszącej się do przeniesienia własności budynku mieszkalnego znajdującego się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, podczas gdy własność budynku na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. Z podniesionych względów skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w pkt 1 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W..

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że pozostawienie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. w takim kształcie, jak to wynika z rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego spowoduje, że decyzja ta stanie się całkowicie niewykonalna. Z uwagi na treść art. 235 § 2 kc umowa przenosząca, czy ustanawiająca jedynie użytkowanie wieczyste do gruntu, bez jednoczesnego przeniesienia znajdujących się na tym gruncie budynków byłaby nieważna, co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r., sygn. akt II CKN 1155/00, OSN C 2004/4/61.

[...] Spółdzielnia [...] w W. (sygn. akt I SA/Wa 1124/04) w skardze od wskazanej wcześniej decyzji odwoławczej wnosiła o uchylenie w całości pkt 4 ppkt a i b tej decyzji wobec sprzeczności istotnych ustaleń organu orzekającego z treścią zebranych w sprawie materiałów i niewyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że na rzecz skarżącej Spółdzielni decyzjami z dnia [...] lutego 1974 r., [...] i z dnia [...] sierpnia 1976 r., [...] ustanowiono wieczyste użytkowanie terenu o powierzchni [...] m² (z dawnej nieruchomości [...] włączono [...] m², w tym [...] m² pod segment i reszta pod ulicę). Akt notarialny ustanawiający użytkowanie wieczyste zawarto [...] listopada 1977 r. Na otrzymanym terenie wybudowano [...] domów jednorodzinnych w zabudowie [...], Spółdzielnia jest w trakcie przenoszenia własności budynków na swoich członków. Właścicielem ulicy [...] jest Gmina.

Zarzucono ponadto, że Zarząd Spółdzielni jako strona nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu w sprawie i nie miał możliwości wypowiedzenia się.

W odpowiedziach na obydwie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu i wnosiło o ich oddalenie.

[...] Spółdzielnia [...] w W. w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2005 r., uzupełniając wniesioną skargę podała, że nie jest już stroną toczącego się postępowania, bowiem w dniu [...] listopada 2004 r. dokonała przeniesienia własności domów jednorodzinnych przy ul. [...] w W. wraz z prawem użytkowania wieczystego przynależnych działek gruntu na rzecz uprawnionych członków Spółdzielni. Od tej daty właścicielką domu przy ul. [...] i użytkowniczką wieczystą działki ewidencyjnej nr [...] jest Z. G., właścicielami domu przy ul. [...] i użytkownikami wieczystymi działki ewidencyjnej nr [...] są H. O. i B. B., zaś właścicielką domu przy ul. [...] i użytkowniczką wieczystą działki ewidencyjnej nr [...] jest A. P.. Do pisma Spółdzielni dołączono kserokopie aktów notarialnych potwierdzających wskazane okoliczności.

Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. Z. G., H. O., B. B. i w imieniu A. P. jej pełnomocnik zgłosili swój udział w charakterze uczestników postępowania i poparli skargę wniesioną przez [...] Spółdzielnię [...] w W..

Po połączeniu spraw oznaczonych sygn. akt I SA/Wa 1079/04 i I SA/Wa 1124/04 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważyć należy jakie skutki dla niniejszego postępowania wynikają z umów notarialnych z dnia [...] listopada 2004 r. Z. G., H. O., B. B. i A. P. na podstawie umów notarialnych przeniesienia własności domów jednorodzinnych wraz z prawem użytkowania wieczystego gruntów zawartych we wskazanej dacie stali się właścicielami opisanych w tych aktach domów jednorodzinnych i użytkownikami wieczystymi działek ewidencyjnych, na których domy te są położone, a które to działki pochodzą z dawnej nieruchomości [...] nr hip. [...]. W konsekwencji wnioski tych osób o dopuszczenie do udziału w sprawie uznać należało za uzasadnione, nie budzi bowiem wątpliwości, że wynik postępowania w sprawie niniejszej dotyczy interesu prawnego tych osób w rozumieniu art. 28 kpa, skoro postępowaniem tym objęte są również ich nieruchomości.

Skargi wniesione na wskazaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zasługiwały na uwzględnienie. Zaznaczyć jednak trzeba, że nie wszystkie podniesione w tych skargach zarzuty uznane zostały za słuszne. Podkreślić ponadto należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego też w pierwszej kolejności podnieść należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...], która zapadła po rozpatrzeniu wniosku R. P. złożonego w dniu [...] marca 1947 r. w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) wydało zaskarżoną decyzję m.in. na podstawie art. 157 § 1 i 2 kpa. Przepisy te regulują kwestie właściwości organów do stwierdzenia nieważności decyzji oraz sposób wszczęcia postępowania w tych sprawach i nie mogły mieć zastosowania w sprawie niniejszej. Również w treści motywów kwestionowanego rozstrzygnięcia nawiązano do okoliczności, które mogły by mieć znaczenie, o ile sprawa rozpatrywana byłaby w postępowaniu nadzorczym, a które nie mogą mieć znaczenia przy rozpatrywaniu odwołania od odmownej decyzji dekretowej. Tymczasem zaś nie zostały dostatecznie wyjaśnione i rozważone zagadnienia mające istotne znaczenie dla rozpatrzenia przez organ w postępowaniu odwoławczym wniosku dekretowego, czym naruszono w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a w konsekwencji również art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego.

Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją pierwszoinstancyjną, przedmiot tego postępowania wyznacza tożsamość pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy rozpatrywanej w obu instancjach. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ ten ma obowiązek ocenić materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji i ewentualnie uzupełniony we własnym zakresie, uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej.

Kontrolując w wyniku odwołania prawidłowość decyzji Prezydenta W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno ocenić zasadność tego rozstrzygnięcia w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy i obowiązującego stanu materialnoprawnego wynikającego z przepisów powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r. Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). W razie stwierdzenia takiego stanu gmina obowiązana jest uwzględnić prawidłowo złożony wniosek dekretowy.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że przy ocenie zasadności roszczeń byłych właścicieli należy mieć na uwadze plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie orzekania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 352/04).

Prezydent W. rozpoznając wniosek dekretowy R. P., popierany przez jego spadkobierczynię A. P., dotyczący dawnej nieruchomości [...] przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] związany był przy ocenie jego zasadności ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji. W dniu [...] października 2003 r., obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzony przez Radę W. uchwałą nr [...] z dnia [...] września 1992 r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] nr [...], poz. [...]), do którego odwołano się w decyzji pierwszoinstancyjnej. Jednakże w dacie rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy dla terenu, na którym położona jest dawna nieruchomość [...] objęta wnioskiem dekretowym brak było (i nie ma do chwili obecnej) planu zagospodarowania przestrzennego. Plan zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej utracił bowiem moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). W świetle przepisów tej ustawy sporządzanie planu nie jest obowiązkowe. W ustawie przewidziane są odpowiednie procedury chroniące ład urbanistyczny, m.in. art. 4 ust. 2, który stanowi, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś art. 3 ust. 1 ustawy odwołuje się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Rozwiązania przyjęte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym winny – w razie braku aktualnego planu zagospodarowania – znaleźć zastosowanie przy ocenie roszczeń dekretowych zgłoszonych przez byłych właścicieli gruntów [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pominęło w zaskarżonej decyzji przedstawione wyżej zagadnienia związane ze zmianą stanu prawnego i uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można podzielić stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji, odnoszącego się do oceny rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego dotyczącego aktualnych działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...]. Również w tym zakresie organ odwoławczy winien odwoływać się jedynie do przesłanek wskazanych w art. 7 dekretu, a nie do innych okoliczności szczegółowo opisanych w decyzji. Stwierdzenie, że nie zostało wykazane, aby korzystanie przez Spółdzielnię z nieruchomości uniemożliwiało w jakikolwiek sposób ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawczyni jest niezrozumiałe.

Skoro poza sporem pozostaje okoliczność, że umowa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu na rzecz [...] Spółdzielni [...] poprzedzona była decyzjami administracyjnymi, to dopóki decyzje te pozostają w obrocie wydanie kolejnej decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste do tego samego gruntu, który ponadto zabudowany jest budynkami stanowiącymi własność aktualnych użytkowników wieczystych uzasadniałoby zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) i w konsekwencji stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 1981 r., SAP 15/81, OSPiKA 1982, p. 25).

Zarzuty skarżącej A. P. dotyczące rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 zaskarżonej decyzji nie mogły być uznane za słuszne. Poza sporem pozostaje ustalenie dokonane przez organy, że budynek, którego dotyczy ta część decyzji wybudowany został po 1945 r. ze środków Skarbu Państwa. Budynek ten stanowi obecnie własność komunalną, bowiem działka nim zabudowana jest własnością Gminy W.. Art. 47 ust. 1 kodeksu cywilnego stanowi zaś, że część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności, zaś z art. 48 tego kodeksu wynika, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z nim związane. Takimi wyjątkami mogą być np. własność budynków należących do wieczystego użytkownika (art. 235kc), czy własność budynków, o których mowa w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Żadna z tych sytuacji nie występuje w tym przypadku.

Słusznie więc organ odwoławczy stwierdził, że skoro budynek położony przy ul. [...] w W. nie ma charakteru budynku, którego dotyczy art. 5 powołanego dekretu, to brak jest podstaw, by orzekać o kwestiach związanych z jego własnością (a nie tylko o kwestiach związanych ze zwrotem nakładów Skarbu Państwa na jego wybudowanie, jak tego domagała się skarżąca) w niniejszym postępowaniu. Są to bowiem zagadnienia cywilnoprawne. Właściwą drogą przeniesienia własności takiego budynku, jeżeli następuje pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego do gruntu, na którym budynek ten się znajduje, jest droga cywilna. W tym trybie winno nastąpić nabycie budynku i jeżeli dojdzie do stosownego porozumienia stron, w sprawie niniejszej Gminy W. i A. P., nabycie budynku nastąpić może wraz z zawarciem umowy notarialnej ustanawiającej użytkowanie wieczyste.

Taki sposób rozwiązania kwestii przeniesienia prawa własności przedmiotowego budynku koresponduje ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w powołanym w skardze A. P. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., sygn. akt II CKN 1155/00. W motywach tego orzeczenia stwierdzono m.in., że w doktrynie i judykaturze nie budzi zastrzeżeń teza, że użytkownik wieczysty jest właścicielem zarówno tych budynków i innych urządzeń, które zostały wzniesione przez niego na gruncie będącym przedmiotem wieczystego użytkowania, jak również tych, które wybudowane zostały przed ustanowieniem tego prawa, jeżeli nabył je zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji pierwszoinstancyjnej, winno mieć na uwadze powyższe wskazania Sądu i uwzględnić, że w miejsce [...] Spółdzielni [...] wstąpili uczestnicy postępowania Z. G., H. O., B. B. i A. P..

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.