Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2409/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: par. 3, par. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 305
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ II instancji, GITD) decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, dalej: prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, dalej: udp), § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r., poz. 305 dalej: rozporządzenie z 31 grudnia 2002 r.), po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej: skarżący, przedsiębiorca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, [...]) z [...] marca 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20 %. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] marca 2015 r. w miejscowości T. na drodze powiatowej zatrzymano do kontroli trzyosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował W. M.. Kierowca wykonywał przejazd drogowy w ramach krajowego transportu drogowego z ładunkiem podzielnym w postaci zrzyn sosnowych na trasie P. – M. w imieniu i na rzecz wskazanego na wstępie przedsiębiorcy. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych. Po rozpatrzeniu odwołania GITD decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie organ odwoławczy zobligował WITD, aby ten wystąpił do właściwego organu zatwierdzającego miejsce ważenia pojazdu celem ustalenia spadków podłużnych i poprzecznych miejsca kontroli na podstawie protokołu technicznego odbioru i przekazania do użytkowania stanowiska, rzędnych stanowiska na dzień kontroli. W następstwie tak zebranego materiału dowodowego WITD miał stwierdzi, czy miejsce ważenia spełniało wymagania dla zastosowania przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...]. Organ zaznaczył, że na obecnym etapie postępowania nie kwestionuje, że miejsce to spełniało wymagania zawarte w instrukcji obsługi wag typu [...]. Uznał jednak, że okoliczność ta wymaga wyjaśnienia w toku ponownie prowadzonego postępowania.

Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy, pismem z [...] stycznia 2016 r., organ pouczył przedsiębiorcę o treści art. 10 § 1 kpa oraz art. 140aa ust. 4 prd. Zawiadomienie doręczono stronie 11 stycznia 2016 r. Pismem z [...] stycznia 2016 r. WITD zwrócił się do GDDKiA z prośbą o udzielenie informacji, czy miejsce ważenia pojazdów znajdujące się w miejscowości Z., ul. P. GDDKiA Rejon Z. z [...]08.2011 r. poddane zostało renowacji lub remontom, które miałyby wpływ na dopuszczalne spadki podłużne i poprzeczne na wydzielonych stanowiskach ważenia. W odpowiedzi GDDKiA - w piśmie z [...] lutego 2016 r. - poinformował, że wskazane miejsce kontroli nie było poddawane remontom powodującym zmianę geometrii i spadków. Postanowieniem z [...] marca 2016 r. wskazane pisma zostały załączone do materiału dowodowego.

Decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] ponownie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucał naruszenie art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego; naruszenie art. 6, 7 i 8 kpa; naruszenie art. 138 § 1 i 2 kpa, poprzez niewyjaśnienie okoliczności wskazanych przez organ II instancji w decyzji uchylającej; naruszenie art. 10 kpa, poprzez pozbawienie strony możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku ponownego rozpoznania sprawy oraz błędne uznanie przez organ za właściwy operatu geodezyjnego z [...] września 2011 r. Wskazywał, iż w dniu kontroli miejsce ważenia nie było oczyszczone z pozostałości piasku i błota, a ponadto temperatura otoczenia nie odpowiadała zapisowi zawartemu w protokole kontroli. Podkreślał, że załadunku dokonali pracownicy załadowcy bez udziału kierowcy, co świadczy o tym, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia. Podnosi zarzut błędnego sporządzenia protokołu kontroli, który w jego ocenie, zawiera nieprawdziwe dane w zakresie określenia wskazań ważenia podwójnej osi napędowej. Wskazuje, że w protokole kontroli, zarówno ważenie I jak i II wykazało wynik 7,6 t. W opinii strony, wskazany wynik w rubryce po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę jako 19,4 t jest niewłaściwy. Strona zaznacza, że kontrolowany pojazd nie przekraczał dmc. Jej zdaniem wagi typu [...] nie mogą służyć do wyznaczania masy całkowitej pojazdu, a ponadto nie są przeznaczone do pomiaru nacisków osi wielokrotnej składającej się z więcej niż trzech osi składowych. Przedsiębiorca nie podzielił ponadto twierdzenia organu, że transportowany ładunek w postaci zrzyn sosnowych korowanych nie jest ładunkiem sypkim. Podnosił również, że zespół pojazdów został zatrzymany w znacznej odległości od punktu ważenia, co naraziło go na niewspółmierne koszty. Konkludując, wnosił o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Pismem z [...] maja 2016 r. GITD poinformował przedsiębiorcę o możliwym przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do dnia [...] sierpnia 2016 r. Następnie pismem z [...] czerwca 2016 r. pouczył stronę o treści art. 10 § 1 kpa oraz poinformował, iż w toku postępowania uzupełniono materiał dowodowy o sprawozdanie z pracy pt.: Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z dnia [...] listopada 2015 r. oraz o stanowisko Głównego Urzędu Miar z [...] czerwca 2016 r. w zakresie stosowania przenośnych wag nieautomatycznych do wyznaczenia dopuszczalnej masy całkowitej. Pismem z 15 lipca 2016 r. strona przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.

Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. GITD utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny. Z materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ podkreślił, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami do których m.in. zalicza się wymóg uzyskania zezwolenia. Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej.

Wskazując na stwierdzone w toku kontroli naruszenia dopuszczalnych norm tj.: nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu 19,4 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 0,4 t (przekroczenie o 2,105%); masa całkowita 52,8 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 12,8 t (przekroczenie o 32%); brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, jak również fakt, że droga powiatowa w miejscowości T. stanowi drogę, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, GITD uznał, że nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna w wysokości 15 000 złotych za naruszenie wskazane w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c prd jest w pełni uzasadniona.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 prd. W jego ocenie, ustalony w oparciu o dokument przewozowy WZ nr [...] z [...] marca 2015 r. rodzaj ładunku (zrzyny sosnowe korowane) jako produkt przemysłu drzewnego nie stanowi drewna ani też nie może zostać uznany za materiał sypki. Organ odwołał się w tym zakresie do treść art. 2 ust. 35 lit b prd oraz dokonał klasyfikacji ładunku pod względem jego składu granulometrycznego.

Organ zaznaczył, że pomimo wezwania strona nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. W ocenie organu to, że kierujący pojazdem nie uczestniczył w jego załadunku, nie jest okolicznością istotną dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 prd. Organ wyjaśnił, że czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku, jednakże jako takie nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 ppkt 1 oraz ust. 4 prd. Podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd pojazdu, a nie za jego załadunek.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ uznał je z niezasadne. Wskazał, że wbrew twierdzeniom strony nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie naruszył art. 6, art. 7, art. 8 art. 10, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa. Postępowanie przed WITD prowadzone było na podstawie i w granicach prawa. W aktach sprawy zgromadzono materiał dowodowy konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuszczono jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Strona została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach i miała zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu. Z prawa tego nie skorzystała. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty, jakie organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, jak i uzasadnienie prawne, w którym w niezbędnym zakresie przywołano podstawy prawne decyzji o nałożeniu kary wraz z przytoczeniem właściwych przepisów.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ wskazał, że stanowisko ważenia pojazdu w miejscowości Z. zostało zatwierdzone przez uprawnionego zarządcę drogi, po pomiarach dokonanych przez uprawnionego geodetę w dniu [...] listopada 2011 r. W dniu [...] lipca 2015 r. na stanowisku ważenia GDDKiA przeprowadził pomiar spadków podłużnych i poprzecznych bez przeprowadzania remontu powodującego zmianę geometrii i spadków, co potwierdza protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdu z [...] lipca 2015 r. Powyższe wskazuje, że miejsce ważenia w Z. legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym, po przeprowadzeniu pomiarów przez uprawnionego geodetę. Ponadto, dokonane pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się w normie przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych.

Zdaniem organu odwoławczego cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych. Dokonana została przez kompetentne organy, a jej wyniki są w pełni wiarygodne. Organ wyjaśnił ponadto, że uzyskany w wyniku kontroli pomiar podwójnej osi napędowej wynoszący 19,4 t jest prawidłowy, bowiem jest to wynik uzyskany z sumowania nacisków osi. Jedna oś z podwójnej wynosiła 12,3 t, druga 7,6 t (po odjęciu 2 % błędu i zaokrągleniu do 0,1 t w górę). Suma podwójnej osi napędowej wyniosła 19,4 t.

Odwołując się do pkt. 2.4 instrukcji obsługi wag [...] organ wskazał, że wagi te mogą być eksploatowane w konfiguracji samych tylko dwóch wag (jednej pary) przy pomiarach obciążenia osi. Nadmienił, że przy tego rodzaju pomiarze nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. W instrukcji przewidziano ponadto możliwość używania wag w grupach od 4 do 6 przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu – lub trzyosiowych, podczas jednej procedury ważenia. Równocześnie producent zaleca jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag, aby zapobiec powstaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym. Organ zaznaczył ponadto, że z instrukcji obsługi wag [...] wynika, że mogą one pracować w temperaturach od -20 do +40 stopni. W czasie kontroli temperatura otoczenia wynosiła 17°C a zatem nie ma ona wpływu na pomiar i mieści się w dopuszczalnym przedziale.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że miejsce ważenia nie było oczyszczone z pozostałości piasku i błota organ odwoławczy wyjaśnił, że kierowca wskazał w protokole kontroli, iż nie zgadza się z wynikami pierwszego ważenia, ponieważ asfalt przy rynnach jest uszkodzony, a w rynnach znajduje się dużo zanieczyszczeń. Kierowca złożył wniosek o powtórne ważenie, po przeprowadzeniu którego zaakceptował jego wyniki. W załączniku do protokołu kontroli wskazano, że w trakcie wykonywania pomiarów strefa ważenia - w tym wnęka pomiarowa - nie zawierała żadnych zanieczyszczeń.

Organ zaznaczył również, że wynikające z treści art. 129 ust. 2 pkt 9 prd uprawnienia inspektorów transportu drogowego są wystarczające, aby po zatrzymaniu pojazdu do kontroli skierować pojazd na stanowisko kontrolne, które spełnia stosowne wymagania dla skontrolowania stanu technicznego, wymiarów, nacisków oraz masy kontrolowanego pojazdu. Ponadto miejsce przeprowadzenia kontroli musi być bezpieczne, a cała procedura ważenia nie może powodować zagrożenia dla innych uczestników ruchu drogowego.

W świetle powyższego zarzuty strony organ uznał za nieuzasadnione.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił organowi: naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń; naruszenia art. 140 aa ust. 4 prd poprzez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzoneracyjnych.

Skarżący podnosi, że w trakcie rozpatrywania odwołania organ oparł się na nieaktualnym protokole pochylenia terenu, co świadczy o tym, że organ pominął wskazania GITD zawarte w decyzji uchylającej. Zdaniem skarżącego, dokonany w dniu [...] lipca 2015 r. pomiar punktu ważenia pojazdów, który nie wykazał nieprawidłowości, nie może zostać uwzględniony. Na moment kontroli miejsce ważenia nie posiadało ważnego operatu geodezyjnego, bowiem operat geodezyjny z 2011 r. nie może być uznany za ważny z powodu upływu bardzo długiego czasu od wydania operatu do dokonania ważenia. Strona wskazuje ponadto, że w jej ocenie odczyty i wskazania wagi [...] są niewiarygodne i mogą być spowodowane złym stanem nawierzchni miejsca ważenia.

Skarżący wyjaśnia, że załadunku dokonali pracownicy załadowcy bez udziału kierowcy, co zostało odnotowane w protokole kontroli. Wskazuje ponadto, że w jego ocenie protokół zawiera nieprawdziwe dane w zakresie określenia wskazań ważenia osi podwójnej napędowej oraz masy całkowitej pojazdu. Skarżący podważa ustalenia kontrolującego odnośnie odpowiedzialności przewoźnika za rzekome naruszenia. Nie zgadza się z ustaleniami dotyczącymi rodzaju ładunku. Podważa zasadność pilotowania pojazdu do punktu ważenia. Kwestionuje możliwość zastosowania do ustalenia masy całkowitej pojazdu wag typu [...]. Podnosi zarzut nieprzestrzegania przez organ zapisów Traktatu akcesyjnego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej oraz wytycznych GITD zawartych w treści pisma z [...] października 2015 r.

W ocenie skarżącego brak informacji o zakończeniu postępowania spowodował to, że strona nie zdążyła zapoznać się z dokumentami oraz materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kompetencją sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), której art. 134 § 1 wskazuje, że sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze, ani też powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję [...] WITD z dnia [...] marca 2016 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 lit c rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. nacisk osi nie może przekraczać w przypadku podwójnej osi napędowej, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1,8 m (1,3 Ł d < 1,8) - 18 t albo 19 t, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5 lit c, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwuosiowej przyczepy - 40 tony. Wyjątek od tej reguły wprowadza § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia, który wskazuje, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony. W przedmiotowej sprawie pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową przyczepą marki [...] o nr rej. [...] zostały zarejestrowane po raz pierwszy odpowiednio w dniu 12 sierpnia 2003 r. i w dniu 18 kwietnia 1997 r., a więc przyczepa została zarejestrowana przed 13 marca 2003 r., zaś pojazd po tej dacie, wobec czego zastosowania nie znajduje przepis § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia.

Przeprowadzona w dniu [...] marca 2015 r., na drodze powiatowej w miejscowości T. (droga o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t), kontrola drogowa wykazała nacisk podwójnej osi napędowej kontrolowanego pojazdu 19,4 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 0,4 t (przekroczenie o 2,105%); masa całkowita 52,8 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 12,8 t (przekroczenie o 32%); brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w protokole kontroli [...] z dnia [...] marca 2015 r.

Uwzględniając powyższe, stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c prd, karę o której mowa w art. 140 aa ust. należy ustalić w wysokości 15 000 złotych jak za brak zezwolenia kategorii VII – w pozostałych przypadkach. W ocenie Sądu, w tym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Odnosząc się do zarzutów skargi, a w szczególności zarzutu naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i uwzględniał wszystkie istotne okoliczności sprawy. Podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, protokół kontroli. Przepis art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1907; dalej udp.) przewiduje możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany w niniejszej sprawie kierowca nie skorzystał. Kontrolowany kierowca w toku kontroli złożył wniosek o powtórny pomiar parametrów kontrolowanego pojazdu wskazując, że nie zgadza się z wynikami pierwszego ważenia. Podnosił, że asfalt przy rynnach jest uszkodzony, a w rynnach znajduje się dużo zanieczyszczeń. Po dokonaniu powtórnego ważenia zaakceptował wynik i podpisał protokół kontroli. W załączniku do protokołu kontroli wskazano, że w trakcie wykonywania pomiarów strefa ważenia – w tym wnęka pomiarowa – nie zawierała żadnych zanieczyszczeń.

Protokół kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. W toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby obalić stan faktyczny stwierdzony w sprawie na podstawie protokołu kontroli. Powyższe wskazuje, że dokument jest dla Sądu wiążący.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, jakim jest brak na moment kontroli ważnego operatu geodezyjnego miejsca ważenia kontrolowanego pojazdu wskazać należy, że powyższa kwestia stanowiła podstawę do uchylenia decyzji z [...] lipca 2015 r. GITD uznając, że analiza protokołu kontroli i rzędnych nie daje możliwości stwierdzenia jakie są spadki podłużne i poprzeczne miejsca kontroli, a tym samym, czy miejsce to nie przekracza nachylenia ponad 2 % w kierunku jazdy, zobowiązał organ I instancji aby ten wystąpił do właściwego organu zatwierdzającego miejsce ważenia pojazdu celem ustalenia spadków podłużnych i poprzecznych miejsca kontroli na podstawie protokołu technicznego odbioru i przekazania do użytkowania stanowiska, rzędnych stanowiska na dzień kontroli. W następstwie tak zebranego materiału dowodowego WITD miał stwierdzi, czy miejsce ważenia spełniało wymagania dla zastosowania przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...]

W toku ponownego rozpoznania sprawy, pismem z [...] stycznia 2016 r., WITD zwrócił się do GDDKiA z prośbą o udzielenie informacji, czy miejsce ważenia pojazdów znajdujące się w miejscowości Z., ul. P. GDDKiA Rejon Z. z [...].08.2011 r. poddane zostało renowacji lub remontom, które miałyby wpływ na dopuszczalne spadki podłużne i poprzeczne na wydzielonych stanowiskach ważenia. W odpowiedzi GDDKiA (pismo z [...] lutego 2016 r.) poinformował, że wskazane miejsce kontroli nie było poddawane remontom powodującym zmianę geometrii i spadków. Powyższe potwierdza protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2015 r. Postanowieniem z [...]marca 2016 r. wskazane pisma zostały załączone do materiału dowodowego.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że stanowisko ważenia pojazdu w miejscowości Zwoleń legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym, po przeprowadzeniu pomiarów, przez uprawnionego geodetę. Dokonane pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się w normie przewidzianej dla pomiarów dynamicznych.

Sąd nie podziela argumentów strony dotyczących przeprowadzenia procedury ważenia. Kontroli dokonano przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. oraz Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z przewidzianym terminem ważności odpowiednio do dnia 31 grudnia 2016 r. oraz 31 stycznia 2016 r. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonania kontroli przy użyciu wag [...]. Dopuszczalność dokonywania pomiarów masy całkowitej kontrolowanego pojazdu przy użyciu wag [...], jak również pomiaru nacisku osi wynika nie tylko z instrukcji wag, ale znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11). Użyte w trakcie kontroli drogowej wagi SAW 10C mogły zatem służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi.

Odnosząc się do zarzutu wskazania w protokole kontroli błędnych danych dotyczących nacisków podwójnej osi napędowej Sąd nie podziela twierdzenia skarżącego. Zdaniem Sądu, procedura ważenia odbyła się prawidłowo, z pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych a jej wynik jest w pełni wiarygodny. Wskazany w protokole kontroli wynik podwójnej osi napędowej wynoszący 19,4 t stanowi sumę nacisków osi podwójnej z której jedna oś z podwójnej wynosiła 12,3, a druga 7,6 t (po odjęciu 2% błędu i zaokrągleniu do 0,1,t w górę).

Odnosząc się do naruszenia przez organ art. 140aa ust. 4 prd wskazać należy, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Wobec przewozu ładunku podzielnego (tj. zrzyn sosnowych), który jako produkt przemysłu drzewnego nie stanowi drewna ani też, z uwagi na swój skład granulometryczny, nie jest materiałem sypkim oraz stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych wartości w zakresie nacisku na podwójną oś napędową oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w świetle przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd sporna pozostaje dokonana przez organ ocena przywołanych przez skarżącego okoliczności, które świadczyć mają o tym, że dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych ze skontrolowanym przejazdem oraz że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego o tym, że odpowiedzialność za naruszenie związane z przejazdem ponosi nie on, lecz załadowca, wskazać należy, że w tym względzie prawidłowe jest stanowisko organu wynikające z zaskarżonej decyzji.

Wyraźnie w tym miejscu należy wskazać, że na skarżącego została nałożona kara pieniężna nie za czynności załadunkowe, za które odpowiedzialność ponosi załadowca, lecz za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Zgodnie z przepisem art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się przede wszystkim na podmiot wykonujący przejazd, zaś na pozostałe podmioty (wymienione w pkt 2 art. 140aa ust. 3), w szczególności na załadowcę, jedynie wówczas, gdy okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. W tej sytuacji, należy zauważyć, jak słusznie podniósł również organ odwoławczy, że możliwość ukarania załadowcy nie wyklucza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Nie ma zaś prawnej możliwości, aby podmiot wykonujący przejazd mógł uniknąć odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń poprzez "przeniesienie" jej na załadowcę. Oczywiście, nie wyklucza to możliwości wszczęcia odrębnego postępowania i nałożenia kary pieniężnej również na ten podmiot, po spełnieniu przesłanek określonych w powyżej cytowanym art. 140aa ust 3 pkt 2 prd. Wtedy jednak kara pieniężna wymierzana jest załadowcy obok, a nie zamiast kary nakładanej na podmiot wykonujący przejazd.

Zwolnienie zaś przewoźnika od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa możliwe jest po wykazaniu przez niego, że dołożył on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, to znaczy, że organizując przewóz uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.

Sąd zaznacza, że w zawiadomieniu z [...] stycznia 2016 r WITD wzywał skarżącego do przedstawienia wszelkich okoliczności i dowodów w sposób jednoznaczny poświadczających dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, bądź w sposób jednoznaczny poświadczających brak wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa – tj. zaistnienie zdarzeń lub okoliczności mieszczących się w dyspozycji art. 140aa ust. 1 pkt 1 lit a i b prd. Strona w toku postępowania nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstałe naruszenia. Jedyne co podnosiła to to, że kierowca nie uczestniczył w załadunku. W ocenie Sądu dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy samo jej zakwestionowanie, brak wpływu strony na powstanie naruszenia musi realnie istnieć. Fakt, że czynności załadunku powierzono profesjonalnemu podmiotowi pozostaje bez wpływu na ocenę przestrzegania przez skarżącego przepisów prawa.

W zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych nie można uznać, że przewoźnik dochował należytej staranności, jak i że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle omawianego zagadnienia prezentowany jest pogląd, że przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu powinien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika, albowiem to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 640/10, LEX nr 759736). Każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie, sprawdzać nie tylko sam proces załadunku towaru na pojazd, ale również wybierać drogę swego przejazdu w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2004 r., sygn. akt II SA 53/03, LEX nr 148939).

Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów Dyrektywy Rady nr 96/53/WE. Kwestia ta była przedmiotem wielu rozstrzygnięć wojewódzkich sądów administracyjnych jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 18 maja 2015 r. VISA/Wa 3437/14, wyrok z dnia 19 lutego 2015 r., VISA/Wa 2056/14, a także wyrok NSA z 7 lipca 2006 r., I OSK 1027/05 oraz z dnia 15 października 2015 r., II GSK 2111/14). W świetle ustalonej judykatury art. 7 Dyrektywy Rady 96/53/WE wyraźnie zezwala na stosowanie obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdu na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych – niezależnie od państw rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. W polskim prawodawstwie kwestia ta została uregulowana w art. 41 udp. Ponadto, przywołane przez skarżącego wytyczne GITD nie stanowią źródła prawa, a więc skarżący nie może się skutecznie na nie powoływać.

W toku postępowania Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Okoliczność, że przed wydaniem decyzji organ I instancji nie zawiadomił skarżącego o zamiarze zakończenia postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest skuteczny tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. m. in. wydaną na tle postępowania podatkowego uchwałę NSA z 25 kwietnia 2005 r. , sygn. FPS 6/04, ONSA i WSA 2005/4/66 oraz wyrok NSA z 16 października 2007 r. , sygn. I OSK 1192/06, LEX nr 427561). Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów strony za uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.