Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 407/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 3694) , art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 2., art. 36(5).
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...] czerwca 2011 r. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

A. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] czerwca 2011 r. z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w W. (dalej: "Komisja I stopnia") w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego stwierdzającą uzyskanie przez skarżącą negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego.

Powyższa uchwała została wydana na podstawie art. 368 ust. 1,9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65, ze. zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdająca z piątej części egzaminu (prawo administracyjne) uzyskała ocenę niedostateczną. Należy przy tym wskazać, że niedostateczna ocena z pracy z zakresu prawa cywilnego, na skutek odwołania skarżącej została podwyższona przez Komisję II stopnia do oceny dostatecznej.

Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja II stopnia wskazała, iż zdająca uzyskała negatywny wynik egzaminu.

W odwołaniu od uchwały Komisji I stopnia skarżąca podniosła, iż sporządzona skarga spełnia wszystkie niezbędne wymogi przewidziane dla tego rodzaju środka procesowego i stanowiła skuteczny środek ochrony interesów reprezentowanej strony postępowania. Temu służyły również sformułowane w niej wnioski dotyczące kierunków rozstrzygnięcia, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz zwrotu kosztów postępowania. Zauważyła również, że odręczne sporządzenie skargi było wynikiem usterki technicznej udostępnionego przez organizatora sprzętu komputerowego, co utrudniło opracowanie skargi i w żaden sposób nie powinno przenosić się na jej ocenę. Odnosząc się do oceny sposobu sformułowania zarzutów skargi wyjaśniła, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma jednolitego stanowiska, co do momentu w którym należy badać status strony w postępowaniu wznowieniowym, czy już na etapie wniosku o wznowienie postępowania, czy dopiero po formalnym wznowieniu postępowania. Skarżąca zaakcentowała, że ta kwestia w szczególności, jeżeli chodzi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może budzić wątpliwości, czego przykładem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1158/10 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), został on wydany już po przeprowadzeniu egzaminu radcowskiego jednak w orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił stanowiska jakie zarysowały się w orzecznictwie odnośnie badania w/w/ kwestii. W orzeczeniu tym stwierdzono także, iż nie budzi wątpliwości kwestia, że postanowienie o wznowieniu postępowania jest wyłącznie aktem wszczynającym postępowanie, co do przyczyn wznowienia postępowania (ustalenia czy rzeczywiście występują) i co do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem tego postanowienia jest niedopuszczalna.

Uznając zarzuty skarżącej za niezasadne Komisja II stopnia podniosła, że po uwzględnieniu kryteriów ocen wskazanych w art. 36(4) , 36(5) , 36(8) ustawy o radcach prawnych należy przyjąć, iż sporządzona przez skarżącą skarga do sądu administracyjnego stanowiąca rozwiązanie kazusu z prawa administracyjnego na egzaminie radcowskim nie dostrzega występującego w nim problemu. Dla przypomnienia wskazano, że istota zadania z prawa administracyjnego było dokonanie przez zdających oceny prawidłowości rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej wniosku o wznowienie postępowania wniesionego przez właściciela działki sąsiedniej do działki, co do której udzielano pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ pierwszej instancji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania z tego powodu, że wnioskodawca nie jest stroną wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.

Organ odwoławczy podkreślił, że do oceny zdających pozostawała ocena prawidłowości postanowienia organów obu instancji odmawiających wznowienia postępowania. Zdaniem Komisji II stopnia, za wystarczające do uznania prawidłowości rozwiązania sformułowanego w ten sposób kazusu nie mogło zostać uznane samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego stosownie do wymogów w art. 52 § 1 w związku z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. Wpływu na treść tej oceny nie wywiera również to, że ze względów technicznych skarga została sporządzona pismem odręcznym zawierając nanoszone poprawki i skreślenia. Nie stoi to bowiem na przeszkodzie do odczytania intencji autora skargi.

Za decydujące dla uznania braku poprawności przedmiotowej pracy egzaminacyjnej Komisja II stopnia uznała to, że jej autorka nie dostrzegła, iż postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem mandanta zdającej toczyło się w trybie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną (rozdział 12 k.p.a.). W sporządzonej skardze pominięto przepisy regulujące to postępowanie według których następuje ocena istnienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania (w tym wypadku art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.) oraz przepisów w oparciu, o które wydane zostało rozstrzygnięcie w sprawie (art. 149 § 3 k.p.a.).

Komisja II stopnia wskazała również, że warunki formalne skargi do sądu administracyjnego wskazane są enumeratywnie w art. 46 (wymagania formalne dla każdego pisma strony) oraz art. 57 § 1 (dodatkowe wymagania dla pisma będącego skargą) p.p.s.a.

W przypadku skargi sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika skarga powinna zawierać wskazane elementy ze szczególnym uwzględnieniem określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przez określenie "naruszenie prawa" lub "naruszenia interesu prawnego", o których jest mowa w art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należy rozumieć podanie przez skarżącego przyczyny uzasadniającej – według jego oceny – wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Chociaż omawiany przepis nie wymaga przedstawienia w skardze wyczerpującego wywodu prawnego lub wskazania konkretnego przepisu (przepisów) prawa, który został naruszony, to w przypadku realizacji celów egzaminu radcowskiego zarówno wskazanie przepisów prawa, jak i przedstawienie wyczerpującego wywodu prawnego należało uznać za niezbędne elementy pracy pozwalające na dokonanie oceny, że kandydat na radcę prawnego posiada umiejętności w prawidłowym sformułowaniu skargi do sądu administracyjnego. W takim też zakresie w tym przypadku wpływu na dokonaną ocenę poprawności sformułowanej skargi nie może mieć wyrażona w art. 134 § 1 p.p.s.a. zasada braku związania sądu administracyjnego granicami skargi.

Organ odwoławczy zaakcentował, że charakterystyczną cechą sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, np. po wznowieniu postępowania administracyjnego, jest to, że diametralnie ulega ograniczeniu zakres stanu faktycznego i prawnego ocenianego (badanego) przez sąd administracyjny pierwszej instancji w porównaniu do stanu faktycznego i prawnego będącego przedmiotem takiej analizy w sytuacji kontroli decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym. Powyższe spostrzeżenie wiąże się z tym, że postępowanie prowadzone po wznowieniu nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Granice sprawy zakreśla bowiem wniosek o wznowienie postępowania oraz postanowienie organu o wznowieniu postępowania. We wstępnej fazie tego postępowania (tj. bezpośrednio po wznowieniu) organ administracyjny ustala – wyłącznie – czy w ogóle wystąpiły przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Przy czym przesłanki te mają charakter kwalifikowany, zaś ich katalog jest zamknięty.

Zdaniem Komisji Egzaminacyjnej, skarżąca nie dostrzegła istoty problemu jaki w rozpoznawanej sprawie stanowiło zastosowanie przepisów dotyczących podstaw wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Podkreśliła, że zdająca dostrzega, iż badanie interesu prawnego strony wynika z przepisów prawa materialnego, które wskazuje postępowanie. Jednakże w postępowaniu wznowieniowym zarzuty należało powiązać z przepisami ustanawiającymi przesłanki wznowienia postępowania oraz stanowiącymi podstawę orzekania w tym postępowaniu przez organy administracji. Tym bardziej, że w opisie zadania jednoznacznie wskazano na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, a ponadto podano rozstrzygnięcie organu wydane w tym postępowaniu na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Organ zaakcentował, że uwzględniając sformułowane zarzuty a w szczególności treść uzasadnienia skargi, skarżąca co do zasady wykazuje, iż Marek Kowal powinien brać udział w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Włocławskiego z dnia 10 maja 2010 r. w charakterze strony. W skardze wskazano przepisy prawa materialnego z których miałby wynikać po zbadaniu okoliczności faktycznych interes prawny wnioskodawcy (art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Nie sformułowano jednak zarzutu, który stanowiłby powiązanie tej oceny z postępowaniem w jakim wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Skarga będąca przedmiotem oceny egzaminatorów nie zawiera żadnego powiązania wiążącego wywód skargi z kwestiami związanymi ze wznowieniem postępowania. Skarga nie wskazuje dlaczego brak wyjaśnienia czy działka skarżącego znajdowała się w obszarze oddziaływania planowej inwestycji mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie o wznowieniu postępowania. Skarga nie uzasadnia też dlaczego badanie interesu prawnego wnioskodawcy wznowienia postępowania byłoby dopuszczalne jeszcze przed formalnym wznowieniem postępowania.

Zdaniem Komisji II stopnia, do zmiany oceny nie mógł doprowadzić przedstawiony w odwołaniu zarzut, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma jednolitego stanowiska odnośnie momentu w którym należy badać status strony w postępowaniu wznowieniowym. Organ odwoławczy podkreślił, że ze skargi sporządzonej na egzaminie radcowskim nie wynika absolutnie, ażeby skarżącej były znane jakiekolwiek rozbieżności w tym zakresie a tym bardziej, iż przeprowadzała jakąkolwiek analizę tego problemu.

Skarżąca nie wskazała na kwestie proceduralne postępowania o wznowienie postępowania, ani też nie dokonała żadnej analizy rozróżnienia pomiędzy fazami tego postępowania, a mianowicie tej, w której jest dopuszczalne badanie interesu prawnego ale nie jest dopuszczalne badanie przyczyny wznowienia postępowania od tej, w której dopiero następuje badanie przyczyny wznowienia, czyli okoliczności czy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.

Powyższe oznacza, że skarżąca nie dokonała interpretacji przepisów prawa i nie wykazała prawidłowego rozumienia przepisów regulujących przebieg postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Komisja II stopnia przyznała rację egzaminatorom, że brak jakiegokolwiek wskazania na kwestie proceduralne to jest błąd takiego rodzaju, który przesądza o ocenie niedostatecznej.

Organ podkreślił, że od osoby, która w przyszłości chce wykonywać zawód radcy prawnego należy wymagać chociażby w podstawowym zakresie znajomości prawa administracyjnego zarówno procesowego jak i materialnego. W przypadku osoby zdającej egzamin radcowski wymagane jest sprawdzenie przygotowania prawniczego z określonych dziedzin prawa pod względem należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, a więc kryteriów o których mowa w przepisach art. 4 ust. 1 , art.6 ust.1 i art. 7 oraz art. 2 ustawy o radcach prawnych.

W skardze na uchwałę Komisji II stopnia A. D. – K. podniosła zarzut naruszenia:

1. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art.36[5] ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez utrzymanie w mocy oceny niedostatecznej z zakresu prawa administracyjnego w oparciu o przesłanki, które nie odpowiadają zasadom wskazanym w powyższym przepisie,

b) art. 36[5] ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez przyjęcie, że praca egzaminacyjna skarżącej z zakresu prawa administracyjnego nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie,

c) art. 36[4] ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez uznanie, że skarżąca nie wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym w zakresie piątej części egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego,

d) art. 36[5] ust. 2, art. 36[4] ust. 8 oraz art. 36[4] ust. 10 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 3 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na niesłusznej, zbyt surowej i rygorystycznej oraz sprzecznej z przepisami prawa i postępowania administracyjnego ocenie pracy pisemnej z zakresu prawa administracyjnego, podczas gdy poprawna i rzetelna ocena tej pracy jednoznacznie wskazuje, że praca ta zasługuje na ocenę pozytywną,

2. przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a poprzez nie odniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących metodologii oceniania prac egzaminacyjnych, kryteriów oceniania, znaczenia niezależności ocen egzaminatorów,

b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez niedopuszczalne przyjęcie innych kryteriów i stanowiska w sprawach, których istota oparta jest na tym samym zadaniu egzaminacyjnym, a przez to nierówne potraktowanie skarżącej w stosunku do innych uczestników egzaminu, którzy zaproponowali analogiczne rozwiązanie kazusu egzaminacyjnego i których odwołania zostały uwzględnione.

Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej oceny pracy z zakresu prawa administracyjnego, a w konsekwencji uchylenie uchwały Komisji II stopnia z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia podtrzymała w całości dotychczasowe stanowisko. Uznając podniesione zarzuty za bezzasadne organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 36[4] ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin radcowski, składający się z pięciu części pisemnych (art. 36[4] ust. 2 tej ustawy), polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. Każda z części egzaminu radcowskiego sprawdzana i oceniania jest niezależnie od siebie przez dwóch egzaminatorów (art. 36[5] ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych). Ocena rozwiązania każdego z zadań z części drugiej ido piątej egzaminu dokonywana jest w myśl art. 36[5] ust. 2 w/w ustawy w szczególności pod kątem zachowania wymogów formalnych, właściwości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Ostateczna ocena z pracy pisemnej danego zagadnienia z części drugiej piątej egzaminu radcowskiego, z wyjątkiem o jakim mowa w ust. 5 przepisu art. 36(5) ustawy o radcach prawnych, nie mającym zastosowania w niniejszej sprawie, wynika z obliczeń arytmetycznych. Stanowi ona średnią ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym

1) oceny pozytywne to:

a) celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00,

b) bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50,

c) dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50,

d) dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50;

2) ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00

(v. art.36 (5) ust. 4 powołanej ustawy).

Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że werdykt egzaminatora w przedmiocie wystawienia oceny cząstkowej korzysta z "luzu decyzyjnego", na co wskazuje przepis art. 36(5) ust. 2 ustawy o radcach prawnych w myśl którego, oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową, sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, której załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego (v. art.36(5) ust. 3 ustawy o radcach prawnych).

Zdaniem Sądu, upoważnienie udzielone przez ustawodawcę egzaminatorowi w zakresie wystawienia oceny cząstkowej w oparciu o pewnego rodzaju "luz decyzyjny" nakłada na Komisję Egzaminacyjną obowiązek szczególnego rozważenia argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu do tej oceny.

Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie Komisja Egzaminacyjna wywiązała się ze swoich obowiązków prawidłowo.

Przeprowadziła dogłębną analizę zgromadzonego materiału dowodowego a przyczyny, które dyskwalifikują pracę skarżącej z piątej części egzaminu – z zakresu prawa administracyjnego zostały w zaskarżonej uchwale precyzyjnie i szeroko wyjaśnione.

Trafne wywody merytoryczne zawarte w zakwestionowanej uchwale pozwalają na pominięcie i nieprzytaczanie w tym miejscu ponownie argumentów dotyczących mankamentów pracy sporządzonej przez skarżącą. W ocenie Sądu , uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że ocena rozwiązania zadania z prawa administracyjnego została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji a także poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ nie nosi znamion dowolności. Zgodnie z zadaniem egzaminacyjnym skarżąca miała dokonać oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu administracji publicznej wnioskiem o wznowienie postępowania złożonego przez właściciela działki sąsiedniej do działki, co do której udzielono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Tymczasem skarżąca nie wykazała się znajomością przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe.

Trudno odmówić racji organowi który stwierdza, że brak powołania właściwych zarzutów naruszenia prawa (tj. brak jakiegokolwiek sformułowania zarzutów dotyczących uchybień organu w zakresie postępowania wznowieniowego) w stanie faktycznym będącym treścią zadania egzaminacyjnego świadczy o tym, iż skarżąca nie zastosowała właściwych przepisów prawa oraz nie wykazała się umiejętnością prawidłowej ich interpretacji. Fakt, iż sporządzona skarga do Sądu spełnia warunki formalne nie wystarcza do uznania, że praca egzaminacyjna powinna być oceniona pozytywnie. Spełnienie wymogów formalnych jest jednym ale nie jedynym kryterium oceny pracy z części czwartej egzaminu (v. art. 36(5) ust. 2 ustawy o radcach).

Określone w przytoczonym przepisie kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wówczas uprawniona jest ocena, że zdająca jest przygotowana do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Wykonywanie zawodu radcy prawnego wymaga połączenia dwóch podstawowych elementów: wiedzy zawodowej i zasad etyki. Istota zawodu radcy prawnego zdefiniowana jest w przepisach str. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 oraz art. 2 ustawy o radcach prawnych.

Wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, z wyjątkiem występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe (art. 4 ust.1).

Zawód radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzieleniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami (art. 6 ust.1).

Pomocą prawną jest w szczególności udzielenie porad i konsultacji prawnych, opinii prawnych, zastępstwo prawne i procesowe (art. 7).

Pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana (art. 2).

Przytoczone przepisy kładą wyraźny akcent na pomoc prawną, która ma być świadczona w celu ochrony interesów mocodawcy. Prowadzenie przez radcę prawnego praktyki zawodowej wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy teoretycznej oraz umiejętności praktycznych, dających gwarancję należytego wykonywania zawartych zobowiązań, tzn. wykonywania ich zgodnie z określonymi standardami merytorycznymi. Egzamin zawodowy stanowi formę weryfikacji umiejętności zawodowych kandydata na radcę prawnego. Radca prawny świadcząc pomoc prawną, która obejmuje także występowanie przed sadami i trybunałami występuje jako pełnomocnik procesowy strony, działając w jej imieniu z bezpośrednimi dla niej skutkami. Z powyższych względów za słuszne należy uznać stanowisko Komisji II stopnia, która poszczególne braki i uchybienia w pracy pisemnej kandydatki zakwalifikowała jako istotne w stopniu dyskwalifikującym przedmiotową pracę.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie ocena pracy z zakresu prawa administracyjnego sporządzonej przez skarżącą została uzasadniona w sposób wystarczający przez egzaminatorów i mimo surowości, nie narusza ona zasad swobodnej oceny, w którą Sąd nie może ingerować.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej dotyczącego różnorodnych rozstrzygnięć w przedmiocie oceny prac z zakresu prawa administracyjnego, należy zauważyć, iż każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 k.p.a.. Indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpoznawana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego – ustawy o radcach prawnych – wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i wyłącznie w jego sprawie.

Także Sąd, w ramach rozpoznawanej sprawy, nie może oceniać rozstrzygnięć organu podjętych w indywidualnych sprawach administracyjnych dotyczących innych zdających. W przeciwnym razie wykraczałoby poza granice niniejszej sprawy (v. art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W świetle powyższego przepisu "sąd rozstrzyga w granicach sprawy" – pojęcie "sprawa" użyte jest w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność.

Reasumując Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Organy te w żadnym stopniu nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego wskazanych w skardze, w tym także naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należała oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.