Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 299/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 245 §1 i 2, art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

IV SA/Po 299/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 299/15 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

IV SA/Po 299/15

Uzasadnienie

P. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

I. K. będąc uczestnikiem niniejszego postępowania wraz z zażaleniem na w/w postanowienie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku wnioskodawca podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania jest gospodarstwo rolne o pow. [...]ha przynoszące dochód ok. [...] zł miesięcznie. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca podał, iż nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji, kosztowności oraz oszczędności, a oprócz gospodarstwa rolnego posiada dom pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, ciągnik URSUS, ciągnik NEW – Holland, samochód osobowy Toyota i samochód dostawczy Peugeot.

Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia [...] marca 2016r. (odebranym w dniu [...] marca 2016r. k. [...] akt) wezwano go wskazania źródeł przychodu oraz wysokości dochodu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenia spisu posiadanych przez skarżącego i osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe rachunków bankowych oraz przedłożenia wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na posiadanych rachunkach bankowych od dnia 1 października 2015 roku, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego, przedłożenia kopi zeznania podatkowego za 2014 i 2015r. (własnego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), wskazania rodzaju produkcji rolnej, jego skali oraz ilości zwierząt, oraz określenia czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należy podać wysokość dofinansowania) i przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca w piśmie złożonym w biurze podawczym tut. Sądu w dniu [...] kwietnia 2016r. wyjaśnił, że nie składa zeznań podatkowych a jedynym dochodem w gospodarstwie domowym prowadzonym wraz z żoną jest dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący [...] zł. Powyższy dochód bilansuje się z miesięcznymi wydatkami na opłaty i podatki oraz utrzymanie domu (w tym gaz, woda, opał, remonty) i wydatki na środki czystości, odzież, lekarstwa i wyżywienie. Wnioskodawca poinformował także, że posiadany rachunek bankowy (z którego wyciągu nie przedłożono) obsługuje dopłaty do produkcji rolnej, których wysokości nie wyjawiono, gdyż są to opłaty do produkcji rolnej a nie do opłat sądowych.

Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł I. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2016 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. odrzucił zażalenie I. K. na ww. postanowienie z dnia 24 maja 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1256/16 oraz II OZ 1257/16 uchylił ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 maja i 21 czerwca 2016 r. ze względu na zastosowanie przez Sąd I instancji znowelizowanego brzmienia art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sytuacji gdy powinien zastosować ww. przepis w brzmieniu dotychczasowym, tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Biorąc pod uwagę, że postępowanie sądowe zostało wszczęte przed 15 sierpnia 2015 r. w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, zgodnie z którym w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem wniesionego przez skarżącego sprzeciwu jest utrata mocy zakwestionowanego postanowienia i konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 P.p.s.a. - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących swojej sytuacji finansowej w tym dokumentów dotyczących uzyskiwanych dochodów oraz stałych wydatków oraz nie przedstawił żadnych szczegółowych informacji dotyczących prowadzonego gospodarstwa rolnego.

Za wystarczające nie można uznać wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę zarówno co do deklarowanych kwot wydatków jak i braku przedstawienia dokumentów finansowych w tym wyciągów bankowych. Analiza powyższych dokumentów jest bowiem konieczna do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego, gdyż zadeklarował on prowadzenie gospodarstwa rolnego o pow. upraw rolnych [...] ha. Brak powyższych danych, przy braku jakichkolwiek informacji co do rodzaju prowadzonej produkcji rolnej uniemożliwia ocenę spełnienia przez skarżącego przesłanek do przyznania mu wnioskowanego prawa pomocy.

Ponadto Sąd wskazuje, iż pismo skarżącego stanowiące odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożone zostało w Sądzie w dniu [...] kwietnia 2016 r. Powyższe oznacza, że wyjaśnienia zostały złożone przez wnioskodawcę po upływie zakreślonego terminu, który przy uwzględnieniu daty doręczenia wezwania do uzupełnienia informacji w dniu [...] marca 2016r. (k. [...] akt sądowych) upłynął w dniu [...] kwietnia 2016r.

Skoro zatem skarżący uchylił się od przedstawienia żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. dowodów w zakreślonym terminie, to powinien liczyć się z oceną, że brak będzie podstaw do uznania jego twierdzeń i oświadczeń za uprawdopodobnione. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 744/09, LEX nr 552404).

Na marginesie Sąd wskazuje, że argumenty podniesione przez skarżącego w sprzeciwie, dotyczące błędu formalnoprawnego zaskarżonego postanowienia, polegającego na braku określenia, że postępowanie dotyczy decyzji Wójta Gminy Dominowo z dnia [...] czerwca 2014r., są bezzasadne i nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 §1 - 2, art. 246 §1 pkt 1, art. 255 oraz art. 260 (w brzmieniu sprzed nowelizacji) p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.