Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1011/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2013r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny, (zwany dalej GIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. o. o. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka), od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...], z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...], mocą której - działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914, ze zm.), wymierzono Spółce karę pieniężną w wysokości 30000 zł., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postepowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we [...], działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wymierzył Spółce karę pieniężna, w wysokości 50000 zl, za nieprzestrzeganie wymagali określonych w art. 46 tej ustawy.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez Spółkę, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydal decyzję, w której stwierdził nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania następujących środków spożywczych: .. [...] Pastylki Ziołowe do ssania z witaminą C", ,. [...] ziołowe pastylki do ssania o smaku pomarańczowym", ,. [...] ". ,. [...] Syrop ziołowy z miodem", “[...] Syrop ziołowy z witaminą C- [...] Plus bioflawonoidy cytrusowe, aloes, miód", "[...] plus- pastylki ziołowe do ssania z witaminą C" i za to przewinienie, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, organ I instancji wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 30.000 zl.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że oznakowanie suplementów diety wskazanych w decyzji w ogóle nie naruszało przepisów określających wymagania w tym zakresie, a Spółka jedynie z daleko posuniętej ostrożności zmieniła oznakowania niektórych produktów - "[...] Pastylki Ziołowe do ssania z witaminą C" i ,. [...] plus- pastylki ziołowe do ssania z witaminą C". Spółka zakwestionowała również zasadność wymierzenia kary w sytuacji, w której dostosował oznakowanie w/w produktów do obowiązujących w tym zakresie przepisów.

Po rozpatrzeniu odwołania GIS zauważył, że stosownie do treści art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych m.in. w art. 27 ust. 4, w art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 6 pkt 2 oraz art. 50 ust. 1 ustawy, podlega karze pieniężnej. Zwrócił także uwagę, że na podstawie art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U nr 196 poz. 1425 ze zm.), a na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966 ze zm.).

GIS uznał, że organ I instancji wyjaśnił w sposób całościowy, konkretny i w odniesieniu do każdego z wyżej wymienionych produktów, na czym polegało naruszenie konkretnych przepisów (strony od 4 do strony 15 decyzji organu I instancji), i wskazał, że w pełni podziela te ustalenia.

Odnosząc się do zarzutu Spółki, iż ustawodawca nie przewidział kary pieniężnej za brak spełnienia wymagań określonych w art. 10 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1924 2006 GIS zauważył, że stosownie do treści art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006 (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20.12.2006 r. (Dz. U. UE. L 12 z 18.01.07). Ponieważ na opakowaniach niektórych z w/w produktów umieszczono oświadczenia zdrowotne, słusznie stwierdził organ I instancji, o konieczności zawarcia informacji wskazującej na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia. Stosownie bowiem do treści art. 10 ust. 2 lit. a ww. rozporządzenia, oświadczenia zdrowotne są dopuszczalne jedynie pod warunkiem umieszczenia informacji przy etykietowaniu, a jeżeli nie występuje ono przy prezentacji w reklamie stwierdzenie wskazujące na znaczenie zrównoważonego sposobu żyw ienia i zdrowego trybu życia. Skoro więc organ I instancji stwierdził brak ww. informacji w oznakowaniu produktu, to słusznie uznał, że oznakowanie to zawiera oświadczenia niezgodne z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006 (niespełniające wymagań określonych w tym rozporządzeniu), co z kolei oznacza, że Spółka nie przestrzegała wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W ocenie GIS nieuzasadnione jest również twierdzenie Spółki, że w sposób właściwy i nienaruszający obowiązujących w tym zakresie przepisów, oznakowany został produkt pn. "[...] Pastylki ziołowe do ssania z witaminą C". Słusznie bowiem ustalił organ I instancji, że z oznakowania ww. produktu nie wynika czy olejek szałwiowy i olejek eukaliptusowy to substancje dodatkowe czy substancje wykazujące efekt fizjologiczny. Niezadeklarowanie ich w postaci liczbowej oraz w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję w przypadku uznania ich za substancje wykazujące efekt fizjologiczny stanowi naruszenie § 5 ust 3 i ust 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z. dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. Przepis ten w ust. 3 stwierdza, że zawartość witamin i składników mineralnych oraz innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny obecnych w suplemencie diety deklaruje się w oznakowaniu w postaci liczbowej; jednostki używane do określania zawartości witamin i składników mineralnych muszą być zgodne z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia. Z kolei zgodnie z § 5 ust. 4 tego rozporządzenia, deklarowane w oznakowaniu zawartości witamin i składników mineralnych oraz innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny podaje się w przeliczeniu na zalecana przez producenta do spożycia dzienna porcję produktu.

Zdaniem GIS zasadnie ustalił organ I instancji, że na opakowaniu suplementu diety pn. "[...] " umieszczono oświadczenia zdrowotne takie jak: "preparat wspomaga: prawidłową pracę serca, układu krążenia, obniżenie ciśnienia krwi. odporność organizmu; zmniejszenia skłonności do powstawania skrzepów krwi w naczyniach krwionośnych; utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu" sugerujące właściwości zapobiegania chorobom i wprowadzające tym samym konsumenta w błąd co do rodzaju, właściwości i składu środka spożywczego, co z kolei stanowi naruszenie art. 46 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy.

GIS podkreślił, że ww. oznakowanie produktu wyraźnie wskazywało na jego właściwości, zdecydowanie wykraczające poza zdefiniowane ustawowo cechy suplementu diety lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Przypisywały bowiem temu produktowi właściwości zapobiegania chorobom, bądź ich leczenia, naruszając tym samym obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa żywnościowego, a użyte w oznakowaniu zwroty z perspektywy przeciętnego konsumenta nie posiadającego wiedzy medycznej stanowiły obietnicę skuteczności, sugerując, że wyniki stosowania suplementu diety są gwarantowane i że spowodują ustąpienie objawów. Zdaniem GIS oznakowanie takie w sposób absolutnie jednoznaczny i sugestywny informowało o właściwościach produktu leczniczego, którym jest substancja lub mieszanina substancji,przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne, jak stanowi dyspozycja art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm.).

W odniesieniu do oznakowania produktu pn. ,. [...] " GIS uznał, że nieprawidłowo podane zostały informacje dot. zawartości witamin i składników mineralnych wyrażonych w procentach w stosunku do zaleconego dziennego spożycia. Nieprawidłowość ta stanowi naruszenie § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U nr 196 poz. 1425 ze zm.) z treści, którego wynika, że informacje o zawartości witamin i składników mineralnych podaje się również, w procentach w stosunku do zalecanego dziennego spożycia, zgodnie z wartościami odniesienia ustalonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia określającym wartości odniesienia do znakowania suplementów diety. W tej sytuacji – zdaniem GIS - organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia zawartości witamin i składników mineralnych wyrażonych w procentach w stosunku do zaleconego dziennego spożycia i w zaskarżonej decyzji przedstawiając, że:

-Witamina E- na opakowaniu podano: 8,2 mg wit. E ( 2 kapsułki) to 82 % zaleconego dziennego spożycia, tymczasem zgodnie z ww. rozporządzeniem 100 % ZDS dla wit. E to 12 mg, wobec powyższego 8,2 mg wynosi tylko 68 % ZDS;

-Witamina B6- na opakowaniu podano: 1 mg wit. B6 ( 2 kapsułki) to 50% zalecanego dziennego spożycia, tymczasem zgodnie z ww. rozporządzeniem 100 % ZDS dla wit. B6 to 1,4 mg wobec powyższego 1 mg wit. B6 wynosi 71 % ZDS;

GIS przypomniał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 maja 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U. z 2010 r. Nr 91, poz. 596), suplementy diety, które nie spełniają wymagań określonych w § 1 pkt 3 niniejszego rozporządzenia mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pozostawać w obrocie do dnia 31 października 2012 r. GIS uznał, że przepis ten dotyczy produktów wyprodukowanych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (gdyż w dniu wejścia w życie ..nie spełniają wymagań") -a nie jak mylnie stwierdził organ I instancji przed datą podpisania tego rozporządzenia. W konkluzji oznacza to, że jedynie suplementy diety niespelniające wymagań określonych w § 1 pkt 3 tego rozporządzenia wyprodukowane przed 4 czerwca 2010 r. (data wejścia w życie tego rozporządzenia), mogą być wprowadzane do obrotu i pozostawać w nim do dnia 31 października 2012 r. Ponieważ organ I instancji ustalił, że badany suplement diety pn. .. [...] " oznaczony był numerem partii produkcyjnej [...] i datą minimalnej trwałości 05.2014, uznał więc słusznie, że jako wyprodukowany dnia 5 maja 2011 r. powinien on spełniać wymagania określone w tym rozporządzeniu. Pomimo zatem, że organ I instancji mylnie posłużył się datą podpisania rozporządzenia 18 maja 2010 r. - zamiast daty jego wejścia w życia (4 czerwca 2010 r.), to jednak prawidłowo stwierdził w zaskarżonej decyzji, że oznakowanie tego produktu nie spełnia wymagań określonych w § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety.

GIS zauważył również, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję - wbrew temu co twierdzi Spółka w odwołaniu - wziął pod rozwagę również ustalenia poczynione w postępowaniu prowadzonym przez PPIS we [...], skonkretyzowane w prawomocnej decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...]. Niemniej jednak GIS stwierdził, że ustalone w tej decyzji działania Spółki nie mają i nie mogą mieć znaczenia dla bytu stwierdzonych naruszeń obowiązujących przepisów prawa żywnościowego.

Za nieuprawniony uznał GIS zarzut Spółki, że organ I instancji wymierzył karę do nieaktualnego już produktu, albowiem organ ma obowiązek nałożenia kary w każdym przypadku stwierdzenia okoliczności podlegających karze, wymienionych w art. 103 ust. 1 ustawy, niezależnie od tego czy w późniejszym czasie podmiot zastosował się do zaleceń i wskazówek organu, jak również niezależnie od tego, czy okoliczności te były zawinione. Natomiast wskazał, że późniejsze zachowanie podmiotu po stwierdzeniu przez organ tych okoliczności oraz stopień zawinienia karanego podmiotu, są uwzględniane wyłącznie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy.

Odnosząc się do wysokości kary GIS zauważył, że maksymalna kara wymierzona na podstawie cytowanego wyżej przepisu mogła osiągnąć wysokość 101.985,60 zł, stąd też wymierzona w rozpoznawanej sprawie kara w wysokości 30.000 zl stanowi niespełna 30 % maksymalnego ustawowego zagrożenia i czyni zadość zapisom art. 104 ust. 2 ustawy, gdyż organ I instancji przy ustalaniu jej wysokości rozważył oraz uwzględnił kryteria wynikające z tego przepisu

Powyzsza decyzja GIS z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] została zaskrażona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] Sp. o. o. z siedzibą w [...], króra zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie :

1. prawa procesowego w postaci art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

2. prawa materialnego w postaci art. 103 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z

- art. 17 ust. 1 Rozporządzenia (WE) NR 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności,

-art. 10 ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20 grudnia 2006r. (Dz. Urz. UE L12 z 18.01.2007r.),

- art. 27 ust. 4, art. 46 ust. 1 pkt.1 i 2, art. 47 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie strony skarżącej karą pieniężną w wysokości 30.000,- zł., mimo braku ku temu ustawowych przestanek, a co najmniej z przekroczeniem granic uznania administracyjnego i wymierzenie kary rażąco wygórowanej, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności wpływających na miarkowanie ewentualnej kary;

3. prawa materialnego w postaci art. 27 ust. 4, art. 46 ust. 1 pkt.1 i 2, art. 47 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

4. prawa procesowego w postaci art. 7 k.p a. i art. 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie oraz nie ustalenie faktów relewantnych i dowolną ocenę wybiórczo zebranego materiału dowodowego;

5. prawa procesowego w postaci art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, jakie organ uznał za dowiedzione, dowodów na których się oparł czyniąc ustalenia faktyczne

i dowodów, którym odmówił wiarygodności i tego przyczyn oraz brak w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, w jaki sposób kwestionowane oznaczenia produktów miałyby wprowadzać w błąd konsumentów;

6. prawa procesowego w postaci art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a poprzez uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu;

7. prawa procesowego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 81 k.p.a. i uznanie za dowiedzione okoliczności faktycznych sprawy mimo, że strona nie miała możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;

8. prawa procesowego, poprzez nie zastosowanie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. mimo istnienia ku temu ustawowych przesłanek;

Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła m. in. Problem pozbawienia jej czynnego udziału w postępowaniu oraz wskazała na zmiany, jakich dokonała w zakresie oznakowania produktów. Zarzuciła organowi przyjęcie błednego stanowiska co do interpretacji i zakresu stosowania przepisów przejściowych w odniesieniu do suplementów diety, które nie spełniają wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra zDrowia z dnia 18 maja 2010 r. zmieniajacego rozporządzenie w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. Stwierdziła również, że wymierzona kara pieniężna jest zbyt wygórowana, zaś uznanie przez GIS, że musi być wymierzona niezależnie od podjętych przez Spółkę działań o charakterze naprawczym jest wykładnią zbyt daleko idącą oraz nadmiernie represyjną.

W odpowiedzi na skargę GIS podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914, ze zm.), zgodnie z którym kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 i art. 51, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we [...] w sposób prawidłowy ustalił naruszenie przepisów skutkujące koniecznością wymierzenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej określonej w ww. art 103 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Należy wskazać, że z treści art. 10 ust. 2 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20.12.2006 r. (Dz. U. UF.. L 12 z 18.01.07) wynika, iż ,,Oświadczenia zdrowotne są dopuszczalne jedynie pod warunkiem umieszczenia następujących informacji przy etykietowaniu, a jeżeli nie występuje ono przy prezentacji i w reklamie stwierdzenie wskazujące na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia ".

Z kolei zgodnie z art. 46 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może:

1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania łub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości;

2) przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 4 i art. 33 ust. 4, oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. "

Tymczasem, jak ustalił Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we [...] w poszczególnych produktach wprowadzanych do obrotu przez skarżącą Spółkę doszło do naruszenia ww. przepisów.

Wskazać należy, że w odniesieniu do produktu "Pastylki ziołowe do ssania z witaminą C'" (16 pastylek), na opakowaniu umieszczono oświadczenia zdrowotne m.in. składniki zawarte w preparacie wspomagają: funkcjonowanie gardła, wzmocnienie odporności organizmu", natomiast nie zawarto informacji wskazującej na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia. Ponadto na opakowaniu jednostkowym przedmiotowego suplementu diety dodatkowo prezentowany jest wyrób medyczny pn. "[...] Forte Spray do gardła" - w prezentacji zawarto informacje "Psikaj na ból gardła". Jak słusznie uznał organ umieszczenie takiej informacji na opakowaniu środka spożywczego, oraz używanie nazwy "[...]" zarówno dla suplementów diety jak i dla wyrobów medycznych wprowadza konsumenta w błąd. co do charakterystyki środka spożywczego. Jak ustalił organ dodatkowo na opakowaniu ww. suplementu diety, na której umieszczono datę minimalnej trwałości zastosowano skrót tej nazwy "[...]", podczas gdy powinno być "[...] Pastylki do ssania z witaminą C'", w dodatku bez określenia "suplement diety" co z kolei narusza art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ ustalił także, że z oznakowania ww. produktu nie wynika czy olejek szałwiowy i olejek eukaliptusowy to substancje dodatkowe czy substancje wykazujące efekt fizjologiczny, co stanowi naruszenie § 5 ust 3 i ust 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety.

Również w odniesieniu do produktu "[...] ziołowe pastylki do ssania o smaku pomarańczowym" (16 pastylek) oraz produktu "[...]" (60 kapsułek) Na opakowaniu ww. suplementu diety umieszczono oświadczenia zdrowotne m.in. "składniki zawarte w preparacie wspomagają: łagodzenie podrażnień gardła; wzmocnienie odporności organizmu", natomiast nie uwzględniono informacji wskazującej na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia, co narusza art. 10 ust. 2 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20.12.2006 r. (Dz. U. UE. E 12 z 18.01.07). Organ słusznie również potraktował jako nieprawidłowość w znakowaniu użycie oświadczeń zdrowotnych tj. "preparat wspomaga: prawidłową pracę serca, układu krążenia, obniżenie ciśnienia krwi, odporność organizmu; zmniejszenia skłonności do powstawania skrzepów krwi w naczyniach krwionośnych; utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu"- sugerujące właściwości zapobiegania chorobom i wprowadzające konsumenta w błąd co do rodzaju, właściwości i składu środka spożywczego. Jak słusznie ustalił organ nieprawidłowości te stanowią naruszenie art. 46 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Ponadto na opakowaniu ww. suplementu diety nieprawidłowo są podane informacje dot. zawartości witamin i składników mineralnych wyrażonych w procentach w stosunku do zaleconego dziennego spożycia (2 kapsułki), która to nieprawidłowość ta stanowi naruszenie § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U. Nr 196 poz. 1425 ze zm.).

Z kolei w odniesieniu do produktu "[...] Syrop ziołowy z miodem'' (120 ml) organ stwierdził, że na opakowaniu ww. suplementu diety umieszczono oświadczenia zdrowotne m.in. "składniki zawarte w preparacie wspomagają: funkcjonowanie gardła, łagodzenie chrypki", natomiast brak jest informacji wskazującej na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia, co narusza art. 10 ust. 2 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20.12.2006 r. (Dz. U. UE. L 12 z 18.01.07), dodatkowo bez określenia "suplement diety" co stanowi naruszenie również art. 27 ust. 4 i art. 46 ust 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika także, że na opakowaniu suplementu diety "[...] Syrop ziołowy z witaminą C -Tymianek, Podbiał Plus bioflawonoidy cytrusowe, aloes, miód" 120 ml. umieszczono oświadczenia zdrowotne m.in. "składniki zawarte w preparacie wspomagają: funkcjonowanie błon śluzowych gardła, łagodzenie chrypki", natomiast brak jest informacji wskazującej na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia, co narusza 10 ust. 2 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20.12.2006 r. (Dz. U. UE. L 12 z 18.01.07). Ponadto na opakowaniu umieszczono informacje dot. zawartości substancji czynnych oraz datę minimalnej trwałości przy nazwie ww. produktu brak określenia "suplement diety" co stanowi naruszenie art. 27 ust. 4 oraz art. 46 ust 1 pkt 1 lit a i art. 47 ust 1 i 5 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W odniesieniu do produktu "[...] plus - pastylki ziołowe do ssania z witaminą C" 24 pastylki na opakowaniu ww. suplementu diety umieszczono oświadczenia zdrowotne m.in. "wspomaga wzmocnienie odporność organizmu" natomiast nie uwzględniono informacji wskazującej na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia, co narusza art. 10 ust. 2 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20.12.2006 r. (Dz. U. UE. L 12 z 18.01.07). Ponadto na opakowaniu tego suplementu diety prezentowany jest inny produkt: "[...] syrop ziołowy z witaminą C Tymianek, podbiał plus"- w prezentacji umieszczono informacje "wspomagając: mokry i suchy kaszel"". Jak prawidłowo ustalił organ I instancji umieszczenie takich informacji na opakowaniu środka spożywczego narusza art. 46 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Dodatkowo na ścianie opakowania ww. suplementu diety zastosowano niepełną nazwę produktu tj. "[...] plus" zamiast "[...] plus - pastylki ziołowe do ssania z witaminą C" dodatkowo bez określenia "suplement diety" co także stanowi naruszenie art. 27 ust. 4 i art. 46 ust 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Wszystkie powyższe naruszenia w ocenie Sądu jednoznacznie wskazują na zasadność rozstrzygnięcia podjętego przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] i utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją GIS. Z tego względu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej Spółki dotyczące naruszenia prawa materialnego w postaci art. 103 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z art. 17 ust. 1 Rozporządzenia (WE) NR 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, art. 10 ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności z dnia 20 grudnia 2006r. (Dz. Urz. UE L12 z 18.01.2007r.), art. 27 ust. 4, art. 46 ust. 1 pkt.1 i 2, art. 47 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiło również naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu Spółki naruszenia art. 10 § 1 kpa i art. 81 kpa poprzez pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego należy wskazać, że – jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadminiastracyjnego – skuteczne powoływanie tego zarzutu uzależnione jest od ustalenia związku pomiędzy ewentualnym naruszeniem art. 10 § 1 kpa, polegającym na niezawiadomieniu o zakończonym postępowaniu administracyjnym i możliwości wypowiedzenia się o materiale dowodowym, z brakiem wpływu strony na kompletność tego materiału dowodowego i prawidłowością poczynionych ustaleń faktycznych. Innymi słowy konieczne jest ustalenie, że wspomniane ustalenie miało wpływ na zgromadzony materiał dowodowy, a strona nie mogła w żaden sposób wypowiedzieć się w sprawie poczynionych ustaleń przed wydaniem decyzji. W niniejszej sprawie zdecydowana większość ustaleń składających się na materiał dowodowy wynikała z powszechnie znanych i dostępnych informacji wynikających z opakowań poszczególnych produktów oraz zawartych w reklamach tych produktów. Znaczna część tej dokumentacji pochodziła również od skarżącej Spółki, która składała różnego rodzaju informacje na zadanie organu (np. w sprawie ustalenia daty zmiany oznaczenia na opakowaniach). W tej sytuacji nawet ewentualne uchybienie obowiązkowi zawiadomieniu strony o zakończonym postępowaniu w trybie art. 10 § 1 kpa – jakkolwiek stanowi naruszenie prawa – nie może zostać skutecznie powiązane z wadliwie ustalonym stanem faktycznym.

Sąd całkowicie podzielił również stanowisko GIS w sprawie interpretacji i zakresu stosowania przepisów przejściowych w odniesieniu do suplementów diety, które nie spełniają wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 maja 2010 r. zmieniajacego rozporządzenie w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 maja 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U. z 2010 r. Nr 91, poz. 596), suplementy diety, które nie spełniają wymagań określonych w § 1 pkt 3 niniejszego rozporządzenia mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pozostawać w obrocie do dnia 31 października 2012 r. jako prawidłowe należy uznać stanowisko, że przepis ten dotyczy produktów wyprodukowanych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, w związku z czym jedynie suplementy diety niespelniające wymagań określonych w § 1 pkt 3 tego rozporządzenia wyprodukowane przed 4 czerwca 2010 r., mogą być wprowadzane do obrotu i pozostawać w nim do dnia 31 października 2012 r.

Nie ulega wątpliwosci, że w niniejszej sprawie zastosowania nie mógł znaleźć art 105 § 1 kpa. Należy w pełni podzielić pogląd GIS, że podjęcie przez skarżącą Spółkę działań zmierzajacych do usunięcia naruszeń ww. przepisów poprzez zmianę oznaczenia opakowań nie może skutkować bezprzedmiotowością postępowania w sprawie wymierzenia kary w oparciu o art 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Może natomiast mieć wpływ na jej wysokość, którą w niniejszej sprawie należy uznać za prawidłową i niewygórowaną. Rację ma GIS twierdzaąc, że skoro maksymalna kara wymierzona na podstawie mogła osiągnąć wysokość 101.985,60 zł., to kara wynosząca niespełna 30 % maksymalnego ustawowego zagrożenia czyni zadość zapisom art. 104 ust. 2 ustawy.

Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu w granicach sprawy, stosownie do art 134 § 1 ppsa nie dostrzegł również innych wad, które powodowałyby konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego. W szczególności Sąd, uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 7 kpa uznał, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, stosownie do treści art 77 § 1 kpa, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art 107 § 3 kpa. W szczególności prawidłowo ustalono stan faktyczny wskazujący na konieczność wydania decyzji, o której mowa w art 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zaś GIS wyczerpująco odniósł się do argumentów prezentowanych w odwołaniu skarżącej Spółki.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.