Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 593/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 605/16 w sprawie ze skargi G. J. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 października 2016 r., II SA/Wa 605/16 oddalił skargę G. J. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że jego kontrolą w tym postępowaniu nie mogła zostać objęta decyzja Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego z [...] września 2014 r. nr [...], która dotyczyła przyjęcia G. J. L. na studia doktoranckie, gdyż wydana została ona w ramach odrębnej sprawy administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Sprawa administracyjna, która podlegała kontroli Sądu w tym postępowaniu dotyczyła więc wyłącznie przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego. G. J. L. jako posiadacz ważnej Karty Polaka zgodnie z art. 43 ust. 5a ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze. zm., dalej "p.s.w."), mógł podjąć studia doktoranckie w Polsce na zasadach obowiązujących obywateli polskich. Jak wynika jednak z prawomocnej decyzji z [...] września 2014 r., skarżący został przyjęty na studia doktoranckie na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 4 i ust. 4 pkt 2 p.s.w., a zatem jako cudzoziemiec, który może podejmować kształcenie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych, na zasadach odpłatności. Jako cudzoziemiec, skarżący został stypendystą strony polskiej, zostało mu przyznane stypendium ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na studia doktoranckie, poczynając od roku akademickiego 2014/2015 na okres trwania studiów. Jak słusznie zwrócił uwagę organ, gdyby został on przyjęty na studia doktoranckie na zasadach obwiązujących obywateli polskich, czyli jako posiadacza Karty Polaka, to nie mógłby ubiegać się przyznanie powyższego stypendium.

Przyznanie stypendium Rządu Polskiego oznacza, że G. J. L., mimo, że został przyjęty na studia jako cudzoziemiec na podstawie art. 43 ust. 4 pkt 2 p.s.w., na zasadach odpłatności, nie ma obowiązku ponoszenia opłat za studia, gdyż zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 października 2006 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (Dz.U z 2006, Nr 190 poz. 1406 ze zm.) cudzoziemcy będący stypendystami strony polskiej, podejmujący studia doktoranckie zwolnieni są z obowiązku ponoszenia opłat za naukę. Jednakże z uwagi na to, że został przyjęty na studia doktoranckie jako cudzoziemiec nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie stypendium doktoranckiego przewidzianego w art. 200 p.s.w., gdyż stypendia na podstawie tego przepisu mogą być przyznawane tylko osobom odbywającym kształcenie na zasadach obowiązujących obywateli polskich, ponieważ przeznaczone na nie środki, o których mowa w art. 94 ust. 1 oraz art. 94b p.s.w., wywodzą się z dotacji pochodzącej z budżetu państwa. Zgodnie natomiast z § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń (...), który należy stosować do skarżącego, cudzoziemcy wyróżniający się w nauce mogą otrzymywać świadczenia stypendialne, nagrody i wyróżnienia wypłacane ze środków innych niż określone w art. 94 ust. 1 i 6 p.s.w., na zasadach i warunkach obowiązujących w danej uczelni. Oznacza to, że cudzoziemcy odbywający studia na zasadach innych niż obowiązujące obywateli polskich, nie mogą korzystać ze stypendiów wypłacanych ze środków przydzielanych uczelniom publicznym na podstawie art. 94 ust. 1 i 6 p.s.w., tj. w formie stypendium socjalnego, zapomogi, stypendium dla najlepszych doktorantów, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia.

Zatem, organ zasadnie odmówił G. J. L. przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016 otrzymywanego przez uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na podstawie art. 200 p.s.w. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że skarżący, który został przyjęty na studia doktoranckie na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego jako cudzoziemiec, może ubiegać się o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na podstawie art. 200a p.s.w. Zwiększenie to jest bowiem finansowane z dotacji podmiotowej uczelni otrzymywanej na podstawie art. 94b ust. 1 pkt 5 p.s.w. na dofinansowanie zadań projakościowych i mogą ubiegać się o nie zarówno doktoranci studiujący na zasadach obowiązujących obywateli polskich, jak i na innych zasadach, w tym także cudzoziemcy będący stypendystami strony polskiej, jeżeli należą do 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł G. J. L., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały w całości ani w części uiszczone. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na oddaleniu skargi i pominięciu przez Sąd naruszeń art. 7 i art. 77 § 1 KPA przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na uznaniu, że skarżący ubiegał się o stypendium na podstawie art. 200 p.s.w. w sytuacji, gdy ze złożonego przez niego wniosku o nr 1b, a nadto treści odwołania od decyzji z [...] grudnia 2016 r. wynika, że skarżący ubiegał się o stypendium na podstawie art. 200a p.s.w.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że już treść odwołania skarżącego z [...] grudnia 2015 r. wskazuje, że skarżący podnosił brak uwzględnienia jego wysokich wyników osiągniętych w nauce, tj. przynależności do grupy 30% najlepszych doktorantów. To zagadnienie podniesione jest też w skardze do Sądu. Wskazano, że w decyzji z [...] stycznia 2016 r. organ uwzględnił osiągnięcia skarżącego, lecz nie wskazał, dlaczego nie rozpoznał jego wniosku jako wniosku o stypendium na podstawie art. 200a p.s.w. Podniesiono też, że wniosek został złożony na załączniku nr 1b do Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich, a dokładna analiza obowiązującego od 1 lipca 2015 r. Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego będącego załącznikiem do Zarządzenia nr 25/2015 Rektora uczelni, opartego na art. 200 p.s.w. nie przewidywała takiego załącznika.

Nadmieniono też, że w aktach sprawy znajduje się "Lista rankingowa stypendystów w roku akademickim 2015/2016 Wydziału Teologicznego" (zał. Nr 6 i nr 6a), na której figuruje nr indeksu skarżącego – 3254, co potwierdza, iż wniosek skarżącego winien być rozpoznany na podstawie art. 200a p.s.w., a nie art. 200 na co skarżący wskazywał w swym odwołaniu. Powyższe wskazuje, że organ nie dość wnikliwie rozpoznał odwołanie skarżącego, bowiem nie wskazał np. wadliwości wniosku, jak również nie wypowiedział się w zakresie braku przesłanek z art. 200a p.s.w. Zatem, orzeczenie Sądu cechuje się też naruszeniem wskazanych powyżej przepisów proceduralnych. Nie można więc zgodzić się ze stwierdzeniem, że decyzje organów są wydane w wyniku wyczerpującego i bezstronnego zgromadzenia materiału dowodowego, który został prawidłowo i należycie oceniony, w szczególności bez popełnienia uchybień z art. 77 § 1 KPA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są trafne. Sąd I instancji wyszedł poza granice sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia, czym naruszył art. 134 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy, tj. ze złożonego przez skarżącego wniosku o nr 1b, a nadto treści odwołania od decyzji z [..] grudnia 2016 r. i ze skargi na decyzję Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia UKSW w Warszawie z [...] stycznia 2016 r. wynika bowiem, że skarżący ubiegał się o stypendium na podstawie art. 200a p.s.w., a nie na podstawie art. 200 p.s.w.

Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji rozważą zasadność żądania skarżącego w świetle regulacji zawartej w art. 200a p.s.w.

Z tych względów i biorąc pod uwagę, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że skargę kasacyjną należało uwzględnić poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów administracyjnych obu instancji.