Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 598/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem dwóch skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez spółkę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także jako skarżąca, strona) były postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]:

1) z dnia [...] lipca 2007r. Nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] – sprawa została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą VI SA/Wa 1573/07; oraz

2) z dnia [...] września 2007r. Nr [...] odmawiające skarżącej spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] – sprawa została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą VI SA/Wa 1788/07.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), połączył sprawy wszczęte wymienionymi skargami, celem ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt VI SA/Wa 1573/07

Do wydania niniejszych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent W. decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi od 1 grudnia 2006 r. do 31 marca 2007 r. Wymieniona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 7 maja 2007 r., natomiast jej pełnomocnikowi w dniu 2 maja 2007 r.

Następnie pełnomocnik spółki złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. z [...] kwietnia 2007 r. Organ odwoławczy uznał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania i postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 maja 2007 r. a zatem termin do wniesienia odwołania upływał 16 maja 2007 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], doszło do uchybienia czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania, gdyż zostało ono nadane listem poleconym 18 maja 2007 r. (data stempla pocztowego na kopercie).

Po doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej postanowienia z dnia [...] lipca 2007 r., a przed wniesieniem na nie skargi, został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] kwietnia 2007 r. W wyniku rozpoznania tegoż wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] września 2007 r. odmówiło przywrócenia terminu. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że co prawda decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej, a jej pełnomocnikowi jedynie "do wiadomości", jednakże nie mogło to mieć wpływu na uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Organ podkreślił, że pełnomocnik skarżącej jest profesjonalistą co zakłada większą niż przeciętna znajomość przepisów postępowania administracyjnego. Pełnomocnik nie może zatem twierdzić, że skoro w decyzji organu pierwszej instancji wskazano więcej niż jedną stronę, której doręczono decyzję, to może wybrać termin do wniesienia odwołania. Zdaniem organu, wnioskodawca nie uprawdopodobnił więc, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło bez jego winy.

Na powyższe postanowienia skarżąca wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W wyniku ich rozpoznania, Sąd I instancji uznał, że zasługują one na uwzględnienie i wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1573/07, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] kwietnia 2007 r. oraz postanowienie tego samego organu z [...] września 2007 r. nr [...], którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wspomnianej decyzji.

W ocenie Sądu pierwszej instancji skargi zasługiwały na uwzględnienie, gdyż doręczenie decyzji organu pierwszej instancji ustanowionemu przez skarżącą pełnomocnikowi jedynie "do wiadomości", stanowiło naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, w wypadku gdy strona ustanowi pełnomocnika, pisma doręcza się bezpośrednio pełnomocnikowi. Powołany przepis należy przy tym interpretować ściśle, ponieważ jest to wyjątek od zasady doręczania pism stronie osobiście lub osobie upoważnionej do odbioru w przypadku osób prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że posłużenie się przez stronę profesjonalnym pełnomocnikiem nie sanuje wadliwości dokonanego przez organ pierwszej instancji doręczenia. Organ nie może przerzucać na stronę negatywnych skutków swojego niezgodnego z procedurą administracyjną działania. Sąd pierwszej instancji uznał, że doręczenie pisma samej stronie, gdy ustanowiła ona pełnomocnika nie jest skuteczne i nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Termin ten w wypadku decyzji z [...] kwietnia 2007 r. nie rozpoczął biegu, a zatem wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia było przedwczesne. Sąd zalecił, by organ rozpoznając ponownie sprawę, doręczył decyzję pełnomocnikowi skarżącej, stosownie do art. 40 § 2 k.p.a. Dopiero z chwilą prawidłowego doręczenia decyzji otworzy się termin do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2007 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, należało także uchylić postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2007 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie można było rozstrzygać wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skoro termin ten jeszcze nie rozpoczął biegu. W związku z tym postanowienie z [...] września 2007 r., jako wydane przedwcześnie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] złożyło skargę kasacyjną, w której zaskarżyło powyższy wyrok w całości oraz wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 p.p.s.a. zarzuciło naruszenie przepisów mające wpływ na wynik sprawy. Zdaniem organu nie można zgodzić się z argumentacją Sądu pierwszej instancji, ponieważ decyzja Prezydenta W. została doręczona zarówno skarżącej, jak i jej pełnomocnikowi. Zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., postawiony zaskarżonym postanowieniom, wobec doręczenia decyzji pełnomocnikowi spółki, zdaniem organu jest niesłuszny. Strona wnosząca skargę kasacyjną powołała się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2004 r., sygn. akt V SA/WA 2091/04 (LEX 164695), że w wypadku gdy pismo zostało doręczone zarówno stronie, jak i jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi, to pismem prawidłowo doręczonym, będzie pismo doręczone przedstawicielowi lub pełnomocnikowi i w konsekwencji to doręczenie będzie wywoływać skutki prawne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] było w sprawie niniejszej reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Do skargi kasacyjnej załączono potwierdzenie przelewu opłaty sądowej na kwotę 100 złotych.

Z uwagi na wcześniejsze połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw, istotne stało się ustalenie, czy uiszczony w dniu 15 stycznia 2008 r. wpis stały od skargi kasacyjnej w wysokości 100 złotych dotyczy zaskarżonego wyroku w części uchylającej zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czy w części uchylającej zaskarżone postanowienie tego organu z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym celu wezwano pełnomocnika organu do złożenia oświadczenia. Na wykonanie wezwania zakreślono pełnomocnikowi organu termin 7 dni pod rygorem uznania, iż uiszczony wpis od skargi kasacyjnej dotyczy zaskarżonego wyroku w części uchylającej pierwsze z ww. postanowień, tj. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...]. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi organu w dniu 25 lutego 2008 r., a z uwagi na bezskuteczny upływ zakreślonego w nim terminu, postanowieniem Sądu z dnia 27 marca 2008 r. odrzucono skargę kasacyjną od zaskarżonego wyroku w części uchylającej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2007 r. Nr [...].

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1573/07 w części uwzględniającej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji wyciągnął zbyt daleko idące wnioski z adnotacji zawartej w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., z której wynika, że decyzję otrzymuje skarżący, a jej pełnomocnik "do wiadomości". Ze wspomnianej adnotacji nie można jednak wywodzić, że doręczenie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. Wyjaśnienia wymaga, że kodeksowi postępowania administracyjnego nie jest znana instytucja doręczenia "do wiadomości". Stosowanie przez organy administracji takiego określenia ("do wiadomości") w tzw. rozdzielniku decyzji ma na celu jedynie odróżnienie adresata decyzji od uczestników postępowania na prawach strony, do których decyzja nie jest kierowana, a otrzymują ją do wiadomości, by mogli skorzystać z przysługujących im uprawnień procesowych.

Sąd zważył, że w rozpoznawanej sprawie strona ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. organy administracyjne prowadzące postępowanie mają obowiązek doręczania wszystkich pism procesowych, w tym decyzji i postanowień, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Sąd ustalił również, że decyzja organu I instancji została doręczona zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi, z tym, że nastąpiło to w różnych datach. Pełnomocnikowi skarżącej decyzję doręczono 2 maja 2007 r., zaś skarżącej 7 maja 2007 r. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi było prawidłowe - pełnomocnik skarżącej potwierdził doręczenie własnoręcznym podpisem. W sytuacji, gdy pismo obok doręczenia go pełnomocnikowi, doręczono stronie, która ustanowiła pełnomocnika, doręczenie to ma charakter wyłącznie informacyjny. Jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast skutki prawne związane z jego doręczeniem rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi.

Wobec powyższego, NSA uznał, że Sąd I instancji uchylając zaskarżone postanowienie wadliwie uznał, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., co stanowiło uchybienie przepisom postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w toku ponownego rozpoznawania sprawy Sąd I instancji winien dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze, że doręczenie decyzji Prezydenta W. z [...] kwietnia 2007 r. pełnomocnikowi skarżącej było skuteczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając legalność zaskarżonego postanowienia, po ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na uwadze ocenę prawną, zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 549/08, która jest wiążąca w myśl art. 190 p.p.s.a., Sąd uznał, że skarga złożona przez spółkę jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie decyzja Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 maja 2007 r. i od tej daty rozpoczął swój bieg 14 dniowy termin do złożenia odwołania od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] bez względu na to, czy i kiedy decyzję tę doręczono stronie.

Wobec tego, że pełnomocnik spółki złożył odwołanie w dniu 18 maja 2007 r., zaś koniec 14-dniowego terminu upływał w dniu 16 maja 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Ustosunkowując się do zarzutu, podniesionego przez pełnomocnika skarżącej, iż doręczenie z dnia 2 maja 2007 r. nie może być uznane za skuteczne, albowiem nastąpiło na adres zamieszkania a nie na adres siedziby kancelarii indywidualnej adwokata, Sąd stwierdza, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Adwokat prowadzi działalność gospodarczą w ramach kancelarii indywidualnej a zatem, jeżeli chodzi o miejsce doręczeń należy stosować art. 42 § 1 k.p.a. Poza tym na pieczątce, którą posługuje się pełnomocnik figuruje adres kancelarii adwokackiej w W., ul. [...], będący jednocześnie miejscem zamieszkania adwokata. Bezsporne jest, że pełnomocnik odbiór decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. pokwitował własnoręcznym podpisem, dlatego też brak jest podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia.

Z tych wszystkich względów uznając zarzuty skargi za niezasadne, Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.