Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1011/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 2 pkt 2, art. 79 ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
article: art. 110, art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ludwik Żukowski Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) NSA Małgorzata Borowiec Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 248/07 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierza zawodowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 248/07 oddalił skargę M. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierza zawodowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) zwanej dalej: "ustawą pragmatyczną" i § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział majorowi M. Z. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił zawodową służbę wojskową i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Decyzja ta została doręczona [...], M. Z. nie złożył od niej odwołania.

Wnioskiem z dnia [...] M. Z. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Minister Obrony Narodowej, stosując art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił wnioskodawcy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...].

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...], nr [...]. W ocenie organu nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a., warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie wypowiedzenia M. Z. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcom Rodzajów Sił Zbrojnych, Centrum Szkolenia [...] w P., w którym oficer pełnił zawodową służbę wojskową z dniem [...] uległo rozformowaniu, w wyniku czego oficer utracił zajmowane wówczas stanowisko służbowe i brak było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji wojskowych. Skutkowało to zaistnieniem przesłanek do dokonania żołnierzowi wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a pomiędzy dokonanym oficerowi wypowiedzeniem stosunku służbowego i rozformowaniem jednostki wojskowej, w której pełnił służbę bezsprzecznie istniał związek przyczynowo-skutkowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...], M. Z. wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, poprzez przyjęcie, iż w świetle przytoczonego przepisu wbrew jego wyraźnemu brzmieniu dopuszczalnym jest wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej przy braku rzeczywistego, a w tym czasowego związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, a tym wypowiedzeniem oraz naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez uchybienie art. 107 § 3 k.p.a., polegające na braku dostatecznego uzasadnienia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego poprzez brak jednoznacznego określenia, która z dwóch przesłanek wymienionych w art. 78 ust. 2 pkt 2 zdanie 1 ustawy pragmatycznej, czy zmniejszenie się stanu etatowego, czy rozformowanie jednostki wojskowej było przyczyną dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, iż zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji wypowiedzeniowej art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej w związku z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, wypowiedzenie stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy mogło nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową, podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.

Na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego z dnia [...]. nr [...] w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcom Rodzajów Sił Zbrojnych, Centrum Szkolenia [...] w P. uległo rozformowaniu, co spowodowało likwidację dotychczas zajmowanego przez oficera stanowiska służbowego do [...]. Niewątpliwie zasadnicza przesłanka z powyższego przepisu została spełniona, a zatem co do tej przesłanki brak jest podstaw do kwestionowania wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Skoro zatem dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego wynikało z rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił on zawodową służbę wojskową, to była podstawa do zastosowania przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej pod warunkiem, że druga przesłanka z tego przepisu została spełniona, a mianowicie brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko.

W ocenie Sądu I instancji, organ w sposób należyty wykazał, że istotnie brak było możliwości wyznaczenia M. Z. na inne stanowisko służbowe. Jak wynika z dokumentów kadrowych znajdujących się w aktach osobowych, poszukiwano możliwości wykorzystania skarżącego na innych stanowiskach w różnych rodzajach wojsk Sił Zbrojnych. Jednakże poszukiwania te nie przyniosły dla skarżącego oczekiwanych rezultatów (v. notatka służbowa o braku możliwości wyznaczenia mjr M. Z. na stanowisko służbowe stosownie do posiadanego stopnia wojskowego, kwalifikacji i doświadczenia zawodowego oficera - k. 106 akt personalnych). Nie można wobec powyższego zarzucić organowi wojskowemu, że nie dokonał analizy możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w Siłach Zbrojnych, ani tego, że w aktach sprawy brak jest dokumentów o tym świadczących.

Sąd podkreślił, że dla prawidłowości rozkazów personalnych wypowiadających stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej istotnym było, aby wydane one były najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...], a zatem od [...]. W przedmiotowej sprawie wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej zostało dokonane decyzją z dnia [...], a zatem po wejściu w życie rozkazu z dnia [...]. Z treści art. 78 ust. 2 ustawy pragmatycznej wynika, że musi istnieć związek przyczynowy między reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego i taki związek w przedmiotowej sprawie niewątpliwie występuje. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA 2673/00 (Lex nr 77681) stwierdził, że wypowiedzenia stosunku służbowego można dokonać w trakcie likwidacji lub zmniejszenia jej stanu etatowego, a nie tylko po zakończeniu tych procedur. Podkreślono także, że rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] nr [...] określał początek, jak i koniec procesu rozformowania ([...]), jego realizacja odbywała się na wielu płaszczyznach, w tym na płaszczyźnie personalnej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnoszony przez skarżącego zarzut przedwczesności wydania decyzji o wypowiedzeniu nie zasługiwał na uwzględnienie co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, decyzja o wypowiedzeniu została wydana po wydaniu przez Szefa Sztabu Generalnego WP rozkazu z dnia [...], wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego stanowiło więc realizację wykonania rozkazu z [...]. Po drugie, wydanie decyzji o wypowiedzeniu ([...]) uwzględniało i umożliwiało skrócenie na wniosek skarżącego 9-miesięcznego terminu wypowiedzenia, stosownie do art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. Nr 76, poz. 804 ze zm.),a gdyby nie wniosek skarżącego o skrócenie terminu wypowiedzenia, termin wypowiedzenia ekspirowałby po [...], tj. w czasie, kiedy rozkaz z [...]. powinien być już wykonany.

Powołanie się przez skarżącego na istnienie Grupy Likwidacyjnej uznano za pozostające bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ Grupa Likwidacyjna powstała [...] i nie dokonywała procesu rozformowania jednostki, które nastąpiło z dniem [...].

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w sprawie zostały wykazane przesłanki wynikające z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, zarówno co do przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego, a tym bardziej brak jest podstaw do uznania, że decyzja wypowiedzeniowa rażąco narusza prawo i zastosowania art. 156 § 1 k.p.a.

Z tych względów Sąd uznał wydane w sprawie decyzje za prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione i w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Od powyższego wyroku M. Z. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) w związku z art. 110 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w świetle przytoczonego przepisu wbrew jego wyraźnemu brzmieniu dopuszczalnym jest wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej przy braku rzeczywistego, a w tym czasowego związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy nie pełni służby w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu a tym wypowiedzeniem,

2) naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, iż żołnierz w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu zajmował stanowisko służbowe w strukturach Centrum Szkolenia [...] w P., które nie istniało już od [...],

3) naruszenie norm postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi na decyzję odnoszącą się do decyzji obciążonej wadami formalnymi w postaci naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję odnoszącą się do decyzji, w której brak było dostatecznego uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez orzeczenie, iż stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji, obu w całości, względnie o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez orzeczenie, iż uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w I instancji, obie w całości, względnie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a nadto o rozważenie możliwości przedstawienia poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego pytania prawnego następującej treści: "czy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55, ze zm.) dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu motywowanego tym, iż jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę ulega rozformowaniu i brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe, jeżeli jednostka ta od wielu miesięcy nie istnieje, żołnierz nie pełni w niej służby i nie zajmuje w niej żadnego stanowiska służbowego i nie zbadano możliwości wyznaczenia na inne stanowisko w strukturach Sił Zbrojnych RP, a w związku z tym, czy zachodzi pomiędzy tym wypowiedzeniem a owym rozformowaniem związek przyczynowy?"

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że niezrozumiałym jest dopatrywanie się przez organ związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem a wypowiedzeniem stosunku służbowego w sytuacji, gdy wnioskodawca pełnił służbę wojskową ponad rok po rozformowaniu, czy przeformowaniu, które przecież rozformowaniem nie jest, jednostki, w której rzekomo pełnił służbę (pomimo jej nieistnienia) i zajmował stanowisko służbowe. Sąd I instancji zapomniał o tym, iż w sytuacji, w jakiej znajdował się skarżący, nie można było zastosować przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2, gdyż ten jedynie znajdował zastosowanie do żołnierzy pełniących służbę w danej jednostce wojskowej na określonym stanowisko służbowym, na co wskazuje treść tego przepisu: "....w której pełni on służbę...". Obok art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawodawca wskazał jeszcze art. 78 ust. 2 pkt 1 i 3 i one niewątpliwie mogły być stosowane w sytuacji skarżącego. Można było zatem osiągnąć skutek w postaci wypowiedzenia stosunku służbowego, lecz doprowadzając do ziszczenia się przesłanek z pkt 1 lub pkt 3 art. 78 ust. 2, gdyż akurat te przepisy nie wymagają, aby żołnierz pełnił służbę na danym stanowisku. Jednakże koniecznym było formalne uprzednie zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego. Przecież wnioskodawca nie zajmował żadnego stanowiska w żadnej jednostce, zaś etat Centrum został unieważniony i jego stanowisko nawet fizycznie nie istniało.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej żołnierz zawodowy służby stałej pełni tę służbę w jednostce organizacyjnej resortu Obrony Narodowej i na konkretnym stanowisku służbowym, na które został wyznaczony. Jedynymi wyjątkami od tej zasady są: pozostawanie w dyspozycji konkretnego organu wojskowego, względnie pozostawanie w rezerwie kadrowej. Niedopuszczalnym jest natomiast, aby żołnierz zawodowy służby stałej, ani nie zajmował stanowiska służbowego, ani nie był w dyspozycji, ani nie pozostawał w rezerwie kadrowej. Nie można jednocześnie zwolnić z danego stanowiska służbowego zajmowanego w danej jednostce wojskowej, skoro ta jednostka wojskowa już nie istnieje. Także w tym przypadku ustawa przewidywała jedynie dwa wyjątki. Mianowicie wypowiedzenie stosunku służbowego i w konsekwencji zwolnienie z zawodowej służby wojskowej mogło dokonywać się jedynie z dyspozycji konkretnego organu wojskowego, względnie z rezerwy kadrowej. Żołnierz nie może bowiem pozostawać poza strukturą etatową. Skoro skarżącemu wypowiedziano stosunek służbowy w momencie, gdy ani nie zajmował on stanowiska służbowego, ani nie był w dyspozycji, ani rezerwie kadrowej, oznacza to, iż decyzja o wypowiedzeniu została wydana bez podstawy faktycznej i z rażącym naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy.

Skarżący podniósł także, iż w uzasadnieniu decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego organ podkreślił brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe, nie wskazując jakie czynności związane z rozważaniem możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko w ramach resortu Obrony Narodowej podjął, a tylko takie uzasadnienie można uznać za pełne i spełniające wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 78 ust. 2 pkt ... ustawy pragmatycznej. Skarżącemu w ogóle nie złożono propozycji kadrowej i nie szukano dla niego stanowiska odpowiadającego jego kwalifikacjom.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określone w § 2 art. 183 powołanej ustawy w rozpoznawanej sprawie nie występują. Z tego względu przy rozpoznawaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej i uwzględniał tylko te przepisy, które zostały w niej wyraźnie wskazane jako naruszone. Sąd drugiej instancji nie jest natomiast władny badać, czy Sąd pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Podkreślić należy, że przy sporządzeniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski art. 175 § 1 P.p.s.a., aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, w zakresie wymagań dotyczących podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów skargi kasacyjnej (art. 176 i art. 174 P.p.s.a.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wprawdzie pełnomocnik skarżącego nie powołał przepisu art. 174 P.p.s.a., to jednak wskazane przez niego podstawy obejmują zarówno naruszenia prawa materialnego jak i naruszenie prawa procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności ocenie podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa wątpliwości.

Przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie został sformułowany w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w powołanych na wstępie przepisach art. 174 i 176 P.p.s.a. Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jako podstawa skargi kasacyjnej dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd, który wydał zaskarżony wyrok działał na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast w skardze kasacyjnej nie wskazano naruszenia jakiegokolwiek przepisu tej ustawy. Ogólnikowe stwierdzenie przez skarżącego naruszenia przez Sąd norm postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi na decyzję obciążoną wadami formalnymi, a zwłaszcza art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak w decyzji dostatecznego uzasadnienia bez postawienia tego zarzutu w powiązaniu z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwala traktować go jako podstawy skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 tej ustawy. Jeżeli zamierzeniem skarżącego było podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, należało wskazać jaki konkretny przepis ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszył Sąd pierwszej instancji i jaki wpływ to uchybienie miało na wynik sprawy w sytuacji, gdy zaakceptował ewentualne uchybienia procesowe organów administracji publicznej.

Nieskuteczność zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów proceduralnych, mających zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany ustaleniami zaskarżonego wyroku. Nie podważono tym samym przyjętej przez organy wojskowe i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny, iż dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie było dotknięte wadą z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. podstawy skargi kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozważeniu treści określonej oceny prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 245-246 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 328-329).

Ponadto zauważyć należy, że przedmiotem sprawy nie było zbadanie zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym, którą na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wypowiedziano skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, lecz decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym - nieważnościowym, w którym organ nadzoru badał jedynie, czy kwestionowana w postępowaniu decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stosował prawo materialne w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności. Przepisu określającego przesłankę rażącego naruszenia prawa w omawianej podstawie kasacyjnej skarżący nie wskazał.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nietrafny, a także częściowo niezrozumiały.

Skarżący upatruje naruszenie tych przepisów przez przyjęcie, że dopuszczalnym było wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przy braku rzeczywistego, a w tym czasowego związku przyczynowego między rozformowaniem jednostki wojskowej, w której nie pełnił służby w okresie doręczenia decyzji o wypowiedzeniu. Z akt sprawy wynika zaś, że decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] nr [...] została skarżącemu doręczona w dniu [...], a więc przed rozformowaniem Centrum Szkolenia [...] w P., co nastąpiło z dniem [...]. Zatem zarzut, że w dniu doręczenia tej decyzji skarżący nie pełnił służby jest niezrozumiały. To, że wypowiedzenie rozpoczęło swój bieg z dniem [...] i na wniosek skarżącego zostało skrócone do dnia [...] wynikało z obowiązującego wówczas art. 79 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który przewidywał 9 miesięczny okres wypowiedzenia, a rozpoczęcie jego biegu nastąpiło od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia.

Przepis art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi: "organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej". Wskazać należy, iż przepis ten nie był przez Sąd pierwszej instancji stosowany i nie można łączyć go z dopuszczalnością stwierdzenia nieważności. Jak wyżej wskazano ocena zaskarżonej decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności wymagała rozważenia wadliwości z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przyjmując, że autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w świetle którego "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została (...) z rażącym naruszeniem prawa" podkreślić należy, że rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawa, która nie wymaga wykładni. Natomiast w skardze kasacyjnej jej autor zarzuca błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie zauważając, że przepis prawa, który wymaga wykładni nie może być podstawą stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że zawiera on element ocenny zastosowania wypowiedzenia, a następne elementy stanu hipotetycznego, jak "podlega rozformowaniu", "brak możliwości wyznaczenia na inne stanowisko" służbowe, są pozostawione ocenie organu wojskowego. Oznacza to, że nie można normy prawnej zawartej w art. 78 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zakwalifikować jako normy prawnej, która nie podlega wykładni i z tego względu zakwalifikować do rażącego naruszenia prawa.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zastosowanie przy wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych było zgodne z prawem, a więc nie może być mowy o rażącym naruszeniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w szczególności z powodu rażącego naruszenia prawa jest brany pod uwagę stan faktyczny i prawny z dnia wydania decyzji, której dotyczy postępowanie. Nie można uznać także za zasadny zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż przepis ten nie miał w tej sprawie zastosowania. Czyni to zarzut jego naruszenia nieskutecznym. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również uzasadnionych podstaw do wystąpienia do poszerzonego składu o podjęcie uchwały na podstawie art. 187 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.