Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 990/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 211, art. 144 § 1 pkt 2, § 2 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia del. NSA Zbigniew Romała (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 127/21 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz P. S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 127/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: "WSA w Olsztynie", "Sąd pierwszej instancji") uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji w Olsztynie (dalej: "Dyrektor", "organ") z dnia 1 grudnia 2020 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją z dnia 12 czerwca 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. orzekł o odmowie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2020 r., należnych od dochodów uzyskiwanych przez P. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"). Doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 17 czerwca 2020 r., co wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia. Bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się z dniem 18 czerwca 2020 r. i zakończył się z dniem 1 lipca 2020 r.

W odwołaniu z dnia 21 września 2020 r. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wraz z odwołaniem złożył on wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 17 czerwca 2020 r. zostało doręczone mu pismo od Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. Był to dokument zawierający jedynie informację w zakresie przepisów, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Powyższe pismo nie zawierało informacji o wydanym rozstrzygnięciu w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W okresie od 9 do 22 czerwca 2020 r. występował problem z funkcjonowaniem platformy ePUAP. Po zalogowaniu się pełnomocnika do platformy ePUAP i otwarciu skrzynki odbiorczej w celu odczytania dokumentu i po podpisaniu Urzędowego Poświadczenia Doręczenia pojawił się komunikat "dokument wygasł", a dokument nie pojawił się w skrzynce odbiorczej. Na potwierdzenie powyższego do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zostało załączone potwierdzenie zgłoszenia awarii systemu ePUAP oraz wydruki "zrzutów ekranu" dokumentujących wystąpienie awarii systemu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, rozpatrując przedmiotową sprawę stwierdził, że w dniu 12 czerwca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. przesłał pełnomocnikowi za pośrednictwem platformy ePUAP dwa dokumenty elektroniczne: pismo informacyjne dotyczące przepisów mających zastosowanie w sprawie z dnia 12 czerwca 2020 r. oraz decyzję organu podatkowego z dnia 12 czerwca 2020 r., w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2020 r. Jak wynika z Urzędowych Potwierdzeń Odbioru, dokumenty zostały doręczone pełnomocnikowi w dniu 17 czerwca 2020 r.

Podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Skarbowego w E. pełnomocnik Skarżącego powziął informację, iż decyzja z dnia 12 czerwca 2020 r. została doręczona w dniu 17 czerwca 2020 r. za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP).

Według pełnomocnika Skarżącego w dniu 17 czerwca 2020 r. zostało doręczone pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w E., jednakże był to dokument zawierający jedynie informację w zakresie przepisów, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Powyższe pismo nie zawierało informacji o wydanym rozstrzygnięciu w przedmiocie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Podniósł on, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 12 czerwca 2020 r., nie została mu doręczona.

W związku z powyższym, w dniu 12 sierpnia 2020 r. pełnomocnik zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z prośbą o skuteczne doręczenie rozstrzygnięcia organu podatkowego.

Organ podatkowy pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. poinformował, iż nie ma możliwości ponownego doręczenia decyzji, pełnomocnik może jedynie wystąpić z wnioskiem o wydanie kserokopii wydanego rozstrzygnięcia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. pismem z dnia 8 września 2020 r., przesłał kserokopię wydanej decyzji pełnomocnikowi. Z treścią decyzji pełnomocnik Skarżącego zapoznał się w dniu 14 września 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało wniesione w dniu 21 września 2020 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, pismem z dnia 19 października 2020 r., wystąpił do działu wsparcia technicznego platformy ePUAP w celu wyjaśnienia wątpliwości zgłaszanych przez Skarżącego w zakresie doręczenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Z uzyskanej odpowiedzi z dnia 4 listopada 2020 r. wynikało, że dwa dokumenty elektroniczne, tj. pismo informacyjne dotyczące przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz decyzja organu podatkowego z dnia 12 czerwca 2020 r., zostały wysłane i doręczone.

Jednocześnie wskazano, że komunikat "dokument wygasł" to chwilowy błąd informujący o braku możliwości wyświetlenia strony internetowej i w przypadku takiego komunikatu należy usunąć historię przeglądanych stron internetowych oraz pliki cookies. Po wykonaniu powyższych czynności problem powinien ustąpić. Jak poinformowano, powyższy komunikat nie odnosi się bezpośrednio do pisma, ponieważ pisma doręczane za pomocą skrytki ePUAP nie wygasają, po odebraniu wciąż są dostępne dla użytkownika.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej "O.p."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wniesionego przez Stronę, w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2020 r. W ocenie organu odwoławczego, po dokonaniu analizy akt administracyjnych sprawy, nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

Dyrektor Izby uznał, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 17 czerwca 2020 r., a obliczony od tej daty bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się z dniem 18 czerwca 2020 r. i zakończył się z dniem 1 lipca 2020 r.

Mając na uwadze, iż odwołanie z dnia 21 września 2020 r. zostało złożone po ustawowym 14-dniowym terminie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i pozostawił sprawę bez merytorycznego rozpatrzenia.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 162 § 2 O.p. w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. oraz art. 180 w zw. z art. 187 i art. 191 O.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od organu na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że nastąpiła awaria w systemie ePUAP (okoliczność bezsporna). Dyrektor Izby nie uwzględnił także wyjaśnień pełnomocnika Skarżącego, że w związku z tą awarią systemu nie był on w stanie zapoznać się z treścią orzeczenia. Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 19 października 2020 r., wystąpił do działu wsparcia technicznego platformy ePUAP w celu wyjaśnienia wątpliwości w zakresie doręczenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Z uzyskanej odpowiedzi z dnia 4 listopada 2020 r. wynika, że dwa dokumenty elektroniczne, tj. pismo informacyjne dotyczące przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz decyzja organu podatkowego z dnia 12 czerwca 2020 r., zostały prawidłowo wysłane i doręczone pełnomocnikowi, a data doręczenia widoczna na Urzędowych Potwierdzeniach Doręczenia jest prawidłowa.

Jednocześnie wskazano, że komunikat "dokument wygasł" to chwilowy błąd informujący o braku możliwości wyświetlenia strony internetowej i w przypadku takiego komunikatu należy usunąć historię przeglądanych stron internetowych oraz pliki cookies. Po wykonaniu powyższych czynności problem powinien ustąpić. Jak poinformowano, powyższy komunikat nie odnosi się bezpośrednio do pisma, ponieważ pisma doręczane za pomocą skrytki ePUAP nie wygasają, po odebraniu wciąż są dostępne dla użytkownika.

Zdaniem Sądu istnieją podstawy do kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Potwierdzono bowiem, że odczytanie treści korespondencji wiązało się wykonaniem ponadstandardowych czynności. Z wyjaśnień Strony wynika, że tych trudności nie pokonała. Za wiarygodnością Skarżącego przemawiają czynności, które zostały przez niego podjęte. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik poinformował organ pierwszej instancji, że nie doręczono mu rozstrzygnięcia. Następnie w dniu 12 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z prośbą o skuteczne doręczenie decyzji. Wreszcie zwrócił się o wydanie kserokopii wydanego rozstrzygnięcia.

Sąd podzielił także stanowisko Skarżącego, że pełnomocnik faktycznie decyzję otrzymał 14 września 2020 r. A zatem odwołanie, które zostało wniesione 21 września 2020 r., zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiódł organ odwoławczy, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie - w przypadku uznania na podstawie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi. Dyrektor wniósł także o zasądzenie od Strony na rzecz organu administracji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi - na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 pkt 2, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 O.p. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez:

- wadliwie wykonaną funkcję kontrolną, skutkującą uchyleniem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2020 r., w następstwie dokonania błędnej oceny działań organu oraz nieprawidłowego uznania, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy wydanie przez organ przedmiotowego aktu zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania w sposób zgodny z prawem, dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy w zakresie mającym znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia oraz prawidłową oceną zebranego materiału dowodowego, co powoduje, że nie zachodził przypadek błędnego zastosowania przez organ art. 228 § 1 pkt 2 O.p., a zatem skarga winna zostać oddalona;

- błędne i nieznajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym uznanie, że istnieją podstawy do kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż:

a) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie nie uwzględnił faktu, że nastąpiła awaria w systemie ePUAP oraz winien uwzględnić wyjaśnienia pełnomocnika Strony w tym zakresie;

b) znajdująca się w aktach sprawy informacja działu technicznego ePUAP z dnia 4 listopada 2020 r. nie potwierdza, że decyzja organu podatkowego z dnia 12 czerwca 2020 r. została prawidłowo wysłana i doręczona,

c) z ww. informacji wynika, że odczytanie treści korespondencji wiązało się z wykonaniem ponadstandardowych czynności, których Skarżącemu nie udało się pokonać, zaś za wiarygodnością złożonych przez Stronę wyjaśnień w powyższym zakresie, przemawiają czynności, które zostały przez nią podjęte;

- wadliwe przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych sprawy, termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia 14 września 2020 r., tj. od dnia, gdy pełnomocnikowi Strony została doręczona kserokopia decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona dnia 17 czerwca 2020 r., bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania zakończył się 1 lipca 2020 r., a zatem odwołanie z dnia 21 września 2020 r. zostało wniesione z uchybieniem ww. terminu, co obligowało organ do zastosowania art. 228 § 1 pkt 2 Op.;

- błędne uznanie, że doręczenie kserokopii decyzji jest równoznaczne z doręczeniem decyzji oraz otwiera termin do wniesienia odwołania, co prowadzi w efekcie do niedopuszczalnego zniesienia skutku wcześniejszego, prawidłowego doręczenia tego aktu za pomocą środków komunikacji elektronicznej i narusza art. 211 O.p. w zw. z art. 144 § 1 pkt 2, art, 144 § 2, art. 144 § 5, art. 152a § 1 pkt 3 O.p. w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2019 r., poz. 700 ze zm.) w zw. z § 14, § 15 i § 16 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 180 ze zm.);

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a i art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie w zaskarżonym wyroku wiążącej organ, nieprawidłowej oceny prawnej oraz błędnych wskazań co do dalszego postępowania organu w związku ze stwierdzonymi w zaskarżonym wyroku naruszeniami prawa;

- co w konsekwencji spowodowało bezpodstawne zastosowanie środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do usuwania naruszeń prawa w rozstrzygnięciach administracyjnych poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, zamiast oddalenia skargi.

Zdaniem organu istota sporu koncentruje się wokół ustalenia czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż istnieją podstawy do zakwestionowania prawidłowości doręczenia Stronie decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji przyjęcia, że odwołanie z dnia 21 września 2020 r. zostało wniesione z zachowaniem terminu, a tym samym organ odwoławczy winien nadać mu procesowy bieg. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji kontrola rozstrzygnięcia organu w ww. zakresie była nieprawidłowa, a Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie nie można przypisać zarzucanych naruszeń prawa, skutkujących uwzględnieniem skargi.

Ponadto, błędnie uznano, że komunikat "dokument wygasł" uniemożliwiał pełnomocnikowi dotarcie do treści korespondencji, a jej odczytanie wiązało się z wykonaniem ponadstandardowych czynności, których Stronie nie udało się pokonać. Powyższy komunikat, jak bezpośrednio wynika z treści informacji z dnia 4 listopada 2020 r., oznaczał wyłącznie chwilowy błąd informujący o braku możliwości wyświetlenia strony internetowej i w przypadku jego wyświetlenia, pełnomocnik winien usunąć historię przeglądanych stron internetowych oraz pliki cookies, doprowadzając do rozwiązania problemu lub winien skorzystać w tym zakresie ze wsparcia informatycznego. To, że pełnomocnik zaniechał działań w tym zakresie, nie doprowadzając do usunięcia historii przeglądanych stron internetowych oraz plików cookies, w celu prawidłowego funkcjonowania adresu elektronicznego, nie może stanowić uzasadnienia dla zmiany sposobu i terminu doręczenia dokumentu elektronicznego. W ocenie organu, tego rodzaju czynności nie mieszczą się w pojęciu ponadstandardowych, tym bardziej, że pełnomocnik w zasadzie nie podjął żadnych działań żeby rozwiązać problem.

Podnoszona przez pełnomocnika Skarżącego awaria ePUAP, której skutki w zakresie prawidłowości doręczenia decyzji zostały należycie wyjaśnione przez organ odwoławczy, nie uniemożliwiła pełnomocnikowi Strony zapoznania się z treścią decyzji i nie wymagała podjęcia nadzwyczajnych (ponadstandardowych) czynności, a w konsekwencji nie istniały podstawy do uwzględnienia wyjaśnień pełnomocnika w tym zakresie oraz podważenia mocy dokumentu urzędowego w postaci Urzędowego Poświadczenia Odbioru decyzji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Strona wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama Strona wnosząca ten środek zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie zakwestionował skuteczność doręczenia w dniu 18 czerwca 2020 r. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 12 czerwca 2020 r.

Stosownie do art. 144 § 1 pkt 2, § 2 i § 5 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. W celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie, zawierające elementy określone w art. 152a § 1 Op. Szczegółowe kwestie doręczeń elektronicznych reguluje ustawa z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 700 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie z 14 września 2011 r. Zgodnie z trybem doręczenia elektronicznego przewidzianym w § 14, § 15 i § 16 ww. rozporządzenia adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo innym akceptowanym sposobem, zapewniającym możliwość potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych, a bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, system teleinformatyczny udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

Zgodnie z treścią § 8 ust. 3 rozporządzenia z dnia 14 września 2011 r., doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Co do zasady poświadczenie doręczenia jest zatem niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru i stanowi dowód skutecznego doręczenia.

Jednakże należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Urzędowe Poświadczenie Odbioru nie stanowi dowodu doręczenia decyzji pełnomocnikowi Skarżącego. Wprawdzie decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 12 czerwca 2020 r. została formalnie doręczona na adres elektroniczny pełnomocnika Skarżącego w dniu 17 czerwca 2020 r., jednakże nie mógł on się zapoznać z jej treścią.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie trafnie przyjął, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie nie uwzględnił faktu, że nastąpiła awaria w systemie ePUAP. Podatkowy organ odwoławczy wystąpił do Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej Service Desk z prośbą o udzielenie wyjaśnień dotyczących problemów z pobraniem i odczytaniem (a w konsekwencji niedoręczeniem) dokumentu przesłanego do Pełnomocnika Strony za pośrednictwem platformy ePUAP i uzyskał z działu technicznego ePUAP informację, że pismo dotyczące przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz decyzja zostały wysłane i doręczone, ale w informacji tej wskazano, że komunikat jaki pojawił się na ekranie komputera pełnomocnika Skarżącego o treści "dokument wygasł" to chwilowy błąd informujący o braku możliwości wyświetlenia strony internetowej i w przypadku takiego komunikatu należy usunąć historię przeglądanych stron internetowych oraz pliki cookies. Po wykonaniu powyższych czynności problem powinien ustąpić. Z powołanej informacji wynika również, że komunikat ten nie odnosił się bezpośrednio do pisma, ponieważ pisma doręczane za pomocą skrytki ePUAP nie wygasają, po odebraniu wciąż są dostępne dla użytkownika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po przeanalizowaniu w/w odpowiedzi, zasadnie przyjął, że komunikat "dokument wygasł" uniemożliwiał pełnomocnikowi dotarcie do treści korespondencji, gdyż jej odczytanie wiązało się z wykonaniem ponadstandardowych czynności, których nie udało się pokonać. Od pełnomocnika, będącego radcą prawnym nie można bowiem wymagać umiejętności niezbędnych do usunięcia historii przeglądanych stron internetowych oraz plików cookies, czy korzystania ze wsparcia informatycznego. Dla przeciętnego odbiorcy komunikat o treści "dokument wygasł" oznacza, że danego dokumentu nie ma, a nie, że pozostaje w systemie i można do niego dotrzeć.

Autor skargi kasacyjnej niezasadnie kwestionuje stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku, że tego rodzaju czynności nie mieszczą się w pojęciu ponadstandardowych. W niniejszej sprawie, istniały podstawy do zakwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

Natomiast nie można zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, że doręczenie pełnomocnikowi kserokopii decyzji, otwiera termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. Zgodnie z art. 211 Op. decyzję doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Nie ulega wątpliwości, że doręczeniu podlega oryginał decyzji odpowiadający wymaganiom określonym w art. 210 Op., a nie kopia, czy też uwierzytelniony odpis. Tym samym, doręczenie pełnomocnikowi Strony kserokopii decyzji nie wypełnia nakazu wynikającego z art. 211 O.p. Doręczenie kserokopii decyzji nie otwiera terminu do wniesienia odwołania. Jest to jedynie czynność techniczna, nie wywołująca skutków innych niż informacyjne. Termin ten biegnie jednokrotnie, wyłącznie od daty doręczenia Stronie oryginału decyzji (por. przykładowo orzeczenia: NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ949/12 i z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1309/14, WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 2/18, czy WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1639/18). W konsekwencji, błędne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zawarte w zaskarżonym wyroku, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia 14 września 2020 r., tj. od dnia, gdy pełnomocnikowi Strony została doręczona kserokopia decyzji.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz Strony orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).