Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 617/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową oraz palną bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. Ż. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia [...] lutego 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. działając, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął M. Ż. pozwolenia na broń palną bojową oraz broń gazową. Podstawą wydania powyższych decyzji była informacja, że Prokuratura Okręgowa we W. przedstawiła skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 296b § 2 k.k., tj. – [...].

W uzasadnieniach swych decyzji organ wskazał, iż stosownie do powołanych przepisów organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W ocenie organu od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać uwrażliwienia na przestrzeganie przepisów prawa. Odstąpienie od tej zasady mogłoby u pozostałych obywateli wzmóc poczucie zagrożenia. Osoba posiadająca broń powinna wykazywać nieposzlakowaną opinię, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem prawa. Fakt, że przeciwko M. Ż. toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa, wykluczało go z grona osób, które mogą posiadać broń.

M. Ż. wniósł odwołanie z dnia [...] lutego 2006 r. od obu decyzji, zarzucając im naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Odwołujący nie zgadzał się z tym, że można zaliczyć go do kręgu osób wskazanych w art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji, ponieważ zarzut popełnienia przestępstwa, pod którym stoi nie mieści się w katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przestępstwo, o które jest podejrzany nie należy również do kategorii przestępstw popełnionych z użyciem groźby bezprawnej lub przemocy.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania M. Ż. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ administracji, powołując się na treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, że skutkiem zaistnienia okoliczności w nim powołanych, organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2. M. Ż. jest podejrzany o popełnienie przestępstwa określonego w art. 296b § 2 k.k. Zatem organ administracji miał prawo uznać ten fakt za wystarczającą przesłankę do cofnięcia wydanego pozwolenia na broń palną bojową i gazową, zwłaszcza iż powołany art. 15 ust. 1 pkt 6 nie zawiera zamkniętego katalogu przestępstw i oskarżenie o popełnienie innego, niż wymienione przestępstwa, może skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Zdaniem organu charakter czynu o popełnienie którego M. Ż. jest podejrzany powoduje, że nie można go było uznać za osobę odpowiedzialną i wiarygodną, a więc nie dawał tym samym gwarancji należytego korzystania z broni. Stanowisko takie zdaniem Komendanta Głównego Policji wynikało z konieczności ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla których to dóbr potencjalnym zagrożeniem mogą być osoby posiadające pozwolenie na broń stojące pod zarzutem nieprzestrzegania obowiązującego prawa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. Ż., zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji II instancji. Ponownie podkreślił, że stan faktyczny sprawy nie pozwala zaliczyć go do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powoływanej ustawy, albowiem postawiono mu zarzut [...], a nie popełnienia przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, a właśnie takie osoby ustawodawca zamierzał wyeliminować z grona posiadaczy broni.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie stwierdzając, że przestępstwo, o którego popełnienie skarżący jest podejrzany, aczkolwiek wprost nie jest zaliczone do kategorii przestępstw przeciwko mieniu, to godzi przeciwko obrotowi gospodarczemu, czyli faktycznie jest skierowane również przeciwko mieniu.

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2006 r., w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1112/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił stwierdzając, że zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2006 r. jak i utrzymane nią w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nie naruszały prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż organ prawidłowo zastosował jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Uznał zatem trafność decyzji organów Policji stwierdzając, że skarżący M. Ż. stojąc pod zarzutem popełnienia wskazanego przestępstwa, należał do katalogu osób, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, albowiem skarżący wobec rodzaju naruszenia prawa, którego się dopuścił, nie dawał gwarancji, iż nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący dopuścił się czynu godzącego bezpośrednio w ochronę porządku publicznego. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jedynie przykładowo wymienia, jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz to, że przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Broń jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Zarówno od ubiegających się o wydanie pozwolenia jak i posiadaczy broni należy wymagać, aby poza spełnieniem wymogów formalnych swoją postawą dawali gwarancję, iż posiadanej broni nie będą wykorzystywać w sposób sprzeczny z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Zdaniem sądu skarżący M. Ż. dopuszczając się opisywanego wyżej czynu, naruszając w sposób umyślny obowiązujący porządek prawny takiej gwarancji nie dawał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził również, że poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikały z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena materiału zgromadzonego w sprawie, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, nie budziła zastrzeżeń. Zdaniem sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Przytoczony wyrok M. Ż. zaskarżył skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II OSK 67/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutów podanych zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w uzasadnieniu, rozważania nad prawidłowością kontrolowanego orzeczenia rozpoczął od analizy podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji – art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Przepis ten stanowi, że organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zaskarżona decyzja została oparta na zaakceptowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosku, że osoba popełniająca przestępstwo nie szanuje obowiązującego porządku prawnego i narusza przepisy prawa, a więc może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie tego wniosku prowadziłoby jednak do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Również stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii nie ma oparcia w obowiązującej ustawie. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w obecnie obowiązującym brzmieniu jako przykłady osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa niewłaściwego użycia broni, zaliczył skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu lub podejrzanych o popełnienie takich przestępstw. Twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza taką groźbę, wymaga logicznego wykazania, że popełnienie tego przestępstwa a także cechy osobowe sprawcy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie uznał, że każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji administracyjnej stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Stosownie do wymienionego art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Przestępstwo, o popełnienie którego jest podejrzany skarżący stanowi czyn określony w art. 296b § 2 k.k., który jest zamieszczony w Rozdziale XXXVI Kodeksu Karnego "Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu". [...] Przestępstwo to nie jest także skatalogowane w Rozdziale XXXV Kodeksu Karnego "Przestępstwa przeciwko mieniu" co wskazywałoby niejako wprost na to, że nie jest skierowane przeciwko mieniu, a tym samym nie zawiera się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W takim przypadku organ administracji nie może dokonać prostego przełożenia sprowadzającego się do stwierdzenia, że podejrzenie o popełnienie przestępstwa z art. 296b § 2 k.k. uzasadnia obawę o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co w konsekwencji dawałoby organowi administracji podstawę do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Jak trafnie bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku uchylającym uprzednie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, każde podejrzenie o popełnienie każdego rodzaju czynu stanowiącego przestępstwo byłoby podstawą do zastosowania wymienionego art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Takie założenie nie wynika z powołanego przepisu, a w szczególności z wymienionego w nim art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. poglądy wyrażone w wyrokach podanych w wymienionym wyroku NSA oraz przykładowo wyroki WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 194/07 – lex nr 344285 – czy wyrok z dnia 17 maja 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 505/07 – lex nr 344289). W przypadku więc, kiedy osoba posiadająca pozwolenie na broń dopuszcza się popełnienia innego rodzaju przestępstwa niż wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ administracji jest obowiązany, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 k.p.a, przeprowadzić szczegółową analizę wcześniejszego zachowania się uprawnionego, uwzględniając jego cechy charakteru oraz powinien wykazać czy istnieje, a jeżeli tak to w czym się przejawia związek uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego z popełnionym czynem. Po dokonaniu takich ustaleń i oceny materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a. organ powinien uzasadnić swoje stanowisko z uwzględnieniem zasad podanych w art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanawiając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.