Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2204/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 & 1 pkt 1 lit. c; art. 9 ust 1
journal: Dz.U. 1969 nr 27 poz 216
law: Obwieszczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. staż. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. znak [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania W. D., reprezentowanego przez pełnomocnika M. G., od decyzji Starosty [...] znak; [...] z dnia [...] października 2015 r. orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...] o pow. 10 200 m2 i działka nr [...] o pow. 800 m2, położoną w R. gm. R. - utrzymał ww w mocy decyzję.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 28 listopada 2014 r. na mocy przepisu art. 129 ust.5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, pełnomocnik W. D. wystąpił do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka ewid. nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 1,1 ha, położoną w R., wywłaszczoną w trybie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. We wniosku wskazał, że powyższy grunt został wywłaszczony na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 8 ustawy z 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na terenach wsi, na podstawie uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. nr [...] z dnia [...] grudnia 1971r., w sprawie ustalenia granic terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa we wsi R. gromada R., natomiast odszkodowanie za powyższą wywłaszczoną nieruchomość nie zostało nigdy ustalone i wypłacone byłej właścicielce Z. W. Wskazał, że jest wnukiem Z. W. i z mocy testamentu jej spadkobiercą (postanowienie Sądu Rejonowego w S. sygn, akt I [...] z dnia [...] listopada 1985r.).

Starosta [...] wezwał skarżącego do złożenia dokumentów własnościowych i świadczących o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pismami z dnia 10 marca 2015 r. wystąpił do Archiwum Państwowego [...], do Archiwum Państwowego [...] Oddział w [...] oraz do Archiwum Zakładowego Urzędu Miejskiego w S. o uzyskanie akt wywłaszczeniowo odszkodowawczych przedmiotowej nieruchomości. Starosta [...] na etapie postępowania wyjaśniającego, po przesłaniu przez Archiwum szeregu dokumentów ustalił, że ww uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 1971r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z 1971r. nr [...], poz. [...], Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. działając m.in. w trybie art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz.U. nr 27, poz. 216 - tekst jednolity z 1969r.) ustaliło granice terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa we wsi R. gromady R. o ogólnej powierzchni 1,22 ha. Przejęciu na własność Państwa podlegały m.in.dz. [...] o pow. 1,02 ha (R IHb - 0,04 ha, R IVa - 0,98 ha) i dz. [...] o pow. 0,08 ha (R IHb - 0,08 ha) stanowiące własność Z. W. Projekt wyznaczenia terenów budowlanych dla wsi R. gm. R. zatwierdzony Uchwałą Nr [...] P.P.R.N. w S. z dnia [...] marca 1965r. nie przewidywał terenów pod budownictwo indywidualne na gruntach Państwowego Funduszu Ziemi. Projekt terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa przewidywał wykup od Z. W. 1,1 ha z ogólnej powierzchni gospodarstwa rolnego wynoszącego 1,85 ha oraz przejęcie niewielkich powierzchni gruntów od pozostałych rolników na drogę dojazdową.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 1971r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. ustaliło wyższą stawkę odszkodowania za 1 ha przejętego na własność Skarbu Państwa gruntu na powyższym terenie terenach niż przewidywały to przepisy zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 15 grudnia 1969r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży podstawowych nieruchomości rolnych w okręgu II strefie wiejskiej tj.: w klasie IIIa z 14 tys. zł na 42 tys. zł w klasie IIIb z 13 tys. zł na 39 tys. zł w klasie IVa z 12 tys. zł na 36 tys. zł w klasie IVb z 11 tys. zł na 33 tys. zł w klasie V z 6,5 tys. zł na 19,5 tys.zł; uzasadniając ustalenie wyższej stawki odszkodowania - nadrzędną pozycją wsi R. w planie sieci osadniczej sporządzonym dla powiatu S. oraz usytuowaniem proponowanych do przejęcia na własność Państwa terenów budowlanych w centrum Rybna przy skrzyżowaniu dróg publicznych.

Ostatecznie po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta [...] w dniu [...] października 2015 r. powyższą decyzją znak: [...] odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ I instancji wskazał, że po objęciu gruntów w faktyczne władanie zgodnie z art. 10 ust. 2 w/w ustawy organ do spraw rolnictwa prezydium powiatowej rady narodowej był zobligowany do wydania decyzji, która miała zawierać m.in. ustalenie odszkodowania i termin jego zapłaty oraz wymienienie osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania. Starosta jednak wskazał, że takiej decyzji ani żadnych innych dokumentów w zasobach archiwalnych nie odnaleziono; Starosta również ustalił, że w Sądzie Rejonowym w S. nie została zdeponowana żądna kwota tytułem odszkodowania za przedmiotowy grunt. Starosta [...] jednocześnie uznał, że brak akt odszkodowawczych, czy też samej decyzji ustalającej odszkodowanie można uzasadnić długim upływem czasu blisko czterdziestu czterech lat od przejęcia z mocy prawa gruntu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie z orzecznictwem brak dokumentacji sprzed wielu lat nie świadczą, iż stosowna dokumentacja nie istniała (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2012r., sygn. I OSK 2008/11, z dnia 16 lutego 2011r., sygn.OSK 585/10), ani też (odnosząc się do przedmiotu niniejszego postępowania), że odszkodowanie nie zostało ustalone (być może nie w formie decyzyjnej) i wypłacone. Zdaniem organu dokumentem świadczącym pośrednio o wypłacie odszkodowania za przejęty grunt w sprawie niniejszej jest pismo Kierownika Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w S. znak [...] z dnia [...] stycznia 1972r. skierowane do Z. W. Pismo te, które znajduje się w operacie technicznym [...] L.dz. rob. geod. [...] podziału terenów budowlanych na gruntach PFZ i gruntach przejętych na Skarb Państwa uchwałą PPRN w S. Nr [...] z [...] dnia grudnia 1971r., informuje o wysokości wypłaconego odszkodowania w kwocie 39 960 złotych za przedmiotowe działki gruntu. Powyższa kwota odszkodowania była zgodna z ustalonymi powołaną uchwałą PPRN w S. nr [...] z dnia [...] grudnia 1971r. wyższymi stawkami za 1 ha przejętych na własność Państwa gruntów. Starosta podniósł także, że oświadczenia skarżącego z dnia 7 sierpnia 2015 roku, w którym wskazał, że jego babka Z. W. nie otrzymała odszkodowania z ww tytułu jak również ani on sam ani ona nie występował do żadnych organów państwowych o ustalenie i wypłatę ww odszkodowania nie można przyjąć dogmatycznie i uznać, jako jedyną przesłankę do pozytywnego rozpatrzenia sprawy. Zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż wnioskodawca jest następcą prawnym byłej właścicielki, a nie osobą bezpośrednio uprawnioną do otrzymania odszkodowania, a zatem jego wiedza na ten temat pochodzi jedynie z przekazu ustnego, a na jej poparcie nie przedstawił żadnych dowodów bezpośrednich. Zebrane w toku postępowania administracyjnego dokumenty i informacje nie dają zdaniem organu podstawy do uznania, że świadczenie odszkodowawcze nie zostało ustalone i wypłacone.

Niezależnie od poczynionych ustaleń - odnosząc się do kwestii przedawnienia podnoszonej przez wnioskodawcę wskazał, że regulacje prawne w tym zakresie na przestrzeni szeregu lat budziły istotne wątpliwości interpretacyjne, przy czym w jego ocenie omówione powyżej wątpliwości ewentualnego wystąpienia przedawnienia (bądź nie) w niniejszym postępowaniu odszkodowawczym nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie.

Od tej decyzji odwołanie złożył W. D. - reprezentowany przez M. G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji poprzez ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Organ II instancji zaskarżoną decyzją podtrzymał w całości stanowisko Starosty [...]. Wskazał, że Starosta prawidłowo ocenił zaistniałe okoliczności sprawy i wobec powyższego słusznie odmówił ustalenia odszkodowania za grunt, które jego zdaniem, zostało wypłacone, pomimo że brak jest decyzji o ustaleniu odszkodowania. Wskazał za organem I instancji na oczywisty dowód wypłaty odszkodowania na pismo z dnia 6 stycznia 1972 r. Państwowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w S. zawiadamiającego Z. W. o wypłaceniu odszkodowania. Ponadto z pisma z dnia 17 grudnia 1976 r. z kolei Z. W. skierowanego do Urzędu Gminy R. "odwołanie" także wynika, że powyższe odszkodowanie zostało wypłacone.

Wojewoda podniósł również, że zgodnie z przepisem art. 8 ust 3. przejęcie na własność Państwa gruntów określonych w ust. 1 i 2 następuje z mocy prawa, z dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej, uchwały prezydium powiatowej rady narodowej o ustaleniu granic terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa. Zaś wg. art. 9.ust 1 za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Prezydium powiatowej rady narodowej mogło w drodze uchwały ustalić dla obszaru wsi lub określonego obszaru powiatu wyższą stawkę odszkodowania za grunt, niż przewidują to przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości, nie wyżej jednak od przeciętnej ceny rynkowej, przy czym uchwała w tej sprawie nie mogła dotyczyć pojedynczych nieruchomości. Zatem odszkodowania za grunty przejmowane przez Państwo na podstawie art. 8 ust 1 i 3 cyt. ustawy wypłacane były na mocy "wykazów odszkodowań za grunty przejęte", nie zaś na podstawie decyzji o odszkodowaniu.

Wojewoda [...] powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazując, że ".specyfika opinii wydawanych na potrzeby wywłaszczenia pod rządami ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przejawia się w tym, że wówczas nie istniał wolny rynek nieruchomości, a szacunki opierały się na sztywnych stawkach. Zatem odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia wyliczane było nie w odniesieniu do materiału porównawczego, a poprzez przemnożenie powierzchni wywłaszczanego gruntu przez stawkę ustalonej w obowiązującej tabeli w zależności od rodzaju i klasy gleby". (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r. Sygn. akt 1 OSK 1274/11). Jednocześnie organ wskazał, że z treści art. 10 ust. ww. ustawy z dnia 31 styczna 1961r. wynika, iż szacowanie nieruchomości rolnych, z których właściciel mógł zebrać plony było szacowaniem uproszczonym wynikającym z prostego przeliczenia obszaru i klasy gleby przejętej nieruchomości i stawek ujętych w zarządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 15 grudnia 1969 r. w sprawie ceny warunków i trybu sprzedaży podstawowych nieruchomości rolnych w okręgu II strefie wiejskiej, Uchwałą nr [...] PPRN w S. z dnia [...].12.1971 r. z dnia [...] stycznia 1974r. oraz współczynnika ustalonego na podstawie art. 9 ust. 2 ww. ustawy.

Organ odwoławczy ostatecznie stwierdził, że spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy obecnie obowiązujące przepisy to jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), a w szczególności jej dział III rozdział 4 i 5., przewidują możliwość wydania decyzji administracyjnej o odszkodowaniu za przedmiotowe grunty. Przedstawiając szerokie spektrum stosowania przepisów powołanej ustawy w rozpoznawanym przedmiocie organ odwoławczy uznał za trafne stanowisko Starosty odmawiające ustalenia przedmiotowego odszkodowania. Przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. stwarza możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania w takich przypadkach, gdzie przewidziane przez akt normatywny będący podstawą wywłaszczenia odszkodowanie nie zostało ustalone natomiast w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ odszkodowanie było ustalone w wysokości 39.960 zł.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył W. D. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz, U, z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), poprzez brak wnikliwej oceny okoliczności sprawy w aspekcie istnienia przesłanek z ww. przepisu prawa, w związku z koniecznością wydania decyzji ustalającej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości;

- art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy z 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U z 1969 r. Nr 27, poz. 216 ze zm.) poprzez uznanie, że odszkodowanie za grunty przejęte przez Państwo na podstawie przepisów ww. ustawy mogło zostać wypłacone na podstawie "wykazów odszkodowań za grunty przejęte" nie zaś na podstawie decyzji administracyjnej orzekającej o odszkodowaniu.

Ostatecznie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że wymóg wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy o terenach budowlanych na terenach wsi wynikał z przepisu art. 10 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, stanowiącym, iż po objęciu gruntów w faktyczne władanie organ do spraw rolnictwa prezydium powiatowej rady narodowej wydaje decyzję, która powinna w szczególności zawierać ustalenie odszkodowania i termin jego zapłaty. Ponadto o konieczności wydania decyzji w przedmiotowej sprawie świadczy pośrednio przepis art 97 §1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1972 r.: "organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji". Biorąc pod uwagę powyższe przepisy nie można podzielić poglądu wyrażonego w zaskarżonych decyzjach, zgodnie z którymi w 1971 r. istniała legalna możliwość wypłaty odszkodowania, z tytułu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w powołanym trybie bez wydania decyzji administracyjnej, a w szczególności nie zasługuje na uwzględnienie pogląd, że odszkodowanie mogło zostać wypłacone na podstawie "wykazów odszkodowań za grunty przejęte". Zdaniem skarżącego Starosta [...] winien niniejsze postępowanie kontynuować i na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania, zaliczając ewentualnie na poczet odszkodowania wypłaconą Z. W. kwotę 39.960 zł. Jednocześnie wskazał, że nie było możliwe w ciągu dwóch tygodni - okres pomiędzy opublikowaniem w dniu 20 grudnia 1971 r. w Dz.U. WRN w W. uchwały PPRN w S. nr [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. a datą wysłania w dniu 6 stycznia 1972 r. do właścicielki pisma informującego o już dokonanej wypłacie na jej rzecz odszkodowania - wszcząć i przeprowadzić postępowanie w sprawie ustalenia jego wysokości zakończone wydaniem decyzji, zgodnie z wymogami wynikającym z przepisów art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Obowiązek stosowania ww przepisu art. 21 zawierający wymóg powołania biegłych i przeprowadzenia rozprawy poprzedzającej wydanie decyzji w powyższym przedmiocie, wynikał z art. 9 ust. 1 cyt. ustawy z 1961 roku, w którym zawarto odesłanie w zakresie ustalenia odszkodowania do zasad określonych w przepisach ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ decyzja organu odwoławczego narusza powołane wyżej przepisy prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania. Sąd wskazuje, iż przedmiotem postępowania było ustalenie czy zostało wyliczone i wypłacone odszkodowanie na mocy przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r., Nr 27. poz. 216), odwołującej się w badanym zakresie do przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, ze zm.).

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Po pierwsze wskazać należy, że w myśl art. 9 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r., za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) z uwzględnieniem postanowień niniejszej ustawy. Jednocześnie w ust. 2 ww. art. 9 ustawy ustawodawca wskazał, że prezydium powiatowej rady narodowej mogło w drodze uchwały ustalić dla obszaru wsi lub określonego obszaru powiatu wyższą stawkę odszkodowania za grunt, niż przewidywały to przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości, nie wyżej jednak od przeciętnej ceny rynkowej. Jednakże w tym miejscu należy wskazać, iż ustalenie wysokości odszkodowania musiało być poprzedzone obliczeniem stawki podstawowej, w drodze przewidzianego w ww ustawie wywłaszczeniowej z 1958 roku przepisu art. 21, zgodnie z którym odszkodowanie ustala się na podstawie opinii biegłych powołanych przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej i ich wysłuchaniu na rozprawie. Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r., Nr 27. poz. 216), wbrew twierdzeniu Wojewody, nie przewidywała żadnego uproszczonego trybu postępowania odszkodowawczego a jedynie wskazywała na możliwość przyznania odszkodowania ustalonego w drodze podjęcia uchwały, przy jednoczesnym zachowaniu obowiązujących zasad wynikających ze wskazanych wyżej przepisów. Sam fakt wydania w/w uchwały, nie zwalniał organu ze spełnienia wymogów zawartych w ustawie wywłaszczeniowej, do której w swojej treści odwoływała się sama uchwała, w tym szczególnie powołania biegłego i przeprowadzenia rozprawy. Skorzystanie z w/w uprawnienia zawartego w art. 9 ust. 2 ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi, pozwalało jedynie na zastosowanie innych stawek do wyliczenia odszkodowania ale samo w sobie nie stanowiło podstawy do ustalenia i wypłacenia odszkodowania. Uchwała taka stanowiła niejako "wyrażenie zgody" na zastosowanie wyższych stawek wyliczenia wartości gruntu. Dlatego też aby w sposób prawidłowy obliczyć wysokość realnie należnego odszkodowania koniecznym było sporządzenie opinii przez uprawnionych biegłych, którzy taką uchwałę oczywiście uwzględniali. Przy czym należy również mieć na względzie, że kwota odszkodowania to nie tylko wartość samego gruntu ale również istniejących na nim naniesień, upraw. Stąd też konieczność sporządzenia opinii, przewidzianej powołanym przepisem art. 21, która te wszystkie istniejące składniki uwzględniała. Z akt sprawy nie wynika czy wywłaszczana nieruchomość była zabudowana, jak również jakie na niej były uprawy, zasiewy w dacie wywłaszczenia. Brak tych informacji i brak opinii potwierdzają tezę, że organy nie wykazały aby w istocie odszkodowanie zostało ustalone, a nawet jeśli, to czy w adekwatnej do wartości nieruchomości kwocie.

Po drugie za błędne należy uznać stanowisko organów odwołujące się do znacznego upływu czasu jako powodu nie odnalezienia decyzji wywłaszczeniowej. Znamienne jest to, że zachowało się wiele dokumentów jak min. powołane uchwały, protokoły, pisma, spisy, decyzja z [...] lutego 10072 r. "zmiany w ew. gruntów", brak jest w archiwaliach natomiast jakiegokolwiek śladu dotyczącego całego procesu przygotowawczego do wydania decyzji odszkodowawczej. Nie ma żadnych pism pomiędzy stroną a organem, w tym w przedmiocie rokowań, opinii biegłego, zawiadomień o wyznaczeniu terminu rozprawy administracyjnej etc. Powyższe zatem jednoznacznie stanowi, iż taka decyzja w ogóle nie została wydana. Oczywiście okoliczność ta nie przesądza jednak, czy w istocie zostało wypłacone odszkodowanie i czy w stosownej wysokości. Organy obu instancji wskazują na pismo potwierdzające fakt jego uzyskania przez byłą właścicielkę, jednakże w ocenie Sąd treść powyższego pisma nie jest jednoznaczna a na pewno nie stanowi dowodu na rozliczenie się z właścicielką. Natomiast z "odwołania" wniesionego przez babcię skarżącego, na które powoływały się organy, nie wynika aby odszkodowanie rzeczywiście zostało jej przekazane. W piśmie tym zawarte jest jedynie stwierdzenie, że kwota 39 960 zł została byłej właścicielce wypłacona. Brak jest natomiast pokwitowania odbioru tej kwoty jak i informacji, gdzie, kiedy i w jaki sposób powyższa suma została przez Z. W. odebrana. Organ I instancji opiera swoje stanowisko głównie na powyższym dokumencie twierdząc, iż świadczy on pośrednio o wypłaceniu na rzecz właścicielki odszkodowania. Natomiast Pismo zatytułowane "odwołanie" z dnia 17 grudnia 1974 roku, nie zawiera żadnej informacji o uzyskaniu jakiejkolwiek sumy odszkodowania, a jedynie sformułowanie: "w 1971 r. przymusowym wykupem zabrano mi 1 ha 10 ar ziemi za cenę 39 600 zł." oraz "do tych 30 arów mogę się zrzec tych 0,44 arów, które mi zostały z tamtej transakcji (...). Zapisy te również nie stanowią, czy w istocie takie były tylko prognozy odszkodowawcze, czy też babka skarżącego powyższą kwotę rzeczywiście otrzymała.

Reasumując należy podnieść, że ani obowiązujące wówczas ceny sztywne, wg których ustalano odszkodowanie, ani okoliczności odnoszące się do osoby wywłaszczanej, które mogły rzutować na ustalaną wysokość należnego odszkodowania, nie zwalniały organu z obowiązku powołania biegłego i zlecenia mu sporządzenia szczegółowo uzasadnionej opinii zawierającej wycenę nieruchomości, a następnie wydania decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłacenia należnego właścicielowi odszkodowania. Sąd zatem stwierdził, że Wojewoda [...] błędnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy i niezasadnie wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu.

Wobec powyższego, skoro brak jest w aktach sprawy głównego dowodu w postaci decyzji odszkodowawczej to niewątpliwie należy wnikliwie ustalić, czy takie odszkodowanie zostało ustalone, przyznane i wypłacone, gdyż od ustalenia powyższej okoliczności uzależniony jest wynik przedmiotowego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu taka decyzja nie została wydana jednakże powyższe ma o tyle znaczenie dla przedmiotu rozpatrywanej sprawy, żeby móc ponad wszelką wątpliwość stwierdzić konieczność jej wydania w aktualnie prowadzonym postępowaniu. Nie wydanie decyzji odszkodowawczej stanowi rażące naruszenie prawa jednakże, jeśli decyzja nie została wydana a mimo to odszkodowanie w inny sposób zostało ustalone i wypłacone to wniosek skarżącego byłby bezprzedmiotowy.

Ponownie rozpoznając wniesione odwołanie organ odwoławczy weźmie pod uwagę zawarte w nim zarzuty jaki i powyższe wywody i dołoży należytej staranności w dokładnym ustaleniu przedmiotu postępowania.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji zastosuje się do wyżej wskazanych przez sąd ocen i dokona analizy