Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 241/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B.J.-B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Uchwałą w formie notarialnej z dnia 26 września 2001 r. właściciele lokali tworzący wspólnotę mieszkaniową przedmiotowej nieruchomości dokonali zmiany sposobu zarządu nieruchomością wspólną zgodnie z art. 18 ust. 2a ustawy o własności lokali. Zgodnie z uchwałą nr 10/2001 zarząd nieruchomością wspólną powierzono "P." Spółka z o.o. we W., na zasadach określonych w umowie. Według umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z dnia 26.09.2001 r. zarządca reprezentuje wspólnotę mieszkaniową, prowadzi książkę obiektu budowlanego oraz dokumentację techniczną nieruchomości wymaganą prawem budowlanym, zleca kontrole techniczne i okresowe przeglądu zgodnie z prawem budowlanym, wykonuje bieżące konserwacje i bieżące naprawy nieruchomości (§ 3 umowy). Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w zakresie remontów wymaga zgody właścicieli lokali w formie uchwały (§ 5). Zarządca jest uprawniony do przeprowadzania remontu lub modernizacji budynku wyłącznie na podstawie planu finansowania remontów zatwierdzonego uchwałą i w rozmiarze w niej określonym, co nie dotyczy przypadku, gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa, życia i zdrowia mieszkańców lub nagła potrzeba (§ 9).

Decyzją z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. nakazał wspólnocie mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przez wykonanie po uzgodnieniu z MKZ prawidłowej wentylacji wywiewnej pomieszczeń w budynku, izolacji przeciwwilgociowych ścian budynku w określonych miejscach, opaski betonowej, remontu dachu w sposób bliżej opisany, wzmocnienia nadproży okiennych, remontu fragmentów stropów piwnicznych, docieplenia ścian, remontu piwnic w określonym zakresie, wymiany okładziny schodów, naprawy konstrukcji stalowej schodów, wymiany stopni schodów, remontu pionów kanalizacji sanitarnej i wodnych, remontu instalacji elektrycznej i odgromowej, wymiany części przyłącza gazowego w piwnicy oraz elastycznych przejść przyłączy przez ściany budynku.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w ekspertyzie technicznej stwierdzono zagrożenia dla ludzi przebywających na chodniku przy budynku, z uwagi na obluzowanie dachówek. Instalacja elektryczna nie spełnia norm ochrony przeciwpożarowej i ochrony pożarowej. Instalacja na poddaszu stwarza zagrożenie powstania pożaru. Budynek nie ma instalacji odgromowej. W listopadzie 2012 r. wykonano remont balkonów. Dbałość o należyty stan techniczny budynku stanowi obowiązek ustawowy. Wydanie decyzji z art. 66 p.b. stanowi reakcję na zaniedbania właściciela. Budynek jest zabytkiem i podlega ochronie konserwatorskiej.

Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję w zakresie obowiązku utwardzenia drogi i podwórza, w pozostałej części utrzymał ją w mocy wyznaczając nowy termin wykonania obowiązków do dnia 30.11.2014 r. Jak wynika z tej decyzji uprzednio właściwy organ nakazał wspólnocie przeprowadzenie kontroli budynku i uzyskał wymagane dokumenty w wyniku egzekucji od 17.09.2012 r. do 24.04.2013 r. Stan techniczny budynku stwarza zagrożenie bezpieczeństwa dla przebywających w nim ludzi oraz na zewnątrz budynku. W ekspertyzie wymieniono szereg robót wymagających pilnego wykonania. Budynek został wybudowany w 1906 r. i nie był remontowany, z wyjątkiem dachu. Nieprawidłowy stan techniczny obiektu ujawniony został wspólnocie w wyniku kontroli w 2009 r., a kolejno oględzin z 2011 r. Zaniedbania właściciela nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o wyznaczenie terminu wykonania obowiązków do dnia 31.08.2015 r.

W wyniku kontroli z 8 stycznia 2015 r. stwierdzono niewykonanie decyzji.

W dniu 16.01.2015 r. wezwano wspólnotę do wykonania obowiązków. Następnie decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 155 k.p.a. przedłużono termin wykonania do dnia 31 lipca 2015 r.

W wyniku kontroli z 29 września 2015 r. ponownie stwierdzono niewykonanie obowiązków, poza wymianą spękanych okładzin schodów.

W dniu 9.10.2015 r. doręczono wspólnocie kolejne upomnienie (art. 15 § 1 p.e.a.) z zagrożeniem wszczęcia egzekucji, pouczono o możliwych środkach egzekucyjnych.

W piśmie do organu z dnia 16.10.2015 r. członek zarządu zarządzającej Spółki B.F. poinformowała o przystąpieniu do wykonania wentylacji pomieszczeń w budynku, remontu dachu i wykonania instalacji odgromowej na podstawie umowy z wykonawcą z dnia 24.09.2015 r. Wykonanie pozostałych obowiązków uzależniła od uzyskania kredytu bankowego.

Do akt sprawy dołączono informację KRS z rejestru przedsiębiorców, do którego wpisano zarząd zarządcy w osobach M.D., B.T.J.B. i B.F..

W dniu 6.11.2015 r. właściwy organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy przeciwko zobowiązanej wspólnocie mieszkaniowej, wskazując obowiązki nałożone na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 p.e.a. decyzją z dnia [...] r.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ ten na podstawie art. 119, 120 § 2, 121 § 2 i art. 122 § 1 pkt 1 i 2 p.e.a. nałożył na skarżącą jako członka zarządu zarządcy, któremu wspólnota mieszkaniowa powierzyła zarząd nieruchomością wspólną, a zatem osobę odpowiedzialną za bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązaną obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r., grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 4000 zł. Jednocześnie wezwał do uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego.

W uzasadnieniu przedstawił treść decyzji z dnia [...] r. i jej zmiany oraz przebieg czynności związanych z wszczęciem egzekucji. Jak ustalono, zobowiązany przystąpił do wykonania jedynie części nałożonych obowiązków. W ocenie organu wyznaczony termin był odpowiedni. Zwłoka w realizacji nakazu utrzymuje stan zagrożenia. Według organu zastosowany środek egzekucyjny jest mniej uciążliwy dla zobowiązanego, bowiem wykonanie obowiązku umożliwia umorzenie bądź zwrot grzywny. Nie powoduje powstania dodatkowych kosztów, jak przy wykonaniu zastępczym.

Zarząd nieruchomością wspólną został w dniu 26.09.2011 r. powierzony spółce z o.o. i od tej pory zarządca kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz. Zarządca wykonuje czynności zwykłego zarządu nieruchomością wspólną oraz czynności przekraczające zwykły zarząd przekazane mu uchwałą wspólnoty. W razie braku wymaganej większości właścicieli lokali może zwrócić się do sądu. Zarządca powinien podjąć działania w celu terminowego wykonania decyzji, a w razie braku współdziałania wykorzystać art. 24 u.w.l., to jest żądać rozstrzygnięcia kwestii podjęcia czynności przez sąd. Wobec niepodjęcia takich działań uzasadnione było nałożenie grzywny na członka zarządu zarządcy. Rozmiar grzywny powinien skłonić skarżącą do takiego pokierowania działaniami zobowiązanego, aby doszło do wykonania nakazu w dodatkowo wyznaczonym terminie. Członek zarządu Spółki to osoba zobowiązana bezpośrednio za czuwanie nad wykonaniem przez wspólnotę ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Zgodnie z wpisem do KRS członek zarządu działa samodzielnie. Uzasadnione było dodatkowo nałożenie grzywny na wspólnotę. Grzywnę nałożono w takiej samej wysokości na każdego z członków zarządu zarządcy, bowiem mają takie same uprawnienia i w równym stopniu odpowiadają za niewykonanie decyzji. Odpowiedzialność taką w jednakowym stopniu ponosi również sama wspólnota. Wspólnota również ma wpływ na czynności zarządcy. Wysokość grzywny jest odpowiednia do celu, jakim jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku. Organ uwzględnił ponadto czas zaniechania wykonania i charakter obowiązku. Zarządca i wspólnota nie wykonywali obowiązku ustawowego, a następnie przez dwa lata nie podjęli czynności w celu wykonania decyzji. Skoro wspólnota przystąpiła częściowo do wykonania, co wywołało wymierzenie grzywny w obniżonej wysokości. Jednak skoro grzywna wymierzona jest jednorazowo, powinna być jednocześnie odpowiednio wysoka, aby wymusić dobrowolne wykonanie nakazu. Sytuacja finansowa zobowiązanego nie ma tutaj znaczenia (wyrok II OSK 182/10).

W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120 § 2 p.e.a. przez przyjęcie, że każda z członkiń zarządu jest osobą, do której należy bezpośrednio czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków, podczas gdy zrealizowanie obowiązków o wartości około 400.000 zł stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, zaś wobec braku uchwały wspólnoty nie ma podstaw do przyjęcia odpowiedzialności zarządcy, art. 6 § 1 p.e.a. przez przyjęcie, że zarządca uchyla się od obowiązku, chociaż podejmował wszelkie możliwe kroki zmierzające do wykonania, art. 7 § 3 p.e.a. skoro nie ma potrzeby przymuszenia skarżącej, gdyż obowiązki są wykonywane, art. 119 § 1 p.e.a. przez przyjęcie istnienia przesłanek wymierzenia grzywny, podczas gdy zarządca podjął odpowiednie czynności w celu wykonania nakazu, gdyż w dniu 28 listopada 2013 r. zainicjował podjęcie uchwały nr 7/2013 w przedmiocie opracowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej remontu budynku i doszło do wyboru wykonawcy, następnie w dniu 21 maja 2014 r. przedstawił właścicielom kosztorys inwestorski i zaproponował źródło finansowania, zainicjował podjęcie uchwały nr 5/2014 w zakresie wykonania prac, gdy zaś wspólnota na zebraniu w dniu 9 lipca 2014 r. zdecydowała o podziale remontu na etapy zarządca informował o grożących konsekwencjach, kolejno w dniu 15 stycznia 2015 r. zainicjował podjęcie uchwały nr 1/2015 w sprawie zwiększenia wysokości opłat na fundusz remontowy oraz omówił oferty wykonawców, a w końcu w dniu 25 lutego 2015 r. zainicjował przyjęcie uchwały nr 6/2015 w sprawie wykonania remontu dachu, instalacji odgromowej i wentylacji oraz w dniu 24 września 2015 r. podpisał umowę z wykonawcą remontu.

W uzasadnieniu skarżąca na wstępie przytoczyła treść art. 120 § 2 p.e.a. (gdy zobowiązanym jest jednostka organizacyjna ... grzywnę nakłada się ... na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków ... jednocześnie może być nałożona grzywna na zobowiązaną ... jednostkę organizacyjną, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku) i przedstawiła pogląd, że nie należy do osób, o których mowa w tym przepisie. Wynika to z umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną, według której zarządca wykonuje czynności zwykłego zarządu, zaś przekraczające ten zakres jedynie na podstawie uchwały wspólnoty (§ 5 ust. 2 umowy) o wyrażeniu zgody (§ 2 ust. 2 pkt 2.2). Reprezentowanie wspólnoty na zewnątrz jest możliwe w zakresie wymienionych czynności, to jest z ograniczeniami wynikającymi z § 5 ust. 2 umowy. Obowiązki nałożone decyzją należą do czynności przekraczających zwykły zarząd, a wobec braku uchwały wspólnoty powierzającej ich wykonanie Spółce, bezzasadne było wymierzenie grzywny członkowi zarządu zarządcy. Dalej skarżąca przedstawiła wywód prawny na temat grzywny w celu przymuszenia z przytoczeniem treści komentarza do ustawy, w tym na temat powinności organu stosowania art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. Okoliczności faktyczne nin. sprawy przemawiają przeciwko nałożeniu grzywny na członka zarządu Spółki, skoro zarząd niezwłocznie podejmował szereg czynności zmierzających do wykonania decyzji, przede wszystkim poprzez uzyskanie od wspólnoty wymaganych upoważnień. W tym zakresie skarżąca powtórzyła przytoczenia zawarte w zażaleniu oraz powołała te same dokumenty (protokół zebrania wspólnoty z dnia 28 listopada 2013 r. i uchwała nr 7/2013, protokół zebrania z dnia 21 maja 2014 r., umowa z dnia 29 stycznia 2014 r., protokół z dnia 9 lipca 2014 r. – w trakcie zebrania wspólnota nie wyraziła zgody na zaciągnięcie kredytu i zdecydowała o przeprowadzeniu remontu etapami, pomimo ostrzeżeń zarządcy, dalej protokół z dnia 15 stycznia 2015 r. i uchwała nr 1/2015 o podwyższeniu opłat na fundusz remontowy, protokół z dnia 25 lutego 2015 r. – po zapoznaniu się przez członków wspólnoty z treścią upomnienia, wspólnota podjęła uchwałę nr 6/2015 o częściowym wykonaniu remontu). Wobec treści uchwały wspólnoty nr 6/2015 zarządca dopiero w dniu 24 września 2015 r. mógł zlecić wykonawcy wykonanie części nakazanych robót.

W ocenie skarżącej okoliczności te przekonują, że zobowiązany nie uchylał się od wykonania obowiązku (art. 6 § 1 p.e.a.), o czym świadczą działania podejmowane przez zarządcę. Formalnie to zarządca kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz, to jednak decydująca jest wola członków wspólnoty mieszkaniowej. To wspólnota odmówiła zaciągnięcia kredytu, uchwaliła wykonanie jedynie części obowiązków i uzależniła to wykonanie od zgromadzenia 100% środków na pokrycie tego wydatku z opłat na fundusz remontowy. Działania wspólnoty nie mogą obciążać członków zarządu zarządcy, bowiem uczynili oni wszystko co było możliwe, aby doprowadzić do wykonania decyzji.

Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał powyższe postanowienie w mocy. Po przytoczeniu okoliczności sprawy i dotychczasowego przebiegu postępowania organ wyraził pogląd, że zobowiązana wspólnota uchyla się od wykonania obowiązku (art. 6 § 1 p.e.a.), co zobowiązywało wierzyciela do wszczęcia egzekucji. Niepodważalne są wyniki kontroli z dnia 29 września 2015 r., kiedy ustalono niewykonanie obowiązku w wyznaczonym terminie. Członek zarządu zarządzającej Spółki niewątpliwie należy do osób wymienionych w art. 120 § 2 p.e.a. Organ egzekucyjny ma do dyspozycji dwa środki egzekucyjne, grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Dokonując wyboru środka według kryterium z art. 7 § 2 p.e.a. należało uznać grzywnę za środek łagodniejszy. Grzywna może ulec umorzeniu (art. 125) lub zwrotowi (art. 126). Wykonanie zastępcze wywołuje zwiększone koszty po stronie zobowiązanego, pozbawiony jest możliwości wyboru wykonawcy zaś roboty wykonywane są na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego, co może zwalniać organ i wykonawcę od odpowiedzialności cywilnej. Grzywna mogła być wymierzona do 10.000 zł. Orzeczona grzywna jest wystarczająco dolegliwa i skuteczna.

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. przez zaniechanie odniesienia się do zarzutów zażalenia i przytoczenia okoliczności uzasadniających uznanie skarżącą za osobę, o której mowa w art. 120 § 2 p.e.a., naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. przez bezzasadne uznanie, że wspólnota uchyla się od wykonania obowiązku, art. 120 § 2 p.e.a. przez błędną ocenę, że członek zarządu zarządcy należy do osób wymienionych w tym przepisie, gdyż osobą odpowiedzialną "bezpośrednio" jest konkretna osoba mająca zrealizować obowiązek, zaś niewystarczające jest wskazanie osoby uprawnionej do reprezentowania zobowiązanego, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. wskutek zaniechania ustalenia osoby odpowiedzialnej bezpośrednio i poprzestaniu na odpisie z rejestru przedsiębiorców, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 18 p.e.a. przez dowolne uznanie członka zarządu zarządcy za osobę odpowiedzialną, skoro to wspólnota nie podjęła uchwały umożliwiającej wykonanie obowiązku, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 p.e.a. przez dowolną ocenę, że powierzenie zarządu czyni członków zarządu zarządcy osobami bezpośrednio odpowiedzialnymi za wykonanie obowiązku, chociaż nie mają oni instrumentów prawnych i faktycznych umożliwiających to wykonanie, przy czym stanowisko organu czyni członków zarządu podmiotami odpowiedzialnymi finansowo za stan majątkowy członków wspólnoty.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła, że zarządca sprawuje zarząd przeszło 720 wspólnotami mieszkaniowymi, zatem podstawowe w nin. sprawie powinno być ustalenie osoby bezpośrednio odpowiedzialnej za wykonanie decyzji przez zobowiązanego. Związane z tym naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok II SA/Kr 1496/14). Lakoniczne uzasadnienie oznacza niezachowanie zasady dwuinstancyjności i nie pozwala na kontrolę sądową przyjętego dowolnie ustalenia. Nie została spełniona przesłanka "uchylania od wykonania obowiązku" (art. 6 p.e.a.). W tym zakresie skarżąca powtórzyła wywód zażalenia na temat czynności podejmowanych przez zarządcę i wspólnotę w celu wykonania decyzji. Błędny był adresat grzywny, gdyż dowolne jest uznanie członka zarządu za osobę bezpośrednio odpowiedzialną (por. wyroki II SA/Wr 332/12 i 358/12). Członek zarządu jest uprawniony do podejmowania czynności, ale nie wynika z tego, że jest do tego obowiązany, zaś wobec ogromu zadań wobec licznych wspólnot należało ustalić, czy dany członek zarządu bezpośrednio odpowiada za wykonanie decyzji konkretnego zobowiązanego.

Organ nie tylko nie wyjaśnił tej istotnej okoliczności, to ponadto przytoczył oceny sprzeczne z zebranym materiałem. Niewystarczające było powołanie jedynie odpisu z KRS. Organ pominął natomiast dowody z dokumentów w postaci umowy powierzenia zarządu, której § 5 ust. 1 wyklucza samodzielne działanie zarządcy, zaś czynności wspólnoty uniemożliwiały wykonanie decyzji terminowo i w całości. Członkinie zarządu zarządcy nie stają się automatycznie osobami bezpośrednio odpowiedzialnymi. Nie uzasadnia tego nawet uprawnienie zarządcy z art. 24 u.w.l., gdyż decyzja nie dotyczy podjęcia uchwały w określonym przedmiocie, lecz przeprowadzenia szerokich i kosztownych remontów. Zarządca realizował swoje obowiązki z należytą starannością, lecz decyzji nie udało się zrealizować z przyczyn niezależnych od zarządcy. Nawet gdyby poprzez stosowanie art. 24 u.w.l, przymusić wspólnotę do podjęcia uchwały o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie remontu, to sytuacja finansowa członków wspólnoty uniemożliwiałaby jej zrealizowanie. Według organu i wówczas zarządca byłby obciążony grzywną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący błędnie dopatrują się w pojęciu "uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku" ujemnej oceny zachowania się adresata decyzji, wynikłej przykładowo z okazywania złej woli, braku jakiejkolwiek aktywności w celu wykonania decyzji lub jej pozorowania itp. W ocenie Sądu to "uchylanie się" polega na niewykonaniu decyzji w wyznaczonym terminie, a następnie pomimo upomnienia i nałożenia grzywny połączonego z wyznaczeniem dodatkowego terminu (por. wyroki II OSK 578/09 i IV SA 193/96), przy jednoczesnym braku okoliczności stanowiących podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej lub przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Można przypomnieć, że zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie stanowi podstawy zażalenia na grzywnę (art. 33 pkt 8 p.e.a. i wyrok II OSK 1354/05). Argumentacja strony skarżącej była niespójna. W skardze twierdzi się że wspólnota nie podjęła uchwał umożliwiających pełne wykonanie decyzji. Wprost z tego wynika, że sama uchyla się od wykonania obowiązku.

Nie był uzasadniony zarzut naruszenia zasady z art. 7 § 2 p.e.a. Organy w sposób prawidłowy rozważyły i uzasadniły wybór środka egzekucyjnego. Wspólnota deklarowała wobec organu wolę wykonania obowiązku i podjęcia czynności w tym kierunku, co częściowo się potwierdziło już po upływie terminu wykonania. Zastosowanie kolejnego z reguły (por. wyrok II OSK 518/11) i niecelowego w stanie faktycznym nin. sprawy w dacie orzekania, środka w postaci wykonania zastępczego naruszałoby właśnie zasadę z art. 7 § 2 p.e.a. Skoro zaś zaistniały przesłanki wszczęcia egzekucji, to jeden z tych dwóch środków organ zastosować musiał. Z kolei ocena w zakresie wysokości grzywny wchodzi w zakres stosowania art. 7 § 3 p.e.a. i art. 119, 121 p.e.a., czyli wynika z reguł niezbędności, skuteczności i celowości stosowanego środka, zaś sytuacja finansowa jednostki organizacyjnej jest pozbawiona znaczenia (por. wyroki 1140 i 1148/04). W szczególności naruszenia zasady niezbędności nie należało dopatrywać się w podjęciu przez zobowiązanego pewnych czynności prowadzących do wykonania decyzji, skoro działania te dotyczyły jedynie części nałożonych obowiązków. Zapewnieniu wykonania obowiązku w całości mogło posłużyć jedynie wdrożenie egzekucji. Organ nie naruszył zatem zasady proporcjonalności, z której wynikają szczegółowe zasady racjonalnego działania i niezbędności. Trafnie również organy podkreśliły, że grzywna w celu przymuszenia nie stanowi administracyjnej kary pieniężnej (por. wyrok SK 6/12). Skarżąca nie twierdziła i nie zostało ustalone, aby zachodziły nadzwyczajne, przejściowe przeszkody dla zrealizowania obowiązku. O ile podkreśla się szczupłość środków, którymi dysponuje zobowiązany (co zresztą nie zostało niczym udokumentowane), to przecież wspólnota sama zrezygnowała z ubiegania się o kredyt na sfinansowanie remontu. Nie pojawiło się chociażby twierdzenie, że wspólnota lub osoba prawna sprawująca zarząd nie miały zdolności kredytowej. Jak wskazano w decyzji, pilnego remontu, co ujawniono jeszcze w 2009 r. i potwierdzono w 2011 r., wymagają części budynku, których stan stwarza zagrożenie dla mieszkańców i osób przebywających w pobliżu budynku. Wspólnota zaś podjęła uchwałę o niewykonywaniu remontu w całości (bo tak należy rozumieć decyzję o podjęciu jedynie części wymaganych robót). Zapewnienia wspólnoty wobec organu, że wykona decyzję po uzyskaniu kredytu lub w dalszym terminie, co skłoniło organ do przedłużenia terminu (art. 155 k.p.a.), okazały się nieprawdziwe. Nie były uzasadnione więc zastrzeżenia, że wierzyciel wdrożył egzekucję pomimo istnienia okoliczności uzasadniających odłożenia jej w czasie (por. wyroki II FSK 1705/12 lub 1722/12). Można powtórzyć, że zastosowany środek egzekucyjny był celowy, skoro prowadził do wykonania obowiązku w sposób najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Nie było celem zaskarżonego postanowienia wyrządzenie zobowiązanemu uciążliwości (por. wyrok III SA/Wr 6/13).

W konsekwencji uznać należało, że nie miało miejsca naruszenie zasad wynikających z art. 31 ust. 3 Konstytucji i art. 7 § 2 i 3 p.e.a. (por. jeszcze wyroki II OSK 706/08, I OSK 917/10 i 1466/14, II OSK 813/11). Jedynie wobec wykonania obowiązku w przeważającej części (co nie miało miejsca w nin. sprawie), uzasadnione byłoby rozważenie stosowania wykonania zastępczego. Można dodać na koniec, że oczywiście wdrożenie egzekucji nie pozbawia zobowiązanego możliwości wykonania decyzji, a przeciwnie, z uwagi na rodzaj zastosowanego środka będzie to korzystne również dla niego samego (art. 125, art. 126 p.e.a.). Cały czas trzeba pamiętać, że przymusza się wspólnotę do wykonania czynności korzystnej dla niej, zaś opieszałość pogłębia stan zagrożenia dla członków wspólnoty i osób trzecich.

Podobnie niespójna była argumentacja skargi czerpana z treści art. 120 § 2 p.e.a. Przypomnieć należy, że organ nałożył grzywnę na osoby wchodzące w skład zarządu spółki z o.o. będącej zarządcą wspólnoty (po 4.000 zł na każdą z nich) oraz na zobowiązaną wspólnotę (w kwocie 40.000 zł). W związku z tym wszyscy skarżący z jednej strony podważają zasadność nałożenia grzywien na osoby będące członkami zarządu, gdyż wówczas odpadnie podstawa do nałożenia grzywny na zobowiązanego, a z drugiej podważają zasadność nałożenia grzywny na zobowiązanego z innych przyczyn, co pośrednio ma dowodzić bezzasadności grzywny wobec zarządu. Jednocześnie skarżący przekonują, że należy poszukiwać osoby, do której należało bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków.

Wymaga przede wszystkim stwierdzenia, że grzywny zostały nałożone nie z powodu czynności dokonanych dla zrealizowania części obowiązku, lecz przeciwnie, z uwagi na zaniechania zobowiązanego w dążeniu do wykonania pozostałej części obowiązku. Skoro zobowiązana wspólnota jest jednostką organizacyjną, to oczywiście najpierw nakłada się grzywny na osoby bezpośrednio zobowiązane do "czuwania nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków" (art. 120 § 2 p.e.a.). W przypadku niepodjęcia jakichkolwiek działań w kierunku wykonania przeważającej części obowiązków, odpowiedzialność spada na osoby zarządzające jednostką organizacyjną. Nie ma wówczas podwładnych, którzy sabotowali polecenia decydentów czy przełożonych i zaniedbali czuwania. Brak strategicznej decyzji wykonania decyzji i będących jej następstwem poleceń wobec innych konkretnych osób, nie pozwala na ich zbędne w tej sytuacji poszukiwanie.

Referowane przez skarżących zaniedbania wspólnoty wprost uzasadniają nałożenie grzywny ponadto na wspólnotę, skoro bez jej odpowiedniego współdziałania – jak twierdzi się w skargach – czynności członków zarządu w celu wykonania będą utrudnione lub nieskuteczne. Być może brak współdziałania wspólnoty powinien zmusić zarządcę do rozwiązania umowy lub zaciągnięcia kredytu na remont samodzielnie, już nie wspominając o możliwości działania według art. 24 u.w.l., ale w dalszym ciągu kwestie te nie rzutują na ocenę zasadności wdrożenia egzekucji i wymierzenia grzywien.

O ile argumentacja organu w kwestii stosowania art. 120 § 2 p.e.a. jest lakoniczna, to uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z okoliczności sprawy nie wynikało bowiem, aby adresatami grzywny mogły być inne osoby poza członkami zarządu zarządcy, jak też aby istniała potrzeba poszukiwania takich innych osób, których zresztą skarżący nie wskazali. O ile skarżący domagają się wymierzenia grzywny jednym postanowieniem lub najpierw na odpowiednie osoby, a później na zobowiązanego, to Sąd nie znalazł podstaw do takiego wymagania. Wskazane przez skarżącego wyroki tut. Sądu odnosiły się do sytuacji, w której organ egzekucyjny w ogóle nie nałożył grzywien na osoby odpowiedzialne, a wyłącznie na zobowiązaną jednostkę organizacyjną. Sytuacja taka nie zachodzi w nin. sprawie. Należy powtórzyć, że skoro skarżący sami przyznają istnienie zaniedbań wspólnoty, to uzasadnione było nałożenie grzywien na osoby i jednocześnie na wspólnotę. Właściwymi osobami są skarżące.

Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.