Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 331/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy: article: art. 10 par.1, art.81
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par.1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędzia NSA Maciej Kierek, Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi K. G., P.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wszczętej na wniosek K.J., W.S., P.B. i K.G. o wydanie decyzji w trybie art. 48 Prawa budowlanego dla właścicieli działek przy ul. P.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej budowy ustalono, że na działce Nr 2569 obiekt nie jest realizowany. Zatem w związku z ustaleniem, że budowa nie jest rozpoczęta postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe i zostało umorzone.

Wydaną na skutek odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż budowa została rozpoczęta po dokonaniu zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych i geodezyjnym wytyczeniu obiektu przez uprawnionego geodetę. Nadto w protokole kontroli budowy z dnia 21 października 2002r. zawarto stwierdzenie o zaniechaniu budowy po wytyczeniu obiektu w terenie.

Organ odwoławczy stwierdził, iż wobec zaniechania budowy, przedmiot postępowania nie istnieje i uznał za zgodne z prawem rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wskazał również, iż zarzuty przedstawione w odwołaniu dotyczą rozstrzygnięć organów gminy i organów administracji architektoniczno-budowlanej i w związku z tym nie mogą stanowić przedmiotu oceny organu nadzoru budowlanego.

Powyższą decyzję zaskarżyli: K.J., W.S., P.B. i K.G., domagając się uchylenia decyzji organów I i II instancji. Skarżący ww. decyzjom zarzucili oparcie ich na sfałszowanym stanie faktycznym, brak rozpatrzenia i niewłaściwe uzasadnienie wniesionych zarzutów, niedopuszczenie do udziału w charakterze stron i niezgodność decyzji z planem zagospodarowania miasta W., decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz pozwoleniem na budowę. Skarżący wskazali również, iż przedmiotowe inwestycje są realizowane niezgodnie z wydanymi decyzjami oraz naruszają prawo do korzystania z drogi dojazdowej. Nadto żaden z organów nie zawiadomił ich o zgromadzonym materiale dowodowym, przez co nie mogli wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów.

Ponadto skarżący w uzasadnieniu skargi wskazują, iż organy I i II instancji nie wyjaśniają kwestii nieistotnych odstępstw do których się odwołują.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu swojej decyzji, powołując się również na protokół kontroli budowy z dnia 21 października 2002r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skarżących dotyczącego nieinformowania ich o czynnościach dowodowych przeprowadzonych w postępowaniu i uniemożliwienia im wypowiedzenia się co do tych czynności.

W ocenie Sądu zarzut ten jest zasadny. Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu jest fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z uregulowania art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; - dalej kpa).

W myśl tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Czynny udział w postępowaniu jest prawem strony, którym może ona swobodnie rozporządzać, tj. korzystać z niego lub nie . Jednakże organ administracji obowiązany jest każdorazowo zapewnić stronie możliwość realizacji tego prawa. Zatem na organie administracji ciąży obowiązek zawiadomienia stron o czynnościach postępowania tak, aby mogły one zrealizować swoje podstawowe uprawnienie do wzięcia w nich udziału.

Dotyczy to w szczególności czynności dowodowych (zob. również wyrok z 13.02.1986r. w sprawie sygn. akt II SA 2015/85 opubl. w ONSA 1986r. Nr 1, poz. 13). Czynny udział stron oznacza również prawo do wypowiadania się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Zasada ta daje gwarancje stronom do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji.

Koresponduje z nią przepis art. 81 kpa, który uznaje daną okoliczność faktyczną z udowodnioną pod warunkiem, że strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, z wyjątkiem sytuacji, do których odnosi się art. 10 § 2 kpa.

Naruszenie wyżej przedstawionych zasad jest istotnym uchybieniem prowadzenia postępowania administracyjnego.

Z takim właśnie uchybieniem mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy.

Wskazać należy, iż podstawą rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania był protokół z kontroli budowy obiektu usługowo-mieszkalnego, realizowanego na działce Nr 2569 przy ul. P. (k.14 akt organu I instancji) . Kontrola ta odbyła się 21 października 2002 r. i w jej wyniku stwierdzono, że budowa została zaniechana i nie jest realizowana. W oparciu o to stwierdzenie została wydana decyzja o umorzeniu postępowania.

Tymczasem w aktach sprawy brak jest dowodu na okoliczność zawiadomienia stron postępowania o terminie przeprowadzenia kontroli. Brak jest również informacji o umożliwieniu stronom wypowiedzenia się co do wyników przeprowadzonej kontroli.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż naruszone zostały tutaj podstawowe uprawnienia stron do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji nie zawiadomił ich o przeprowadzonej kontroli, a nadto podstawą swojego rozstrzygnięcia uczynił okoliczność, co do której żadna ze stron nie miała możliwości wypowiedzenia się.

W oparciu o powyższe wskazać należy, iż decyzja o umorzeniu postępowania była przedwczesna, bowiem została ona oparta o okoliczność faktyczną, która zgodnie z art. 81 kpa nie została udowodniona. Z tych też względów organ powinien najpierw zawiadomić strony o przeprowadzonej czynności, następnie umożliwić im wypowiedzenie się co do treści przeprowadzonych dowodów i dopiero wówczas wydać określoną decyzję.

W odniesieniu do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż nie jest możliwe wypowiedzenie się organu co do bezprzedmiotowości postępowania bez poprawnie przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Powyższe wskazuje, iż organ odwoławczy błędnie ocenił decyzję I instancji o umorzeniu postępowania.

Nie zwrócił bowiem uwagi na istotne uchybienia procesowe, które powinny zostać wykryte i naprawione w toku kontroli instancyjnej

Z tych też względów decyzja organu II instancji podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W odniesieniu zaś do pozostałych zarzutów skargi rozpatrywanie ich wobec powyższych ustaleń jest na tym etapie postępowania bezcelowe.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 ww. ustawy.