Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 488/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28,  art. 7 i  art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 61 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółka z o. o. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w sprawie wpisania do rejestru zabytków pod nr [...], krajobrazu kulturowego [...] w K.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 18 stycznia 2010 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję nr [..] , wpisującą do rejestru zabytków pod nr [...] , krajobraz kulturowy fortu [...] w K.

[...] Spółka z o. o., zwróciła się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Uzasadniając swój wniosek spółka wyjaśniła, że organ ochrony zabytków rażąco naruszył art. 9 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162 poz. 1568) poprzez wpisanie do rejestru zabytków parku kulturowego, bez wykazania posiadania przez zespół obiektów podlegających wpisowi wartości historycznej, artystycznej i naukowej. Ponadto nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie.

W toku postępowania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w pierwszej kolejności przeanalizował orzecznictwo sądów administracyjnych pod kątem rozumienia treści przepisu art. 28 k.p.a. Organ zaznaczył, że za stronę postępowania administracyjnego można uznać każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, w rozumieniu ww. przepisu k.p.a., to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy organ wyjaśnił, że w sprawach o wpis do rejestru zabytków odpowiedzi, kto jest stroną tego postępowania, udzielają przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wynika z nich, że prawa i obowiązki administracyjnoprawne, jakie powstają po wydaniu ostatecznej decyzji o wpisie zabytku nieruchomego do rejestru, obciążają przede wszystkim jego właściciela oraz posiadacza zależnego, tj. użytkownika wieczystego, osobę korzystającą z zabytku pod innym tytułem prawnorzeczowym (np. użytkownika), czy też zobowiązaniowym (np. dzierżawcę, najemcę części zabytku nieruchomego), a także jednostkę organizacyjną posiadającą nieruchomość w trwałym zarządzie. Prawa tych podmiotów zostają bowiem ograniczone poprzez nałożenie m.in. obowiązku opieki nad zabytkiem (art. 5), informowania organów ochrony konserwatorskiej o zdarzeniach prawnych i faktycznych dotyczących zabytku (art. 28), udostępnienia zabytku do prowadzenia badań (art. 30 ust. 1 i 2), przeprowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku (art. 26 i art. 49 ust. 1), ale też podmioty będące dysponentami zabytków korzystają z pewnych praw np. prawa do żądania pisemnych zaleceń konserwatorskich (art. 27), czy prawa do ubiegania się o udzielenie dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku (art. 73). Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że w sprawie bezspornym jest, iż [...] Spółka z o. o. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, o której stwierdzenie nieważności występuje. Dlatego też powinna wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego złamanie przez w/w decyzję narusza jej uprawnienia. Organ ustalił, że z akt postępowania wynika, że właścicielem nieruchomości będących przedmiotem wpisu do rejestru zabytków jest Gmina Miasta K. oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. Pismem z dnia 21 stycznia 2011 r., organ zwrócił się do [...] Spółka z o. o., o wskazanie, na jakiej podstawie wywodzi swoje prawo do występowania z przedmiotowym wnioskiem. W odpowiedzi pełnomocnik [...] Spółka z o. o. poinformował, że spółka jest właścicielem nieruchomości znajdujących się w rejonie ulic [...] i [...], wzdłuż których znajduje zieleń maskująca wpisana do rejestru zabytków przedmiotową decyzją. Zdaniem spółki oznacza to, że powyższy zapis wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki właścicieli nieruchomości położonych w rejonie tych dróg, w tym na prawa i obowiązki Mocodawcy. Ponadto we wniosku o stwierdzenie nieważności spółka podniosła, że objęcie ochroną konserwatorską zieleni maskującej, znajdującej się na granicy z nieruchomościami należącymi do osób fizycznych i prawnych rodzi istotne wątpliwości, zwłaszcza w przypadku drzew, które ze względu na specyfikę konarów i systemu korzeniowego mogą przechodzić na nieruchomości prywatne.

W ocenie organu pierwszej instancji przedstawiona wyżej argumentacja nie daje podstaw do uznania, że spółka posiada indywidualny interes prawny do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zauważył, że do dbania o zieleń zobowiązany jest właściciel lub posiadacz nieruchomości, na której ta zieleń rośnie. [...] Spółka z o. o. nie jest właścicielem ani posiadaczem zabytkowej zieleni. Natomiast to, że zieleń "może" sięgać na nieruchomości sąsiednie, to argument jedynie o charakterze hipotetycznym. Organ pierwszej instancji uznał więc, że wnioskująca spółka nie wskazała na czym polega jej indywidualny interes prawny. Zadaniem Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego przedstawione w piśmie z dnia 30 czerwca 2010 r. zarzuty mające świadczyć o wadliwości postępowania w sprawie wpisu do rejestru, oraz argumenty mające uzasadnić posiadanie interesu prawnego do występowania z przedmiotowym wnioskiem, nie stanowią podstawy do przyznania Spółce przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Mając na uwadze powyższe Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18 stycznia 2010 r., nr [...] w sprawie wpisania do rejestru zabytków pod nr [...] , krajobrazu kulturowego fortu [...] w K.

[...] Spółka z o. o. złożyła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej w/w decyzją podnosząc, że przy rozpatrzeniu sprawy w pierwszej instancji, organ błędnie przyjął, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności może być wyłącznie podmiot, który uczestniczył w postępowaniu zakończonym decyzją, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, lub który ze względu na normę prawa materialnego taką stroną być powinien. Zdaniem Spółki organ skupił się na analizie czy podmiot wnioskujący o stwierdzenie nieważności miał legitymację do występowania w postępowaniu zwyczajnym, a zrezygnował z rozpatrzenia argumentów przesądzających o istnieniu indywidualnego interesu prawnego uprawniającego do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji. Zdaniem odwołującej się organ nadzoru przyjął, że powinna istnieć tożsamość pomiędzy stronami postępowania zwyczajnego i postępowania nadzwyczajnego, a analiza istnienia interesu prawnego nie została przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeprowadzona. Minister nie przeprowadził w zakresie istnienia indywidualnego interesu prawnego, pełnego, zgodnego z normą wynikającą z art. 7 i art. 77 k.p.a. postępowania wyjaśniającego po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie odniósł się do głównego argumentu strony zawartego w piśmie z dnia 28 stycznia 2011 r., wskazującego, że przyjęta ochrona konserwatorska wpływa na możliwość realizacji praw i obowiązków mocodawcy jako właściciela nieruchomości przyległej do terenów objętych ochroną konserwatorską. Podobnie milczeniem pominięto treść załączonej do pisma z dnia 28 stycznia 2011 r. opinii konserwatorskiej z dnia [...] października 2010 r. wskazującej wprost na wpływ decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. na możliwość realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego, czym naruszył normę art. 11 k.p.a. przez pominięcie okoliczności podniesionych przez stronę, co oznacza nieuwzględnienie zasady przekonywania w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie zgodził się z zarzutem strony, że rozpatrując sprawę w pierwszej instancji organ błędnie przyjął, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności może być wyłącznie podmiot, który był stroną postępowania zakończonego decyzją, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, lub który ze względu na normę prawa materialnego taką stroną być powinien. Organ odwoławczy zauważył, że w decyzji wydanej w pierwszej instancji wskazano, że status strony w takim postępowaniu przysługuje każdemu czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć będą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Minister podkreślił również, że wbrew twierdzeniom odwołującego się organ nadzoru nie przyjął konieczności istnienia tożsamości pomiędzy stronami postępowania zwyczajnego i postępowania nadzwyczajnego. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, że o tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama jego wola czy subiektywne przekonanie, ale okoliczność, że istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Skoro [...] Spółka z o.o. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, o której stwierdzenie nieważności wystąpiła, powinna wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego złamanie przez w/w decyzję naruszyło jej uprawnienia. Wówczas zdaniem organu można mówić o posiadaniu przez spółkę interesu prawnego we wszczęciu postępowania nadzorczego, którego celem będzie wykazanie, że powołany przez nią przepis rzeczywiście został przy wydawaniu decyzji wpisowej naruszony i to w sposób określony przez jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie spółka wskazała, że jest właścicielem nieruchomości znajdujących się w rejonie ulic [...], wzdłuż których znajduje się zieleń maskująca wpisana do rejestru zabytków przedmiotową decyzją. Zdaniem spółki zapis powyższy wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki właścicieli nieruchomości położonych w rejonie tych dróg, w tym na jej prawa i obowiązki. Wnioskodawca załączył ponadto opinię Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2010 r., która według niego wskazuje na wpływ decyzji wpisowej na planowane przez [...] Spółka z o. o. zamierzenie inwestycyjne zlokalizowane na działkach będących własnością spółki. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją odwołującej się, że objęcie ochroną konserwatorską, jako krajobrazu kulturowego fortu [...] w K., terenów sąsiadujących z działkami stanowiącymi własność [...] Spółka z o. o., może mieć wpływ na jej prawa i obowiązki. Wskazuje to jedynie na interes faktyczny, a nie interes prawny. [...] Spółka z o. o., nie wskazała bowiem konkretnego przepisu prawa materialnego, którego złamanie przez omawianą decyzję naruszyłoby jej uprawnienia, a tylko wtedy, można mówić o posiadaniu przez wnioskującą spółkę interesu prawnego we wszczęciu postępowania nadzorczego, którego celem będzie wykazanie, że powołany przez nią przepis rzeczywiście został przy wydawaniu decyzji wpisowej naruszony i to w sposób określony przez jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...].

Na powyższą decyzję [...] sp. z.o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie :

- przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję, zamiast jej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji,

- przepisu art. 77 § 1 k.p.a poprzez rezygnację z przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie oceny wpływu projektowanego zamierzenia inwestycyjnego na ewentualną utratę waloru historycznego, artystycznego lub naukowego układu urbanistycznego ulicy [...] w W.,

- przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez rezygnację z uzasadnienia prawnego skarżonej decyzji,

- przepisu art. 10 k.p.a. poprzez rezygnację z rozważenia wszystkich zarzutów odwołującego się i uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie,

- przepisu art. 11 k.p.a. poprzez rezygnację z realizacji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania,

- przepisu art. 8 k.p.a. przez rezygnację z realizacji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organy orzekające w sprawie mylnie stwierdziły, że legitymuje się ona wyłącznie interesem faktycznym, a nie prawnym. Jej zdaniem Minister nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Skarżąca dodała również, że zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia 30 czerwca 2010 r., jak i w piśmie z dnia 28 stycznia 2011 wskazała na czy polega interes prawny do wystąpienia z powyższym wnioskiem, gdyż zaznaczyła, że ochroną konserwatorską objęta została również zieleń maskująca znajdująca się na granicy nieruchomości stanowiących własność skarżącego z nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Miejskiej K. lub Skarbu Państwa. Z uwagi na specyfikę układu konarów i systemu korzeniowego drzewa te mogą przechodzić na nieruchomości prywatne. Oznacza to, że również właściciele nieruchomości sąsiednich powinni zostać przez organy ochrony zabytków ocenieni jako strony postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków oraz jako podmioty, którym przysługuje legitymacja do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżąca zaakcentowała, że istnienie układu korzeniowego drzew podlegających ochronie uniemożliwia jej realizację planowanego zamierzenia inwestycyjnego, bo naruszenie tego układu może doprowadzić do zniszczenia elementów zieleni maskującej. Zdaniem skarżącego o istnieniu interesu prawnego przesądza również zapis art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717). Ponadto skarżąca zarzuciła Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego, iż nie ustosunkował się on do wszystkich zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w szczególności pominął milczeniem m. in. ocenę zarzutu rezygnacji z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie i zasad sporządzania uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) nie potwierdza, aby organ odwoławczy uchybił prawu w sposób uzasadniający jej uchylenie Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych ustawowych kryteriów stwierdzić wobec tego należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia trybu w jakim było prowadzone postępowanie zakończone decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [..] zaskarżoną do sądu. Postępowanie to zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w sprawie wpisania krajobrazu kulturowego fortu [..] w K. do rejestru zabytków. Zgodnie z ustanowioną w art. 16 k.p.a. generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności, chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.

Formalnoprawną podstawą dla rozpoznania przez Ministra przedmiotowej sprawy był przepis art. 157 § 2 k.p.a. Zgodnie z jego treścią postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem obowiązkiem organu nadzoru (w niniejszej sprawie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego) jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, iż wszczęcia postępowania nadzorczego może domagać się jedynie strona, która uczestniczyła w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją (tj. strona postępowania zwykłego) lub podmiot, który wykaże, że posiada interes prawny w domaganiu się weryfikacji decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2000 r., IV SA 2328/99, niepubl. oraz z dnia 27 czerwca 2001 r., I SA 136/01 Lex nr 78939). Bezspornym jest, że [...] Spółka z o.o. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zatem z tego względu nie może być niejako "automatycznie" uznana za uprawnioną do skutecznego zainicjowania postępowania nadzorczego. Postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 156-158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa.

Organ jednak na wstępie analizując ewentualną dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wpisania nieruchomości do rejestru zabytków słusznie sięgnął do kodeksowej definicji strony postępowania administracyjnego. Została ona określona w art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie prawa administracyjnego jak i w orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie interesu prawnego użyte w tym przepisie oznacza interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści oraz nakładające określone obowiązki lub ustanawiające zakazy. Pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc, ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, wyrok WSA z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2140/11). W orzecznictwie podkreśla się również, że od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny czyli stan, w którym jednostka wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że fakt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, że skarżący nie wykazał, iż przysługuje mu interes prawny do wszczęcia postępowania nadzorczego. [...] Spółka z o.o., argumentuje, że stanowiące jej własność działki bezpośrednio sąsiadują z nieruchomością, wzdłuż której znajduje się zieleń maskująca wpisana do rejestru zabytków, a drzewa pozostające w obszarze tej zieleni ze wzglądu na specyfikę konarów i systemu korzeniowego mogą przechodzić na działkę sąsiednią należącą do skarżącej co może wiązać się z możliwością naruszenia przez konary drzewa granic przestrzennych nieruchomości sąsiednich. Należy zgodzić się z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że argumenty te nie uzasadniają posiadania interesu prawnego do występowania z przedmiotowym wnioskiem. Zasygnalizowanie możliwości wystąpienia hipotetycznej i niepewnej szkody, w świetle powołanego wyżej orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje jedynie na wystąpienie interesu faktycznego i tym samym nie może stanowić podstawy do przyznania Spółce przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Również argumentacja skarżącego, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. wpłynie na możliwość realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie jest jednoznaczna z wykazaniem przez [...] spółkę z o.o. interesu prawnego. Skarżąca mówi jedynie o planowanym, przyszłym zamiarze rozpoczęcia inwestycji, nie precyzje jednak na czym konkretnie ów wpływ miałby polegać. W tym miejscu zauważyć należy, że w przypadku faktycznego (a nie planowanego, a zatem przyszłego i niepewnego) rozpoczęcia inwestycji skarżąca swój indywidualny interes w ochronie działki przed ewentualnym oddziaływaniem ze strony nieruchomości sąsiednich będzie mogła realizować min. w oparciu o przepisy prawa budowlanego oraz zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jedynie na marginesie należy podnieść, że z opinii konserwatorskiej z dnia [...] października 2010 roku, na którą powołuje się skarżący wynika, że dopuszcza się z punktu widzenia konserwatorskiego do realizacji zamierzenia budowlanego opisanego we wniosku o ustalenie zabudowy, na przedmiotowym, objętym ochroną terenie określanym przy tym jako " jeden z ostatnich, zachowany niemal w stanie nienaruszonym relikt tzw. krajobrazu warownego" pod określonymi warunkami, które zapobiec mają - w najszerszym ujęciu – chaotycznej lokalizacji zabudowy, utrzymaniu harmonii pomiędzy środowiskiem przyrodniczym i zachowanymi elementami historycznymi tego krajobrazu a działalnością człowieka. Treść w/w i cytowanej w niewielkim zakresie w niniejszych rozważaniach sądu opinii nie mogła zdaniem sądu, wpłynąć na podjęcie przez organy administracji decyzji o posiadaniu przez skarżącego przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2010 roku, co do której zresztą, głównym elementem zainteresowania i odniesienia skarżącego, był element zieleni maskującej wzdłuż dróg wymienionych w tej decyzji.

Powyższe skłania sąd do uznania, że zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 138 § 2 , art. 107 § 3, art. 10, 11 i 8 k.p.a. należało uznać za niezasadne. Zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sposób zgodny z przepisami kodeksu administracyjnego przeprowadził postępowanie administracyjne, wbrew twierdzeniom [...] spółka z o.o. w sposób dogłębny przeanalizował wnioski i zarzuty skarżącego, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji wydanych w pierwszej i w drugiej instancji.

Na marginesie sąd pragnie jedynie zauważyć, że niezrozumiały jest zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 77 § 1 k.p.a. (pkt 2 skargi) skoro prowadzone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postępowanie dotyczyło nieruchomości położonej w K., a nie w W.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270,) sąd oddalił skargę.