Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1084/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 106 par. 3, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) Protokolant asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm., dalej: u.d.p.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] nr [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej A w Ł. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej ul. B (dz. nr 423/5, obr. [...]) na wysokości posesji o adresie C, poprzez usunięcie obiektu - wiaty śmietnikowej wraz z elementami towarzyszącymi w postaci płyt chodnikowych, pozostającego w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi.

Wskazane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

9 grudnia 2019 r. Wspólnota Mieszkaniowa A w Ł. złożyła do Zarządu Dróg i Transportu w Ł. wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. B (dz. nr 423/5, obręb [...]) na wysokości posesji o adresie C celem umieszczenia obiektu - wiaty śmietnikowej w okresie od 1 stycznia 2020 r.

Decyzją z [...]2020 r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. nie zezwolił wnioskodawczyni na umieszczenie wiaty śmietnikowej w przedmiotowej lokalizacji. Decyzja ta, w związku z utrzymaniem jej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] 2020 r. nr [...], a następnie oddaleniem skargi na decyzję Kolegium prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 października 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 436/20, stała się ostateczna i prawomocna.

12 marca 2021 r. pracownik organu I instancji dokonał kontroli w terenie, w trakcie której stwierdzono, iż w pasie drogowym drogi gminnej ul. B (dz. nr 423/5, obręb [...]) na wysokości posesji o adresie C znajduje się obiekt — wiata śmietnikowa wraz z elementami towarzyszącymi w postaci płyt chodnikowych. Wiata zajmowała powierzchnię 12 m2 (3m x 4 m), a łączna powierzchnia płyt wynosiła 9,49 m2 (4,5 m2 to powierzchnia płyt stanowiących "dojście" do wiaty, natomiast 4,89 m2 to powierzchnia płyt, na których postawiono wiatę, wystających poza obręb obiektu).

18 marca 2021 r., 30 marca 2021 r., 5 maja 2021 r., 10 czerwca 2021 r. oraz 30 czerwca 2021 r. ponowiono kontrole w terenie i stwierdzono pozostawanie wiaty śmietnikowej w pasie drogowym.

W związku z powyższym organ I instancji zawiadomieniem z 31 marca 2021 r. poinformował Wspólnotę Mieszkaniową A w Ł. o wszczęciu w stosunku do niej postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego ul. B (dz. nr 423/5, obr. [...]) na wysokości posesji o adresie C, poprzez usunięcie obiektu — wiaty śmietnikowej wraz z elementami towarzyszącymi w postaci płyt chodnikowych pozostającego w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi. Zawiadomieniem tym organ I instancji zobowiązał również stronę do niezwłocznego usunięcia obiektu oraz pisemnego zgłoszenia tego faktu w celu dokonania protokolarnego odbioru terenu. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w 21 kwietnia 2021 r.

Z uwagi na niepodjęcie przez Wspólnotę Mieszkaniową czynności zmierzających do usunięcia obiektu z pasa drogowego oraz przywrócenia go do stanu poprzedniego decyzją z [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł., powołując się na art. 36 u.d.p., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej A w Ł. przywrócenie do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej ul. B (dz. nr 423/5, obr. [...]) na wysokości posesji o adresie C, poprzez usunięcie obiektu - wiaty śmietnikowej wraz z elementami towarzyszącymi w postaci płyt chodnikowych, pozostającego w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła:

1) naruszenie art. 77, 78 i 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i orzekanie bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nadto niepodjęcie wyjaśnienia istotnych okoliczności, na jakie powołała się strona w swoich wyjaśnieniach i w dotychczasowym postępowaniu, w szczególności niemożności wykonania ustawowego oraz wynikającego z uchwały Rady Miejskiej obowiązku segregowania śmieci przez niezapewnienie przez gminę miejsca na usytuowanie pojemników na śmieci;

2) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji i brak uzasadnienia podstawy faktycznej decyzji przez niewskazanie podstawy uznania całej działki nr 423/5, obr. [...] za pas drogowy drogi gminnej, bez uwzględnienia art. 4 ust. 1 u.d.p. nieprzywołanego w podstawie decyzji i naruszonego przez organ;

3) naruszenie obowiązków zarządcy drogi wskazanych w art. 20 u.d.p., w tym w szczególności prawidłowego opracowywania planów rozwoju sieci drogowej poprzez zaplanowanie ulicy B z pozbawieniem mieszkańców Wspólnoty miejsca na składowanie śmieci z jednoczesnym karaniem za usytuowanie wiaty na śmieci w pasie drogowym, do czego Wspólnota została zmuszona przez pozbawienie jej innego miejsca i brak reakcji władz gminy na kolejne wnioski o wyznaczenie takiego miejsca i brak zgody na wykorzystanie części działki 423/5 (pkt 8 w art. 20), co w oczywisty sposób wpłynęło na naruszenie powinności organu zarządzającego drogą, wskazanych w pkt. 13 art. 20 — "przeciwdziałania niekorzystnym przeobrażeniom środowiska mogącym powstać lub powstającym w następstwie budowy lub utrzymania dróg";

4) rażące naruszenie art. 189d w zw. z art. 189a § 2 pkt 2 i 189d pkt 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie ważnego interesu strony i nieodstąpienie od stosowania kary pieniężnej, gdy strona chcąc wykonać uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą segregacji śmieci występowała do organu wykonawczego gminy — Prezydenta Miasta Ł. o wskazanie miejsca na ich składowanie, który to wniosek gmina zignorowała, mimo że wskutek działań gminy wyznaczono drogę z pozbawieniem Wspólnoty miejsca na składowanie śmieci, jednocześnie zaś organ gminy obciąża Wspólnotę, w której większość udziałów posiada gmina, karą pieniężną w istocie spowodowaną zaniechaniami gminy, co, zdaniem strony, jest sytuacją niedorzeczną i daleką od praworządności oraz pojmowania zadań Prezydenta Miasta jako organu wykonawczego gminy.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obligująca do wydania decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego, stosownie do art. 36 u.d.p.

Odnosząc się do kwestii, czy zajęty przez skarżącą fragment działki nr 423/5 stanowi pas drogowy w rozumieniu u.d.p., na zajęcie którego wymagane jest uzyskanie zezwolenia zarządcy drogi o którym mowa w art. 40 u.d.p., Kolegium stwierdziło, że kwalifikacja spornego fragmentu działki o nr 423/5

zakwalifikowanej w ewidencji gruntów w całości jako użytek - droga (klasoużytek - "dr") przez organ I instancji jako pasa drogowego jest prawidłowa i nie narusza obowiązującego prawa. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, jest to

kilkumetrowej szerokości trawnik bezpośrednio graniczący z chodnikiem stanowiącym drogę gminną ulicy B, której powstanie (wybudowanie) było podstawową przesłanką ustalenia opisu użytku działki nr 423/5 jako drogi. Zdaniem Kolegium, w obecnym stanie prawnym i sytuacji faktycznej nie istnieją przesłanki uzasadniające wyłączenie tego fragmentu przedmiotowej działki z obszaru pasa drogowego ulicy B. W szczególności nie ma takiego znaczenia fakt, iż w przeszłości działka ta miała inny opis użytku oraz to, iż teren trawnika w bezpośredni sposób nie wiąże się z realizacją funkcji ruchu. Część pasa drogowego może być bowiem zajęta na umieszczoną na nim zieleń przydrożną, którą w świetle definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 22 u.d.p. jest roślinność umieszczona w pasie drogowym, mająca na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. W ocenie Kolegium sporny fragment działki nr 423/5 stanowi właśnie zieleń przydrożną pasa drogowego.

Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, nie bez znaczenia dla kwalifikacji zajętego przez skarżącą fragmentu działki nr 534/5 jako pasa drogowego są rozstrzygnięcia organów administracji oraz sądu administracyjnego podjęte w związku z wcześniejszymi próbami posadowienia wiaty śmietnikowej w tym miejscu. Wnioskiem z 9 grudnia 2019 r. strona sama wystąpiła do organu I instancji jako zarządcy drogi o udzielenie jej zezwolenia na zajęcia pasa drogowego dla umieszczenia wiaty śmietnikowej, wskutek czego organ I instancji wydał decyzję odmowną. Wydana w wyniku wniesienia odwołania od powyższej decyzji decyzja Kolegium z [...] 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji została zaskarżona przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 436/20 oddalił skargę. W orzeczeniu tym Sąd potwierdził, że teren na którym strona wskazała lokalizację wiaty śmietnikowej jest elementem pasa drogowego.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że ustalony przez organ I instancji sposób zajęcia pasa drogowego wymagał uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 u.d.p. Usytuowanie wiaty śmietnikowej utożsamić należy bowiem z sytuacją określoną w art. 40 ust. 2 pkt 3 - umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Zgodnie ze zdaniem drugim art. 36 u.d.p., przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Likwidacja przedmiotowej wiaty śmietnikowej nie wymaga natomiast wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.

Z tych względów, uwzględniając związany charakter kompetencji wynikającej z art. 36 u.d.p., w ocenie Kolegium zgodne z prawem było działanie organu I instancji polegające na wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do nałożenia na stronę obowiązku przywrócenia zajętego bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego do stanu poprzedniego i w konsekwencji wydanie przez ten organ decyzji w tym przedmiocie.

Organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w dziale IVA pt. Administracyjne kary pieniężne. W tym zakresie wyjaśnił, że zgodnie z art. 189a § 1 k.p.a. przepisy działu IVA k.p.a. stosuje się w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu. Z kolei zgodnie z art. 189b k.p.a. przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Organ podkreślił, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie jest nałożenie na stronę administracyjnej kary pieniężnej, a niepieniężnego obowiązku przywrócenia zajętego bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego poprzez usunięcie obiektu - wiaty śmietnikowej wraz z elementami towarzyszącymi w postaci płyt chodnikowych.

Kolegium stwierdziło ponadto, że zarzut naruszenia obowiązków zarządcy drogi wskazanych w art. 20 u.d.p. nie wpływa również na kwestię oceny legalności decyzji organu I instancji. Okoliczności wskazane przez stronę w odwołaniu i istnienie obiektywnych trudności mieszkańców kamienicy w postępowaniu z wytworzonymi odpadami komunalnymi nie mają wpływu na stosowanie regulacji normujących konsekwencje bezprawnego zajęcia pasa drogowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa A w Ł. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art.15, art. 11, art. 107 § 3 i art. 6 k.p.a przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania, nadto rozpoznanie sprawy według jej stanu faktycznego i prawnego na dzień orzekania z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. poprzez odstąpienie od obowiązku poszukiwania prawdy obiektywnej, rezygnacji ze strzeżenia praworządności przez niepodjęcie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czyli brak ustalenia kto spowodował konieczność budowy wiaty w nowej lokalizacji po zmianie charakteru i przeznaczenia działek na przedmiotowej nieruchomości, że posadowienie wiaty w innym miejscu było niemożliwe, nieuwzględnienie przez organ gminy wniosków o doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem i zdrowym rozsądkiem, a nadto pozwalającego na wykonanie uchwał gminy o segregacji śmieci, przez co sprawa nie została załatwiona, a naruszony został interes członków Wspólnoty, w tym gminy oraz interes społeczny.

W oparciu o przedstawione zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organ, który wydal decyzji utrzymaną w mocy przez SKO i zlecenie mu przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do pełnego wyjaśnienia sytuacji strony - jej bezskutecznych starań o uzyskanie innej lokalizacji wiaty, uzyskanie zezwolenia na jej ustawienie, wreszcie podstaw ustalenia, że miejsce, w którym posadowiona jest wiata leży w pasie drogowym, co pozwalałoby ocenić, czy nakaz przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej ul. B na wysokości posesji ul. C jest uzasadniony i racjonalny oraz czy nie istnieją przestanki od odstąpienia od tego nakazu. Ponadto strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie oględzin na terenie posesji przy ul. C i sporządzenie protokołu kontroli zgodnie z art. 67 k.p.a. oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 36 ustawy o drogach publicznych (dalej: u.d.p.), zgodnie z którym w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, lub bez zawarcia odpłatnej umowy cywilnoprawnej, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub niezgodnie z warunkami tej umowy, właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest rzeczą bezsporną, że strona skarżąca sytuując obiekt w postaci wiaty śmietnikowej z elementami towarzyszącymi w pasie drogowym na działce nr 423/5 w obrębie [..] przy ul. B, na wysokości posesji zlokalizowanej w Ł. przy ul. C, nie posiadała wymaganego na ten cel zezwolenia zarządcy drogi, o jakim mowa w przytoczonym wyżej przepisie. Z akt postępowania jednoznacznie bowiem wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek w tej sprawie, jednak został on rozpatrzony przez zarządcę drogi odmownie decyzją z [...]2020 r., a po wniesieniu przez stronę odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy decyzją z [...] 2020 r. nr [...]. Na decyzję organu odwoławczego Wspólnota złożyła następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 14 października 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 436/20 skargę tę oddalił.

Biorąc pod uwagę, że ww. wyrok jest prawomocny, rozpoznając niniejszą sprawę orzekający w niej skład był zobligowany wziąć pod uwagę treść art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a), zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniej wydanym orzeczeniu. Nie dotyczy to jedynie sytuacji, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy stan faktyczny lub prawny jest inny, tj. uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd w poprzednim orzeczeniu. W takiej sytuacji ocena prawna dokonana przez sąd w prawomocnym wyroku staje się nieaktualna, nieprzystająca do nowych okoliczności faktycznych sprawy (por. wyroki: NSA z 23 lutego 2022 r. III OSK 999/21; NSA z 3 marca 2022 r. III FSK 4775/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą.

Nie ulega wątpliwości, że okoliczności stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej przez tut. Sąd i zakończonej prawomocnym wyrokiem z 14 października 2020 r., jak również stan prawny, nie uległy zmianie w stosunku do analizowanego obecnie przypadku. W tej sytuacji skład orzekający był zobligowany uwzględnić ustalenia Sądu poczynione w ww. orzeczeniu, w tym przede wszystkim fakt, że jego następstwem było przesądzenie o nielegitymowaniu się przez Wspólnotę Mieszkaniową A w Ł. zezwoleniem na zajęcie, na wysokości jej posesji, fragmentu pasa drogowego ul. B. Wobec tej konstatacji za w pełni zasadne pod względem prawnym i faktycznym należy uznać wydanie przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z [...] nr [...] nakładającej na Wspólnotę obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi gminnej ul. B (dz. nr 423/5, obr. [...]) na wysokości posesji o adresie C, poprzez usunięcie obiektu – wiaty śmietnikowej wraz z elementami towarzyszącymi w postaci płyt chodnikowych, pozostającego w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi, w terminie 90 dni od dnia doręczenia decyzji. Dodać należy, że w powołanym na wstępie rozważań art. 36 u.d.p. ustawodawca zawarł sformułowanie, z którego wynika, iż w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi organ ten "orzeka, w drodze decyzji administracyjnej," o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego. Świadczy to jednoznacznie o związanym charakterze decyzji o nałożeniu ww. obowiązku na podmiot działający bez stosownego zezwolenia, jeśli tylko ta okoliczność faktycznie wystąpiła. Na organie ciąży więc prawny nakaz wydania decyzji w tym przedmiocie, o ile nie stoi temu na przeszkodzie wystąpienie przesłanki negatywnej wskazanej w zdaniu 2 cytowanego wcześniej art. 36 u.d.p.

W kontekście niniejszej sprawy należy podkreślić, że kontrolowana decyzja jest konsekwencją niespornej okoliczności, w postaci nieposiadania przez Wspólnotę zezwolenia na zajęcie spornego fragmentu pasa drogowego pod wiatę śmietnikową z elementami towarzyszącymi, co potwierdza zresztą powoływany już wcześniej prawomocny wyrok tut. Sądu. Z akt postępowania nie wynika ponadto, aby w sprawie zachodziły przesłanki odstąpienia od wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, o których mowa w art. 36 u.d.p. Nie wynika to również z twierdzeń strony skarżącej. Ustalenia te mają obiektywny charakter, co biorąc pod uwagę treść normy stanowiącej podstawę wydania w sprawie kontrolowanych przez Sąd decyzji, każe stwierdzić, iż odpowiadają one prawu, a podnoszone przeciwko nim zarzuty należy uznać za nietrafione uznając, że stanowią one polemikę strony z rozstrzygnięciami, które budzą jej niezadowolenie. Wskazać jednak trzeba, że choć polemika taka jest uprawniona, to nie może odnieść skutku w postaci wyeliminowania kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego, jeśli te nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego czy procesowego w stopniu wpływającym na sposób załatwienia sprawy. To zaś w niniejszej sprawie nie miało miejsca, ponieważ spełniona została zarówno przesłanka pozytywna wydania decyzji nakazującej przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, w której jednocześnie organ wskazał, na czym ma polegać realizacja tego obowiązku, jak i nie zaszły okoliczności wykluczające wydanie ww. decyzji.

W opisanym wyżej stanie rzeczy, ustalenia organu I instancji należało uznać zatem za w pełni prawidłowe, wobec czego nie może dziwić, iż także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., w toku postępowania odwoławczego, podzieliło stanowisko Prezydenta Miasta Ł. zawarte w decyzji z [...], utrzymując ją w mocy rozstrzygnięciem z [...] nr [...].

Kwestionując zarówno zaskarżoną skargą decyzję Kolegium, jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miast Ł., strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia w sprawie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie związanym z wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, jak i zasadności nałożenia na nią obowiązku przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu, uważając, że zaistniała sytuacja jest konsekwencją zaniechań Prezydenta Miasta Ł. w zakresie realizacji przez ten organ, jako zarządca drogi, obowiązków wskazanych w art. 20 u.d.p. dotyczących prawidłowego planowania rozwoju sieci drogowej. Zdaniem Wspólnoty, zaniechania te uniemożliwiły Wspólnocie składowanie śmieci zgodnie z obowiązującym prawem, co zmusiło ją do usytuowania wiaty śmietnikowej na spornej działce. To zaś, jak wynika z twierdzeń skarżącej, zwalnia ją z odpowiedzialności za zaistniały delikt. Sąd tej argumentacji nie podziela, ponieważ jest ona bez znaczenia z punktu widzenia oceny legalności kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji. Przypomnieć należy, że ich przedmiotem jest nakazanie stronie skarżącej przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego w związku z jego zajęciem przez stronę bez stosownego zezwolenia. Rozstrzygnięcia te stanowią zatem konsekwencję potwierdzenia w toku postępowania wyjaśniającego wystąpienia ustawowej przesłanki, o jakiej stanowi art. 36 u.d.p., a która dodatkowo znajduje swój wyraz w prawomocnym wyroku tut. Sądu z 14 października 2020 r. oddalającym skargę na decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającej Wspólnocie udzielenia takiego zezwolenia i została potwierdzona również przez stronę, m.in. poprzez wskazanie na str. 5 skargi, że zarządca odmówił jej wydania wnioskowanego zezwolenia. Okoliczność ta ma więc w stanie niniejszej sprawy charakter niesporny i w świetle ww. przepisu stanowi wystarczającą przyczynę do nakazania podmiotowi naruszającemu prawo przywrócenie zajętego bezprawnie pasa drogowego do jego poprzedniego stanu. Podkreślić jednocześnie należy, że ustawodawca przewidział w art. 36 zd. 2 u.d.p. ściśle wskazane okoliczności umożliwiające uwolnienie się od konieczności przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, przy czym nie mieszczą się one w ich ramach tych, na które w skardze powołuje się strona skarżąca, wobec czego jej stanowisko w tym zakresie jest chybione i nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Na marginesie należy dodać, że zdaniem Sądu, choć sytuacja Wspólnoty dotycząca składowania odpadów może być niekomfortowa, to jednak nie uzasadniała podjętych przez nią z naruszeniem prawa działań. Wystarczy bowiem wskazać, że Wspólnota mogła zawrzeć porozumienie z inny podmiotem, od którego w pobliżu odbierane są odpady, aby jej mieszkańcy mogli korzystać, nawet na zasadach odpłatności, z pojemników należących do tego podmiotu, do czasu załatwienia niezbędnych formalności pozwalających na legalne usytuowanie wiaty śmietnikowej w dogodnej dla Wspólnoty lokalizacji. Tymczasem skarżąca postanowiła działać metodą faktów dokonanych, świadomie narażając się na wynikające z tego konsekwencje prawne.

Za bezprzedmiotowe należy uznać ponadto powoływanie się w skardze na naruszenie przez orzekające w sprawie organy art. 189a § 2 pkt 2 i art. 189d pkt 1 k.p.a. Trzeba bowiem podkreślić, że przepisy te regulują problematykę nakładania i wymiaru administracyjnych kar pieniących, podczas gdy zawarty w analizowanych rozstrzygnięciach nakaz nie ma wymiaru finansowego, lecz wiąże się z obowiązkiem podjęcia określonych działań faktycznych służących przywróceniu pasa drogowego do stanu sprzed okresu wynikającego ze stwierdzonego naruszenia, poprzez wykonanie czynności, jakie nakazał organ administracji. W rozpoznawanej sprawie chodzi więc bezsprzecznie o usunięcie z zajętego bez zezwolenia pasa drogowego obiektu, który nie powinien się tam znajdować, czyli wiaty śmietnikowej wraz z elementami towarzyszącymi. Do tego rodzaju rozstrzygnięć w sposób oczywisty nie stosuje się przepisów działu IVa k.p.a. "Administracyjne kary pieniężne".

Odnosząc się do zarzutów skargi zmierzających do zakwestionowania faktu, iż zajęty przez Wspólnotę pod wiatę śmietnikową teren stanowił fragment pasa drogowego, należy przypomnieć, że ocenę tej okoliczności zawarł już w swoim orzeczeniu tut. Sąd w przytaczanym już kilkakrotnie prawomocnym wyroku z 14 października 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 436/20 i na mocy art. 153 p.p.s.a. wiąże ona również skład orzekający w niniejszej sprawie. Sąd wskazał ówcześnie, że "Niezasadna jest argumentacja skarżącej, iż teren na którym wskazała lokalizację wiaty śmietnikowej nie jest elementem pasa drogowego. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wiat śmietnikowa ma być zlokalizowana w granicach pasa drogowego ulicy B w Ł. Skarżąca sama wskazała w treści wniosku z 9 grudnia 2019 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego działkę nr 423/5 jako działkę drogową, na której zamierza umieścić wiatę śmietnikową. Do wniosku skarżąca załączyła informację z rejestru gruntów, z której wynika, że działka nr 423/5 zaklasyfikowana jest w rejestrze gruntów jako działka drogowa o pow. 0,3908 ha. Ponadto załączony do wniosku plan sytuacyjny potwierdza, że lokalizacja projektowanej wiaty śmietnikowej znajduje się w liniach rozgraniczających pas drogowy". Powyższe ustalenia potwierdza, wbrew twierdzeniom zawartym w piśmie skarżącej z 15 marca 2022 r., w którym Wspólnota domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, podnosząc jej rażącą niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, właśnie zawartość przedmiotowego aktu planistycznego. Wspólnota twierdzi bowiem, powołując się na część graficzną Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru pomiędzy ulicami D, E, F, C wprowadzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ł. nr [...] z [...] 2019 r., że sporny teren znajduje się w granicach użytku oznaczonego w planie jako 2.2.MW/U, tj. o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową, wielorodzinną i usługową. Rzecz w tym, iż strona skarżąca nie tylko błędnie odczytuje część graficzną planu, ale pomija przy tym jego część tekstową. Tymczasem analiza obu wspomnianych części, które w ocenie Sądu są ze sobą w analizowanym zakresie spójne, jednoznacznie dowodzi, że działka 423/5 znajduje się w obszarze jednostki planistycznej oznaczonej w planie miejscowym jako 2KDD, czyli teren dróg publicznych – dróg dojazdowych, dla której § 23 ust. 1 i 2 planu ustala podstawowe przeznaczenie terenu jako tereny dróg publicznych, zaś uzupełniającym przeznaczeniem są: drogi rowerowe, zieleń, infrastruktura techniczna, stanowiska postojowe dla samochodów, miejsca postojowe dla rowerów, wiaty przystankowe dla komunikacji zbiorowej i kioski zespolone z wiatami przystankowymi (pkt 1 i 2). Ponadto w zakresie warunków i parametrów funkcjonalno-technicznych plan ustala (§ 23 ust. 3 pkt 4) dla ulicy oznaczonej na rysunku planu symbolem 2KDD - ul. B klasę D – dojazdową o szerokości w liniach rozgraniczających zmienną od 15,0 m do 55,0 m zgodnie z rysunkiem planu. Podkreślić jednocześnie trzeba, że nawet na samym rysunku sporna działka 423/5 znajduje się jednoznacznie w obrębie użytku 2KDD, granicząc wzdłuż linii zabudowy pierzejowej z użytkiem 2.2.MW/U, jednakowoż nie stanowiąc jego części. W rezultacie brak jest jakichkolwiek podstaw do dalszego twierdzenia, że teren zajęty przez Wspólnotę pod wiatę śmietnikową nie stanowił fragmentu pasa drogowego ul. B.

Odnosząc się do wniosku dowodowego strony z 23 stycznia 2022 r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Zarządu Dróg i Transportu z 18 listopada 2021 r. informującego o podjęciu działań w celu wydzielenia z działki 423/5 pasa zieleni zgodnie z obowiązujący Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, należy wskazać, że ww. pismo nie dowodzi, aby przeznaczenie działki było inne niż drogowe, zwłaszcza, że ów teren zielony jest zgodny z uzupełniającym przeznaczeniem terenu, o jakim mowa w powołanym wyżej § 23 ust. 2 planu. Dokument ten nie wnosi zatem żadnych istotnych informacji z punktu widzenia stanu faktycznego analizowanej sprawy, w szczególności nie przeczy temu, że doszło do zajęcia przez Wspólnotę pasa drogowego bez wymaganego prawem zezwolenia.

Odnosząc się do zamieszonego w skardze wniosku o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z oględzin posesji przy ul. C w Ł., należy stwierdzić, iż brak jest podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd wprawdzie może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające, jednak chodzi wyłącznie o dowody z dokumentów i tylko pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszym przypadku dowód z oględzin nie mieści w dyspozycji powołanego wyżej przepisu, ponadto w sprawie nie występują żadne istotne wątpliwości, które wymagałyby dodatkowego wyjaśnienia.

Podsumowując, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy obu instancji zarówno wskazanych skargą, jak i innych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający oraz został oceniony zgodnie z prawem, tj. swobodnie a nie dowolnie, zaś wyprowadzone na tej podstawie wnioski należy uznać za w pełni prawidłowe i mające odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zdaniem Sądu, motywy obu kontrolowanych decyzji zostały przedstawione wyczerpująco, co w rezultacie niezasadnym czyni wszystkie zarzuty strony skarżącej odnoszące się do naruszeń procedury administracyjnej.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę w niniejszej sprawie oddalił.

k.ż.