Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 682/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 49
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 ust. 3 i 5, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] grudnia 2011 r. nr [...] o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierczyni dawnej właścicielki nieruchomości położnej w P. przy [...] oznaczonej pierwotnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha, a stanowiącej obecnie część działki ew. nr [...].

Decyzja Wojewody [...] została wydana w następującym stanie sprawy:

Nieruchomość gruntowa położona w P. przy ul. [...] (aktualnie przy [...]), ozn. jako działka ew. nr [...] stanowiła własność H. P. Aktem notarialnym z [...] października 1974 r. Rep. A nr [...] została ona nabyta na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), w celu przeznaczenia jej pod budowę kombinatu [...].

Obecnie nieruchomość ta wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] (w części o pow. [...] ha), działki ew. nr [...] (w części o pow. [...] ha) oraz działki ew. nr [...] (w części o pow. [...] ha). Działka nr [...] stanowi od 1 stycznia 1999 r. własność województwa [...], co potwierdzone zostało decyzją Wojewody [...] z [...] września 2000 r. nr [...], wydaną w trybie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Natomiast pozostałe dwie działki (nr [...] i [...]) od dnia 27 maja 1990 r. stanowią własność komunalną Gminy P., co potwierdzone zostało z kolei decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 1999 r. nr [...], wydaną w trybie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.).

Na obszarze dawnej działki nr [...] posadowiono halę [...] "[...]" wraz z przynależnej do niej infrastrukturą techniczną. Realizacja tej inwestycji rozpoczęta została w 2008 r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2008 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie P. pozwolenia na budowę ww. hali z pełnym programem funkcjonalnym i infrastruktura techniczną, a zakończona została w 2010 r. Obiekt ten został oddany do użytku na podstawie opatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] listopada 2010 r. Na potrzeby budowy ww. obiektu [...] województwo [...], na podstawie umowy z [...] września 2006 r. przekazało Gminie P. w nieodpłatne użytkowanie działkę nr [...].

Następcą prawnym dawnej właścicielki działki nr [...] jest obecnie: A. K. (post. z [...].12.1997 r. [...]).

Pismem z [...] lutego 2011 r. wystąpiła ona do Prezydenta Miasta P. o zwrot przedmiotowej nieruchomości z uwagi na jej niewykorzystanie zgodnie z celem wywłaszczenia.

Postanowieniem nr [...] z [...] marca 2011 r. i postanowieniem z [...] września 2011 r. nr [...] Wojewoda [...], wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia sprawy objętej powyższym wnioskiem w części dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład działek nr [...] i [...], Starostę [...]. Tym samym przedmiotem rozpoznania przez Prezydenta Miasta P. pozostał wniosek w części odnoszącej się do gruntu wchodzącego w skład działki nr [...].

W następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta P. decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] odmówił następcy prawnemu dawnej właścicielki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej pierwotnie jako działka nr [...] , a stanowiącej obecnie część działki nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że cel wywłaszczenia, tj. budowa "kombinatu [...]" został zrealizowany poprzez wybudowanie ww. obiektu [...]. H. [...], jako wielofunkcyjny obiekt [...] w pełni realizuje zadania kombinatu [...] (jak w przeszłości określano kompleksy obiektów o spójnej funkcji [...]), umożliwiając przeprowadzenie różnych [...] z szerokiej gamy [...] tak [...] jak i [...]. W dalszej części uzasadniania organ, powołując się na poglądy wyrażone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 507/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 czerwca 2008 r. sygn.. akt II SA Kr 271/08, wskazywał, że w sytuacji realizacji na nieruchomości celu wywłaszczenia, zwrot jej nie jest możliwy bez względu na to kiedy ta realizacja nastąpiła. Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu oceniać należy bowiem przez pryzmat sposobu korzystania z nieruchomości, gdyż cel decyzji o wywłaszczeniu powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości. Nie do przyjęcia jest bowiem pogląd, że nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel ten został zrealizowany, ale po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia z 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej "u.g.n."). W konkluzji decyzji Prezydent Miasta P. podkreślił, że cel wywłaszczenia został na nieruchomości zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o jej zwrot.

Od decyzji tej A. K. wniosła odwołanie, zarzucając organowi naruszenie w toku rozpoznawania i rozstrzygania sprawy przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej, wskazując m.in. na definicję zbędności nieruchomości zawartą w art. 137 ust. 1 u.g.n. i bark precyzyjnego ustalenia rodzaju inwestycji jaka miała być na wywłaszczonych gruntach zostać zrealizowana.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...], utrzymał zakwestionowaną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy podniósł, iż wprawdzie w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie zrealizowano celu wywłaszczenia, jednakże cel ten – a więc wybudowanie obiektu [...] - został zrealizowany w latach 2007-2010 r. Podzielił on przy tym stanowisko Prezydenta Miasta P., że [...]" jako wielofunkcyjna hala [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą realizuje cele kombinatu [...] (obiektu [...]), umożliwia bowiem rozgrywanie zawodów w różnych [...], które miał realizować wspomniany kombinat. Wskazał jednocześnie, że w umowie nabycia nieruchomości z 1974 r. cel wywłaszczenia został określony ogólnikowo jako budowa kombinatu [...], a wniosek wywłaszczeniowy MZRiP operował określeniem ośrodka [...].

W dalszej kolejności, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podnosił, analogicznie jak organ pierwszej instancji, iż nie do przyjęcia jest pogląd, że nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany, choć miało to miejsce z uchybieniem terminów określonych w ww. art. 137 ust. 1 u.g.n. Wskazał przy tym na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości dopiero w 2011 r., a więc już po wybudowaniu obiektu [...] wraz z infrastrukturą techniczną. Wojewoda podkreślił jednocześnie, że przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. nie określały jakiegokolwiek terminu na zrealizowanie celu wywłaszczenia. Podobnie ustawa z 29 kwietnia 1985 r. – o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), obowiązującej do końca 1997 r., której art. 69 ust. 1 ustalał, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tym samym ówczesne przepisy nie zobowiązywały organu do realizacji celu wywłaszczenia w jakimś określonym terminie.

Odnosząc się zaś zarzutu braku ustalenia rodzaju inwestycji jaka miała być zrealizowana na nieruchomości, na podstawie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, Wojewoda stwierdził, że organ rozpatrujący sprawę zwrotu nieruchomości poszukiwał dokumentów związanych z jej nabyciem w archiwach państwowych, jednakże nie odnalazł przedmiotowej decyzji. Zaznaczył przy tym, że od wykupienia nieruchomości minęło 37 lat, a dokumentacja wywłaszczeniowa miała w organach kategorię [...]. Co oznacza, że okres jej przechowywania wynosił 15 lata. Stwierdził jednocześnie, że dokonana przez organ pierwszej instancji analiza zachowanej dokumentacji uprawniała do uznania, że nieruchomość została wykupiona pod budowę ośrodka sportowego.

Z powyższych względów ocenił on, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta P. jest prawidłowe.

Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. K. zarzucając je naruszenie:

1) art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137 § 1 u.g.n. poprzez dokonanie błędnej wykładni celu wywłaszczenia i w efekcie błędne przyjęcie, że cel budowy kombinatu [...] został osiągnięty przez budowę hali [...] oraz nie nastąpiła przesłanka zbędności w postaci niezrealizowania celu wywłaszczenia;

2) art. 137 ust. 1 w zw. z art. 216 ust. 1 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość nie staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w przypadku niezachowania terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n., gdyż w dniu wywłaszczenia obowiązywała ustawa z 1958 r., której art. 34 ust. 1 nie przewidywał terminów realizacji celu wywłaszczenia, podczas gdy zgodnie z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r.;

3) art. 136 § 3 zdanie 1 w zw. z art. 137 § 1 u.g.n. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że realizacja celu wywłaszczeniowego może nastąpić w dowolnym okresie czasu licząc od daty ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu, aby w dacie zwrotu nieruchomości uznać, że cel został zrealizowany, podczas gdy zbędność musi istnieć w dacie orzekania o zwrocie w tym sensie, że w tej dacie musi upłynąć termin 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, gdy nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu oraz termin 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, gdy cel ten nie został zrealizowany;

4) art. 137 ust. 2 ustawy oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie dowodów i niedokonanie w skarżonej decyzji ustaleń, czy cel wywłaszczenia rzekomo zrealizowany, został zrealizowany na całej działce [...], czy też na części i jeżeli na części to wskazanie powierzchni i granic nieruchomości niewykorzystanej na cel wywłaszczenia, z jednoczesnym poprzestaniem przez organ II instancji na ustaleniach organu I instancji, co stanowiło naruszenia art. 15 k.p.a.,

Zdaniem skarżącej wskazane naruszenia prawa miały wpływ na wynik sprawy, gdyż w efekcie Wojewoda [...] błędnie utrzymał w mocy decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości naruszając prawo własności skarżącej. W obszernym uzasadnieniu skargi umotywowała ona swoje zarzuty, przytaczając poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych wyrażane na tle rozpoznawanych skarg w sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, w których to orzeczeniach sądy konsekwentnie przyjmowały pogląd, iż oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, jako przesłanki jej zwrotu, należy dokonywać przez pryzmat normatywnej definicji zbędności zawartej w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. W piśmie procesowym z 1 sierpnia 2012 r. skarżąca uzupełniając swoje argumenty w zakresie w jakim kwestionowała stanowisko organów wskazujące na tożsamość celu wywłaszczenia (budowa kombinatu [...]) z faktycznie zrealizowaną na nieruchomości inwestycją tj. halą [...] i infrastrukturą niezbędną do jej obsługi. W jej ocenie pojęcie kombinatu [...], przy uwzględnieniu realiów istniejących w dacie wywłaszczenia (a więc rozumianego jako zespół kilku zakładów działających pod wspólnym zarządem związanych ze sobą pod względem organizacyjny i technologicznym) nie może być utożsamiane z jednym obiektem [...] – jakim jest hala [...]. Jak przykład takiego kombinatu skarżąca wskazywała na wybudowane w okresie PRL w K. kombinaty [...] obejmujące obiekty wzniesione na potrzeby k. oraz Centrum [...].

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła ona o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wniósł również obecny na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania –województwa [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga jest zasadna, co skutkuje uchyleniem zakwestionowanej decyzji wojewody [...] jak też poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P.

Zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uregulowane zostały w rozdziale 6 Działu III ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej "u.g.n."). Przepisy te mają odpowiednie zastosowanie do nieruchomości nabytych w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. - o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. nr 10, poz. 64 ze zm.), a to w związku z odesłaniem zawartym w art. 216 ust. 1 u.g.n.

W myśl art. 136 ust 3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu. Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczaniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z powyższej regulacji wynika zatem, że podstawą uzyskania zwrotu nieruchomości przez jej dawnych właścicieli jest ustalenia, że inwestycji, która legła u podstaw wywłaszczenia nie rozpoczęto w ciągu siedmiu lat od wywłaszczenia, bądź wprawdzie zaczęto ją realizować, ale nie została ona ukończona pomimo upływu 10 lat od wywłaszczenia. A contrario nieruchomość nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia tylko wówczas, kiedy realizacja celu, na który została ona wywłaszczona, została rozpoczęta przed upływem 7 lat od wywłaszczenia nieruchomości i zakończona przed upływem 10 lat od tego dnia (por.: T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wyd. 4, Lexis Nexis, s. 358; wyroki NSA z 2.06.2011 r. sygn. akt I OSK 1125/11, Lex nr 1082567, z 18.07.2012 r. I OSK 1038/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy zaistnienie stanu faktycznego objętego hipotezą norm prawnych zawartych w tym przepisie oraz złożenia wniosku o zwrot nieruchomości przez wszystkich uprawnionych, przy jednoczesnym braku zaistnienia negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości określonej w art. 229 u.g.n. (a więc sprzedaży przed 1 stycznia 1998 r. nieruchomości albo ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i ujawnienia go w księdze wieczystej), oraz braku wyłączenia nieruchomości z powszechnego obrotu ze względu na sposób jej zagospodarowania (np. w następstwie urządzenia na niej drogi publicznej) prowadzić musi każdorazowo do uwzględnienia wniosku dawnych właścicieli (ich spadkobierców.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że położona w P. w rejonie aktualnych ulic: [...],[...] oraz pl. [...] dawna nieruchomość gruntowa oznaczona jako działka ew. nr [...] o pow. [...] m2 - obejmująca obecnie teren części działek ew.: nr [...] ([...] m2), nr [...] ([...] m2) oraz działki ew. nr [...] ([...] m2) - została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z [...] października 1974 r. Rep. A nr [...] w trybie art. 6 powołanej wyżej ustawy z 12 marca 1958 r. w celu realizacji na nieruchomości inwestycji określanej w decyzji jako "kombinat [...]". Poza sporem pozostaje również fakt, że realizacja tego celu w okresach, o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. na wywłaszczonej nieruchomości nie została sfinalizowana, ani nawet rozpoczęta.

Istotą sporu jest natomiast, to czy w sytuacji realizacji po upływie terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. inwestycji celu publicznego na wywłaszczonej nieruchomości i złożenia wniosku o jej zwrot po tej dacie, zaistniały podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku.

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela ugruntowany już w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym zrealizowanie na wywłaszczonej nieruchomości celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej, ale po upływie terminów określonych w art. 137 ust. 2 u.g.n., nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zwrot tej nieruchomości jej pierwotnym właścicielom (ich następcom prawnym). Skoro bowiem ocenę zbędności nieruchomości, jako przesłanki jej zwrotu, należy dokonywać wyłącznie przez pryzmat definicji legalnej stanu zbędności zwartej w art. 137 ust. 1 powoływanej ustawy, to żadne inne względy, czy to natury celowościowej czy ekonomicznej nie mogą uzasadniać odmowy uwzględnienia żądania dawnych właścicieli. Nie ma bowiem, na gruncie obowiązujących przepisów, jakichkolwiek podstaw do przyznawaniu w tym względzie prymatu interesu społecznego nad słusznym interesem strony. Przyjęcie innego rozumienia tego przepisu tj. dopuszczenie realizacji celu wywłaszczenia po upływie ustawowych terminów wypaczałoby w ogóle potrzebę ich ustanawiania w drodze ustawowej i tym samym sens art. 137 omawianej ustawy. Przywołany zaś w skarżonej decyzji pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 271/08, iż "nie do przyjęcia jest pogląd, że nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel ten został zrealizowany, ale po upływie terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n." jest odosobniony. Przy czym sformułowany on został na tle szczególnego stanu faktycznego sprawy. Dotyczył on bowiem zwrotu nieruchomości, która wywłaszczona została w okresie międzywojennym i cel na jaki została ona wówczas przez Państwo przejęta zrealizowany został na kilkadziesiąt lat przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie może więc on być w żadnym wypadku aktualny w stanie niniejszej sprawy, gdzie cel publiczny zrealizowany został na wywłaszczonym gruncie po upływie 11 lat od wejścia w życie ww. ustawy, a zwłaszcza nieuprawnione jest przywoływanie go w sposób mogący wywoływać u adresatów rozstrzygnięcia przekonania, że jest to pogląd w orzecznictwie powszechny. Tak można wszak odczytać zawarte w uzasadnieniu decyzji, przed przytoczeniem tezy tego wyroku, sformułowanie organu: "zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym".

Argumentacja wskazująca natomiast na brak ustanowienia terminów realizacji inwestycji celu publicznego, który legł u podstaw wywłaszczenia, w ustawodawstwie obowiązującym w dacie jej nabywania przez Skarb Państwa, tj. ustawy z 12 marca 1958 r., zastąpionej następnie ustawą z 29 kwietnia 1985 r, mógłby być ewentualnie rozważany (oczywiście z dużą ostrożnością) wówczas, gdyby ta inwestycja została zrealizowana w okresie obowiązywania tych ustaw. Wówczas bowiem można by pokusić się o konstatację, że skoro cel publiczny został zrealizowany, a więc w świetle obowiązujących do końca roku 1997 przepisów nieruchomość nie mogła być uznana za zbędną, to nie mogła się stać zbędna jedynie z tego względu, że z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła ustawa ustanawiająca w art. 137 ust. 1 definicję legalną zbędności nieruchomości na ten cel. Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Kwestia daty złożenia wniosku o zwrot nieruchomości przez następcę prawnego dawnej właścicielki, nie ma w niniejszej sprawie wpływu na ocenę jego zasadności. Zgłoszenie żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przez osoby uprawnione nie jest bowiem, poza wyjątkiem określony w art. 136 ust. 5 u.g.n., ograniczone jakimkolwiek terminem, co oznacza, że może być ono wniesione w dowolnym czasie. Wspomniany zaś art. 135 ust. 5 u.g.n. określa wprawdzie materialnoprawny termin złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, ale dotyczy to jedynie sytuacji, gdy poprzedni właściciel (jego następca prawny) powiadomiony został, stosownie do ust. 2 ww. artykułu, przez właściwy organ o zbędności nieruchomości i możliwości wystąpienia z wnioskiem o jej zwrot. Wówczas termin, w którym mogą oni skutecznie złożyć wniosek wynosi 3 miesiące od otrzymania zawiadomienia. Takie zawiadomienie jednak do skarżącej przez właściwy organ (którym w realiach niniejszej sprawy, stosownie do art. art. 4 pkt 9 u.g.n., był Zarząd Województwa [...], jako organ wykonawczy jednostki samorządowej będącej właścicielem nieruchomości) nie wystosował. Nie mogło być także uznane za skuteczne wypełnienie ustanowionego w art. 136 ust. 2 u.g.n. obowiązku poinformowania o zbędności nieruchomości dawnej właścicielki (jej spadkobiercy), a w konsekwencji otwarcia się ww. terminu do zgłoszenia wniosku o zwrot nieruchomości, opublikowanie w tym przedmiocie przez Zarząd Województwa [...] w dniu [...] lutego 2006 r. ogłoszenia w dzienniku ogólnopolskim "Rzeczpospolita". Wprawdzie w myśl art. 8 u.g.n. dopuszczalne jest informowanie stron o czynnościach organu, dokonywanych przy załatwianiu spraw, o których mowa w dziale III tej ustawy, w trybie art. 49 k.p.a., jednakże może mieć to miejsce wówczas, gdy tożsamość stron jest znana, a jedynie nie jest znany ich adres i brak jest możliwości jego ustalenia. Przy czym samo obwieszczenie winno być dokonane na terenie miejscowości (gminy gdzie wywłaszczona nieruchomość się znajduje i w sposób na tym terenie przyjęty (a więc w prasie lokalnej, rozplakatowanie itp.) Artykuł 49 k.p.a. odwołuje się wszak do obwieszczenia lub innego zwyczajowo przyjętego w "danej miejscowości" sposobu publicznego ogłaszania informacji o czynnościach organu.

Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika by Zarząd Województwa [...] czynił starania w celu ustaleniu spadkobiercy dawnej właścicielki działki nr [...], a tym bardziej ustaleniu jej adresów. Taki stan rzeczy wykluczał możliwość skorzystania z trybu zawiadamiania osoby uprawnionej o zbędności nieruchomości, na zasadach przewidzianym w art. 49 k.p.a w zw. z art. 8 u.g.n., a więc w drodze obwieszczenia. Niezależnie od powyższego, nawet w sytuacji spełnienia warunków do zastosowania tej formy informowania zainteresowanych o możliwości wystąpienia o zwrot nieruchomości (co w niniejszej sprawie nie ma miejsca), opublikowanie w tym przedmiocie obwieszczenia w dzienniku ogólnopolskim, a nie w zwyczajowo przyjęty na terenie gminy sposób, jako niespełniające wymogów, o których mowa w art. 49 k.p.a., nie mogłoby być uznane za skuteczne.

Skoro więc skarżąca nie była ograniczona terminem w jakim mogła skutecznie domagać się zwrotu nieruchomości, a cel wywłaszczenia nie został na tej nieruchomości zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1, to odmowa zwrotu tej nieruchomości, ze względu na złożenie wniosku po dacie obecnie zrealizowanej na gruncie inwestycji w sposób oczywisty narusza art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 w zw. z art. 216 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy. Te okoliczności przesądzają o zasadności formułowanych w tym zakresie zarzutów skargi i konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] jak też poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P.

Natomiast spór dotyczący tego, czy zrealizowana po upływie terminu z art.137 ust. 1 u.g.n. na nieruchomości inwestycja mieści się, ze względu na swój charakter, w celu określonym w akcie notarialnym z 1974 r., jak twierdzą organy, czy też nie, jak utrzymuje strona, ma charakter czysto akademicki i pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się a w pozostałym zakresie do rozpoznania wniosku stron, przy uwzględnieniu oceny prawnej w tym wyroku zawartej, a następnie wydania stosownej decyzji, o której mowa w art. 142 ust. 1 u.g.n., uzasadnionej zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.