Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 943/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skarg J. C. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. C. i T. K. kwotę po 200 zł /słownie: dwieście złotych/ na rzecz każdego z nich, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 943/10

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołań: T. B., E. i Z. S., J. C., H. K., T. K. i L. S. od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi G. o ogólnym obszarze 710,6998 ha poszerzonym o część gruntów wsi D. o powierzchni 0,6651 ha, część gruntów wsi F. o powierzchni 6,5828 ha, część gruntów wsi H. o powierzchni 3,1221 ha oraz część gruntów miasta B. o powierzchni 0,77 ha, część wsi U. o powierzchni 0,33 ha, zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz w rejestrze szczacunkowym gruntów wydzielonych w wyniku scalenia przez upoważnionego geodetę, uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uczestniczki H. K. i uczestniczki A. B. w stosunku do działek poscaleniowych nr 1423 i 1426, przekazując do ponownego rozpatrzenia sprawę w tej części, a w pozostałym zakresie – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzję wydano na podstawie art.138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 1, art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592).

Decyzja została wydana wskutek ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 975/07, rozpoznając skargi na poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] (w pkt I wyroku) uchylił pkt II tej decyzji w stosunku do J.C., L. S., H. K., T. K. (w zakresie działki poscaleniowej nr 426 i dopłaty pieniężnej), E. i Z. S. (w zakresie działki poscaleniowej nr 746/1 i dopłaty pieniężnej) oraz w stosunku do działek poscaleniowych nr 1423 i 1426 figurujących na rzecz A. B.

W wyroku tym Sąd przytoczył, że postępowanie w sprawie scalenia gruntów wsi G. zostano wszczęte postanowieniem Zarządu Gminy [...] z dnia [...].08.1999 r., na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych położonych na projektowanym obszarze scalenia. Na początku 2001 r. wyniki oszacowania gruntów, po uprzednim ustaleniu zasad szacunku porównawczego gruntów, były przedstawione uczestnikom scalenia. W dalszej kolejności uczestnicy ci byli zaznajamiani z wartością szacunkową gruntów i mogli składać życzenia do projektu scalenia. Z projektem zostali zaznajomieni w 2005 r. Z ogólnej liczby 595 uczestników scalenia 39 osób zgłosiło zastrzeżenia, które zostały zaopiniowane przez komisję scaleniową i rozpatrzone przez Burmistrza Gminy [...]. Kolejną czynnością było zatwierdzeniem projektu scalenia, dokonane pierwotnie decyzją Burmistrza Gminy [...] dnia [...] września 2005 r., którą uchyliło jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze z uwagi na konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację scalenia gruntów. Po wydaniu takiej decyzji, Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi G. Od decyzji tej odwołanie wniosło kilkudziesięciu uczestników scalenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2007 r. uchyliło decyzję organu I instancji w części i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, a pozostałym zakresie utrzymało zaskarżona decyzję w mocy.

Rozpatrując skargę na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził w pierwszym rzędzie, że właściwy rzeczowo organ orzekał w postępowaniu odwoławczym. Powstały pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym a Wojewodą [...] spór o właściwość został bowiem rozstrzygnięty postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2007 r., II OW 26/07, w którym wskazano, iż organem właściwym do rozpatrzenia odwołań jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Sąd podzielił też pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażony w uzasadnieniu pierwotnej decyzji, iż przed zatwierdzeniem projektu scalenia powinna być wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach scalenia gruntów. Za takim stanowiskiem przemawia art. 46a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, który został wprowadzony do tej ustawy nowelą z dnia 18 maja 2005 r. (Dz. U. Nr 113, poz. 954) i wszedł w życie z dniem 18 czerwca 2005 r. W konsekwencji przytoczonych wywodów, w ocenie Sądu należało stosować przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (dalej w skrócie :ustawa scaleniowa) według stanu prawnego obowiązującego do dnia 16 lipca 2003 r., z uwzględnieniem art. 46 ust. 4 pkt 6, art. 46a ust. 2 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.

W omawianym wyroku z dnia 2 października 2008 r. II SA/Rz 975/07 Sąd uwzględnił skargi: J. C., L. S., H. K., T. B. i częściowo skargi T. K. oraz E. i Z. S.

Z rejestru szacunku gruntów przedscaleniowych wynikało, że działki oznaczone numerami 1502, 1503, 1504 i 1517 stanowiły współwłasność skarżącej J. C. i jej córek A. K. i E. B. i wszystkie były uczestniczkami scalenia gruntów we wsi G. Po scaleniu gruntów przydzielono im na współwłasność w częściach ułamkowych ekwiwalent w postaci działek o numerach: 873, 874, 764, 834, 892/1 i 896. Kolegium nie doręczyło zaskarżonej decyzji współwłaścicielkom A. K. i E. B. Podobna sytuacja dotyczyła skargi L. S. Z rejestru szacunku gruntów przedscaleniowych wynikało, że działka 901/6 o pow. 0,4000 ha stanowiła współwłasność łączną skarżącego i jego żony T. S. Po scaleniu wydzielono im działkę nr 288, o pow. 0,8610 ha. Także działka nr 1188 przed scaleniem o pow. 1,3400 ha i wartości 78,43 punktów stanowiła współwłasność łączną skarżącego T. K. jego żony K. K. Po scaleniu przyznano ww. małżonkom ekwiwalent, tj. działkę nr 462 o pow. 1,7377 o wartości 89,82 punktów z dopłatą na rzecz Gminy [...] kwoty 340,54 zł. Kolegium nie doręczyło zaskarżonej decyzji T. S. i K. K. Skarżący J. C., L. S. i T. K. nie byli pełnomocnikami pozostałych współwłaścicieli.

Zdaniem Sądu sprawa scaleniowa nie mogła być traktowana jako sprawa mniejszej wagi w rozumieniu art. 33 § 4 k.p.a., zatem w postępowaniu odwoławczym były wymagane pełnomocnictwa, a skoro takich nie przedłożono do akt sprawy, istniał obowiązek doręczenia decyzji także współwłaścicielom.

Decyzja Kolegium została doręczona tylko stronom, które wniosły odwołania, a z adnotacji zamieszczonej pod jej uzasadnieniem wynikało, iż zaskarżona decyzja była umieszczona na tablicy ogłoszeń Kolegium i przekazana Burmistrzowi Gminy [...] w celu wywieszenia na tablicach ogłoszeń w budynku Urzędu Gminy i w sołectwach w sposób zwyczajowo przyjęty. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy scaleniowej stanowi, iż tylko decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wywiesza się na okres 14 dni w lokalu urzędów gmin, na których terenie są położone scalane grunty oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach wchodzących w obszar scalenia. Decyzja Kolegium nie była jednak decyzją zatwierdzającą projekt scalenia, zatem sposób doręczenia określony w art. 28 ust. 1 i 2 powołanej ustawy nie mógł być stosowany. Z tego względu w ocenie Sądu nie było również podstaw do stosowania art. 49 k.p.a. Zaniechanie doręczenia zaskarżonej decyzji A. K., E. B., T. S. i K. K. naruszało art. 109 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 33 ustawy scaleniowej.

Ze względu na te naruszenia Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w stosunku do skarżących J. C. i L. S. oraz częściowo w stosunku do skarżącego T. K. - w odniesieniu do działki poscaleniowej nr 462.

W pozostałym zakresie, Sąd oddalił skargę T. K. stwierdzając, że przed scaleniem był on właścicielem 7 działek o numerach: 1681/2, 1707, 1728, 1730, 1732, 1738 i 1740 o łącznej powierzchni 2,3 ha i wartości 155,14 punktów. Struktura użytków tego gospodarstwa obejmowała: grunty orne - 1,5200 ha, grunty zadrzewione - 0,1000 ha, grunty leśne - 0,5000 ha, pastwiska - 0,1700 ha, drogi - 0,0100 ha. Po scaleniu wydzielono za ww. działki ekwiwalent składający się z dwóch działek nr 689/1 i 726 o łącznej powierzchni 2,5921 ha i wartości 170,88 punktów. Z tytułu wzrostu wartości działek poscaleniowych zobowiązano go do zapłaty na rzecz Gminy [...] kwoty 417,76 zł. Działka scaleniowa nr 726 odpowiada z pewnymi korektami działce przedscaleniowej nr 1681/2, ma kształt prostokąta i istnieje do niej dogodny dojazd. Takiego kształtu nie ma działka nr 689/1, ale jej kształt jest zbliżony do foremnego. Nie został naruszony art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy scaleniowej, bo zwiększenie obszaru poscaleniowego w stosunku do stanu przedscaleniowego nie przekracza 20 %. Zwiększyła się wartość gospodarstwa w stopniu przekraczającym 3 %, zatem ustalenie dopłaty za różnicę szacunkową przekraczającą wskazany procent było uzasadnione przepisem art. 8 ust. 2 ww. ustawy.

H. K., przed scaleniem była właścicielką dwóch działek nr 2026 i 2336 o łącznej powierzchni 0,4200 ha i wartości 68,16 punktów. Działki te tworzyły jedną całość i zaliczone były do III klasy bonitacyjnej. Po scaleniu wydzielono ekwiwalent oznaczony jako działki nr 1315 i 1316 o łącznej powierzchni 0,3729 ha i wartości 64,96 punktów. Powierzchnia poscaleniowa jest mniejsza o 471 m2, co stanowi 11,23 %. Z mapy obszaru scalenia wynikało, że działki poscaleniowe są zlokalizowane na działkach przedscaleniowych, ale te działki rozdzielono przez utworzenie drogi oznaczonej jako działka nr 1310. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy scaleniowej, bez zgody uczestnika scalenia różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać 10% dotychczas posiadanych gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej lub gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze. W przypadku skarżącej ubytek gruntu klasy III przekraczał 10%. Nie wyjaśniono, czy działki skarżącej są zabudowane, a jeżeli tak, to czy po uszczupleniu powierzchni działki siedliskowej zostały zapewnione warunki do właściwego korzystania z budynków i podwórza. Brak wyjaśnienia poruszonych kwestii uniemożliwił Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej H. K.

Rozpatrując skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r., Sąd powziął informację, że A. B. zmarła w 1997 r., pozostawiając 4 synów, a grunty po niej użytkowała wnuczka E. S. z mężem Z.

W tej sytuacji Sąd zalecił przy ponownym rozpoznaniu sprawy zbadanie tych faktów i ustalenie czy T. B. i E. S. mają legitymację uczestników scalenia w miejsce A. B.

W odniesieniu do działki poscaleniowej nr 746/1 skarżących E. i Z. S., Sąd uznał, że Kolegium nie wyjaśniło istotnych kwestii dotyczących zgodności z decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...], określającą wymagania z zakresu ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie scalenia, w szczególności uwzględnienia w projekcie scalenia źródła ujęć wody i doprowadzenia jej do poszczególnych gospodarstw, w sposób grawitacyjny oraz utrzymania działek siedliskowych i leśnych w dotychczasowym stanie posiadania z uwagi na zagrożenie karczowania drzew i krzewów na tych działkach. W ponownym postępowaniu Sąd zalecił zbadanie czy faktycznie działka przedscaleniowa nr 2340 o pow, 0,1300 ha była działką siedliskową oraz czy grunt o pow. 177 m2, o jaki została pomniejszona po scaleniu był porośnięty drzewami i krzewami oraz czy został przeznaczony na drogę dojazdową do pól nr 760, a następnie ustalenie czy taki stan rzeczy koliduje z decyzja Starosty [...].

Omawianym wyrokiem Sąd oddalił skargi pozostałych skarżących, tj. J. C., M. K., A. P., S. P. i G. S., uznając, że zaskarżona decyzja w tym zakresie jest zgodna z prawem.

W następstwie wyroku z dnia 2 października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. uchyliło decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. w części dotyczącej uczestniczki H. K. i uczestniczki A. B. w stosunku do działek poscaleniowych nr 1423 i 1426, przekazując do ponownego rozpatrzenia sprawę w tej części, a w pozostałym zakresie – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy

W uzasadnieniu tej decyzji, Kolegium stwierdziło, że wskazane przez Sąd czynności uzupełniającego postępowania dowodowego zlecono organowi I instancji. Potwierdzony został fakt zgonu A. B., co powoduje, iż konieczne staje się przeprowadzenie postępowania I instancji po ustaleniu jej spadkobierców.

Rozpatrując odwołanie H. K. oparto się na opinii geodezyjnej z dnia 10 kwietnia 2010 r., z której wynika, że północna część działek przedscaleniowych nr 2026 i 2336 na ok. 1/3 powierzchni jest zabudowana, południowa część działek znajduje się na terenach rolnych i jest uprawiana, projektowana droga nr 1310 jest uprawiana rolniczo nie będąc – w zasadzie – porośnięta drzewami i krzewami, grunty działki nr 2026 i grunty pod drogą należą do gruntów wartościowych. Uchylenie decyzji w tym zakresie uzasadnione jest brakiem uzyskania zgody właściwego organu administracji rządowej na przeznaczenie gruntu rolnego klasy II na cele nierolnicze, zgodnie z rozstrzygnięciem pkt 3 lit. h decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. Wydzielenie działki drogowej nr 1310 oraz działek 1315 i 1316 odbyło się z naruszeniem prawa i wymaga rozważenia przez organ I instancji, czy zachodzą podstawy do wydzielenia działki drogowej w granicach z działkami nr 1315 i 1316, czy też należy powiększyć działki nr 1315 i 1316 kosztem likwidacji części działki nr 1310.

Rozpatrując ponownie odwołanie J. C. organa nie uwzględnił go. Jego przedmiotem był fakt zmiany stosunków własnościowych i obligacyjnych utrwalonych na działkach objętych obszarem scalenia. Podkreślono, że naturą postępowania scaleniowego są zwykle zmiany tytułu własności, zaś orzekającym organom pozostawiono pewien zakres swobody. W badanym przypadku zmniejszono wprawdzie obszar nieruchomości J. C. ale jakość gruntów poscaleniowych uległa poprawie i nie wywołała konieczności ustalenia dopłat.

Prawidłowe w ocenie Kolegium jest też rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie gruntów L. S., który, jakkolwiek nie zgadza się z decyzją, wyraził w postępowaniu scaleniowym zgodę na ukształtowanie swojej własności gruntów. Ponadto znaczna cześć nowo wydzielonej i przyznanej mu działki (nr 288), obejmuje obszar działki dotychczas posiadanej. Nie naruszono zatem integralności nieruchomości.

Podobnie T. K., który wyraził zgodę na proponowaną nieruchomość (działkę poscaleniową nr 462). W jego przypadku wzrosła powierzchnia gruntów leśnych a grunty rolne zachowały swój obszar. Ta część postępowania scaleniowego również spełniła swoją funkcję.

Opierając się na opinii geodezyjnej z dnia 10 kwietnia 2010 r., sporządzonej w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym, ustalono, że odwołanie E. i Z. S. nie może być uwzględnione. Działka przedscaleniowa nr 2340 (w części oznaczonej symbolem PsIV) stanowi pas gruntu o szerokości ok. 2 m na całej długości i służy za przejazd, jako faktyczny szlak drożny. W decyzji Starosty ustalającej środowiskowe uwarunkowania scalenia stwierdzono, że szlaki drożne powinny być maksymalnie wykorzystane poprzez zaprojektowanie pasa drogowego o odpowiedniej szerokości, a działki siedliskowe – utrzymane w dotychczasowym stanie. Z tych względów za prawidłowe uznano ustalenie 3-metrowej szerokości drogi jednopasmowej (stosownie do § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publicznej i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.). Projektowana działka nr 764/1 zachowała siedliskowy charakter, właściwy działce przedscaleniowej nr 2340. Stan własności ustalono zgodnie z prawem, opierając się na wpisach uwidocznionych w księgach wieczystych nieruchomości.

Z decyzją nie zgodzili się: T. K., L. S. i J. C., wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zaś G. B. i A. K. poparły stanowisko zawarte w skardze ich matki – J. C.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r., II SA/Rz 943/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę L.S.

T. K. w swojej skardze sformułował szereg ogólnych uwag dotyczących wadliwego działania administracji oraz geodetów. Uważa, że wyrok Sądu z dnia 2 października 2008 r. błędnie wylicza jego działki. Jest niezadowolony z naliczanych mu odsetek z tytułu dopłaty. Uważa, iż zamiast 1,52 ha gruntu ornego przed scaleniem, posiada tylko 1,10 ha. Zgodę na ukształtowanie granic działki wyraził "tylko raz". Uważa także, iż działki objęte scaleniem nie powinny "być sprzedawane Agencji" przed zakończeniem postępowania sądowego.

J. C. w skardze stwierdziła, że ubiega się o zakup działek nr 1506 i 1510, które należały do jej teściów, a następnie zostały przekazane Skarbowi Państwa i oddane jej w dzierżawę. Pragnie zakupić też działkę 834.

A. K. i G. B. w swoich pismach procesowych poparły "roszczenie" swojej matki J. C., która chciała zakupić dziłki nr 1506 i 1510, dzierżawione wcześniej od Gminy. Podobnie jak działkę poscaleniową nr 834, co umożliwi jej powiększenie prowadzonego gospodarstwa rolnego w zakresie hodowli krów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargi wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia decyzji - jej uchyleniem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

W rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej toczyło się już bowiem postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wspomnianym wcześniej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 975/07. W pkt I ppkt 1 i 2 tego wyroku Sąd uchylił poprzednią decyzję Kolegium z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w następującym zakresie:

1) w stosunku do skarżących J. C., L. S., H. K.,

2) w stosunku do skarżącego T. K. w części dotyczącej działki poscaleniowej nr 462 położonej we wsi G. oraz w części dotyczącej dopłaty pieniężnej, a w pozostałym zakresie skargę oddalił,

3) w stosunku do skarżących E. i Z. S. w części dotyczącej działki poscaleniowej nr 746/1 położonej w G. i w części dotyczącej dopłaty pieniężnej

4) w stosunku do działek poscaleniowych nr 1423 i 1426 położonych we wsi G., figurujących w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu na rzecz A. B., córki A. i J.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zawarł szczegółowe wskazania do dalszego postępowania. W przypadku skarżących J. C., L. S. i T. K. w zakresie działki poscaleniowej nr 462 uchylenie decyzji nastąpiło z powodu braku jej doręczenia A. K., E. B., T. S. i K. K., które to osoby były współwłaścicielami nieruchomości. Tego rodzaju naruszenie stanowi przesłankę wznowienia postępowania i jako takie daje podstawę do uchylenia decyzji. Naruszenie to Sąd orzekający w dniu 2 października 2008 r. w sprawie o sygn. II SA/Rz 975/07 uwzględnił z urzędu, a z uwagi na jego charakter i konieczność powtórzenia postępowania z udziałem wszystkich jego stron, zwolniony był od badania zarzutów merytorycznych skarg J. C., L. S. i T. K. w zakresie działki poscaleniowej nr 462.

Tego rodzaju zarzuty podlegały badaniu w niniejszym postępowaniu sądowym ze skarg J. C. i T. K., jako że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. wyeliminowało uchybienia formalne, dopuszczając pominięte strony do udziału w postępowaniu i doręczając im decyzję.

W odniesieniu do J. C. Kolegium wymieniło w uzasadnieniu tej decyzji działki, których była współwłaścicielką przed scaleniem oraz te, które nabyła w wyniku scalenia. Nawiązując do ogólnych zasad i celów scalenia Kolegium powołało się na ustalenia organu I instancji, wskazując jedynie, że w przypadku tej skarżącej doszło do zmniejszenia obszaru gruntu w relacji działki przyznanej o nr 873 (pow. 0,2332 ha) do działek nr 1503 i 1517/1 przed scaleniem (pow. 0,24 ha). Jednocześnie w zakresie działek nr 1502 i 1504 przed scaleniem, o pow. 0,37 ha do przyznanych działek nr 764, 834, 874, 882, 892/1 i 896 o pow. 3,5239 ha doszło do przysporzenia skutkującego koniecznością dokonania dopłaty.

W zakresie działki poscaleniowej nr 462 będącej współwłasnością T. i K. K. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że jej powierzchnia wynosi 1,7377 ha i została uzyskana w miejsce działki nr 1188 przed scaleniem o pow. 1,34 ha. W przypadku zatem tych uczestników scalenia wzrosła powierzchnia gruntów leśnych, natomiast grunty rolne zachowały co do zasady dotychczasowy obszar. Ponadto uczestnicy wyrazili w toku postępowania scaleniowego zgodę na proponowaną nieruchomość.

Rozważając legalność zaskarżonej decyzji i będąc przy tym związanym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 2 października 2008 r. należy w pierwszym rzędzie podkreślić, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpoznanie i rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Kontrola instancyjna organu odwoławczego nie powinna się więc ograniczać do badania zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu i oceny legalności rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, ale obejmować też ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy.

Wynika to z przepisu art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie kompetencje kasacyjne.

Obowiązkiem organu prowadzącego ponownie postępowanie w stosunku do działek będących współwłasnością J. C., T. K. i L. S. było poczynienie ustaleń faktycznych w tym zakresie, a następnie wskazanie w uzasadnieniu wydawanej decyzji dowodów, na jakich oparł się organ i motywów, jakimi się kierował się wydając rozstrzygnięcie względem tych osób, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które jedynie nawiązuje do ustaleń organu I instancji wymogów tych nie spełnia, a sposób prowadzenia postępowania i zawartość akt administracyjnych sprawy, w których brak jest de facto materiału dowodowego, czynią kontrolę Sądu w zasadzie niemożliwą.

Akta sprawy składają się wyłącznie (nie licząc pism procesowych) z wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 2 października 2008 r. oraz dwóch opinii geodezyjnych z dnia 10 kwietnia 2010 r. Nie zawierają w szczególności nieodzownej dla ustalenia stanu faktycznego sprawy mapy ewidencyjnej obrazującej przebieg scalenia oraz wzajemne ulokowanie nieruchomości biorących w nim udział i innych dokumentów obrazujących przebieg postępowania scaleniowego, w tym także decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. zatwierdzającej projekt scalenia oraz odwołań, które Kolegium rozpoznawało w badanym przez Sąd postępowaniu odwoławczym.

Taki stan rzeczy nie pozwala Sądowi na kontrolę realizacji poprzednio wydanego w sprawie wyroku, stanowiąc jednocześnie naruszenie przepisów postępowania – art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., Obligują one organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także nakazują wskazanie w rozstrzygnięciu faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł. Sąd uznał te naruszenia za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Podkreślenia ponadto wymaga, że treść pkt II zaskarżonej decyzji nie precyzuje jaka część decyzji Burmistrza Gminy [...] została utrzymana w mocy (posługując się zwrotem "w pozostałym zakresie utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy"), co czyni nieczytelnym przedmiot ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, zważywszy, że wyrokiem z dnia 2 października 2008 r. również orzeczono tylko o częściowym uchyleniu poprzedniej decyzji II instancji, oddalając skargę w części niepodlegającej uchyleniu.

Ponadto, Kolegium w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przytoczyło art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 k.p.a., a więc regulacje normujące rozstrzygnięcia procesowe organu odwoławczego, które wzajemnie się wykluczają. Podstawa z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie koresponduje z rozstrzygnięciem decyzji, gdyż organ odwoławczy nie zreformował żadnej z części decyzji I instancji. Z kolei, gdyby jego zamiarem było połączenie rozstrzygnięcia z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (na co wskazuje treść pkt II sentencji decyzji) i rozstrzygnięcia z art. 138 § 2 k.p.a., powinien mieć na uwadze, że: 1) na tle art. 138 k.p.a. występuje alternatywność podstaw procesowych decyzji, na co wskazuje użyty tam termin "albo"; organ odwoławczy nie może więc uchylić zaskarżonej odwołaniem decyzji (w części) przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, a w pozostałej części utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy, oraz 2) wybierając rozstrzygnięcie określone w art. 138 § 2 k.p.a. może wyłącznie orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach obejmujących wpisy od skarg orzeczono w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżących złożony na rozprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ dołączy kompletny materiał dowodowy i wyda decyzję odpowiadającą wymogom art. 107 § 3 k.p.a. i 138 k.p.a.