Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1031/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: odrzucono skargę
odrzucono skargę
Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer ( spr. ) WSA Halina Jakubiec Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi T. L., W. L. i L. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 24 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 1. odrzuca skargę W. L. i L. L. 2. oddala skargę T. L.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia 24 czerwca 2005r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] 2005r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie przyznania T. L. płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004.

Wydanie powyższej decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi.

T. L. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] w dniu [...] 2004r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wniosek obejmował działki ewidencyjne położone w województwie A powiat B gminy: C D i E. Jak wynika z wypisów z rejestru gruntów działki objęte wnioskiem stanowią współwłasność ułamkową po 1/3 udziału T. L., L. L., W. L. Z złożonego wniosku wynika, że do ewidencji producentów i gospodarstw rolnych wpisany został współwłaściciel T. L.. Wniosek o płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania dotyczył następujących działek rolnych: działki A o pow. [...] ha / położonej na działkach ewidencyjnych: nr 1 o pow.42,67 ha, nr 2 o pow.0,17, nr 3 o pow.0,28/ działki B o pow. [...] ha /położonej na działkach ewidencyjnych nr 4 o pow.0,17 ha, nr 5 o pow. 0,17 ha, nr 6 o pow.0,17 ha/ działki C o pow. [...] ha /położonej na działce ewidencyjnej 7 o pow.0,34 ha/.

Organ I instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził kontrolę na miejscu zadeklarowanej powierzchni działek rolnych. Kontrola odbyła się bez zawiadomienia strony o zamiarze jej przeprowadzenia. Zastosowana metoda pomiaru to GPS. W wyniku tej kontroli stwierdzono, że zmierzona powierzchnia działki rolnej A wynosi 38,89 ha, działki rolnej B 0,16 ha, a działki rolnej C 0,34 ha. Przeprowadzona kompensacja powierzchni pozwoliła na ustalenie, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 10,78 %. O wynikach przeprowadzonej kontroli został zawiadomiony pełnomocnik strony E. R., który w piśmie z dnia [...] 2004r. podał, że nie zgadza się z wynikiem kontroli podanym w protokole czynności kontrolnych, albowiem pomiar urządzeniem GPS nie jest miarodajny, a zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek została wyliczona na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] 2004r., który ma charakter dokumentu urzędowego.

Organ I instancji wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 2005r., którą przyznał T. L. płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, płatność ONW w łącznej wysokości [...] zł. Kwota przyznanej płatności została ustalona po uwzględnieniu sankcji w kwocie [...] zł ze względu na nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek. A także mając na uwadze, że działki rolne położone są na obszarze nizinnym w strefie nizinnej II.

Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art.5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz.U. Nr 229, poz.2273 z późn.zm./ § 6 ust.l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. Nr 73, poz.657 z późn.zm./ i art.104 kpa. Natomiast jako podstawę prawną zastosowanej sankcji podano art.70 i art.71 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 8172/2004r. z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady /WE/ nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Odwołanie od decyzji złożył pełnomocnik T. L. , E. R. W odwołaniu podniósł, że po otrzymaniu protokołu kontroli gospodarstwa dwukrotnie odwoływał się od wyników kontroli, lecz na drugie pismo nie otrzymał odpowiedzi.

Organ II instancji decyzją Nr [...] z dnia 24 czerwca 2005r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inspektorzy upoważnieni do przeprowadzania czynności kontrolnych mają prawo wstępu na teren gospodarstwa, żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli, wglądu do dokumentów. Z przeprowadzanej kontroli na miejscu sporządzany jest protokół. Kontrola dokonana w obecności producenta rolnego jest tak samo ważna, jak kontrola dokonana pod jego nieobecność. Jako najważniejsze regulacje na podstawie których dokonywana jest kontrola na miejscu wskazano: ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych /Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz.40/ rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004r. w sprawie wzoru imiennego upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych.

rozporządzenie rady /EWG/ Nr 3508/92 z dnia 27 listopada 1992r. ustanawiające zintegrowany system zarządzania i kontroli dla pewnych wspólnotowych schematów pomocowych /Dz.U.UE.L 92.355.l/

rozporządzenie Komisji /WE/ Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustalające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla pewnych wspólnotowych schematów pomocowych ustanowionych Rozporządzeniem Rady /EWG/ Nr 3508/92 /Dz.U.UE.L 01.327.li/

rozporządzenie rady /WE/ nr 1257/99 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie dnia [...] 2004r. przeprowadzono kontrolę w wyniku której inspektorzy terenowi firmy [...]" sp. z.o.o stwierdzili niezgodności pomiędzy powierzchnia zadeklarowana, a stwierdzona na działce rolnej A i B. W "tabeli kompensacyjnej" stanowiącej podsumowanie kontroli zostało wykazane, iż różnica procentowa pomiędzy powierzchniami faktycznymi, a zadeklarowanymi wynosiła 10,76%. Dalej organ wskazuje, że przyznawanie płatności z tytułu ONW uregulowane jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast w związku z wskazaną rozbieżnością w powierzchni wyniknęła konieczność zastosowania następującej regulacji: Art.32 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji /WE/Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001, który stanowi "1. Jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art.31 ust.2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. ..."

Ponadto organ podniósł także , że kontrola powierzchni wykonywana była przy pomocy precyzyjnego sprzętu, który powszechnie wykorzystywany jest przy tego typu pomiarach przez Agencję i fakt podania danych zgodnie z wartościami zawartymi w wypisie z rejestru gruntów nie wpływa na jego automatyczną zgodność ze stanem rzeczywistym stwierdzonym pomiarem. W konkluzji organ II instancji stwierdza prawidłowość czynności przeprowadzonych przez organ I instancji oraz słuszność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Skargę na powyższą decyzję złożyli: T. L., W. L., L. L., wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1/ Art.6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, i Art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich , a także art.23 preambuły rozporządzenia komisji nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001, poprzez jego niezastosowanie;

2 Art. 10 kpa w związku z art. 79 kpa poprzez ich niezastosowanie;

3/ Art.76 § 1 kpa w zw.z art.2 ust.8, art. 12, art.21 i art.40 ust.3 i ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geologiczne i kartograficzne oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania , oraz w zw. z art.5 ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie;

4/Art.22 rozporządzenia nr 2419/2001 poprzez jego błędną wykładnię;

5/ Art.32 rozporządzenia nr 2419/2001 poprzez jego błędną wykładnię oraz pkt 41 preambuły i art.44 poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono:

Ad.1. Naruszenie art.6 ustawy o Płatnościach i art.7 ustawy o Wspieraniu. Organ błędnie uznał, iż obecność kontrolowanego podczas kontroli jest zbyteczna i może dokonywać niezapowiadzainych kontroli nawet pod nieobecność kontrolowanego. W obu przepisach jest mowa o tym, że kontroler ma obowiązek okazać upoważnienie kontrolowanemu oraz kontrolowany podpisuje protokół kontroli. Dopuszczenie niezapowiedzianych kontroli czyni powyższe przepisy martwymi. Ponadto z brzmienia art. 17 Rozporządzenia 2419/2001 wynika, że jeżeli cel kontroli nie jest zagrożony, dopuszcza się możliwość wcześniejszego powiadomienia. Ad.2 Naruszenie art. 1 O Kpa w zw. z art.79 Kpa. Z przepisów tych można wywieść wniosek, że strona powinna być obecna /lub przynajmniej obecność taką powinno się jej umożliwić/ przy czynnościach w każdym stadium postępowania.

Ad.3 Naruszenie art.76 § 1 Kpa w zw. z art.2 ust.8, art. 12 i art.40 ust.3 Prawa geodezyjnego, oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków...oraz w zw. z art.5 ust.2 ustawy o Krajowym Systemie Ewidencji.

Dane dotyczące powierzchni gruntów wchodzących w skład gospodarstwa we wniosku o przyznanie płatności podane zostały na podstawie wypisu z rejestru gruntów. Jest to dokument urzędowy i jest dowodem na okoliczność tego co zostało w nim stwierdzone. Można przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, ale wymaga to zachowania pewnej procedury. Nie wystarczy zignorować dokument urzędowy i oprzeć orzekania wyłącznie na innym dowodzie nie będącym dokumentem urzędowym, a jeżeli nawet już to z pewnością o mniejszej randze. ARiMR zignorowała wnioski płynące z dowodu z danych z ewidencji gruntów i budynków, a swoje rozstrzygniecie oparła na pomiarze systemem nawigacji satelitarnej /GPS/. Natomiast o roli i znaczeniu krajowej ewidencji gruntów i budynków świadczą takie rozwiązania jak: dane z ewidencji gruntów są podstawą wpisu do działu I księgi wieczystej /art.21 ust. 1 prawa Geodezyjnego/, wykonawca prac geodezyjnych jest obowiązany zgłosić i przekazać powstałe materiały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego / art.12 w zw. z art.40. Zgodnie z art.5 ust.2 ustawy o Krajowym Systemie Ewidencji, do prowadzenia sytemu wykorzystuje się w szczególności dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest bazą danych nadrzędną wobec innych systemów ewidencji, w tym prowadzonej przez ARiMR na podstawie pomiarów GPS. Ad.4 Naruszenie art.22 rozporządzenia nr 2419/2001. Zgodnie z tym przepisem, obszar działek rolnych jest ustalany przy pomocy środków, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie prawa krajowego. Wydaje się, że przez oficjalne pomiary należy rozumieć pomiary będące podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Ad.5 Naruszenie art.32 rozporządzenia nr 2419/2001, art.41 preambuły i art.44 rozporządzenia. Fakt podania w dobrej wierze danych w zaufaniu do dokumentu urzędowego nie powinien stanowić podstawy do zastosowania sankcji z art.32 ust. 1 rozporządzenia. Taki sens wynika też z art.41 preambuły i art.44 rozporządzenia: co do zasady obniżek i wyłączeń nie powinno się stosować w przypadku gdy rolnik przedstawił informacje rzeczywiście prawidłowe lub w przypadku gdy wykaże, ze nie ponosi winy. W przedmiotowej sprawie strona działała w zaufaniu do dokumentu urzędowego tj. wypisy z ewidencji gruntów, a także w zaufaniu do oświadczeń innej Agencji Państwowej, która przy sprzedaży przedmiotowych działek zapewniała rolnika, o tym, iż działki te mają określona w ewidencji powierzchnię. Stąd też zastosowanie art.32 rozporządzenia w sytuacji skarżących jest sprzeczne z ratio legis tego przepisu.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a nadto podniosła co następuje:

Zarzut skargi odnośnie naruszenia przepisów dotyczących zasad przeprowadzania kontroli jest bezzasadny i pozbawiony motywacji prawnej. "Kontrola na miejscu" przeprowadzana jest bez powiadomienia strony, a wynika to wprost z art.17 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. Przedmiotowy przepis zakłada możliwość powiadomienia strony o planowanej kontroli, jednak jest to tylko i wyłącznie prawo organu, a nie jego obowiązek. Podczas kontroli strona nie może wnosić zmian i składać wyjaśnień odnośnie zawartych danych we wniosku. Natomiast w art.7 ust.5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ...reguluje kwestię zgłaszania przez podmiot kontrolowany ewentualnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontrolnym.

Przeprowadzona w ramach weryfikacji wniosku kontrola na miejscu miała za zadanie sprawdzić prawidłowość deklarowanej przez stronę powierzchni gruntów /działki rolnej/. Protokół z czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym z dnia [...] 2004r. potwierdza, że przedmiotem kontroli jest "pomiar powierzchni działki rolnej". Organ podnosi, że strona utrzymując w skardze poprawność deklarowanej powierzchni zamiennie posługuje się pojęciami działka rolna i działka ewidencyjna lub grunt. Powoduje to błędną interpretację przepisów oraz niezrozumienie samej procedury kontroli na miejscu. Zgodnie z definicją działki rolnej zawartej w ustawie z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności za działkę rolną uznajemy " zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,lha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego". Natomiast definicja działki ewidencyjnej zawarta jest w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z ta definicją,, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych". Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni podziału kraju dla celów ewidencji.

Celem przeprowadzonej kontroli na miejscu jest tylko i wyłącznie zweryfikowanie powierzchni deklarowanych przez stronę we wniosku powierzchni działek rolnych. Niesłuszne są więc twierdzenia strony, jakoby kontrola na miejscu służyła podważeniu jakichkolwiek dokumentów urzędowych potwierdzających powierzchnię działki ewidencyjnej.

Nadto organ wskazał, że kontrole wykonywane są przy pomocy precyzyjnego, specjalistycznego sprzętu, który powszechnie jest wykorzystywany przy tego rodzaju pomiarach przez ARiMR i który spełnia wszystkie warunki odpowiednich przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art.1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art.l34 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że skarga T. L. jest bezzasadna, natomiast odrzucił skargi W. L. i L. L.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy wnioskodawca T. L. ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz.U. Nr 229, póz. 2273 z późn.zm, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Z znajdujących się w aktach wypisów z rejestru gruntów wynika, że nieruchomości objęte wnioskiem o przyznanie płatności stanowią współwłasność ułamkową po 1/3 udziału T. L., W. L. i L. L., natomiast do krajowego systemu ewidencji producentów wpisany został T. L.. Zgodnie z przepisem art.12 ust.4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności /Dz.U. z 2004r. Nr 10, póz. 76 z późn.zm./ w przypadku współposiadaczy gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu ze współposiadaczy, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. Natomiast przepis art. 5 ust. 1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz.U. Nr 229, poz.2273 z późn.zm./ wprowadza zasadę, że pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powyższych regulacji wynika, że tylko osoba wpisana do ewidencji producentów rolnych może być stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania określonej płatności. Osoba będąca współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, ale nie wpisana do ewidencji producentów rolnych nie może wszcząć takiego postępowania i nie posiada przymiotu strony. Taka osoba nie jest legitymowana do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, albowiem z przepisów prawa materialnego nie wynika jej interes prawny, natomiast interes faktyczny nie uzasadnia uzyskanie takiego statusu. Natomiast zgodnie z art.50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, legitymacja skargowa, czyli uprawnienie do wszczęcia postępowania sądowo administracyjnego i uzyskania w nim statusu skarżącego przysługuje każdemu, kto ma interes prawny w uzyskaniu sądowej ochrony w związku z kwestionowanym działaniem lub bezczynnością organu administracji. W odróżnieniu od drugiej kategorii podmiotów skarżących, o których mowa w art.50 § 2, którzy wnoszą skargę w sprawie dotyczącej interesu prawnego innej osoby, a więc w "cudzej sprawie" w rozumieniu materialnoprawnym, skarżący o którym mowa w § 1 musi mieć własny interes prawny, a skarga może dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidzianej w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji własnych uprawnień. Stąd też współwłaściciele gospodarstwa rolnego nie wpisani do ewidencji producentów rolnych nie są uprawnieni do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję administracyjną w sprawach pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszaru obszarów wiejskich.

Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę W. L. i L. L.

Natomiast skargę T. L. Sąd uznał za bezzasadną, a zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Podstawowy zarzut skargi opiera się na twierdzeniu, iż ustalona w wyniku kontroli powierzchnia działek neguje treść dokumentu urzędowego jakim jest wypis z rejestru gruntów. Zarzut ten jest bezzasadny, a wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę prawidłowe. Mianowicie nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej. Sprawy ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jedn. Dz.U. z 2000r, nr 100, póz. 1086 z późn.zm./ i przepisy wykonawcze. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. "działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu położny w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych". Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni podziału kraju dla celów ewidencji. Ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą, a także informacje dotyczące osoby właściciela. Użytki gruntowe wykazywane w ewidencji gruntów dzielą się na następujące grupy: l/ użytki rolne: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwale i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy, 2/grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, 3/ grunty zabudowane i zurbanizowane, 4/użytki ekologiczne, 5/nieużytki, 6/grunty pod wodami, 7/tereny różne. Przepisy ustawy regulują zasady i tryb wprowadzania zmian w ewidencji gruntów.

Natomiast dla potrzeb problematyki pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, a jedną z form takiej pomocy jest pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, istotnym pojęciem jest pojecie działki rolnej. Pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w przepisie art.3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z powołanym przepisem działka rolna to -zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Tym samym między pojęciem działki ewidencyjnej, a pojęciem działki rolnej mogą zachodzić różne relacje. Działka rolna może obejmować kilka działek ewidencyjnych lub ich części, czy też działka rolna może stanowić część jednej działki ewidencyjnej, możliwa jest również sytuacja, iż na jednej działce ewidencyjnej będzie znajdować się kilka działek rolnych. Stąd też powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym. Nadto te relacje pomiędzy działką rolną a działką ewidencyjną mogą się zmieniać, to strona między innymi decyduje o tym jak w danym roku będzie korzystać z posiadanych gruntów, czy i jaka uprawa i na jakiej powierzchni będzie uprawiana, a także czy będzie utrzymywała grunt w dobrej kulturze. Dlatego też ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać na przestrzeni lat, przy niezmienionych danych zawartych w ewidencji gruntów, a dotyczących działek ewidencyjnych ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych. Dane wynikające z ewidencji gruntów są niezbędne dla ustalenia położenia działek rolnych, natomiast dane dotyczące powierzchni działek rolnych nie są danymi, które wprowadza się do ewidencji gruntów.

Stąd też wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r, Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych do ustawy są bezzasadne. Bezzasadny tym samym jest zarzut, że dokonany pomiar działek rolnych kwestionuje dokument urzędowy jakim jest wypis z rejestru gruntów, albowiem powierzchnia działek ewidencyjnych zawarta w ewidencji gruntów nie jest przedmiotem sporu.

Kolejny zarzut dotyczył naruszenia przepisów dotyczących przeprowadzenia kontroli, a konkretnie przeprowadzenia kontroli bez zawiadomienia i bez udziału skarżącego. Z uwagi, że jednym wnioskiem następuje wszczęcie zarówno postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich jak i postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przeprowadzane czynności kontrolne będą obejmować dane podane we wniosku, a dotyczące obu rodzajów płatności. Stąd też podnoszony w skardze zarzut naruszenia przepisu art.6 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych , oraz z przepisu art.7 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Z przepisów tych, a konkretnie z tych sformułowań w których jest mowa, że osoba upoważniona do przeprowadzania kontroli jest obowiązana okazać imienne upoważnienie do przeprowadzania kontroli, a nadto protokół z czynności kontrolnych podpisuje osoba przeprowadzająca kontrolę oraz podmiot kontrolowany wynika zdaniem skarżącego obowiązek zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Zdaniem Sądu z powyższych przepisów wynika jedynie taka zasada, iż w przypadku gdy na miejscu kontroli znajduje się podmiot kontrolowany to osoba przeprowadzająca kontrolę winna mu wówczas okazać zarówno upoważnienie do przeprowadzania kontroli jak i protokół z czynności kontrolnych, który osoba kontrolowana podpisuje. W większości bowiem przypadków osoba fizyczna składającą wniosek o przyznanie określonej płatności zamieszkuje w gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodzą działki rolne objęte wnioskiem, stąd też w przypadku przeprowadzania kontroli zastosowanie mają powyższe przepisy.

Natomiast o tym, że przeprowadzana kontrola na miejscu ma charakter niezapowiedziany decydują regulacje europejskie i ta zasada nie może być zmieniona przepisami krajowymi zarówno materialnymi jak i procesowymi. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym zasad przeprowadzania kontroli jest Rozporządzenie Komisji /WE/ Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiające szczególne zasady stosowania zintegrowanego sytemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady /EWG/ nr 3508/92 /Dz.U.UE.L.01.327.11/. Zgodnie z przepisem art.17 ust.1 powołanego rozporządzenia "Kontrola na miejscu jest niezapowiedziana. Jednakże pod warunkiem, że cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do absolutnie niezbędnego minimum. Powiadomienie takie, poza odpowiednio uzasadnionymi przypadkami, nie może przekraczać 48 godzin". Dalsze przepisy art. 18, art.19 regulują jaką ogólną liczbę kontroli na miejscu przeprowadza się w każdym roku, a także w oparciu o jakie kryteria następuje dobór wniosków podlegających kontroli. Z powołanego przepisu art. 17 wynika podstawowa zasada, zgodnie z którą kontrola na miejscu jest niezapowiedziana. Możliwość odstąpienia od tej zasady została bardzo mocno ograniczona do takich sytuacji w których jeżeli cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do absolutnie niezbędnego minimum. Przepis ten stwarza organom ewentualną możliwość odstąpienia od zasady, iż kontrola na miejscu jest niezapowiedziana natomiast nie daje podmiotom kontrolowanym prawa żądania, aby kontrola na miejscu była wcześniej zapowiedziana. Tej zasady nie mogą zmienić i nie zmieniaj ą powoływane przepisy art.7 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, czy też art.6 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jak również przepisy art. 10, 79 kpa.

Stąd też przeprowadzenie w przedmiotowej sprawie kontroli na miejscu bez wcześniejszego zawiadomienia skarżącego dokonane zostało zgodnie z obowiązującym stanem prawnym.

Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego zastosowanej metody pomiarowej -GPS- która dała wyniki odbiegające od danych zadeklarowanych we wniosku należy zauważyć, że stosownie do art.69 Rozporządzenia Komisji /WE/ nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. kontrole na miejscu dokonywane są zgodnie z tytułem III rozporządzenia /WE/ nr 2419/2001. Wymagania szczegółowe odnośnie dokonywania pomiaru działek precyzuje art.22 ust. 1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 2419/2001. W świetle tego przepisu obszar działek rolnych jest ustalany przy pomocy wszelkich odpowiednich środków określonych przez właściwe władze, które zapewniaj ą pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych. Ustalenie obszaru działek za pomocą metody GPS jest jedną z dopuszczalnych metod za pomocą której organ może dokonać pomiaru działek i taką właśnie metodą posłużono się w sprawie. Dokonując pomiaru działek metodą GPS ustalono zarówno powierzchnię działek kontrolowanych , jak i obwód danej działki podany w metrach. Z uwagi na wielość dostępnych metod pomiarowych nie można wymagać od organu, aby dokonywał jednocześnie pomiarów różnymi metodami, które również mogłyby dać wynik niezadowalający dla strony. Skarżący kwestionując ustalony w wyniku kontroli pomiar działek rolnych, ale sam nie podaje według jakiej metody została ustalona powierzchnia działek rolnych deklarowanych we wniosku. A tym samym, czy deklarowana powierzchnia została prawidłowa ustalona.

Odnośnie zarzutu naruszenia pkt 41 preambuły i przepisu art.44 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 2419/2001, którego ust.1 stanowi, iż obowiązki i wyłączenia, przewidziane w niniejszym tytule, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że jest niewinny Sąd stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie może znaleźć zastosowania, albowiem nie zostały spełnione określone w nim przesłanki. Mianowicie złożony wniosek nie był poprawny pod względem faktycznym, a skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy za tak złożony wniosek. Twierdzenia skarżącego, że podając powierzchnię działek dział w zaufaniu do dokumentu jakim jest wypis z ewidencji gruntów i w zaufaniu do oświadczeń innej Agencji Państwowej, która przy sprzedaży przedmiotowych działek zapewniała skarżącego o tym, że działki te mają określoną w ewidencji powierzchnię nie mogą stanowić o jego niewinności, albowiem powierzchnia działek ewidencyjnych jest bezsporna. Spór dotyczy podanej we wniosku powierzchni działek rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych, a tych danych nie zawiera ewidencja gruntów, i co do tej okoliczności skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy w szczególności nie wskazał w oparciu o jakie pomiary przez kogo wykonane podał powierzchnię działek rolnych. W takim stanie faktycznym wskazany wyżej przepis art.44 Rozporządzenia Komisji nie mógł być zastosowany.

Konsekwencją stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości we wniosku dotyczących podanej powierzchni działek rolnych, było zastosowanie sankcji określonych w przepisie art.32 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 2419/2001. Przepis art.32 zawiera pewną gradację sankcji w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią ustaloną. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z wniosku została zadeklarowana powierzchnia działek rolnych 43,97 ha, natomiast jak wynika z protokołu kontroli powierzchnia pomierzona działek rolnych wynosi 39,23 ha, co stanowi, iż różnica w procentach pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a ustaloną wynosi 10,78%. Zgodnie z powołanym przepisem art.32 ust.1 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art.31 ust.2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. Mając na uwadze zasadę wynikającą z powyższego przepisu, oraz ustaloną w § 4 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. nr 73, poz.657 z późn.zm./ kwotę płatności przypadającą na jeden hektar, która dla działek położonych na obszarze nizinnym w strefie II wynosi 264 zł. ustalono płatność w kwocie [...] zł. Powyższe obliczenia zdaniem Sądu zostały przeprowadzone prawidłowo.

Stąd też zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty należy uznać za bezzasadne, a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji co do merytorycznego rozstrzygnięcia za prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 12707 skargę oddalił.