Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 347/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław NItecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Burmistrz W., działając na podstawie art. 1, art. 2, art.3, art.17, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1, 2 i 3 pkt 4 lit a-e, ust. 4aa i 4b, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz.1548) odmówił K.Z. świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] do [...] z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką na niepełnosprawną córką K.Z. urodzoną w dniu [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K.Z. w dniu [...] wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni utraciła status osoby bezrobotnej na mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dniem [...] i sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką K. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu [...] przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

W punkcie IV tego orzeczenia określono, że niepełnosprawność K.Z. powstała w [...]r.

Organ przywołał treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Z przedstawionego przez wnioskodawczynię świadectwa dojrzałości córki wynikało, że K.Z. egzamin ten złożyła w dniu [...], a z zaświadczenia Wyższej Szkoły A wynikało, że była studentką od [...] do [...].

Ze względu na to, że orzeczenie o niepełnosprawności córki nie precyzowało daty powstania niepełnosprawności, strona wystąpiła do Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności o jego zmianę i ustalenie początku niepełnosprawności od dnia [...]. Orzeczenie to zostało zmienione w ten sposób, że datę powstania niepełnosprawności określono na dzień [...]. Jednocześnie wnioskodawczyni dołączyła decyzję Wyższej Szkoły A z dnia [...] o przyjęciu córki na studia z dniem [...].

W związku z powyższym, przyjęto, że niepełnosprawność córki wnioskodawczyni nie powstała w trakcie nauki w szkole, gdyż rok akademicki rozpoczyna się w dniu 1 października. Fakt nauki nastąpił już w dacie, gdy była ona osobą niepełnosprawna.

W odwołaniu od opisanej decyzji strona wskazał, że córka jej choruje na [...], a data [...] jest tylko datą dokumentacji medycznej. Początek choroby miał miejsce w czasie pobierania nauki w szkole średniej, a datę tę trudno jest ustalić ze względu na specyfikę choroby. Odwołująca wskazała nadto, że córka jest w ciężkim stanie i wymaga stałej opieki.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji przekazując sprawę do jej ponownego rozpatrzenia. Po przedstawieniu ustalonych w postępowaniu przed organem I instancji faktów, jako niewyjaśnioną uznano datę rozpoczęcia przez córkę odwołujące nauki w szkole wyższej, datę jej immatrykulacji, a także faktu, czy pomiędzy nauką w szkole i podjęciem nauki w szkole wyższej córka strony pobierała naukę w jakiejkolwiek innej placówce. Jako niewyjaśnione uznano również, czy zmienione w zakresie punktu IV orzeczenie o niepełnosprawności stało się ostateczne.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów, co wynika z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 572). Czas trwania oraz organizację roku akademickiego, w tym terminy rozpoczęcia i zakończenia zajęć określają postanowienia regulaminu studiów w uczelniach (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 lipca 2011r. w sprawie warunków, jaki musza odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach (Dz. U. z 2011r. Nr 160 poz. 958).

Kolegium przytoczyło także treść art. 170 ustawy Prawo szkolnictwie wyższym, po myśli którego prawa studenta nabywa się z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, przy uwzględnieniu ostatecznej decyzji przyjmującej na pierwszy rok studiów.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, w ramach którego ustalono, że orzeczenie o niepełnosprawności zawierające zmianę datę jej powstania jest ostateczne, córka wnioskodawczyni zakończyła naukę w szkole średniej w [...]r. i ponownie podjęła naukę w Wyższej Szkole A, nadto, że rozpoczęła studia na tej uczelni i uzyskał status studenta w dniu [...]. Burmistrz W., decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił K.Z. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką na niepełnosprawną córką K.Z. urodzoną w dniu [...].

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 1, art. 2, art. 3, art.17, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1, 2 i 3 pkt 4 lit a-e, ust. 4aa i 4b, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz.1548).

Organ wskazał, że dowody przeprowadzone w ponownym postępowaniu nakazują przyjąć, że niepełnosprawność K.Z. datująca się od dnia [...] nie powstała w trakcie nauki, gdyż podjęła ona studia w dniu [...], a więc w dacie, gdy była już niepełnosprawna.

Wnioskodawczyni nie zgodziła się ze stanowiskiem zaprezentowanym w decyzji z dnia [...] załączając do odwołania zaświadczenie wystawione przez Poradnię [...] w B. z dnia [...], z którego wynikało, że choroba K.Z. ma charakter przewlekły, rozwijała się podstępnie doprowadzając do inwalidztwa, a z dokumentacji medycznej wynika niezbicie, że proces chorobowy rozpoczął się w trakcie uczęszczania do szkoły średniej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji.

Odnosząc się do stanu prawnego sprawy Kolegium wskazało, że od dnia 1 stycznia 2013r., na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw wprowadzone zostały zmiany w zakresie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Przywołało w całości treść art. 17 ust. 1, i 1a i 1 b, jak też art. 17 ust 3-5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w nowym brzmieniu stwierdzając, że nowe przepisy zawęziły krąg podmiotów, które mogą pobierać to świadczenie, a jednocześnie rozszerzono katalog przesłanek negatywnych, uniemożliwiających uzyskanie tego prawa. Tak właśnie w treści art. 17 ust. 1b w/w ustawy zawężono krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego do osób opiekujących się niepełnosprawnymi, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Przechodząc do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy podzielił ustalenia dokonane w postępowaniu przed organem I instancji. Odnosząc je do przedstawionej regulacji prawnej organ uznał, że świadczenie pielęgnacyjne wnioskodawczyni nie przysługuje.

Zdaniem Kolegium analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje bowiem jednoznacznie, że niepełnosprawności jej córki nie powstała w trakcie nauki w szkole wyższej. Była ona niepełnosprawna od dnia [...] a studia rozpoczęła w dniu [...]. Złożone przez odwołującą zaświadczenie lekarskie uznano natomiast za dowód pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż data niepełnosprawności wynika z wymaganego ustawą dokumentu, jakim jest orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie należy do świadczeń uznaniowych. Możliwość jego przyznania uzależniona jest od wystąpienia ściśle określonych przesłanek ustawowych i brak którejkolwiek z nich powoduje, że świadczenie to nie może zostać przyznane.

W treści uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił nadto warunki wprowadzone w znowelizowanej ustawie o świadczeniach rodzinnych, na jakich otrzymać można specjalny zasiłek pielęgnacyjny przysługujący opiekunowi rezygnującemu z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wobec której opiekuna obciąża obowiązek alimentacyjny.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.Z. określiła zaskarżoną decyzję jako krzywdzącą. Tak, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, że córka jej cierpi na [...], a początek choroby miał miejsce w szkole średniej. Jednak ze względu na specyfikę choroby trudna jest do ustalenia dokładana tego data.

Do skargi dołączono ponownie zaświadczenie lekarskie złożone już na etapie postępowania odwoławczego, a nadto historię choroby Poradni [...] w K., z której wynikało, że K.Z. zarejestrowała się po raz pierwszy w dniu [...] oraz historię choroby Poradni [...], z której wynikało, że datą pierwszego zarejestrowania jest [...] a rozpoznanie wstępne to [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz przedstawioną w zaskarżonej decyzji argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm. ) sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w ramach przysługujących sądom administracyjnym kompetencji wykazała jednak, że wniesiona skarga jest zasadna.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji stanowiła norma prawna zawarta w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.1456 ze zm)., dalej określonej jako "ustawa"). Powołany przepis został wprowadzony na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2013r. Przepisy ustawy nowelizującej, obok dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanego w art. 17 ustawy wprowadziły różnicujące sytuację prawną opiekunów osób niepełnosprawnej, a tego rozróżnienia stał się wiek powstania niepełnosprawności Zgodnie z ust. 1b tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia osiemnastego roku życia, ewentualnie w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia dwudziestego piątego roku życia.

Przepis art. 17 ust. 1b ustawy stał się przedmiotem skargi kasacyjnej złożonej przez grupę posłów, która zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności tej regulacji prawnej z Konstytucją RP.

Wnioskodawca zakwestionował art. 17 ust. 1b tej ustawy w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia.

Skarga ta została rozstrzygnięta w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. K38/13 (publ. Internetowa baza orzeczeń otk nr 104/9/A/2014). W wyroku tym orzeczono, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Uznano, że stosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jako kryterium identyfikacji beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego prowadzi do takiego zróżnicowania w obrębie prawa do świadczeń opiekuńczych, które traci swoje konstytucyjne uzasadnienie.

Trybunał przypomniał ratio art. 17 ust. 1b ustawy. Odwołując się do uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 724/VII kadencja, s. 2-4) wskazał, że ustawodawca miał na celu takie ukształtowanie przesłanek przyznawania tego świadczenia, aby przysługiwało ono rodzicom dzieci niepełnosprawnych, którzy rzeczywiście sprawują nad nimi opiekę. Powiązanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z momentem powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki wynikało z założenia, że osoby dorosłe, których niepełnosprawność nie powstała w okresie nauki, były najczęściej samodzielne i miały możliwość wypracowania własnych źródeł dochodu, a tym samym finansowania lub współfinansowania opieki, bez konieczności dodatkowego wsparcia budżetu państwa.

W uzasadnieniu cytowanego wyroku Trybunał podkreślił, że istotnym kryterium przyznania świadczeń powinna być w każdym wypadku ocena faktycznej sytuacji finansowej ich potencjalnych beneficjentów i uznał, że wykonanie wyroku wymaga podjęcia działań ustawodawczych, które doprowadzą do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych pozostawiając ustawodawcy w tej kwestii pewien margines swobody.

Trybunał Konstytucyjny zaznaczył przy tym, że skutkiem wejścia w życie niniejszego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że przedstawiony wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z wyrażonym w nim stanowiskiem nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przyczyna uchylenia kontrolowanej decyzji leży natomiast w błędnej, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, interpretacji treści art. 17 ust. 1b ustawy.

Uznano w niej, że dla ziszczenia się warunku w postaci powstania niepełnosprawności w trakcie nauki w szkole wyższej istotna jest data immatrykulacji. Organ pominął natomiast całkowicie ocenę charakteru aktu o przyjęciu na studia i jego wpływu na sytuację prawną skarżącej.

Analizując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, przede wszystkim zauważyć trzeba, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy nie definiuje użytego w nim terminu – "w trakcie nauki w szkole wyższej". Słuszne zatem było odniesienie się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. 2012r. poz.572).

W literaturze polskiej i orzecznictwie dominuje przekonanie, że szkoła wyższa należy do kategorii zakładów użyteczności publicznej (zakładów administracyjnych, zakładów państwowych) i ma przewidziane ustawą kompetencje m.in. w zakresie doboru i kształcenia studentów.

Stosunek prawny łączący studenta ze szkołą wyższą określany jest w nauce prawa jako tzw. administracyjny stosunek zależności zakładowej (por. J. Filipek: Stosunek administracyjnoprawny, Kraków 1968, s. 126). Stosunek ten nawiązuje się w wyniku postępowania kwalifikacyjnego, w toku którego sprawdza się, czy kandydat odpowiada warunkom przewidzianym w ustawie. Postępowanie kwalifikacyjne jest traktowane jako postępowanie administracyjne, w toku którego - spośród ubiegających się o przyjęcie na studia - ma zostać dokonany wybór tych, "którzy w największym stopniu gwarantują pomyślne ukończenie nauki czy studiów" (por. E. Ochendowski - Organy administracji niezespolonej i zakłady administracyjne, w: "System prawa administracyjnego" t. II, Ossolineum 1977, s. 362).

Wynik tego postępowania przesądza o tym, czy ubiegający się o przyjęcie zostanie włączony w poczet studentów danej szkoły wyższej, a więc w poczet "użytkowników zakładu" i należy do grupy aktów administracyjnych zewnętrznych w odróżnieniu od wewnątrzzakładowych aktów administracyjnych, będących przejawem władztwa zakładowego i kształtujących stosunki prawne w ramach stosunku zakładowego (por. E. Ochendowski: Formy działania zakładu, w: "Studia z zakresu prawa administracyjnego ku czci prof. dra Mariana Zimmermana", Warszawa-Poznań 1973, s. 111).

Akt rozstrzygający o przyjęciu na studia akademickie jest także w judykaturze jednolicie uznawany za indywidualny akt administracyjny (por. wyroki NSA z dnia 29 czerwca 1982r sygn. II SA 532/82, z dnia 5 maja 1989 r., sygn. akt I SA 251/89, OSP 1991, nr 4, poz. 96 oraz z dnia 16 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1374/99, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1983 r., III AZP 3/83 czy uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003r. sygn. OPS 5/03publ. CBOSA aktualne w obecnym stanie prawnym).

Jednolicie również traktowany jest skutek jaki wywołuje decyzja administracyjna przyjęciu na studia wyższe. Uznaje się bowiem, że decyzja ta stanowi podstawę przyjęcia na studia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002r. sygn. III CKN 466/00 publ. LEX nr 74408). Rozstrzygnięcie właściwego organu tej szkoły o przyjęciu na I rok studiów następuje w drodze indywidualnej decyzji administracyjnej regulowanej co do trybu jej wydania i zaskarżania przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego a dotyczy w istocie włączenia kandydata na studia w poczet użytkowników zakładu administracyjnego (por .J. Borkowski, Organizacja zarządzania szkołą wyższą, Ossolineum 1978). Osoba, której doręczono decyzję o przyjęciu na studia ma zatem status prawny studenta dopuszczonego do korzystania z usług szkoły w charakterze użytkownika. Także w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003r. sygn. OPS 5/03 uznaje się, że przyjęcie w poczet użytkowników zakładu publicznego, jakim jest uniwersytet, następuje w drodze aktu upoważnionego organu zakładu (decyzji administracyjnej).

Jeżeli zatem w zakresie dotyczącym przyjęcia na studia źródłem stosunku prawnego łączącego studenta z uczelnią jest ostateczna decyzja administracyjna, zasadne jest, by za datę przyjęcia na studia traktować datę wynikającą z tej decyzji.

Poglądowi temu nie przeczy zapis zawarty w treści art. 170 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, gdyż mówi się tam o "osobie przyjętej na studia", która składa ślubowanie. Nie przeczy również art. 2 ust. 1 pkt 19 w/w ustawy zawierający definicję legalną terminu "immatrykulacja". Użyte tam pojęcie "akt" nie oznacza bowiem decyzji administracyjnej. Tymczasem decyzja administracyjna o przyjęciu na studia jest bezwarunkowa, ostateczna i wykonalna. Dopóki istnieje ona w obrocie prawnym, jej adresat może domagać się umożliwienia realizacji płynących z niej praw. Jednocześnie ani nieobecność na uroczystości immatrykulacji ani odmowa złożenia ślubowania nie jest wymieniona w art. 190 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym zawierającym zamknięty katalog przesłanek umożliwiających skreślenie z listy studentów (por. Paweł Orzeszko, Komentarz do art. 170 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym publ. LEX).

Akt immatrykulacji i złożenie ślubowania, o których mowa w art. 170 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym nie stanowią warunku powstania stosunku prawnego pomiędzy szkoła wyższą, a studentem. Stanowią natomiast warunek niezbędny do nabycia praw i obowiązków określonych w regulacjach wewnętrznych uczelni.

Można tu przywołać pogląd wyrażony w cyt. wcześniej uchwale 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003r. i w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 października 2005r. sygn. SK 39/05 publ. OTK-A 2005/9/99, gdzie uznaje się że z chwilą przyjęcia na studia, jako użytkownik zakładu (uczelni) osoba ta staje się podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Te prawa i obowiązki wynikają zarówno z przepisów powszechnie obowiązujących (ustaw i aktów normatywnych wykonawczych), jak i ze statutów oraz regulaminów zakładowych. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. studenta), wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w danym zakładzie. "Użytkownicy zakładu (uczelni) mają obowiązek podporządkowania się aktom władztwa zakładowego o charakterze abstrakcyjnym, przykładowo - regulaminom studiów, zarządzeniom rektora uczelni już z tego powodu, że są użytkownikami; nie jest tu konieczne wydawanie aktów konkretnych stwierdzających obowiązek zastosowania się do regulaminu czy zarządzenia".

Akt immatrykulacji przesądzający jedynie o nabyciu wewnątrzzakładowych uprawnień przez studenta i złożenia przez niego ślubowania, że będzie min. przestrzegał przepisów obowiązujących na uczelni ma zatem znaczenie dla określenia daty nabycia wzajemnych praw i obowiązków pomiędzy uczelnią a studentem.

Biorąc pod uwagę przeprowadzone powyżej rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że interpretacja przesłanki "w trakcie nauki w szkole wyższej" dokonana w zaskarżonej decyzji jest interpretacją, do jakiej nie uprawnia ani ustawa o świadczeniach rodzinnych ani też ustawa o Prawo o szkolnictwie wyższym.

Decyzja administracyjna, która stanowi źródło stosunku prawnego łączącego studenta z uczelnią powinna natomiast przesądzać o uprawnieniu do świadczenia pielęgnacyjnego przyznawanego z mocy art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.

Na marginesie zauważyć można, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powoływany w treści kasacyjnej decyzji Samorządowego Kolegium Administracyjnego z dnia 30 września 2013r. został uchylony na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2013r. (sygn. I OSK 1419/13).

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.