Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1709/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 1 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) sędzia NSA Irena Kamińska sędzia del. WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 610/13 w sprawie ze skargi D.R. na bezczynność Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 610/13 stwierdził, że bezczynność Operatora Gazociągów Przemysłowych [...] S.A. w W. w przedmiocie udzielenia D.R. informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie oraz zasądził na rzecz D.R. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. D.R., reprezentowany przez pełnomocnika, wezwał Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. Oddział w G. (dalej: "Spółka") do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości składającej się z działki o nr ew. [...] położonej w m. M. oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem.

W piśmie tym zawarł także wniosek o udostępnienie, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.jedn. Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: "u.d.i.p."), kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej sieci gazociągowych.

Pismem z dnia 8 lutego 2012 r. Spółka poinformowała pełnomocnika wnioskodawcy, że po analizie sprawy podejmie działania zgodnie z obowiązującą procedurą.

Pismem z dnia 28 lutego 2012 r. Spółka zwróciła się do pełnomocnika D.R. o uzupełnienie dokumentów zawierających aktualne dane dotyczące objętej wnioskiem nieruchomości, tj. odpis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z załącznikiem graficznym (mapa z wyznaczonymi strefami przeznaczenia terenu) oraz o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy treścią księgi wieczystej a wypisem z rejestru gruntów dla przedmiotowej działki.

Pismem z dnia 3 lipca 2013 r. D.R., działający przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu oraz zobowiązanie do udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie i w żądanej formie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego, obowiązek stosowania przepisów u.d.i.p. przez Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. z siedzibą w W. wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Podkreślił, że użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" oznacza, iż zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo ze względu na znaczenie gazu dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi". Zatem żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy gazociągów dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia tej informacji.

Skarżący wskazał, iż wezwaniem z dnia [...] stycznia 2012 r. wystąpił do OGP [...] S.A. z siedzibą w W., Oddział w G. z wnioskiem m.in. o udostępnienie wszelkich dokumentów, z których wynikałoby, że właściciel gruntu bądź jego poprzednicy prawni wyrazili zgodę na budowę sieci przesyłowej oraz towarzyszących jej obiektów. Do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Spółka wskazała, iż pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] stycznia 2012 r., którego celem było podjęcie negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz ustanowienie służebności przesyłu wpłynęło do Oddziału w G. w dniu 2 lutego 2012 r. "Prośba" o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy sieci gazociągowych została zawarta w przedostatnim akapicie uzasadnienia ww. pisma z powołaniem się na przepisy u.d.i.p. Takie sformułowanie zapytania przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego nie mogło stanowić o potraktowaniu tego pisma jako wniosku o udzielenie informacji publicznej.

Zdaniem Spółki, adresatem wniosku o udzielenie informacji publicznej nie mógł być Oddział Spółki. Pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego Oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej. Z uwagi na brak przymiotu osoby prawnej oraz literalne niewskazanie oddziału spółki akcyjnej w katalogu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej zawartym w art. 4 pkt 4 u.d.i.p., oddział nie może być uznany za podmiot legitymowany do udzielenia informacji publicznej.

Dalej Spółka wskazała, iż żądane przez D.R. informacje nie mieszczą się w definicji informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 6 u.d.i.p. Informacje te nie dotyczą spraw publicznych, lecz partykularnego interesu skarżącego. Skarżący domaga się od Spółki przede wszystkim należności pieniężnych za bezumowne korzystanie przez G.S. z przedmiotowych nieruchomości, na których znajdują się elementy infrastruktury przesyłowej Spółki oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu.

Zdaniem Spółki, D.R. nieprecyzyjnie wskazał zakres żądanych informacji jako "wszelkie dokumenty", podczas gdy gazociąg DN 500 znajdujący się na jego gruncie pochodzi z lat 70-tych ubiegłego wieku i od czasu oddania go do użytku (ok. 40 lat temu) przechodził wielokrotnie przekształcenia własnościowe należąc kolejno do Skarbu Państwa, spółki Skarbu Państwa powstałej w wyniku komercjalizacji i był wielokrotnie przekazywany między jednostkami organizacyjnymi właścicieli. Okoliczności te powodują, że Spółka w chwili otrzymania wniosku o udzielenie informacji publicznej nie znajduje się w posiadaniu żądanych informacji lub dokumentów, zwłaszcza w sytuacji, gdy sama ich nie wytworzyła. Angażuje wówczas dodatkowe środki osobowe i finansowe celem pozyskania określonych dokumentów, których nie posiada w swoich zasobach.

Następnie Spółka wskazała, iż po otrzymaniu wezwania z dnia [...] stycznia 2012 r. nawiązała korespondencję z pełnomocnikiem D.R., jednak między stronami nie doszło do etapu podjęcia negocjacji z uwagi na fakt, że Spółka do dnia doręczenia jej skargi na bezczynność nie otrzymała od D.R. jakiejkolwiek korespondencji w odpowiedzi na pismo z dnia 28 lutego 2012 r. Jednakże, po doręczeniu skargi na bezczynność, Spółka przeprowadziła szereg czynności wyjaśniających, zaś pismem z dnia 22 października 2013 r., po przeprowadzeniu kwerendy posiadanych zasobów dokumentacji, poinformowała skarżącego o wydanych w związku z budową gazociągu decyzjach administracyjnych, których Spółka nie posiada w oryginale ani w odpisie. Jednocześnie Spółka poinformowała D.R., że w celu pozyskania odpisów tych decyzji winien on się zwrócić do organów je wydających bądź do ich następców prawnych.

W motywach zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.), przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%.

Podał, że z przedstawionego odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS według stanu na dzień 25 lipca 2013 r., nr [...] wynika, że spółka Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. w W. powstała w ramach przekształcenia, jedynym jej akcjonariuszem jest Skarb Państwa, zaś Oddział w G. wymienia się wśród innych jednostek organizacyjnych Spółki. Zatem już tylko z tego powodu Spółkę należy zaliczyć do podmiotów zobowiązanych na gruncie u.d.i.p. bez potrzeby odwoływania się do wskazywanego przez D.R. kryterium wykonywania zadań publicznych. Ponadto, Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. w W. znalazł się w "Wykazie przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa", zawartym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 2010 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 212, poz. 1387).

Podniósł, że skoro - co wynika z dokumentacji sprawy - Spółka Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. w W. powstała w ramach przekształcenia, jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, zaś Oddział w G. stanowi jednostkę organizacyjną Spółki, to jako podmiot zobowiązany do zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może być traktowana ta właśnie jednostka organizacyjna (oddział) lub osoba ją reprezentująca (dyrektor oddziału).

Następnie Sąd stwierdził, że mając na względzie odformalizowany tryb dostępu do informacji publicznej nie można się zgodzić ze stanowiskiem Spółki, iż żądanie udostępnienia informacji zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. nie spełniało kryteriów wniosku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Podał, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta znajduje się w jego posiadaniu, nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Natomiast w przypadku wystąpienia wątpliwości co do zakresu żądania wniosku, adresat winien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie, jakich konkretnie dokumentów żąda, może mieć to bowiem znaczenie dla ustalenia zakresu przedmiotowego stosowania u.d.i.p. Podkreślił, że przedmiotowy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a żądanie niewątpliwie dotyczyło udostępnienia informacji publicznej, bowiem udostępnienie kserokopii decyzji realizuje prawo do udostępnienia treści i postaci dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 22 października 2013 r., nadanym w tej samej dacie listem poleconym w placówce Poczty Polskiej, Spółka poinformowała D.R., że "posiada wiedzę" o dwóch decyzjach wydanych w związku z budową gazociągu DN 500 PN 6,3 MPa, tj. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...] wydanej przez Komisję Planowania przy RM z dnia 22 października 1974 r., znak: [...] oraz decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 2 grudnia 1974 r. wydanej przez Urząd Wojewódzki w P.. Spółka stwierdziła również, że nie posiada oryginałów ani odpisów ww. decyzji. Jednocześnie, pełnomocnik D.R. nie podważył skutecznie faktu prawidłowego doręczenia ww. pisma Spółki (odpowiedź pełnomocnika D.R. na wezwanie Sądu z dnia 3 marca 2014 r.).

Wskazane powyżej pismo Spółki z dnia 22 października 2013 r. zostało skierowane do pełnomocnika D.R. dopiero po dacie wniesienia skargi na bezczynność. Zatem w dacie wystąpienia skarżącego ze skargą organ pozostawał w bezczynności wobec wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. Stan bezczynności ustał jednak przed datą wyrokowania, bowiem Spółka poinformowała, że nie dysponuje żądanymi dokumentami ani w oryginale, ani w odpisie (kopii). Nadto udostępniła D.R. podstawowe dane dotyczące decyzji, których kserokopii żądał.

Powołując się na powyższe Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie winno ulec umorzeniu. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy (v. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poinformowanie przez Spółkę, iż nie dysponuje ona żądanymi dokumentami, czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza spór co do spoczywającego na Spółce obowiązku informacyjnego oraz jej stanowisko co do skierowania wniosku do podmiotu nie będącego zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w trybie u.d.i.p., Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółka zarzuciła naruszenie:

a) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

- art. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej i jako taka podlega udostępnieniu w ramach u.d.i.p.,

- art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że oddział spółki kapitałowej nieposiadający osobowości prawnej, a więc jednostka nieuprawniona do samodzielnego działania, jest podmiotem zdolnym i uprawnionym do wydania decyzji administracyjnych jako spółka kapitałowa,

- art. 6 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że oświadczenie właściciela gruntu o zgodzie na budowę sieci przesyłowej oraz towarzyszących jej obiektów stanowi dane publiczne, choć oświadczenie to nie stanowi dokumentu urzędowego.

a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów poprzez uznanie, że Operator Gazociągów Przemysłowych [...] S.A. w W. dopuścił się bezczynności polegającej na nieudzieleniu informacji publicznej.

b) przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 141 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym poprzez potraktowanie wniosku jako wniosku o udzielenie informacji publicznej, mimo iż wniosku takiego on nie stanowił, czego konsekwencją było wydanie wyroku uznającego bezczynność Operatora Gazociągów Przemysłowych [...] S.A. w W..

W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną D.R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podzielając argumentację Sądu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wniósł o jej oddalenie oraz o zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych, z wyszczególnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do zarzutów procesowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należy, że jest on bezzasadny.

Zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie w oparciu o art. 141 § 4 p.p.s.a. W treści uzasadnienia zawarto treść żądania, stan faktyczny i prawny sprawy, oceniono argumenty, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku.

Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie nie można uznać, że Sąd I. instancji błędnie potraktował pismo D.R. z dnia [...] stycznia 2012 r. jako wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wskazać bowiem należy, że w treści ww. pisma D.R. wskazał: "Proszę również w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit "a" tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej sieci gazociągowych.". Powyższa treść pisma nie pozostawia wątpliwości, że D.R. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślić należy, że w u.d.i.p. brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Artykuł 10 u.d.i.p. nie określa żadnej formy ani też ram wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej wskazujących na naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz inne osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym m. in. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1280/14 wynika, że w zakresie podmiotowym jest to więc regulacja prawna szczególna, a przy tym niezwykle pojemna, obejmująca swoim zakresem również oddział spółki, przeciwko któremu skierowano skargę. Oddział spółki akcyjnej jest bowiem wprawdzie jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, ale przepisy prawa pozwalają na nią nałożyć obowiązki lub przyznać uprawnienia lub skierować nakazy i zakazy, a także stwierdzić albo uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Ta zaś cecha wyposaża tego rodzaju jednostkę, niebędącą żadnym z podmiotów wymienionych w art. 25 § 1 i 2 p.p.s.a., w zdolność sądową (art. 25 § 3 p.p.s.a.).

Stanowisko dostrzegające potrzebę modyfikacji reguł, dotyczących zdolności podmiotów występujących w charakterze stron postępowania przed sądem administracyjnym, toczonego na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej było prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I OZ 811/13, publikowane w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzeczeniach tych wyrażony został pogląd, że oddział spółki akcyjnej, a nawet jej organ, jest podmiotem wyposażonym w zdolność sądową w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Może być traktowany jako organ - w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. - a zatem w znaczeniu funkcjonalnym, wynikającym z charakteru wykonywanych zadań należących do zakresu zadań publicznych, co w rezultacie uzasadnia przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2298/13).

Mając powyższe na uwadze, za bezzasadne należy uznać stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż oddział spółki akcyjnej nie może być zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Przechodząc do pozostałych zarzutów, zauważyć należy, że pojęcie "informacji publicznej" określone zostało w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. Z treści ww. przepisów wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przedmiotowej ustawy, jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Ponieważ sformułowania zawarte w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. nie są zbyt jasne, przy ich wykładni należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności różnych podmiotów w zakresie, w jakim między innymi wykonują one zadania publiczne. Zgodnie z ust. 2 art. 61 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji dotyczy również dostępu do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

W świetle powołanych przepisów u.d.i.p. oraz Konstytucji RP pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu adresata wniosku oraz to czy znajdują się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1280/14).

D.R. we wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. zwrócił się o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy wskazanych przez niego sieci gazociągowych. Zauważyć należy, że z takich decyzji skarżąca kasacyjnie może wywodzić uprawnienia do sieci gazociągowych służących do prowadzonej przez nią działalności. Takie decyzje dotyczą więc bezpośrednio sfery działalności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej na gruncie przepisów u.d.i.p., a tym samym mają walor informacji publicznej w omawianym znaczeniu. Świadczenie usług publicznych w zakresie dystrybucji gazu następuje za pośrednictwem urządzeń infrastruktury technicznej, której lokalizacja i posadowienie dokonywane są w oparciu o kwalifikowane akty administracyjne pochodzące od organów władzy publicznej, co w świetle przepisów ustawy oznacza, że informacje te zawierają informację odnoszącą się do sfery realizacji zadań publicznych podmiotu zobowiązanego. Tworzą więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tiret pierwsze u.d.i.p., będąc rodzajem informacji o treści takich aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie.

Podkreślenia wymaga, że o zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje spełnienie przesłanek przewidzianych w powołanych przepisach u.d.i.p., nie zaś ewentualny możliwy sposób wykorzystania pozyskanych przez wnioskodawcę informacji. Znaczenia prawnego nie może więc mieć okoliczność, że skarżący chce dochodzić roszczenia cywilnoprawnego wobec Spółki. Dokumenty urzędowe będące w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego, w tym spółki gazowej, nie tracą charakteru informacji publicznej w przypadku, gdy ich udostępnienia domaga się osoba fizyczna pozostająca lub mogąca pozostawać w sporze cywilnoprawnym z tym przedsiębiorstwem. Odmienne zapatrywania są sprzeczne z celem regulacji ustawowych i konstytucyjnych dotyczących dostępu do informacji publicznej, a nadto byłyby one nielogiczne. Ocena czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. nie może być odmienna w zależności od tego, kto ubiega się o jej udostępnienie. Zainteresowany, kierując swój wniosek do podmiotu zobowiązanego, nie musi wykazywać, w jakim celu żądana informacja publiczna jest mu potrzebna. Jedynie w przypadku żądania dotyczącego udzielenia informacji publicznej przetworzonej, konieczne jest wykazanie, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponadto tylko, gdy istnieje alternatywny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej, wówczas wyłączone jest stosowanie u.d.i.p., o czym stanowi art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Jednak możliwości zwrócenia się z analogicznym wnioskiem do właściwych organów administracji publicznej o wydanie kserokopii decyzji administracyjnych, będących przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy, nie należy utożsamiać z istnieniem alternatywnego trybu dostępu do żądanej informacji publicznej.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że Sąd I instancji słusznie uznał, że decyzje administracyjne dotyczące budowy linii gazociągowych, z których to decyzji Spółka wywodzi swoje prawa do przedmiotowych urządzeń znajdujących się na nieruchomości wnioskodawcy, są w rozumieniu u.d.i.p. informacjami publicznymi, do udostępnienia których zastosowanie ma tryb przewidziany w tej ustawie. Tym samym zarzut naruszenia art. 1 oraz art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. także uznać należy za chybiony. Sądowi I instancji nie można bowiem skutecznie zarzucić ani błędnej wykładni ani niewłaściwego zastosowania powołanych przepisów.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że zarzuty sformułowane przez skarżącą Spółkę pozbawione są usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.