Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 493/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33 ust 4. 42 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680),po rozpatrzeniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji własnej z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalenia, wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany, do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Organ wskazał, że decyzja ta obejmuje również K. A., E. K., S. K., B. K. i E. K..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że A. K., obywatel [...], w dniu [...] grudnia 2013 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, przy czym jest to kolejny (drugi) wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy.

W stosunku do cudzoziemca w dniu [...] września 2013 r. została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i orzeczono o wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą, okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. powyższą decyzję utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż rozpatrując przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] września 2013r. miał na uwadze przesłanki, określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W tej sytuacji wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy może być wstrzymane, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Organ stwierdził, iż analiza porównawcza ponownie złożonego wniosku z uprzednio złożonym wnioskiem, wykazała, że jest on oparty na tych samych podstawach. Aplikant nie wskazał żadnych nowych istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania. Zdaniem organu, bezcelowe jest przesłuchanie żony wnioskodawcy, jak i A. A. sąsiada z kraju pochodzenia, ponieważ wyjaśnienia ich mają dotyczyć okoliczności podnoszonych przez stronę w trakcie pierwszej procedury. Sytuacja cudzoziemca została wnikliwie zbadana przez Szefa USC a następnie Radę do Sprawa Uchodźców. Organy obu instancji stwierdziły, że okoliczności na które wskazywał zainteresowany nie uprawniają go do żadnej formy ochrony przewidzianych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy w RP. Zdaniem organu, odwoławczego złożenie przedmiotowego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP, bowiem strona wskazała żadnych nowych istotnych okoliczności.

W odniesieniu do podnoszonej przez stronę okoliczności dotyczącej asymilacji jego małoletnich dzieci, organ odwoławczy, wskazał, że w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Szefa Urzędu podano, że w Polsce przebywają oni od niespełna roku i w trakcie procedury uchodźczej strona wraz z rodziną udała się do [...], zatem w sytuacji tak krótkiego okresu pobytu małoletnich w RP trudno jest mówić o zintegrowaniu się z polską społecznością, a także o negatywnym wpływie wydalenia na ich rozwój psychofizyczny.

Odnośnie stanu zdrowia żony wnioskodawcy organ odwoławczy wskazał, że z zaświadczeń lekarskich wynika, że przybywała w GSK w W. z powodu zaostrzenia astmy oskrzelowej i zapalenia płuc. Okoliczności te, zdaniem organu, nie są wystarczające do udzielenia jednej z ww. form ochrony, tym samym nie stanowią przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. Organ stwierdził, iż nic nie wskazuje, iż w przypadku powrotu cudzoziemca do kraju pochodzenia byłby on narażony na doznania poważnej krzywdy lub zachodziły okoliczności, które pogłębiłyby lub mogły by być przyczyną prześladowania. Wobec powyższego brak jest postaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia mu decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust.4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, a wynikających z art. 7, 75, 77, 78, 80, 127 § 3, 107 § 3 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Sprawa Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2014 r.

W motywach skargi skarżący podniósł, iż jest obywatelem [...] narodowości [...]. Na stałe mieszkał w G., gdzie jest też zameldowany. Z wykształcenia jest nauczycielem wychowania fizycznego i w tym zawodzie pracował od 1999 roku, poza tym aby utrzymać liczną rodzinę dodatkowo pracował jako taksówkarz i pracownik fizyczny. Problemy w kraju zaczęły się w listopadzie 2012 r., kiedy został zatrzymany przez osoby w wojskowych mundurach. W trakcie przesłuchania zarzucono mu, że pomagał bojownikom i został pobity. W okresie od listopada 2012 r. do stycznia 2013 r. ukrywał się we wsi B. gdzie mieszkają jego rodzice. W marcu 2013 r. po otrzymaniu paszportu zagranicznego niezwłocznie wyjechał do Polski.

W dalszej części uzasadnienia skarżący podniósł, że w kraju pochodzenia byli w niebezpieczeństwie. Dzieci żyły w ciągłym stresie i lęku, wyjście do szkoły wiązało się z niebezpieczeństwem, że zostaną porwane przez prześladowców celem jego szantażowania. Skarżący podkreślił, iż zaświadczenia o stanie zdrowia żony przedłożył w celu wykazania, jak bardzo się boją powrotu do [...] i jak bardzo zależy im na pozostaniu w Polsce. Wiadomość o grożącym wydaleniu omal nie zabiła jego żony, gdyż silny stres u osób chorych na astmę nasila dolegliwości i może doprowadzić do ciężkiego napadu astmy. Skarżący podniósł, iż w nowym postępowaniu wniósł o przeprowadzenie dowodu z: przesłuchania świadka A. A.; przesłuchania jego żony z udziałem psychologa; dyplomu ukończenia wyższej uczelni i dokumentu potwierdzającego jego pracę w szkole; prośby dyrektora i pracowników szkoły do której uczęszczają jego dzieci; opinii doradcy społecznego Caritas; zaświadczenia o ukończeniu kursu; kary informacyjnej ze szpitala; karty rekomendacji leczenia poszpitalnego.

Zdaniem skarżącego zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego stanowi naruszenie art 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań żony oraz świadka miał, zdaniem skarżącego, istotne znaczenie dla sprawy i nie dotyczył okoliczności, które już wcześniej zostały stwierdzone na jego korzyść. Skarżący stwierdził, iż stanowisko organu, że analiza porównawcza obu wniosków - poprzedniego z nowym - wskazuje, że są oparte na tych samych podstawach pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodnym sprawy. Skarżący wskazał, iż jeżeli zastosuje się do decyzji o wydaleniu opuści terytorium RP lub zostanie wydalony, to postępowanie wszczęte na wniosek z dnia 27 kwietnia 2012 r. o nadanie statusu uchodźcy na podstawie art. 42 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2003 r, o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP zostanie umorzone. Taka sytuacja zdaniem skarżącego wymaga ze względu na jego słuszny interes pozostania w Polsce do czasu ostatecznego zakończenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy wszczętego na jego wniosek z dnia [...] grudnia 2013 r. Zdaniem skarżącego spełnia on wszystkie trzy przesłanki z art. 33 ust. 4 ww. ustawy do wstrzymania wykonania decyzji, gdyż jego słuszny interes wyrażą się w tym, że będąc w Polsce jest w stanie udowodnić, że spełnia przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania sądowego. Organ podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. . akt IV SA/Wa 145/14 w związku ze skargą A. K. na decyzję Rady ds. Uchodźców z dnia [...] listopada 2013rt., nr [...], wstrzymał jej wykonanie. Dlatego wnosi o oddalenie skargi i umorzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472) w przypadku, gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu powinien zawierać uzasadnienie istnienia słusznego interesu wnioskodawcy we wstrzymaniu jej wykonania ( ust. 5 art. 33).

Z przytoczonych przepisów wynika, że złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wywołuje tych samych skutków prawnych, co złożenie pierwszego wniosku, a w szczególności nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku. Aplikant może jednak wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Wniosek o wstrzymanie wykonania podlega ocenie organu pod kątem wystąpienia w sprawie osoby wnioskującej okoliczności wypełniających przesłanki wstrzymania, wskazane w przepisie stanowiącym podstawę rozpoznania wniosku tj. art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Wstrzymanie decyzji o wydaleniu jest możliwe wtedy, gdy będą spełnione łącznie wszystkie trzy przesłanki wynikające z art. 33 ust. 4 ustawy: pierwsza - za wstrzymaniem wykonania przemawia słuszny interes strony; druga - nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (przesłanka negatywna); trzecia - złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Natomiast niespełnienie chociażby jednej z tych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. Z art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wynika, że decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ nie ma obowiązku a jedynie możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Przesłanki wynikające z art. 33 ust.4 ustawy "słuszny interes strony, jak i "interesu społecznego" nie zostały zdefiniowane, jednakże mając na względzie, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Z uwagi na to, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji to "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których strona upatruje swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie, gdyż to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy, a więc wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu. Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej.

Z analizy akt wynika, że wymienione przesłanki wstrzymania wykonania decyzji nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż Szef Urzędu ocenę stanu faktycznego przeprowadził w sposób właściwy, konfrontując okoliczności przytaczane przez skarżącego w trakcie aktualnie prowadzonego postępowania z argumentacją podnoszoną na etapie rozpoznawania pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Zasadne jest stwierdzenie, iż składając kolejny wniosek cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe istotne fakty, czy też okoliczności związane z prześladowaniem, bądź też ryzykiem doznania poważnej krzywdy w stosunku do wskazywanych w poprzednim postępowaniu, natomiast te na które się powołał, zostały już rozpatrzone przez organy orzekające podczas wcześniejszej procedury uchodźczej. W obu postępowaniach skarżący wskazywał, iż przyczyną wyjazdu z kraju pochodzenia było niebezpieczeństwo i zagrożenie życia rodziny. Postępowanie prowadzone w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wykazało, iż rodzina cudzoziemca w rzeczywistości nie jest zagrożona prześladowaniem w sytuacji powrotu do kraju pochodzenia i nie grozi jej niebezpieczeństwo.

W tych warunkach organ orzekający w sprawie zasadnie uznał zatem, iż złożenie przez aplikanta kolejnego wniosku miało na celu jedynie opóźnienie, bądź też zakłócenie wykonania orzeczonej decyzji o wydaleniu.

W ocenie Sądu za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, 75, 77, 78, 80, 127 § 3, 107 § 3 k.p.a., bowiem wbrew twierdzeniom skargi organ dopełnił wszelkich starań w celu dokładnego zebranego materiału dowodowego dla wnikliwego ustalenia stanu faktycznego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do wszystkich dowodów wskazanych przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie. Organ za bezcelowe uznał przeprowadzenie przesłuchania żony skarżącego oraz A. A. - sąsiada skarżącego z kraju pochodzenia z tego względu, że mają one potwierdzić okoliczności podnoszone przez aplikanta w trakcie pierwszej procedury. Z takim stanowiskiem organu należy się zgodzić, z tego względu, że w niniejszym postępowaniu chodzi o przedstawienie nowych okoliczności nieznanych dotychczas organowi. Skoro wyjaśnienia żony skarżącego i zeznania wskazanego wyżej świadka mają sprowadzać się do potwierdzenia tego, co jest już organowi znane z wcześniej przeprowadzonego postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, to nie można zarzucić organowi, że nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., organ odniósł się do dowodów przedstawianych przez skarżącego, dokonał ich oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny, o której mowa w art. 80 k.p.a. i jej wyniki przedstawił zwięźle w uzasadnianiu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.