Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 648/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 2, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 735/19 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 5 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 735/19 oddalił skargę D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania D. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy. Podstawą prawną decyzji stanowiły art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", oraz art. 102 ust. 2 w związku z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a, lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.k.p.".

Prezydent Miasta K. wskazaną decyzją z [...] marca 2019 r. odmówił zwrotu D. K. prawa jazdy kategorii A, B, C, BE i CE nr [...], wydanego w dniu [...] listopada 2014 r. przez Prezydenta Miasta K. Organ wskazał, że wyrokiem z [...] grudnia 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. orzekł wobec D. K. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym przez okres 6 miesięcy, zaliczając na poczet przedmiotowego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od [...] czerwca 2018 r.

D. K. w dniu [...] lutego 2019 r. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, dołączając do niego kserokopie badań lekarskich dotyczących kategorii C i CE z ważnością do [...] października 2019 r., które znajdowały się już w aktach ewidencyjnych strony. Decyzjami z [...] lutego 2019 r. nr [...] i nr [...] Prezydent Miasta K. skierował stronę na badania lekarskie oraz badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, BE, CE. Z kolei w piśmie z [...] marca 2019 r. organ zwrócił się o uzupełnienie wniosku dotyczącego zwrotu prawa jazdy o aktualne badania lekarskie i psychologiczne. Orzeczenia te nie zostały przez stronę przedłożone.

D. K. odwołał się od tej decyzji. Wskazał, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nie może zostać uzależniony od warunków innych niż upływ czasu, na który dokument był zatrzymany (tj. w niniejszej sprawie do [...] grudnia 2018 r.) bądź uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, jeżeli dokument prawa jazdy zatrzymany był na okres dłuższy niż jeden rok. Zdaniem odwołującego się zatrzymanie prawa jazdy z uwagi na nieprzedstawienie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem może dotyczyć sytuacji, kiedy na badania skierowano kierowcę po upływie czasu, na jaki zostało mu zatrzymane prawo jazdy, a badań tych osoba ta nie wykonała. W ocenie składającego odwołanie, nie ma obowiązku przedstawiania badań lekarskich, jeśli organ dysponuje ciągle ważnymi orzeczeniami. Odwołujący się zarzucił także wydanie decyzji z przekroczeniem ustawowych terminów rozpoznania sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] marca 2019 r. wskazało, w oparciu o treść art. 102 ust. 2 i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b u.k.p., że jeśli przyczyną zatrzymania prawa jazdy było nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem, do chwili ustania tej przyczyny, tzn. przedłożenia tych orzeczeń, nie można orzec zwrotu prawa jazdy. Zastosowany bowiem przez ustawodawcę zwrot "do chwili ustania przyczyny zatrzymania prawa jazdy" niewątpliwie odnosi się do przesłanek zatrzymania prawa jazdy określonych w art. 102 ust. 1 u.k.p. Obowiązek legitymowania się przedmiotowymi orzeczeniami w razie skierowania na badania w przypadku ubiegania się o wydanie prawa jazdy wynika wprost z § 9 ust. 1 pkt 10 lit. a i lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 ze zm.), według którego, prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby mającej wydany zakaz prowadzenia pojazdów na okres nieprzekraczający roku po otrzymaniu: wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub przywrócenie cofniętego uprawnienia (lit. a), odpowiednio orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami - jeżeli osoba była skierowana na takie badania (lit. b).

Kolegium zgodziło się z zarzutem składającego odwołanie, że organ I instancji uchybił terminowi rozpoznania sprawy, jednak stwierdził, że uchybienie to nie miało wpływu na tok postępowania i treść rozstrzygnięcia, w związku z czym nie może stanowić podstawy do wzruszenia zakwestionowanej decyzji.

D. K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który powołanym na wstępie wyrokiem skargę oddalił. Sąd przyjął ustalony przez organy stan faktyczny za prawidłowy. Nie podzielił stanowiska skarżącego, że odmowa zwrotu prawa jazdy nie może być wynikiem nieprzedłożenia dwóch rodzajów orzeczeń co do istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, skoro wykładnia art. 102 ust. 2 u.k.p. nie budzi wątpliwości i uzależnia zwrot zatrzymanego prawa jazdy tylko i wyłącznie od upływu czasu, na który dokument ten został zatrzymany bądź też w sytuacji, gdy dokument zatrzymano na okres dłuższy niż jeden rok, uzależnia od pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W ocenie Sądu art. 102 ust. 2 u.k.p. wprost odsyła do ustania przyczyny zatrzymania prawa jazdy. Nie można zatem nie mieć na względzie faktu, że okolicznością, z powodu której zatrzymano skarżącemu prawo jazdy było prowadzenie przez niego pojazdu wraz z naczepą w stanie po użyciu alkoholu. W takiej zaś sytuacji art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. a u.k.p. stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie oraz na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Treść tych regulacji nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że organ administracyjny nie ma w tym zakresie swobodnego uznania administracyjnego. Jest więc związany przesłanym przez sąd karny odpisem wyroku. W sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek ma zatem obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa. Nie jest przy tym upoważniony do badania żadnych innych przesłanek skierowania kierowcy na badania niż sam fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Sąd przyjął, że prowadzenie przez skarżącego pojazdu w stanie po użyciu alkoholu jest okolicznością bezsporną, a konsekwencją powyższego były dwie skierowane do niego decyzje dotyczące obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu oraz badaniu psychologicznemu.

Sąd wskazał, że słusznie też rozpoznające sprawę organy zwróciły uwagę na § 9 ust. 1 pkt 10 lit. b rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Stanowi on, że prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby mającej wydany zakaz prowadzenia pojazdów na okres nieprzekraczający roku po otrzymaniu odpowiednio orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami - jeżeli osoba była skierowana na takie badania. Prawidłowo także organ odwoławczy odwołał się do brzmienia art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b u.k.p., które zobowiązują starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Oznacza to bowiem a contrario, że osoba, która prawo jazdy utraciła nie może go odzyskać bez dokonania powyższych czynności.

Reasumując Sąd wskazał, że skarżący nie poddał się badaniu lekarskiemu ani badaniu psychologicznemu, przez co uniemożliwił weryfikację stanu zdrowia. Dlatego niemożliwe jest odzyskanie prawa jazdy. Potwierdzające to decyzje organów obydwu instancji są zatem zgodne z prawem.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. K., zaskarżając go w całości i – na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." - zarzucił mu naruszenie:

1) prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 102 ust. 2 w związku z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a i lit b u.k.p. przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu tych przepisów jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 151 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a.;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, przez błędne ustalenie, że skarżącemu prawidłowo odmówiono zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej bez rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie są zasadne, nie pozwalają bowiem na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Powołanie się na obie podstawy wymaga rozważenia w pierwszej kolejności zasadności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.

Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. nie może być samodzielną podstawą kasacyjną. Ze względu na swój ogólny charakter, przesądzający jedynie o rodzaju rozstrzygnięcia, może on stanowić podstawę kasacyjną jedynie w powiązaniu z innymi przepisami postępowania bądź przepisami materialnymi (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2009 r, II FSK 1480/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Tym samym błędne oddalenie skargi spowodowane tym, że w ocenie autora skargi kasacyjnej była ona prawidłowa, nie może polegać samo w sobie na wadliwym zastosowaniu art. 151 P.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub lit. c P.p.s.a., lecz na błędzie popełnionym w fazie kontroli decyzji. Z tego powodu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji Sąd I instancji, po zbadaniu legalności i ocenie podejmowanych przez organ czynności, prawidłowo oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] na podstawie art. 151 P.p.s.a., czyli zastosował jeden ze środków przewidzianych w P.p.s.a. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanego przepisu w tym, że Sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla strony skarżącej, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej w zakresie objętym dyspozycją art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. wskazuje, że Sąd I instancji wadliwie skontrolował zaskarżoną decyzję przez błędne przyjęcie ustaleń organów co do prawidłowości odmowy zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy. W uzasadnieniu tego zarzutu zaś skarga kasacyjna wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który prawidłowo ustalony nie uzasadniał zastosowania art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. o odmowie zwrotu prawa jazdy. Tym samym sposób sformułowania zarzutu - w ramach zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. - nie kwestionuje zaakceptowania przez Sąd I instancji braku wyjaśnienia przez organy określonych okoliczności sprawy, a w ramach zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a. – zaaprobowania przez Sąd I instancji wadliwej oceny zgromadzonych dowodów. Oznacza to, że ustalony przez organy administracyjne i przyjęty przez Sąd I instancji jako niewadliwy stan faktyczny sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek przyjąć jako własny.

Z niespornych okoliczności wynika zatem, że w dniu [...] czerwca 2018 r. funkcjonariusze Policji odebrali D. K. prawo jazdy kategorii A, B, C, BE, CE w związku z podejrzeniem kierowania przez niego samochodem w stanie po użyciu alkoholu. Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. sygn. akt [...] zatrzymał skarżącemu prawo jazdy, natomiast wyrokiem z [...] grudnia 2018 r. sygn. akt [...] Sąd ten uznał wymienionego za winnego prowadzenia w dniu [...] czerwca 2018 r. pojazdu wraz z naczepą w stanie po użyciu alkoholu i orzekł w stosunku do niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy. Jednocześnie Sąd Rejonowy zaliczył na poczet tego zakazu okres zatrzymania prawa jazy od [...] czerwca 2018 r. do daty prawomocności wyroku, tj. do [...] stycznia 2018 r. Następnie, Prezydent Miasta K., decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] cofnął D. K. uprawnienia do kierowania pojazdami wynikające z prawa jazdy kategorii A, B, C, BE i CE wskazując, że obowiązuje ono przez okres 6 miesięcy od [...] czerwca 2018 r. W tym samym dniu Prezydent Miasta K. wydał decyzje: nr [...] i nr [...] o skierowaniu strony na badanie lekarskie oraz psychologiczne, które to rozstrzygnięcia utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzjami z [...] marca 2019 r. (nr [...] i nr [...]). Wcześniej w dniu [...] lutego 2019 r., D. K. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, dołączając kserokopie badań lekarskich i psychologicznych dotyczących kategorii C i CE z ważnością do [...] października 2019 r. Strona dwukrotnie (tj. w pismach z [...] lutego i z [...] marca 2019 r.) wezwana została do uzupełnienia tego wniosku o orzeczenia będące rezultatem poddania się wymaganym badaniom w związku z wymienionymi decyzjami organu z [...] lutego 2019 r. Żądane orzeczenia nie zostały przedłożone. Po wydaniu zaskarżonej decyzji w dniu [...] maja 2019 r. skarżący przedstawił Prezydentowi Miasta K. aktualne badanie psychologiczne.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 102 ust. 2 w związku z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b u.k.p. przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu tych przepisów jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia, należało uznać, że jest on również niezasadny.

Zgodnie z art. 102 ust. 2 u.k.p. zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Przepis art. 102 ust. 2 u.k.p. zdanie drugie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ma zastosowania.

Przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 stanowi zaś: "Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 (lit. a), o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 (lit. b).

Naruszenie art. 102 ust. 2 u.k.p. zdanie pierwsze u.k.p., zdaniem skarżącego kasacyjnie, polega na nieprzyjęciu przez Sąd I instancji dokonanej przez skarżącego kasacyjnie wykładni tego przepisu polegającej na przyjęciu obowiązku zwrotu przez Prezydenta Miasta K. skarżącemu dokumentu prawa jazdy z powodu upływu okresu, na jaki zatrzymano dokument oraz z powodu posiadania przez skarżącego aktualnych badań lekarskich i psychologicznych. Skarżący wskazał też, że w ustalonym terminie przedłożył zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego. W ocenie skarżącego, nawet gdyby organ administracyjny nie podzielał poglądu Skarżącego dotyczącego posiadania aktualnych badań lekarskich i psychologicznych to najpierw powinien zwrócić Skarżącemu dokument prawa jazdy, a następnie skierować go na odpowiednie badania zakreślając przy tym termin do ich wykonania. Dalej Skarżący wskazuje, że w przypadku niedotrzymania przez niego terminu organ administracyjny uprawniony byłby do wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Skarżący kasacyjnie wiąże zatem przesłankę "ustania przyczyny zatrzymania prawa jazdy", o której mowa w tym przepisie, wyłącznie z upływem okresu, na jaki orzeczono w stosunku do niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym.

Sąd I instancji i organy administracyjnej przyjęły natomiast szersze rozumienie tej przesłanki wskazując, że ustanie przyczyny zatrzymania prawa jazdy musi dotyczyć także skutków wynikających z okoliczności, z powodu której zatrzymano skarżącemu prawo jazdy, a mianowicie prowadzenie pojazdu wraz z naczepą w stanie po użyciu alkoholu. W takiej sytuacji bowiem art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. a u.k.p. stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie oraz na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Jak podkreślił Sąd I instancji organ administracyjny nie ma w tym zakresie żadnej możliwości uznania i jest związany odpisem wyroku. W sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek ma zatem obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa. Sąd wywiódł też z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b u.k.p. a contrario, że osoba, która prawo jazdy utraciła nie może go odzyskać bez przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. A zatem gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawi stosownych orzeczeń starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Należy zgodzić się z rozumieniem art. 102 ust. 2 i art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. przedstawionym przez Sąd I instancji. Wprawdzie zastosowane wobec skarżącego kasacyjnie w niniejszej sprawie przez organy administracji przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie dotyczą kwestii skierowania na badania lekarskie, lecz skutków niewykonania obowiązku poddania się takim badaniom, który to obowiązek został już uprzednio ustalony ostateczną decyzją administracyjną, to jednak nie można ich pominąć dokonując wykładni art. 102 ust. 2 i art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Doprecyzowaniem już tylko tych przepisów jest § 9 ust. 1 pkt 10 lit. b rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, który stanowi, że prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku osoby mającej wydany zakaz prowadzenia pojazdów na okres nieprzekraczający roku po otrzymaniu odpowiednio orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami - jeżeli osoba była skierowana na takie badania.

Zestawienie wszystkich powyższych przepisów pozwala na wyciągnięcie wniosku, że rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie określonych kategorii łączy się bezpośrednio z konkretnym zachowaniem osoby, do której jest ono kierowane, a która nie wykonała ustawowo nałożonych na nią obowiązków, tzn. nie przedłożyła stosownych orzeczeń, które potwierdzałyby jej zdolność do prowadzenia pojazdów. Postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie skierowania kierowcy na badania lekarskie wprawdzie jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego związanego z prowadzeniem pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub nietrzeźwości, to jednak obu przyświeca taki sam cel zapewnienia bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego i w związku z tym oba wiążą się z brakiem możliwości korzystania z uprawnień kierowcy z powodu zatrzymania prawa jazdy. Ustanie przyczyny zatrzymania dokumentu prawa jazdy musi zatem uwzględniać nie tylko upływ okresu, na jaki orzeczono środek karny, ale także brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Stanowisko takie pozostaje w związku z rygoryzmem przepisów regulujących zasady ruchu drogowego. Służą one bowiem zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, a zatem ochronie takich wartości jak życie i zdrowie ludzkie. Natomiast rozumienie powyższych przepisów przedstawione przez skarżącego kasacyjnie, tj. przyjmujące, że dokument prawa jazdy powinien być zwrócony po upływie okresu, na jaki orzeczono środek karny, następnie skarżący powinien być skierowany na badania i dopiero ich niewykonanie prowadziłoby do wszczęcia postępowania o zatrzymanie prawa jazdy, niweczyłoby wskazany cel ustawy zmierzający do wykazania istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Nie ma także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. art. 102 ust. 2 i art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p. przez niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionując bowiem ocenę, że w realiach niniejszej sprawy powinna była dostarczyć orzeczenia o stanie zdrowia, podniosła, że organ dysponował aktualnymi badaniami lekarskimi i psychologicznymi. W rzeczywistości zatem zarzut ten zmierza do zakwestionowania prawidłowości oceny stanu faktycznego sprawy. Tymczasem nie zostały skutecznie podważone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności wskazujące, że konsekwencją prowadzenia przez skarżącego pojazdu w stanie po użyciu alkoholu były dwie skierowane do niego decyzje dotyczące obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu oraz badaniu psychologicznemu, a także niedostarczenie do organu żądanych orzeczeń. W związku z tym należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12 i 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Kwestionując ocenę stanu faktycznego nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, również w wyniku jego błędnej wykładni, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyroki NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12 i 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, 11 października 2012 r., I FSK 1972/11 i 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 182 § 2 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.