Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1765/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. i M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr [...].

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 2 listopada 2010 r. B. K. i M. K. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i stanowiącej dz. ew. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...] W., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie i wskazał, że w księdze wieczystej nr [...] jako właściciel gruntu ujawniony jest Skarb Państwa. Jednakże na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., powoływana dalej jako "Przepisy wprowadzające (...)"), ww. nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Dzielnicy Gminy W. [...], a następnie z mocy art. 36 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195 ze zm.) stała się własnością Gminy W. [...]. Z kolei, na podstawie art. 20 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) powyższy grunt stał się własnością W. Organ wskazał, że na podstawie art. 18 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) wojewoda potwierdza nabycie przez jednostkę samorządu terytorialnego wydając decyzję. W sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości został do Wojewody [...] złożony wniosek z dnia 5 marca 1996 r., który do chwili obecnej nie został rozpoznany. W związku z toczącym się postępowaniem w sprawie wydania decyzji potwierdzającej nabycie przedmiotowej nieruchomości przez W. postępowanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości podlega zawieszeniu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., po rozpoznaniu zażalenia B. K. i M. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu wskazało, że brak potwierdzenia w stosownej decyzji nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Gminę [...] czyni koniecznym zawieszenie postępowania w sprawie przekształcenia. Decyzja komunalizacyjna ma wprawdzie charakter deklaratoryjny, lecz zawiera również element konstytutywny, ponieważ gmina może dysponować mieniem gminnym dopiero z chwilą wydania decyzji przez wojewodę. Oznacza to, że wszelkie rozporządzanie nieruchomością, w tym także w zakresie ustanawiania i przenoszenia praw rzeczowych, jest uzależnione od wydania prawomocnej decyzji komunalizacyjnej. Tym samym wynik postępowania komunalizacyjnego jest w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 zagadnieniem wstępnym w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. K. i M. K. wnosząc o uchylenie postanowienia I i II instancji. W uzasadnieniu wskazali, że zaskarżone orzeczenia wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, bowiem miasto przez wiele lat nie złożyło wniosku o nabycie własności gruntu, natomiast skarżący w postępowaniu komunalizacyjnym nie posiadają przymiotu strony, a tym samym nie mogą w nim podjąć stosownych działań. Tylko właściciel gruntu może spowodować, że postępowanie komunalizacyjne się zakończy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Pismem z dnia 3 października 2011 r. skarżący uzupełnili skargę wskazując, że odpadła przyczyna zawieszenia postępowania, bowiem decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Dzielnicę-Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności m. in. przedmiotowej nieruchomości, a tym samym skarga jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r. zawieszające z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2. Zawieszenie nastąpiło na skutek toczącego się przed Wojewodą [...] postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] ww. nieruchomości, w trybie art. 18 ustawy – Przepisy wprowadzające (...).

W tym miejscu wskazać należy, że niniejsze postępowanie wszczęte zostało wnioskiem skarżących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowego gruntu na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.). Postępowanie to dotyczy zatem przekształceń własnościowych pomiędzy właścicielem gruntu, a jego użytkownikiem wieczystym, a tym samym tylko te dwa podmioty mają interes prawny w postępowaniu i są jego stronami.

W związku z tym niezbędne jest prawidłowe ustalenie właściciela gruntu. Do czasu zatem wydania stosownej decyzji komunalizacyjnej, gmina nie jest uprawniona do dysponowania nieruchomością. Dopiero bowiem wynik takiego postępowania może w pełni przesądzić o własności nieruchomości.

Jest to typowe zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się bowiem sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu.

Jak wyżej wykazano, w niniejszej sprawie występuje bezpośredni związek pomiędzy sprawą w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], a sprawą komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego niezasadne są zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organy przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Na marginesie wskazać należy, że decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Dzielnicę - Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności m. in. przedmiotowej nieruchomości. Nie można jednak podzielić poglądu skarżących, że fakt ten powinien skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, bowiem powyższe nie ma żadnego wpływu na jego prawidłowość. Jak bowiem słusznie wskazał organ może to stanowić jedynie podstawę do podjęcia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 97 § 2 kpa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.