Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 462/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 36 par. 3 i par. 11, art. 168d par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.G.-Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] Nr [...]; II. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Po 462/12

UZ A S A D N I E N I E

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012r Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] stycznia 2012r w sprawie nałożenia na M. G. kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 36 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego P. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2011 r obejmującego zaległość z tytułu podatku od spadków i darowizn za miesiąc luty 2008 r. w kwocie 1200 zł plus odsetki za zwłokę, wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] lutego 2011 r. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec M. G. zam. P., ul. F.

W toku postępowania egzekucyjnego organ zawiadomieniami z dnia [...] czerwca 2011r dokonał zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej w Banku O. i w Banku M. Zawiadomienia o zajęciu doręczone zostały zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] lipca 2011r. Dłużnicy zajętej wierzytelności potwierdzili zajęcie, informując jednocześnie o braku środków na rachunku. W toku dalszej egzekucji organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] października 2011 r. próbował dokonać zajęcia wierzytelności pieniężnej w A. Zobowiązanej zawiadomienie to doręczone zostało w dniu [...] października 2011 r. Dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że M. G. nie przysługują jakiekolwiek wierzytelności. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego P. zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2012 r dokonał zajęcia nieruchomości położonej w Poznaniu ul. F. W wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy, organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego P. o rozstrzygnięcie, który organ będzie właściwy do prowadzenia łącznej egzekucji.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego P. działając na podstawie art. 36 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pismami z dnia [...] października 2011 r. oraz z dnia [...] listopada 2011 r. wezwał M. G. do podania aktualnego miejsca pobytu (zamieszkania) pouczając zobowiązaną o skutkach niezastosowania się do wezwań. M. G. odpowiadając na wezwanie z dnia [...] października 2011 r. poinformowała, że z uwagi na fakt, że nie przebywa na stałe w Polsce wyznaczyła pełnomocnika do jej reprezentowania, natomiast adres do korespondencji jest nadal aktualny.

Na wezwanie organu egzekucyjnego z dnia [...] listopada 2011 r pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. odpowiedział R. Z., który podał się za pełnomocnika zobowiązanej i złożył wniosek o wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy. W związku z dołączonym do wniosku nieprawidłowym pełnomocnictwem, R. Z. został wezwany do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa W dniu [...] stycznia 2012 r. R. Z. przedłożył wymagane pełnomocnictwo do reprezentowania M. G.

Naczelnik Urzędu Skarbowego P. uznał, że strona nie wykonała obowiązku nałożonego wezwaniami z dnia [...] października 2011 r. oraz z dnia [...] listopada 2011 r. i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. wydanym na podstawie art. 168d u.p.e.a. nałożył na M. G. karę pieniężną w kwocie [...].

Na wyżej wymienione postanowienie w imieniu zobowiązanej zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł jej pełnomocnik R. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie zajęcia, zawieszenie egzekucji, zwolnienie od kosztów zażalenia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, M.G., ani jej pełnomocnik nie wykonali obowiązku wynikającego z art. 36 § 3 u.p.e.a. , tj nie poinformowali organu o aktualnym miejscu pobytu lub zamieszkania. Podkreślając, że o obowiązku wynikającego z art. 36 § 3 u.p.e.a. i skutkach zaniedbania tego obowiązku. zobowiązana została pouczona w doręczonym w dniu [...] lipca 2011 r. odpisie tytułu wykonawczego.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, w wyniku błędnego pouczenia, pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie do Ministra Finansów. Uznając, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie organ odwoławczy potraktował to zażalenie jako skargę do Sądu.

W skardze pełnomocnik wniósł o:

- uchylenie postanowienia i przekazanie celem prawidłowego rozpoznania

- uchylenie zajęcia

- zawieszenie egzekucji

- zwolnienie od kosztów zażalenia

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej stwierdził, że zarzuty nie są prawdziwe ponieważ dłużnik powołał pełnomocnika, a wyznaczona kara jest zbyt uciążliwa. Pełnomocnik przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego P. pełnomocnictwo i na tym etapie postępowania ma wszelkie prawa do reprezentowania dłużnika. Ponadto podniósł, że postępowanie egzekucyjne jest niezasadne ponieważ złożył oświadczenie iż dobrowolnie, starając się o układ ratalny, dokona spłaty zadłużenia. Ponadto skarżący wniósł o zwieszenie i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 36 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnemu w administracji ( t.j. Dz.U z 2005r nr 229 poz. 1954 ze zm) dalej u.p.e.a. stanowi, że zobowiązany, przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest obowiązany do powiadomienia, w terminie 7 dni, organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniechania poucza się zobowiązanego przy doręczaniu mu tytułu wykonawczego. Natomiast z art. 168d § 1 u.p.e.a wynika, że na osobę, która wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi odmawia udzielenia organowi egzekucyjnemu informacji lub wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia egzekucji albo udziela fałszywych informacji lub wyjaśnień, może być nałożona kara pieniężna do wysokości 3.800 zł. Karę, o której mowa w § 1, można nałożyć również na zobowiązanego, który nie powiadamia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca swego pobytu (§ 3). Sensu tych przepisów należy upatrywać w tym, aby zobowiązany przez zmianę miejsca pobytu nie utrudniał bądź nawet nie uniemożliwiał prowadzenia egzekucji.

Jak wynika z akt postępowania oraz z zaskarżonej decyzji w toku postępowania egzekucyjnego organ zawiadomieniami z dnia [...] czerwca 2011r dokonał zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej w Banku O. i w Banku M. Zawiadomienia o zajęciu doręczone zostały zobowiązanej wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] lipca 2011r na adres P., ul. S. Dłużnicy zajętej wierzytelności potwierdzili zajęcie, informując jednocześnie o braku środków na rachunku. W toku dalszej egzekucji organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] października 2011 r. próbował dokonać zajęcia wierzytelności pieniężnej w A. Zawiadomienie to zostało doręczone zobowiązanej w dniu [...] października 2011 r. również na adres P. ul. S. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego P. zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2012r dokonał zajęcia nieruchomości położonej w P. ul. F.

Pismem z dnia [...] października 2011 r. skierowanym do zobowiązanej na adres P., ul. J., odebranym przez nią w dniu [...] października 2011 Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał M. G. do podania aktualnego miejsca pobytu (zamieszkania) pouczając zobowiązaną o skutkach niezastosowania się do wezwania. Pismem, z dnia [...] listopada 2011r, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu [...] listopada 2011 M. G. poinformowała organ, iż nie przebywa na stałe w Polsce, że ustanowiła pełnomocnika do jej reprezentowania oraz, że adres do korespondencji P., ul. J. nadal jest aktualny. Mimo tej informacji organ w dniu [...] listopada 2011 r. wystosował do zobowiązanej kolejne pismo do podania aktualnego miejsca pobytu (zamieszkania) z pouczeniem o skutkach niezastosowania się do wezwania. Pismo to M. G. odebrała w dniu [...] grudnia 2011r., ale nie udzieliła na nie odpowiedzi. Uznając, że zobowiązana nie zastosowała się do wezwania organ działając na podst. art. 17 § 1 i art. 168d § 1 i 3 w zw. z ary. 36 § 11 i 3 u.p.e.a. nałożył na skarżącą karę pieniężna w wysokości 12000 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazał jednak, że karę pieniężną w wysokości 800 zł (a nie 1200 zł) należy wpłacić w ciągu 7 dni o otrzymania postanowienia. Postanowienie to zostało wysłane na adres w P. przy ul. J. i odebrane osobiście przez M. G.

Jak wyżej wskazano obowiązek wynikający z przepisu art. 36 § 3 u.p.e.a i zagrożenie sankcją z art. 168d § 1 i 3 u.p.e.a dotyczy sytuacji, w której poprzez niewskazanie miejsca pobytu lub zamieszkania zobowiązany utrudnia lub uniemożliwia egzekucję. W niniejszej sprawie nie miało to miejsca. Wszystkie czynności podejmowane przez organ egzekucyjny były skuteczne. Wezwania i zawiadomienia były doręczane na wskazane przez zobowiązaną adresy. Początkowo na ul. S. i później na ul. J. O adresie do korespondencji w P. przy. ul J. organ egzekucyjny wiedział, gdyż pierwsze wezwanie o wskazanie aktualnego miejsca pobytu lub zamieszkania wysłał właśnie na ten adres. Wobec tego nie można zarzucić zobowiązanej, że nie zastosowała się do wezwania organu o wskazanie aktualnego miejsca zamieszkania lub pobytu. Na wezwanie z dnia [...] października 2011r. wskazując adres do korespondencji P. ul. J. oświadczyła, że ten adres jest nadal aktualny i jak wynika z akt egzekucyjnych przez całe postępowanie pod tym adresem skarżąca odbierała korespondencję osobiście bądź przez pełnomocnika. Nie miała wobec tego obowiązku ponownie udzielania informacji na wezwanie organu z dnia [...] listopada 2011r.

Powyższe prowadzi do wniosku, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 168 d § 1 i 3 u.p.e.a., które uzasadniałyby nałożenie na skarżącą kary pieniężnej. Należy bowiem podkreślić, że kara pieniężna z art. 168 d u.p.e.a. nie może stanowić represji względem zobowiązanego. Samo postępowanie egzekucyjne w administracji ma zmierzać do zapewnienia wykonania obowiązku, a nie do wyrządzenia dolegliwości zobowiązanemu (art. 7 u.p.e.a.). Jeśli więc możliwe jest – jak w okolicznościach niniejszej sprawy - realizowanie tego celu i zobowiązana odbiera korespondencję, nieuzasadnione było nałożenie na nią kary pieniężnej.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a, a pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 152 cytowanej ustawy.

Na marginesie należy też wskazać, że zaskarżone postanowienia nie mogłyby się też ostać, wobec różnicy miedzy wysokością kary wskazanej w części rozstrzygającej postanowienia organu I instancji (1200 zł), a jego uzasadnieniem – (800 zł).