Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1154/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...]., Nr [...], II. stwierdza nieważność decyzji Dyrektora [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...]., Nr [...] w części dotyczącej przyznania M. W. zaliczki alimentacyjnej na rzecz córki I. W, III. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt I wyroku nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

M. W. działając jako pełnomocnik pełnoletnich dzieci I. W. , R. W. i K. W. w dniu [...]. złożyła wniosek o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...]r. Nr [...] przyznał M. W. zaliczkę alimentacyjną między innymi na rzecz córki I. W. ur. [...]r. na okres zasiłkowy od [...]. do [...]. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Następnie Dyrektor [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją Nr [...], na podstawie art. 163 kpa oraz art. 2 pkt 5, art. 7, art. 9a, art. 10a, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń (Dz.U. Nr 105, poz. 882 ze zm.) i upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji przewidzianych w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – uchylił od dnia [...]. decyzję [...] z dnia [...]. w części przyznającej M. W. zaliczkę alimentacyjną na córkę I. W. ur. [...]. na okres od [...]. do [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzją z dnia [...]r. przyznano M. W. zaliczkę alimentacyjną między innymi na córkę I. W. w kwocie po [...] zł miesięcznie na okres od [...]. do [...].

M. W. w dniu [...]. złożyła oświadczenie, że od [...]. córka nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego.

Następnie organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawniającej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do 24 lat.

Stosownie do definicji zawartej w art. 2 ust. 5 tej ustawy – osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko lub jest osobą uczącą się w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych – osobą uczącą się, jest osoba pełnoletnia, ucząca się, nie pozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeśli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się.

Organ I instancji ustalił, że I. W. jest osobą pełnoletnią, niepozostającą na utrzymaniu rodziców i nie spełnia przesłanek osoby uczącej się.

W tych okolicznościach organ ten uznał, że I. W. nie spełnia podstawowych kryteriów przyznania zaliczki alimentacyjnej i dlatego należało uchylić od dnia [...]r. decyzję o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. W. podnosząc, że niesłusznie została wstrzymana zaliczka alimentacyjna. Odwołująca się wniosła o przywrócenie tego świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpt, art. 2 pkt 5 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 85, poz. 732 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. W.– utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium w uzasadnieniu decyzji podzieliło w całości stanowisko organu I instancji wskazując, że z zebranych dowodów wynika, iż córka odwołującej się – I. W. nie mieszka z matką, tym samym M. W. nie przysługuje na rzecz córki zaliczka alimentacyjna.

I. W. w świetle art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych nie jest również osobą uczącą się.

Stosownie bowiem do art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych – przez osobę uczącą się należy rozumieć osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osobę uczącą się.

M. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła "o wyrównanie zaliczki alimentacyjnej za miesiąc czerwiec, lipiec i sierpień [...]r. i wypłacenie zaliczki w łącznej kwocie [...] zł". Skarżąca podniosła, że mieszka wspólnie z córką i synami oraz córka uczy się. M. W. przyznała, że w MOPS w [...] za radą pracownika socjalnego złożyła oświadczenie, iż nie prowadzi z córką wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczenie o powyższej treści złożyła dlatego, aby stypendium socjalne córki nie zostało doliczone do dochodów rodziny, a ponadto córka przeznaczała stypendium na własne potrzeby.

Nie została jednak pouczona, że po złożeniu powyższego oświadczenia automatycznie utraci zaliczkę alimentacyjną.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca opisała swoją trudną sytuację materialną i rodziną podkreślając, że nikt w rodzinie nie pracuje.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesiono.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd nie jest zatem związany zarzutami skargi i ma obowiązek z urzędu zbadać wszelkie naruszenia prawa jakie wystąpiły przy rozpatrzeniu sprawy będącej przedmiotem kontroli.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] ., obarczone są błędem mającym postać kwalifikowanego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Zgodnie z tym przepisem nieważna jest decyzja, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Powyższy błąd ma charakter wtórny a wynika z naruszenia prawa występującego we wcześniejszej decyzji ostatecznej.

Mianowicie, w sprawie zaistniała taka sytuacja procesowa w której nie została zaskarżona decyzja ostateczna organu I instancji z dnia [...]., Nr [...] o przyznaniu M. W. zaliczki alimentacyjnej na rzecz I.W. a dotknięta taką samą wadą prawną jak powyższa decyzja czyli wadą z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Adresatem tej decyzji jest bowiem M. W. , podczas gdy faktycznie winna być I. W. , która w dacie wydania decyzji była już osobą pełnoletnią, uczącą się oraz prowadziła wspólne gospodarstwo z matką M. W. Tak więc to I. W. była stroną postępowania w sprawie o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej.

Bez znaczenia dla oceny powyższego naruszenia jest okoliczność, że I. W. w dniu [...] r. udzieliła M. W. pełnomocnictwa "do wszelkich czynności niezbędnych do złożenia wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz do jej pobierania".

Stroną postępowania administracyjnego, jak i adresatem decyzji nie jest bowiem pełnomocnik, lecz osoba udzielająca pełnomocnictwa czyli w rozpoznawanej sprawie I. W. a nie Jej matka M. W.

Natomiast zaskarżona decyzja z dnia [...]. i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...]. jest konsekwencją wyżej opisanego kwalifikowanego naruszenia prawa, bowiem również została skierowana do niewłaściwej osoby tj. M. W, zamiast do I. W.

W tej sytuacji przedwczesne byłoby ustosunkowanie się Sądu do głównego zarzutu skargi, a mianowicie błędu w ustaleniach faktycznych dotyczących kwestii prowadzenia przez I. W. wspólnego z matką gospodarstwa domowego.

Dostrzeżenie natomiast, że zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem o którym jest mowa w art.156 § 1 pkt 4 kpa, obligowało Sąd do stwierdzenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) oraz do zastosowania art. 135 P.p.s.a. bowiem stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III wyroku zostało wydane w oparciu o przepis art. 152 P.p.s.a.