Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1292/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 145 § 1 pkt. 2, art. 145 § 1,art. 184 i art. 204 pkt. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz Sędzia NSA Marek Stojanowski Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1967/06 w sprawie ze skargi Zakładu [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Zakładu [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 197 (sto dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1967/06 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], działając z urzędu, na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a contrario, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia [...] listopada 1976 r., znak [...] o ustaleniu opłaty rocznej w wysokości 170 802,00 zł za użytkowanie przez Zakład Energetyczny [...] terenu położonego w P. przy ul. [...], wskazując między innymi, że w jego ocenie nie ma podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach stanowi właściwą podstawę do ustalania opłat z tytułu użytkowania gruntu.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił Prezydent Miasta Pruszkowa oraz [...] Spółka Akcyjna (poprzednio Elektrociepłownie [...] Spółka Akcyjna).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., w punkcie 1 umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do Prezydenta Miasta Pruszkowa, a w punkcie 2 uchyliło w całości decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2006 r. i stwierdziło, że decyzja Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia [...] listopada 1976 r., nr [...], orzekająca o ustaleniu opłaty rocznej w wysokości 170 802,00 zł za użytkowanie przez Zakład Energetyczny [...], terenu o powierzchni 101 066 m2 położonego w Pruszkowie przy ul. [...], została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Kolegium nie stwierdziło nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 2 k.p.a., wskazując, że od daty jej doręczenia upłynęło dziesięć lat.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż Prezydent Miasta Pruszkowa, jako następca prawny Naczelnika Miasta, który wydał decyzję z dnia [...] listopada 1976 r. nie może działać jako strona w prowadzonym przed Kolegium postępowaniu, bowiem stroną postępowania administracyjnego nie może być organ, który z mocy przepisów prawa został powołany do wydawania decyzji administracyjnych, których to postępowanie dotyczy. W ocenie organu, bez względu zatem na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, nie jest ona stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje wójt tej gminy (prezydent miasta).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podkreśliło, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż Zakład Energetyczny [...] w okresie pomiędzy 1968 r. a datą wydania decyzji przez Naczelnika Miasta Pruszkowa nie uzyskał statusu jednostki państwowej, a zatem nie mógł stać się uprawnionym z tytułu użytkowania przedmiotowej nieruchomości i nie mogła być na niego nałożona opłata z tego tytułu. Wobec tego decyzja z dnia [...] listopada 1976 r. skierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie i zaistniały przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ale z uwagi na treść art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdzono jej nieważności z uwagi na upływ dziesięć lat od daty jej doręczenia.

Decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 1 k.p.a., orzekło o uzupełnieniu decyzji z dnia [...] września 2006 r., w ten sposób, że stwierdziło, iż decyzja Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia [...] listopada 1976 r. została wydana z naruszeniem prawa, bowiem została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Kolegium stwierdziło jednocześnie, że na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza jej nieważności, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło dziesięć lat.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2006 r., nr [...] oraz decyzję uzupełniającą z dnia [...] października 2006 r., nr [...] skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zakład Energetyczny [...] S.A. z siedzibą w W., wskazując, że w chwili wydawania decyzji aktualizującej opłaty, Zakład Energetyczny [...] funkcjonował jako zakład przedsiębiorstwa państwowego – Zakłady Energetyczne Okręgu Centralnego. W nagłówku decyzji aktualizacyjnej jako podmiot użytkujący działki wskazano Zakład Energetyczny [...] zamiast Zakłady Energetyczne Okręgu Centralnego. W związku z tym nie zgodzono się ze stanowiskiem Kolegium, że decyzja aktualizacyjna została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Podniesiono, że wskazanie w decyzji Zakładu Energetycznego [...] nie było skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną, lecz stanowiło niedokładne oznaczenie prawidłowo ustalonego adresata decyzji polegające na wskazaniu zakładu stanowiącego jednostkę organizacyjną przedsiębiorstwa państwowego. Tego rodzaju uchybienie, mające w istocie charakter formalny nie mogło więc stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji aktualizacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po połączeniu spraw oznaczonych sygnaturami I SA 1967/06 i I SA 1968/06 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1967/06, w punkcie 1 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2006 r. i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2006 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w punkcie 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja, opisana w punkcie 1 wyroku nie podlega wykonaniu, natomiast w punkcie 3 odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2006 r.

W ocenie Sądu, przy stosowaniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można ograniczać się do literalnego odczytywania tego przepisu, w związku z czym Sąd za przedwczesne uznał stanowisko, że decyzja aktualizacyjna z dnia [...] listopada 1976 r. dotycząca opłat rocznych za użytkowanie przedmiotowej nieruchomości została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Zdaniem Sądu organ administracyjny przyjął takie stanowisko bez uprzedniego uzupełnienia akt sprawy i rozważenia, że Zakład Energetyczny [...] nie występował w sprawie i nie dokonywał zapłaty opłaty rocznej jako odrębny, samodzielny podmiot, lecz jako jednostka organizacyjna wskazanego wcześniej przedsiębiorstwa państwowego.

Sąd pierwszej instancji uznał, że niewłaściwe oznaczenie nazwy strony i kierowanie decyzji do jednostki organizacyjnej właściwej osoby, która to jednostka – jak twierdzi – wykonywała tę decyzję w imieniu właściwego podmiotu, wymaga ponownego rozważenia przez organ nadzoru w świetle art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., po uprzednim uzupełnieniu materiału dowodowego. Organ powinien oceniać, czy uchybienie to stanowi istotną wadę decyzji, czy też zakwalifikowane powinno być jako niedokładność, stanowiąca nieistotną wadę decyzji, usuwalną w drodze rektyfikacji.

W dalszej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W związku z tym stwierdzono, że art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obligował Sąd do uchylenia nie tylko omawianej decyzji nadzorczej, ale również decyzji Kolegium z dnia [...] października 2006 r. Sąd podkreślił, że skoro uchylona została uzupełniona przez nią decyzja tego organu z dnia [...] września 2006 r., to decyzja z dnia [...] października 2006 r., która nie jest decyzją odrębną i samoistną, lecz stanowi część decyzji uzupełnianej również podlega uchyleniu.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę kasacyjną złożył pełnomocnik [...] S. A., adwokat T. K., wnosząc o uchylenie pkt 1 oraz pkt 2 zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zwrot niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na rzecz spółki [...] S.A.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i stwierdzeniu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wydając decyzję z dnia [...] września 2006 r., nr [...], nie przeprowadziło w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i nie zgromadziło całego materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia w sprawie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, czyli naruszyło art. 7 oraz art. 77 k.p.a.;

2) naruszenie przepisów postępowania, polegające na niezastosowaniu przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy art. 145 § 1 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy w związku z art. 134 § 1 tej ustawy i niestwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia z dnia [...] listopada 1976 r. na tej podstawie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), pomimo istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji na wskazanej podstawie;

3) naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. i uznanie, że w świetle akt sprawy oraz stanu faktycznego ustalonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie ma przesłanek, aby zastosować powyższe przepisy i stwierdzić, że decyzja Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia [...] listopada 1976 r. została wydana z naruszeniem prawa ponieważ została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

4) naruszenie prawa materialnego, poprzez niezastosowanie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. i niestwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia [...] listopada 1976 r. z uwagi na fakt, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa;

5) naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami polegające na pośrednim przyznaniu, (wobec niestwierdzenia nieważności decyzji o opłatach), że Zakładowi Energetycznemu [...] przysługiwało w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu całej nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie dowodowe prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, spełniło wymogi przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, gdyż organ w sposób prawidłowy i zupełny zebrał i ocenił materiał dowodowy i na tej podstawie ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie. W związku z tym stwierdzono, że decyzja nie narusza przepisów procedury administracyjnej.

Wskazano, że Sąd pierwszej instancji nie przedstawił w zaskarżonym wyroku zakresu uzupełniającego postępowania dowodowego, które miałoby zostać przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a przede wszystkim Sąd nie wskazał przepisów postępowania administracyjnego, które w jego ocenie zostały naruszone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Z wywodów Sądu można się jedynie domyślać, że chodzi tu o naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną twierdzenie, iż Zakład Energetyczny [...] wykonywał decyzję o opłatach nie w swoim imieniu, lecz w imieniu przedsiębiorstwa państwowego Zakładów Energetycznych Okręgu Centralnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż niezależnie od tego, czy taki fakt miał miejsce, to i tak decyzja o opłatach jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Podniesiono, że decyzja o opłatach nie wskazywała właściwego adresata – przedsiębiorstwa państwowego Zakłady Energetyczne Okręgu Centralnego, lecz poprzestała na wadliwym określeniu jako adresata wewnętrznej jednostki organizacyjnej tego przedsiębiorstwa. W związku z tym, nie zgodzono się z twierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ma fakt istnienia zwyczajowej, wadliwej praktyki kierowania różnego rodzaju decyzji do niewłaściwie oznaczonej strony.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie nie istnieją okoliczności usprawiedliwiające odejście od literalnego odczytania art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Podniesiono także, iż Zakład Energetyczny [...] nie miał interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, ponieważ to Zakłady Energetyczne Okręgu Centralnego były podmiotem, na rzecz którego prawo użytkowania zostało ustanowione i które ponosiły ciężar tej opłaty. W związku z tym rzeczywista strona postępowania nie miała prawnej możliwości kwestionowania zasad przyjętych w decyzji odnośnie określenia wysokości opłat z powodu błędnego skierowania decyzji o opłatach do Zakładu Energetycznego [...].

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że decyzja o opłatach wywołała fundamentalne skutki prawne w zakresie uzyskania przez Zakład Energetyczny [...] tytułu prawnego do całej nieruchomości, gdyż stanowiła podstawę wykazania przez ten zakład prawa zarządu nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Skutki te uniemożliwiły przeprowadzenie uwłaszczenia w stosunku do tej części nieruchomości, która jest użytkowana przez wnoszącego skargę kasacyjną.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej podniesiono ponadto, że decyzja o opłatach narusza przepis art. 8 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, ponieważ nie zawiera, wbrew wymaganiom tego przepisu, określenia czasu i warunków użytkowania, jak również uzasadnienia faktycznego ani też prawnego, do czego zobowiązuje art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a nie zachodziły określone w art. 107 § 4 k.p.a. podstawy do odstąpienia od uzasadnienia decyzji.

Wskazano, że decyzja o opłatach nie określa położenia gruntu, podając jedynie, że jest on położony w P. przy ulicy [...], jednak bez numeru porządkowego, wobec czego może to być każdy grunt przy ulicy [...]. Decyzja o opłatach nie określa przedmiotu opłat, bowiem nie oznacza działek ewidencyjnych gruntu, mimo że w dacie wydania decyzji istniała już jednolita ewidencja gruntów i budynków. Decyzja ta nie określa także położenia gruntu i jego dokładnego określenia w formie załącznika graficznego, a zatem nie określa w ogóle przedmiotu użytkowania.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że niniejsze postępowanie jest kwestią wstępną w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. i orzeczenie o legalności decyzji o opłatach warunkuje podjęcie przez Ministra Budownictwa zawieszonego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Warszawskiego [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. w przedmiocie uwłaszczenia Zakładu Energetycznego [...] S.A. na całej nieruchomości.

Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że jego poprzednik prawny – Elektrociepłownia [...] – użytkował w dniu wydania decyzji o opłatach, a obecnie spółka [...] S.A., nadal użytkuje część nieruchomości o powierzchni 38 290 m2 stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] opisaną w księdze wieczystej KW [...]. Na nieruchomości tej znajdują się budynki i urządzenia Elektrociepłowni [...].

Podkreślono, że z nieprawidłowego doręczenia i określenia adresata decyzji o opłatach wynikają niezwykle poważne ujemne skutki prawne wobec podmiotów powstałych w wyniku przekształceń Zakładów Energetycznych Okręgu Centralnego, czego skutkiem było uwłaszczenie Zakładu Energetycznego [...] na całej nieruchomości, do której prawo zarządu służyło Zakładom Energetycznym Okręgu Centralnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się z urzędu na skutek "donosu urzędniczego", to jest pisma Prezydenta Pruszkowa wskazującego na funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji obarczonej wadami, która wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego i wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia [...] listopada 1976 r. o ustaleniu opłat rocznych za użytkowanie gruntu o powierzchni 101 066 m2 położonego w P. przy ulicy [...].

Wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały określone w art. 156 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji i nie może podlegać wykładni rozszerzającej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. przedstawiło stan faktyczny sprawy, który nie został zakwestionowany w skardze kasacyjnej i stwierdziło, że według przedstawionego odpisu z księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie, nieruchomość składająca się z działek: [...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu nr [...] zabudowanych różnymi budynkami o charakterze przemysłowym licząca 65 141,00 m2, położona w P. przy ul. [...],[...], róg ul. [...] opisana jest jako własność gminy Miasto Pruszków w użytkowaniu wieczystym Zakładu Energetycznego [...] SA na mocy decyzji Wojewody Warszawskiego Nr [...] z [...] czerwca 1996 r. Decyzja ta jest obecnie przedmiotem postępowania o stwierdzenie jej nieważności.

Prezydium Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Pruszkowie pismem z dnia [...] grudnia 1968 r. znak [...] zawiadomiło Elektrownię Okręgu Warszawskiego, że opłaty z tytułu użytkowania terenu o pow. 101 066 m2 położonego w P. przy ul. [...] obliczone na podstawie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach wynoszą 170 802 zł.

Decyzją z [...] listopada 1976 r., wydaną na tej samej podstawie prawnej, naczelnik Miasta Pruszkowa orzekł o ustaleniu opłat rocznych za użytkowanie przez ZEWT terenu o powierzchni 10 ha 10 a 66 m2 położonego przy ul. [...].

Z przekazanych dokumentów wynika, że przedmiotowy teren należał początkowo do Elektrowni Okręgowej w Pruszkowie SA. Zarządzeniem PKWN z [...] listopada 1944 r. ustanowiono przymusowy Zarząd Zakładów Elektrycznych Okręgu Warszawskiego, w skład którego weszła także Elektrownia Okręgu Warszawskiego SA. Z zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z 15 czerwca 1948 r. w sprawie objęcia przedsiębiorstwa Firmy Elektrownia Okręgu Warszawskiego SA – P. wynika, że przedsiębiorstwo to zostało przejęte na własność państwa orzeczeniem z 30 lipca 1947 r. przez Zjednoczenie Energetyczne Okręgu Warszawskiego w Warszawie, a protokół przejęcia majątku zatwierdzony został orzeczeniem z 1963 r. Ministra Górnictwa i Energetyki.

Minister Górnictwa i Energetyki zarządzeniem nr [...] z [...] listopada 1958 r. utworzył przedsiębiorstwo Zakłady Energetyczne Okręgu Centralnego (po 1985 r. Centralny Okręg Energetyczny), które przejęło majątek wielu przedsiębiorstw; w jego skład weszły m.in. Elektrownia Warszawa, Elektrownia Pruszków, Zakład Energetyczny Warszawa – Miasto w Warszawie, Zakład Energetyczny [...] w P. Do Zakładu Energetycznego [...] SA została włączona w 1963 r. Elektrownia Pruszków.

Organ rozpatrując czy zachodzą przesłanki nieważności decyzji Naczelnika Miasta Pruszkowa z dnia [...] listopada 1976 r. uznał, że decyzja ta wydana została na podstawie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach, co jest właściwą podstawą do ustalania opłat z tytułu użytkowania gruntu. Przedmiotowa nieruchomość była nieruchomością państwową i użytkowaną przez podmiot określany jako Zakłady Energetyczne Okręgu Centralnego Przedsiębiorstwo Państwowe, w którego skład wchodził Zakład Energetyczny [...]. Naczelnik Miasta był uprawniony do rozporządzania nieruchomością i ustalania opłat za użytkowanie gruntu.

Prawidłowo również organ przyjął, że skoro teren użytkowany był od przejęcia na rzecz państwa w 1947 r. przez poprzedników prawnych Zakładu Energetycznego [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W., to zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), "tereny stanowiące własność Państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek".

W tej sytuacji zasadne było obciążenie tej jednostki opłatami za użytkowanie terenu.

Natomiast po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w decyzji z dnia [...] września 2006 r. przyjęło, że Zakład Energetyczny [...] w okresie pomiędzy 1968 r. a datą wydania decyzji przez Naczelnika Miasta Pruszkowa nie uzyskał statusu jednostki państwowej, a zatem nie mógł się stać uprawnionym z tytułu użytkowania przedmiotowej nieruchomości i nie mogła być na niego nałożona opłata z tego tytułu. Wobec tego decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, a tym samym zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Jednakże z uwagi na treść art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat.

Przyjęcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zostało przekonywująco uzasadnione, a zatem nie narusza prawa wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylający tę decyzję i wskazujący, że organ nadzoru przyjął takie stanowisko bez uprzedniego niezbędnego uzupełnienia akt sprawy i rozważenia w świetle przepisów regulujących działalność Zakładów Energetycznych Okręgu Centralnego kwestii związanych z twierdzeniem, że Zakład Energetyczny [...] nie występował w sprawie i nie dokonywał zapłaty opłaty rocznej jako odrębny, samodzielny podmiot, lecz jako jednostka organizacyjna przedsiębiorstwa państwowego, a zatem nie jest trafny zarzut skargo kasacyjnej, że Zakład ten nie był podmiotem państwowym.

Skoro zatem użytkownik terenu dokonywał opłat w imieniu przedsiębiorstwa państwowego, to nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w decyzji określającej wysokość tych opłat.

Inną natomiast jest kwestią, czy wykazano w sprawie o "uwłaszczenie" przedsiębiorstwa, jaki teren faktycznie użytkowały poszczególne zakłady tego przedsiębiorstwa, co nie podlega ocenie w niniejszej sprawie.

Jak bowiem stanowi art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, co też Sąd pierwszej instancji uczynił w niniejszej sprawie. Podkreślić jednak należy, że Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była, albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów, przy czym termin "sprawa" występuje to w znaczeniu materialnym, a nie procesowym (por. Jan Paweł Tarno –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, str. 291).

W związku z tym stwierdzić należy, że niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 156 k.p.a.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie art. 145 § 1 pkt lit.1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których, gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.

Za chybione uznać zatem należy zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu prawa procesowego, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.