Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1195/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 10a lit. a i f
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. ze skargi F. z siedzibą w Luksemburgu na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 22 stycznia 2014 r. nr IPPB5/423-925/13-4/AJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżąca – F. w Luksemburgu ("Fundusz"), 18 listopada 2013 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (uzupełniony pismem z 16 grudnia 2013r.).

Opisując zdarzenie przyszłe wskazała, iż jest spółką akcyjną prawa luksemburskiego i posiada status specjalistycznego funduszu inwestycyjnego typu SIF-SICAV, tj. spółki inwestycyjnej o kapitale zmiennym. Podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Luksemburgu, gdzie jest zwolniona z podatku dochodowego. Skarżąca działa na podstawie luksemburskich ustaw: o specjalnych funduszach inwestycyjnych z 13 lutego 2007 r. ("ustawa o SIF") oraz o instytucjach zbiorowego inwestowania z 17 grudnia 2010 r. ("ustawa o UCI") – w zakresie spółek zarządzających. Wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze niepublicznego proponowania nabycia jego udziałów, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Na prowadzenie działalności Fundusz uzyskał zezwolenie Komisji Nadzoru Sektora Finansowego Luksemburga (CSSF), którego nadzorowi podlega jego działalność. Fundusz jest instytucją wspólnego inwestowania typu zamkniętego. Zgodnie ze statutem Funduszu, jego tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej, nie są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym i nie są wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu. Mogą być one nabywane także przez osoby fizyczne. Fundusz posiada bank – depozytariusza. Zarządzany jest na podstawie umów cywilnoprawnych przez odrębną Spółkę Zarządzającą z siedzibą w Luksemburgu, tj. spółkę akcyjną prowadzącą działalność w zakresie zarządzania funduszami na podstawie zezwolenia CSSF. Poszczególne czynności w imieniu Funduszu dokonywane są przez pełnomocników Spółki Zarządzającej.

Fundusz planuje w przyszłości prowadzić na rynku polskim inwestycje m.in. nabywając udziały w polskich spółkach jawnych i komandytowych prowadzących działalność gospodarczą na terenie Polski. W spółkach komandytowych Fundusz będzie komandytariuszem.

Skarżąca wyjaśniła, iż podlega Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 ("Dyrektywa AIMFD"), ponieważ mieści się w definicji "AFI" zawartej w art. 4 ust. 1 pkt a) tej Dyrektywy. Do Skarżącej stosuje się więc rygory dotyczące AFI ustanowione w Dyrektywie AIMFD. Podjęcie przez Skarżącą działalności w Polsce będzie wymagało notyfikacji składanej na jej wniosek przez CSSF do Komisji Nadzoru Finansowego (art. 32 tej Dyrektywy). Podmioty zarządzające i administrujące funduszem muszą posiadać autoryzację CSSF. Podczas procesu autoryzacji funduszu wszystkie podmioty i umowy pomiędzy tymi podmiotami a Funduszem muszą być zaakceptowane przez CSSF, którego rekomendacjom Fundusz także podlega.

Zgodnie z art. 26 ustawy o SIF, SIF-SICAV podlega ogólnym regulacjom dotyczącym spółek handlowych. Fundusz wydaje inwestorom akcje stanowiące tytuły uczestnictwa w funduszu. Skarżąca wyjaśniła, że ustawa o SIF przewiduje szereg odrębnych regulacji dotyczących akcji funduszu SICAV i kapitału akcyjnego, najważniejsze z których opisała.

Jako prawa korporacyjne właścicieli tytułów uczestnictwa Skarżąca wskazała prawo udziału w zgromadzeniu akcjonariuszy i prawo jego zwołania, prawo głosu oraz prawo wyboru członków zarządu, ich liczby, wynagrodzenia i okresu kadencji.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 luksemburskiej ustawy z 12 lipca 2013 r. o zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, zarządzanie tego rodzaju funduszami może być realizowane wyłącznie przez AIFM (zarządzającego alternatywnym funduszem inwestycyjnym), który jest podmiotem zewnętrznym wobec funduszu, autoryzowanym przez CSSF. Jeżeli pozwala na to forma prawna funduszu i organy zarządzające postanowią nie wybierać zewnętrznego AIFM – fundusz może samodzielnie zarządzać swoimi aktywami (self-managed fund) po uzyskaniu zezwolenia CSSF jako AIFM (jest to inny rodzaj procedury autoryzacyjnej od autoryzacji samego funduszu). Zgodnie z prawem luksemburskim, osoba fizyczna nie może zarządzać funduszem inwestycyjnym.

Skarżąca zarządzana jest przez zewnętrzny AIFM działający w formie spółki akcyjnej (F. S.A.), która jest równocześnie członkiem Zarządu Skarżącej. Przy podpisywaniu umów ze Spółką Zarządzającą Skarżąca jest reprezentowana przez członków Zarządu. Skarżąca posiada więc Zarząd zawierający umowy ze Spółką Zarządzającą i jednocześnie będzie działać Spółka Zarządzająca. W skład Zarządu wchodzić będzie osoba prawna – Spółka Zarządzająca oraz osoby fizyczne.

Zgodnie ze statutem, Zarząd ma najszersze uprawnienia w zakresie czynności rozporządzających, aktów administracyjnych w granicach celów korporacyjnych i zgodnie z polityką inwestycyjną. Przysługują mu wszystkie uprawnienia niezarezerwowane dla zgromadzenia akcjonariuszy. Zarząd może powierzyć swoje uprawnienia do codziennego sprawowania zarządu jednej lub większej liczbie osób fizycznych lub prawnych, które nie muszą być członkami zarządu.

Statut stanowi, że Spółka Zarządzająca ma prawo działać w takim zakresie, w jakim upoważniony jest piastun spółki, w szczególności zaś może w imieniu na rzecz Spółki-Funduszu m.in. kupować i sprzedawać papiery wartościowe lub w inny sposób zarządzać aktywami Spółki-Funduszu. W takim przypadku zarząd Spółki-Funduszu pełni funkcję nadzorczą.

Zgodnie z umowami o zarządzanie, o centralne administrowanie i o globalną dystrybucję, zawartymi pomiędzy Funduszem a Spółką Zarządzającą, Zarząd deleguje opisane w umowach kompetencje na Spółkę Zarządzającą.

Mocą zawartej z Zarządem Funduszu umowy o zarządzanie (Management Company Agreement) została ustanowiona Spółka Zarządzająca dla Funduszu i wszystkich Sub-Funduszy. W najszerszym dozwolonym przez obowiązujące prawo zakresie zarząd delegował na Spółkę Zarządzającą, wszystkie prawa, władzę, obowiązki i zakres odpowiedzialności zarządu do prowadzenia spraw Funduszu. Realizując swoje obowiązki Spółka Zarządzająca podlega politykom Funduszu. Zarząd nie jest zwolniony ze swojej odpowiedzialności wskazanej w przepisach prawa.

W drodze umowy o centralne administrowanie Spółka Zarządzająca została wyznaczona do występowania jako główny zarządca (w tym agent lokalny i podmiot pełniący funkcje pośrednika wypłacającego należności inwestorom) oraz agent rejestracyjny i agent rozliczeniowy Funduszu, a także do pełnienia innych wskazanych obowiązków związanych z działalnością Funduszu.

W umowie o globalną dystrybucję Spółkę Zarządzającą upoważniono do występowania jako globalny dystrybutor dla celów marketingu, dystrybucji i promocji udziałów na każdym terytorium, na którym udziały mogą być legalnie dystrybuowane. Do tego rodzaju zadań Fundusz nie może wyznaczyć innego przedsiębiorcy.

Skarżąca opisała warunki i przesłanki rozwiązania powyższych umów.

Przedstawiła też określoną w art. 42 ust. 1 ustawy o SIF procedurę otrzymania od CSSF autoryzacji umożliwiającej prowadzenie działalności. Autoryzacja obejmuje skład zarządu Funduszu, Spółkę Zarządzającą, Bank Depozytariusza i prospekt emisyjny Funduszu.

Fundusz, który został autoryzowany przez CSSF jest wpisywany na listę (art. 43 ust. 1 ustawy o SIF). Wpis jest równoznaczny z zezwoleniem (autoryzacją), o czym fundusz jest informowany. W przypadku specjalistycznego funduszu inwestycyjnego autoryzacja oznacza zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na wspólnym inwestowaniu swoich środków w aktywa w celu rozłożenia ryzyka inwestycyjnego i zapewnienia inwestorom korzyści z rezultatów zarządzania ich aktywami, i papiery wartościowe, gdzie inwestorzy są tzw. dobrze poinformowanymi inwestorami (art. 1 i art. 25 ustawy o SIF).

Procedura uzyskania "zezwolenia" (authorisation) przez Spółkę Zarządzającą polega na złożeniu szeregu dokumentów, weryfikacji przez CSSF spełniania przez aplikującą spółkę wymagań określonych w ustawie i kończy się wpisem spółki na listę podmiotów zarządzających oraz zawiadomieniem jej o podjętej decyzji.

Spółka Zarządzająca Funduszem posiada zezwolenie, o którym mowa w Części II ustawy o UCI oraz będzie posiadać zezwolenie, o którym mowa w ustawie o AIFM. Zakres zezwolenia obejmuje zarządzanie aktywami funduszu inwestycyjnego (UCITS, USIs i SIF), doradztwo inwestycyjne, administrację funduszy inwestycyjnych, zarządzanie ryzykiem, dystrybucję funduszy, marketing funduszu oraz compliance funduszu. Podstawowy zakres działalności Spółki Zarządzającej ogranicza się do zarządzania instytucjami wspólnego inwestowania, w tym funduszami SIF. Co do zasady, okres zezwolenia jest nieograniczony, choć CSSF może cofnąć autoryzację wydaną spółce zarządzającej. W przypadku utraty licencji przez Spółkę Zarządzającą zarząd Funduszu ma obowiązek zatrudnić nowa spółkę zarządzającą, a w międzyczasie wypełniać jej obowiązki ad interim.

Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o SIF, depozytariuszem powinna być instytucja kredytowa lub firma inwestycyjna w rozumieniu luksemburskiej ustawy z 5 kwietnia 1993 r. o sektorze finansowym. Depozytariusz odpowiada za nadzór nad aktywami Funduszu i przechowuje powierzone mu aktywa, a w szczególności prowadzi listę aktywów, może kontrolować księgi Funduszu, odbiera i przechowuje aktywa oraz kwoty pobrane na pokrycie subskrypcji, a także wykonuje zlecone płatności.

Spółka Zarządzająca będzie odpowiedzialna za to, aby rozliczanie umów dotyczących aktywów funduszu inwestycyjnego następowało bez nieuzasadnionego opóźnienia, oraz będzie kontrolowała terminowość rozliczania umów z uczestnikami funduszu. Ponadto kontrolę nad Funduszem będzie sprawował CSSF i niezależny audytor wpisany na państwową listę Luksemburga.

Skarżąca zadała następujące pytania:

1) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym spółki jawne i spółki komandytowe będą uznawane za zakłady Funduszu w Polsce w rozumieniu Konwencji z dnia 14 czerwca 1995 r. zawartej między Rzeczpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. z 1996 r. Nr 110, poz. 527) – dalej: "Konwencja"?

2) czy Fundusz będzie zwolniony od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 z późn. zm.) –dalej: "u.p.d.o.p.", od dochodu uzyskiwanego ze spółek jawnych i komandytowych z siedzibą na terytorium RP, w których Fundusz będzie wspólnikiem?

Zdaniem Skarżącej, spółkę jawną oraz spółkę komandytową należy uznać za jej zakład w Polsce w rozumieniu Konwencji. Skarżąca powołała się przy tym na postanowienia Konwencji, tj. art. 5 (definicja zakładu), art. 3 ust. 1 pkt f (definicja spółki) i art. 7 ust. 1 (opodatkowanie zysków przedsiębiorstw). Siedziba spółek osobowych spełnia przesłankę uznania ich za stałe miejsce, w którym całkowicie lub częściowo wykonuje się działalność gospodarczą przedsiębiorstwa (pyt. 1).

Skarżąca uważała, że posiadając w Polsce zakład, będzie zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a i ust. 3 u.p.d.o.p. (pyt. 2), ponieważ spełni wszystkie warunki zastosowania tego zwolnienia. Siedzibą Funduszu jest Luksemburg, gdzie podlega on opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu będzie zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Fundusz uzyska zezwolenie CSSF i będzie prowadził działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego, a tytuły uczestnictwa Funduszu będą mogły być nabywane także przez osoby fizyczne. Działalność Funduszu będzie podlegać bezpośredniemu nadzorowi CSSF. Fundusz posiada bank-depozytariusza i zarządza nim odrębna Spółka Zarządzająca, prowadząca działalność w tym zakresie na podstawie zezwolenia CSSF, a poszczególnych czynności w imieniu Funduszu dokonują pełnomocnicy Spółki Zarządzającej.

W ocenie Skarżącej, określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. warunek zarządzania zagranicznym funduszem inwestycyjnym przez podmioty prowadzące działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę, spełniony jest również wtedy, gdy funduszem zarządza odpowiednik polskiej spółki z o.o., prowadzącej działalność w zakresie zarządzania funduszami na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Nie ma znaczenia, czy w skład zarządu Spółki Zarządzającej będą wchodziły osoby fizyczne oraz czy spółka ta będzie zarządzać funduszem na podstawie umowy cywilnoprawnej, czyli na zasadach innych niż fundusze polskie. Warunku takiego nie przewiduje bowiem ani przepis powyższy, ani też przepisy prawa wspólnotowego. Skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Warszawie z 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt: III SA/Wa 3011/12.

Wymaganą zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.d.o.p. podstawę prawną uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik ma siedzibę, stanowi art. 27 Konwencji.

Skarżąca podkreśliła, że przepisy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) zakazują wszelkich ograniczeń w przepływie kapitału między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi i państwami trzecimi. W szczególności zaś zakazane są środki, które mogą zniechęcać podmioty niebędące rezydentami do dokonywania inwestycji w danym państwie członkowskim, w tym różne traktowanie z punktu widzenia opodatkowania przychodów uzyskanych w tym państwie z tytułu zainwestowania kapitału podmiotów w zależności od miejsca pochodzenia. Odmienne traktowanie nierezydentów nie może mieć charakteru dyskryminującego lub arbitralnego, tj. może być stosowane pod warunkiem, że dotyczy sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne lub, gdy jest ono uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego. Istniejące przez 2011 r. ograniczenie możliwości korzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego przez zagraniczne fundusze o charakterze zamkniętym, Komisja Europejska uznała za nierówne traktowanie funduszy na rynku polskim, naruszające zasadę swobody przepływu kapitału. Dlatego też rozszerzono zwolnienie z podatku dochodowego na fundusze podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej ("UE") lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego ("EOG"). Ponieważ specyfika form organizacyjno-prawnych polskich funduszy znacząco różni się od form funduszy inwestycyjnych funkcjonujących w innych państwach, ustawodawca uwzględnił sytuację, gdy na gruncie prawa siedziby dany podmiot uznawany jest za fundusz inwestycyjny. Uznanie, iż fundusz prawa luksemburskiego (SIF-SICAV) nie może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. naruszałoby powyższe zasady traktatowe.

W interpretacji indywidualnej wydanej 22 stycznia 2014 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, za prawidłowe uznał stanowisko Skarżącej w zakresie ukonstytuowania zakładu (pyt. 1), natomiast jako nieprawidłowe ocenił jej stanowisko w zakresie prawa do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego (pyt. 2).

Powołując się na art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej Organ interpretacyjny odstąpił od uzasadnienia prawnego oceny stanowiska Funduszu w zakresie pyt. 1).

Odnosząc się do zagadnienie ujętego w pyt. 2) wyjaśnił natomiast, że w polskim systemie prawnym występują dwa rodzaje instytucji wspólnego inwestowania, tj. fundusze inwestycyjne działające na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) – dalej: "u.f.i.", oraz fundusze kapitałowe unormowane ustawą z dnia 4 marca 2005 r. o Krajowym Funduszu Kapitałowym (Dz. U. Nr 57, poz. 491 z późn. zm.), których nie można utożsamiać z funduszami określonymi w art. 16 ust. 7f u.p.d.o.f.

Pierwsza z ww. kategorii podmiotów podlega zwolnieniu podmiotowemu z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. Ustawodawca nie przewidział natomiast zwolnienia dla funduszy kapitałowych, które nie posiadając siedziby w państwie innym niż Polska, nie mogą także korzystać ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Zdaniem Ministra Finansów, luksemburski fundusz inwestycyjny SICAV-SIF, działający w formie spółki akcyjnej, to całkowicie odmienna konstrukcja prawna od przyjętej przez polskiego prawodawcę dla funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p, nieco zbliżona do ww. funduszy kapitałowych.

Wprowadzenie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., określającego zwolnienie podmiotowe zagranicznych funduszy inwestycyjnych, było wynikiem podjęcia przez Rząd Polski wobec Komisji Europejskiej zobowiązania do usunięcia naruszenia nr 2006/4093. W uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej to zwolnienie zaznaczono, że proponowane warunki określające zakres podmiotowy zwolnienia ustalono tak, aby zwolnienie objęło podmioty równoważne polskim funduszom inwestycyjnym i polskim funduszom emerytalnym. Minister Finansów powołał się także na uzasadnienie rządowego projektu ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 234, poz. 1389). Wywiódł, iż wolą ustawodawcy było ustanowienie zwolnienia dla zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania, ale tylko takich, które działają na zasadach podobnych do polskich funduszy inwestycyjnych. Dlatego też, przesłanki zwolnienia z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy oceniać przez pryzmat zasady równego traktowania polskich funduszy inwestycyjnych i ich odpowiedników (podmiotów równoważnych) z UE oraz EOG. Minister Finansów powołał się przy tym na wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1639/12.

Ponieważ zgodnie z art. 14 ust. 1 u.f.i., fundusz inwestycyjny może być utworzony wyłącznie przez towarzystwo, w polskim systemie prawnym fundusz inwestycyjny i zarządzające funduszem towarzystwo łączy stosunek prawny innego rodzaju, niż w przypadku Funduszu i Spółki Zarządzającej.

Możliwość skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. uwarunkowana jest spełnieniem wszystkich warunków wskazanych w tym przepisie. Z informacji podanych przez Skarżącą wynika, że fundusz SICAV-SIF nie spełnia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p., tj. warunku bycia zarządzanym przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. Wprawdzie Fundusz wskazał, iż jest zarządzany przez odrębną Spółkę Zarządzającą działającą na podstawie zezwolenia CSSF, ale wyjaśnił również, że umowy o zarządzanie będą umowami o charakterze cywilnoprawnym. Ponadto Fundusz posiada Zarząd, który będzie działał jednocześnie ze Spółką Zarządzającą. Fundusz będzie zatem współzarządzany przez Zarząd i Spółkę Zarządzającą. Z opisu zdarzenia przyszłego nie wynika bowiem, aby Zarząd był pozbawiony prawa do reprezentacji Funduszu, składania oświadczeń woli, w tym np. w zakresie organizacji jego obsługi prawnej.

Omawiany warunek dotyczy "zarządzania", nie zaś "współzarządzania". Ustawodawca nie użył bowiem sformułowania "zarządzane lub współzarządzane" lub podobnego. Zdaniem Ministra Finansów, odmienna wykładnia tego przepisu czyniłaby go nieefektywnym i sprzecznym z zamiarem prawodawcy, jako że zawarcie jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej na zarządzanie z podmiotem posiadającym stosowne zezwolenie nakazywałoby uznać ten warunek za spełniony. Zarządzanie, o jakim mowa w ww. przepisie musi być rozumiane szeroko, jako obejmujące całokształt spraw związanych z kierowaniem danym podmiotem. Minister Finansów odwołał się do słownikowej definicji czasownika "zarządzać". Tymczasem część kompetencji zarządczych pozostanie w rękach Zarządu Funduszu. Ponadto, użyte w art. 6 ust. 10a lit. f) u.p.d.o.p. sformułowanie "zarządzane są" wskazuje, że zwolnienie nie obejmuje sytuacji, gdy fundusz zarządzany przez inną spółkę na podstawie umowy cywilnoprawnej. Sformułowanie to należy bowiem rozumieć jako "zarządzane są na mocy prawa" lub "zarządzane są na mocy prawa państwa, w którym podmioty te mają siedziby". Podobnie art. 6 ust. 10a lit. c) u.p.d.o.p. odwołuje się do rozwiązań ustawowych państwa, w którym dana instytucja wspólnego inwestowania ma siedzibę. Natomiast art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a) i d) u.p.d.o.p. odnoszą się do określonych uwarunkowań prawnych, a nie do przyjęcia przez dany podmiot określonej opcji.

W skład Zarządu Funduszu oprócz osoby prawnej (Spółki Zarządzającej) wchodzić będą także osoby fizyczne. Warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. nie spełniają spółki prawa handlowego posiadające status funduszu inwestycyjnego zarządzane przez osoby fizyczne nie posiadające "siedziby", lecz miejsce zamieszkania lub prowadzenia działalności.

Zdaniem Ministra Finansów, przyjmując poprawność rozumowania Skarżącej należałoby uznać, że w ciągu roku podatkowego Fundusz może wielokrotnie tracić i zyskiwać prawo do przedmiotowego zwolnienia w związku np. z rozwiązaniem umowy ze Spółką Zarządzającą i po jakimś czasie, zawarciem umowy z inną spółką.

Minister Finansów zgodził się natomiast ze Skarżącą, że spełniony zostanie warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a) u.p.d.o.p., ponieważ posiada ona status rezydenta podatkowego Luksemburga. Fundusz spełni także warunki ustanowione w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. c)-e) u.p.d.o.p., jako że prowadzi działalność na podstawie zezwolenia CSSF (lit. c), jego działalność podlega nadzorowi CSSF (lit. d), a jego aktywa są przechowywane przez depozytariusza (lit. e).

Oceniając natomiast spełnienie warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p., Minister Finansów wyjaśnił, że określony tym przepisem zakres działalności pokrywa się z zakresem określonym dla polskich funduszy w art. 3 ust. 1 u.f.i. Sposób lokowania aktywów przez fundusze zamknięte określony został w art. 145-147 u.f.i. Z przepisów tych wynika, że fundusze te nie mogą inwestować w spółki osobowe nie emitujące papierów wartościowych, np. spółki jawna i komandytowa.

W opinii Ministra Finansów przedmiot działalności funduszy luksemburskich oraz polskich funduszy inwestycyjnych działających na podstawie u.f.i. jest nieporównywalny. Przyznanie racji Skarżącej prowadziłoby do niezamierzonego przez ustawodawcę uprzywilejowania zagranicznych funduszy inwestycyjnych w stosunku do funduszy działających na podstawie u.f.i. Inny jest też poziom ryzyka i płynności aktywów w przypadku inwestycji w spółki osobowe, co w przypadku instytucji zbiorowego inwestowania przedkłada się na bezpieczeństwo inwestorów.

Inwestycje w spółki osobowe nie mieszczą się również w zakresie art. 50 Dyrektywy UCITS, której celem jest zapewnienie właściwej ochrony inwestorów.

Wykładnia celowościowa art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. wskazuje, że zwolnienie określone tym przepisem nie obejmuje zagranicznych spółek/funduszy inwestycyjnych inwestujących w polskie spółki jawne i inne spółki osobowe, a zatem których zakres dopuszczalnych inwestycji wykracza poza zakres działalności polskich funduszy określony w u.f.i. Fundusz nie spełni zatem warunku przewidzianego w tym przepisie.

Powołana przez Skarżącą Dyrektywa AIMFD nie reguluje wymogów odnoszących się do alternatywnych funduszy inwestycyjnych (pkt 10 preambuły) i wprost dopuszcza przyjęcie lub utrzymanie przez państwa członkowskie krajowych wymogów dotyczących AFI mających siedzibę na ich terytorium.

Odpowiadając na wystosowane przez Skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie w części, tj. w zakresie prawa do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego (pyt. 2). Zarzuciła naruszenie:

– art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że nie spełnia ona przesłanek umożliwiających zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych, a w konsekwencji jego niezastosowanie,

– art. 49, art. 63 ust. 1 w zw. art. 65 ust. 1 i z art. 18 TFUE przez uznanie, że w sprawie zachodzą podstawy do ograniczenia swobody przedsiębiorczości, ograniczenia w przepływie kapitału pomiędzy państwami członkowskimi UE, w szczególności przez nieuzasadnione naruszenie zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową,

– art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez niedostateczne uzasadnienie prawne stanowiska Skarżącej,

– art. 7 Konstytucji oraz art. 120 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej polegające na naruszeniu obowiązku działania na podstawie i w granicach przepisów prawa,

– art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Skarżąca podniosła, że przesłanki zwolnienia określonego tym przepisem mają charakter zamknięty. Niedopuszczalne jest więc formułowanie dodatkowych warunków zwolnienia przez organy podatkowe stosujące prawo. W przekonaniu Skarżącej, która powtórzyła w tym zakresie argumentację wniosku o wydanie interpretacji, spełnia ona wszystkie warunki wynikające z tego przepisu.

Odnosząc się do przesłanek z art. 6 ust. 10a lit. b) i f) u.p.d.o.p. Skarżąca wyjaśniła, że specyfika form organizacyjno-prawnych polskich funduszy znacząco różni się od form funduszy inwestycyjnych funkcjonujących w innych państwach UE i EOG. Rozszerzając zwolnienie z uwagi na wskazane przez Komisję Europejską naruszenie zasad traktatowych, ustawodawca uwzględnił sytuację, gdy dany podmiot na gruncie prawa siedziby uznawany jest za fundusz inwestycyjny, a zgodnie z przepisami prawa polskiego – takim funduszem nie jest. Dlatego też w ustawie użyte zostało pojęcie szersze, tj. "instytucje wspólnego inwestowania". Skarżąca powołała się przy tym na uzasadnienie projektu zmian u.p.d.o.p. oraz wyroki WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3011/12 oraz z 27 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1680/12.

Zdaniem Skarżącej, ratio legis wprowadzenia spornego zwolnienia był zamiar objęcia nim podmiotów innych niż polskie fundusze inwestycyjne działające na podstawie u.f.i. Do polskich funduszy inwestycyjnych zastosowanie ma art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., a do zagranicznych – art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Brak jest zatem podstaw, aby warunki zwolnienia ustanowione dla polskich funduszy inwestycyjnych odnosić do instytucji wspólnego inwestowania. Okoliczność, iż przesłanki zwolnienia instytucji wspólnego inwestowania opierają się na formach działania polskich funduszy inwestycyjnych, nie uprawnia Ministra Finansów do stwierdzenia, że zastosowanie mają również inne wymogi, czy też do uzupełnienia przesłanek określonych art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Ustawodawca posłużył się uregulowaniem dotyczącym polskich funduszy inwestycyjnych, aby stworzyć podobne (a nie tożsame), samodzielne warunki zwolnienia zagranicznych funduszy inwestycyjnych.

Skarżąca nie zgodziła się z oceną Ministra Finansów, iż jest współzarządzana przez Spółkę Zarządzającą i Zarząd. Funduszem zarządza wyłącznie Spółka Zarządzająca, co wynika z postanowień jego statutu, zgodnie z którym Zarząd może powierzyć swoje uprawnienia do codziennego sprawowania zarządu jednej lub większej liczby osób fizycznych lub prawnych, a Spółka Zarządzająca ma prawo działać w takim zakresie, w jakim upoważniony jest Zarząd (piastun) Funduszu. Zgodnie z umową o zarządzanie, Zarząd delegował na Spółkę Zarządzającą w najszerszym zakresie dozwolonym przez obowiązujące prawo, wszystkie prawa, władzę, obowiązki i zakres odpowiedzialności do prowadzenia spraw Funduszu. Ponadto zawarte ze Spółką Zarządzającą umowy przykładowo opisują, czynności, jakie będzie ona wykonywać. Opis ten wyczerpuje wszelkie czynności wykonywane w związku z prowadzeniem spraw Funduszu. Minister Finansów nie wskazał żadnych czynności zarządczych, które w odniesieniu do Funduszu wykonuje Zarząd. W opinii Skarżącej pozycja prawna Zarządu wykazuje podobieństwo do Rady Inwestorów polskiego zamkniętego funduszu inwestycyjnego.

Powołując się na słownikowe definicje pojęć "zarządzać" i "współzarządzać" Skarżąca wywiodła, że współzarządzanie mieści się w zakresie zarządzania. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie doprecyzowuje sposobu zarządzania, a zatem należy przyjąć, iż obejmuje wszelkie jego formy, w tym współzarządzanie.

Zdaniem Skarżącej, popartym orzecznictwem, nie ma znaczenia okoliczność, czy Funduszem zarządzać będzie osoba fizyczna czy też osoba prawna, Zgodnie bowiem z zasadą racjonalnego prawodawcy, wyrażenie "podmioty" nie zostało użyte przypadkowo, lecz w celu zbiorowego określenia osób fizycznych i osób prawnych. Skarżąca zaznaczyła, że w świetle prawa luksemburskiego osoba fizyczna nie może zarządzać funduszem inwestycyjnym.

Jako bezpodstawne i nietrafne Skarżąca oceniła stwierdzenie Ministra Finansów, że sformułowanie "zarządzane są" należy rozumieć jako "zarządzane z mocy prawa" W obowiązujących przepisach prawa oraz w regułach języka polskiego nie ma uzasadnienia dla takiego wyjaśnienia tego wyrażenia.

Uznanie przez Ministra Finansów, iż niedopuszczalne jest zarządzanie przez spółkę na podstawie umowy cywilnoprawnej, jest nieuzasadnione i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Niedopuszczalne jest określanie zakresu zastosowania poszczególnych norm prawnych w drodze dowolnej praktyki organów podatkowych, ponieważ ustawodawca przewidział kwalifikowane wymogi legislacyjne dla przepisów daninowych (art. 217 Konstytucji).

Odnosząc się do przesłanki zwolnienia określonej w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p. Skarżąca podniosła, iż przepis ten dopuszcza lokowanie środków pieniężnych w "inne prawa podmiotowe". Jej zdaniem, pojęcie to obejmuje także prawa i obowiązki wynikające z uczestnictwa w spółkach jawnych. Na poparcie tego poglądu Skarżąca wskazała uchwałę NSA z 30 marca 2009 r. sygn. akt II FPS 5/08.

Naruszenia art. 49, art. 63 ust. 1 w zw. art. 65 ust. 1 i z art. 18 TFUE, Skarżąca upatrywała w okoliczności, że dokonując interpretacji art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. Minister Finansów odwołał się do sposobu działania polskich funduszy inwestycyjnych i nie uwzględnił specyfiki działania instytucji wspólnego inwestowania z poszczególnych państw członkowskich UE i EOG. Interpretacja przepisów obowiązujących w państwie członkowskim UE powinna uwzględniać postanowienia TFUE.

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania Skarżąca podniosła, że w zaskarżonej interpretacji nie odniesiono się do wszystkich jej twierdzeń, a w szczególności nie uwzględniono expressis verbis okoliczności, iż Fundusz zamierza inwestować także w spółki komandytowe. Minister Finansów nie wyjaśnił pojęcia "inne prawa majątkowe" w sposób przekonujący. Tym samym naruszył art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Naruszeniem zasady zaufania podatnika do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej) skutkowało przyjęcie przez Ministra Finansów wniosków, które nie wynikają z przepisów prawa oraz sporządzenie interpretacji zawierającej uzasadnienia niejasne i nieuwzględniające orzecznictwa korzystnego dla Skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Jego zdaniem, w świetle wyroku NSA z 25 czerwca 2012 r. sygn. akt I FPS 4/12 brak jest podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu interpretacyjnym organ podatkowy może badać zgodność danego przepisu z Konstytucją lub TFUE. Skarżąca wywodzi swój pogląd z błędnego przekonania o istnieniu przepisu prawa unijnego, który zobowiązuje Polskę do bezwzględnego zwolnienia z opodatkowania wszystkich unijnych funduszy inwestycyjnych. Pomija ona, że podatek dochodowy od osób prawnych, co do zasady, nie podlega harmonizacji. Zwolnienia takiego nie można wywodzić z zakazu dyskryminacji, ponieważ nie można uznać za dyskryminujące wprowadzenia takich warunków zwolnienia funduszy zagranicznych, które muszą spełnić fundusze polskie podlegające analogicznemu zwolnieniu. Nie wszystkie polskie instytucje zbiorowego inwestowania podlegają zwolnieniu.

Wskazanie przez Komisję Europejską na prawdopodobieństwo naruszenia m.in. art. 56 TFUE nie może być rozumiane jako ogólna klauzula derogacyjna, zwalniająca z obowiązku ustalenia przez organ podatkowy, czy przepis ten miał faktycznie zastosowanie w konkretnej sprawie oraz z obowiązku ustalenia, która ze swobód ostatecznie wpłynie na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Wykładnia prowspólnotowa nie może prowadzić do skutków contra legem.

Zasada niedyskryminacji odnosi się tylko do podmiotów znajdujących się w porównywalnej sytuacji. Minister Finansów zgodził się ze Skarżącą, że forma prawna, w jakiej działa instytucja zbiorowego inwestowania, nie ma wpływu na prawo do zwolnienia. Jego zdaniem, za decydujące należy uznać czynniki obiektywne, różnicujące sytuację polskich funduszy inwestycyjnych i ich inwestorów od analogicznej sytuacji luksemburskiej spółki inwestycyjnej i jej akcjonariuszy. Inny będzie bowiem poziom bezpieczeństwa inwestorów w spółce SIF SICAV, a inny w polskich funduszach inwestycyjnych. Wynika to ze sposobu, w jaki zarządzane są spółki luksemburskie oraz możliwości inwestowania przez Fundusz w prawa majątkowe odzwierciedlające udział w spółkach osobowych, co wiąże się z nieporównywalnym poziomem ryzyka i płynności aktywów

Przepis art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. nie jest sprzeczny z żadną dyrektywą. Dochody polskich spółek (funduszy kapitałowych), czyli prowadzących działalność identyczną jak spółka SIF SICAV, także nie są zwolnione z opodatkowania.

Do odpowiedzi na skargę Skarżąca odniosła się w piśmie procesowym z 15 grudnia 2014 r. Wskazała, iż brak jest podstaw prawnych do odnoszenia do jej statusu regulacji w zakresie polskich funduszy inwestycyjnych oraz funduszy kapitałowych. Na gruncie przepisów prawa polskiego specjalistyczny fundusz inwestycyjny typu SICAV SIF jest kwalifikowany jako instytucja wspólnego inwestowania, a więc instytucja prawna od odrębna powyższych funduszy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

I. Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna w przedmiocie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych, przewidzianego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p., do dochodów uzyskiwanych przez spółkę akcyjną prawa luksemburskiego, która zgodnie z tym prawem posiada status specjalistycznego funduszu inwestycyjnego typu SIF-SICAV.

W brzmieniu obowiązującym od 4 grudnia 2011 r. przepis art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. stanowi, że zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:

a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,

c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy:

– prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz

– zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro,

d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,

e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,

f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Skarżąca uważała, że spełnia wszystkie ustanowione powyższym przepisem warunki zwolnienia instytucji wspólnego finansowania z podatku dochodowego od osób prawnych.

Zdaniem Ministra Finansów, Skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) i lit. f) u.p.d.o.p., jako że zamierza inwestować nabywając udziały w polskich spółkach jawnych i komandytowych, a jako fundusz inwestycyjny nie będzie zarządzana przez podmiot działający na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym Luksemburga.

II. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. został dodany ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478), a przytoczone wyżej brzmienie nadane mu zostało ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234, poz. 1389).

Bezspornym jest, iż unormowanie to ma swoje źródło w podjętym przez Rząd Polski wobec Komisji Europejskiej zobowiązaniu w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093. Omawiany przepis wprowadzony został do polskiego porządku prawnego z tego względu¸ że na gruncie obowiązującego wówczas art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. zwolnieniem od podatku dochodowego objęte były wyłącznie fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawa ta reguluje natomiast działalność jedynie funduszy inwestycyjnych krajowych takich jak: fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte i fundusze inwestycyjne zamknięte oraz działalność zagranicznych funduszy inwestycyjnych otwartych i zagranicznych spółek inwestycyjnych z siedzibą w państwie członkowskim, prowadzących działalność zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe.

Ratio legis wprowadzenia zwolnienia określonego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p jest bezsporne i wyjaśnione zostało w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 25 listopada 2010 r., do którego w tym zakresie odwołały się obie strony.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że formułując warunki zwolnienia określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. ustawodawca oparł się na cechach charakteryzujących fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych, takich jak:

– przedmiot działalności, który jest ograniczony do lokowania środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art. 3 ust. 1 u.f.i.),

– możliwość utworzenia funduszu inwestycyjnego wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art. 14 ust. 1 u.f.i.),

– obowiązek prowadzenia rejestru aktywów funduszu przez depozytariusza (art. 9 u.f.i.),

– podleganie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym; Dz. U. Nr 183, poz. 1537 z późn. zm.),

– posiadanie przez wszystkie fundusze inwestycyjne osobowości prawnej, pomimo że stanowią one jedynie masę majątkową utworzoną z wpłat uczestników i nabytych za te wpłaty aktywów.

Zdaniem Sądu, rację ma jednak Skarżąca twierdząc, że skoro w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p., uwzględniając powyższe zasady działania polskich funduszy inwestycyjnych, ustawodawca określił odrębnie warunki korzystania ze zwolnienie od podatku dochodowego przez instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG, nie ma podstaw, aby zastosowanie tego zwolnienia – poprzez odwołanie się do przyczyn jego wprowadzenia – obwarowywać innymi jeszcze warunkami.

Bez wątpienia wykładnia celowościowa odwołująca się do przedstawionego przez projektodawcę uzasadnienia danego unormowania, może mieć istotne znaczenia dla wyjaśnienia sensu normy prawnej.

Tym niemniej odwołując się do uzasadnienia projektu ustawy oraz intencji ustawodawcy w celu wykazania zasadności uwzględnienia przy ocenie prawa do skorzystania ze zwolnienia od podatku, porównywalności funduszy działających na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz Skarżącej jako instytucji wspólnego inwestowania, jak to uczynił Minister Finansów, należy mieć na względzie okoliczność, że podatnik nie ma obowiązku uwzględniania w swoich działaniach intencji ustawodawcy. Obowiązują go ustanowione przez ustawodawcę przepisy prawa, które to przepisy już w samym założeniu intencje te powinny realizować. Konstytucja kładzie nacisk na ustawę jako źródło zarówno obowiązków, jak i przywilejów podatkowych, co implikuje potrzebę znajomości treści ustaw nakładających takie obowiązki i określających przywileje. Podatnik nie musi natomiast zapoznawać się z uzasadnieniami projektów ustaw i poszukiwać w nich wskazówek w celu zastosowania obowiązującego przepisu.

Zważyć przy tym należało i to, że o ile względy natury celowościowej mogłyby w określonych sytuacjach stanowić istotny element przemawiający za zastosowaniem danego zwolnienia podatkowego, tak w przypadku przeciwnym, a więc uzasadniania przyczyn odmowy zastosowania tego zwolnienia, nie mogą przemawiać nad wnioskami, jakie należałoby wysnuć z gramatycznego brzmienia przepisu ustanawiającego zwolnienie od podatku (wyrok NSA z 26 września 2013 r. sygn. akt II FSK 2715/11; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jakkolwiek oceniając spełnienie poszczególnych przesłanek zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p., Minister Finansów nadmierną wagę przywiązał do przyczyn wprowadzenia tego przepisu, to jednak wskazał konkretne okoliczności, które z uwagi na samą tylko treść przepisu uniemożliwiają skorzystanie przez Skarżącą ze zwolnienia od podatku dochodowego.

III. Zgodnie z art. 6 ust. 10a lit. f) u.p.d.o.p. warunkiem skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym jest, aby instytucja wspólnego inwestowania zarządzana była przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Jest przy tym oczywistym, że wprowadzenie przez ustawodawcę zarządzania przez podmiot zewnętrzny jako warunku stosowania zwolnienia podmiotowego przez instytucje wspólnego inwestowania, uwzględnia okoliczność, że analogiczny sposób zarządzania przewiduje ustawa o funduszach inwestycyjnych, na podstawie której działają fundusze objęte zwolnieniem podmiotowym z art. 6 ust. 10 u.p.d.o.p.

Z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że Spółka Zarządzająca, z którą Fundusz zawrze umowy, dysponuje stosownym zezwoleniem Komisji Nadzoru Systemu Finansowego Luksemburga (CSSF).

Zdaniem Sądu, "zarządzanie", o jakim mowa w art. 6 ust. 10a lit. f) u.p.d.o.p., musi być przy tym rozumiane szeroko. Generalnie rzecz ujmując, "zarządzanie" oznacza prowadzenie spraw określonego podmiotu, polegające na administrowaniu jego majątkiem i kierowaniu jego bieżącą działalnością. W wypadku zarządzania funduszami inwestycyjnymi pojęcie to ulega modyfikacji, obejmując nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa, ale także całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie danego funduszu zasadami polityki inwestycyjnej. Na szerszy zakres zarządzania wskazuje również treść załącznika nr II Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), opublikowanej w Dz.Urz. UE L z 2009 r. Nr 302, str. 32, gdzie w ramach funkcji zarządzania wyodrębnia się zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną polegającą na wykonywaniu czynności takich, jak obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów; wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu.

Minister Finansów trafnie rozróżnił przy tym "zarządzanie", o jakim mowa w art. 6 ust. 10a lit. f) u.p.d.o.p. od "współzarządzania", które z istoty swej oznacza udział w zarządzaniu więcej niż jednego podmiotu.

Gdyby nawet uznać, że na gruncie omawianego przepisu dopuszczalne jest "współzarządzanie" instytucją wspólnego finansowania, należałoby jednocześnie przyjąć, iż każdy ze "współzarządów" musi spełnić warunek prowadzenia działalności w zakresie zarządzania funduszami na podstawie zezwolenia organu nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym ma siedzibę. Innymi słowy "współzarządzanie" musiałoby dotyczyć co najmniej dwóch podmiotów, z których każdy dysponowałby stosownym zezwoleniem na taką właśnie (zarządzanie funduszami) działalność. Z treści wniosku nie wynika, aby Skarżąca dysponowała takim zezwoleniem. Przeciwnie – Skarżąca opisała specyficzny, tryb uzyskiwania zezwolenia (autoryzacji) przez podmioty zarządzające funduszami, obowiązujący w Luksemburgu na podstawie ustawy z 12 lipca 2013 r. o zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi odróżniając ten tryb od procedury uzyskiwania zezwolenia przez sam fundusz inwestycyjny.

Zdaniem Sądu, "współzarządzanie" w sytuacji, gdy jednym ze współzarządzających jest zarządzany fundusz (jego zarząd jako spółki), z istoty swej wyklucza możliwość uznania za spełniony warunku zarządzania przez podmiot zewnętrzny. Dotyczący instytucji wspólnego inwestowania warunek bycia zarządzanymi przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym, należy bowiem odczytywać jako zarządzenie daną instytucją przez podmiot zewnętrzny w stosunku do tej instytucji.

Odwołując się do art. 4 ust. 1 luksemburskiej ustawy z 12 lipca 2013 r. o zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi Skarżąca wskazała, że zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi to podmiot zewnętrzny autoryzowany przez CSSF. Jeżeli zaś fundusz zdecyduje się na samodzielne zarządzanie (self–managed fund) obowiązany jest uzyskać zezwolenie jako zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Skarżąca stwierdziła, iż jest zarządzana przez podmiot zewnętrzny.

Jednakże oceniając tę okoliczność z punktu widzenia warunku określonego w art. 6 ust. 10a lit. f) u.p.d.o.p. nie można pominąć, iż we wniosku o wydanie interpretacji Skarżąca jednoznacznie wskazała, że "Fundusz posiada Zarząd (zawierający umowy ze Spółką Zarządzającą) i jednocześnie [podkreślenie Sądu] będzie działać Spółka Zarządzająca". Co więcej, Spółka Zarządzająca jest członkiem Zarządu, a zatem tego organu Funduszu, który deleguje na nią swoje uprawnienia i – jak twierdzi Skarżąca – pełnić ma funkcję nadzorczą. Ponadto we wniosku o wydanie interpretacji Skarżąca wyraźnie zaznaczyła, że "realizując swoje obowiązki [w ramach umowy o zarządzanie – wyjaśnienie Sądu] Spółka Zarządzająca podlega politykom Funduszu. Zarząd nie jest zwolniony ze swojej odpowiedzialności wskazanej w przepisach prawa".

Oznacza to, że w tym samym czasie będzie działał zarówno Zarząd Funduszu, jak i Spółka Zarządzająca. W istocie zakres czynności, jakie w tym czasie będzie wykonywać Spółka Zarządzająca zależy wyłącznie od tego, jaki ich zakres określi Zarząd – w jakim zakresie deleguje je na Spółkę Zarządzającą.

Innymi słowy, z opisu zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji wynika, że zakres, w jakim Spółka Zarządzająca przejmie zarządzanie Skarżącym Funduszem, uzależniony jest od woli stron, która znajdzie odzwierciedlenie w postanowieniach umów cywilnoprawnych zawartych przez Zarząd oraz Spółkę Zarządzającą. Sąd zauważa, że Skarżąca opisała trzy umowy zawarte ze Spółką Zarządzającą (umowa o zarządzanie, umowa o centralne administrowanie umowa o globalną dystrybucję), z których każda – jak wynika z treści wniosku – podlega chociażby odrębnemu reżimowi rozwiązania. Zważywszy zaś, że z przedstawionych przez Skarżącą przepisów ustaw luksemburskich wynika brak wymogu zarządzania funduszem przez spółkę zarządzającą, zawarcie umów cywilnoprawnych o zarządzanie Funduszem stanowi działanie, z którego Zarząd Skarżącej może się w każdym czasie wycofać rozwiązując jedną, dwie lub wszystkie umowy (chociaż zapewne z konsekwencjami wynikającymi z faktu ich rozwiązania).

W tej sytuacji nie można uznać, że Fundusz będzie zarządzany w sposób określony w art. 6 ust. 10a pkt f) u.p.d.o.p. Wprawdzie Spółka Zarządzająca dysponuje stosownym zezwoleniem CSSF, będącego organem nadzoru nad rynkiem finansowym Luksemburga, ale nie zarządza Funduszem, lecz – bez względu na zakres – jedynie współzarządza nim wraz z działającym Zarządem Funduszu.

Prawidłowo Minister Finansów uznał zatem, że przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji model zarządzania Funduszem – oparty na Zarządzie oraz Spółce Zarządzającej działalnością inwestycyjną, nie spełni warunku określonego w powyższym przepisie.

Niespełnienie warunku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. wystarcza do stwierdzenia, że Skarżąca nie będzie podlegała w Polsce zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

IV. Tym niemniej, rację ma Minister Finansów, że Fundusz nie spełnia również warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Przepis ten określa wyłączny przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania, która może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, a mianowicie zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że Skarżąca ma zamiar inwestować między innymi w ten sposób, że będzie nabywała udziały w spółkach jawnych i komandytowych, a zatem w spółkach należących do tzw. spółek osobowych.

Zasadnie Minister Finansów wywiódł, że inwestowanie w spółki osobowe będzie wykraczało poza zakres inwestowania wskazany w powyższym przepisie. Z punktu widzenia opodatkowania wspólników spółek osobowych, Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej, a zatem poprzez spółkę osobową, której stanie się wspólnikiem, będzie prowadziła działalność gospodarczą.

Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce uznaje się za przychody z działalności gospodarczej.

W treści wniosku o wydanie interpretacji Skarżąca jednoznacznie wskazała, że zamierza inwestować nabywając udziały w polskich spółkach jawnych i komandytowych prowadzących działalność gospodarczą.

Nie ulega wątpliwości, że w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p. ustawodawca jako źródło przychodów jednostki wspólnego inwestowania objętej zwolnieniem wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu, nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych (jawnych i komandytowych) można uznać za prawa majątkowe. Jak już bowiem Sąd wskazał, z tytułu posiadania tych udziałów Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej.

Wskazując działalność inwestycyjną polegającą na "lokowaniu środków finansowych", ustawodawca tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania.

Sąd zauważa, że zgodnie z art. 25 luksemburskiej ustawy o specjalnych funduszach inwestycyjnych, którego treść przytoczona została we wniosku o wydanie interpretacji, fundusz taki jak Skarżąca jest przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania w "zbywalne papiery wartościowe". Oznacza to, że także w świetle tej ustawy Skarżąca nie może prowadzić działalności gospodarczej.

Skarżąca nie spełnia zatem także warunku zwolnienia, który określony został w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p.

Przychodem z działalności gospodarczej jest przychód zarówno wspólników spółek jawnych, jak i komandytowych. W zaskarżonej interpretacji Minister Finansów wskazał, że spółki jawna i komandytowa należą do spółek osobowych. Natomiast przedstawiając odmienność konstrukcji "polskiej spółki osobowej jawnej lub komandytowej" od spółki z ograniczona odpowiedzialnością i spółki akcyjnej, opisał spółkę jawną. W tej sytuacji nie może być skuteczny zarzut Skarżącej, iż Minister Finansów nie odniósł się expressis verbis do spółki komandytowej.

V. W świetle przedstawionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że Skarżąca otrzymała interpretację indywidualną zawierającą prawidłowe stanowisko co do możliwości skorzystania przez nią ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. Zwolnienie to nie będzie miało zastosowania do jej dochodów z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 6 ust. 10a lit. b) i lit. f) u.p.d.o.p.

VI. Oceniając natomiast rozwiązania przyjęte w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. pod kątem ich zgodności z zasadą swobody przepływu kapitału (art. 63 TFUE), wskazać należy, że w odróżnieniu od podatków pośrednich, podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach UE jedynie w ograniczonym zakresie. Oczywistym jest, iż pomimo że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać je z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej. Odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Dyskryminacja może polegać tylko na stosowaniu różnych zasad do porównywalnych sytuacji lub też na stosowaniu tej samej zasady do różnych sytuacji.

Interpretacja norm krajowych w kontekście zasady swobody przepływu kapitału winna dotyczyć warunków tworzenia i działania funduszy, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotu ich działania, ich obowiązków oraz stosowanych wobec nich środków kontroli. Fundusze zagraniczne nie mają zatem być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter musi być porównywalny z polskimi, prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.

Tymczasem już przedmiot działalności Skarżącej, w ramach którego zamierza ona osiągać przychody z działalności gospodarczej, nie pozwala uznać jej charakteru za porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi. Również ramy regulacyjne funduszy krajowych przewidujące wyłączną możliwość zarządzania tymi funduszami przez podmiot zewnętrzny, są różne do ram regulujących działalnie luksemburskich funduszy inwestycyjnych.

Warunek zarządzania przez podmiot zewnętrzny dotyczy wszystkich funduszy oraz instytucji wspólnego inwestowania, które chcą skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych z tym, że w przypadku funduszy prawa polskiego przyjęcie innego modelu zarządzania wprost uniemożliwia ustawa o funduszach inwestycyjnych.

Okoliczność, że Skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia nie wynika z faktu, iż jest podmiotem prawa luksemburskiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działała niż fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł jednak jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego wprowadzić określony sposób zarządzania funduszem inwestycyjnym oraz jednostką wspólnego inwestowania, jako element ograniczenia ryzyka inwestycyjnego.

Bezpieczeństwo inwestycji gwarantowane jest bowiem na poziomie instytucjonalnym, majątkowym oraz regulacyjnym. Bezpieczeństwo instytucjonalne wiąże się z przyznaniem funduszowi inwestycyjnemu osobowości prawnej i powierzenie zarządzania nim odrębnemu podmiotowi, a także przekazanie obowiązków związanych z przechowywaniem aktywów kolejnemu podmiotowi zaangażowanemu w proces zbiorowego inwestowania, tj. depozytariuszowi. W ten sposób zostało oddzielone ryzyko inwestycyjne związane z działalnością lokacyjną funduszu, od ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi, czy przechowywaniu jego aktywów. Bezpieczeństwo majątkowe wynika z przyjętych rozwiązań w zakresie konstrukcji prawnej funduszu, które przekładają się na rozdział majątku funduszu od majątku towarzystwa i majątku depozytariusza. Dzięki temu rozwiązaniu upadłość spółki zarządzającej lub depozytariusza nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla powierzonych funduszowi środków. Bezpieczeństwo regulacyjne powiązane jest z poddaniem funduszy inwestycyjnych rygorystycznej regulacji prawnej, a ich działalność nadzorowi państwowemu.

Minister Finansów prawidłowo ustalił, odwołując się także do stopnia bezpieczeństwa inwestycji przeprowadzanych za pośrednictwem obu instytucji wspólnego inwestowania (tj. polskiej oraz luksemburskiej), że sytuacja tych podmiotów jest nieporównywalna.

Uprawniony jest więc wniosek, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. W tym właśnie miejscu zasadne jest odwołanie się do okoliczności, że formułując warunki zwolnienia w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. ustawodawca wziął pod uwagę cechy charakteryzujące fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Tym samym nastąpiło zrównanie w zakresie opodatkowania w Polsce funduszy zarówno polskich, jak i zagranicznych, działających na analogicznych zasadach.

Nie doszło zatem do naruszenia wskazanych przez Skarżąca przepisów TFUE.

Analogiczne stanowisko zajął tut. Sąd w wyrokach: z 11 września 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3300/12; z 5 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 853/14 oraz z 27 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1077/14.

VII. W ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Stanowisko Ministra Finansów zajęte zostało na podstawie przepisów prawa. W sposób wyczerpujący uzasadniona została zarówno ocena stanowiska Skarżącej, jak i stanowisko własne Organu interpretacyjnego.

VIII. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).