Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 438/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi Barbary K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

I SA/Bd 438/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005 r. Prezydent Miasta [...] zmienił Barbarze K. wymiar podatku od nieruchomości za 2005 r. położonej w B. przy ul. [...] z kwoty 172 zł na kwotę 281,40 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że korekty podatku od nieruchomości dokonano na podstawie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej przez podatnika w dniu [...]2005 r., zaś decyzja została wydana na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 254 Ordynacji podatkowej.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, zarzucając przede wszystkim organowi pierwszej instancji kwestionowanie statusu podatnika jako posiadacza samoistnego nieruchomości, wbrew złożonej informacji.

Decyzją z dnia [...] 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatniczka umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...] 2005 r. zbyła swoje udziały w nieruchomości przy ulicy [...] w B. na rzecz córki - Ewy M. i wnuczki Katarzyny M. W odróżnieniu od wcześniej złożonej deklaracji dodatkowo do opodatkowania zgłoszono garaż o powierzchni 36 m2, co doprowadziło do zwiększenia wysokości zobowiązania podatkowego. Odrębnym pismem z dnia [...]2005 r. Barbara K. zobowiązała się do uiszczania podatku od nieruchomości.

W związku z istnieniem jednej księgi wieczystej dla nieruchomości organ podatkowy dokonał decyzją z dnia [...] 2005 r. korekty wymiaru podatku dla całej nieruchomości objętej księgą wieczystą KW Nr [...] za 2005 r., zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Następnie organ podatkowy przytoczył treść art. 6 ust. 3 i ust.8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 254 § l Ordynacji podatkowej oraz stwierdził, że skoro podatnik zbył swoje udziały w nieruchomości na rzecz swojej córki i wnuczki, które jak wynika z akt sprawy mieszkają w przedmiotowej nieruchomości, to trudno jest uznawać Barbarę K. nadal za samoistnego posiadacza w odniesieniu do tej nieruchomości.

Na powyższą decyzję Barbara K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła jej naruszenie art.3 ust.1 pkt 1-4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 122, art.191, art.210§1 pkt 3 – 6 Ordynacji podatkowej oraz interesu prawnego wynikającego z biegnącego na korzyść skarżącej okresu zasiedzenia.

Skarżąca wskazała, że umową darowizny na rzecz córki i wnuczki objęto łącznie udział wynoszący 10/12 własności nieruchomości. Pozostałe 2/12, czyli 1/6 są nadal w jej samoistnym posiadaniu. W złożonej deklaracji podatku od nieruchomości stwierdzono, iż jest ona samoistnym posiadaczem tej części własności.

Wbrew temu oczywistemu stanowisku organ pierwszej instancji w wydanej decyzji określił ją jako administratora, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało te ustalenia.

Ustalenia te nie opierają się na zebranym w sprawie materiale i nie powołują dowodów na swą prawdziwość, co narusza przepis art. 210 § l pkt 6 oraz art. 191 i art. 122 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem skarżącej art.3 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustanawia zamknięty katalog podatników i nie przewiduje "administratora". Organy podatkowe nie wykazują jednocześnie na czyją rzecz nastąpiło administrowanie udziałem we własności nieruchomości.

Podnosi, że z uwagi na fakt że samoistny posiadacz zarówno w złej wierze jak też dobrej ma możliwość nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia w wypadku upływu okresów wymaganych prawem cywilnym nie można określenia jego statusu w decyzjach podatkowych traktować dowolnie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdzono, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego zabrakło precyzującego określenia, że skarżącej nie można uznawać za samoistnego posiadacza w zakresie 10/12 udziałów objętych przez córkę i wnuczkę. Ponadto organ zauważył, że wada decyzji organu I instancji polegająca na określeniu skarżącej mianem "administratora" nie jest na tyle istotna, aby mogła spowodować jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Zgodnie art. 2 ust. 1 oraz art.3 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są m.in. właścicielami albo posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, a przedmiotem tego opodatkowania są m.in. grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w sytuacji gdy nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Art.91 Ordynacji podatkowej stanowi, że do odpowiedzialności solidarnej stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych.

Należy podkreślić, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 92 §2 Ordynacji, jeżeli, zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 §1 pkt 2, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe.

Współwłaściciele (współposiadacze), na których ciąży odpowiedzialność solidarna posiadają przymiot strony postępowania podatkowego, ponieważ decyzja dotyczy ich interesu prawnego (art.133 §1 Ordynacji podatkowej). Okoliczność, że zasady odpowiedzialności solidarnej pozwalają organom podatkowym na egzekwowanie podatku od jednej strony nie podważa zasady, iż stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele. Treść art.3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyznacza podmiotowy zakres postępowania. W piśmiennictwie podkreśla się, że organ podatkowy nie ma prawa wyboru osoby, w stosunku do której wyda decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Musi doprowadzić do powstania zobowiązania podatkowego w pełnej wysokości w odniesieniu do każdego współpodatnika. Natomiast prawo wyboru będzie mu przysługiwało jedynie w fazie postępowania egzekucyjnego (por. M. Kalinowski, Podmiotowość podatkowa a Ordynacja podatkowa, w: Studia nad Ordynacją podatkową, pod red. B.Brzezińskiego i C. Kosikowskiego, Łódź-Toruń 1999, s.100)

W świetle powyższego fakt, że w piśmie z dnia [...] 2005 r. skarżąca zobowiązała się do uregulowania całego podatku nie daje podstaw do stwierdzenia, że stroną postępowania mogła być tylko ona.

Powyższe wywody mają istotne znaczenie dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania, bowiem powinno ono się toczyć z udziałem tych wszystkich osób, których obciąża odpowiedzialność solidarna i które mają status strony. Decyzja podatkowa powinna być również im wszystkim doręczona.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie przed organem I instancji było prowadzone tylko z udziałem skarżącej, co narusza podstawowe przepisy procesowe w stosunku do pozostałych stron postępowania - art.123, art.133 §1 i art.200 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzja organu I instancji została wydana na współwłaścicieli, jednakże z akt sprawy, na skutek braku dowodów doręczenia tej decyzji, nie wiadomo komu ją doręczono i tym samym w stosunku do kogo powstało zobowiązanie podatkowe. Skarżąca nie kwestionuje wprawdzie, że decyzja wydana przez Prezydenta Miasta [...] została jej doręczona, jednakże z akt sprawy nie wynika czy doręczono ją także dwu pozostałym osobom.

Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art.233 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze należy zauważyć, że skarżąca nie kwestionuje tego, że jest podatnikiem, ani wysokości podatku. Podnosi jedynie, że w treści decyzji organu I instancji błędnie określono ją mianem "administratora". Sąd przyznaje, że jest to błąd, ale nie na tyle istotny, aby mógł stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Warunkiem uwzględnienia skargi jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wwa 2005, s.458). Taka sytuacja w tym zakresie nie zachodzi.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.