Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 47/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2, art. 16
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz ( spr.), Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, asesor sądowy Mirella Łent, Protokolant: Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącego kwotę 1.428 ( tysiąc czterysta dwadzieścia osiem ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Burmistrz Miasta C. określił dla L. S. wysokość opłaty targowej w łącznej kwocie [...] zł. Opłata targowa została określona z tytułu handlu w okresie od 8 maja do 19 czerwca 2004r., to jest za 43 dni na 6 stanowiskach (jedno przy ul. A., jedno przy ul. W. i cztery stanowiska przy T.) położonych na targowiskach w C. Organ wskazał, że fakt prowadzenia handlu na targowiskach potwierdzają protokoły sporządzone przez inkasentów Urzędu Miejskiego w C. oraz przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w C.

Od powyższej decyzji L. S. wniósł odwołanie. Podniósł, że prowadzona przez niego sprzedaż w dwóch pawilonach handlowych przy ul. A. i ul. W. odbywa się w stałych placówkach handlowych tj. w budynkach w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), a na zewnątrz znajduje się tylko czasem ekspozycja. Powołując się na art. 15 ust. 2a tej ustawy podał, że pobieranie opłaty targowej od osób wykonujących działalność handlową w stałych placówkach jest pozbawione podstawy prawnej. Zauważył, że obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje z momentem dokonania w danym dniu sprzedaży na targowisku. Dodał, że w dwóch pawilonach w okolicy Tężni w niektórych dniach wskazanych przez organ nie była prowadzona działalność handlowa, co potwierdzają wydruki z kas fiskalnych, natomiast obowiązek w opłacie targowej powstaje wraz z dokonywaniem w danym dniu sprzedaży na targowisku.

Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 15 ust. 1 i 2. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazał, iż targowisko to wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel. Wyjaśnił, że opłacie targowej nie podlega tylko sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Od opłaty targowej zwalnia się natomiast osoby i jednostki wymienione w cytowanym art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotem opodatkowania położonym na targowiskach.

Organ podkreślił, iż z ustaleń dokonanych przez organ I instancji i niekwestionowanych przez odwołującego wynika, że sprzedaż odbywała się w wymienionych 6-ciu punktach, a L. S. nie dowiódł, że jest właścicielem czy też posiadaczem budynków w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, do których odsyła art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto z pisma z dnia 28 lipca 2004r. organu podatkowego wynika, co strona przyznała w rozmowie z Burmistrzem Miasta, że punkty sprzedaży zlokalizowała na nieruchomościach należących do [...] i właścicieli prywatnych (protokół przyjęcia skargi w dniu 11 maja 2004r.). W ocenie organu strona prowadziła sprzedaż na "straganach", co zostało udokumentowane zdjęciami załączonymi do akt sprawy. Organ wyjaśnił, że stragan to budki, ława, stół, itp. z poukładanym drobnym towarem, kram na rynku (Mały słownik języka polskiego PWN W-wa 1974r.). Nie jest to więc budynek w rozumieniu Prawa budowlanego.

Twierdzenie odwołującego, że obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje z momentem dokonania w danym dniu sprzedaży na targowisku nie znajduje potwierdzenie w ustawie. Zdarzeniem prawnym, z którym ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wiąże uiszczenie opłaty targowej jest dokonywanie sprzedaży, a przynajmniej wyjście z ofertą sprzedaży polegającą na wystawieniu towaru z oznaczeniem jego ceny. W tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ stwierdził, iż w sytuacji, gdy stoisko w tych dniach było czynne, to choćby odwołujący nie dokonał żadnej sprzedaży, to i tak spoczywał na nim obowiązek uiszczenia opłaty targowej. Zwrócił uwagę, że z notatek służbowych sporządzonych przez inkasenta wynika, że skarżący nie uiścił opłaty targowej, pomimo ciążącego na nim obowiązku w tym zakresie. Podał, że opłatę targową określono zgodnie z uchwałą nr XXXII/420/O1 Rady Miejskiej w Ciechocinku z dnia 21 grudnia 2001r. ustalającą dzienną stawkę opłaty targowej w wysokości 22 zł z tytułu sprzedaży ze straganu. W konsekwencji organ stwierdził, iż skoro w okresie od 8 maja do 19 czerwca 2004r. odwołujący dokonywał sprzedaży, a przynajmniej oferował sprzedaż w miejscach opisanych w decyzji, to był zobowiązany do zapłaty opłaty targowej w wysokości 5.676 zł (43 dni x 22 zł x 6 punktów). W związku z tym, iż strona nie wykonała powyższego obowiązku, to organ podatkowy I instancji miał prawo określić zobowiązanie wydając decyzję na podstawie art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego L. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 i art. 3 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 7 i 77 k.p.a. Uważa, że błędnie ustalono stan faktyczny sprawy. W związku z tym, zwrócił się o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł, że sprzedaż prowadzona w dwóch pawilonach handlowych przy ul. A. i ul. W. odbywała się w stałych placówkach handlowych. Są to obiekty murowane pod dachem tj. budynki w rozumieniu art. la ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, a na zewnątrz znajduje się tylko czasami ekspozycja. W sklepach tych, umieszczone są kasy fiskalne i dokonuje się sprzedaży. Sprzedaż jest dokonywana zawsze w lokalu przy użyciu kas fiskalnych. W tej sytuacji nie można łączyć ekspozycji ze sprzedażą, bowiem taka nigdy nie odbywała się w miejscu istnienia ekspozycji. Sprzedaż zawsze była dokonywana w lokalu, na dowód czego załączył 8 sztuk fotografii przedstawiających punkty handlowe przy ul. A. i przy ul. W.

Podkreślił, że organ podatkowy pominął powszechnie znany fakt, iż skarżący posiada prawo do lokalu przy ul. A. oraz do lokalu przy ul. Warzelnianej, w których prowadzi sprzedaż. Na dowód powyższej okoliczności załączył kopie umów dzierżawy z dnia 2 stycznia 2002r. Stąd uważa, że pobieranie opłaty targowej od osób wykonujących działalność handlową w placówkach jest pozbawione podstawy prawnej. W tym zakresie powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu okresu, w którym odbywała się sprzedaż w dwóch pawilonach handlowych w okolicy T. Podniósł, że w pawilonie nr [...] w dniach 8,9,12,13,15,25 maja 2004r. oraz w pawilonie nr [...] w dniach 15 i 25 maja 2004r. nie prowadził żadnej działalności handlowej, bowiem sklepy były zamknięte, czego dowodem są wydruki z kas fiskalnych. Zatem organ naliczył opłatę targową za okres, w których sklepy nie były czynne.

Skarżący zauważył, że organ nie miał podstaw do naliczenia opłaty, bowiem obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje wraz z dokonywaniem w danym dniu sprzedaży na targowisku bądź też wyjściem z ofertą sprzedaży polegającą na wystawieniu towaru z oznaczeniem jego ceny, co też nie miało miejsca.

Naruszenie art. 7 i 17 k.p.a. nastąpiło poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie, albowiem samo przyjęcie że skarżący prowadził działalność handlową w okresie, w którym nie miało to miejsca, bez odpowiedniej jej weryfikacji, jako jedynej podstawy rozstrzygnięcia sprawy, stanowi rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

Ponadto skarżący podniósł, iż jest właścicielem obiektów handlowych (są to obiekty pod dachem). Własność budowli-altany jest udokumentowana w formie faktury zakupu. Z treści art. 3 ust. 1 pkt. 1 w/w ustawy wynika, iż aby być podatnikiem podatku od nieruchomości wystarczy być właścicielem nieruchomości albo właścicielem budowli czy też jak to wynika wprost z ustawy właścicielem obiektów budowlanych. Skoro altana, której właścicielem jest skarżący, podlega zakwalifikowaniu jako tymczasowy obiekt budowlany podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, to brak jest podstaw do kwestionowania, iż skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Pogląd, iż altana jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych czyli budowli, podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, znajduje potwierdzenie w stanowisku Ministerstwa Finansów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, w związku z tym nie może pozostać w obrocie prawnym.

Na podstawie art. 122 tej ustawy w toku postępowania organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Stosownie do art. 187 §1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Analiza materiału dowodowego i wydanego rozstrzygnięcia uzasadnia stwierdzenie, że organy nie uczyniły zadość wymogom wynikającym z przywołanych przepisów.

Zauważyć należy, że organ I instancji określił opłatę targową z tytułu prowadzenia handlu na targowiskach w 43 dniach, w tym między innymi w dniu 9 maja 2004r. i w dniu 30 maja 2004r. Tymczasem w aktach administracyjnych brak dowodów w postaci notatek inkasenta, czy informacji z Komendy Policji, że w wyżej wymienionych dwóch dniach, zdarzenia stanowiące podstawę powstania obowiązku podatkowego miały miejsce. Znajdują się wyłącznie dowody dotyczące prowadzenia sprzedaży przez skarżącego na targowiskach w okresie 41 dni, a nie 43 dni.

Podkreślić należy, że w notatce służbowej sporządzonej na okoliczność odmowy uiszczenia opłaty targowej w dniu 19 czerwca 2004r. inkasent wymienił cztery razy nazwisko L. S., w dniu 13 czerwca 2004r. - pięć razy, w dniu 6 czerwca 2004r. - cztery razy, w dniu 22 maja 2004r. - pięć razy. W związku z tym należy stwierdzić, iż brak w materiale dowodowym potwierdzenia prowadzenia przez skarżącego handlu na sześciu stoiskach w każdym dniu, jak to przyjęły organy podatkowe. Z wymienionych notatek bowiem wynika, że w niektórych dniach odmówiono uiszczenia opłaty targowej z tytułu prowadzenia handlu w czterech, pięciu lub sześciu punktach.

Ponadto inkasent w sporządzonych notatkach nie podał, w którym miejscu i kto konkretnie z imienia i nazwiska prowadził handel na targowisku, czy skarżący osobiście, czy też jego pracownicy. Jest to istotne w tej sprawie, bowiem strona twierdzi, iż w niektórych dniach wskazanych przez organ nie prowadziła działalności handlowej. Informacje podane przez inkasenta powinny być tego rodzaju, aby można było je zweryfikować. Bardzo ogólne podanie, iż strona odmówiła uiszczenia opłaty nie pozwala ustalić rzetelnie zaistniałego stanu sprawy w sytuacji, gdy na rozprawie skarżący podniósł, iż w niektórych dniach podanych przez organ inkasenci nie byli obecni w punktach sprzedaży pod Tężniami. Niewątpliwie pełniejsza informacja zawarta jest w pismach Komisariatu Policji, w których wskazano nazwiska osób dokonujących sprzedaży w konkretnym dniu. Z wyjaśnień złożonych przez stronę przed Sądem wynika, iż wymienione osoby w informacji z dnia 28 maja 2004r., to pracownicy zatrudnieni przez L. S., którzy wykonywali czynności w jego imieniu, w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Niewątpliwie dokładny opis zdarzenia przez inkasenta pozwoliłby dokonać ustaleń na okoliczność kto, w którym konkretnie miejscu i kiedy dokonywał czynności handlowych w imieniu skarżącego, a mimo to skarżący odmówił uiszczenia opłaty targowej. Lapidarna treść notatek nie pozwala na zweryfikowanie ustaleń organu podatkowego.

Strona wskazuje na sprzeczność w zakresie liczby punktów sprzedaży w niektórych dniach podanych przez inkasenta, a liczbą wynikającą z informacji podanej przez funkcjonariuszy Policji. Wyjaśnić zatem należy, czy mniejsza liczba punktów podana przez Komisariat Policji w stosunku do liczby wskazanej przez inkasenta w tym samym dniu ma uzasadnienie w większej liczbie sprawdzanych punktów przez inkasenta, czy też wynika z innych przyczyn.

Materiał dowodowy wymaga zatem uzupełnienia w zakresie ustalenia, na którym konkretnie stoisku w danym dniu był prowadzony handel (adres) przez skarżącego, w tym także przy udziale jego pracowników. Wobec natomiast niezgodności pomiędzy liczbą stoisk przyjętą w decyzji, a wykazaną w notatkach oraz braku notatek w zakresie niektórych dni przyjętych przez organ, ich weryfikacja – w części kwestionowanej przez skarżącego - staje się konieczna, choćby w drodze przesłuchania świadków.

Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, jakoby organ podatkowy naliczył opłatę targową od sprzedaży dokonywanej w placówkach stałych. Zauważyć należy, że załączone zdjęcia nie potwierdzają stanowiska strony, zgodnie z którym stoiska z towarem stanowiły ekspozycję. Na rozprawie strona przyznała, że parasole wraz z towarem widoczne na zdjęciach załączonych przez organ należą do skarżącego i zostały usytuowane przed wejściami do sklepów. Nie ma również żadnego znaczenia dla sprawy okoliczność, iż w niektórych dniach sprzedaży towaru nie dokonano, co znalazło odzwierciedlenie w wydrukach z kas fiskalnych (zainstalowanych dla potrzeb podatku od towarów i usług). W pełni Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., iż dla powstania obowiązku w opłacie targowej wystarczające jest wyjście z ofertą sprzedaży, a nie jej zawarcie. Wynika to z tej przyczyny, że w art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pojęcie "targowiska" odniesiono do wszelkich miejsc, w których jest prowadzony "handel", a nie zawierane umowy sprzedaży. Pojęcia handlu nie można ograniczać wyłącznie do zawieranych umów sprzedaży. W tym pojęciu mieści się bowiem również wyjście z ofertą sprzedaży.

Odnośnie zwolnienia zawartego w art. 16 wymienionej ustawy należy wskazać, iż do zakresu podmiotów zwolnionych ustawowo z obowiązku opłacania opłaty targowej należą podmioty, które dokonując sprzedaży na targowiskach są jednocześnie podatnikami podatku od nieruchomości co do przedmiotów opodatkowania położonych na targowisku. Przepis ten nie zwalnia od opłaty targowej osób, które są podatnikami podatku od nieruchomości, jeżeli prowadzą sprzedaż towarów na targowisku poza miejscem, od którego płacą podatek od nieruchomości.

Sąd zauważa, że organy podatkowe nie mogły naruszyć przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - jak zarzucono w skardze – ponieważ ich nie stosowały, lecz przepisy Ordynacji podatkowej.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy odniesie się również do umów dzierżawy oraz faktur nabycia altan przez skarżącego załączonych dopiero na etapie skargi do Sądu.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Jednocześnie na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o zwrocie kosztów postępowania.