Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 163/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Grabowski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[...]" A. K. spółki jawnej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1653/06 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" A. K. spółki jawnej w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] października 2006 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie klasyfikacji taryfowej postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 21 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1653/06, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sprawie ze skargi "[...]" A.K. spółka jawna w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z 30 października 2006 r., nr [...], którym organ uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie - postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej sprowadzonego towaru i umorzył postępowanie.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Spółka uzasadniając swój wniosek stwierdziła, że jest stroną ponad 50 postępowań dotyczących zgłoszeń celnych dokonanych przez nią w latach 1998-2000. Okoliczność ta prowadzi do zwielokrotnienia kosztów postępowań, ograniczającego, zdaniem spółki, konstytucyjne prawo strony do sądowego dochodzenia praw.

Po przeanalizowaniu sytuacji finansowej spółki Sąd doszedł do wniosku, że jest ona w stanie wygospodarować środki potrzebne do uiszczenia wpisu sądowego. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że Spółka posiada obciążenie finansowe wynikające z zaciągniętych kredytów wynosiło na dzień 31 grudnia 2006 r. 10.779.223,41 zł. Z dokumentów źródłowych. Z powyższego zdaniem Sądu wynika bowiem, że Spółka posiada zdolność kredytową i możliwość wywiązania się z obowiązku wpłaty wpisu sądowego.

Sąd stwierdził również, że każdy podmiot przewidując realizację swoich praw przed sądem powinien uwzględniać konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie "[...]" A.K. spółka jawna w Warszawie wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia zgodnie z żądaniami wniosku o przyznanie prawa pomocy prawnej oraz przyznanie prawa pomocy - zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącej przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia argumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do obciążania strony kosztami kilkudziesięciu wpisów sądowych, każdy po 100 zł, w sytuacji gdy skargi opierają się na takim samym stanie faktycznym, a ich rozdzielenie wynikało wyłącznie z zabiegu dokonanego przez organ w celu utrudnienia spółce dochodzenia jej praw. Podobnie postąpił Sąd, który wbrew tożsamości stron i przedmiotu wszystkich skarg nie połączył ich w jednym postępowaniu, lecz domaga się wpisów od każdej z osobna.

W ocenie skarżącej rentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie może być podstawą do obciążenia strony nieuzasadnionymi kosztami dochodzenia swoich praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżając orzeczenie sądu administracyjnego strona postępowania powinna wskazać, w której czynności sądu dopatruje się naruszenia przez ten sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 194 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wśród wymogów stawianych zażaleniu przewiduje obowiązek podania zwięzłego uzasadnienia zażalenia.

W niniejszej sprawie skarżący ograniczył się do wskazania, że odmowa przyznania pomocy jest nieuprawniona i krzywdząca. Zarówno organy, jak i Sąd utrzymały sztuczne rozłączenie spraw tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie narusza prawa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia istotnie może budzić pewne wątpliwości, gdyż Sąd I instancji zbyt silnie zaakcentował konieczność czynienia oszczędności na poczet przyszłych prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych. Orzecznictwo zwraca uwagę na wadliwość takiej argumentacji (por. postanowienie NSA z 28 października 2005 r., sygn. akt I FZ 452/05 oraz wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 26 lipca 2005 r., sprawa Jedamski i Jedamska przeciwko Polsce, skarga nr 73547/01). Omawianemu rozstrzygnięciu nie można jednak odmówić słuszności.

Kwota należnego w sprawie wpisu, podobnie jak w pozostałych kilkudziesięciu tożsamych sprawach prowadzonych wobec spółki, wynosi 100 zł. Mając na uwadze dokumentację przedłożoną przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jak również uzupełnioną w późniejszym terminie na wezwanie Sądu I instancji, należało stwierdzić, że uiszczenie ogółem kilku tysięcy złotych nie doprowadzi do zachwiania płynności finansowej spółki. Podane w oświadczeniu o majątku i dochodach kwoty opiewają na kilka milionów złotych. Informacja o istniejącym po stronie spółki obowiązku spłaty kredytu w wysokości 10.779.223,41 zł nie została uzupełniona o jakiekolwiek kalkulacje świadczące o tym, że regularne spłaty rat kredytu zostaną zagrożone na skutek obciążenia finansowego spółki przez nałożenie na nią obowiązku uiszczenia ok. 5.000 zł w związku z prowadzonymi postępowaniami sądowymi.

Nie jest ponadto trafne zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że uchybieniem procesowym ze strony Sądu I instancji było zaniechanie połączenia spraw do wspólnego rozpoznania (bądź rozpoznania i rozstrzygnięcia, czego strona nie doprecyzowała), gdyż połączenie spraw oznaczałoby konieczność pobrania od spółki tylko jednego wpisu. Zgodnie z art. 111 § 1 p.p.s.a. sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Stosownie do § 2 tego artykułu sąd może zarządzić połączenie spraw (...), jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Należy jednak podkreślić, że mimo połączenia spraw pozostają one nadal sprawami odrębnymi. Z kolei obowiązek uiszczenia wpisu powstaje z chwilą wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1 p.p.s.a.). Skoro zatem strona złożyła więcej niż jedną skargę, to ciąży na niej obowiązek opłacenia wszystkich wniesionych do sądu pism. Połączenie spraw jest czysto technicznym zabiegiem, mającym na celu usprawnienie i przyspieszenie załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nadal jednak zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia co do każdej sprawy z osobna. W zależności od tego, czy połączenie dotyczyło jedynie rozpoznania, czy również rozstrzygnięcia spraw, sąd sporządza wyrok dla każdej sprawy z osobna bądź w jednym orzeczeniu zawiera kilka rozstrzygnięć, odnosząc się do wszystkich spraw połączonych (por. postanowienie NSA z 4 października 2006 r., sygn. akt I GZ 202/06).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.