Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 721/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr/ Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005r. sprawy ze skargi "T." Spółki z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypłaty odsetek o d d a l a skargę.-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) oraz art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne ( Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm. ) w związku z pkt 14 tytułu 5 załącznika IV Traktatu między Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ( Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej ) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczypospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. ( Dz. U. nr 90, z 2004 r. , poz. 864 ), Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy wydaną przez siebie w dniu [...] decyzję nr [...], na podstawie której zwrócono "T." Spółce z o.o. z siedzibą we W. kwotę [...] zł, t.j. cło w kwocie [...] zł oraz opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...] zł oraz odmówiono wypłaty określonych w art. 81 ust. 2 Prawa celnego odsetek od zwracanej kwoty [...] zł.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w dniu [...], dokonano, zgodnie z dokumentem SAD nr [...], odprawy czasowej w przywozie tkanin i dodatków krawieckich w celu ich uszlachetnienia, pod warunkiem powrotnego wywozu do dnia [...].

W związku z podejrzeniem braku powrotnego wywozu odprawionego towaru zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie uznania w/w odprawy czasowej za ostateczną i decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że dokonana [...], według dokumentu SAD [...], odprawa czasowa stała się ostateczną oraz wymierzył Spółce T. cło w kwocie [...] zł oraz opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...] zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji należności te, w łącznej kwocie [...] zł, zostały przekazane organowi celnemu w dniach [...] w wyniku realizacji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].

W dniu [...] Spółka wystąpiła z wnioskiem /uzupełnionym w dniu 27 maja 2002r./ o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] w trybie art. 155 kpa. Jako dowód potwierdzający, że towar został wywieziony z polskiego obszaru celnego Spółka przedstawiła kserokopie norweskich dokumentów celnych.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji stwierdzając, że przedłożone przez stronę kserokopie norweskich dokumentów celnych nie wyczerpują dostatecznie dyspozycji określonej w art. 49 ust.2 Prawa celnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Spółkę Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie wymierzenia należności celnych w związku z odprawą czasową dokonaną według dokumentu SAD numer [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że uchylenie decyzji z dnia [...] i umorzenie postępowania w sprawie spowodowane było przedłożeniem przez stronę dokumentów potwierdzających zakończenie w 1995 r. procedury odprawy czasowej w wyznaczonym terminie.

W związku z powyższym "T." Spółka z o.o. pismem z dnia [...] wystąpiła z wnioskiem o zwrot należności celnych.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] wydaną z powołaniem się na przepis art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) oraz art. 79 ust. 1 , art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo Celne ( tekst jedn. Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm. ) w związku z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny ( Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm. ) zarządził zwrot uiszczonej przez Spółkę z o.o. T. kwoty [...] zł, na którą składają się cło w kwocie [...] zł i opłata manipulacyjna w kwocie [...] zł oraz odmówił wypłaty określonych w art. 81 ust. 2 Prawa celnego odsetek od zwracanej kwoty.

Organ podkreślił w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, że rozpoznawanej sprawie należności celne w chwili ich wymiaru były niewątpliwie należne. Spółka dopiero po 9 latach od dnia ich wywiezienia nadesłała dokumenty potwierdzające wywóz towaru z polskiego obszaru celnego.

Zgodnie natomiast z treścią wyroku NSA z dnia 3 września 1997r. sygn. akt V SA 306/96 od zwracanych należności celnych w trybie art. 79 ust.1 Prawa celnego należne są odsetki tylko wówczas, gdy należności celne były nienależne już w chwili ich zapłaty, a za należne uważa się takie, które pobrano zgodnie przepisami prawa i stanem faktycznym wynikającym z przedstawionych dowodów.

W odwołaniu od tej decyzji podniesiono, że został spełniony warunek konieczny do zwrotu należnych odsetek, ponieważ należności celne były nienależne już w chwili ich zapłaty, co zostało potwierdzone decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].

Dyrektor Izby Celnej wydaną w trybie odwoławczym decyzją z dnia [...] będącą przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie utrzymał swoje rozstrzygnięcie w mocy. Organ nie podzielił wyrażonego w odwołaniu poglądu odwołującej się Spółki, zgodnie z którym wydanie decyzji z dnia [...] ( decyzja uchylająca decyzję z dnia [...] i umarzająca postępowanie ) stanowi okoliczność potwierdzającą, że przedmiotowe należności już w chwili ich zapłaty były nienależne oraz podstawę do żądania zmiany zaskarżonej decyzji poprzez wypłacenie odsetek od poszczególnych kwot wpłacanych przez Spółkę za okres od dnia dokonywania wpłat do dnia zwrotu.

Powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na przepis art. 79 ust. 1 Prawa celnego, zgodnie z którym pobrane należności celne zwraca się osobie uprawnionej, jeżeli stwierdzono, że były one nienależne, organ wyjaśnił, że zwrot należności celnych, tj. cła i opłaty manipulacyjnej w łącznej kwocie [...] zł jest uzasadniony uchyleniem decyzji z dnia [...] nr [...].

Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 81 ust 2 Prawa celnego, zgodnie z którym od należności celnych zwracanych na podstawie art. 79 ust. 2 płaci się odsetki za zwłokę według zasad i wysokości określonych w odrębnych przepisach w sprawie pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, wskazał, że pojęcie nienależności w rozumieniu art. 79 ust. 1 to stan, jaki ma wynikać z dokumentów, którymi dysponuje organ w dacie wydania decyzji. Zdaniem organu, nienależność w rozumieniu tego przepisu nastąpiłaby, gdyby mimo oczywistych dowodów dostępnych organowi, wymierzył on należność.

Bezspornym jest fakt, iż w dniu wydawania decyzji wymiarowej takie dowody istniały, jednak organ celny nie wiedział o ich istnieniu, gdyż dokumenty takie nie zostały mu wówczas przedłożone. W takim stanie faktycznym i prawnym decyzja organu celnego z 1995r. była prawidłowa. Przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających zamknięcie procedury po upływie 9 lat od wydania tej decyzji i uwzględnienie ich przez organ nie świadczy o tym, że nie popełniono zaniedbań. Odpowiedzialności za taki stan rzeczy nie można, przerzucać na Skarb Państwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zgodnie z jej wnioskiem podniosła, że prowadzone postępowanie wykazało, że odprawa czasowa towarów sprowadzonych do kraju według dokumentu SAD [...] z dnia [...] została zakończona ich powrotnym wywozem w ustalonym terminie. Powyższe wskazuje, zdaniem strony skarżącej, że wpłacone przez stronę należności były nienależne już w chwili ich pobrania. Spółka powołując się na przepis art. 79 § 1 Prawa celnego wskazała dalej, że należności te podlegają, jako nienależne, zwrotowi.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła nadto, że w toku postępowania wskazywała, że dowody mające wpływ na sprawę znajdują się w posiadaniu norweskiego organu celnego, a "zawnioskowany dowód" pozostał bez odpowiedzi i wskazała, że nie doszłoby do upływu 9 lat od daty wydania decyzji wymierzającej cło, gdyby organ wyraził chęć wystąpienia z odpowiednim wnioskiem do norweskich organów celnych. Spółka powołała się przy tym na ciążący na organie administracyjnym prowadzącym postępowanie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne ( Dz. U. z 1994r., Nr 71, poz. 312 ) pobrane należności celne zwraca się osobie uprawnionej, jeżeli stwierdzono, że były one nienależne ( ust. 1 ), a zgodnie z ust. 2 art. 79 zwraca się je z urzędu w terminie 14 dni od dnia, w którym stwierdzono, okoliczności określone w ust. 1.

Stosownie do przepisu art. 81 ust. 2 tejże ustawy, od należności celnych zwracanych na podstawie art. 79 ust. 1 płaci się odsetki za zwłokę według zasad i w wysokości określonych w odrębnych przepisach.

Z powyższego wynika, że przepisy ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne ( Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ) przewidują zapłatę odsetek od zwracanych należności celnych – według zasad i w wysokości określonych w odrębnych przepisach – jedynie w przypadku stwierdzenia, że należności te były nienależne, a zwrotu dokonano ze zwłoką ( art. 81 ust. 2 w związku z art. 79 ust. 1 ). Jednakże przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia cła nienależnego, a w zakresie zwłoki odsyłają do regulacji podatkowych. Według Słownika języka polskiego ( pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1982, t. II, s. 342 ), nienależne to "nienależące się komuś". Nie budzi zatem wątpliwości, że pojęcie to należy utożsamiać z należnościami celnymi pobranymi bezpodstawnie, niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Nie jest jednak uzasadnione, aby pojęcie "nienależne" użyte w art. 79 ust. 1 prawa celnego odnosić do daty uiszczenia cła, czy, jak twierdzi skarżąca Spółka, do daty dokonanego przez organ wymiaru należności celnych. Ze sformułowania "od dnia, w którym stwierdzono" ( art. 79 ust. 2 ) wynika, że w pewnym momencie okazało się, że należności pobrano bezzasadnie. W takim przypadku należności celne stały się nienależne, lecz dopiero od chwili, gdy odpadły faktyczne i prawne podstawy ich pobrania.

Jak wynika z akt sprawy, należności celne w łącznej kwocie [...] zł zostały wymierzone decyzją z dnia [...], wpłata należności celnych, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nastąpiła w dniach od [...] do dnia [...], a stwierdzenie, że te należności celne były nienależne nastąpiło na skutek wydania decyzji z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 3 września 1997r. Sygn. akt V SA 306/96 /opubl. ONSA/1998/1/37/ , że należności celne nienależnie pobrane w całości lub w części to takie, które wymierzono w sytuacji, gdy z przedstawionych dowodów w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że zgłoszony do odprawy celnej towar nie podlega cłu lub podlega cłu w niższej wysokości, jak również takie, które wprawdzie były należne w chwili pobrania, ale stały się nienależne w następstwie późniejszego odpadnięcia podstawy faktycznej lub prawnej wymiaru.

W rozpoznawanej sprawie należności celne w chwili ich pobrania nie miały charakteru nienależnych, skoro skarżąca Spółka nie przedstawiła we wskazanym przez organ terminie dokumentów potwierdzających powrotny wywóz towarów wprowadzony na polski obszar celny w ramach czasowej odprawy towarów. Spółka z moc prawa zobowiązana była do wywozu towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu /art. 18 prawa celnego/ poprzez zgłoszenie go do odprawy celnej /art. 40 Prawa celnego/.

Jeżeli zatem skarżąca nie przedstawiła w odpowiednim czasie dowodów potwierdzających powrotny wywóz towarów, to nie ma podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowe należności celne były w momencie ich wywozu i pobrania nienależnymi.

Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.