Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 190/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 2 pkt 4 i pkt 5,  art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
article: art. 22 ust. 8
journal: Dz.U. 2015 poz 378
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E.B. na informację o negatywnej ponownej ocenie projektu Stowarzyszenia L. G. D. "D. W. i L.S." z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. B. złożyła w dniu [...] grudnia 2017 r. w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] w [...] wniosek o dofinasowanie (nr [...]) na operację w ramach poddziałania 19.2: "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", na operację w zakresie podejmowania działalności gospodarczej (przedsięwzięcie 1.1.1.), wraz z załącznikami. Zgłoszona we wniosku o dofinansowanie operacja nosiła tytuł: "[...]".

W trakcie weryfikacji wniosku przez Radę Lokalnej Grupy Działania (LGD) uchwałą z dnia [...] stycznia 2018 r. uznano operację za zgodną z Lokalną Strategią Rozwoju [LSR] (§ 1 uchwały). W ramach oceny według lokalnych kryteriów wyboru operacja uzyskała łącznie 17 punktów (§ 2 uchwały). Wniosek nie został wybrany z powodu nie uzyskania wymaganej ilości punktów.

Po rozpatrzeniu protestu wniesionego przez wnioskodawczynię Zarząd Województwa [...] pismem z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...], [...]) uznał zarzuty za częściowo uzasadnione. W treści pisma wyjaśniono, że ocena Rady LGD w zakresie kryterium "Przedmiot rozwijanej działalności", została przeprowadzona nieprawidłowo. Zgodnie z opisem, wskazane kryterium preferuje operacje w zakresie produkcji, rozwoju turystyki, rekreacji lub/i przetwórstwa produktów lokalnych. Punktacja w ramach przedmiotowego kryterium przedstawiała się następująco:

. 6 pkt - działalność produkcyjna,

. 4 pkt - działalność w zakresie rozwoju turystyki lub/i rekreacji lub/i przetwórstwa produktów lokalnych,

. 2 pkt - działalność usługowa,

. 0 pkt - inna działalność.

Adekwatność kryteriów do diagnozy oraz stopień w jakim kryteria przyczyniają się do osiągnięcia celów i wskaźników LSR - max. 10 pkt.

Wnioskodawczyni w treści protestu wyjaśniła, że operacja którą zamierza zrealizować sklasyfikowana w PKD jako Sprzedaż hurtowa owoców i warzyw (46.31.Z) powinna być uznana za działalność usługową, ponieważ wynika to z treści LSR. Zgodnie z regulaminem konkursu na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (Warszawa 2015 – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Instytucja Zarządzająca), adekwatność kryteriów do diagnozy obszaru objętego LSR była przedmiotem oceny strategii rozwoju lokalnego: 8.2 Kryterium spełnione w dostatecznym stopniu – gdy na wszystkie z poniższych warunków udzielono odpowiedzi twierdzącej:

a) kryteria są adekwatne do diagnozy;

b) kryteria zapewniają premiowanie operacji przyczyniających się do osiągnięcia celów i wpływają na osiąganie wskaźników produktu i rezultatu LSR – 0 albo 5 pkt.

Uwzględniając wskazany przedmiot oceny kryteriów stosowanych podczas wyboru LSR, Zarząd stwierdził, że kryteria oceny operacji mają służyć przede wszystkim premiowaniu projektów, które w jak najlepszym stopniu przyczyniają się do realizacji LSR, a więc do rozwoju obszarów wskazanych w strategii jako kluczowe. W związku z powyższym należy przyjąć, że usługi, o których mowa w kryterium "Przedmiot rozwijanej działalności" dotyczą również handlu, zdefiniowanego na potrzeby LSR jako branża usługowa ("Rozwojowym kierunkiem jest także branża usługowa, rozumiana szczególnie jako budownictwo i handel. W handlu oraz w budownictwie działa największa ilość przedsiębiorców prowadzących działalność, dlatego konieczne jest wsparcie rozwojowe dla tych podmiotów, aby utrzymały się na rynku").

Biorąc to pod uwagę, ocena w zakresie kryterium "Przedmiot rozwijanej działalności" dokonana przez Radę LGD była nieprawidłowa. W ocenie Zarządu również ocena Rady LGD w zakresie kryterium "Innowacyjność operacji" została przeprowadzona nieprawidłowo. Zgodnie z opisem Kryterium preferuje operacje o charakterze innowacyjnym. Innowacja definiowana jest jako:

. wprowadzenie usługi lub produktu (w tym turystycznego) i/lub

. zrealizowanie inwestycji i/lub

. wprowadzenie procesu lub/i organizacji i/lub

. nowatorskie wykorzystanie lokalnych zasobów i surowców i/lub

. wykorzystanie technologii w procesie produkcji i/lub

. wprowadzenie metody marketingowej lub organizacyjnej i/lub

. rozwój nowych rynków zbytu – dotychczas nie stosowanych na obszarze LSR Punktacja w ramach przedmiotowego kryterium przedstawia się następująco:

. 5 pkt – projekt spełnia kryterium innowacyjności w skali całej LGD;

. 3 pkt – projekt spełnia kryterium innowacyjności w skali danej gminy;

. 0 pkt – projekt nie spełnia kryterium innowacyjności.

Wnioskodawczyni uzasadniła w złożonym proteście, że innowacyjność przedmiotowej operacji wynika z dwóch cech wyróżniających ją na lokalnym rynku (nie stosowanych na obszarze LSR przez inne firmy): wprowadzenie nowego procesu sprzedaży lokalnych owoców – borówki amerykańskiej, w którym produkt (borówka amerykańska) będzie pakowany przez producenta w przekazane przez firmę opakowania, odbierany przez firmę bezpośrednio od producenta i dostarczany do odbiorcy z pominięciem stacjonarnego chłodzenia i przechowywania oraz sprzedaż produktu (borówki amerykańskiej) na rynek austriacki. W opinii wnioskodawczyni te dwa elementy świadczą o spełnieniu przez operację kryterium wyboru, ponieważ zgodnie z definicją kryterium, innowacją jest między innymi: wprowadzenie procesu lub/i organizacji oraz rozwój nowych rynków zbytu – dotychczas nie stosowanych na obszarze LSR.

W pierwszej ocenie operacji Rada LGD nie przyznała punktów w ramach przedmiotowego kryterium stwierdzając, że "na terenie LGD jak i gminy F. istnieją skupy owoców miękkich". Przytoczone uzasadnienie w ocenie Zarządu jest bardzo ogólne i nie odnosi się do wskazanych przez wnioskodawcę cech wyróżniających operację na rynku lokalnym. W ramach ponownej oceny Rada LGD podtrzymała swoje stanowisko w zakresie przedmiotowego kryterium. Tym razem w uzasadnieniu wskazano, że "na terenie LGD jak i gminy F. istnieją skupy owoców miękkich, a borówka amerykańska ze względu na cenę jest pakowana przez producentów w opakowania do sprzedaży handlowej". Zdaniem organu to uzasadnienie również nie odnosi się do wszystkich elementów wskazanych przez wnioskodawcę mających świadczyć o innowacyjności operacji. Uzasadnienie nie porusza wszystkich kwestii dotyczących przedstawionego przez wnioskodawcę procesu sprzedaży borówki, między innymi Rada nie odniosła się do zaplanowanego systemu odbioru towaru bezpośrednio od producenta oraz do kwestii pominięcia stacjonarnego chłodzenia i przechowywania. Ponadto w uzasadnieniu nie poruszono kwestii sprzedaży produktu na rynek austriacki.

W opinii Zarządu Województwa ocena operacji w zakresie innowacyjności nie została w dostateczny sposób uzasadniona. Ubocznie wskazano, że argumenty wnioskodawcy również nie zostały poparte szczegółowymi informacjami, które uwiarygodniłyby opisywaną innowacyjność. Przykładowo samo stwierdzenie, że owoce będą eksportowane na rynek austriacki, nie oznacza automatycznie, że dany produkt z obszaru LGD nie trafia lub nie trafiał w przeszłości (w kryterium jest bowiem mowa o rozwiązaniach "dotychczas nie stosowanych na obszarze LSR") na ten właśnie rynek. Bez wskazania przez wnioskodawcę źródła informacji na dany temat, weryfikacja takiego założenia jest trudna. Biorąc pod uwagę specyfikę przedmiotowej operacji w kontekście rynku lokalnego, czyli obszaru objętego strategią rozwoju lokalnego, wyłącznie szczegółowa analiza operacji, uwzględniająca wszystkie argumenty wnioskodawcy przemawiające za innowacyjnością projektu w odniesieniu do badanego obszaru pozwoli na ostateczne stwierdzenie, czy wniosek jest innowacyjny, czy nie. Taka analiza z poziomu Samorządu Województwa, bez znajomości lokalnych uwarunkowań rynku, nie jest możliwa. W związku z powyższym Rada LGD powinna przeprowadzić w tym zakresie ponowną ocenę operacji odnosząc się do wszystkich elementów wskazanych przez wnioskodawcę jako innowacyjne.

Odnosząc się do oceny Rady LGD w zakresie kryterium "Wpływ operacji na ochronę środowiska naturalnego lub klimat", organ uznał, że została ona w tym zakresie przeprowadzona prawidłowo. Zgodnie z opisem, kryterium preferuje operacje, w których zastosowano rozwiązania sprzyjające ochronie środowiska lub klimatu, np. w zakresie odnawialnych źródeł energii. Punktacja w ramach przedmiotowego kryterium przedstawia się następująco:

. 3 pkt – operacja ma pozytywny wpływ na środowisko naturalne i klimat;

. 0 pkt – brak pozytywnego wpływu na środowisko naturalne i klimat.

Analiza zarówno treści wniosku jak również wyjaśnień zawartych w proteście –w ocenie organu – nie daje podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowa operacja ma pozytywny wpływ na ochronę środowiska i/lub przeciwdziałanie zmianom klimatycznym. Argumenty wnioskodawczyni, która twierdziła, że w wyniku realizacji operacji producenci borówki nie będą musieli kupować lub uruchamiać własnych agregatów lub nie będą zużywać paliwa na dostarczenie zebranych plonów do odbiorcy/skupu, nie wskazują na zgodność z przedmiotowym kryterium. Wskazane argumenty są natury ogólnej i nie zostały poparte żadnymi dowodami lub wyliczeniami, które uprawdopodobniłyby faktyczny "pozytywny" wpływ operacji na środowisko/klimat. Poza tym argumenty te nie odnoszą się stricte do samej działalności. Dotyczą one czynników, na które wnioskodawczyni ma znikomy wpływ, ponieważ zależą przede wszystkim od samych producentów borówki.

Mając to na uwadze, Zarząd Województwa [...] stwierdził, że zarzuty zawarte w proteście dotyczącym oceny projektu pt. "[...]" dokonanej przez Lokalną Grupę Działania "[...]", są częściowo zasadne.

W treści uchwały z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] Rada LGD stwierdziła, że w ramach ponownej oceny według lokalnych kryteriów wyboru operacji LGD – operacja uzyskała 17 punktów (§ 2 ust. 1 uchwały). Minimalna liczba punktów konieczna do uzyskania przez ocenianą operację wynosi 19 (§ 2 ust. 2 uchwały). Operacja nie uzyskała minimalnej liczby punktów wymaganej w naborze (§ 2 ust. 3 uchwały).

Informacją z dnia [...] kwietnia 2018 r. LGD poinformowała wnioskodawczynię o wyniku ponownej oceny operacji, w efekcie negatywnej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca E. B. wyjaśniła, że w trakcie rozpatrywania jej wniosku nie była wzywana do złożenia wyjaśnień lub przedstawienia dokumentów niezbędnych do wyboru przedstawionej przez nią operacji, o czym mowa w art. 21 ust. 1a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2018 r., poz. 140, dalej jako "ustawa o rozwoju lokalnym"). Skarżąca podniosła, że po zwróceniu uwagi przez Urząd na to niedostatecznie opisane przeze nią uzasadnienie innowacyjności w części nowych rynków zbytu, złożyła do LGD pismo wyjaśniające dotyczące rubryki 1.4 wniosku. Do pisma załączyła oświadczenia głównych producentów borówki amerykańskiej z terenu LGD, potwierdzające brak sprzedaży owoców borówki na rynek austriacki. W jej ocenie wyjaśniało to wątpliwości Urzędu z rozstrzygnięcia protestu. Wynikiem badania było stwierdzenie, że owoce borówki amerykańskiej z terenu LGD nie były nigdy sprzedawane z przeznaczeniem na rynek austriacki. Jednocześnie wyjaśniła, że inni mniejsi producenci z terenu LGD nie są w stanie samodzielnie eksportować owoców borówki za granicę z powodu m.in. posiadania zbyt małej ilości owoców. Podkreśliła, że nie jest prowadzona lista producentów owoców borówki amerykańskiej. Nie jest możliwe zebranie oświadczeń takich jak załączone od wszystkich producentów z terenu LGD.

Skarżąca dodatkowo wyjaśniała, że Rada LGD nie uwzględniła jej wyjaśnień, o czym nawet nie została poinformowana. Podniosła, że jedynie w ogólnodostępnym na stronie internetowej LGD protokole z posiedzenia Rady LGD z dnia [...] marca 2018 w sprawie ponownej oceny niektórych wniosków złożonych w naborach nr [...] i [...], znalazła informację o braku możliwości odniesienia się do jej wyjaśnień i wzięcia ich pod uwagę przy ponownej ocenie, gdyż procedura wyboru i oceny operacji w ramach LSR na tym etapie oceny, takiej możliwości nie przewiduje.

W ponownej ocenie Rada podniosła, że skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych informacji o kontrahentach austriackich. Nie dołączyła także żadnych umów wstępnych z tymi odbiorcami. Zatem w opinii Rady LGD, nie ma żadnej pewności, iż rzeczywiście skarżąca będzie sprzedawać skupione produkty na rynek austriacki, czy jakikolwiek inny. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że operacja zakłada dopiero założenie działalności gospodarczej, której do tej pory nigdy nie prowadziła. Na etapie przygotowania wniosku przygotowała biznesplan, w którym zawarła w tabeli "4.2.2. Klienci", informacje na temat potencjalnych klientów. Nigdy zaś warunkiem przyznania pomocy nie było przedstawianie wstępnych umów zbytu produktów.

Odnośnie drugiego aspektu, innowacyjności operacji, dotyczącego wprowadzenia nowego procesu sprzedaży owoców borówki amerykańskiej skarżąca wyjaśniła, że Rada nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego faktyczne przeprowadzenie analizy rynku, która uzasadniałaby brak innowacyjności jej operacji.

Mając to na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenie przeprowadzenia oceny w tym kryterium z naruszeniem prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Radę LGD.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona, a przez to podlegała oddaleniu.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była uchwała Rady Lokalnej Grupy Działania "[...]" z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w sprawie ponownej oceny i wyboru operacji pt. "[...]" do finansowania w ramach działania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" na operację w zakresie podejmowania działalności gospodarczej.

Przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach działania "Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER", regulują przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 140, z późn. zm.) oraz w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, przepisy przywoływanej już ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm.).

Zaskarżone rozstrzygnięcie LGD zostało wydane w wyniku przekazania sprawy przez Zarząd Województwa [...], który częściowo uwzględnił protest skarżącej i skierował projekt skarżącej do ponownej oceny. Ponowna ocena projektu, w świetle art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w związku z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca nie zgadza się wraz z uzasadnieniem oraz wskazanych zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z ich uzasadnieniem.

Operacja skarżącej w wyniku ponownej oceny według lokalnych kryteriów wyboru operacji LGD uzyskała 17 punktów i nie otrzymała minimalnej liczby punktów wymaganej w naborze, która wynosiła 19 punków. Sporna w niniejszej sprawie była ocena operacji skarżącej w zakresie kryterium "Przedmiot rozwijanej działalności" oraz "Innowacyjność operacji". Operacja skarżącej w ramach wskazanych kryteriów uzyskała 0 pkt.

Przede wszystkim, opis kryteriów wyboru operacji zawarty został w "Lokalnych kryteriach wyboru operacji i operacji własnych", stanowiących załącznik do Regulaminu Rady LGD "[...]". Z opisu kryterium "Przedmiot rozwijanej działalności" wynika, że kryterium preferuje operacje w zakresie produkcji, rozwoju turystyki, rekreacji lub/i przetwórstwa produktów lokalnych. Punktacja w ramach kryterium przedstawiała się następująco:

. 6 pkt – działalność produkcyjna,

. 4 pkt – działalność w zakresie rozwoju turystyki lub/i rekreacji lub/i przetwórstwa produktów lokalnych,

. 2 pkt – działalność usługowa,

. 0 pkt – inna działalność.

Z wniosku o przyznanie pomocy wynika, że przedmiotem rozwijanej działalności będzie sprzedaż hurtowa produktów lokalnych poddanych konserwacji: kupione na obszarze LGD owoce borówki amerykańskiej zostaną schłodzone, odpowiednio zapakowane, a następnie sprzedane, głównie na rynkach zagranicznych (pkt B.III.1.1.4 wniosku). Podejmowana działalność określona została kodem PKD 46.31.Z (pkt 4.4.2 wniosku).

Skarżąca uważa, że jej operacja powinna zostać sklasyfikowana jako działalność usługowa i w konsekwencji otrzymać 2 pkt w ramach omawianego kryterium. Stoi przy tym na stanowisku, że branża usługowa została zdefiniowana w Lokalnej Strategii Rozwoju Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "[...]", Rozdział III Diagnoza – opis obszaru i ludności, i jest rozumiana szczególnie jako budownictwo i handel. Uznanie operacji skarżącej za operację handlową a nie za usługową, jest jej zdaniem sprzeczne z diagnozą LSR. Kryteria wyboru projektów powinny być zgodne z diagnozą. Powyższe wynika z samej Lokalnej Strategii Rozwoju.

Rada LGD dokonując ponownej oceny operacji skarżącej stwierdziła, że nie można uznać działalności skarżącej za działalność usługową. Wskazała, że skarżąca zgodnie z kodem PKD 46.31.Z, deklaruje prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży hurtowej owoców i warzyw. Dlatego Rada LGD podniosła, że ustawa z dnia z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, z późn. zm.) wyraźnie dzieli działalność gospodarczą na działalność handlową i usługową.

Rozstrzygając podniesioną argumentację należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko LGD, że operacja skarżącej nie spełniała kryterium wyboru "Przedmiot rozwijanej działalności". We wniosku o przyznanie pomocy skarżąca wskazała, że podejmuje prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży hurtowej owoców i warzyw, zgodnie z kodem PKD 46.31.Z. Z opisu Działu 46 Polskiej Klasyfikacji Działalności, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885), zatytułowanego "Handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi" wynika, że dział ten obejmuje handel hurtowy towarami krajowym oraz towarami pochodzącymi z importu i eksportu, prowadzony na rachunek własny lub na zlecenie. Dział ten obejmuje:

. odsprzedaż (sprzedaż bez przetwarzania) nowych i używanych towarów sprzedawcom detalicznym, przedsiębiorstwom, firmom i instytucjom; innym hurtownikom, agentom i pośrednikom prowadzącym działalność handlową, polegającą na zakupie i następnie odsprzedaży. Mogą to być osoby lub jednostki prowadzące działalność, np.: hurtownicy, pośrednicy, maklerzy, dystrybutorzy towarów przemysłowych, eksporterzy, importerzy, spółdzielnie handlowe oraz oddziały i biura sprzedaży (z wyłączeniem sklepów detalicznych) utrzymywane przez jednostki produkcyjne lub wydobywcze, w celu sprzedaży ich towarów, ale nieumiejscowione na terenach ich zakładów lub kopalni,

. działalność maklerów, sprzedawców komisowych i agentów, monterów, organizacji kupieckich i spółdzielczych zajmujących się handlem produktami gospodarki rolnej,

. wykonywanie czynności związanych zwykle z handlem hurtowym, takich jak: montowanie, sortowanie i klasyfikowanie towarów w dużych ilościach, magazynowanie buforowe, przepakowywanie i butelkowanie, redystrybucję w mniejsze partie, przechowywanie, chłodzenie, dostarczanie i instalowanie towarów na własny rachunek, promowanie sprzedaży i projektowanie etykiet.

Z powyższego wynika zatem wprost i w sposób nie budzący wątpliwości to, że przedmiotem działalności określonej wyżej wymienionym kodem PKD jest handel. Zgodnie zaś z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przywołany przepis wyraźnie wyodrębnia więc działalność usługową i handlową.

Wbrew zarzutom skarżącej, która podnosiła, że jej operacja winna być uznana za usługową, ponieważ wynika to z treści LSR, brak jest podstaw do przypisania danej działalności innego znaczenia niż wynika to z przepisów obowiązującego prawa. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że we wniosku o przyznanie pomocy należało wskazać kod PKD zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, stanowiącą załącznik do powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. Należało również opisać przedmiot podejmowanej działalności. Opis podejmowanej działalności oraz podany we wniosku skarżącej o przyznanie pomocy kod PKD wskazują zaś, że planowana działalność skarżącej miała charakter działalności handlowej. W świetle zaś przywołanej wyżej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dzielność handlowa jest odrębną działalnością od usługowej.

Odnosząc się zaś do argumentu skarżącej, że uznanie jej działalności za nie usługową jest sprzeczne z diagnozą Lokalnej Strategii Rozwoju, stwierdzić należy, że diagnoza zawarta w LSR zawiera opis obszaru i ludności, określa problemy występujące na obszarze LGD, strukturę społeczną i sytuację gospodarczą. Diagnoza, jak wynika z Lokalnej Strategii Rozwoju LGD "[...]", jest jednym, ale nie jedynym z czynników będących podstawą do określenia celu głównego i celów szczegółowych strategii (Rozdział V Lokalnej Strategii Rozwoju LGD "[...]"). Kryteria wyboru operacji zostały zaś ustalone w ten sposób, aby zapewnić wybór operacji przyczyniających się do osiągnięcia poszczególnych celów LSR i bezpośrednio odnoszą się do wskaźników produktu i rezultatu LSR (Rozdział VI "Sposób wyboru i oceny operacji oraz sposób ustanawiania kryteriów wyboru" Lokalnej Strategii Rozwoju LGD "[...]"). Skarżąca wybiórczo powołała się na fragment z Rozdziału VI LSR, z którego wynika, że kryteria są adekwatne do diagnozy, ponieważ były ustalane podczas przeprowadzanych konsultacji społecznych. Tymczasem z tego samego rozdziału wynika, że kryteria wyboru były ustalane mając na uwadze wskazane wcześniej problemy (czyli problemy zidentyfikowane w diagnozie), przedsięwzięcia, cele i wskaźniki.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, nie było podstaw do przyjęcia, że definicją pojęcia branży usługowej jest zawarte w Rozdziale III LSR "Diagnoza – opis obszaru i ludności" stwierdzenie, że branża usługowa jest rozumiana w szczególności jako handel i budownictwo. W tym samym rozdziale jest bowiem również mowa o tym, że na obszarze LGD "[...]" najwięcej podmiotów prowadzi działalność w branży: handel, budownictwo i usługi. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że powyższe sformułowanie nie definiuje rodzajów działalności gospodarczej, lecz odnosi się do ogólnego opisu przedsiębiorczości na tym terenie.

Bezzasadny jest również zarzut skarżącej dotyczący błędnej oceny operacji w zakresie kryterium "Innowacyjności operacji". Zgodnie z opisem, kryterium preferuje operacje o charakterze innowacyjnym. Innowacja zdefiniowana została jako:

. wprowadzenie usługi lub produktu (w tym turystycznego) i/lub

. zrealizowanie inwestycji i/lub

. wprowadzenie procesu lub/i organizacji i/lub

. nowatorskie wykorzystanie lokalnych zasobów i surowców i/lub

. wykorzystanie technologii w procesie produkcji i/lub

. wprowadzenie metody marketingowej lub organizacyjnej i/lub

. rozwój nowych rynków zbytu

. dotychczas nie stosowanych na obszarze LSR .

Punktacja w ramach przedmiotowego kryterium przedstawia się następująco:

. 5 pkt – projekt spełnia kryterium innowacyjności w skali całej LGD,

. 3 pkt – projekt spełnia kryterium innowacyjności w skali danej gminy,

. 0 pkt – projekt nie spełnia kryterium innowacyjności.

W wyniku ponownej weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy, organ trafnie przyznał skarżącej w omawianym zakresie 0 pkt.

W pkt B.III.1.1.4 wniosku o przyznanie dofinasowania skarżąca wskazała, że działalność będzie innowacyjna w skali całej LGD. Wprowadzony zostanie nowy proces sprzedaży lokalnych owoców borówki amerykańskiej. Owoce zebrane przez rolników zostaną przez nich zapakowane zgodnie z przekazanymi im wymaganiami oraz w udostępnione im opakowania. Po odbiorze towaru, przy jednoczesnym dostarczeniu go do klienta, zostanie on schłodzony, dzięki czemu wydłuży się jego przydatność do spożycia. Nie będzie wymagane stacjonarne chłodzenie i przechowywanie owoców. Dodatkowo rozwinięte będą nowe rynki zbytu dla lokalnych owoców borówki amerykańskiej, m.in. o rynek austriacki. W pkt B.III.3 wniosku skarżąca wskazała również to, że przedsiębiorstwo będzie skupować produkty wytwarzane na obszarze LGD, a po ich konserwacji (schłodzeniu) sprzedaży będzie dokonywać głównie za granicą.

Otóż, podzielić należy stanowisko Rady LGD, co do oceny wniosku skarżącej w zakresie omawianego kryterium. Jak słusznie stwierdził organ, nie jest innowacyjna operacja polegająca na tym, że właściciele plantacji borówki amerykańskiej sprzedają zebrane owoce bezpośrednio przedsiębiorstwom handlowym, w opakowaniach przygotowanych przez odbiorców do sprzedaży, a odbiór odbywa się przy pomocy mobilnej chłodni. Nie można również uznać, że operacja jest innowacyjna w odniesieniu do nowych rynków zbytu. Skarżąca wskazała, że produkty będą sprzedawane na rynek austriacki. Jak trafnie zaś stwierdził organ, nie przedstawiła jednak żadnych informacji o kontrahentach austriackich, nie załączyła też żadnych umów wstępnych z odbiorcami z Austrii. Nie jest zatem wystarczające ogólne stwierdzenie, że produkty będą sprzedawane na rynek austriacki oraz wskazanie – jak to uczyniła skarżąca w pkt 4.2.2. "Klienci" Biznes Planu – że klientami będą austriackie hurtownie i sklepy, do tego aby w ramach kryterium uzyskać punkty. Skoro bowiem skarżąca nie wykazała żadnych konkretnych kontrahentów na rynku austriackim, nie ma też żadnej gwarancji, że produkty zostaną w ogóle sprzedane na tamtejszy rynek, bądź jakikolwiek inny. Błędne jest również założenie skarżącej, że przyznanie jej punktów w ramach kryterium innowacyjności, zobowiązałoby ją do takiej sprzedaży. Zobowiązanie takie w opisanej sytuacji w procedurze oceny wniosków o dofinasowanie nie istnieje. Nie można również zgodzić się ze skarżącą, że samo zamierzenie powinno świadczyć o innowacyjności operacji, a nie zaciągnięte zobowiązanie. Składając wniosek o pomoc należy bowiem wykazać, że operacja jest innowacyjna, a nie potencjalnie innowacyjna. Dla wykazania innowacyjności operacji traktowanej jako rozwój nowych rynków zbytu należy zatem udokumentować, że sprzedaż będzie się faktycznie odbywać na dany rynek zbytu. Można to zrobić, np. poprzez przedłożenie umów przedwstępnych z odbiorcami z Austrii lub poprzez wskazanie konkretnych i weryfikowalnych informacji o kontrahentach austriackich. Tak się w sprawie tej nie stało. Skarżąca nie przedstawiła również żadnej analizy, z której wynikałoby, że borówka amerykańska z obszaru LGD faktycznie w rzeczywistości nie trafia już na rynek austriacki.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skarżącej, że organ nie uwzględnił w ponownej ocenie jej wyjaśnień odnośnie innowacyjności, traktowanej jako rozwój nowych rynków zbytu, zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., do którego dołączyła oświadczenia dwóch producentów borówki amerykańskiej z dnia [...] marca 2018 r.

Odnosząc się do tego zarzutu podnieść należy, że prawidłowo organ pominął powyższe wyjaśnienia i oświadczenia przy ponownej ocenie operacji skarżącej, dokonanej po rozpatrzeniu jej protestu przez Zarząd Województwa [...]. Z przywołanych powyżej przepisów art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w związku z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, wyraźnie wynika, że ponowna ocena projektu polega na powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca nie zgadza się oraz wskazanych zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny. Nie budzi więc wątpliwości, że ponownej oceny operacji organ dokonuje na podstawie wniosku o przyznanie pomocy wraz z załącznikami oraz dokumentów i wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę na wezwanie przez LGD w toku oceny i wyboru operacji. Ponownej oceny operacji organ dokonuje zatem w zakreślonym ustawowo zakresie, obejmującym ponowną oceną operacji w świetle kryteriów wyboru oraz zarzutów o charakterze proceduralnym. Oznacza to, że ponownie oceniając projekt organ nie wzywa wnioskodawcy do wyjaśnień i uzupełnienia dokumentów, gdyż weryfikuje projekt na podstawie dokumentacji już zgromadzonej w sprawie. Z tych przyczyn nie może uwzględnić dokumentów i wyjaśnień wnioskodawcy złożonych po rozpatrzeniu protestu. Jak już wyżej wskazano, zakres ponownej oceny projektu nie budzi wątpliwości, bowiem przepisy określające ten etap procedury są wystarczająco jasne i nie budzą wątpliwości.

W opisanej sytuacji, skarga jako bezzasadna nie mogła zostać uwzględniona.

Z przytoczonych względów, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był oddalić skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, o czym orzekł w sentencji wyroku.